Wikipedia
fowiki
https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Miðil
Serstakt
Kjak
Brúkari
Brúkarakjak
Wikipedia
Wikipedia-kjak
Mynd
Myndakjak
MediaWiki
MediaWiki-kjak
Fyrimynd
Fyrimyndakjak
Hjálp
Hjálparkjak
Bólkur
Bólkakjak
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Frakland
0
6847
387909
385691
2026-04-10T14:40:56Z
~2026-22261-58
34563
387909
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks Land
| uppruna_navn = Frakland - Frankaríki <br />République Française
| navn = Frakland
| mynd_flagg = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg
| mynd_skjald = Armoiries_république_française.svg
| motto = <br />''[[Liberté, Égalité, Fraternité]]''<br />
([[franskt]]: Frælsi, Javnaður, Brøðralag)
| mynd_positión = EU location FRA.png
| alment_mál = [[Franskt (mál)|Franskt]]
| høvuðsstaður = [[Paris]]
| fullveldi = [[Verdunavtalan]] [[843]]
| løgmaður_heitið = Forsætisráðharri
| løgmaður = [[Sébastien Lecornu]]
| forseti_heitið = Forseti
| forseti = [[Emmanuel Macron]]
| vídd = 671 051
| vatn = 0,26
| íbúgvar = 68 042 591
| íbúgvar_ár = 2023
| íbúgvar_km2 = 121
| gjaldoyra = [[Evro]]
| tíðarzona = [[UTC]] +1
| tjóðsangur = [[La Marseillaise]]
| alnet_økisnavn = [[.fr]]
| telefon_landakota = 33
| spenningur = 230 V, 50 Hz
| viðmerkingar =
}}
'''Frakland''', '''Frankaríki''' ella '''Franska Lýðveldið''', er størsta land í [[Evropa|Vesturevropa]]. Í norðri hevur Frakland mark við [[Belgia]], [[Luksemburg]], í eystri við [[Týskland]], [[Sveis]] og [[Italia]], og í suðri við [[Spania]] og [[Andorra]]. [[Paris]] er høvuðstaður Fraklands og aðrir stórir býir er [[Lyon]], [[Marseille]], [[Toulouse]] og [[Bordeaux]]. Tað var í [[mai]] í [[2017]], at [[Emmanuel Macron]] tók við sum franskur forseti.
== Søga ==
[[Mynd:Lascaux_painting.jpg|thumb|left|230px|Ímillum best kendu holumálningar í Europa eru hesir úr Lascaux-hellinum. Teir málningarnir, sum eru varðveittir, eru møguliga frá um 15.000-10.000 f.Kr.]]
Tá ið trúbótin breiddi seg um Evropa, fór Frakland sum mong onnur lond í tvíningar trúarliga, og fólk vóru [[Protestantisma|protestantar]] (meginparturin kalvinistar) og [[Rómversk-katólska kirkjan|katolikkar]]. Franski kongurin, Karl 9., og mamma hansara, Katarina de Medici, vóru katolikkar, men aðalin stóð ikki longur saman í trúarspurninginum, og brátt valdaði hart innanhýsisstríð í landinum. [[Bartalsmessa|Bartalsmessudag]] 1572 komu allir oddamenninir hjá hugenottum til [[París]] í brúdleyp hjá franska trúnarvinginum [[Heindrikur 4. av Fraklandi|Heindriki av Navarra]], hann var hugenottur. Við samtykt Katarinu lupu katolikkar á um náttina og drupu allar høvuðsmenninar og fleiri túsund aðrar hugenottar í einum ræðuligum blóðbaði, sum síðan varð kallað bartalsmessunáttin ella blóðbrúdleypið í París. Heindrikur 4. royndi at fáa partarnar at binda frið, tá ið hann gjørdist kongur í 1589. Hann tók við katólskari trúgv, men við Nantes avtaluni í 1598 vissaði hann hugenottum [[trúarfrælsi]].
Karl 2. kongur av [[Spania]] átti ongan arving. Tá ið hann doyði í 1700, læt hann franska hertuganum Filipi av Anjou trúnuna. Hann var sonarsonur Ludvík 14. Onnur lond í Europa, sum ikki vildu hava, at Frakland og Spania vórðu sameind á henda hátt, stovnaðu eina stóra samgongu, og í 1701 brast spanska trúnarvingakríggið á. Ein av fremstu herovastunum í samgonguni, John Churchill hertugi í Marlborough, vann stórsigur á fraklendingum í bardaganum við Blenheim í 1704, og tríggjar aðrar sigrar seinni. Hóast hesar ósigrarnar var Frakland enn stórveldi, og eftir Utrecht-sáttmálanum, sum fekk enda á krígnum í 1713, var Filip í Anjou sitandi á sponsku trúnuni. Tað var rættiliga drúgt hjá Fraklandi at vinna á avleiðingunum av spanska trúnarvingakrígnum. Tá ið Ludvík 14. doyði í 1715, var bara fimm ára gamli langabbasonur hansara Ludvík 15. at taka við eftir hann, og eitt skifti vóru stjórnarviðurskiftini í landinum óstøðug. Tá ið Ludvík 15. fylti 16 ár, útnevndi hann lærara sín Fleury til ríkisstjóra. Fleury legði dent á at menna ídnað og handil og bøtti um fíggjarviðurskiftini og rættarskipanina. Hann gjørdi góðar sáttmálar við onnur lond og bygdi upp franska flotan. Men Fleury gjørdi einki at bøta um korini hjá arbeiðara- og bóndastættunum, og tí vaks misnøgdin við ráðandi myndugleikarnar nógv hesi árini.
Í øldir var Frakland kongsveldi. Kongarnir lótu nógvar vakrar borgir byggja, sum til dømis [[Chenonceaux]] við ánna [[Loire]]. Alt hetta fekk bráðan enda í [[Franska Kollveltingin|kollveltingini]] í [[1789]]. Kongsveldið varð tikið av, og [[Ludvík 16. kongur]] og [[Maria Antoinette]] drotning vórðu hálshøgd alment. Í [[1792]] varð Frakland lýst tjóðveldi.
=== Franska Kollveltingin ===
[[Mynd:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|thumb|left|250px|Trikolorurin, trílitt flagg í reyðum, bláum og hvítum, var nýggja merkið í franska lýðveldinum.]]
[[Mynd:Voltaire_-_Élémens_de_la_philosophie_de_Neuton.png|thumb|right|250px|Franski heimspekingurin [[Voltaire]] hevði stóran ávirkan í [[upplýsingartíðin]]i. Frælslyntu sjónarmið hansara høvdu við sær, at hann tvær ferðir varð settur fastur í Bastilluna í [[París]].]]
[[Franska Kollveltingin]] var ein fullkomilig uppgerð við feudalu samfelagsskipanina. Síðan 1740 hevði Frakland verið í trimum stórum kríggjum og var avmergjað, og nú, ið grøðin sveik, ruku matvøruprísirnir upp. Kongur hevði [[Einaræði|einaveldi]], og bannað var at finnast at stýrinum. Aðalin, ið enn stýrdi sum skattafrælsir feudalharrar, kroysti enn hægri avgjøld úr fátæku og alsamt ónøgdaru bóndunum, ið oman á alt guldu meginpartin av landsskattinum. Eisini miðalstætturin var ónøgdur. Ímillum teirra, sum tóku undir við kollveltingini, vóru keypmenn, arbeiðarar, hermenn og bøndur. Øll vóru tey samd um, at valdsharrarnir vóru farnir illa við teimum. Vaktur av upplýsingarheimspekini kravdi hann rætt og vald í samfelagnum. Í 1789 stevndi Ludvík 16. kongur stættatinginum saman fyri fyrstu ferð í 150 ár at greiða búskaparstøðuna í landinum. Í stættatinginum var prestastætturin hægst, so aðalstætturin og lægst triðistætturin, har øll hini vóru. Triðistætturin kravdi stættatingið tikið av og tjóðarting sett í staðin. Tá ið kongur og hinir báðir stættirnir noktaðu fyri hesum, kunngjørdi triðistættur, at hann var tjóðarting Fraklands. Stór mannamúgva herjaði á fangahúsið í [[París]], Bastilluna, 14. juli, ið síðan hevur verið tjóðardagur Fraklands. Tjóðartingið gjørdi í skjótari vending nógvar broytingar, ið tóku av feudalskipanina. M.a. viðgitnu yvirlýsingina um mannarættindi og fólkaræðiliga grundlóg, sum var grundað á javnað, frælsi og brøðralag.
So hvørt sum teir víðgongdu kollveltingarmenninir fingu meiri vald, vórðu alt fleiri og fleiri fólk avrættað í falløksini. Tað galt eisini tey, sum høvdu staðið á odda fyri kollveltingini. Víðgongda kvinnurættindastríðskonan [[Maria Olymp de Gouges]], varð avrættað í 1793. Tveir kendir kollveltingarmenn, løgfrøðingurin [[Georges Jacques Danton]] og ritstjórin [[Jacques René Hébert]], vórðu avrættaðir eftir boðum frá hægsta kollveltingarmanninum, [[Maximilien Robespierre]], sum sjálvur fekk somu lagnu í 1794. Falløksin, sum læknin J.I. Guillotin gjørdi, gjørdist ímyndin um fronsku kollveltingini. Hon stóð á tí, sum nú er Place de la Concorde í miðbýnum í [[París]]. Undir ræðslustýrinum vóru avrættingarnar ein blóðig sjón, sum dró stóra áskoðarafjøld. Hvassa blaðið á falløksini gjørdi, at tann deyðadømdi varð skjótt og menniskjaliga avrættaður. Blaðið fell niður á hálsin á tí deyðadømda, tá ið bøðilin slepti tognum. Høvd og kroppur á tí avrættaða vórðu borin burtur í kurvum og grivin í ómerktum hópgrøvum.
===Franska hjálandaveldið===
[[Mynd:French_Empire_1919-1939.png|thumb|right|250px|Fronsku hjálondini, 1919-1939.]]
Tað franska [[Hjáland|hjálandaveldið]], ið byrjaði við hertøkuni av [[Algeria]], var stovnað í 1830. Tey komandi árini tóku fransmenn sær yvirvaldsrætt á fleiri økjum í [[Afrika]] og í sunnara partinum av [[Indokina]]. Men tað var ikki fyrr enn eftir tann stóra ósigurin móti [[Týskland]]i í 1871, at Frakland av álvara fór at reka ein imperialistiskan politikk, ið umsíðir tryggjaði Fraklandi yvirvaldsrættin í Indokina, stórum pørtum av Afrika kring [[Miðkringur|ekvator]], í oyggjunum í [[Kyrrahavið|Kyrrahavinum]] og [[Indiska Havið|Indiska havinum]] og harafturat í Norður-Afrika, úr [[Marokko]] til [[Tunesia]]. Tann franski politikkurin, ið hevði til endamáls at økja um fronsku ognirnar í Afrika, førdi nakrar ferðir til stórar ósemjur við hini evropeisku londini. Í 1898 varð ósemja við [[Stóra Bretland]] og í 1905-1911 við Týskland. Ósemjan við Týskland førdi ongantíð til beinleiðis kríggj, men sambandið landanna millum kólnaði nógv hetta tíðarskeiðið. Av øllum teimum fronsku hjálondunum var tað Algeria, sum tók ímóti teimum flestu fronsku niðursetufólkunum. Í 1906 var 8. hvør íbúgvi í Algeria fransmaður ella av fronskum uppruna.
== Politikkur ==
[[Mynd:Eiffel_Tower_and_Mars_fields.jpg|thumb|right|230px|Ein tann gitnasti bygningur í París er [[Eiffeltornið]]. Tað varð bygt í 1889 og er 300 m. høgt. Byggimeistarin æt Alexandre Eiffel.]]
[[Mynd:Pic_de_Bugatet.jpg|thumb|right|230px|Markið millum [[Spania]] og Frakland gongur eftir einari [[Pyreneurnar|fjallarøð]].]]
=== Stjórnarskipan ===
Landið verður stýrt úr høvuðsstaðnum [[Paris]] av forseta og fólkavaldari stjórn. Síðani 5. franska republikkin varð stovnað 4. oktober 1958 undir [[Charles de Gaulle]], hevur Frankaríki havt bæði ein forseta og ein forsætisráðharra. Forsetin verður valdur beinleiðis av fólkinum, og tilnevnir síðani forsætisráðharran og hinar ráðharrarnar. Forsetin verður valdur fyri fimm ár í senn. Valið gongur fyri seg í tveimum umførum. Til fyrra umfarið kunnu øll stilla upp. Um eingin av teimum sum stilla upp, fær meiri enn helmingin av øllum atkvøðunum, verður farið víðari til annað umfar. Men nú er tað bert tey bæði umboðini, sum fingu flestar atkvøður í fyrra umfarinum, sum standa fyri vali. Endamálið við hesi tvíbýttu skipanini er at forða fyri, at ov víðgongdar politiskar kreftir vinna valdið.
Síðani stovnanina av 5. republikkin í 1958, so hava tað verið tveir stórir politiskir flokkar í Frankaríki – Sosialistarnir og Republikanararnir. Og hava hesir flokkar í stóran mun skiftst um at havt valdið. Hvørgin av hesum flokkum kom víðari til annað umfar í 2017.
=== Samkynd ===
[[Mynd:Louvre_Museum_Wikimedia_Commons.jpg|thumb|right|230px|Savnið [[Louvre]] er heimsins størsta listasavn og telist millum tey kendastu.]]
Áðrenn kristna kirkjan fór at umsita [[hjúnaband]]ið, vóru parløg og hjúnabond millum tvey av sama kyndi ikki óvanlig; hjúnabond millum fólk av sama kyndi vóru vanlig í gamla Fraklandi. Í miðøldini í Fraklandi kundu menn lógliga undirskriva ein almennan “affrérement” sáttmála sína millum <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2007-08/uocp-acu082307.php |access-date=2014-03-30 |archivedate=2014-05-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140507020012/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2007-08/uocp-acu082307.php }}</ref>. Hesin sáttmáli kravdi, at teir livdu saman og deildu ”un pain, un vin, et une bourse” (eitt breyð, eitt vín og eina pengamappu). Hesin sáttmáli verður mettur at vera eitt tað fyrsta dømið um eitt alment góðkent [[skrásett parlag]]. Í 1791 verður Frakland fyrsta landið í heimin, sum aftur ger samkyndleika lógligan.
Í sínum valstríði lovaði sosialistiski forsetin [[François Hollande]] at fáa lógina samtykta um hjúnabond, og tað lyfti er uppfylt í 2013; fronsk samkynd kunnu giftast frá 2013 <ref>http://www.nytimes.com/2013/05/19/world/europe/hollande-signs-french-gay-marriage-law.html?_r=1&</ref>. Sambært nýggjum hagtølum eru samkynd 6,5 prosent av veljaraskaranum í Fraklandi.
== Mentan ==
[[Mynd:Versailles-Chateau-Jardins02.jpg|thumb|right|230px|[[Versailles]] er óføra stór og stásilig borg stutt frá París.]]
[[Mynd:Notre_Dame_de_Chartres.jpg|thumb|right|230px|Dómkirkjan í [[Chartres]], 90 km í ein útsynning úr París, er meira enn 700 ára gomul.]]
Fronsk mentan, t.d. franskur [[matur]] og klædnamóti, hevur havt ávirkan um allan heim. Frakland er framkomið og ríkt ídnaðarland, hevur stóran leiklut í altjóða viðurskiftum og var eitt av teimun 6 londum, ið tóku stig til at stovna [[ES]]. Seinastu fimti árini er landið vorðið størsta landbúnaðarland í [[Evropa]]. Høvuðsgrøðin er hveiti, sukurrøtur, sólblómufræ, súrepli og vínber.
Fraklendingar kunnu erpa sær av at eiga heimsins skjótasta tok, [[TGV-tokið]], sum kann koyra 515 km/h.
[[Paris]], ið er báðumegin [[Seineá]], er [[høvuðsstaður]] Fraklands og mentanarligur og polotiskur miðdepil í landinum. Hann er ein tann býurin í heiminum, har flest ferðafólk koma, t.d. at síggja [[Eiffeltornið]], [[Louvre-savnið]] og [[Notre Dame-kirkjuna]]. Har eru eisini mong onnur kend søvn og stórir handlar og fínar matstovur. Á hvørjum vári sýna gitnastu mótaskaparar í heiminum fram nýggjastu klæði síni.
== Fólkið ==
Til samans búgva 66 milliónir fólk í Fraklandi. Av fraklendingunum, ið hoyra til eina kirkju, hoyra teir flestu til [[Katólska kirkjan|katólsku kirkjuna]]. 2 prosent hoyra til [[Protestantisma|protestantisku]] kirkjuna. Frakland er tað landið í [[Evropa]], har tað búgva flest jødar í 2015, nevniliga 700.000.
== Landafrøði ==
[[Mynd:Corsica_in_France_2016.svg|thumb|right|230px|[[Korsika]] er landsins størsta oyggj.]]
[[Mynd:Avenue_des_Champs-Élysées_July_24,_2009_N1.jpg|thumb|right|230px|Høvuðsvegurin í [[París]], Champs-Élysées.]]
Frakland er størsta landið í [[Evropa|Vesturevropa]]. Norðureftir og eystureftir hevur Frakland langt mark ímóti bæði [[Belgia]], [[Týskland]]i, [[Italia]], [[Sveis]] og [[Luksemburg]]. [[Andorra]], [[Spania]] og [[Miðjarðarhav]] eru sunnanfyri, og vestanfyri er markið Ermarsund og [[Atlantshav]].
Í landinum eru víðar, grønar fløtur og litfargir smáir og stórir býir og bygdir um alt landið. Tær vøkru, nógvu borgirnar minna um ta spennandi og longu søguna. Í Norðurfraklandi er veðurlagið bæði vátligt og kaldligt. Syðri, fram við Miðjarðarhavi, er heitari og nógv turrari. Um summarið kemur hitin í Suðurfraklandi ofta upp um 25 °C. Í býunum skugga trøini fyri sólini, og gosvøtn køla luftina. Høgar brekkur eru fram við strondini, og í dølunum eru umstøðurnar góðar til landbúnað. Inni í landinum er nógv fjallalendi, [[Miðfjøll]]ini, har útkólnað gosfjøll síggjast har og her. Eystanfyri eru [[Alpurnar]] við hægsta fjallinum í Evropa, [[Mont Blanc]], og á markinum ímóti Spania eru Pyrineafjøll.
Frakland eigur eisini Miðjarðarhavsoynna [[Korsika]] umframt nakrar oyggjar í [[Kyrrahav]]i og í [[Karibia]].
=== Býir ===
* [[Paris]]
* [[Marseille]]
* [[Lyon]]
* [[Lille]]
* [[Bordeaux]]
* [[Toulouse]]
* [[Nice]]
* [[Nantes]]
* [[Strasbourg]]
* [[Rennes]]
* [[Grenoble]]
* [[Montpellier]]
== Búskapur ==
[[Mynd:Lavender_field.jpg|thumb|right|250px|Landbúnaðurin hevur stóran týdning í Fraklandi, men flestu garðarnir eru smáir, og nógvir bøndur selja grøðina á gøtumarknaðum.]]
[[Mynd:A_vineyard_worker_manually_tills_the_soil_near_Vosne-Romanée_in_Burgundy_(7309839432).jpg|thumb|right|250px|Frakland ger um fjórðingin av øllum [[Vín|víni]] í heiminum, og víngarðar eyðkenna franska landslagið.]]
[[Mynd:Arc_de_Triomphe_HDR_2007.jpg|thumb|right|250px|Sigursportrið í [[París]].]]
=== Landbúnaður ===
Høvuðsvinnuvegurin i Fraklandi er [[landbúnaður]]. Í norðara og vestara parti av fronsku fløtuni velta teir mest hveiti og sukurrøtun. Neytum hava teir nógv av, og fronsku neytini bera orð fyri at vera góð. Nógv av mjólkini verður gjørt til ost, og nógvastaðni er tann franski osturin væl umtóktur. Garðarnir eru nú oftast ikki størri enn so, at maður og kona við børnum fáa gjørt tað sum er at gera. Á franska hálendinum og upp móti [[Pyreneurnar|Pyrenearljøllunum]] hava teir stór fylgir av seyði og nakað av geitum eisini. Summastaðni í Fraklandi, t. d. rundan um [[Bordeaux]] og í landspartinum Champagne eru stórar fløtur avplantaðar við [[vín]]i. Tað lýggja veðurlagið og tann góði sólargangurin ger, at vinviðjurnar trívast væl, og einki annað land í verðini framleiðir so nógv vín sum Frakland. Teir flyta vín út í stórum. men nógv verður eisini drukkið í landinum, tí teir brúka tað aftur við [[Matur|mati]]. Í Normandinum ber ikki til at dyrka vin, tí veturin er ov kaldur, men so hava teir stórar súreplagarðar i staðin fyri. Í Rhonedalinum er fult av morberjatrøum á gørðunum, og fólk ala upp nøgd av silkiormum. Suðuri við [[Miðjarðarhavið]] dyrka teir nakað av risi og suðurí móti Pyreneunum mais.
=== Ídnaður ===
Í eystara parti av Fraklandi er bæði nógv kol og nógv jam, mesta jarnið er vestan fyri Vogesurnar og mesta kolið eystur móti [[Belgia|belgiska]] markinum. Teir stoyta so nógv jarn í Fraklandi, at teir mugu flyta hópin av koli inn úr [[Týskland]]i og Belgia. I teimum stóru verksmiðjunum gera teir m. a. bilar, maskinur, brúgvar, vápn og ymisk amboð. Harafturat flyta teir eisini út ein hóp av jarnbjálkum og skinnarum. Stálskípum smíða teir eisini nógv av. Tó at tað eru nógvar ídnaðarvirkir í Fraklandi, so er ikki so stórt svarðloysi rundan um tey sum í [[Bretland]]i. Summastaðni í [[Alpurnar|Alpunum]] eru tjúkkar fláir av einum leirslagi, sum teir kalla bauxit; úr hesum gera teir aluminium, og verður tað gjørt við elmegi. Einamest eru fraklendingar gitnir fyri klædnavarur sínar. Teir hava gløgt eyga fyri vakurleika, og sum mótakongamir i [[París]] skipa fyri, fara konufólkini um tað mesta av Evropa at ganga klødd. Nógv av tilfarinum er silki, og tó at væl av silki verður framleitt í Fraklandi, so flyta teir nógv inn eisini, og tað mesta av lf er kunstsilkí. Umframt konufólkatoy flyta teir eisini út nógv luktilsi, sum verður gjørt úr blómum.
=== Fiskiskapur ===
Fiskiveiðan í Fraklandi er hópin stór. Flestu fiskiførini eru úr [[Bretagne]] og [[Normandí|Normandinum]]. Summi skipini eru heilt stór, og teir royna bæði undir [[Grønland]]i, [[Ísland]]i og [[Nýfundland og Labrador|Nýfundlandi]] í [[Kanada]].
==Myndasavn==
<gallery>
Mynd:Tour_Eiffel_Wikimedia_Commons_(cropped).jpg|[[Eiffeltornið]] varð bygt at hátíðarhalda 100 ára dagin fyri [[Franska Kollveltingin|fronsku kollveltingina]].
Mynd:Vue_aérienne_du_domaine_de_Versailles_par_ToucanWings_-_Creative_Commons_By_Sa_3.0_-_083.jpg|Ludvík 14. bygdi stásiliga borg við Versailles í ein útsynning úr París.
Mynd:4735.1099_Menhire,bis_zu_4_Meter_hoch,von_OstnachWest_in_1167_Meter_Langen_Alignements(Granit-Steinreihen)_in_einem_Halbkreis_endend_Le_Ménec,Carnac_,Departement_Morbihan,Bretagne_Steffen_Heilfort.JPG|Við Carnac reistu tey fyri fleiri enn 7500 árum síðan stórar, steinar, sum tey settu í long røð.
Mynd:Louvre_Museum_Wikimedia_Commons.jpg|Louvre í [[París]] er eitt av teimum kendastu listasøvnunum í heiminum.
Mynd:1_marseille_vieux_port_pano.jpg|[[Marseille]] varð bygdur í fornøld og er nú størsti havnabýur í Fraklandi.
Mynd:Disneyland_Paris_Fantasyland_Panorama.jpg|Uml. 15 milliónir fólk vitja hvørt ár Disneyland-stuttleikaparkina.
Mynd:Notre-Dame_de_Paris,_4_October_2017.jpg|Farið varð undir at byggja kendu Notre Dame-dómkirkjuna í 1163, og arbeiðið varð ikki liðugt fyrr enn næstan 200 ár seinni.
</gallery>
== Keldur ==
<references/>
== Hygg eisini at ==
== Ávisingar úteftir ==
{{Evropa}}
{{ES_lond}}
{{NATO}}
{{Commonscat|France}}
[[Bólkur:Evropa]]
[[Bólkur:ES]]
[[Bólkur:Frakland|*]]
7gm2h11pgxcsj5mixkunj1wx85t424p
David Bowie
0
38939
387908
382095
2026-04-10T14:33:12Z
~2026-22261-58
34563
387908
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = David Bowie
| image = David-Bowie Chicago 2002-08-08 photoby Adam-Bielawski-cropped.jpg
| alt =
| caption = Bowie á [[Heathen Tour]] í august 2002
| birth_name = David Robert Jones
| birth_date = {{Birth date|1947| 1| 8| df=y}}
| birth_place = [[Brixton]], [[London]], Ongland, Sameinda kongsríkið
| death_date = {{Death date and age|df=yes|2016|1|10|1947|1|8}}
| death_cause = Krabbamein
| occupation = {{Flatlist|
* Sangari
* sangskrivari
* tónleikari
* prátuframleiðari
* sjónleikari
* listamaður
}}
| years_active= 1962{{ndash}}2016
| nationality = Bretskur<!--- Nationality is only included if it can not be inferred from the birthplace --->
| spouse = {{unbulleted list| [[Angie Bowie]] (g. 1970{{ndash}}80, skild)
| {{marriage| [[Iman (modell)|Iman]]| 6. juni 1992|2016|reason=deyði hansara}}}}
| children = {{unbulleted list| [[Duncan Jones]] (føddur 1971)
| Alexandria "Lexi" Zahra Jones (fødd 2000)}}
| module = {{Infobox musical artist| embed= yes
| background = solo_singer
| instrument = {{Flatlist|
* Sangur
* [[gittari]]
* [[saxofon]]
*Keyboards<!--- If you think an instrument should be listed, a discussion to reach consensus is needed first --->
}}
| genre = {{Flatlist|
* [[Art rock]]
* [[glam rock]]
* [[Popp tónleikur|popp]]
* [[Elektroniskur tónleikur|elektroniskur]]
* Eksperimenterandi
}}
| associated_acts= {{Flatlist|
* [[Carlos Alomar]]
* [[The Riot Squad]]
* [[Arnold Corns]]
* [[Tin Machine]]
* [[The Hype]]
* [[Iggy Pop]]
* [[Brian Eno]]
* [[Lou Reed]]
* [[Adrian Belew]]
* [[Mick Ronson]]
* [[John Lennon]]
* [[Queen]]
* [[Nine Inch Nails]]
* [[Mick Jagger]]
* [[Tina Turner]]
}}
| label = {{Flatlist|
* ISO
* [[RCA Records|RCA]]
* [[Virgin Records|Virgin]]
* [[EMI Records|EMI]]
* [[Columbia Records|Columbia]]
* [[Deram Records|Deram]]
* [[Bertelsmann Music Group|BMG]]
* [[Pye Records|Pye]]
* [[Vocalion Records|Vocalion]]
* [[Parlophone Records|Parlophone]]
}}
| website = [http://www.davidbowie.com/ davidbowie.com]
}}
}}
'''David Bowie''' ({{IPAc-en|ˈ|b|oʊ|i}};<ref name="bbc_say_bowie">{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/blogs/magazinemonitor/2007/01/how_to_say_bowie.shtml |title=How to say: Bowie |accessdate=16 September 2010 |publisher=BBC |date=8 January 2008 }}</ref> føddur '''David Robert Jones'''; [[8. januar]] [[1947]] – [[10. januar]] [[2016]]<ref>{{cite web |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/david-bowie-dead-legendary-artist-854364 |title=Legendary Artist David Bowie Dies at 69 |last=Barnes |first=Mike |date=10 January 2016 |website=[[The Hollywood Reporter]] |publisher= |access-date=10 January 2016 |quote=}}</ref>) var ein enskur sangari, sangkrivari, tónleikari, plátuframleiðari, listamálari og sjónleikari. Hann var eitt kent navn innan popptónleik í meira enn fýra áratíggju og var kendur sum ein nýskapari, serliga í 1970-árunum og 1980-árunum.<ref>{{cite web|url=http://www.oystermag.com/street-style-before-street-style-david-bowie|title=Street Style Before Street Style: David Bowie|work=Oyster Magazine|date=15 September 2012|accessdate=16 September 2014|archive-date=13 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160113211254/http://www.oystermag.com/street-style-before-street-style-david-bowie|dead-url=yes|archivedate=13 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160113211254/http://www.oystermag.com/street-style-before-street-style-david-bowie}}</ref><ref>{{cite book|first1=Leland|first2=Kathy A.|last1=Poague|last2=Parsons|title=Susan Sontag: An Annotated Bibliography 1948–1992|pages=133|isbn=9-781-135575359|publisher=Routledge|year=2003}}</ref>
==Tónleikaútgávur==
{{col-start}}{{col-2}}
*''[[David Bowie (album)|David Bowie]]'' (1967)
*''[[Space Oddity]]'' (1969)
*''[[The Man Who Sold the World]]'' (1970)
*''[[Hunky Dory]]'' (1971)
*''[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]'' (1972)
*''[[Aladdin Sane]]'' (1973)
*''[[Pin Ups]]'' (1973)
*''[[Diamond Dogs (album)|Diamond Dogs]]'' (1974)
*''[[Young Americans]]'' (1975)
*''[[Station to Station]]'' (1976)
*''[[Low]]'' (1977)
*''[["Heroes"]]'' (1977)
{{col-2}}
*''[[Lodger]]'' (1979)
*''[[Scary Monsters (and Super Creeps)]]'' (1980)
*''[[Let's Dance (album)|Let's Dance]]'' (1983)
*''[[Tonight]]'' (1984)
*''[[Never Let Me Down]]'' (1987)
*''[[Black Tie White Noise]]'' (1993)
*''[[1.Outside]]'' (1995)
*''[[Earthling]]'' (1997)
*''[['hours...']]'' (1999)
*''[[Heathen]]'' (2002)
*''[[Reality (album)|Reality]]'' (2003)
*''[[The Next Day]]'' (2013)
*''[[Blackstar (David Bowie album)|Blackstar]]'' (2016)
{{col-end}}
== Keldur ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bowie, David}}
[[Bólkur:Bretskir tónleikarar]]
[[Bólkur:Enskir sangarar]]
[[Bólkur:Føðingar í 1947]]
[[Bólkur:Andlát í 2016]]
murg3qp47wpeosb6zwkfkkbkqrj7cpw
FK Žalgiris
0
43580
387912
387406
2026-04-11T11:36:19Z
Makenzis
17304
387912
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = FK Žalgiris
| image =
| image_size =
| fullname = Vilniaus futbolo klubas "Žalgiris"<ref>{{cite web|title=Administracija|url=http://www.fkzalgiris.lt/lt/administracija|website=Fkzalgiris.lt|publisher=Vilniaus miesto futbolo draugija "Žalgiris"|accessdate=29 January 2016}}</ref>
| nickname = Žaliai Balti (The Green Whites)
| founded = {{Start date and age|df=yes|1947}}
| ground = [[LFF stadionas]], [[Vilnius]]
| coordinates = {{coord|54|40|07|N|25|17|39|E|display=it}}
| capacity = 5 067
| chairman = Mindaugas Kasperūnas
| mgrtitle = Head coach
| manager = [[Nerijus Mačiulis (1983)|Nerijus Mačiulis]] (2026 – )<ref>[https://fkzalgiris.lt/permainos-zalgirio-trenerio-poste/ Permainos „Žalgirio“ trenerio poste]</ref>
| league = [[A lyga]]
| season = [[2025]]
| position = A lyga, Nr. 3
| website = http://www.fkzalgiris.lt
| pattern_la1 = _rioave1819h
| pattern_b1 = _rioave1819h
| pattern_ra1 = _rioave1819h
| pattern_sh1 = _nikeblack
| pattern_so1 = _nikeblack
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _rioave1819h
| pattern_b2 = _rioave1819h
| pattern_ra2 = _rioave1819h
| pattern_sh2 = _nikewhite
| pattern_so2 = _nikewhite
| leftarm2 = 00A650
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = 00A650
| shorts2 = 00A650
| socks2 = 00A650
| pattern_la3 =
| pattern_b3 =
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 = _nikewhite
| pattern_so3 = _nikewhite
| leftarm3 = 880000
| body3 = 880000
| rightarm3 = 880000
| shorts3 = 880000
| socks3 = 000000
}}
'''Futbolo klubas Žalgiris''' ella '''Žalgiris''' er eitt fótbóltsfelag úr [[Vilnius]] í [[Litava]]. Felagið varð stovnað í [[1947]] (FK Dinamo Vilnius).
==Heiður==
===Fótbóltskappingar í Litava ===
*'''A lyga (D1)'''
** '''Vinnarar (11):''' 1991, 1992, 1999, 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022, 2024
** '''Nummar tvey (—):'''
*'''[[LFF taurė]]'''
** '''Vinnarar (14)''': 1991, 1993, 1994, 1997, 2003 (r), 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 (p), 2016 (r), 2018, 2021, 2022
** '''Nummar tvey (6):''' 1990, 1992, 1995, 2000, 2001, 2017
*'''[[LFF Supertaurė]]'''
** '''Vinnarar (8):''' 2003, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2023
** '''Nummar tvey (3):''' 2019, 2021, 2022
== Landskappingin ==
==== VMFD Žalgiris ====
{|class="wikitable"
! Sesong
! Div.
! Deild
! Placering
! Keldur
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2009'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2010|2010]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2011|2011]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2012|2012]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2013|2013]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2014|2014]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref>
|}
==== FK Žalgiris ====
{|class="wikitable"
! Sesong
! Div.
! Deild
! Placering
! Keldur
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2015|2015]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2016|2016]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2017|2017]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2018|2018]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A Lyga 2019|2019]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2020|2020]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2021|2021]]'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#FFF" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref>
|-
|}
== Núverandi hópur ==
''Dagført [[10. februar]] 2026.''<ref>https://alyga.lt/komanda/zalgiris</ref>
{{Fs start}}
{{Fs player|no=[[File:1uparrow green.svg|17px]]|nat=LTU|name=[[Vincentas Šarkauskas]]|pos=GK}} ✔️
{{Fs player|no=|nat=LTU|pos=GK|name=}}
{{Fs player|no=70|nat=LTU|pos=GK|name=[[Dovas Elzbergas]]}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=[[File:1uparrow green.svg|17px]]|nat=ROM|name=[[Grigore Turda]]|pos=DF}} ✔️
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=LTU|pos=MF|name=}}
{{Fs player|no=22|nat=LTU|pos=MF|name=[[Ovidijus Verbickas]]}}
{{Fs player|no=17|nat=LTU|pos=MF|name=[[Giedrius Matulevičius]]}}
{{Fs player|no=88|pos=MF|nat=LTU|name=Dariuš Stankevičius}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=|nat=LTU|pos=FW|name=}}
{{Fs player|no=|pos=FW|nat=FRA|name=[[Bryan Teixeira]]}}
{{Fs end}}
== Keldur ==
<references/>
== Slóðir ==
* [http://www.fkzalgiris.lt/ heimasíðan hjá FK Žalgiris]
* [https://toplyga.lt/komanda/zalgiris toplyga.lt hjá FK Žalgiris]
{{DEFAULTSORT:Žalgiris}}
{{TOPLYGA}}
[[Bólkur:Litavisk fótbóltsfeløg]]
jnnvyfdenb2a5um4o1nlpu135ha2h8v
Beinir Johannesen
0
43791
387910
378020
2026-04-10T17:39:25Z
~2026-22244-02
34567
kvf.fo leggur grein út um ABC samgongu.
387910
wikitext
text/x-wiki
'''Beinir Johannesen''' (føddur [[12. februar]] [[1997]]) er ein [[Føroyar|føroyskur]] politikari ([[Fólkaflokkurin|FF]]), handilsleiðari, lesandi úr [[Klaksvík]].<ref name="info2020"/><ref name="klaksvik"/>
Tá Beinir bleiv valdur í løgtingið, hevði hann nýliga lokið miðnámsprógv og var býráðslimur í [[Klaksvíkar kommuna|Klaksvíkar Býráð]] fyri Fólkaflokkin.<ref name="klaksvik"/>
Hann stillaði upp til løgtingsvalið fyri fyrstu ferð og varð valdur inn á tingið [[Løgtingsvalið 2019|á valinum 31. august 2019]].
Hann fekk 995 persónligar atkvøður og tað vórðu flestar atkvøður bæði í Fólkaflokkinum og hjá teimum valevnunum, ið vórðu vald inn á ting fyri fyrstu ferð. Hann gjørdi eisini eitt sera gott [[Fólkatingsvalið 2019|fólkatingsval 5. juni]], tá ið hann fekk 677 persónliga atkvøður.<ref name="info2019aug"/>
Hin 10. november 2022 varð hann valdur til formann Fólkafloksins, eftir at Christian Andreasen legði frá sær sum formaður, stutt eftir [[fólkatingsvalið 2022]] og dagin eftir, at løgmaður útskrivaði [[Løgtingsvalið 2022|løgtingsval]]. Beinir var tá 25 ára gamal.<ref>{{cite web |url=https://kvf.fo/greinar/2022/11/10/beinir-johannesen-nyggjur-formadur-i-folkaflokkinum |title=Beinir Johannesen nýggjur formaður í Fólkaflokkinum |last=Hansen |first=Uni L. |date=10. november 2022 |website=kvf.fo |publisher=Kringvarp Føroya |access-date=10. november 2022 |accessdate=2022-11-11 |archive-date=2022-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110231400/http://kvf.fo/greinar/2022/11/10/beinir-johannesen-nyggjur-formadur-i-folkaflokkinum |dead-url=yes }}</ref>
Til løgtingsvalið hin 26. mars 2026, fekk Beinir 1679 persónliga atkvøður. Fólkaflokkurin bleiv størstur flokkurin og skipar fyri eina ABC samgongu, har Beinir verður Føroya yngsti Løgmaður sum 29 ára gamal.<ref>https://kvf.fo/greinar/2026/04/09/hava-skrivad-undir-samgonguskjalid</ref>
== Familja ==
Beinir Johannesen er abbasonur [[Vilhelm Johannesen]], sum var løgtingsmaður frá 1980-2008. Hann er eisini bróðirsonur [[Aksel V. Johannesen]], løgmann og formann [[Javnaðarflokkurin|Javnaðarfloksins]].<ref name="info2019sep"/>
== Ávísingar úteftir ==
*[https://www.in.fo/news-detail/eg-helt-eg-kundi-gera-mun - Eg helt eg kundi gera mun], in.fo, 15.02.2020
*[https://kvf.fo/valevni Hesi stilla upp til løgtingsvalið 2019 - A - Beinir Johannesen], kvf.fo
*[https://www.klaksvik.fo/byradslimir Býráðslimir], klaksvik.fo
== Keldur ==
{{reflist|refs=
<ref name="info2020">[https://www.in.fo/news-detail/eg-helt-eg-kundi-gera-mun - Eg helt eg kundi gera mun], in.fo, 15.02.2020</ref>
<ref name="klaksvik">[https://www.klaksvik.fo/byradslimir Býráðslimir], klaksvik.fo</ref>
<ref name="info2019aug">[https://www.in.fo/news-detail/news/beinir-johannesen-gjoert-kanonval/ Beinir Johannesen gjørt kanónval], in.fo, 31. 08. 2019</ref>
<ref name="info2019sep">[https://www.in.fo/news-detail/fleiri-tingf-lk-hava-havt-p-par-og-abbar-l-gtinginum Fleiri tingfólk hava havt pápar og abbar í Løgtinginum], in.fo, 09.09.2019</ref>
}}
<!--
{{Løgtingslimir 2015-2019}}
--->
{{Løgtingslimir 2022-2026}}
{{DEFAULTSORT:Johannesen, Beinir}}
[[Bólkur:Føroyskir politikarar]]
[[Bólkur:Løgtingslimir]]
[[Bólkur:Politikarar úr Fólkaflokkinum]]
[[Bólkur:Føðingar í 1997]]
mf49iibv8knznb9cu8mrhjrsdss9ouf
387911
387910
2026-04-10T17:45:44Z
~2026-22244-02
34567
broytti “yngsti Løgmaður” til “yngsti løgmaður”
387911
wikitext
text/x-wiki
'''Beinir Johannesen''' (føddur [[12. februar]] [[1997]]) er ein [[Føroyar|føroyskur]] politikari ([[Fólkaflokkurin|FF]]), handilsleiðari, lesandi úr [[Klaksvík]].<ref name="info2020"/><ref name="klaksvik"/>
Tá Beinir bleiv valdur í løgtingið, hevði hann nýliga lokið miðnámsprógv og var býráðslimur í [[Klaksvíkar kommuna|Klaksvíkar Býráð]] fyri Fólkaflokkin.<ref name="klaksvik"/>
Hann stillaði upp til løgtingsvalið fyri fyrstu ferð og varð valdur inn á tingið [[Løgtingsvalið 2019|á valinum 31. august 2019]].
Hann fekk 995 persónligar atkvøður og tað vórðu flestar atkvøður bæði í Fólkaflokkinum og hjá teimum valevnunum, ið vórðu vald inn á ting fyri fyrstu ferð. Hann gjørdi eisini eitt sera gott [[Fólkatingsvalið 2019|fólkatingsval 5. juni]], tá ið hann fekk 677 persónliga atkvøður.<ref name="info2019aug"/>
Hin 10. november 2022 varð hann valdur til formann Fólkafloksins, eftir at Christian Andreasen legði frá sær sum formaður, stutt eftir [[fólkatingsvalið 2022]] og dagin eftir, at løgmaður útskrivaði [[Løgtingsvalið 2022|løgtingsval]]. Beinir var tá 25 ára gamal.<ref>{{cite web |url=https://kvf.fo/greinar/2022/11/10/beinir-johannesen-nyggjur-formadur-i-folkaflokkinum |title=Beinir Johannesen nýggjur formaður í Fólkaflokkinum |last=Hansen |first=Uni L. |date=10. november 2022 |website=kvf.fo |publisher=Kringvarp Føroya |access-date=10. november 2022 |accessdate=2022-11-11 |archive-date=2022-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110231400/http://kvf.fo/greinar/2022/11/10/beinir-johannesen-nyggjur-formadur-i-folkaflokkinum |dead-url=yes }}</ref>
Til løgtingsvalið hin 26. mars 2026, fekk Beinir 1679 persónliga atkvøður. Fólkaflokkurin bleiv størstur flokkurin og skipar fyri eina ABC samgongu, har Beinir verður Føroya yngsti løgmaður sum 29 ára gamal.<ref>https://kvf.fo/greinar/2026/04/09/hava-skrivad-undir-samgonguskjalid</ref>
== Familja ==
Beinir Johannesen er abbasonur [[Vilhelm Johannesen]], sum var løgtingsmaður frá 1980-2008. Hann er eisini bróðirsonur [[Aksel V. Johannesen]], løgmann og formann [[Javnaðarflokkurin|Javnaðarfloksins]].<ref name="info2019sep"/>
== Ávísingar úteftir ==
*[https://www.in.fo/news-detail/eg-helt-eg-kundi-gera-mun - Eg helt eg kundi gera mun], in.fo, 15.02.2020
*[https://kvf.fo/valevni Hesi stilla upp til løgtingsvalið 2019 - A - Beinir Johannesen], kvf.fo
*[https://www.klaksvik.fo/byradslimir Býráðslimir], klaksvik.fo
== Keldur ==
{{reflist|refs=
<ref name="info2020">[https://www.in.fo/news-detail/eg-helt-eg-kundi-gera-mun - Eg helt eg kundi gera mun], in.fo, 15.02.2020</ref>
<ref name="klaksvik">[https://www.klaksvik.fo/byradslimir Býráðslimir], klaksvik.fo</ref>
<ref name="info2019aug">[https://www.in.fo/news-detail/news/beinir-johannesen-gjoert-kanonval/ Beinir Johannesen gjørt kanónval], in.fo, 31. 08. 2019</ref>
<ref name="info2019sep">[https://www.in.fo/news-detail/fleiri-tingf-lk-hava-havt-p-par-og-abbar-l-gtinginum Fleiri tingfólk hava havt pápar og abbar í Løgtinginum], in.fo, 09.09.2019</ref>
}}
<!--
{{Løgtingslimir 2015-2019}}
--->
{{Løgtingslimir 2022-2026}}
{{DEFAULTSORT:Johannesen, Beinir}}
[[Bólkur:Føroyskir politikarar]]
[[Bólkur:Løgtingslimir]]
[[Bólkur:Politikarar úr Fólkaflokkinum]]
[[Bólkur:Føðingar í 1997]]
4s85dk64zs1srb34r3t8t3wwa7z0cgt