Vouiquipèdia frpwiki https://frp.wikipedia.org/wiki/Vouiquip%C3%A8dia:Re%C3%A7ua_princip%C3%A2la MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Mèdia Spèciâl Discussion Utilisator Discussion utilisator Vouiquipèdia Discussion Vouiquipèdia Fichiér Discussion fichiér MediaWiki Discussion MediaWiki Modèlo Discussion modèlo Éde Discussion éde Catègorie Discussion catègorie TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Éde:Néologismos : Vetura 12 23433 231139 231138 2026-04-15T15:33:22Z ChrisPtDe 22 /* Lista */ doux-três corrèccions + aponses 231139 wikitext text/x-wiki {{Grafia RèfB pâge}} Vê-que na '''lista de néologismos sus la vetura''' en [[Vouiquipèdia:Ortografia de rèference B|ORB]] : === Lègenda === * Los mots en <span style="color:darkorange;">'''orange'''</span> sont de corrèccions, prècisions, raponses, variantes ou ben agrantissements. * Los mots en <span style="color:green;">'''vèrd'''</span> sont de proposicions. * Los mots marcâs d’un’ètêlèta<span style="color:black;">'''*'''</span> sont de fôrmes en atendent que meritont pôt-étre na corrèccion que vindrat ples târd. === Abrèviacions === FR ([[Quenton de Fribôrg|Fribôrg]]), VD ([[Quenton de Vôd|Payis de Vôd]]), GE ([[Canton de Geneva|Geneva]]), NE ([[Canton de N’châtél|Nôchâtél]]), VS ([[Canton du Valês|Valês]]), AO ([[Vâl d’Aoûta]]), Ly ([[Liyon]]), SE ([[Sant-Etiève]]), VdG ([[Vâr-de-Giér]]). == Lista == {| class="wikitable sortable alternance" style="width:100%;" |- ! width="34%" | [[Arpetan]] !! width="51%" | [[Francês]] !! width="15%" | Sôrsa |- | '''anorac''' ''m'' || anorak ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''anoraco'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Vâls)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''copa-vent''' ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003">{{fr}} {{NomFrp|Gzaviér Govèrt|Xavier Gouvert}}, ''Lexique onomasiologique des néologismes et des termes spécialisés du francoprovençal'', dedens ''Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal'' per [[Domenico Stich]], Tonon, Le Carré, 2003, {{pp.}}421-464.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''bâs''' ''m'' || bas ''m'', chaussette ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''chôce''' ''f'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005">{{fr}} {{NomFrp|Alen Fâvro|Alain Favre}}, [[Domenico Stich]], ''Diccionèro de fata savoyârd-francês, francês-savoyârd'', Fouènant, Yoran Embanner, 2005.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''blôda''' ''f'' || blouse ''f'' <span style="color:darkorange;">(''de charretier, ...'')</span>, <span style="color:darkorange;">blaude</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''belôda'''</span> ''f'' ''(SE)'', <span style="color:darkorange;">'''bllôda'''</span> ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''blousa''' ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>[https://www.arpitania.eu/aca/documents/Stich/ORB%204.9.18.docx ''ORB 4.9.18'']<br>''Verèt 2023'' |- | '''blôdon''' ''m'' || blouson ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''belôdon'''</span> ''m'' ''(SE)'', <span style="color:darkorange;">'''bllôdon'''</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''blouson'''</span> ''m'' ''(Regniér, Los Velârs)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''blou-gine'''</span> {{AFE|[blu.ˈdʒin, -.ˈdʒi.nə]}} ''m'' ''(Arbanês, Regniér)'' || blue-jean ''m'', <span style="color:darkorange;">jean</span> ''m'' || ''Verèt 2023'' |- | '''blousa''' ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar, portar la ~'''</span> ''loc v'' || blouse ''f'' (''<small>surtout</small> de femme''), <span style="color:darkorange;">blaude</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''belousa'''</span> ''f'' ''(SE, Brenins, VdG, Chambèri)'', <span style="color:darkorange;">'''bllousa'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre, porter la blouse</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr, portàr la ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''blouson'''</span> ''m'' ''(Regniér, Los Velârs)'' || blouson ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''bllouson'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''bota''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes ceriêes, cirâyes, lustres'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes de cuér, de vachèta, de têla'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes des talons hiôts, des talons bâs'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes ètrêtes, lârges'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes fèrrâyes'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes hiôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes lices'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''achetar un pâr de botes'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''agllètar, dègllètar les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''avêr de brâves botes ux pieds'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar viâ, s’ôtar, sè dôtar les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''celes botes tiront l’égoua'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''ceriér, cirar, lustrar les botes, balyér lo cirâjo a les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''chôçons bâs sus les botes'''</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''crouyes botes, bônes botes'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(l’)empegne, la semèla, la droblura, lo talon, lo renfôrt, la lengouèta, los olyèts de la ~'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''il at tojorn de botes fines'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) numerô de les botes'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''pèrdre na ~, lo talon d’una ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''ressemèlar, redroblar un pâr de botes'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''rontre los lacèts, les liyures de les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''trère les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''vodrê un pâr de botes avouéc la goma desot'''</span> ''loc-frâsa'' || soulier ''m'', botte ''f'', chaussure ''f'' <span style="color:darkorange;">(''qui enferme le pied et la jambe'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">souliers luisants, cirés</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes luistres'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers de cuir, de peau de vache, de toile</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes de cuér, de vaquèta, de têla'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaussures à talon haut, à talon bas</span> ''loc nom fpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes des talons hôts, des talons bâs'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers étroits, larges</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers ferrés</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers hauts, bas</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes hôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers lisses, glissants</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes suèges'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">acheter une paire de souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''achetàr un pàr de botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">lier, délier les souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''gllètàr, dègllètàr les botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">avoir de jolis souliers aux pieds, chausser de jolis souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''avêr de gentes botes ux pieds'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">s’enlever les souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr viâ, sè t-ôtàr les botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ces souliers laissent entrer l’humidité</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''cetes botes teriont l’égoue'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">cirer les souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''luistràr les botes, balyér lo cirâjo ux botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas retroussés sur les souliers</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">mauvais souliers, bons souliers</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)empeigne, la semelle, la doublure, le talon, le contrefort, la languette, les œillets du soulier</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(l’)empegne, la semèla, la doblura, lo talon, lo renfôrt, la lengouèta, les olyèts de la ~'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">il chausse toujours des chaussures de luxe</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''‘l at tojorn de botes fines'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(la) taille de la chaussure</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(lo) numerô des botes'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">perdre un soulier, le talon d’un soulier</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''pèrdre una ~, lo talon d’una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ressemeler une paire de souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''ressemèlàr, redoblàr un pàr de botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">rompre les lacets des souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''rontre les liems des botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">s’ôter les souliers</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">je voudrais une paire de souliers avec la semelle de caoutchouc</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''je vodrio un pàr de botes avouéc la goma desot'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''caracô''' ''m'' || corsage ''m'' <span style="color:darkorange;">(''vêtement de femme'')</span>, <span style="color:darkorange;">caraco</span> ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''ceriê''' ''m'' || ciré ''m'' <span style="color:darkorange;">(''vêtement'')</span> || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''chôce''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s côlantes'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ '''~s de bâgne''' ''loc nom fpl'' || bas ''m'', chausse ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''chôça'''</span> ''f''<br>→ collant ''m''<br>→ maillot de bain ''loc nom m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''chôcèta''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tricotar na ~'''</span> ''loc v'' || chaussette ''f'' ; <span style="color:darkorange;">'''semelle de bas'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''bâs''' ''m'' ; '''chôçon''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">tricoter une semelle de bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''tricotàr una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''chôçon''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de lana, de fil, de coton, de sèya, de nilon'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ d’homo, de femèla, fèna'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ repiâ'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ reprisiê'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s cofos, mâlnèts, prôpros, nèts'''</span> ''loc nom mpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s crevâs ux talons, en pouenta'''</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s longs, côrts'''</span> ''loc nom mpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''avêr na bôrna u ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar un pâr de ~s nôvos'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''celos ~s ant de bôrnes ux talons'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) pâr de ~s'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) pied, la chôcèta, lo talon, la chamba d’un ~'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''trère los ~s'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tricotar, reprisiér, remendar de ~s'''</span> ''loc v''<br><br> || chausson ''m'' <span style="color:darkorange;">(''tricoté'')</span>, chaussette ''f'' ; bas ''m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas de laine, de fil, de coton, de soie, de nylon</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">bas d’homme, de femme</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ d’homo, de fèna'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas dont une partie a été retricotée</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas reprisé</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ reprêsâ'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas sales, propres</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''~s puercs, prôpros'''</span> ''loc nom mpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas troués aux talons, à la pointe</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas longs</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">chaussettes</span> ''fpl'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">var. '''~s longs, cœrts'''</span> ''loc nom mpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">avoir un trou dans son bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''avêr una bôrna u ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre une paire de bas neufs</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr un pàr de ~s nôvos'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ces bas ont des trous aux talons</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''céls-ce ~s ‘ls ant de bôrnes ux talons'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(une) paire de bas</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) pàr de ~s'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(le) pied, la semelle, le talon, la jambe d’un bas</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">enlever, ôter, retirer ses bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''trère les ~s'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">tricoter, repriser, raccommoder des bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''tricotàr, reprêsàr, remendàr de ~s'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''chôçura''' {{AFE|[-.ˈsyː.-]}} ''f''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''chôçures hiôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''chôçures nôves, vielyes, bien portâyes'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(de) chôçures pouegnentes'''</span> ''loc nom fpl'' || chaussure ''f'' <span style="color:darkorange;">(''en général'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''chœçiura'''</span> {{AFE|[-.ˈfjyː.-]}} ''f'' ''(Sassèl)'', <span style="color:darkorange;">'''chœçuèra'''</span> {{AFE|[-.ˈswɛ.-]}} ''f'' ''(Belyèma)'', <span style="color:darkorange;">'''chôçiura'''</span> {{AFE|[-.ˈfjyː.-]}} ''f'' ''(Alê)'', <span style="color:darkorange;">'''chœciura'''</span> {{AFE|[-.ˈʃyː.-]}} ''f'' ''(Blês, L’Agiéta)''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaussures hautes, basses</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''chôçures hôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaussures neuves, vieilles, usées</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''chôçures nôves, vielyes, frustes'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(des) chaussures à bout pointu</span> ''loc nom fpl'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''complèt'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ sus mesera, de confèccion'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''avêr un ~ nôvo'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar, portar un ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''ètrenar un ~'''</span> ''loc v''<br><br> || complet ''m'', complet-veston ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''compllèt'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">complet sur mesure, de confection</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ sus mesura, de confèccion'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">avoir un complet neuf</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre, porter un complet</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr, portàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre un complet pour la première fois</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''ètrenàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''copa-vent''' ''m'' || <span style="color:darkorange;">coupe-vent</span> ''m'', anorak ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''corsâjo''' ''m'' || chemisier ''m'', corsage ''m'' <span style="color:darkorange;">(''vêtement féminin de dessus'')</span>, <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''caracô''' ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''costumo-jaquelyon''' ''m'' || complet ''m'', complet-veston ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''complèt'''</span> ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''cotil''' ''m''<br>→ '''pantalon de ~''' ''loc nom m'' || blue-jean ''m'', <span style="color:darkorange;">jean</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''blou-gine'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Regniér)''<br>→ <span style="color:darkorange;">pantalon en jeans</span> ''loc nom m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''ètola''' {{AFE|[-.ˈtɔː.-]}} ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''los prétros, encurâs betont l’~ por balyér la bènèdiccion'''</span> ''loc-frâsa'' || étole ''f'' <span style="color:darkorange;">(''de prêtre, ...'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''ètôla'''</span> {{AFE|[-.ˈtuː.-, -.ˈtyː.-]}} ''f'' ''(AO, Sent-Martin-la-Pôrta, Sassèl)''<br>→ <span style="color:darkorange;">les prêtres mettent l’étole pour donner la bénédiction</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''les préres betont l’ètôla por balyér la bènèdeccion'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''gavardina''' ''f'' || gabardine ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''jacon''' ''m'' || parka ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''lanâjo''' ''m'' || lainage ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''lànâjo'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Blês)'', <span style="color:darkorange;">'''lànnâjo'''</span> ''m'' ''(Los Velârs)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''malyot de bâgne''' ''loc nom m'' || maillot de bain ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''malyot de bin'''</span> ''loc nom m'' ''(Arbanês, Regniér)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''chôces de bâgne''' ''loc nom fpl'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''mocassin'''</span> ''m''<br>→ '''~s''' ''mpl'' || <span style="color:darkorange;">mocassin</span> ''m''<br>→ mocassins ''mpl'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''nuod-parpelyon''' ''m'' || nœud papillon ''loc nom m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''parcâ''' ''m'' || parka ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''jacon''' ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''pegient''' ''m'' || collant ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''chôces côlantes'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''roupina''' ''f'' || duffle-coat ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''solâr''' ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(de) ~s prôpros, nèts, cofos, mâlnèts'''</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) pâr de ~s'''</span> ''loc nom m'' || soulier ''m'', chaussure ''f'' <span style="color:darkorange;">(''en général'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''solàr'''</span> ''m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''sorlâr'''</span> ''m'' ''(Vâls, Bugê)'', <span style="color:darkorange;">'''solâr-t'''</span> ''m'' ''(Sent-Martin-la-Pôrta)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''bota''' ''f'' ; '''chôçura''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">(des) souliers propres, sales</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''(de) solàrs prôpros, puercs'''</span> ''loc nom mpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(une) paire de souliers</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) pàr de solàrs'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |} === Rèferences === <references /> bsqyqmuy4x101g31et8kqq7hgyunrmj 231140 231139 2026-04-15T20:43:56Z ChrisPtDe 22 /* Lista */ doux-três aponses 231140 wikitext text/x-wiki {{Grafia RèfB pâge}} Vê-que na '''lista de néologismos sus la vetura''' en [[Vouiquipèdia:Ortografia de rèference B|ORB]] : === Lègenda === * Los mots en <span style="color:darkorange;">'''orange'''</span> sont de corrèccions, prècisions, raponses, variantes ou ben agrantissements. * Los mots en <span style="color:green;">'''vèrd'''</span> sont de proposicions. * Los mots marcâs d’un’ètêlèta<span style="color:black;">'''*'''</span> sont de fôrmes en atendent que meritont pôt-étre na corrèccion que vindrat ples târd. === Abrèviacions === FR ([[Quenton de Fribôrg|Fribôrg]]), VD ([[Quenton de Vôd|Payis de Vôd]]), GE ([[Canton de Geneva|Geneva]]), NE ([[Canton de N’châtél|Nôchâtél]]), VS ([[Canton du Valês|Valês]]), AO ([[Vâl d’Aoûta]]), Ly ([[Liyon]]), SE ([[Sant-Etiève]]), VdG ([[Vâr-de-Giér]]). == Lista == {| class="wikitable sortable alternance" style="width:100%;" |- ! width="34%" | [[Arpetan]] !! width="51%" | [[Francês]] !! width="15%" | Sôrsa |- | <span style="color:darkorange;">'''angllèsa'''</span> ''f'' ''(Arbanês)'' || redingote ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''anglèsa'''</span> ''f'' ''(GE, Èneci, Taluères, Touno)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''anorac''' ''m'' || anorak ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''anoraco'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Vâls)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''copa-vent''' ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003">{{fr}} {{NomFrp|Gzaviér Govèrt|Xavier Gouvert}}, ''Lexique onomasiologique des néologismes et des termes spécialisés du francoprovençal'', dedens ''Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal'' per [[Domenico Stich]], Tonon, Le Carré, 2003, {{pp.}}421-464.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''bâs''' ''m'' || bas ''m'', chaussette ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''chôce''' ''f'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005">{{fr}} {{NomFrp|Alen Fâvro|Alain Favre}}, [[Domenico Stich]], ''Diccionèro de fata savoyârd-francês, francês-savoyârd'', Fouènant, Yoran Embanner, 2005.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | '''blôda''' ''f'' || blouse ''f'' <span style="color:darkorange;">(''de charretier, ...'')</span>, <span style="color:darkorange;">blaude</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''belôda'''</span> ''f'' ''(SE)'', <span style="color:darkorange;">'''bllôda'''</span> ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''blousa''' ''f'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>[https://www.arpitania.eu/aca/documents/Stich/ORB%204.9.18.docx ''ORB 4.9.18'']<br>''Verèt 2023'' |- | '''blôdon''' ''m'' || blouson ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''belôdon'''</span> ''m'' ''(SE)'', <span style="color:darkorange;">'''bllôdon'''</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''blouson'''</span> ''m'' ''(Regniér, Los Velârs)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''blou-gine'''</span> {{AFE|[blu.ˈdʒin, -.ˈdʒi.nə]}} ''m'' ''(Arbanês, Regniér)'' || blue-jean ''m'', <span style="color:darkorange;">jean</span> ''m'' || ''Verèt 2023'' |- | '''blousa''' ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar, portar la ~'''</span> ''loc v'' || blouse ''f'' (''<small>surtout</small> de femme''), <span style="color:darkorange;">blaude</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''belousa'''</span> ''f'' ''(SE, Brenins, VdG, Chambèri)'', <span style="color:darkorange;">'''bllousa'''</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre, porter la blouse</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr, portàr la ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''blouson'''</span> ''m'' ''(Regniér, Los Velârs)'' || blouson ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''bllouson'''</span> ''m'' ''(Arbanês)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''bota''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes ceriêes, cirâyes, lustres'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes de cuér, de vachèta, de têla'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes des talons hiôts, des talons bâs'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes ètrêtes, lârges'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes fèrrâyes'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes hiôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''botes lices'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''achetar un pâr de botes'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''agllètar, dègllètar les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''avêr de brâves botes ux pieds'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar viâ, s’ôtar, sè dôtar les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''celes botes tiront l’égoua'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''ceriér, cirar, lustrar les botes, balyér lo cirâjo a les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''chôçons bâs sus les botes'''</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''crouyes botes, bônes botes'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(l’)empegne, la semèla, la droblura, lo talon, lo renfôrt, la lengouèta, los olyèts de la ~'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''il at tojorn de botes fines'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) numerô de les botes'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''pèrdre na ~, lo talon d’una ~'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''ressemèlar, redroblar un pâr de botes'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''rontre los lacèts, les liyures de les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''trère les botes'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''vodrê un pâr de botes avouéc la goma desot'''</span> ''loc-frâsa'' || soulier ''m'', botte ''f'', chaussure ''f'' <span style="color:darkorange;">(''qui enferme le pied et la jambe'')</span><br>→ <span style="color:darkorange;">souliers luisants, cirés</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes luistres'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers de cuir, de peau de vache, de toile</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes de cuér, de vaquèta, de têla'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaussures à talon haut, à talon bas</span> ''loc nom fpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes des talons hôts, des talons bâs'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers étroits, larges</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers ferrés</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers hauts, bas</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes hôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">souliers lisses, glissants</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''botes suèges'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">acheter une paire de souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''achetàr un pàr de botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">lier, délier les souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''gllètàr, dègllètàr les botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">avoir de jolis souliers aux pieds, chausser de jolis souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''avêr de gentes botes ux pieds'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">s’enlever les souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr viâ, sè t-ôtàr les botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ces souliers laissent entrer l’humidité</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''cetes botes teriont l’égoue'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">cirer les souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''luistràr les botes, balyér lo cirâjo ux botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas retroussés sur les souliers</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">mauvais souliers, bons souliers</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">(l’)empeigne, la semelle, la doublure, le talon, le contrefort, la languette, les œillets du soulier</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''(l’)empegne, la semèla, la doblura, lo talon, lo renfôrt, la lengouèta, les olyèts de la ~'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">il chausse toujours des chaussures de luxe</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''‘l at tojorn de botes fines'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(la) taille de la chaussure</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(lo) numerô des botes'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">perdre un soulier, le talon d’un soulier</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''pèrdre una ~, lo talon d’una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ressemeler une paire de souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''ressemèlàr, redoblàr un pàr de botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">rompre les lacets des souliers</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''rontre les liems des botes'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">s’ôter les souliers</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">je voudrais une paire de souliers avec la semelle de caoutchouc</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''je vodrio un pàr de botes avouéc la goma desot'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''camisôla''' ''f'' || petite chemise ''loc nom f'', camisole ''f'' (''vêtement''), <span style="color:darkorange;">var. '''camesôla'''</span> ''f'' ''(Bèssans, Sent-Pierro)'' || ''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''caracô''' ''m'' || corsage ''m'' <span style="color:darkorange;">(''vêtement de femme'')</span>, <span style="color:darkorange;">caraco</span> ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''ceriê''' ''m'' || ciré ''m'' <span style="color:darkorange;">(''vêtement'')</span> || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''chandâly''' ''m'' || pull-over ''m'', <span style="color:darkorange;">chandail</span> ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''chemisola''' ''f'' || polo ''m'' (''vêtement''), <span style="color:darkorange;">var.</span> '''chemisole''' ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''camisôla''' ''f'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''chôce''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s côlantes'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ '''~s de bâgne''' ''loc nom fpl'' || bas ''m'', chausse ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''chôça'''</span> ''f''<br>→ collant ''m''<br>→ maillot de bain ''loc nom m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''chôcèta''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tricotar na ~'''</span> ''loc v'' || chaussette ''f'' ; <span style="color:darkorange;">'''semelle de bas'''</span> ''loc nom f'' ''(AO)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''bâs''' ''m'' ; '''chôçon''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">tricoter une semelle de bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''tricotàr una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''chôçon''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de lana, de fil, de coton, de sèya, de nilon'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ d’homo, de femèla, fèna'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ repiâ'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ reprisiê'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s cofos, mâlnèts, prôpros, nèts'''</span> ''loc nom mpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s crevâs ux talons, en pouenta'''</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~s longs, côrts'''</span> ''loc nom mpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''avêr na bôrna u ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar un pâr de ~s nôvos'''</span> ''loc v''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''celos ~s ant de bôrnes ux talons'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) pâr de ~s'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(lo) pied, la chôcèta, lo talon, la chamba d’un ~'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''trère los ~s'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''tricotar, reprisiér, remendar de ~s'''</span> ''loc v''<br><br> || chausson ''m'' <span style="color:darkorange;">(''tricoté'')</span>, chaussette ''f'' ; bas ''m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas de laine, de fil, de coton, de soie, de nylon</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">bas d’homme, de femme</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ d’homo, de fèna'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas dont une partie a été retricotée</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas reprisé</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ reprêsâ'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas sales, propres</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''~s puercs, prôpros'''</span> ''loc nom mpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas troués aux talons, à la pointe</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">bas longs</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">chaussettes</span> ''fpl'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">var. '''~s longs, cœrts'''</span> ''loc nom mpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">avoir un trou dans son bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''avêr una bôrna u ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre une paire de bas neufs</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr un pàr de ~s nôvos'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">ces bas ont des trous aux talons</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''céls-ce ~s ‘ls ant de bôrnes ux talons'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(une) paire de bas</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) pàr de ~s'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(le) pied, la semelle, le talon, la jambe d’un bas</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">enlever, ôter, retirer ses bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''trère les ~s'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">tricoter, repriser, raccommoder des bas</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''tricotàr, reprêsàr, remendàr de ~s'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''chôçura''' {{AFE|[-.ˈsyː.-]}} ''f''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''chôçures hiôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''chôçures nôves, vielyes, bien portâyes'''</span> ''loc nom fpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(de) chôçures pouegnentes'''</span> ''loc nom fpl'' || chaussure ''f'' <span style="color:darkorange;">(''en général'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''chœçiura'''</span> {{AFE|[-.ˈfjyː.-]}} ''f'' ''(Sassèl)'', <span style="color:darkorange;">'''chœçuèra'''</span> {{AFE|[-.ˈswɛ.-]}} ''f'' ''(Belyèma)'', <span style="color:darkorange;">'''chôçiura'''</span> {{AFE|[-.ˈfjyː.-]}} ''f'' ''(Alê)'', <span style="color:darkorange;">'''chœciura'''</span> {{AFE|[-.ˈʃyː.-]}} ''f'' ''(Blês, L’Agiéta)''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaussures hautes, basses</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''chôçures hôtes, bâsses'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">chaussures neuves, vieilles, usées</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''chôçures nôves, vielyes, frustes'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(des) chaussures à bout pointu</span> ''loc nom fpl'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''complèt'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ sus mesera, de confèccion'''</span> ''loc nom m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''avêr un ~ nôvo'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar, portar un ~'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''ètrenar un ~'''</span> ''loc v''<br><br> || complet ''m'', complet-veston ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''compllèt'''</span> ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">complet sur mesure, de confection</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ sus mesura, de confèccion'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">avoir un complet neuf</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre, porter un complet</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr, portàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre un complet pour la première fois</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''ètrenàr un ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Verèt 2023'' |- | '''copa-vent''' ''m'' || <span style="color:darkorange;">coupe-vent</span> ''m'', anorak ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''corsâjo''' ''m'' || chemisier ''m'', corsage ''m'' <span style="color:darkorange;">(''vêtement féminin de dessus'')</span>, <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''caracô''' ''m'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''costumo-jaquelyon''' ''m'' || complet ''m'', complet-veston ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''complèt'''</span> ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''cotil''' ''m''<br>→ '''pantalon de ~''' ''loc nom m'' || blue-jean ''m'', <span style="color:darkorange;">jean</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''blou-gine'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Regniér)''<br>→ <span style="color:darkorange;">pantalon en jeans</span> ''loc nom m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''cova d’agace''' ''loc nom f'' || redingote ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''ètola''' {{AFE|[-.ˈtɔː.-]}} ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''los prétros, encurâs betont l’~ por balyér la bènèdiccion'''</span> ''loc-frâsa'' || étole ''f'' <span style="color:darkorange;">(''de prêtre, ...'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''ètôla'''</span> {{AFE|[-.ˈtuː.-, -.ˈtyː.-]}} ''f'' ''(AO, Sent-Martin-la-Pôrta, Sassèl)''<br>→ <span style="color:darkorange;">les prêtres mettent l’étole pour donner la bénédiction</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''les préres betont l’ètôla por balyér la bènèdeccion'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''gavardina''' ''f'' || gabardine ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''jacon''' ''m'' || parka ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''jèrzê'''</span> ''m'' || <span style="color:darkorange;">jersey</span> ''m'' || ''Verèt 2023'' |- | '''lanâjo''' ''m'' || lainage ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''lànâjo'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Blês)'', <span style="color:darkorange;">'''lànnâjo'''</span> ''m'' ''(Los Velârs)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''langèta'''</span> ''f'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betàr, portàr la ~'''</span> ''loc v'' || redingote ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre, porter la redingote</span> ''loc v'' || ''Chenâl / Vôterin 1997'' |- | <span style="color:darkorange;">'''mâlye'''</span> ''f'' ''(AO, L’Agiéta, Arvelâr)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''beta la ~, fât frêd'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''fâre na ~'''</span> ''loc v'' || tricot ''m'', pull-over ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">mets ton pull-over, il fait froid</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''beta la ~, fét frêd'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">tricoter un pull-over</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''fére una ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''malyot de bâgne''' ''loc nom m'' || maillot de bain ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''malyot de bin'''</span> ''loc nom m'' ''(Arbanês, Regniér)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''chôces de bâgne''' ''loc nom fpl'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''mocassin'''</span> ''m''<br>→ '''~s''' ''mpl'' || <span style="color:darkorange;">mocassin</span> ''m''<br>→ mocassins ''mpl'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''nuod-parpelyon''' ''m'' || nœud papillon ''loc nom m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''parcâ''' ''m'' || parka ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''jacon''' ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''pegient''' ''m'' || collant ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''chôces côlantes'''</span> ''loc nom fpl'' ''(AO)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''pijamâ''' ''m'' || pyjama ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''redincota''' ''f'' || redingote ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''redingota'''</span> ''f'' ''(Arbanês, Arvelâr, Chambèri, Corzelyes)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''cova d’agace''' ''loc nom f'' ; <span style="color:darkorange;">'''langèta'''</span> ''f'' ''(AO)'' ; <span style="color:darkorange;">'''angllèsa'''</span> ''f'' ''(Arbanês)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''roupina''' ''f'' || duffle-coat ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''salopèta''' ''f'' || salopette ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''solâr''' ''m''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''(de) ~s prôpros, nèts, cofos, mâlnèts'''</span> ''loc nom mpl''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''(un) pâr de ~s'''</span> ''loc nom m'' || soulier ''m'', chaussure ''f'' <span style="color:darkorange;">(''en général'')</span>, <span style="color:darkorange;">var. '''solàr'''</span> ''m'' ''(AO)'', <span style="color:darkorange;">'''sorlâr'''</span> ''m'' ''(Vâls, Bugê)'', <span style="color:darkorange;">'''solâr-t'''</span> ''m'' ''(Sent-Martin-la-Pôrta)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''bota''' ''f'' ; '''chôçura''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">(des) souliers propres, sales</span> ''loc nom mpl'', <span style="color:darkorange;">var. '''(de) solàrs prôpros, puercs'''</span> ''loc nom mpl'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">(une) paire de souliers</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''(un) pàr de solàrs'''</span> ''loc nom m'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''tricot''' ''m''<br><br>→ '''~ de lana<span style="color:darkorange;">, de coton</span>''' ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ èpès, fin'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ fêt a man, a machina'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''betar lo ~'''</span> ''loc v'' || tricot ''m'', pull-over ''m'', flanelle ''f'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''chandâly''' ''m'' ; <span style="color:darkorange;">'''mâlye'''</span> ''f'' ''(AO, L’Agiéta, Arvelâr)''<br>→ tricot de laine<span style="color:darkorange;">, de coton</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">tricot épais, fin, léger</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">tricot fait à la main, à la machine</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">mettre son tricot</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''betàr lo ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |} === Rèferences === <references /> h02wignipt0tffjdj6miumriawdrgwx