Vouiquipèdia frpwiki https://frp.wikipedia.org/wiki/Vouiquip%C3%A8dia:Re%C3%A7ua_princip%C3%A2la MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Mèdia Spèciâl Discussion Utilisator Discussion utilisator Vouiquipèdia Discussion Vouiquipèdia Fichiér Discussion fichiér MediaWiki Discussion MediaWiki Modèlo Discussion modèlo Éde Discussion éde Catègorie Discussion catègorie TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Éde:Néologismos : Bôna-chiéra 12 23449 231244 231243 2026-04-30T16:06:46Z ChrisPtDe 22 /* Lista */ aponsa 231244 wikitext text/x-wiki {{Grafia RèfB pâge}} Vê-que na '''lista de néologismos sus la bôna-chiéra''' en [[Vouiquipèdia:Ortografia de rèference B|ORB]] : === Lègenda === * Los mots en <span style="color:darkorange;">'''orange'''</span> sont de corrèccions, prècisions, raponses, variantes ou ben agrantissements. * Los mots en <span style="color:green;">'''vèrd'''</span> sont de proposicions. * Los mots marcâs d’un’ètêlèta<span style="color:black;">'''*'''</span> sont de fôrmes en atendent que meritont pôt-étre na corrèccion que vindrat ples târd. === Abrèviacions === FR ([[Quenton de Fribôrg|Fribôrg]]), VD ([[Quenton de Vôd|Payis de Vôd]]), GE ([[Canton de Geneva|Geneva]]), NE ([[Canton de N’châtél|Nôchâtél]]), VS ([[Canton du Valês|Valês]]), AO ([[Vâl d’Aoûta]]), Ly ([[Liyon]]), SE ([[Sant-Etiève]]), VdG ([[Vâr-de-Giér]]). == Lista == {| class="wikitable sortable alternance" style="width:100%;" |- ! width="34%" | [[Arpetan]] !! width="51%" | [[Francês]] !! width="15%" | Sôrsa |- | '''aligot''' ''m'' || aligot ''m'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003">{{fr}} {{NomFrp|Gzaviér Govèrt|Xavier Gouvert}}, ''Lexique onomasiologique des néologismes et des termes spécialisés du francoprovençal'', dedens ''Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal'' per [[Domenico Stich]], Tonon, Le Carré, 2003, {{pp.}}421-464.</ref> |- | '''brecél''' ''m'' || bricelet ''m'', brioche ''f'', bretzel ''m / f'' ''(Romandia, Dubs, Jura)'', <span style="color:darkorange;">var. '''brécelèt'''</span> ''m'' ''(Morzena)'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''bresolâ''' ''f'' || grillade ''f'', <span style="color:darkorange;">met grillé</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''brosolâ'''</span> ''f'' ''(Arvelâr)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''grelyâda''' ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''brioche''' ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''megiér na ~ avouéc de câfè lacél por dèjon'''</span> ''loc v'' || brioche ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''berioche'''</span> ''f'' ''(Arbanês, Los Velârs, Cordon)'', <span style="color:darkorange;">'''beriossa'''</span> ''f'' ''(Fôcegni)''<br>→ <span style="color:darkorange;">manger une brioche avec du café au lait pour le petit déjeuner</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''mengiér una ~ avouéc de câfè lacél por dèjonon'''</span> ''loc v'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Vôterin 2019''<br>''Verèt 2023'' |- | '''bugne''' ''f'' || bugne ''f'', <span style="color:darkorange;">carquelin</span> ''m'' ; <span style="color:darkorange;">beignet sec</span> ''loc nom m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''carquelin'''</span> ''m'' ''(Arbanês, Èneci, Samouens, Èpagni, Belyèma, Entremont)'' ; '''bugnèta''' ''f'' ''(Bôges, La Compôta, Tignes, La Couta-d’Èma, Sent-Pierro)'', <span style="color:darkorange;">'''bugnèta sèche'''</span> ''loc nom f'' ''(Samouens)'' ; '''mèrvelye''' ''f'' ''(Arbanês, Sassèl, Èneci, Chambèri, Ès, Âbèro-d’Amont, Regniér)'' ; <span style="color:darkorange;">'''chenchôrna'''</span> ''f'' ''(Cllusa, Chamôni)'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''bugnèta''' ''f''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ a les pomes'''</span> ''loc nom f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de tarteflles'''</span> ''loc nom f''<br><br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ sèche'''</span> ''loc nom f'' ''(Samouens)'' || beignet ''m'' ; <span style="color:darkorange;">bognette</span> ''f'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''bugnèt''' ''m'' ''(FR, GE, Belyèma, Los Avanchiérs, Bèlavâl, Morzena, Sassèl)'', <span style="color:darkorange;">'''bunèta'''</span> ''f'' ''(Cordon)'', <span style="color:darkorange;">'''buénèta'''</span> ''f'' ''(Entremont)'', <span style="color:darkorange;">'''buégnèta'''</span> ''f'' ''(Macôt)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''bugnon'''</span> ''m'' ''(GE)'' ; '''couca''' ''f'' ''(Môrièna)''<br>→ <span style="color:darkorange;">beignet aux pommes</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''bugnèt ux pomes'''</span> ''loc nom m'' ''(FR)'', <span style="color:darkorange;">'''buégnèta de pomes'''</span> ''loc nom f'' ''(Macôt)''<br>→ <span style="color:darkorange;">beignet, matefaim de pommes de terre râpées crues</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ de tartéflles'''</span> ''loc nom f'' ''(Arbanês)'', <span style="color:darkorange;">'''~ de tartéfles'''</span> ''loc nom f'' ''(Èneci)'', <span style="color:darkorange;">'''bugnèt de tartéfles'''</span> ''loc nom m'' ''(Bèlavâl)''<br>→ <span style="color:darkorange;">beignet sec</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''buégnèta sèta'''</span> ''loc nom f'' ''(Macôt)'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005">{{fr}} {{NomFrp|Alen Fâvro|Alain Favre}}, [[Domenico Stich]], ''Diccionèro de fata savoyârd-francês, francês-savoyârd'', Fouènant, Yoran Embanner, 2005.</ref><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''bugnon'''</span> ''m'' || beignet ''m'' ''(GE)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''camion''' ''m'' || fromage blanc ''loc nom m'' (''assaisonné''), <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''cèrvèla de canut''' ''loc nom f'' ''(Ly)'' ; <span style="color:darkorange;">'''tôma blanche'''</span> ''loc nom f'' ''(Arbanês, Touno)'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''carquelin'''</span> ''m'' || <span style="color:darkorange;">carquelin</span> ''m'', bugne ''f'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''craquelin''' ''m'' ''(Vâls)'' || ''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''cèrvèla de canut''' ''loc nom f'' || fromage blanc ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">cervelle de canut</span> ''loc nom f'' ''(Ly)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''chenchôrna'''</span> ''f'' || bugne ''f'' <span style="color:darkorange;">(''ronde et parfumée à la cannelle'')</span> ''(Cllusa, Chamôni)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''concalyota''' ''f'' || cancoillotte ''f'', <span style="color:darkorange;">canquoillote</span> ''f'' ; <span style="color:darkorange;">cervelle de canut</span> ''loc nom f'' ''(Arbanês, Moyi)'', <span style="color:darkorange;">var.</span> '''cancolyota'''</span> ''f'' ''(Franche-Comtât)'', <span style="color:darkorange;">'''cancalyota'''</span> ''f'' ''(Arbanês, Moyi)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''couca''' ''f'' || beignet ''m'' (''espèce de pain trempé'') ''(Môrièna)'' || ''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''èpouegne des Rês'''</span> ''loc nom f'' || <span style="color:darkorange;">royaume</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">gâteau des Rois</span> ''loc nom m'', brioche des Rois ''loc nom f'' ''(Arbanês, Touno)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''farcement''' ''m'' || farc<span style="color:darkorange;">e</span>ment ''m'' (''légumes hachés'') ''(Romandia, Savouè)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> '''farçon''' ''m'' ''(Romandia, Savouè)'', <span style="color:darkorange;">'''farci'''</span> ''m'' ''(Môrièna)'' ; <span style="color:darkorange;">'''rabolèt'''</span> ''m'' ''(Torens)'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''farci'''</span> ''m'' || farc<span style="color:darkorange;">e</span>ment ''m'', <span style="color:darkorange;">farçin, farçi</span> ''m'' ''(Môrièna)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''farçon''' ''m'' || <span style="color:darkorange;">farçon</span> ''m'' (''mets de pommes de terre ou épinards'') ''(Romandia, Savouè)'' || ''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''fèjo''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de vél, de mojon, de vache'''</span> ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ grâs'''</span> ''loc nom m'' ''(AO, Arbanês)''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''lo ~ de les ôyes fât de bon pâtié'''</span> ''loc-frâsa''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''megiér de ~'''</span> ''loc v''<br>→ '''pâtié de ~''' ''loc nom m''<br><br> || foie ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">foie de veau, de jeune génisse, de vache</span> ''loc nom m''<br>→ foie gras ''loc nom m''<br>→ <span style="color:darkorange;">le foie d’oie fait du bon pâté</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''lo ~ des ôques fét de bon pâtié'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">manger du foie</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''mengiér de ~'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ foie gras ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">pâté de foie</span> ''loc nom m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''~ grâs'''</span> ''loc nom m'' ''(AO, Arbanês)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''fondua''' ''f'' || fondue ''f'' <span style="color:darkorange;">(''aux fromages ou autres'')</span>, <span style="color:darkorange;">var.</span> '''~<span style="color:darkorange;">, fonduva</span>''' ''f'' ''(VD)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''fôrma''' ''f'' || fourme ''f'' (''du Forez'') || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''gôdes''' ''fpl'' || gaudes ''fpl'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''gratin''' ''m'' || gratin ''m'' <span style="color:darkorange;">(''mets cuit au four'')</span>, <span style="color:darkorange;">gratin dauphinois</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">var. '''cratin'''</span> ''m'' ''(Arvelâr)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''grelyâda''' ''f'' || grillade ''f'', <span style="color:darkorange;">var. '''grélyâda'''</span> ''f'' ''(Arbanês, Los Velârs)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>[https://www.arpitania.eu/aca/documents/Stich/ORB%204.9.18.docx ''ORB 4.9.18'']<br>''Verèt 2023'' |- | <span style="color:darkorange;">'''gréssin'''</span> ''m'' || gressin ''m'' (''<span style="color:darkorange;">petit</span> pain <span style="color:darkorange;">long fin et friable</span>'') ''(Savouè)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''longèt''' ''m'' || gressin ''m'' (''<span style="color:darkorange;">petit</span> pain <span style="color:darkorange;">long fin et friable</span>''), <span style="color:darkorange;">longuet</span> ''m'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''gréssin'''</span> ''m'' ''(Savouè)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''mèrvelye''' ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''fâre, megiér de ~s'''</span> ''loc v''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''en Vâl d’Aoûta y at l’habituda de fâre les ~s a Careme-entrant'''</span> ''loc-frâsa''<br><br> || merveille ''f'' <span style="color:darkorange;">(''petit gâteau de pâte frite de formes variées'')</span>, bugne ''f'', beignet ''m'', <span style="color:darkorange;">var. '''mèravelye'''</span> ''f'' ''(Arvelâr)''<br>→ <span style="color:darkorange;">faire, manger des merveilles</span> ''loc v'', <span style="color:darkorange;">var. '''fére, mengiér de ~s'''</span> ''loc v'' ''(AO)''<br>→ <span style="color:darkorange;">en Vallée d’Aoste il y a l’habitude de faire les merveilles à Carnaval</span> ''loc-frâsa'', <span style="color:darkorange;">var. '''en Vâl d’Aoûta ‘l y est l’habituda de fâre les ~s a Careme-entrant'''</span> ''loc-frâsa'' ''(AO)'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Stich 2003''<br>''Verèt 2023'' |- | '''nougat''' ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''nougatiér'''</span> ''a m & m'', <span style="color:darkorange;">'''nougatiére'''</span> ''a f & f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''nougatina'''</span> ''f'' || nougat ''m''<br>→ <span style="color:darkorange;">nougatier</span> ''a m & m'', <span style="color:darkorange;">nougatière</span> ''a f & f'' ; <span style="color:darkorange;">fabricant de nougats</span> ''loc nom m'', <span style="color:darkorange;">fabricante de nougats</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">nougatine</span> ''f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''pélâ''' ''f''<br><br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ a la cace'''</span> ''loc nom f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ u forn'''</span> ''loc nom f'' || bouillie ''f'' <span style="color:darkorange;">(''soupe épaisse'')</span>, compote ''f'', purée ''f'' ; gratin ''m'', <span style="color:darkorange;">gratin savoyard</span> ''loc nom m'', tartiflette ''f'' ; <span style="color:darkorange;">omelette</span> ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">tartiflette à la poêle</span> ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''~ a la caça'''</span> ''loc nom f'' ''(Arbanês)''<br>→ <span style="color:darkorange;">tartiflette au four</span> ''loc nom f'' || ''Stich 2003''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''<span style="color:darkorange;">P</span>ralulina''' ''f'' || <span style="color:darkorange;">Praluline</span> ''f'', brioche de Roanne ''loc nom f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | <span style="color:darkorange;">'''rabolèt'''</span> ''m'' || farc<span style="color:darkorange;">e</span>ment ''m'', <span style="color:darkorange;">rabolet</span> ''m'' ''(Torens)'' || ''Verèt 2023'' |- | '''râpâ''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ de trufes'''</span> ''loc nom f'' || crique forézienne ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">râpée</span> ''f'' ; rösti ''m''<br>→ crique forézienne ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">râpée de pommes de terre</span> ''loc nom f'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |- | '''reyômo''' ''m'' || <span style="color:darkorange;">royaume</span> ''m'', <span style="color:darkorange;">gâteau des Rois</span> ''loc nom m'', brioche des Rois ''loc nom f'', <span style="color:darkorange;">var. '''rèyômo'''</span> {{AFE|[ra.ˈjɑː.-, ...]}} ''m'' ''(Sassèl)'', <span style="color:darkorange;">'''reyœmo'''</span> {{AFE|[ˈrjøː.-, ...]}} ''m'' ''(Luès)'', <span style="color:red;"><u>'''étot :'''</u></span> <span style="color:darkorange;">'''èpouegne des Rês'''</span> ''loc nom f'' ''(Arbanês, Touno)'' || ''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/><br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''tôma''' ''f''<br>→ <span style="color:darkorange;">'''~ blanche'''</span> ''loc nom f'' || tomme ''f'', fromage à pâte molle ''loc nom m'' (''de Savoie'')<br>→ fromage blanc ''loc nom m'' ''(Arbanês, Touno)'' || ''Stich 2003''<br>''Fâvro / Stich 2005''<ref name="Fâvro2005"/><br>''Verèt 2023'' |- | '''torron''' ''m'' || <span style="color:darkorange;">touron, turron</span> ''m'' || ''Chenâl / Vôterin 1997''<br>''Govèrt 2003''<ref name="Govèrt2003"/> |} === Rèferences === <references /> 4yl4wohy2ysg7v3d1kj9geayorf68bl