Wikipedia fowiki https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Miðil Serstakt Kjak Brúkari Brúkarakjak Wikipedia Wikipedia-kjak Mynd Myndakjak MediaWiki MediaWiki-kjak Fyrimynd Fyrimyndakjak Hjálp Hjálparkjak Bólkur Bólkakjak TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 924 387858 385284 2026-04-02T04:05:15Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387858 wikitext text/x-wiki {{mánaðargrein}} {{hálvvard}} {{Mál | name = Føroyskt | nativename = Føroyskt | familycolor = lawngreen | states = {{flagicon|Føroyar}} [[Føroyar]]<br/>{{flagicon|Danmark}} [[Danmark]] | region = [[Føroyar]] | speakers = Umleið 80.000 | family = [[Indo-evropeisk mál|Indo-evropeiskt]]<br /> &nbsp;[[Germansk mál|Germanskt]]<br /> &nbsp;&nbsp;[[Skandinaviskt]]<br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Føroyskt''' | nation = [[Føroyar|Føroyum]] | agency = Føroyska málnevndin | iso1 = fo | iso2 = fao | iso3 = fao | sil = FAE }} '''Føroyskt''' er høvuðsmálið í [[Føroyar|Føroyum]]. Føroyskt er almenna málið í Føroyum, og tað er tjóðarmál føroyinga. Harafturat verður nógv føroyskt tosað í [[Danmark]] og [[Ísland]]i. Í Føroyum tosa 48.000 fólk føroyskt, í [[Danmark]] umleið 25.000 og í [[Ísland]]i umleið 5.000, so samlaða talið av fólkum, ið duga føroyskt, liggur um 75-80.000. Føroyskt er tí í altjóða høpi eitt lítið mál. Føroyskt mál hevur fýra [[føll]] og trý [[Kyn (mállæra)|kyn]], og grammatiski málbygningurin líkist ógvuliga nógv íslendskum, meðan orðatilfarið og í summum lutum úttalan líkist norska landsmálinum. [[Venceslaus Ulricus Hammershaimb]] er kendur sum faðirin at [[skriftmál]]i føroyinga. Tað var hann, sum skapti okkum skriftmálið so at siga í sama líki, sum vit kenna tað í dag, og hann eigur soleiðis stóra æru fyri, at føroyingar varðveittu skriftmálið. Tað er einki at ivast í, at føroyska málið var fyri stórum hóttafalli, tá ið trúbótin uml. 1540 varð sett í gildi í Føroyum, tí tá fór prestaskúlin fyri bakka, soleiðis at kirkjumálið gjørdist [[Danskt mál|danskt]] burturav. == Flokkan == [[Mynd:IndoEuropeanTree.svg|thumb|right|250px|[[Indo-evropeisk mál]], flokking.]] Føroyskt er eitt [[Indo-evropeisk mál|indo-evropeiskt mál]]. Føroyskt er eisini eitt [[norrønt]] mál. Tað hoyrir til [[Vesturnorrønt|Vesturnorrønu]] [[Málætt|málættina]] (saman við [[Íslendskt mál|íslendskum]], [[Norskt mál|norskum]] og hinum nú útdeyða [[norn]]) <ref>http://www.norden.org/no/fakta-om-norden/spraak</ref>. Vesturnorrønt, ofta eisini bara nevnt [[norrønt]], er málið, ið talað varð í [[Noreg]]i um tað mundið, norðmenn bygdu [[Føroyar]], og nakrar øldir fram, t.e. úr [[9. øld]] og upp til 1400. Úr hesum máli spruttu komandi øldirnar fleiri mál - føroyskt í Føroyum, [[norn]] í [[Hetland]]i og [[Orknoyggjar|Orknoyggjum]], [[Norskt mál|norskt]] í [[Noreg]]i og [[Íslendskt mál|íslendskt]] í [[Ísland]]i. Norðbúgvar, ið talaðu mál av norskari rót, búðu eisini í [[Grønland]]i í nøkur hundrað ár, men málið doyði út við teimum móti endanum á [[miðøldin]]i. Stóra broytingartíðarskeiðið úr norrønum til føroyskt er millum 1400 og 1600. Hetta er sama tíðarskeiðið, sum árinið úr donskum fer at gera um seg. :(øll mál) ::[[Indo-evropeisk mál|Indo-evropeiskt]] :::[[Germansk mál|Germanskt]] ::::[[Norðurgermansk mál|Norðurgermanskt]] :::::[[Vesturnorrøn mál|Vesturnorrønt]] :::::::Føroyskt == Stavraðið == Føroyskt nýtir latínska [[stavrað]]ið við serligum [[Norrønt mál|norrønum]] serstavum. Føroyskt nýtir 29 [[bókstav]]ir umframt trý samansett tvíljóð <ref>http://www.framtak.com/info/faroese.html</ref>. [[Bókstav]]irnir og framburður teirra: <table align="center" border="0"><td valign="top" width="48%"> {|class="wikitable" ![[Bókstavur]] !Navn !Ljód |- |A, a |''fyrra a'' [ˈfɪɹːa ɛaː] |/ɛaː a/ |- |Á, á |''á'' [ɔɑː] |/ɔɑː ɔ/ |- |B, b |''be'' [peː] |/p/ |- |D, d |''de'' [teː] |/t/ |- |Ð, ð |''edd'' [ɛtː] | |- |E, e |''e'' [eː] |/eː ɛ/ |- |F, f |''eff'' [ɛfː] |/f/ |- |G, g |''ge'' [keː] |/k t͡ʃ/ |- |H, h |''há'' [hɔɑː] |/h/ |- |I, i |''fyrra i'' [ˈfɪɹːa iː] |/iː ɪ/ |- |Í, í |''fyrra í'' [ˈfɪɹːa ʊiː] |/ʊiː/ |- |J, j |''jodd'' [jɔtː] |/j/ |- |K, k |''ká'' [kʰɔɑː] |/kʰ ʰk t͡ʃʰ/ |- |L, l |''ell'' [ɛlː] |/l/ |- |M, m |''emm'' [ɛmː] |/m/ |- |N, n |''enn'' [ɛnː] |/n/ |- |O, o |''o'' [oː] |/o/ |} </td> <td width="4%">&nbsp;</td> <td valign="top" width="48%"> {|class="wikitable" ![[Bókstavur]] !Navn !Ljód |- |Ó, ó |''ó'' [ɔuː] |/ɔu/ |- |P, p |''pe'' [pʰeː] |/pʰ ʰp/ |- |R, r |''err'' [ɛɹː] |/ɹ/ |- |S, s |''ess'' [ɛsː] |/s/ |- |T, t |''te'' [tʰeː] |/tʰ ʰt/ |- |U, u |''u'' [uː] |/uː ʊ/ |- |Ú, ú |''ú'' [ʉuː] |/ʉuː ʏ/ |- |V, v |''ve'' [veː] |/v/ |- |Y, y |''seinna i'' [ˈsaitna iː] |/i/ |- |Ý, ý |''seinna í'' [ˈsaitna ʊiː] |/ui/ |- |Æ, æ |''seinna a'' [ˈsaitna ɛaː] |/æ/ |- |Ø, ø |''ø'' [øː] |/ø/ |- !Tvíljóð |- |ey |ey [ɛiː] |/ei/ |- |ei |ei [aiː] |/ai/ |- |oy |oy [ɔiː] |/ɔi/ |} </td></tr></table> [[C]], [[Q]], [[W]], [[X]], [[Z]] verða ikki nýttir, men finnast í summum lániorðum (eisini [[Ö]], [[Ü]], [[Å]] og [[Þ]] í nøvnum), men tó er skikkur at býta hesar stavir um við føroyskar stavir við somu frambering. Teir verða flokkaðir soleiðis: * [[Sjálvljóð]]ini eru: a á e i í o ó u ú y ý æ ø * [[Tvíljóð]]ini eru: ei, ey, oy * [[Hjáljóð]]ini eru: b d ð f g h j k l m n p r s t v == Mállæra == Orðið "grammatikk", sum er okkara [[mállæra]], stavar upprunaliga úr [[Grikskt mál|grikskum]], har gramma merkti [[bókstav]]ur. Av fyrstan tíð varð orðið nýtt um læruna at skriva og lesa. Nú á døgum er málsøkið hjá mállæruni at koma fram á og lýsa allar vanligar reglur í einum og hvørjum máli. Tey regluligu fyribrigdini finna vit á ymsum stigum. Vit kunnu tosa um lutvísar skipanir innanfyri mállærubygnaðin. Í føroyskum, eins og í øðrum [[mál]]um, finnast hol á mállæruhválvinum, t.e. reglulig fyribrigdi, sum málgranskarar enn ikki hava fingið greiði á til lítar. Tá ið vit tosa, fylgja vit teimum málsligu reglunum, sum eru í okkara máli, uttan at geva okkum far um tað. Vit kunnu til dømis vera heilt óvitandi um, hvat ein grundliður er, og kortini [[orð]]a setningar, har einki er galið hvørki við grundliði ella øðrum liðum. Fyri at læra mállæruna er als ikki neyðugt við bókum ella frálæru. Her er tað okkara egna máloyra, sum verður stýrt av føroysku mállæruni, sum m.a. hevur nakrar reglur um, hvussu ljóð kunnu verða sett saman til orð á føroyskum. == Málskyldskapur == [[Mynd:Nordiska_språk.PNG|thumb|right|250px|Norðurlandamál.]] Málið er nær skylt við [[Íslendskt mál|íslendskt]], [[norn]] og eisini [[Norskt mál|vesturnorskt]]<ref>http://snl.no/f%C3%A6r%C3%B8ysk</ref>. Siga vit, at tað eru seks milliardir menniskju í heiminum, og tað eru 80.000 føroyingar, so er skilligt, at vit eru ein ómetaliga lítil málsligur minniluti, t.e. 1/100 promilli av [[Jørðin|jarðarinnar]] menniskjum tosa føroyskt. Men okkum nýttist ikki at smæðast, tí vit eiga eitt mál, ið riggar væl í flestu førum sum samskiftisamboð, og vit eiga tann fyrimunin, at vit við tí skúla, vit hava, eru før fyri at hava samskifti við [[Norðurlond|norðurlendsku]] grannar okkara. [[Norskt mál|Norskt]], [[Íslendskt mál|íslendskt]], [[Danskt mál|danskt]] og [[Svenskt mál|svenskt]] eru í ætt við okkara [[mál]], og tað merkir, at stórur líkskapur er millum málini, hvat orðavavi og mállæru viðvíkur. == Málsøga == [[Mynd:Faroe_stamp_048_europe_(v_u_hammershaimb).jpg|thumb|left|150px|[[Venceslaus Ulricus Hammershaimb]].]] Føroyskt, tjóðarmálið í [[Føroyar|Føroyum]], hevur sínar røtur í norrøna málinum frá [[víkingatíð]]ini. Í nógv ár varð føroyska [[mál]]ið hótt men doyði ikki út. [[Mál]]ið varð varðveitt við skaldskapi av mannamunni. Skaldskapi, sum gjøgnum nógv 100 ár varð sagdur frá ættarliði til ættarlið. Við [[Søga|søgum]], søgnum og ikki minst við [[Kvæði|kvæðunum]], sum hava havt ótrúliga stóran týdning fyri, at [[mál]]ið ikki varð gloymt <ref>https://xn--sprkrdet-c0ac.no/nb-NO/Toppmeny/Publikasjoner/Spraaknytt/Arkivet/Spraaknytt_1996/Spraaknytt_1996_1/Faeroeysk_og_frisisk_maalreis/{{Deyð leinkja|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Hammershaimb]], ættaður úr [[Sandavágur|Sandavági]], gav í [[1854]] út fyrstu føroysku [[Mállæra|mállæruna]] og gjørdi ta nýggju rættskrivingina. Tá fór føroyskt at taka [[danskt mál]] av ræði. Undir lestrarárunum í [[Keypmannahavn]] gjørdi Hammershaimb eina ferð heim til [[Føroya]] at vitja. Hetta var í [[1841]]. Hann ferðast bygd úr bygd og savnar fólkaminni. Áhugaður sum [[Hammershaimb]] var fyri føroyskum máli, sá hann tíðliga, hvussu átrokandi tað var at geva út eina [[Mállæra|mállæru]], skuldi skriftmálsuppskot hansara vinna fram millum fólk. Eina dagbók skrivaði hann á hesi ferð, og tað vil so væl til, at [[Christian Matras]] í [[1941]] gav hana út: "Færøsk Dagbog 6.7-16.8 1841". Nakað av tilfarinum, ið [[Hammershaimb]] savnaði á hesi ferð, læt hann prenta í [[1846]] í danska tíðarritinum "Annaler for nordisk Oldkyndighed og Historie". Hetta vóru "Færøske folkesagn (Risi og kelling — Um skógar í Føroiun — Huldufólk) med tilføjede Bemærkninger om den færøske Udtale". Við hesum tekstum er føroyskt skriftmál lagt í eina fasta legu, sum vit, burtursæð frá nøkrum fáum broytingum, hava hildið okkum til heilt at hesum degi. Í einum stuttum inngangi greiðir hann frá um málsins søgu, og hann greiðir frá, at málsliga liggja oyggjarnar í trimum pørtum, sum hann nevnir Sunnanfjarðarmál, Streymoyarmál og Norðanmál. Í fyrstuni vóru nógvir føroyingar ikki hugaðir fyri tí føroyska málstrevinium, men tjóðskaparhugurin vann sigur, og nú hevur føroyskt fingið somu rættindir sum [[danskt mál]], og er, formelt, høvuðsmálið. Men nógvir halda at einans føroyskt eigur at verða nýtt í almennum viðurskiftum. Hetta er t.d. støðan hjá loysingarmonnum, t.e. teir, ið vilja hava landið leyst frá [[Danmark]] politiskt, soleiðis halda eisini nógv onnur. == Málføri == [[Mynd:Faroe islands isoglosses.png|thumb|right|250px|Bygdarmál í [[Føroyar|Føroyum]].]] Mørkini millum føroysku bygdamálini ella málførini eru rættiliga týðilig. Slík mørk nevnast í mállæru málførismørk ella við fremmandum orði ''diagloss''. Eitt slíkt málførismark er teknað inn í kortið høgrumegin. Tað vísir, hvar markið gongur millum t.d. úttaluna av "ei" og "oy". Í Føroyum finnast nógv ymisk málføri: [[suðuroyarmál]], [[sandoyarmál]], [[nólsoyarmál]], [[havnarmál]], [[eysturoyarmál]], [[vágamál]] og [[norðoyamál]]. Flestu okkara hava eitt mál, sum sermerkist við einum ella øðrum bygdarmáli. [[Skriftmál]]ið er nakað annað, sjálvt í einum so lítlum øki sum [[Føroyum]]. Tað er felags fyri fólkið í einum landi við ólíkum málsligum viðurskiftum. Eingin skrivar, júst sum tosað verður. Tí er neyðugt at fáa frálæru í hesum serliga felags máli. Somuleiðis, sum vit hava málføri ella dialektir, hava vit eisini sosiolektir, sum er serligt mál hjá einstøkum samfelagsbólkum. === Suðuroyarmál === Bókstavirnir A og Æ hava í føroyskum á allan hátt sama ljóðvirði, uttan í [[suðuroyarmál]]i, har ið Æ við øllum rímileika kundi verið kallað "seinra e". Sum dømi um hetta kunnu vit nevna ræðast (suðuroyarmál: reðast), gæs (ges), skræða (skreða) og æða (eða). == Frambering og staving == Í føroyska [[stavrað]]num eru 29 bókstavir. Í føroyskum teksti síggjast av og á aðrir [[bókstav]]ir, til dømis c, q, ü, w, x, z og þ, tá ið fremmandaorð verða endurgivin. Bókstavirnar býta vit sundur í teir, ið merkja [[sjálvljóð]], og teir, ið merkja [[hjáljóð]]. Til at nevna hjáljóðið r seta vit sjálvljóðið e frammanfyri. Bókstavin nevna vit er. Eitt sjálvljóð kann standa einsamalt. Tað ljóðar sjálvt, sum til dømis e ella i. Men eitt hjáljóð má, fyri at kunna verða sagt, standa hjá einum sjálvljóði: b (be), p (pe). Í føroyska bókstavaraðnum eru sjálvljóðini a, á, e, i, í, o, ó, u, ú, y, ý, æ og ø. Hjáljóðini eru b, d, ð, f, g, h, j, k, l, m, p, r, s, t og v. Tvíljóðini eru: ei, ey, oy.

 === Sjálvljóð
 === [[Sjálvljóð]]ini eru 13: a, á, e, i, í, o, ó, u, ú, y, ý, æ og ø. Sjálvljóð kalla vit tey øll, men í roynd og veru eru hesi 7 í longum stavilsi tvíljóð a/æ [ɛa], á [ɔa], í/ý [ʊi], ó [ɔu/ɛu/œu], ú [ʉu]. {| class="wikitable" !'''[[a]]/[[æ]]''' |a/æ ljóðar sum [ɛa] langt: ''vani'' [vɛanɩ], ''ær'' [ɛar], sum [a] stutt: ''alda'' [alda], ''ætt'' [at:], ''koma'' [ko:ma]. Í flestum bygdarmálum í [[Suðuroy]] verður stutt æ framborið [ɛ]: ''rætt'' [rɛt:], langt æ [e:]: ''mær'' [me:r]. Stundum verður a framborið [a:]. Hetta er í fremmandaorðum sum til dømis ''lutstatur''. Navnháttarmerkið ''at'' verður ofta framborið [a] ella [ɔa]. |- !'''[[á]]''' |á ljóðar sum [ɔa] langt: ''tá'' [tɔa], sum [ɔ] stutt: ''vátt'' [vɔt:], sum [ǫ:], tá ið [a] ljóðar beint aftaná: fáa [fǫ:a]. Í [[Norðoyggjar|Norðoyggjum]] og norðurbygdunum í [[Eysturoy]]nni ljóðar langt á sum [a:]; tá [ta:]. |- !'''[[í]]'''/'''[[ý]]''' |í/ý ljóðar sum [ʊi] langt: ''rýma'' [rʊima], ''tími'' [tʊimɩ], sum [ʊi] stutt: ''sýsla'' [sʊisla], ''ídni'' [ʊidnɩ]. |- !'''[[ó]]''' |ó ljóðar sum [ɔu] langt, ''sól'' [sɔul], sum [œ] stutt: ''sótt'' [sœt:]. Frammanfyri gv verður ó framborið [ɛ]: ''sjógvur'' [ʃɛgvʊr], men í [[Suðuroy]] [ɔ]: [ʃɔgvʊr]. Í Norðoyggjum, [[Norðurstreymoy|Norðstreymoy]], [[Skúvoy]], [[Eysturoy]], [[Vágur|Vágum]], [[Skopun]] og á [[Sandur|Sandi]] verður langt ó framborið [ɛu]/[œu]: t.d. ''sól'' [sɛul]/[sœul]. Í [[Nólsoy]] verður langt ó framborið [au]: ''sól'' [saul]. |- !'''[[ú]]''' |ú ljóðar sum [ʉu] langt: ''hús'' [hʉus], sum [γ] stutt: ''súrna'' [sγrna]. Frammanfyri gv og í einstøkum øðrum førum verður stutt ú framborið [ɩ]: ''kúgv'' [kɩgv]. |- !'''[[e]]''' |e ljóðar sum [e:] langt: ''seg'' [se:], sum [ɛ] stutt: ''hestur'' [hɛstʊr].
 |- !'''[[i]]'''/'''[[y]]''' |i/y ljóðar sum [i:] langt: ''fyri'' [fi:rɩ], ''ivi'' [i:vɩ], sum [ɩ] stutt: ''komi'' [ko:mɩ], ''finna'' [fɩn:a]. |- !'''[[o]]''' |o ljóðar sum [o:] langt: ''kona'' [ko:na], sum [ɔ] stutt: ''gott'' [gɔt:]. |- !'''[[u]]''' |u ljóðar sum [u:] langt: ''hurð'' [hu:r], sum [ʊ] stutt: ''hundur'' [hʊndʊr]. |- !'''[[ø]]''' |ø ljóðar sum [ø:] langt: ''løn'' [lø:n], sum [œ] stutt: ''børn'' [bœdn]. Í [[suðuroyarmál]]i verður stutt ø framborið [γ]: ''børn'' [bγdn]. |- |} === 
Tvíljóð === Tvíljóðini eru trý í tali: ei, ey, oy.

 === Hjáljóð === Hjáljóðini eru 16: b, d, ð, f, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, v. == Teknseting == Grundirnar, at vit seta tekin í ein tekst, kunnu vera fleiri, men tann eyðsýndasta er tann, at tekin býta tekstin sundur í heildir, ið hanga saman á ein ella annan hátt. Vit hava soleiðis lættari við at lesa tað, ið skrivað er <ref>{{Cite web |url=http://www.korrekturavdelingen.no/K4TegnsettingIntro.htm |title=Archive copy |accessdate=2013-01-24 |archive-date=2012-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121225173914/http://www.korrekturavdelingen.no/K4TegnsettingIntro.htm |dead-url=yes |archivedate=2012-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121225173914/http://www.korrekturavdelingen.no/K4TegnsettingIntro.htm }}</ref>. Teknini, sum vit vanliga nýta, eru t.d. kolon, komma, punktum, semikolon, rópitekin, gásareygu, spurnartekin, osfr. Hesi tekin seta vit ymsastaðni í tekstin eftir føstum reglum, sum á ein ella annan hátt skulu ímynda tað [[Talumál|talaða málið]], sum er eyðkent til dømis við rútmu, støðgum og ferð. Tey ymisku teknini kunnu ávirka heildarmyndina av einum teksti á ymsan hátt. Eru til dømis nógv gásareygu í einum broti, varnast lesarin rættuliga skjótt, at tað snýr seg um talu, har ein, tveir ella fleiri persónar tosa, til dømis Gud segði "Verði ljós" og tað varð ljós. Festa vit okkum í staðin við, at nógv prikkar, rópitekn ella tankastrikur verða nýtt, kann tað vera, tí skrivarin er í øðini og vil gera vart við tað. Reglurnar fyri tey ymisku teknini eru ymiskar. Tekin, sum verða sett eftir føstum reglum, eru til dømis spurnartekin ella komma, her er eingin slingur í valsinum, hvar teknini skulu standa. == Orðalagslæra == [[Grikskt mál|Grikska]] orðið "syntax" merkir upprunaliga samanseting. Í [[Mállæra|mállæruni]] verður tað nýtt um, hvussu orð verða sett saman, tá ið vit nýta málið. Hetta verður gjørt eftir heilt ávísum reglum, og setningsskipan er læran um hesar reglurnar <ref>http://www.denstoredanske.dk/Sprog,_religion_og_filosofi/Sprog/Morfologi_og_syntaks/syntaks</ref>. Tá ið vit seta saman orð, gera vit orðingar. [[Orð]]ið "orðingar" fevnir um alt, ið kemur fram, tá ið vit málbera okkum. Hesar orðingar kunnu hava sera ymiskt snið. Tær kunnu til dømis vera ymiskar til longdar. Summar eru bara eitt orð, aðrar eru settar saman av mongum orðum. Støðan, vit eru í, tá ið okkurt verður sagt, ávirkar nógv sniðið í orðingini. Tað hevur til dømis stóran týdning, hvønn vit venda okkum til. Ætlanin við tí, vit siga, kann eisini vera so ymisk. Tær longu orðingarnar leggja vanliga dentin á at siga frá, bera okkurt víðari ella lýsa okkurt. Orðingar, sum bara eru eitt orð ella nøkur fá orð, siga ofta frá kenslum og eru ofta boð til onkran. == Formlæra == Á føroyskum hevur verið vanligt at býta [[orð]]ini í 10 flokkar, sum eru: [[sagnorð]], lýsingarorð, hjáorð, miðalvarpingar, [[navnorð]], fornøvn, fyrisetningar, [[kenniorð]], [[talorð]] og sambindingarorð. === Kenniorð === Óbundna kenniorðið er ein/eitt. Bundna kenniorðið er tann/hin og tað/hitt. === Navnorð === [[Mynd:Exampleoffaroeseuseofdoubleumlaut.jpg|thumb|right|250px]] [[Navnorð]] er felagsheiti fyri ein bólk av orðum, ið lýsa nøvn á ítøkiligum lutum (td. stólur, bilur, genta, drongur), fyribrigdum ([[vestfall]], [[eystfall]], [[mysing]], mánalýsi) og hugtøkum (sorg, gleði, longsul) umframt sernøvn (Petur, Sólvá, [[Enniberg]], [[Sørvágur]]). Navnorð bendast í tølum - eintali og fleirtali. Tá ið talan bara er um ein ella eitt, stendur navnorðið í eintali, til dømis stólur, skúli; talva, bust; oyra, stykki, men tá ið talan er um fleiri, stendur navnorðið í fleirtali, til dømis stólar, skúlar; talvur, bustir; oyru, stykki. Navnorð verða eisini bend í føllum. Tey eru hvørfall, hvønnfall, hvørjumfall og hvørsfall. Navnorð eru annaðhvørt óbundin ella bundin. Óbundin eru navnorð, tá ið talan ikki er um nakran ávísan, men um einhvønn, til dømis ein genta, ein drongur ella eitt barn. Bundin eru navnorð, tá ið talan er um okkurt ávíst, til dømis gentan, drongurin ella barnið. Navnorð bendast efir tveimum høvuðsbendingum - teirri sterku bendingini og teirri veiku bendingini. Sterkt bend navnorð enda við hjáljóði í hvørsfalli eintali. Veikt bend navnorð enda við sjálvljóði í øllum føllum í eintali. === Lýsingarorð === [[Lýsingarorð]] bendast í stórum dráttum á sama hátt sum vit kenna úr nútíðarmáli, og her eins og í øðrum bendingum verður skilt millum /i/ og /u/ í endingum á sama hátt sum í [[V. U. Hammershaimb]]s rættskriving. Ein gongd sum sæst í bendingini av føroyskum lýsingarorðum, er samjavnaður millum orð við a og æ í stovninum. Í Hammershaimb síggja vit at hesin samjavnaður er farin fram, soleiðis at ikki bara a, men eisini æ kann broytast til ø ella o í bendingini. Vænur eitur í kvennkyni von fyri eldri væn. Slættur eitur í hvørjumfalli sløttum (skrivað slettum) fyri eldri slættum, og rættur, ræddur og slættur eitur í kvennkyni røtt (skrivað ret), rødd (skrivað ræd) og sløtt (skrivað slæt, slet) fyri eldri rætt, rædd og slætt. Ein onnur broyting er hon at lýsingarorð við -in (til dømis heiðin ella búgvin), sum í eldri máli høvdu sama form í hvønn- og hvørfalli eint. í kallkyli, hava í nútíðarmáli -an í hvønnfalli (heidnan, búnan), hetta í [[analogi]] við onnur lýsingarorð. * Øll lýsingarorð, sum í kvennkyni og í kallkyni enda við ''-in'' ella við ''-il'', enda í hvørkikyni við ''-ið'':

 {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" ! Kallkyn || Kvennkyn || Hvørkikyn |- |Mikil||Mikil || Mikið |- | Lítil || Lítil || Lítið |- | Tolin || Tolin || Tolið |- | Egin || Egin || Egið |- |Íðin || Íðin || Íðið |- | Løgin || Løgin || Løgið |- |}

 Vit siga tí til dømis ''tolið'' hevur ''Ð'', tí tað eitur ''tolin'' í bæði kvennkyni og kallkyni.

 * Lýsingarorð, sum í kvennyni enda við ''-g'', enda í hvørkikyni við ''-gt'', t.d. liðug - liðugt, men enda tey í kvennkyni við ''-t'', er einki ''-g'', t.d.: fjákut. Ávíst [[navnorð]] taka veikt bend lýsingarorð aftur at sær: “hesa '''eldru''' gentuna” ella “hesa '''skeivu''' gongd.” Óávíst navnorð taka sterkt bend lýsingarorð aftur at sær: “eina '''eldri''' gentu” ella “eina '''skeiva''' gongd.” === Fornøvn === Á føroyskum er heitið fyri hesi orð fornavn, og á útlendskum eita hesi orðini ofta ''pronomen''. [[Orð]]ið er sett saman av forskoytinum "pro", sum merkir í staðin fyri og "nomen", sum merkir [[navnorð]]. Tað eyðkenda fyri hesi orð er, at tey hava onga merking í sær sjálvum, men fáa ávíst innihald trytað av tí høpi, tey verða nýtt í. Summir [[málfrøði]]ngar hava ta áskoðan, at eitt fornavn hevur ein tóman karm, sum verður fyltur av nýggjum í sínum umhvørvi, hvørja ferð tað verður borið fram annaðhvørt í talu ella skrift. Onnur eyðkenni eru, at summi av hesum orðum verða bend bæði í falli, tali og kyni, til dømis hon, hann ella tað, meðan onnur verða bert bend í falli og tali, til dømis eg, meg og vit, og uppaftur onnur als ikki bendast, til dømis sum ella ið. Fornøvnini verða vanliga býtt í tveir flokkar. Summi fornøvn hava navnorðsvirði, meðan summi hava bæði navnorðsvirði og lýsingaorðsvirði, t.e. at hesi [[orð]] kunnu hava sama leiklut sum ávikavist lýsingaorð og navnorð. Tað er óivað greitt, hvat hann, tey, hin ella teir merkja, tá ið vit nýta hesi orðini í einum føstum sambandi. "Hann" vísir t.d. til Peter, "tey" vísir aftir til Gúðruna og Peter, "hin" vísir aftur til Per og Pál. Um orðið "hann" hevði staðið einsamalt, so høvdu vit ikki heilt víst kunnað gjørt av, hvat hetta [[orð]] sipaði til. Vit høvdu havt varhugan av, at tað mundi snúð seg um eitthvørt fólk, lut ella hugtak í kallkyni, men heldur ikki meira. Leikluturin hjá hesum orðum er at umboða onnur orð, til dømis [[navnorð]]. Á henda hátt er ikki neyðugt hjá okkum at taka navnorðini upp í saman, men vit kunnu lata hesi orðini umboða tey í staðin. Um persónsfornøvn sæst í greinini [[Persónur (máll.)]]. === Talorð === {| class="wikitable" align=right |- ! Grundtøl !! Talorð |- | 0 || null |- | 1 || eitt |- | 2 || tvey |- | 3 || trý |- | 4 || fýra |- | 5 || fimm |- | 6 || seks |- | 7 || sjey |- | 8 || átta |- | 9 || níggju |- | 10 || tíggju |- | 11 || ellivu |- | 12 || tólv |- | 13 || trettan |- | 14 || fjúrtan |- | 15 || fimtan |- | 16 || sekstan |- | 17 || seytjan |- | 18 || átjan |- | 19 || nítjan |- | 20 || tjúgu |- | 21 || einogtjúgu |- | 22 || tveyogtjúgu |- | 30 || tredivu, tríati |- | 40 || fjøruti, fýrati |- | 50 || hálvtrýss, fimmti |- | 60 || trýss, seksti |- | 70 || hálvfjers, sjeyti |- | 80 || fýrs, áttati |- | 90 || hálvfems, níti |- | 100 || hundrað |- | 1000 || (eitt) túsund |} [[Talorð]] nýta vit t.d., tá ið vit telja, og tá ið vit greiða frá, hvussu nógv ið er til av onkrum, hvussu ávísur teinur er, hvussu nógv klokkan er, og hvussu nógv okkurt vigar. Vit skifta talorðini sundur í tríggjar partar: Tey talorð, sum vísa okkum, hvussu stór nøgdin er, verður nevnd grundtøl (kardinaltøl) <ref>http://oahpa.no/sma/gramm/tallordintro.nob.html</ref>. Hin bólkurin tilskilar, í hvørjum rað eitthvørt hendir, og tí verða tey nevnd raðtøl (ordinaltøl). Hesi bæði sløgini av tølum kunnu annaðhvørt skrivast við bókstavum ella við tølum, men fyri at skyna ímillum grundtøl og raðtøl er siður at seta eitt punktum eftir raðtølini, til dømis: "Í [[19. øld]]". Eitt triðja býti av tølunum eru skriftistølini (distributiv tøl) sum eru "einir", "tvinnir" og "trinnir", tey verða bend sum lýsingarorð. Grundtølini eru: eitt (ein, ein, eitt), tvey (tveir, tvær, tvey), trý (tríggir, tríggjar, trý), fýra, fimm, seks, sjey, átta, níggju, tíggju, ellivu, tólv, trettan, fjúrtan, fimtan, sekstan, átjan, nítjan, tjúgu. Á nútíðar føroyskum er tað soleiðis, at tað bert eru tey trý fyrstu grundtølini, sum bendast í falli, tali og kyni undantikið eina fleirtalsleivd av fýra í orðafellinum (t.d. "tú eru altíð uppi á fjórum"). Raðtølini eru: fyrsti, annar, triði, fjórði, fimti, sætti, sjeyndi, áttandi, níggjundi, tíggjundi. Raðtølini, øll uttan "annar", bendast sum veikt bend lýsingarorð. Skriftitølini eru: einir, einar, eini; tvinnir, tvinnar, tvinni; trinnir, trinnar, trinni. === Sagnorð === [[Sagnorð]] fáa nógvar ymiskar endingar og kunnu broyta snið á ymsan hátt. Til dømis kann sagnorðið "at eta" koma fyri í øðrum sniðum - "etur", "át" ella "ótu". Samsvarandi hava vit orðið "syngja", sum bæði kemur fyri í forminum "sang" og "sungið". Hvørt nýtt orðasnið, sum vit síggja, nevna vit ein bendingarform. Summir av hesum bendingarformunum kunnu einsamallir verða umsagnarliðir í einum setningi. Aðrir formar mugu hava onnur sagnorð aftur at sær til tess at vera umsagnarliður - "Peter etur" ella "Peter át" eru rættir setningar á føroyskum. "Peter eta" ella "Peter etið" eru ikki rættir setningar. === Hjáorð === Adverbium merkir "tað, sum er lagt aftur at verbinum", sum í mongum [[Mállæra|mállærum]] nú á døgum verður mett sum hornasteinurin í einum setningi. Adverbium er sum so mangt annað av [[Latín (mál)|latínskum]] uppruna. Hetta heitið er vorðið til okkara "hjáorð". Hesin orðaflokkurin fevnir um [[orð]], sum á ein ella annan hátt greiðari lýsa ta merking, sum eitt sagnorð hevur. Vit kunnu t.d. spyrja "Hvar er hon?". Og svara "hon er har". Ella vit kunnu spyrja "nær fer hann?". Og svara "hann fer nú". Vit kunnu spyrja "Hvussu livir barnið?". Og svara "barnið livir væl". Hesi orðini: væl, nú, har, eru hjáorð. Hjáorð eru smáorð, ið sett verða hjá [[sagnorð]]um. Men hjáorðini hava eisini eina rúmari merking enn bert at vera knýtt at einum sagnorði. Tey kunnu saktans verða knýtt at einum lýsingarorði (tann ''sera'' ídni næmingurin kom tíðliga), einum øðrum hjáorði (tann sera ídni næmingurin kom ''ov'' tíðliga), einum navnorði (''bara'' næmingar møttu upp) ella einum talorði (''bert'' ein næmingur kom nóg tíðliga). Summi hjáorð bendast, men bara í stigum. Merkingin, sum hjáorðini hava, er fjøltáttað. Teirra uppgáva er at lýsa eitt einstakt orð, sum oftast er umsøgnin, men kunnu tey eisini lita allan setningin. Vit býta hjáorðini í 6 bólkar - lýsingarhjáorð, kunningarhjáorð, munarhjáorð, spurnarhjáorð, tíðarhjáorð og staðarhjáorð. Tíðarhjáorð siga okkurt um tíðina og svara spurninginum ''nær''. Tey eru til dømis síðan, tíðliga, altíð, nakrantíð. Staðarhjáorð siga okkurt um stað ella støð og svara spurningum, ið byrja við ''hvar'': ''hvaðani'', ''hvaðan''. Tey verða vanliga skift sundur í 3 bólkar. [[Orð]], ið lýsa rørslu frá ávísum staði (eg fari ''hiðani''). Orð, ið lýsa rørslu móti ávísum staði (Per kemur ''higar''). Og orð, ið lýsa staðið, har okkurt er ella hendir (hon er ''her''). Spurnarhjáorð verða nýtt, tá ið spurt verður um eitthvørt. Tey eru til dømis nær, hví, hvaðan, hvussu. Munarhjáorð verða nýtt, tá ið mett verður um mun á onkrum, og tá ið sagt verður frá, hvussu okkurt hendir í mun til annað. Tey eru til dømis óbeinleiðis, ókeypis, bráðfeingis, ovurhonds, øðrvísi. Mong orð, ið enda við "andi", eru munarhjáorð, til dømis skínandi ella líðandi. Kunningarhjáorð nýta vit mest, tá ið vit kunna um eina støðutakan, tá ið vit annaðhvørt játta ella nokta. Tey eru til dømis tíverri, ivaleyst, álvaratos, tíbetur. Lýsingarhjáorð eru hjáorð, ið eru myndað úr lýsingarorðum. Nøkur lýsingarhjáorð eru skjótt, beint, hart, lítið, heilt. === Fyrisetingarorð === Fyriseting er tað føroyska heitið fyri tað [[Latín (mál)|latínska]] orðið "preposisjón", sum merkir "tað at seta frammanfyri". Fyrisetingar eru óivað eitt tað torførasta kapitlið, tá ið tað snýr seg um at læra fremmant mál. Men hetta er einki føroyskt fyribrigdi. Fyrisetingar standa vanliga á føroyskum framman fyri tað orð, tey stýra, til dømis av einihvørjari orsøk, men gjørt kann verða vart við, at nakrar fyrisetingar kunnu standa aftan fyri tað orð, sum tær stýra, til dømis húsanna millum, hansara vegna, tí føroyska málinum viðvíkjandi. Í serligum føri ber til at skilja fyriseting og stýring hvørja frá aðrari, soleiðis at stýringin stendur fremst í setninginum, meðan fyrisetingin endar á seinasta plássi, til dømis "Honum fór hon ikki í býin við". Hetta fyribrigdi sæst serliga í afturbeindum eykasetningum. Vit siga, at ein fyriseting stýrir einum orði, ið oftast er eitt [[kenniorð]], [[navnorð]], [[persónsfornavn]] ella [[lýsingarorð]], men kann eisini vera ein navnháttur ella eykasetningur, ið hava navnorðsvirði. Hesa eindina fyriseting, hon við einum setningi/orði stýrir, kalla vit fyrisetingarlið. Hon er, sum sæst, sett saman av eini fyriseting og eini stýring. Hetta merkir, at tá ið tað snýr seg um kenniorð, navnorð, v.f., skulu hesi orð standa í einum ella øðrum falli. Tey verða brúkt sum í [[Enskt mál|enskum]], men tó taka fyrisetingarnir haraftrat ávíst fall til sín, og tann stýringin, ið er knýtt at fyrisetingini fær ta fallending, ið verður kravd av fyrisetingarorðinum. Dømi: :''Brævið liggur '''á borðinum'''.'' ''á borðinum'' er '''fyrisetingarliðurin'''. Her er hvørjumfalsendingin: ''-inum'' ''Á'' er fyrisetingarorðið (ella fyrisetingin) og ''borðinum'' er stýringin. ''Á'' stýrir í hesum føri '''hvørjumfalli''', tí talan er um '''veran á sama staði'''. Í sambandi við '''rørslu''' tekur fyrisetingin '''hvønnfall''' til sín. Dømi: :''Hann legði brævið '''á borðið'''.'' Og hvønnfalsendingin er: ''-ið'' === Sambindingarorð === Sambindingarorð knýta [[orð]], heildir, liðir og setningar í málinum saman á ein ella annan hátt. Konjunksjón er sett saman av tveimum orðum, einum forskoyti "con", ið merkir tað sama sum okkara "sam"/"saman", og [[navnorð]]inum "iuncio", sum merkir tilknýti/samband. Føroyskt hevur tvey sløg av sambindingarorðum : tey javnskipandi- og undirskipandi sambindingarorðini. Javnskipandi sambindingarorð binda saman heildir, orð ella setningar, ið hava sama virði. Til dømis annaðhvørt, hvørki, men, ella, bæði. Tey kunnu knýta tveir liðir saman til eina heild, í hesum føri verður serliga hugsað um tað vanligasta sambindingarorðið, ið hevur henda eginleika: "og". Tveir setningar ella fleiri kunnu saktans vera knýttir hvør at øðrum, tó at teir ikki kunnu javnmetast málsliga. Tað vísir seg, at bert ein teirra hevur høvuðslutin, t.e. høvuðsetningurin, um ein ella fleiri setningar verða knýttir at honum. Eru fleiri setningar, kann hetta greidligast berast saman við eina kinverska eskju, har hvør setningur lagar seg eftir øðrum. Orsøkin til hetta fyribrigdi eru tey undirskipandi sambindingarorðini. Tey eru sera ymisk, og tí er neyðigt at bólka tey. Annar bólkurin ger, at eykasetningarnir eru navnorðskendir, hin byrjar hjáorðskendar eykasetningar. === Miðalvarpingar === ''Interjeksjón'' er sum so mangt annað tikið úr [[Latín (mál)|latínskum]], og merkir "at seta okkurt innímillum". Vit hava einki gott [[orð]] fyri hesum fyribrigdinum, men vanligt er tó at týða heitið "miðalvarping". Grundmerkingin er, at hesi orð verða sett inn millum orð ella setningar, men við tí stóra muni samanborið við onnur orð, at tey ikki verða greinað sum aðrir liðir. Tískil stendur hesin orðaflokkurin í eini serstøðu. Millum [[málfrøði]]ngar hevur verið kjakast, um miðalvarpingar veruliga eru ''orð''. Teirra áskoðan er, at tey heldur eru eyðkenni fyri kenslurnar til dømis "pínslu", "vaml" osfr., sum liggja aftanfyri. Tey hava ikki nakra serliga merking eins og orðini í hinum orðaflokkunum. Men tó halda fleiri málfrøðingar, at av tí at tey verða framborin sum onnur føroysk orð, og av tí at tað eru avleiðslur í føroysku, til dømis "at sirra", "ein sitta", "at kísta", er tað rættast, at koyra tey í ein bólk fyri seg. Eisini orðini "ja", "jú" og "nei", sum verða nýtt, tá ið játtað ella noktað verður, finna vit í hesum flokkinum, tí teirra líkskapur er stórur við hesi orð, hvørs eyðkenni eru, at tey hvørki bendast ella standa sum liður í nøkrum setningi. Aðrar fastar vendingar, sum ofta standa uttan setningar, til dømis "hott kvøld", "far væl" og "vælkomin", verða vanliga koyrdar í sama leyp. == Orðatilfeingi == [[Mynd:OD Compact disc.svg|thumb|right|220px|Tá ið hetta plátuslagið, sum eitur "Compact disc" á [[Enskt mál|enskum]], var nýkomið, sóknaðist tíðindamaður eftir føroyskum heiti á tí. Uppskot málstovnsins var ljómfløga, ella stuttformurin fløga í vanligari talu <ref>http://www.territori.info/index.php/term/,9da4ab975b545da0a0526c695a9faf68ac59a069a25f5aad60b1975753a2aa54.xhtml</ref>.]] [[Orð]]atilfeingið í okkara máli er komið ymsastaðni frá og til ymsar tíðir. Stórur partur er arvaður frá okkara ættfedrum, tað eru ikki innflutt orð, men orð, sum hava verið nýtt her á landi so leingi, sum hetta [[mál]]ið hevur verið okkum kunnugt, og tað merkir í eini túsund ár. Hetta er eina mest galdandi fyri tey mest nýttu orðini í málinum, orð, sum eru hvørjum menniskja kunnug, og sum hvørt menniskja nýir, orð sum til dømis "móðir" og "faðir", "vatn" og "jørð", "sita" og "liggja", "lítil" og "stór", "niður" og "opp", "ja" og "nei". Hesi arvorð eru, ið hvussu er, felags fyri øll tey [[Germansk mál|germansku málini]], hóast týdningur og snið broytast eitt sindur frá máli til máls. Øll hesi ár, hesi mál hava verið í nýtslu, er orðatilfeingið vorðið ríkari og ríkari, eisini tí at tað hevur tikið orð úr øðrum málum. Hesi orð kalla vit ''tøkuorð''. Ofta eru tøkuorð gomul í okkara máli, tey kunnu hava lagað seg eftir føroyskari bending og ljóðliga og á annan hátt hava lagað seg, so at ilt er at gita fremmanda upphavið. Hetta fyribrigdi at taka orð inn í málið byrjaði longu fyri søguliga tíð her hjá okkum, so skjótt sum [[Norðurlond]] fingu samband við restina av [[Norðurevropa]]. Ofta komu nýggj orð saman við vørum, sum fólk úr Norðurlondum førdu heim við sær, navnið fylgdi við vøruni. Seinni komu nýggjar hugsanir, nýggj trúgv inn á Norðurevropa uttaneftir og við teimum orð at nevna alt hetta nýggja og greiða frá tí. Her eru nøkur dømi um gomul tøkuorð úr ymsum málum - "hundur", "ketta" og "køkur" úr [[Latín (mál)|latíni]], "soppur", "ríki" og "blak" úr [[Keltisk mál|keltiskum]], "prestur" og "kirkja" úr [[Grikskt mál|grikskum]] um [[Enskt mál|enskt]]. Og eitt sindur seinni "arbeiði", "bakari" og "handil" úr [[Lágtýskt mál|lágtýskum]]. "Dekk" og "ruff" úr [[Hollendskt mál|hollendskum]], "marsjur" úr [[Franskt mál|fronskum]], "banki", "eitt kolli" og "stivli" úr [[Italskt|italskum]]. Tøkuorð eru eisini til dømis gomul orð, ið ikki hava verið nýtt leingi, sum í veruleikanum eru útdeyð út málinum, men sum eru komin inn aftur í seinni tíð úr nýggjum høpi, til dømis "fløga" fyri CD, "skora" fyri at fáa stig og "bingja" fyri kontainara. Í okkara øld og serliga tey seinastu tíggjuáraskeiðini hava vit fingið ein heilan floym av fremmandum orðum inn í mál okkara. Nógv av hesum orðum hava enntá framvegis fremmanda uppruna-stavsetingarháttin og upprunaframburðin. Roynt verður at laga tey eftir føroyskum máli. Tískil nevna vit tey fremmandaorð afturímóti tøkuorðum, men munurin er ikki serliga greiður, til dømis "sona", "sjorast", "skons". Tað er eina mest úr [[Enskt mál|enskum]], vit hava fingið orðini. Og ein partur av teimum hevur enskt snið, sum uttan hóvasták hevur vunnið sær innvist í føroyskum, til dømis "hobby", "smart" ella "filmur". Og onnur hava longu fingið føroyskan stavsetingarhátt, til dømis "veirur", "skeilett" ella "trol". Bæði fremmandaorð og tøkuorð eru í sera nógvum førum nýggj, av tí at vit í føroyskum ikki hava arvorð, sum fevna um júst sama fyribrigdið. Men tað er mangan, at fólk ikki avmarka seg til at nýta fremmandaorð har, sum neyðugt er. Tey royna at prýða málið við ókendum ella rárum fremmandaorðum, mangan bara at geva sær sjálvum ein dám av lærdómi. Men vit áttu at havt í huga, at óneyðug fremmandaorð gera málið tyngri og forða lesarum at fáa fatur í innihaldinum. == Sannroynd == == Kelduávísingar == <references/> == Sí eisini == * [[Fólkaflytingatíðin]] * [[Fyrimynd:Brúkari fo|Brúkarakassin]] == Slóðir == {{Commonscat|Faroese language}} * [http://www.fmn.fo Føroyska málnevndin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070706193850/http://www.fmn.fo/ |date=2007-07-06 }} * [http://www.obg.fo/fob/fob.php Føroysk orðabók] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517125911/http://www.obg.fo/fob/fob.php |date=2008-05-17 }} * [https://borealium.org/fo/resource/ Føroysk málteknologi]{{Deyð leinkja|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://borealium.org/fo/resource/speller-fao/ Føroysk rættstavingsprogram (MS Word, LibreOffice)] * [http://divvun.org/proofing/online-speller.html Færøysk rættstavingsprogram online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170812172533/http://divvun.org/proofing/online-speller.html |date=2017-08-12 }} [[Bólkur:Føroyskt mál]] ekajqgqz99n21mjmcc8lb6fq2m43hto 0 18821 387852 381191 2026-04-01T12:40:56Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387852 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Del Piero.jpg|250px|thumbnail|Alessandro del Piero í búnanum hjá [[Juventus F.C.]]]] '''Alessandro Del Piero''' (føddur [[9. november]] [[1974]]) er ein italskur [[World Cup]]-vinnandi fótbóltsleikari, sum í løtuni (2013) spælir við [[Sydney FC]] í [[A-League]]. Hann er nummar trý toppskorari í Serie A í Italia gjøgnum allar tíðir við 335 málum, næst eftir [[Giuseppe Meazza]], 338 mál, og [[Silvio Piola]], 364 mál. Hann spældi við [[Juventus F.C.]] í 19 ár (11 ár sum liðskipari) og eigur metið hjá felagnum fyri flest skotin mál (290) og fyri flest spældar dystir (705). Del Piero hevur skorað í øllum kappingum, sum hann hevur luttikið í.<ref>[http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2008/12/29-13455/Juve%2C+come+Del+Piero+nessuno+mai Tuttosport.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202120917/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2008/12/29-13455/Juve%2C+come+Del+Piero+nessuno+mai |date=2014-02-02 }} ''(á italskum)''</ref> Í 2000 var hann tann best betaldi fótbóltsspælarin í heiminum, tá hugt verður at løn, bonus og inntøkum fyri lýsingar. Hann hevur spælt fýra [[FIFA World Cup]] og fýra [[UEFA European Football Championship]] við tí italska landsliðnum. Hann er á einum deildum fjórðaplássi (saman við [[Roberto Baggio]]) á tí italska landsliðnum á toppskoraralistanum, við 27 málum (næst eftir Silvio Piola við 30 málum, Giuseppe Meazza við 33 málum og Luigi Riva við 35 málum) í 91 landsdystum. Í 2007 vann hann altjóða fótbóltsheiðurslønina [[Golden Foot]], sum bert verður til givin til ein fótbóltsleikara einaferð í lívinum. Heiðurin verður latin einum aktivum fótbóltsleikara, sum er yvir 29 ár og hevur víst framúrskarandi úrslit bæði sum einstaklingur og sum liðspælari. == Lívsleið innan fótbólt - nøkur hagtøl == {|class="wikitable" style="font-size:105%; text-align:center;" |- !colspan="8"|Samlað karriera<ref name="en.alessandrodelpiero.com">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://en.alessandrodelpiero.com/profile/my-number.html |access-date=2013-04-21 |archivedate=2019-05-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507180709/https://en.alessandrodelpiero.com/profile/my-number.html }}</ref> |- !Lið !Minuttir spældir !Mál !Minuttir fyri hvørt mál |- |[[Calcio Padova|Padova]] |618 |1 |align=center|{{formatnum:{{#expr:618/1 round 2}}}} |- |[[Juventus Primavera]] |390 |2 |align=center|{{formatnum:{{#expr:390/2 round 2}}}} |- |[[Juventus F.C.|Juventus]] |48363 |290 |align=center|{{formatnum:{{#expr:48363/290 round 2}}}} |- |[[Sydney FC]] |1958 |14 |align=center|{{formatnum:{{#expr:1958/14 round 2}}}} |- |[[Italy national under-17 football team|Italia U-17]] |220 |1 |align=center|{{formatnum:{{#expr:220/1 round 2}}}} |- |[[Italy national under-18 football team|Italia U-18]] |977 |12 |align=center|{{formatnum:{{#expr:1598/12 round 2}}}} |- |[[Italy national under-21 football team|Italia U-21]] |784 |3 |align=center |{{formatnum:{{#expr:784/3 round 2}}}} |- |[[Italy national football team|Landsliðið]] |5189 |27 |align=center|{{formatnum:{{#expr:5189/27 round 2}}}} |- |'''Í alt''' |'''58580''' |'''350''' |align=center|{{formatnum:'''{{#expr:58580/350 round 2}}}}''' |} {|class="wikitable" style="font-size:105%; text-align:center;" |- !colspan="4"|Professionel karriera í alt |- !Lið !Dystir !Mál !Mál pr. dyst |- |Feløg |743 |305 |align=center|{{formatnum:{{#expr:305/743 round 2}}}} |- |[[Italy national under-21 football team|Italia U-21]] |12 |3 |align=center |{{formatnum:{{#expr:3/12 round 2}}}} |- |[[Italy national football team|Landsliðið]] |91 |27 |align=center |{{formatnum:{{#expr:27/91 round 2}}}} |- |'''Í alt''' |'''846''' |'''335''' |align=center |{{formatnum:'''{{#expr:335/846 round 2}}}}''' |} {|class="wikitable" style="font-size:105%; text-align:center;" |- !colspan="16"|Professionellar kappingar |- !Kapping !Dystir !Mál |- |[[Serie A]] |478 |188 |- |[[Serie B]] |49 |21 |- |[[Coppa Italia]] |56 |25 |- |[[Supercoppa Italiana]] |6 |3 |- |[[A-League]] |24 |14 |- |[[Intercontinental Cup]] |1 |1 |- |[[UEFA Champions League]] |92 |44 |- |[[UEFA Cup]] |32 |6 |- |[[UEFA Super Cup]] |2 |2 |- |[[UEFA Intertoto Cup]] |3 |1 |- |[[FIFA World Cup]] |12 |2 |- |[[FIFA World Cup qualification]] |14 |6 |- |[[UEFA European Football Championship]] |13 |1 |- |UEFA European Football Championship qualification |19 |8 |- |[[UEFA Under-21 European Championship]] |8 |1 |- |[[Tournoi de France (1997)|Tournoi de France]] |2 |3 |} == Keldur == <references/> {{DEFAULTSORT:Del Piero, Alessandro}} [[Bólkur:Fótbóltsleikarar úr Italia]] [[Bólkur:Føðingar í 1974]] [[Bólkur:FIFA 100]] 010m1jzllx4zqrvhul1szejeq5d8rqi 0 21221 387859 384327 2026-04-02T06:29:01Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 3 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387859 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | embed = | honorific_prefix = | name = Høgni Mohr | honorific_suffix = | image = [[File:Høgni Mohr (2018).jpg|thumb|]] | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = 8. oktober 1968 | birth_place = [[Tórshavn]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = [[Rithøvundur]] | language = | residence = | nationality = [[Føroyar]] | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = Yrkisbókmentir | subject = | movement = | notableworks = [[Fractura nasi]], mest selda bók í 2017. Givin út á donskum í 2019. Danskt heiti: Rejse for livet. Seld til filmframleiðslu í 2018. Saga JAM, 2022 | spouse = <!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = <!-- {{URL|example.org}} --> | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc; or omit --> }} '''Høgni Mohr''' (føddur í [[Tórshavn]] [[8. oktober]] [[1968]]) er [[Føroyskir rithøvundar|føroyskur rithøvundur]] og journalistur. Bókin [[Fractura nasi]] var mest selda bók í Føroyum í 2017. Bókin varð í 2019 týdd til danskt við heitinum [https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation Rejse for livet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230113093834/https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation |date=2023-01-13 }}. í 2014 var Høgni tilnevndur [[Geytin|Geytan]] fyri stuttfilmin "Fall for Ewe". Í 2012 og 2019 fekk hann 6- mánaðar starvsløn frá [[Mentanargrunni Landsins]]. Tann 12. august 2018 fekk filmsframleiðarin [https://www.jakupsson.com Torfinnur Jákupsson] sáttmála um rættin at gera [[Fractura nasi]] til filmhandrit. == Yrkisleið == Høgni er útbúgvin maskinsmiður, hevur lisið útflutningstøkni og hevur skrivað, síðan hann var blaðungur. Høgni hevur arbeitt fyri tey flestu føroysku bløðini og hevur eisini havt tekstir í danska [[:da:Dagbladet_Information|Informatión]] og íslendska [[:en:Morgunblaðið|Morgunblaðnum]]. Hann var í nøkur ár knýttur at [[:da:Kringvarp_Føroya|Kringvarpi Føroya]], í útvarpi og sjónvarpi. Høgni hevur arbeitt fyri [[:en:BBC|BBC]] og [[:en:Al_Jazeera|Al Jazeera]] og verið vertur í náttúrusendingum hjá [[:en:Vice_Media|Vice Media]], eins og hann hevur luttikið í sending hjá [[:en:HuffPost|Huffington Post]]. * <blockquote>''Høgni hevur serstakan penn. Í strembanini eftir at verða húðleyst ærligur er hann bersøgin og ósvikaligur - fyri summi ov bersøgin. Hann meistrar føroyska málið, orðini og hvussu hesi verða sett saman til heildir og brot, ið ofta ikki eru sædd áður. Stundum er Høgni sín egna royndarkanin, og hann kann tykjast at ferðast á markinum til tað destruktiva í leitanini eftir einum tindrandi sannleika fyri at seta evnið í perspektiv. Høgni er sum ein ketta, ið gongur millum fólkini í Føroyum. Stundum kelin, elskulig og enntá følin, men tó altíð sín egna'' <ref>{{Cite web|url=https://snar.fo/rithøvundar/m/mohr-hoegni/|title=Rithøvundar|last=Mohr|first=Høgni|date=|website=Snar|publisher=www.snar.fo|accessdate=}}{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.</blockquote> == Høvuðsverkið, Saga JAM, 2022 == Æviskaldsøgan, Saga JAM, sum Høgni Mohr skrivaði um gamla vinmann sín, [[:en:Jan_Allan_Müller|Jan Allan Müller]], fekk av álvara bein at ganga á eftir útgávuna ultimo septembur 2022. Sambært mentanarredaktørinum í føroyska kringvarpinum, Inga Rasmussen, fekk bókin "brimið at bróta í føroyska dunnuhylinum": "Bókin er um rokaliga lívið hjá Jan Allani, fótbólsspælara og vinnulívsmanni, søgd í smálutum út frá samrøðum við Jan Allan heilt frá barndómi, til Jan Allan verður dømdur fyri fíggjarsvik, og síðan at pápin doyr."[https://kvf.fo/ljoarin?sid=145540] Í stuttum tíðindaskrivi boðaði Jan Allan Müller beinanvegin eftir útgávuna frá, at hann ikki stóð aftan fyri bókina: "Í farnu viku gav Høgni Mohr út bókina, Saga JAM. Sjálvur lýsir Høgni bókina sum eina æviskaldsøgu um undirritaða. Eg vil við hesum vísa á, at eg taki staðiliga frástøðu frá hesi bók."[https://nordlysid.fo/tidindi/75162/bokautgava-uttan-samtykki] Høgni Mohr segði við [[Kringvarp Føroya]], at: "(...) eg havi skrivað bókina, tí eg eri rithøvundur." Rithøvundurin segði eisini í longri samrøðu við Inga Rasmussen: "Tað forholdið, eg havi við tann Jan Allan, sum tú tosar um - tann veruliga persónin - í sambandi við bókina, Saga JAM; tað vil eg halda fyri meg sjálvan. Men eg kann siga somikið sum, at hendan bókaútgávan hevur ikki broytt mína støðu í forhold til tann livandi persónin. Og tað er ikki mítt ørindi sum rithøvundur at útlevera persónar ella avdúka søgur. Eg havi onga hugsjón. Eg ætli mær ikki nakað ávíst; eg vil ikki vinna frama fyri nøkrum ávísum mátum at liva. Eg havi ikki nakað kall til at fremja nakað. Eg vil ikki uppnáa nakað. Tað einasta, sum eg ynski við mínum skaldskapi; tað er at taka byggisteinar úr veruleikanum og pallseta teir sum eitt slag av poesi. Og vónandi sum list, ið er leys av tí, sum bindur okkum niður til jørðina; tað eg kalli "sosial atlit", sum koma út á prenti í Føroyum."[https://kvf.fo/ljoarin?sid=145540] Bókmentafrøðingurin, Lydia Didriksen, segði soleiðis við [[Kringvarp Føroya]] um bókina og øsingina, ið bókin skapti - serliga á sosialu miðlunum: "Tað, sum øsir fólk, er, at summi kenna [[:en:Jan_Allan_Müller|Jan Allan Müller]] - tann veruliga, ikki tann fiktiva. Nógv hava ikki lisið bókina heldur. Og tey reagera út frá, at tey halda, at rithøvundurin skrivar eina biografi - eina ævisøgu, sum er pliktað upp á fakta." Lydia Didriksen staðfesti eisini, at: "Jan-Allan Müller í tekstinum er ikki tann sami, sum gongur millum okkum. Hann er ein fiktivur persónur; ein søgufigurur í einum søguheimi. Men tann, sum rithøvundurin skrivar útfrá, stendur í einum fólkayvirliti í onkrum býi niðri í Danmark."[https://kvf.fo/ljoarin?sid=145540] Sendingin, sum [[Kringvarp Føroya]] gjørdi um nýútkomna verkið, eitur Ljóarin. Hon varð send tann 29. septembur 2022.[https://kvf.fo/ljoarin?sid=145540] Løgfrøðingurin, Jógvan Páll Lassen, var í útvarpinum biðin at meta um tað juridiska í tí at geva eina lívssøgu uttan at hava fingið formligt vælsignilsi frá tí livandi persóninum, ið leggur navn til verkið. Jógvan Páll Lassen segði millum annað: "Í bókini eru fleiri dømi (...) har eg haldi, at hann (rithøvundurin) fer um mark við tað, at hann fortelur um heilt privat ting, sum hava verið innanveggja í einari familju - og sum apsalutt ikki eru egnað til at koma út."[https://kvf.fo/gmf?sid=145385] Í eini morgunsending hjá Kringvarpi Føroya varð bókin eisini viðgjørd. Tann viðgerðin skapti meiri kjak. Millum annað fanst fyrrverandi mentamálaráðharrin, [[Tórbjørn Jacobsen]], at Kringvarpinum fyri at hava fýra fólk í útvarpsstovuni at umrøða bókina - sum eingin av teimum fýra hevði lisið. Fólkini, ið tosaðu um bókina, tey ikki høvdu lisið, vóru verturin, Rúni Jákupsson, og panelluttakararnir, Maud Wang Hansen, fyrrverandi formaður í Pedagogfelagnum, Eiler Fagraklett, fyrrverandi nevndalimur í LGBT og Napolion Magnussen, fyrrverandi borgarstjóri í Vágum. Rúni Jákupsson, útvarpsvertur: "Hava tit lisið hesa nógv umrøddu bókina?" Maud Wang Hansen: "Nei." Napolion Magnussen: "Nei." Eiler Fagraklett: "Eg hava skimmað í hana, ja."[https://kvf.fo/gmf?sid=145573] Um hesa morgunsendingina skrivaði [[Tórbjørn Jacobsen]], fyrrverandi landsstýrismaður í mentamálum, á sínum Facebook-vanga: "Óvanliga skilagott stig, hesin nýggi bókatátturin hjá útvarpinum. Serliga væl dámar mær uppkastið til táttin, sum snýr seg um nakað so óvanligt, at ongin í studioklivanum skal hava lisið bókina, sum verður greinað og umrødd. Í morgun vóru fólk komin algoysandi úr Nólsoy, Miðvági og Kollafirði at hitta tveir vertir, og skuldu hesi í felag geva 54.000 føroyingum eina fatan av tærinum í bókini, Saga JAM, sum Høgni Mohr hevur skrivað. Ongin av gestunum hevði lisið bókina. Eiler hevði skimmað hana ígjøgnum, t.v.s., at hann hevði heldur ikki lisið hana, og tað ringasta av øllum var, at vertirnir heldur ikki høvdu lisið hana. Er hetta ein public service-uppgáva; at fólk sita og tosa um okkurt, sum tey sambært sær sjálvum als onki vita um? Ella er hetta bara ein hevndaratsókn ímóti rithøvundinum, sum ikki hevur verið mjúkur at strúka, tá ið hann hevur umrøtt sítt gamla arbeiðspláss (KvF) í ymsum ritum? Sjálvur havi eg lisið bókina og kenni meg als ikki aftur í umrøðuni í hesum nýggja tvætli-táttinum hjá útvarpinum í morgun." Fyrrverandi mentamálaráðharrin ummælti bókina sjálvur og gav henni fimm stjørnur av seks møguligum - ta seinastu stjørnuna "misti" bókin, tí hon sambært Torbirni Jacobsen hevði ov nógvar illbønir. [[Tórbjørn Jacobsen]] skrivaði millum annað: "Bókin gongur nær í støðum. Vit fáa at vita, hvat ið gongur fyri seg undir og oman á dýnum og um menn, sum koyra við stívari kenning og tilsvarandi standingi – stundandi eftir at fáa brúkt greyurnar. Hetta er kanska ikki so nýtt fyri tey flestu, – tað er nú einaferð so, at er mann eitt vanligt menniskja, kann tað koma órógv á kynsgøgnini so av og á, men í hesum førinum skal hetta kanska til fyri at gera søgugongdina meira spennandi hjá lesaranum. Onkuntíð spyr mann seg sjálvan, um bókin ikki er ein samantvinning av lívinum hjá fleiri persónum, og kanska høvundurin fyri ein part er ein av leikarunum í onkrari av teimum saftigu scenunum sjálvur."[https://www.in.fo/news-detail/skaldslig-dokumentarisma] Kendi skemtarin, fólkatingsmaðurin og hagfrøðingurin, [[Sjúrður Skaale]], ummælti eisini Saga JAM. [[Sjúrður Skaale]] gav bókini framúr góð skoðsmál. [[Sjúrður Skaale]] skrivar millum annað: "So hvat ólukkan skulu vit gera við hesa bókina? Hendan svullin av ærligheit, sum Høgni Mohr brestir í gronina á okkum? Og hvat ólukkan skulu vit gera við Høgna Mohr? Henda kamikaze-pilotin, sum enn einaferð hevur sprongt seg inn í okkara komfort-zone og sjálvboðin lagt seg á slatursins offurbonk? Eg veit ikki. Tað veit Gud, eg veit ikki. Men sjálvur kann eg, ið hvussu er, læna ein setning frá Jan-Allani og siga við hann: ”Tú ert altíð einsamallur. Vinurin.”"[https://www.in.fo/news-detail/hvat-olukkan-skulu-vit-gera-vid-hoegna-mohr-1] Saga Jam gjørdist ein bestseljari. Á sølulistunum í stóru bókhandlunum í Føroyum, [[H. N. Jacobsens Bókahandil|H.N. Jacobsen]] og Rit & Rák, gjørdist Saga JAM nummar tvey. Stjórin í Rit & Rák segði millum annað: "Mest selda bókin í 2022 var syrgiliga ævisøgan hjá Leivi Hansen um Deanu, sum hvarv í Grønlandi í 1966. Á øðrum plássi er nógv umrødda æviskaldsøgan, Saga JAM, eftir Høgna Mohr. Og á triðja plássi liggur føroyski krimikongurin, [[Jógvan Isaksen]], við bókini, Halgigripaskrínið."[https://www.facebook.com/ritograk/posts/6109479212404765/] Hóast Saga JAM var bestseljari og fekk nógv og góð ummæli, var Høgni Mohr ikki við á árligu bókamessuni í [[Norðurlandahúsið í Føroyum|Norðurlandahúsinum]] tveir mánaðir aftan á útgávuna.[https://in.fo/news-detail/skrain-til-bokadagar-er-kunngjoerd] == Skrivað == Mohr, Høgni (2006) ''[[Ali babba - og 49 aðrar blaðgreinir|Ali babba: og 49 aðrar blaðgreinir]]'', Øgiliga egið forlag, 297 síður. ISBN 9789991880501. Mohr, Høgni (2010) ''[[Tá deyðin verður avdúkaður]]'', Øgiliga egið forlag, 96 síður. ISBN 9789991880518. Mohr, Høgni (2017) ''[[Fractura nasi]]'', Øgiliga egið forlag, 250 síður. ISBN 9789991880525. [[Kirsten Brix]] týtt bókina til danskt 2019. Danskt heiti: [https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation Rejse for livet.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230113093834/https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation |date=2023-01-13 }} Forlag, [[Amanda Books]]. Seld til filmframleiðslu í 2018. Mohr, Høgni (2018) ''[[Slepp tær til heiti fani]].'' Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880525 Mohr, Høgni (2019) [https://www.farlit.fo/home/2020/1/9/new-debut-poetry-collection ''mær dámar ikki høgna hoydal''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220822092926/https://www.farlit.fo/home/2020/1/9/new-debut-poetry-collection |date=2022-08-22 }}, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880549 Mohr, Høgni (2020) [https://www.farlit.fo/home/new-essay-collection-ta-tmliga-tolsemi ''Tað tómliga tolsemi'']{{Deyð leinkja|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880556 Mohr, Høgni (2021) [https://www.farlit.fo/home/new-essay-collection-by-hgni-mohr ''Grøðandi greinir'']{{Deyð leinkja|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880563 Mohr, Høgni (2022) ''[https://www.farlit.fo/home/new-biographical-novel Saga JAM]{{Deyð leinkja|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880570 Mohr, Høgni (2022) Handrit til film um føroyska rossið: [https://www.dimma.fo/grein/naestan-tvaer-millionir-kronur-til-16-filmsverkaetlanir ''Hvør skal nú pløga jørðina grøna''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230325103828/https://www.dimma.fo/grein/naestan-tvaer-millionir-kronur-til-16-filmsverkaetlanir |date=2023-03-25 }} == Týtt og ritstjórnað == *2006 - Askur og Embla (týtt), Bókadeild Føroya lærarafelags, 204 síður *2013 - Sannleikin um ástarævintýrið (týtt og ritstjórnað), Øgiliga egið forlag, 35 síður <ref>{{Cite web|url=https://rit.fo/?id=news&news=21201|title=Sannleikin um ástarævintýrið|last=|first=|date=|website=Rithøvundafelag Føroya|publisher=|accessdate=}}</ref> == Sjónvarp og útvarp == * 2013 - ''[https://kvf.fo/summarsal?sid=14392 Summarsál]'' (heimildarfilmsrøð), 6 partar, leikstjóri * 2014 - ''[https://www.youtube.com/watch?v=mk-Cnpb6Cug Fall for ewe]'' (stuttfilmur), skapari * 2014 - ''[https://www.youtube.com/watch?v=7LUv4sEyfcw Fat birds are easy prey: Fulmar hunting in the Faroe Islands]'' (heimildarfilmur), vertur * 2019 - ''[https://kvf.fo/sending/gamli-madurin-og-vatnid?sid=101738 Gamli maðurin og vatnið]'' (útvarpsrøð), 4 partar, framleiðari * 2021 - [https://www.imdb.com/title/tt23843130/?ref_=fn_al_tt_1 ''111 góðir dagar''] (filmur), leikari * 2022 - ''[https://kvf.fo/node/149723?sid=150208 Starin í stovuni]'' (heimildarfilmur), leikstjóri og framleiðari == Virðislønir == * 2012 – 6-mánaðar starvsløn frá Mentanargrunni Landsins * 2014 – Tilnevning til [[Geytin|Geytan]] fyri stuttfilmin "Fall for eve" * 2019 – 6-mánaðar starvsløn frá Mentanargrunni Landsins *2019 - Stipendium frá álendsku mentanarnevndini við listauppihaldi í Storby. == Keldur == <references/> {{DEFAULTSORT:Mohr, Høgni}} [[Bólkur:Føðingar í 1968]] [[Bólkur:Føroyskir rithøvundar]] [[Bólkur:Tíðindafólk]] 0jjqz308gyy4tv6uhzdjndk9kefm0ht 0 40226 387856 337835 2026-04-02T02:48:02Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387856 wikitext text/x-wiki '''FT Gamejam''' er eitt afturvendandi tiltak, ið verður skipað av [[Íverksetarahúsið|Íverksetarahúsinum]] í samstarvi við [[Føroya Tele]]. Endamálið er at savna spælmennarar í eitt avmarka tíðarskeið at gera eitt telduspæl frá grundini. == Gamejam 2016 == Tiltakið gekk fyri seg frá [[10. juni]] til [[12. juni]] [[2016]].Vinnandi spælið var Hide&Snek<ref>{{Cite web|url=http://www.iverksetan.fo/vinnarar-ft-gamejam-2016-hidesnek/|title=Vinnarar FT GameJam 2016: Hide&Snek|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=14-06-2016}}</ref>. == Gamejam 2015 == Tiltakið gekk fyri seg [[23. januar]] til [[25. januar]] [[2015]]. Vinnararnir vóru Green Team við spælinum Wormsteak<ref>{{Cite web|url=http://www.iverksetan.fo/serstakliga-vaeleydnad-gamejam/|title=Serstakliga væleydnað GameJam|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=14-06-2016}}</ref>. === Luttakarar === * 404 * Leprechaun Mayhem * Tipper & Beast - What Are We Doing Here!?! * What now, Teddy? * Wormsteak<ref>{{Cite web|url=http://globalgamejam.org/2015/jam-sites/ft-gamejam-faroe-islands/games|title=FT Gamejam Faroe Islands Games|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=14-06-2016}}{{Deyð leinkja|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Keldur == {{Reflist}} [[Bólkur:Telduspøl í Føroyum]] [[Bólkur:Menning av telduspølum]] mp1dmweuef73tjsmurktifvcg390b2n 0 42791 387855 362537 2026-04-02T01:36:11Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387855 wikitext text/x-wiki '''Ebbu-virðislønin''' er ein føroysk bókmentavirðisløn, ið verður handað ungum rithøvundum við serligum gávum. Virðislønin varð handað fyri fyrstu ferð tann [[20. mai]] [[2018]] í auluni í [[Finsen]] í [[Tórshavn]].<ref>http://rit.fo/?id=news&news=40795</ref><ref name=":0">https://kvf.fo/greinar/2018/05/20/ebbuvirdislonin-latin-fyrsta-sinni</ref> == Søga == Virðislønin er nevnd við rithøvundin [[Ebba Hentze|Ebbu Hentze]], ið tó er betri kend sum týðari. Í testamenti sínum skrivaði hon soleiðis: ''"Eftir deyða mín skal Listasavn Føroya arva málningar og onnur myndlistaverk, sum eftir meg eru. Annað, sum er eftir meg, harundir pengar, bøkur og allar aðrar ognir, skal Rithøvundafelag Føroya arva at nýta til stuðul til ungar rithøvundar, ið hava sýnt serligar gávur. Somuleiðis skal Rithøvundafelag Føroya til sama endamál arva øll rættindi míni sum rithøvundur, herundir framtíðar inntøkur frá danska bókasavns-grunninum."'' Í hesum sambandi setti nevndin hjá [[Rithøvundafelag Føroya|Rithøvundafelagi Føroya]] EBBU-virðislønina á stovn tann [[26. november]] [[2017]], við 570.155,54 krónum á kontu. Avgjørt varð, at fyrsta virðislønin áljóðandi 25.000 krónur skuldi latast Hvítusunnudag, 20. mai 2018. 20. mai er somuleiðis dagurin Ebba Hentze andaðist í [[2015]].<ref>http://www.rit.fo/?id=news&news=39905</ref><ref name=":0" /><ref>http://rit.fo/?id=news&news=40785</ref> == Móttakarar == '''<big>Ebbu-virðisløn 2018</big>''': [[Beinir Bergsson]] - ''Tann lítli drongurin og beinagrindin'' (yrkingasavn)<ref>http://portal.fo/beinur+fekk+fyrstu+ebbuvirdislonina.html</ref><ref>http://www.listaportal.com/tidindi/2018/5/21/beinir-bergsson-fekk-ta-fyrstu-ebbuna</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.farlit.fo/home/2018/5/24/beinir-bergsson-granted-the-new-ebba-award |access-date=2018-05-31 |archivedate=2019-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190819181943/https://www.farlit.fo/home/2018/5/24/beinir-bergsson-granted-the-new-ebba-award }}</ref><ref>https://r7.fo/news/10154/beinir-bergsson-fekk-fyrstu-ebbu-virdislonina</ref> ==== Grundgeving 2018 ==== Beinir Bergsson sýnir í verkinum "Tann lítli drongurin og beinagrindin", stórt dirvi, málsligar- og skrivligar førleikar, hugflog og evni at skapa vón og bata úr sorg. Við skriftini at lata lesaran inn í ein heim, ið er mongum kendur, eins og hann er mongum ókendur. Við yrkingasavninum verður lesarin leiddur á eina ferð, har stóru kenslurnar, óttin og ræðslan ganga hond í hond við vónini, gleðini og dirvinum til at tora at seta seg niður at hyggja at tí, ið fyriferst. Á henda hátt at viðgera lívsins avbjóðingar á ein skapandi, mennandi, læruríkan ikki sentimentalan hátt, og harvið geva, ikki bert sær sjálvum, men eisini lesaranum, ein møguleika at finna orð, ið viðgera hesi truplu evni. At hava hetta yrkingasavnið á føroysku bókahyllini er ein gáva, ið ikki kann undirmetast, tí hvussu kunna vit finna linna, ugga, læra ella endurskapaúr upploysnini, um slík verk og tilfar ikki er tøkt? Hóast evnið í savninum er sjúka og deyði, ótti og sorg, ber savnið samstundis vónina í sær. Lyktin, ið megnar at lýsa upp myrkrið er tendrað í savninum, og ikki bert lýsir hon vegin út úr tí umfevnandi myrkrinum, hon varpar samstundis ljós á ein heim, ið alt ov sjálvdan verður upplýstur. Vit eru fegin um at lata Beini fyrstu Ebbu-virðislønina, og meta at hann er ein virðiligur móttakari. Ein ungur, gávaður, djarvur høvundi, ið longu hevur ríkað okku og okkara bókmentaheim, og sum vit vóna, framhaldandi fer at geva okkum nógvar ríkandi lesiupplivingar, lærdóm og ljós í og úr myrkrinum.<ref>http://rit.fo/?id=news&news=40795</ref> '''<big>Ebbu-virðisløn 2019</big>:''' [[Trygvi Danielsen]]. '''Grundgeving 2019''' Grundgeving fyri at Rithøvundafelag Føroya valdi at lata heiðurslønin til Trygva Danielsen var: Trygvi Danielsen hevur sum ungur høvundi sýnt serstakar ritgávur. Harumframt hevur Trygvi við tónleiki sínum somuleiðis prógvað og víst í verki, at føroyska málið kann vera livandi og flótandi. At okkara mál ikki er stirvið og deytt, gamalt og slitið, men harafturímóti fult í nýggjari orku, orðingum, vendingum og møguleikum. Hóast Trygvi brýtur upp úr nýggjum í verkum sínum, peikar arbeiði hansara samstundis aftureftir á tann hátt, at vit sum njóta list hansara kenna aftur undanfarnar føroyskar og útlendskar høvundar og listafólk. Trygvi er samstundis ein kærkomin samfelagsviðmerkjari, ið við einum blandi av orðingum, humori, speisemi og forvitni hugleiður um og kemur við hvøssum atfinningum mótvegis tí samfelagi, vit liva í, og tí heimssamfelagi, vit eru partur av. Her er talan um politiskar og átrúnaðarligar viðmerkingar. Rætturin at liva og virka, sum ein hevur hug til, eisini verður viðgjørdur og kravdur. Listin, Trygvi skapar, er kærkomin samtíðarlist. Hon er ein gáva til okkum, sum liva og anda í dag, men verður uttan iva eisini ein kærkomin dýrgripur hjá teimum, ið koma aftaná Trygva Danielsen, har tey fáa eitt innlit í, hvussu Føroyar og heimurin sá út, tá verkini vórðu skrivað. EBBU-virðislønina 2019 og hervið 25.000 kr. varð handað Trygvi Danielsen á almenna samkomu í Býarbókasavninum, 20. mai 2019. '''<big>Ebbu-virðisløn 2020</big>:''' Anna Malan Jógvansdóttir. Røðan, sum Vónbjørt Vang, næstforkvinna Ritøvundafelagsins helt til handanina, sum var hildin á hugnaligar samkomu úti í Nólsoy: “Vit yvirliva bert, tí at vit brúka orð.” Orðini eigur danski yrkjarin Inger Christensen og eru úr yrkingasavninum Det frá 1969. Inger Christensen knýtir við hesi útsøgn lívið og sjálvan eksistensin tætt uppat tí at skriva, at yrkja og tað at brúka orðini. Tí tað er við orðunum, at vit skapa heimin, tað er við skaldskapinum, at vit til tíðir kunnu finna leking. Tí yrkingin kann vera heilivágur fyri sálina, eitt friðskjól og eitt stað, har vit verða mint á, at vit ikki eru einsamøll í verðini. Ja, eitt slag av fyrstihjálparkassa til tey, sum hava meiðslað seg; eitt rúm, vit kunnu trína inní einsamøll við einum koppi av te, meðan vit av og á hyggja út til havs. Eg kom at hugsa um orðini hjá Inger, tá eg fekk til uppgávu at halda hesa røðu, nú vit fagna Onnu Maluni við EBBU-viðislønini 2020. Tí onkursvegna tykjast skrivingin og orðini lívsneyðug hjá Onnu Maluni: ''Eg droymdi, at eg druknaði.'' ''Eg sá geislarnar spríkja gjøgnum vatnskorpuna,'' ''men kroppurin sakk bara longur og longur niður.'' ''Ímeðan toygdu æðrarnar seg út'' ''og boraðu seg djúpt niður í havsins botn,'' ''so eg hekk føst.'' ''Meðan havið streymaði gjøgnum mínar æðrar,'' ''sprændi ein kensla av longsli inn í hjartað,'' ''sum seigliga bleiv fjalt av gjari,'' ''so eingin kundi síggja tað.'' Soleiðis ljóðar yrkingin Gjarhjarta úr debutsavninum Undirfloyma frá 2015. Anna Malan hevur hóast ungu árini longu útgivið trý verk. Í teimum hitta vit fyrst ein yrkjara, við serligum ansi fyri orðunum og náttúruni, eisini tí viðbrekna í menniskjalívinum, eins væl og í náttúruni, men eisini styrkina í skaldskapinum, og máttin í orðunum, sum sýnast alneyðug fyri Onnu Maluna. Í savninum Korallbruni frá 2017 gerst egið í yrkingini enn meir við eitt við náttúruna, meira spesifikt við havið: ''“eg lovi tað'' ''leggur tú mín skølt'' ''móti oyranum'' ''hoyrir tú havið suða”'' Hesin serliga lekjandi mátturin í skaldskapi kemur allarmest til sjóndar í hybridbókini Psykosudrotningin sigur frá frá 2019, sum byggir á egna sjúkrasøgu, ið á skaldsligan hátt lýsir gongdina eftir at høvuðspersónurin fær eina psykosu, verður innløgd á psykiatriskari deild og at enda hvussu høvuðspersónurin, við at taka ræði av síni egnu søgu, eisini kemur fyri seg aftur. Hin máttmikla psykosudrotningin er fødd og hon gevur øllum óndum drekum banasár. Hon er ímyndin av styrki og vreiði og við at geva júst henni rúm og legitimitet, gevur bókin eisini rúm og legitimitet til psykotiskar upplivingar, sum ikki skulu doyvast burtur við heilivági, men sum skulu síggjast sum náttúruligar reaktiónir uppá lemjandi hendingar í lívinum. ''“Góða psykiiatri,'' ''Tak ikki tað, sum er psykotiskt frá mær.”'' ....bønar høvuðspersónurin. Skaldskapurin gerst her bæði lekjandi fyri tann skrivandi, men eisini tann lesandi, ið fær eitt súmbolskt rúm at trína inní, har drekar og drotningar stríðast um valdið, eitt frírúm, har høvundurin skrivar og teknar seg burtur úr eini psykosu, har skaldskapurin bæði gerst list og sálarbót. Soleiðis kann skaldskapur geva okkum linna og lívsmót, tí onkursvegna kunnu øll verða hart rakt av lívinum, og tá hevur skaldskapurin máttin at endurganda verðina fyri okkum. Tað er eksistentielt at fortelja søgur og samleikaskapandi. Eins og náttúran, eru eisini vit viðbrekin – vit øll hava brúk fyri bjargingarflakum at flóta á av og á, vit hava øll brúk fyri skaldskaparinnar lekjandi megi og fyri at tríva í orðini hjá Inger Christensen aftur, so hava vit brúk fyri orðunum fyri at yvirliva. Tí er tað gleðiligt, at hava heiðurin av at handa Onnu Maluni Jógvansdóttir EBBU-virðislønina 2020, ið verður latin ungum rithøvundi, ið hevur sýnt serligar gávur. Góða Anna Malan, blív við við at brúka orðini, kasta tey út til okkum sum lívlínur, lat orðini mana fram psykosudrotningar við svørði í hendi, gjarløgd hjørtu, og drekar, sum eisini kunnu doyggja, tí tað er bert við orðunum, at vit yvirliva... Hjartaliga til lukku, Anna Malan, og blíðan byr við tínum framtíðar rithøvundavirki. Vanliga hevur virðislønin verið handað 20. mai, á deyðsdegi Ebbu Hentze, men orsaka av Corona-smittuni, varð hon handað Onnu Maluna sunnudag 27. juli 2020 úti í Nólsoy.<ref>{{Cite web|url=https://rit.fo/?id=news&news=43189|title=Rithøvundafelag Føroya|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref> == Keldur == [[Bólkur:Virðislønir]] [[Bólkur:Føroyskar virðislønir]] [[Bólkur:Bókmenta virðis- og heiðurslønir]] 5r1eg9onj1h8kkx25ix6stkldp5wxv6 0 42792 387854 379916 2026-04-01T23:00:54Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387854 wikitext text/x-wiki '''Beinir Bergsson''' er ein føroyskur rithøvundur. Hann er kendur fyri at hava vunnið fyrstu [[EBBA virðisløn|EBBU-virðislønina]] í [[2018]] fyri yrkingasavn sítt ''Lítli drongurin og beinagrindin''.<ref>http://portal.fo/beinur+fekk+fyrstu+ebbuvirdislonina.html</ref><ref>http://www.listaportal.com/tidindi/2018/5/21/beinir-bergsson-fekk-ta-fyrstu-ebbuna</ref> Beinir misti pápa sín av krabba tá hann var bert trettan ára gamal, og er yrkingasavnið skrivað útfrá upplivingum hansara.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.farlit.fo/home/2018/5/24/beinir-bergsson-granted-the-new-ebba-award |access-date=2018-05-31 |archivedate=2019-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190819181943/https://www.farlit.fo/home/2018/5/24/beinir-bergsson-granted-the-new-ebba-award }}</ref> {{Stubbi}} == Keldur == [[Bólkur:Føroyskir rithøvundar]] [[Bólkur:Stubbar]] [[Bólkur:Føðingar í 1997]] [[Bólkur:Filmsframleiðarar]] af259nbfu9c5p2gi0njdiqdeg389y3a 0 42900 387857 364640 2026-04-02T03:17:14Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387857 wikitext text/x-wiki '''Fractura nasi''' er ein tilverulig og samfelagslig ferðafrásøgn úr [[Føroyar|Føroyum]] frá [[2017]] skrivað av rithøvundinum [[Høgni Mohr|Høgna Mohr]]. Í 2017 var hon mest selda bók í Føroyum, og hevur hon fingið rós av føroyskum ummælarum. Bókin varð í 2019 týdd til danskt við heitinum [[Rejse for livet]] <ref>{{Cite web |title=Farlit.fo |url=https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation |access-date=2019-11-22 |archivedate=2023-01-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113093834/https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation }}</ref> Tann 12. august 2018 fekk filmsframleiðarin [[Torfinnur Jákupsson]] sáttmála, um rættin at gera Fractura nasi til filmshandrit. == Søgugongd == Høgni Mohr fer spontant avstað í allar bygdir og allar oyggjar í Føroyum. Høvuðsmotorurin á 1.300 kilometra longu ferðini er leitanin eftir svarinum upp á avbjóðingar sum sorg, svik og skilaleysar siðvenjur. Hjálparmotorurin hevur tríggjar hestar: humor, atfinningarsemi og ta sváru líðingarsøguna. == Les eisini == Mohr, Høgni (2006) ''[[Ali babba - og 49 aðrar blaðgreinir|Ali babba: og 49 aðrar blaðgreinir]]. Øgiliga egið forlag.'' <blockquote>''Tekstirnir hjá Høgna Mohr eru alt annað enn knappir og orðafátækir. Teir eru litríkir, inniligir og ofta sera undirhaldandi sum hjá einum rithøvundi. Sum lesari merkir tú, at Høgni hugnar sær, meðan hann skrivar, og tú sært hann næstan fyri tær, tá hann nøgdur rakar seymin á høvdið við sínum øðrvísi orðingum. Vónandi verður hansara skriviháttur nýttur sum dømi um góðan og fyrimyndarligan skrivihátt í skúlunum''<ref>{{Cite web|url=https://snar.fo/uploads/tx_tcresources/Fjoldmidlar_net.pdf|title=Fjølmiðlar sum listagrein, p. 53.|last=Uni|first=Arge|date=|website=Fjølmiðlar sum listagrein|publisher=|accessdate=}}</ref> '' -'' [[:en:Uni_Arge|Uni Arge]], [[:en:Journalist|journalistur]]. </blockquote>Mohr, Høgni (2010) ''[[Tá deyðin verður avdúkaður]]. Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880518''<blockquote>''Styrkin í bókini er tann beinrakna tekstin, tær hugtakandi, men knøppu orðingarnar, miðlingin av sterkum menniskjaligum kenslum, stúran, gleði, ótta og sorg, og so tann einfalda, positiva mennsikjafatanin'' <ref>{{Cite web|url=https://erhjac.wordpress.com/2010/11/02/duga-tey-ikki-at-reypa-sjalvi/|title=Duga tey ikki at reypa sjálvi?|last=Erhard|first=Jacobsen|date=|website=Erhard Bloggar|publisher=|accessdate=}}</ref> - [https://erhjac.wordpress.com/about/ Erhard Jacobsen], ummælari.</blockquote>Mohr, Høgni (2018) - [[Slepp tær til heiti fani|''Slepp tær til heiti fani'']]. Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880525.<blockquote>''Tað smakkar bara so væl at lesa hasi orðini. Ikki tí eg havi nakað ímóti Gerhardi ella Javnaðarflokkinum í Avhaldslosjuni, men bara tí at eg síggi spælandi orðalagið, sum ikki er eitt stívrent kvæðaørindi at fáa bókstavarím til skúlabrúks, men beint fram brúksføroyskt loyst úr lagdi'' <ref>{{Cite web|url=http://birkblog.blogspot.com/search?q=slepp+tær+til+heiti+fani|title=Tá Gerhard varð lúnsjaður í Losjuni|last=Kruse|first=Birgir|date=|website=Birgir Kruse bloggar um miðlar, mentan og annað mangt|publisher=|accessdate=}}</ref> - [http://birkblog.blogspot.com Birgir Kruse], ummælari.</blockquote>Mohr, Høgni (2019). mær dámar ikki høgna hoydal. Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880549 == Týtt og ritstjórnað == 2006 - Askur og Embla (týtt), Bókadeild Føroya lærarafelags, 204 síður<ref>{{Cite web|url=http://ritograk.fo/?p=products&_sp=product&_ProductFilterIds=&_ProductId=3634&l=fo|title=Askur og Embla|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref> . 2013 - Sannleikin um ástarævintýrið (týtt og ritstjórnað), Øgiliga egið forlag, 35 síður<ref>{{Cite web|url=https://rit.fo/?id=news&news=21201|title=Sannleikin um ástarævintýrið|last=Mohr|first=Høgni|date=|website=Rithøvundafelag Føroya|publisher=|accessdate=}}</ref>. == Keldur == <references /> [[Bólkur:Føroyskar bókmentir]] [[Bólkur:Ferðafrásagnir]] [[Bólkur:2017]] n8znfgauwuzwzkdkshho5ntabp04iwz 0 42901 387853 357391 2026-04-01T12:45:15Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387853 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | embed = | honorific_prefix = | name = Ali babba - og 49 aðrar blaðgreinir | honorific_suffix = | image = [[File:Høgni Mohr.jpg|thumb|]] | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = | language = | residence = | nationality = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = <!-- or: | notablework = --> | spouse = <!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = <!-- {{URL|example.org}} --> | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc; or omit --> }} '''Ali Babba- og 49 aðrar blaðgreinir''' er eitt savn við fimmti greinum, ið [[Høgni Mohr]] hevur skrivað og latið prentað í [[Dimmalætting]] og [[Vinnuvitan]] frá [[desember]] 2004 til [[februar]] 2006. == Søgugongd == Greinasavnið snýr seg um fólk, sum búgva í [[Februar|Føroyum]], og onnur, ið hava tilknýti til hetta landið, men búgva uttanlands. Tekstirnir hava sum innihald trý eyðkend sløg av menniskjum: tey ávísu ókendu, sum standa aftan fyri tey kendu; onnur, ið eru mitt í einum serliga spennandi starvi; og hini, ið virka fremst í vinnulívinum. Savnið er sostatt grundað á tríggjar greinarøðir, ið júst eru greiddar úr hondum eftir hesum trimum leistum. == Les eisini == Mohr, Høgni (2010) ''[[Tá deyðin verður avdúkaður]].'' ''Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880518''<blockquote>''Styrkin í bókini er tann beinrakna tekstin, tær hugtakandi, men knøppu orðingarnar, miðlingin av sterkum menniskjaligum kenslum, stúran, gleði, ótta og sorg, og so tann einfalda, positiva mennsikjafatanin'' <ref>{{Cite web|url=https://erhjac.wordpress.com/2010/11/02/duga-tey-ikki-at-reypa-sjalvi/|title=Duga tey ikki at reypa sjálvi?|last=Jacobsen|first=Erhard|date=|website=Erhard Bloggar|publisher=|accessdate=}}</ref> - [https://erhjac.wordpress.com/about/ Erhard Jacobsen], ummælari.</blockquote>Mohr, Høgni (2017) ''[[Fractura nasi]].'' ''Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880525''. [[Kirsten Brix]] týtt til danskt 2019. Danskt heiti [https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation Rejse for livet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230113093834/https://www.farlit.fo/home/2019/11/18/new-in-translation |date=2023-01-13 }}. forlag [[Amanda Books]]. Seld til filmframleiðslu í 2018.<blockquote>''Hon er í passandi flogferð, skrivingin. Floygd, sum eingin annar tekstur eg nýligani havi lisið. Síðst eg kendi meg so væl í felag við hin skrivandi var, tá eg læs Bommhjarta hjá Jóanesi Nielsen, sum kom í fjør. Ein smittandi respektleys søga, sum hemningsleys gongur sínar egnu leiðir. Men aftanfyri hómast ein leitan eftir egnum upphavi. Hví bleiv eg sum eg bleiv, er skuggaspurningur høvundans'' <ref>{{Cite web|url=http://birkblog.blogspot.com/2017/09/hgni-i-utbroti.html|title=Høgni í útbroti|last=Kruse|first=Birgir|date=|website=Birgir Kruse bloggar um miðlar, mentan og annað mangt|publisher=|accessdate=}}</ref> - [http://birkblog.blogspot.com Birgir Kruse], ummælari.</blockquote>Mohr, Høgni (2018) ''[[Slepp tær til heiti fani]].'' ''Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880532''. Tekningar: [[Astrid Andreasen]].<blockquote>''Tað smakkar bara so væl at lesa hasi orðini. Ikki tí eg havi nakað ímóti Gerhardi ella Javnaðarflokkinum í Avhaldslosjuni, men bara tí at eg síggi spælandi orðalagið, sum ikki er eitt stívrent kvæðaørindi at fáa bókstavarím til skúlabrúks, men beint fram brúksføroyskt loyst úr lagdi'' <ref>{{Cite web|url=http://birkblog.blogspot.com/search?q=slepp+tær+til+heiti+fani|title=Tá Gerhard varð lúnsjaður í Losjuni|last=Kruse|first=Birgir|date=|website=Birgir Kruse bloggar um miðlar, mentan og annað magt|publisher=|accessdate=}}</ref> - [http://birkblog.blogspot.com Birgir Kruse], ummælari.</blockquote>Mohr, Høgni (2019) '''''mær dámar ikki høgna hoydal.''''' Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880549 == Týtt og ritstjórnað == 2006 - Askur og Embla (týtt), Bókadeild Føroya lærarafelags, 204 síður<ref>{{Cite web|url=http://ritograk.fo/?p=products&_sp=product&_ProductFilterIds=&_ProductId=3634&l=fo|title=Askur og Embla|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref>. 2013 - Sannleikin um ástarævintýrið (týtt og ritstjórnað), Øgiliga egið forlag, 35 síður<ref>{{Cite web|url=https://rit.fo/?id=news&news=21201|title=Sannleikin um ástarævintýrið|last=Mohr|first=Høgni|date=|website=Rithøvundafelag Føroya|publisher=|accessdate=}}</ref>. == Keldur == <references /> 836g76mvv10lyhsoflevlxezl1rvs7f 0 45906 387860 383501 2026-04-02T07:21:07Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 387860 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Joao Grimaldo | image = | caption = | fullname = Joao Alberto Grimaldo Ubidia | birth_date = | birth_place = [[Lima]], Peru | height = 1.75 m | currentclub = [[Sporting Cristal]] | clubnumber = 20 | position = [[Forward (association football)|Forward]] | youthyears1 = {{0|0000}}–2015 | youthclubs1 = [[Esther Grande]] | youthyears2 = 2016–2020 | youthclubs2 = [[Sporting Cristal]] | years1 = 2020– | clubs1 = [[Sporting Cristal]] | caps1 = 58 | goals1 = 6 | nationalyears1 = 2019 | nationalteam1 = [[Peru national under-17 football team|Peru U17]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2020 | nationalteam2 = [[Peru national under-20 football team|Peru U20]] | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 0 | club-update = 04:30, 2 July 2023 (UTC) | nationalteam-update = 05:00, 19 August 2021 (UTC) }} '''Joao Alberto Grimaldo Ubidia''' (føddur [[20. februar]] [[2003]]) er en [[Peru|perunskur]] [[fótbóltsleikari]], sum spælir fyri italska felagið [[Sporting Cristal]].<ref>Reátegui, S., [https://strikers.futbol/cracks/La-evolucion-de-Joao-Grimaldo-desde-la-Seleccion-Peru-Sub-17-a-ser-el-mejor-sub-20-de-Sporting-Cristal-20220925-0005.html "Grimaldo es el único jugador de Sporting Cristal que suma en la bola de minutos"]{{Deyð leinkja|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''Strikers'', 25.09.2022.</ref> == Keldur == [[Bólkur:Føðingar í 2003]] [[Bólkur:Fótbóltsleikarar úr Peru]] gab5vc4i8lxj8l6c5hq01oiqnceoqv5