Wikipedia
frrwiki
https://frr.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Hoodsid
MediaWiki 1.46.0-wmf.21
first-letter
Medium
Spezial
Diskussion
Benutzer
Benutzer Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Datei
Datei Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Vorlage
Vorlage Diskussion
Hilfe
Hilfe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
Seite
Seite Diskussion
Index
Index Diskussion
Text
Text Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Texas
0
880
278334
268309
2026-03-29T09:00:47Z
Murma174
19
278334
wikitext
text/x-wiki
<!-- Nawi (noch) ei nuadag {{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" önj oudere spräkewise
|INHALT=
[[???|Sölring]]
[[???|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[Texas|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}-->
{{Mooring}}
{{Infoboks delstat i USA |
Navn = Texas |
Lokaltnavn = Texas |
Genitiv = Texas |
Flag = Flag of Texas.svg |
Segl =Seal_of_Texas.svg |
Kælenavn = ''' The Lone Star State'''|
Kort = Map of USA TX.svg |
Forkortelse = '''TX''' |
Hovedstad = [[Austin (Texas)|Austin]] |
Størsteby = [[Houston]] |
Guvernør = [[Rick Perry]] |
Arealrang = 2 |
Totalareal = 696.621 |
Landareal = 678.051 |
Vandareal = 17.570 |
Procentvand = 2,5 |
Befolkningsrang = 2 |
Befolkning = 23.904.380 ([[2007]]) |
Befolkningstæthed = 35,25 |
Indtrædelsesnummer = 28 |
Indtrædelsesdato = [[29 detsämber]] [[1845]] |
Tidszone = Central: [[UTC]] -6/-5 |
Breddegrad = 25°50'N bit 36°30'N |
Længdegrad = 93°31'W bit 106°38'W |
Bredde = 1.065 |
Længde = 1.270 |
Højestepunkt = 2.667 |
Middelhøjde = 520 |
Lavestepunkt = 0 |
}}
<br>
'''Texas''' ([ˈtɛksəs] unti [ˈtɛksɪz]) as en diiljstoot foon da [[Feriind Stoote foon Ameerika|Feriind Stoote]]. E diiljstoot läit önj't sööden foon't lönj. Dåt heet 28.995.881 manschne (2019)<ref>[http://citypopulation.de/en/usa/states/admin/ ''USA: States'', citypopulation.de]</ref>. E hoodstää foon e diiljstoot as [[Austin (Texas)|Austin]].
==Geografii==
Texas as di oudergrutste diiljstoot önj da Feriind Stoote. E [[Great Plains]] lade önj e mal än't nordweesten foon e diiljstoot.
===Stääse===
Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san:
{| class="wikitable"
|-
! # !! Stää !! Manschne (2019)<ref>[http://citypopulation.de/en/usa/cities/texas/ ''USA: Texas'', citypopulation.de]</ref> !! Koord
|-
| 1 || [[Houston]] || 2.320.268 || rowspan=10 | {{Positionskarte+| USA Texas | width=300 | float= | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~| USA Texas | position=3 | lat=30/16/2/N | long=97/45/50/W | region=US-TX | label='''[[Austin (Texas)|Austin]]'''}}
}}
|-
| 2 || [[San Antonio]] || 1.547.253
|-
| 3 || [[Dallas]] || 1.343.573
|-
| 4 || [[Austin (Texas)|Austin]] || 978.908
|-
| 5 || [[Fort Worth]] || 909.585
|-
| 6 || [[El Paso]] || 681.728
|-
| 7 || [[Arlington]] || 398.854
|-
| 8 || [[Corpus Christi]] || 326.586
|-
| 9 || [[Plano]] || 287.677
|-
| 10 || [[Laredo]] || 262.491
|}
=== Counties ===
Texas heet 254 [[counties]], niinj stoot önj e USA heet mör:<br>
Kiik uk deer: [[Texas Counties|List foon counties önj Texas]]<br>
{{Texas County Labelled Map|width=450}}
{{ufsaat}}
==Kwäle==
<references/>
{{Coordinate|article=/|NS=31/40/00/N|EW=99/27/00/W|type=adm1st|region=US-TX}}
{{Diiljstoote foon da Feriind Stoote foon Ameerika}}
[[Kategorie:Texas| ]]
snz8v3ivbtg52lrv2ehobeypmnyx17s
Mary Celeste
0
10922
278315
220117
2026-03-28T22:19:51Z
Murma174
19
/* Luke uk diar */
278315
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Schiff öömrang
| Schiffskategorie = Segelschiff
| Name = ''Mary Celeste''
| Bild = Mary Celeste as Amazon in 1861.jpg
| Bildtext = Bil faan a Mary Celeste (Amazon, 1861)
| {{Infobox Schiff/Basis öömrang
| Land = {{USA 37 Stars}}
| andere Schiffsnamen = ''Amazon'' (''of Parrsboro'')
| Schiffstyp = Siilskap
| Schiffsklasse = <!-- Schiffsklasse im engeren Sinne der Baureihe -->
| Rufzeichen = [[ICS|JFWN]]<ref>efter: [http://museum.gov.ns.ca/mma/wrecks/wrecks/shipwrecks.asp?ID=256 "On the Rocks Shipwreck Database", Maritime Museum of the Atlantic, "Amazon-1867"]</ref><br>{{ICS|Juliet}}{{ICS|Foxtrot}}{{ICS|Whiskey}}{{ICS|November}}
| Heimathafen = <!-- aktueller Heimathafen, sonst letzter Heimathafen mit Zusatz (zuletzt) -->
| Eigner = <!-- aktueller Eigner, ggf. Zusatz (zuletzt) -->
| Bauwerft = <!-- Werft, auf der das Schiff gebaut wurde -->
| Stapellauf = 1861
| Verbleib = 1884 föör [[Haiti]] ufsööben
}}
| {{Infobox Schiff/Daten öömrang
| Länge = 31
| Breite = <!-- Breite über alles -->
| Tiefgang = <!-- maximaler Tiefgang -->
| Verdrängung = 282
| Vermessung = <!-- Raumgehalt oder Tonnage mit Einheit und Link -->
| Besatzung = 8
}}
| {{Infobox Schiff/Rigg öömrang
| Takelung = Brigantiin
| Masten = 2
| Segelanzahl = 14 / 15
| Segelfläche = <!-- Segelfläche in qm ohne Einheit -->
| Geschwindigkeit_S = <!-- höchstes Etmal, sonst durchschnittlich in Knoten ohne Einheit -->
}}
| {{Infobox Schiff/Sonstiges öömrang
| Klassifizierungen = <!-- Klassifizierung (Germanischer Lloyds / Traditionsschiff usw.) -->
| Registriernummern = <!-- berufliche o. internationale Kennungen -->
}}
}}
A '''Mary Celeste''' wiar en brigantiin, det as en tau-määster. A 4. [[Detsember]] [[1872]] wurd det skap üüb hualew wai tesken a [[Atsooren]] an [[Portugal]] ferläät üüb a [[Atlantik]] fünjen. Bit daalang witj näämen so rocht, huaram diar näämen muar uun buurd wiar.
== Histoore ==
A ''Mary Celeste'' as 1861 uun [[Kanada]] baud wurden an hää tuiarst ''Amazon'' het. Hat wiar 99,3 [[ft]] lung an 198 [[t]] swaar an siild uun a iarst juaren muarsis auer a [[Atlantik]]. Hat as muarsis ferkääft wurden an het sant 1869 ''Mary Celeste''.
Di 7. Nofember 1872 hää det skap 1.701 feed mä rian [[alkohol]] uun buurd nimen an wiar bestemet för [[Genua]] uun [[Itaalien]].
Di 4. Detsember 1872 as hat faan det bark ''Dei Gratia'' tesken a [[Atsooren]] an [[Portugal]] fünjen wurden. A ''Mary Celeste'' drääw diar ambi, man diar wiar näämen uun buurd. En pomp wiar uunstaken, an ales wiar böös trochenööder, man det skap wiar hial, an at fracht wiar noch uun buurd. Di leetst logbukiindrach kaam faan naibi det eilun [[Santa Maria (Azoren)|Santa Maria]]. Trii maan faan a ''Dei Gratia'' haa det skap do bürgen an tu [[Gibraltaar]] broocht.
Uun Gibraltaar jääw't en loong siaamtsferhanlang, man diar kaam ei föl bi ütj. Tuleetst füng a sialidj faan a ''Dei Gratia'' en bergeluan an do wiar det stak iarst ans tu aanj.
A ''Mary Celeste'' hää diarefter noch 12 juar üüb a Atlantik siild, an as 1885 bi [[Haiti]] üüb grünj saat wurden. Di eegner wul a ferseekerang bedreeg, man det kaam ütj. A auerresten lei diar wel daalang noch ambi.
== Logbuk ==
Det logbuk wiar noch diar, üs det skap fünjen wurden as, an sodenang witj am uk, hoker diar uun buurd wiar.
{| class="wikitable"
|+ Maanskap
|-
! Nööm
! Funktjuun
! Natsioon
! Ääler
|-
| Benjamin S. Briggs
| Koptein
| [[USA]]
| 37
|-
| Albert C. Richardson
| 1. Ofsiar
| USA
| 28
|-
| Andrew Gilling, eegentelk ''Andres Jensen Gylling''
| 2. Ofsiar
| [[Denemark]] (* 30. September 1850 uun Kolby üüb Samsoe)
| 22
|-
| Edward W. Head
| Steward an kook
| USA
| 23
|-
| Volkert Lorenzen
| Siamaan
| [[Sjiisklun]], [[Feer]] (St. Laurentii)
| 29
|-
| Arian Knudt Martens
| Siamaan
| Sjiisklun (* 13. September 1837 uun [[Sössaarep]] üüb [[Oomram]])
| 35
|-
| Boy Lorenzen
| Siamaan
| Sjiisklun, Feer (St. Laurentii), bruder faan Volkert
| 23
|-
| Gottlieb Goudschaal
| Siamaan
| Sjiisklun, Westerende ([[Uastfresklun]])
| 23
|}
{| class="wikitable"
|+ Pasajiiren
|-
! Nööm
! Funktjuun
! Ääler
|-
| Sarah Elizabeth Briggs (b. Cobb)
| Kopteinswüf
| 30
|-
| Sophia Matilda Briggs
| Doochter
| 2
|}
== Bilen ==
<gallery>
Mary Celeste Crew.jpg|List faan a maanskap
Benjamin briggs.jpg|Benjamin Briggs, koptein
Albert Richardson first mate Mary Celeste.JPG|Albert C. Richardson, 1. ofsiar
Sarah Briggs wife of Benjamin.JPG|Sarah Elizabeth Briggs, kopteinswüf
Sophia Briggs daughter of Benjamin.JPG|Sophia Matilda, doochter faan Benjamin an Sarah Briggs
</gallery>
== Literatüür ==
* Paul Begg: ''Mary Celeste: The Greatest Mystery Of The Sea'', Longman {{ISBN|0-582-78422-0}} (ingelsk).
* Charles Edey Fay: ''The Story of the Mary Celeste'', {{ISBN|0-486-25730-4}} (ingelsk).
* ''' Rupert Furneuaux: ''Das Geheimnis der Mary Celeste'', Henry Goverts Verlag, Stuttgart, 1967, auersaat ütj at ingelsk ''What happened on the Mary Celeste'', London, 1964 faan Walter Landgraf (sjiisk)'''.
* John Harris: ''Auf letzter Fahrt,'' Knaur Sachbuch 3745, München 1984, {{ISBN|3-426-03745-9}} (sjiisk).
* Brian Hicks: ''Ghost Ship: The Mysterious True Story of the'' Mary Celeste ''and her Missing Crew'' {{ISBN|0-345-46391-9}} (ingelsk).
* Vero Roberti: ''Das Geheimnis der Mary Celeste'' (originool: ''Il mito del Mary Celeste'', auersaat faan Hilde Bertsch), Stalling, Oldenburg / Hamborag 1974, {{ISBN|3-7979-1841-0}} (sjiisk).
* Eigel Wiese: ''Das Geisterschiff. Die wahre Geschichte der Mary Celeste'', Europa, Hamborag / Wien 2001, {{ISBN|3-203-75103-8}} / {{ISBN|3-203-75101-1}}; uk üs skrääpbuk: Bastei Lübbe-TB 64195, Bergisch Gladbach 2003, {{ISBN|978-3-404-64195-6}} (sjiisk).
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Mary Celeste (ship, 1861)}}
* [http://www.maryceleste.net maryceleste.net]
* [http://www.gutenberg.org/etext/294 Project Gutenberg - The Captain of the Polestar by Arthur Conan Doyle]
* [https://www.ndr.de/fernsehen/sendungen/schleswig-holstein_magazin/neuer-podcast-beleuchtet-raetsel-der-mary-celeste,shmag-8366.html NDR Podcast 2026]
== Futnuuten ==
<references />
[[Kategorie:Skap]]
t1nanb0z1ixh99a00hf1irtytt5utnm
278316
278315
2026-03-28T22:23:41Z
Murma174
19
/* Luke uk diar */
278316
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Schiff öömrang
| Schiffskategorie = Segelschiff
| Name = ''Mary Celeste''
| Bild = Mary Celeste as Amazon in 1861.jpg
| Bildtext = Bil faan a Mary Celeste (Amazon, 1861)
| {{Infobox Schiff/Basis öömrang
| Land = {{USA 37 Stars}}
| andere Schiffsnamen = ''Amazon'' (''of Parrsboro'')
| Schiffstyp = Siilskap
| Schiffsklasse = <!-- Schiffsklasse im engeren Sinne der Baureihe -->
| Rufzeichen = [[ICS|JFWN]]<ref>efter: [http://museum.gov.ns.ca/mma/wrecks/wrecks/shipwrecks.asp?ID=256 "On the Rocks Shipwreck Database", Maritime Museum of the Atlantic, "Amazon-1867"]</ref><br>{{ICS|Juliet}}{{ICS|Foxtrot}}{{ICS|Whiskey}}{{ICS|November}}
| Heimathafen = <!-- aktueller Heimathafen, sonst letzter Heimathafen mit Zusatz (zuletzt) -->
| Eigner = <!-- aktueller Eigner, ggf. Zusatz (zuletzt) -->
| Bauwerft = <!-- Werft, auf der das Schiff gebaut wurde -->
| Stapellauf = 1861
| Verbleib = 1884 föör [[Haiti]] ufsööben
}}
| {{Infobox Schiff/Daten öömrang
| Länge = 31
| Breite = <!-- Breite über alles -->
| Tiefgang = <!-- maximaler Tiefgang -->
| Verdrängung = 282
| Vermessung = <!-- Raumgehalt oder Tonnage mit Einheit und Link -->
| Besatzung = 8
}}
| {{Infobox Schiff/Rigg öömrang
| Takelung = Brigantiin
| Masten = 2
| Segelanzahl = 14 / 15
| Segelfläche = <!-- Segelfläche in qm ohne Einheit -->
| Geschwindigkeit_S = <!-- höchstes Etmal, sonst durchschnittlich in Knoten ohne Einheit -->
}}
| {{Infobox Schiff/Sonstiges öömrang
| Klassifizierungen = <!-- Klassifizierung (Germanischer Lloyds / Traditionsschiff usw.) -->
| Registriernummern = <!-- berufliche o. internationale Kennungen -->
}}
}}
A '''Mary Celeste''' wiar en brigantiin, det as en tau-määster. A 4. [[Detsember]] [[1872]] wurd det skap üüb hualew wai tesken a [[Atsooren]] an [[Portugal]] ferläät üüb a [[Atlantik]] fünjen. Bit daalang witj näämen so rocht, huaram diar näämen muar uun buurd wiar.
== Histoore ==
A ''Mary Celeste'' as 1861 uun [[Kanada]] baud wurden an hää tuiarst ''Amazon'' het. Hat wiar 99,3 [[ft]] lung an 198 [[t]] swaar an siild uun a iarst juaren muarsis auer a [[Atlantik]]. Hat as muarsis ferkääft wurden an het sant 1869 ''Mary Celeste''.
Di 7. Nofember 1872 hää det skap 1.701 feed mä rian [[alkohol]] uun buurd nimen an wiar bestemet för [[Genua]] uun [[Itaalien]].
Di 4. Detsember 1872 as hat faan det bark ''Dei Gratia'' tesken a [[Atsooren]] an [[Portugal]] fünjen wurden. A ''Mary Celeste'' drääw diar ambi, man diar wiar näämen uun buurd. En pomp wiar uunstaken, an ales wiar böös trochenööder, man det skap wiar hial, an at fracht wiar noch uun buurd. Di leetst logbukiindrach kaam faan naibi det eilun [[Santa Maria (Azoren)|Santa Maria]]. Trii maan faan a ''Dei Gratia'' haa det skap do bürgen an tu [[Gibraltaar]] broocht.
Uun Gibraltaar jääw't en loong siaamtsferhanlang, man diar kaam ei föl bi ütj. Tuleetst füng a sialidj faan a ''Dei Gratia'' en bergeluan an do wiar det stak iarst ans tu aanj.
A ''Mary Celeste'' hää diarefter noch 12 juar üüb a Atlantik siild, an as 1885 bi [[Haiti]] üüb grünj saat wurden. Di eegner wul a ferseekerang bedreeg, man det kaam ütj. A auerresten lei diar wel daalang noch ambi.
== Logbuk ==
Det logbuk wiar noch diar, üs det skap fünjen wurden as, an sodenang witj am uk, hoker diar uun buurd wiar.
{| class="wikitable"
|+ Maanskap
|-
! Nööm
! Funktjuun
! Natsioon
! Ääler
|-
| Benjamin S. Briggs
| Koptein
| [[USA]]
| 37
|-
| Albert C. Richardson
| 1. Ofsiar
| USA
| 28
|-
| Andrew Gilling, eegentelk ''Andres Jensen Gylling''
| 2. Ofsiar
| [[Denemark]] (* 30. September 1850 uun Kolby üüb Samsoe)
| 22
|-
| Edward W. Head
| Steward an kook
| USA
| 23
|-
| Volkert Lorenzen
| Siamaan
| [[Sjiisklun]], [[Feer]] (St. Laurentii)
| 29
|-
| Arian Knudt Martens
| Siamaan
| Sjiisklun (* 13. September 1837 uun [[Sössaarep]] üüb [[Oomram]])
| 35
|-
| Boy Lorenzen
| Siamaan
| Sjiisklun, Feer (St. Laurentii), bruder faan Volkert
| 23
|-
| Gottlieb Goudschaal
| Siamaan
| Sjiisklun, Westerende ([[Uastfresklun]])
| 23
|}
{| class="wikitable"
|+ Pasajiiren
|-
! Nööm
! Funktjuun
! Ääler
|-
| Sarah Elizabeth Briggs (b. Cobb)
| Kopteinswüf
| 30
|-
| Sophia Matilda Briggs
| Doochter
| 2
|}
== Bilen ==
<gallery>
Mary Celeste Crew.jpg|List faan a maanskap
Benjamin briggs.jpg|Benjamin Briggs, koptein
Albert Richardson first mate Mary Celeste.JPG|Albert C. Richardson, 1. ofsiar
Sarah Briggs wife of Benjamin.JPG|Sarah Elizabeth Briggs, kopteinswüf
Sophia Briggs daughter of Benjamin.JPG|Sophia Matilda, doochter faan Benjamin an Sarah Briggs
</gallery>
== Literatüür ==
* Paul Begg: ''Mary Celeste: The Greatest Mystery Of The Sea'', Longman {{ISBN|0-582-78422-0}} (ingelsk).
* Charles Edey Fay: ''The Story of the Mary Celeste'', {{ISBN|0-486-25730-4}} (ingelsk).
* ''' Rupert Furneuaux: ''Das Geheimnis der Mary Celeste'', Henry Goverts Verlag, Stuttgart, 1967, auersaat ütj at ingelsk ''What happened on the Mary Celeste'', London, 1964 faan Walter Landgraf (sjiisk)'''.
* John Harris: ''Auf letzter Fahrt,'' Knaur Sachbuch 3745, München 1984, {{ISBN|3-426-03745-9}} (sjiisk).
* Brian Hicks: ''Ghost Ship: The Mysterious True Story of the'' Mary Celeste ''and her Missing Crew'' {{ISBN|0-345-46391-9}} (ingelsk).
* Vero Roberti: ''Das Geheimnis der Mary Celeste'' (originool: ''Il mito del Mary Celeste'', auersaat faan Hilde Bertsch), Stalling, Oldenburg / Hamborag 1974, {{ISBN|3-7979-1841-0}} (sjiisk).
* Eigel Wiese: ''Das Geisterschiff. Die wahre Geschichte der Mary Celeste'', Europa, Hamborag / Wien 2001, {{ISBN|3-203-75103-8}} / {{ISBN|3-203-75101-1}}; uk üs skrääpbuk: Bastei Lübbe-TB 64195, Bergisch Gladbach 2003, {{ISBN|978-3-404-64195-6}} (sjiisk).
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Mary Celeste (ship, 1861)}}
* [http://www.maryceleste.net maryceleste.net]
* [http://www.gutenberg.org/etext/294 Project Gutenberg - The Captain of the Polestar by Arthur Conan Doyle]
* [https://www.ardsounds.de/sendung/mary-celeste-das-geheimnis-des-geisterschiffs/urn:ard:show:e88d8d1d0f4eb36e/ NDR Podcast 2026] faan [[Bente Faust]]
== Futnuuten ==
<references />
[[Kategorie:Skap]]
8qcma8uowi2ogt8eaukzagc19b04drb
278322
278316
2026-03-29T08:01:28Z
Murma174
19
278322
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Schiff öömrang
| Schiffskategorie = Segelschiff
| Name = ''Mary Celeste''
| Bild = Mary Celeste as Amazon in 1861.jpg
| Bildtext = Bil faan a Mary Celeste (Amazon, 1861)
| {{Infobox Schiff/Basis öömrang
| Land = [[Datei:Flag of the United States (1867–1877).svg|25px]]
| andere Schiffsnamen = ''Amazon'' (''of Parrsboro'')
| Schiffstyp = Siilskap
| Schiffsklasse = <!-- Schiffsklasse im engeren Sinne der Baureihe -->
| Rufzeichen = [[ICS|JFWN]]<ref>efter: [http://museum.gov.ns.ca/mma/wrecks/wrecks/shipwrecks.asp?ID=256 "On the Rocks Shipwreck Database", Maritime Museum of the Atlantic, "Amazon-1867"]</ref><br>{{ICS|Juliet}}{{ICS|Foxtrot}}{{ICS|Whiskey}}{{ICS|November}}
| Heimathafen = <!-- aktueller Heimathafen, sonst letzter Heimathafen mit Zusatz (zuletzt) -->
| Eigner = <!-- aktueller Eigner, ggf. Zusatz (zuletzt) -->
| Bauwerft = <!-- Werft, auf der das Schiff gebaut wurde -->
| Stapellauf = 1861
| Verbleib = 1884 föör [[Haiti]] ufsööben
}}
| {{Infobox Schiff/Daten öömrang
| Länge = 31
| Breite = <!-- Breite über alles -->
| Tiefgang = <!-- maximaler Tiefgang -->
| Verdrängung = 282
| Vermessung = <!-- Raumgehalt oder Tonnage mit Einheit und Link -->
| Besatzung = 8
}}
| {{Infobox Schiff/Rigg öömrang
| Takelung = Brigantiin
| Masten = 2
| Segelanzahl = 14 / 15
| Segelfläche = <!-- Segelfläche in qm ohne Einheit -->
| Geschwindigkeit_S = <!-- höchstes Etmal, sonst durchschnittlich in Knoten ohne Einheit -->
}}
| {{Infobox Schiff/Sonstiges öömrang
| Klassifizierungen = <!-- Klassifizierung (Germanischer Lloyds / Traditionsschiff usw.) -->
| Registriernummern = <!-- berufliche o. internationale Kennungen -->
}}
}}
A '''Mary Celeste''' wiar en brigantiin, det as en tau-määster. A 4. [[Detsember]] [[1872]] wurd det skap üüb hualew wai tesken a [[Atsooren]] an [[Portugal]] ferläät üüb a [[Atlantik]] fünjen. Bit daalang witj näämen so rocht, huaram diar näämen muar uun buurd wiar.
== Histoore ==
A ''Mary Celeste'' as 1861 uun [[Kanada]] baud wurden an hää tuiarst ''Amazon'' het. Hat wiar 99,3 [[ft]] lung an 198 [[t]] swaar an siild uun a iarst juaren muarsis auer a [[Atlantik]]. Hat as muarsis ferkääft wurden an het sant 1869 ''Mary Celeste''.
Di 7. Nofember 1872 hää det skap 1.701 feed mä rian [[alkohol]] uun buurd nimen an wiar bestemet för [[Genua]] uun [[Itaalien]].
Di 4. Detsember 1872 as hat faan det bark ''Dei Gratia'' tesken a [[Atsooren]] an [[Portugal]] fünjen wurden. A ''Mary Celeste'' drääw diar ambi, man diar wiar näämen uun buurd. En pomp wiar uunstaken, an ales wiar böös trochenööder, man det skap wiar hial, an at fracht wiar noch uun buurd. Di leetst logbukiindrach kaam faan naibi det eilun [[Santa Maria (Azoren)|Santa Maria]]. Trii maan faan a ''Dei Gratia'' haa det skap do bürgen an tu [[Gibraltaar]] broocht.
Uun Gibraltaar jääw't en loong siaamtsferhanlang, man diar kaam ei föl bi ütj. Tuleetst füng a sialidj faan a ''Dei Gratia'' en bergeluan an do wiar det stak iarst ans tu aanj.
A ''Mary Celeste'' hää diarefter noch 12 juar üüb a Atlantik siild, an as 1885 bi [[Haiti]] üüb grünj saat wurden. Di eegner wul a ferseekerang bedreeg, man det kaam ütj. A auerresten lei diar wel daalang noch ambi.
== Logbuk ==
Det logbuk wiar noch diar, üs det skap fünjen wurden as, an sodenang witj am uk, hoker diar uun buurd wiar.
{| class="wikitable"
|+ Maanskap
|-
! Nööm
! Funktjuun
! Natsioon
! Ääler
|-
| Benjamin S. Briggs
| Koptein
| [[USA]]
| 37
|-
| Albert C. Richardson
| 1. Ofsiar
| USA
| 28
|-
| Andrew Gilling, eegentelk ''Andres Jensen Gylling''
| 2. Ofsiar
| [[Denemark]] (* 30. September 1850 uun Kolby üüb Samsoe)
| 22
|-
| Edward W. Head
| Steward an kook
| USA
| 23
|-
| Volkert Lorenzen
| Siamaan
| [[Sjiisklun]], [[Feer]] (St. Laurentii)
| 29
|-
| Arian Knudt Martens
| Siamaan
| Sjiisklun (* 13. September 1837 uun [[Sössaarep]] üüb [[Oomram]])
| 35
|-
| Boy Lorenzen
| Siamaan
| Sjiisklun, Feer (St. Laurentii), bruder faan Volkert
| 23
|-
| Gottlieb Goudschaal
| Siamaan
| Sjiisklun, Westerende ([[Uastfresklun]])
| 23
|}
{| class="wikitable"
|+ Pasajiiren
|-
! Nööm
! Funktjuun
! Ääler
|-
| Sarah Elizabeth Briggs (b. Cobb)
| Kopteinswüf
| 30
|-
| Sophia Matilda Briggs
| Doochter
| 2
|}
== Bilen ==
<gallery>
Mary Celeste Crew.jpg|List faan a maanskap
Benjamin briggs.jpg|Benjamin Briggs, koptein
Albert Richardson first mate Mary Celeste.JPG|Albert C. Richardson, 1. ofsiar
Sarah Briggs wife of Benjamin.JPG|Sarah Elizabeth Briggs, kopteinswüf
Sophia Briggs daughter of Benjamin.JPG|Sophia Matilda, doochter faan Benjamin an Sarah Briggs
</gallery>
== Literatüür ==
* Paul Begg: ''Mary Celeste: The Greatest Mystery Of The Sea'', Longman {{ISBN|0-582-78422-0}} (ingelsk).
* Charles Edey Fay: ''The Story of the Mary Celeste'', {{ISBN|0-486-25730-4}} (ingelsk).
* ''' Rupert Furneuaux: ''Das Geheimnis der Mary Celeste'', Henry Goverts Verlag, Stuttgart, 1967, auersaat ütj at ingelsk ''What happened on the Mary Celeste'', London, 1964 faan Walter Landgraf (sjiisk)'''.
* John Harris: ''Auf letzter Fahrt,'' Knaur Sachbuch 3745, München 1984, {{ISBN|3-426-03745-9}} (sjiisk).
* Brian Hicks: ''Ghost Ship: The Mysterious True Story of the'' Mary Celeste ''and her Missing Crew'' {{ISBN|0-345-46391-9}} (ingelsk).
* Vero Roberti: ''Das Geheimnis der Mary Celeste'' (originool: ''Il mito del Mary Celeste'', auersaat faan Hilde Bertsch), Stalling, Oldenburg / Hamborag 1974, {{ISBN|3-7979-1841-0}} (sjiisk).
* Eigel Wiese: ''Das Geisterschiff. Die wahre Geschichte der Mary Celeste'', Europa, Hamborag / Wien 2001, {{ISBN|3-203-75103-8}} / {{ISBN|3-203-75101-1}}; uk üs skrääpbuk: Bastei Lübbe-TB 64195, Bergisch Gladbach 2003, {{ISBN|978-3-404-64195-6}} (sjiisk).
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Mary Celeste (ship, 1861)}}
* [http://www.maryceleste.net maryceleste.net]
* [http://www.gutenberg.org/etext/294 Project Gutenberg - The Captain of the Polestar by Arthur Conan Doyle]
* [https://www.ardsounds.de/sendung/mary-celeste-das-geheimnis-des-geisterschiffs/urn:ard:show:e88d8d1d0f4eb36e/ NDR Podcast 2026] faan [[Bente Faust]]
== Futnuuten ==
<references />
[[Kategorie:Skap]]
lru0m365akc4cvm9g26zzy6pkv2k5c7
Austroneesk spriaken
0
16409
278309
267275
2026-03-28T19:53:08Z
InternetArchiveBot
15792
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278309
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
__NOTOC__
[[Datei:Langues austronésiennes.png|thumb|350px|Spriadkoord faan austroneesk spriaken]]
'''Austroneesk spriaken''' san en spriakfamile mä amanbi 1150 spriaken. Jo wurd faan 300 miljuun minsken snaaket.
Di nööm gongt üüb di Uastenriks ethnoloog [[Wilhelm Schmidt]] turag an komt faan [[lat.]] auster: "süüdwinj" an [[gr.]] nêsos: "eilun".
== Iindialang ==
Det spriak woort uun tjiin twiiger iindiald:
* [[Formosiansk spriaken]] (9 twiiger, bluas üüb [[Taiwan]], mä 330.000 spreegern)
* [[Malayo-polyneesk spriaken]] (1 twiig, ~ 300 miljuun spreegern)
Ferlicht hiar diar uk mä tu:
* [[Japoonsk]] an [[Koreaans]] (ünseeker)
== Föörkemen ==
Det spriak kaam woorskiinelk faan Süüduast-[[Sjiina]] auer Taiwan üüb a eilunen uun a Süüd[[pasiifik]] an [[Indik]], auer a Austroneesiern faan a Sjineesen muar an muar ferdrewen wurden san:
* [[Taiwan]] 4000 f.Kr.
* Nuurd-[[Philippinen]] 3000 f. Kr.
* Süüd-[[Philippinen]], [[Sulawesi]], [[Borneo]], [[Tiimor]] 2500–2000 f. Kr.
* [[Melaneesien]], Küsten faan [[Nei-Guinea]] 1200 f. Kr.
* [[Jaawa]], [[Sumatra]], [[Malaiisk Hualeweilun]] 1000 f. Kr.
* [[Mariaanen]], [[Mikroneesien]] 1000 f. Kr.
* [[Hawaii]], Uast-[[Polyneesien]], [[Rapa Nui]] (Puaskeilun) 300–400 e. Kr.
* [[Madagaskar]] 700 e. Kr. (faan Borneo)
* [[Nei-Sialun]] 1200 e. Kr.
== Wurden uun ferglik ==
Uun detdiar tabel stun trataanj wurden, an hü jo üüb austroneesk spriaken üüb [[Taiwan]], a [[Philippinen]], a [[Mariaanen]], uun [[Indonesien]], [[Malaysia]], [[Uast-Timor]], [[Papua]], [[Nei-Sialun]], [[Hawaii]], [[Madagaskar]], [[Borneo]] an [[Tuvalu]] het:
{| class="wikitable"
|-
! style="background:#efefef;" | Öömrang
! style="background:#efefef;" | ian
! style="background:#efefef;" | tau
! style="background:#efefef;" | trii
! style="background:#efefef;" | schauer
! style="background:#efefef;" | persuun
! style="background:#efefef;" | hüs
! style="background:#efefef;" | hünj
! style="background:#efefef;" | struat
! style="background:#efefef;" | dai
! style="background:#efefef;" | nei
! style="background:#efefef;" | wi
! style="background:#efefef;" | wat
! style="background:#efefef;" | ial (brant)
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Amisisk]]'''
|cecay
|tosa
|tolo
|sepat
|tamdaw
|luma
|wacu
|lalan
|cidal
|faroh
|kita
|uman
|namal
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Puyuma (Sprache)|Puyuma]]'''
|sa
|dua
|telu
|pat
|taw
|rumah
|soan
|dalan
|wari
|vekar
|mi
|amanai
|apue,<br />asi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Tagalog]]'''
|isa
|dalawa
|tatlo
|apat
|tao
|bahay
|aso
|daan
|araw
|bago
|tayo
|ano
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Madelbikolano]]'''
|saro
|duwa
|tulo
|apat
|tawo
|harong
|ayam
|dalan
|aldaw
|ba-go
|kita
|ano
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Rinconada Bikolano]]'''
|əsad
|darwā
|tolō
|əpat
|tawō
|baləy
|ayam
|raran
|aldəw
|bāgo
|kitā
|onō
|kalayō
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Cebuano]]'''
|usa,<br />isa
|duha
|tulo
|upat
|tawo
|balay
|iro
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|unsa
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wáray-Wáray]]'''
|usa
|duha
|tulo
|upat
|tawo
|balay
|ayam,<br />ido
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|anu
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Hiligaynon]]'''
|isa
|duha
|tatlo
|apat
|tawo
|balay
|ido
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Aklanon (Sprache)|Aklanon]]'''
|isaea,<br />sambilog, uno
|daywa,<br />dos
|tatlo,<br />tres
|ap-at,<br />kwatro
|tawo
|baeay
|ayam
|dayan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kaeayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Kinaray-a (Sprache)|Kinaray-a]]'''
|sara
|darwa
|tatlo
|apat
|tawo
|balay
|ayam
|aragyan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Tausug (Sprache)|Tausug]]'''
|hambuuk
|duwa
|tu
|upat
|tau
|bay
|iru'
|dan
|adlaw
|ba-gu
|kitaniyu
|unu
|kayu
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Maranao (Sprache)|Maranao]]'''
|isa
|dowa
|t'lo
|phat
|taw
|walay
|aso
|lalan
|gawi'e
|bago
|tano
|tonaa
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Kapampangan]]'''
|metung
|adwa
|atlu
|apat
|tau
|bale
|asu
|dalan
|aldo
|bayu
|ikatamu
|nanu
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Pangasinensische Sprache|Pangasinensisk]]'''
|sakey
|dua,<br />duara
|talo,<br />talora
|apat,<br />apatira
|too
|abong
|aso
|dalan
|ageo
|balo
|sikatayo
|anto
|pool
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Ilokano (Sprache)|Ilokano]]'''
|maysa
|dua
|tallo
|uppat
|tao
|balay
|aso
|dalan
|aldaw
|baro
|datayo
|ania
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Ivatan (Sprache)|Ivatan]]'''
|asa
|dadowa
|tatdo
|apat
|tao
|vahay
|chito
|rarahan
|araw
|va-yo
|yaten
|ango
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Ibanag (Sprache)|Ibanag]]'''
|tadday
|dua
|tallu
|appa'
|tolay
|balay
|kitu
|dalan
|aggaw
|bagu
|sittam
|anni
|afi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Yogad (Sprache)|Yogad]]'''
|tata
|addu
|tallu
|appat
|tolay
|binalay
|atu
|daddaman
|agaw
|bagu
|sikitam
|gani
|afuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Gaddang (Sprache)|Gaddang]]'''
|antet
|addwa
|tallo
|appat
|tolay
|balay
|atu
|dallan
|aw
|bawu
|ikkanetam
|sanenay
|afuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Tboli (Sprache)|Tboli]]'''
|sotu
|lewu
|tlu
|fat
|tau
|gunu
|ohu
|lan
|kdaw
|lomi
|tekuy
|tedu
|ofih
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Malaiische Sprache|Malaiisk]]'''
|satu
|dua
|tiga<ref>In Kedukan Bukit inscription appears the numeral Tlu ratus as Three hundred, Tlu as Three, in {{Webarchiv|url=http://www.wordsense.eu/telu/ |wayback=20160401172144 |text=Archive copy |archiv-bot=2026-03-28 19:53:03 InternetArchiveBot }} the word Telu is referred as Three in Malay and Indonesian Language although the use of Telu is very rare.</ref>
|empat
|orang
|rumah,<br />balai
|anjing
|jalan
|hari
|baru
|kita
|apa,<br />anu
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Jawaansk Spriak|Jawaansk]]'''
|siji
|loro
|têlu<ref name="ReferenceA">Piwulang Basa Jawa Pepak, S.B. Pramono, hal 148, 2013</ref>
|papat
|uwòng,<br />tiyang<ref name="ReferenceA"/>
|omah,<br />griyå,<br />dalêm<ref name="ReferenceA"/>
|asu
|såbå<ref name="ReferenceA"/>
|dinå,<br />dintên<ref name="ReferenceA"/>
|anyar,<br />énggal<ref name="ReferenceA"/>
|adhéwé,<br />slirå piyambak<ref name="ReferenceA"/>
|åpå,<br />anu,<br />punåpå<ref name="ReferenceA"/>
|gêni<ref name="ReferenceA"/>
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Sundaneesk Spriak|Sundaneesk]]'''
|hiji
|dua
|tilu
|opat
|urang
|imah
|anjing
|jalan
|poe
|anyar,<br />enggal
|arurang
|naon
|seuneu
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Achinesische Sprache|Achinesisk]]'''
|sa
|duwa
|lhèë
|peuët
|ureuëng
|rumoh,<br />balèë
|asèë
|ret
|uroë
|barô
|(geu)tanyoë
|peuë
|apuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Minangkabauische Sprache|Minangkabauisk]]'''
|ciek
|duo
|tigo
|ampek
|urang
|rumah
|anjiang
|labuah,<br />jalan
|hari
|baru
|awak
|apo
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Lampung (Sprache)|Lampung]]'''
|sai
|khua
|telu
|pak
|jelema
|lamban
|kaci
|ranlaya
|khani
|baru
|kham
|api
|apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Buginesische Sprache|Buginesisk]]'''
|sedi
|dua
|tellu
|eppa
|tau
|bola
|asu
|lalen
|esso
|baru
|idi
|aga
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Temuan (Sprache)|Temuan]]'''
|satuk
|duak
|tigak
|empat
|uwang,<br />eang
|gumah,<br />umah
|anying,<br />koyok
|jalan
|aik,<br />haik
|bahauk
|kitak
|apak
|apik
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Batak Toba]]'''
|sada
|dua
|tolu
|opat
|halak
|jabu
|biang
|dalan
|ari
|baru
|hita
|aha
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Yawi (Sprache)|Yawi]]'''
|so
|duwo
|tigo
|pak
|oghe
|ghumoh,<br />dumoh
|anjing
|jale
|aghi
|baghu
|kito
|gapo
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Chamorro (Sprache)|Chamorro]]'''
|håcha,<br />maisa
|hugua
|tulu
|fatfat
|taotao
|guma
|ga'lågu
|chålan
|ha'åni
|nuebu
|hita
|håfa
|guafi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Motu (Sprache)|Motu]]'''
|ta,<br />tamona
|rua
|toi
|hani
|tau
|ruma
|sisia
|dala
|dina
|matamata
|ita,<br />ai
|dahaka
|lahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Maori]]'''
|tahi
|rua
|toru
|wha
|tangata
|whare
|kuri
|ara
|ra
|hou
|taua
|aha
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Tuvaluische Sprache|Tuvaluisk]]'''
|tasi
|lua
|tolu
|fá
|toko
|fale
|kuli
|ala,<br />tuu
|aso
|fou
|tāua
|a
|afi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Hawaiiansk]]'''
|kahi
|lua
|kolu
|hā
|kanaka
|hale
|'īlio
|ala
|ao
|hou
|kākou
|aha
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Banjaresische Sprache|Banjaresisk]]'''
| asa
| duwa
| talu
| ampat
| urang
| rūmah
| hadupan
| heko
| hǎri
| hanyar
| kami
| apa
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Malagasy]]'''
|isa
|roa
|telo
|efatra
|olona
|trano
|alika
|lalana
|andro
|vaovao
|isika
|inona
|afo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Dusun (Sprache)|Dusun]]'''
| iso
| duo
| tolu
| apat
| tulun
| walai,<br />lamin
| tasu
| ralan
| tadau
| wagu
| tokou
| onu/nu
| tapui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Kadazan (Sprache)|Kadazan]]'''
| iso
| duvo
| tohu
| apat
| tuhun
| hamin
| tasu
| lahan
| tadau
| vagu
| tokou
| onu,<br />nunu
| tapui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Momogun (Sprache)|Momogun]]'''
| iso
| duvo
| tolu,<br />tolzu
| apat
| tulun,<br />tulzun
| valai,<br />valzai
| tasu
| dalan
| tadau
| vagu
| tokou
| nunu
| tapui,<br />apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Tombonuwo (Sprache)|Tombonuwo]]'''
| ido
| duo
| tolu
| opat
| lobuw
| waloi
| asu
| ralan
| runat
| wagu
| toko
| onu
| apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Iban (Sprache)|Iban]]'''
| satu,<br />sa,<br />siti,<br />sigi
| dua
| tiga
| empat
| orang,<br />urang
| rumah
| ukui,<br />uduk
| jalai
| hari
| baru
| kitai
| nama
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Sarawak (Sprache)|Sarawak-Malaiisk]]'''
| satu,<br />sigek
| dua
| tiga
| empat
| orang
| rumah
| asuk
| jalan
| ari
| baru
| kita
| apa
| api
|-
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Terengganu (Sprache)|Terengganu-Malaiisk]]'''
| se
| duwe
| tige
| pak
| oghang
| ghumoh,<br />dumoh
| anjing
| jalang
| aghi
| baghu
| kite
| mende,<br />ape,<br />gape,<br />nape
| api
|-
|}
== Kwelen ==
<references />
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Austronesian languages|Austroneesk spriaken}}
[[Kategorie:Austroneesk spriaken| ]]
67a5ghaq3ov952bkckxcy2yy74lqdx1
DPANN skööl
0
16763
278320
119342
2026-03-28T23:26:27Z
InternetArchiveBot
15792
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278320
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = DPANN skööl
| Taxon_Rang = Stam
| Taxon_WissName =
| Taxon2_Name = Uurbakteerien
| Taxon2_WissName = Archaea
| Taxon2_Rang = Domeen
| Taxon2_Autor = {{grat|Woese}} ''an öödern'', 1990
| Bild =
| Bildbeschreibung =
| Subtaxa_Rang = Klas
| Subtaxa =
* [[Nanoarchaeota]]
}}
At '''DPANN sköööl''' as en stam faan [[uurbakteerien]] (Archaea), an diar hiart tu tidj ian klas [[Nanoarchaeota]] tu. Man diar san noch en haile rä klasen (''kandidooten''), diar preewet wurd, of's ferlicht uk diartu hiar.
== Iindialang ==
; Stam
: Klas(en)
; [[DPANN skööl]]
: [[Nanoarchaeota]]
: + kandidooten: Aenigmarcheota – Diapherotrites – Micrarchaeota – Nanohaloarchaeota – Pacearchaeota – Parvarchaeota – Woesearchaeota
== Luke uk diar ==
{{Commonscat|Archaea|Uurbakteerien}}
{{Wikispecies|Archaea|Uurbakteerien}}
== Ferwisang efter bütjen ==
* Rinke C et al. (2013): "Insights into the phylogeny and coding potential of microbial dark matter." Nature (2013) 499:431-437.
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK8808/ Bacterological Code (Revision 1990)]
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Undef&id=2157&lvl=5&lin=f&keep=1&srchmode=1&unlock NCBI Taxonomy]
* [http://www.bacterio.net/-classifphyla.html Bacterio.net]
* [https://web.archive.org/web/20181109074502/http://mbgd.genome.ad.jp/ Microbial Genome Database]
* [http://www.ebi.ac.uk/genomes/archaea.html European Nucleotide Archive]
[[Kategorie:Uurbakteerien]]
s0p9zcehlqumc256avjwzvy362ra9b3
Nanoarchaeota
0
16764
278343
119675
2026-03-29T11:38:28Z
InternetArchiveBot
15792
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278343
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Nanoarchaeota
| Taxon_Rang = Stam
| Taxon2_Name = DPANN skööl
| Taxon2_Rang = ohne
| Taxon2_WissName =
| Taxon3_Name = Uurbakteerien
| Taxon3_WissName = Archaea
| Taxon3_Rang = Domeen
| Taxon3_Autor = {{grat|Woese}} ''an öödern'', 1990
| Bild =
| Bildbeschreibung =
| Subtaxa_Rang = Kategorii
| Subtaxa =
* [[Nanoarchaeum]]
}}
A '''Nanoarchaeota''' san en stam faan [[uurbakteerien]] uun't [[DPANN skööl]].
== Iindialang ==
; N.N.
: Stam
:::: Skööl(en)
; [[DPANN skööl]]
: [[Nanoarchaeota]]
:::: [[Nanoarchaeum]]
:::: [[ünseeker Nanoarchaeota]]
== Luke uk diar ==
{{Commonscat|Archaea|Uurbakteerien}}
{{Wikispecies|Archaea|Uurbakteerien}}
== Ferwisang efter bütjen ==
* Rinke C et al. (2013): "Insights into the phylogeny and coding potential of microbial dark matter." Nature (2013) 499:431-437.
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK8808/ Bacterological Code (Revision 1990)]
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Undef&id=2157&lvl=5&lin=f&keep=1&srchmode=1&unlock NCBI Taxonomy]
* [http://www.bacterio.net/-classifphyla.html Bacterio.net]
* [https://web.archive.org/web/20181109074502/http://mbgd.genome.ad.jp/ Microbial Genome Database]
* [http://www.ebi.ac.uk/genomes/archaea.html European Nucleotide Archive]
[[Kategorie:Uurbakteerien]]
4imu66k2qjnbkiucd108jd5w05xs6yh
Johann Wolfgang von Goethe
0
24202
278314
154095
2026-03-28T22:07:49Z
Murma174
19
278314
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
{{databox}}
<br>
'''Johann Wolfgang von Goethe''' (* 28. [[August]] [[1749]] uun [[Frankfurt am Main]] üüs ''Johann Wolfgang Goethe''; † 22. [[Marts]] [[1832]] uun [[Weimar]]), wiar en tjiisken dachter an natüürforsker.
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Johann Wolfgang von Goethe}}
{{wikiquote fering|Johann_Wolfgang_von_Goethe|Johann Wolfgang von Goethe}}
{{wikisource fering|lang=de|Johann Wolfgang von Goethe}}
* {{DNB-Portal|118540238}}.
* {{DDB|Person|118540238}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Goethe, Johann}}
[[Kategorie:Skriiwer]]
1r9wv2xwfhuh6g1w46539ikgtdt9bmf
E.GO Mobile
0
25137
278321
278283
2026-03-29T00:25:17Z
InternetArchiveBot
15792
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278321
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
{{SEITENTITEL:e.GO_mobile}}
{{Infobox Unternehmen
| Name = e.GO Mobile AG
| Logo = E.GO Mobile logo.svg
| Unternehmensform = Aktienselskep (Dütsklön)
| Gründungsdatum = 19. Marts 2015
| Auflösungsdatum =
| Auflösungsgrund =
| Sitz = [[Aachen]], {{DEU/sö}}
| Leitung = Günther Schuh (Ingenieur) (Kontoorsföörer)
| Mitarbeiterzahl = 36 <small>(Aur 2016 reeknet)</small><ref>Jahresabschluss zum Geschäftsjahr 2016 der e.GO Mobile AG, 31. März 2017. In: ''Bundesanzeiger'', 23. Januar 2018, abgerufen im Unternehmensregister am 18. Februar 2018.</ref>
| Umsatz =
| Stand = 2016-12-31
| Branche = Autofabrik (Elektro)
| Homepage = www.e-go-mobile.com
}}
Di '''e.GO Mobile AG''' es en [[Elektroauto]]<nowiki/>fabriik ön [[Aachen]]. Di Firma waar ön't Jaar 2015 grünjlair, en 2017 kür ön di Mai dit jest Model, di [[e.GO Life]] weeget uur. Sent des Tir ken em dit Auto uk fuarof bistel, en tö dit Jen fan 2018 skel di jest Wainer üp Straat kum.<ref name="SPON-1218824">{{Internetquelle|url=http://www.spiegel.de/auto/aktuell/elektroauto-e-go-erste-testfahrt-mit-dem-elektro-mini-a-1218824.html |titel=Elektroauto e-Go: Günther gegen Goliath - Mobilität |autor=Christian Frahm |werk=[[Spiegel Online]] |datum=2018-07-22 |zugriff=2018-07-22}}</ref>
==Histoorie==
Dit Start-Up-Firma es üt en Werktjüchmaskiinenlaboor bi di RWTH Aachen<ref>RWTH = Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule</ref> wukset en uur üt di RWTH ''ütgrünjet''. Fööret uur di Firma fan di RWTH-Profesor Günther Schuh.<ref>[https://www.deutschlandfunknova.de/beitrag/aachener-start-up-e-mobilitaet-geht-auch-preiswert ''Aachener Start up: E-Mobilität soll auch preiswert gehen''.] [[Deutschlandfunk Nova]], Sendung ''Hielscher oder Haase'', 2. August 2017, abgerufen am 10. September 2017.</ref><br>
Schuh heer ön't Jaar 2010 uk di Firma [[Streetscooter]] me ön Gang braacht. wat sent 2014 en Daachterselskep fan di Dütsk Post es.
Dit jest Produkt fan di e.Go mobile AG wiar en Spaasmaskiin fuar Wukseni, dit ''e.Go Kart''<ref>Ben Schwan: [https://www.heise.de/tr/artikel/Kettcar-fuer-Erwachsene-3697479.html ''Kettcar für Erwachsene''.] In: ''[[Technology Review]]'', 17. Mai 2017, abgerufen am 1. April 2018.</ref> Di 17. Marts 2017 waar dit jest Seerienauto, di ''e.Go Life'' bi di [[CeBiT]] weeget.<ref>Ulf J. Froitzheim: [https://www.heise.de/tr/artikel/Der-neue-Volks-Wagen-3664506.html ''Der neue Volks-Wagen''.] In: ''Technology Review'', Heft 2/2017, 12. April 2017, abgerufen am 1. April 2018.</ref>
==Showroom en Pop Up Stores==
[[Datei:E.Go Showroom Bonn März 2018.jpg|mini|"Pop-up-Store" ön Bonn, Marts 2018]]
En Pop Up Store es en Laaden, wat lerig es en hur em sin Produkt fuar di Tir, diar di Laaden lerig staan wöör, diar tö Forkoopin iinstelt. Sok heer di e.G mobile AG ön Bonn en Neuss. Iin ön di Firma ön aachen jeft et jit en Showroom, hur em forskeligi Ütstafiaringen fan di [[e.Go Life]] önluki en köör ken.
==Modeli==
[[Datei:E.GO Life e.Mobility Day 2.jpg|mini|[[e.GO Life]] (Proototyp, Maimuun 2017)]]
;e.go Life: Di e.Go Life es dit Auto fuar di Stat, hurfuar di Prisen bi 15.900 € bigen skel.
;e.go Mover: Di [[e.Go Mover]] es en autonoomi Elektro-Statbus fuar 15 Pasajiiri, wat fan 2019 ön becht uur skel. Bit 2021 wel em me en me en Joint Vetutre fan di Daachterfirma (e.Go Moove GmbH) en Daachter fan [[ZF Friedrichshafen]] en me [[Nvidia]] des autonoomi Bus üp Wai fo.<ref>Gregor Soller: [https://www.vision-mobility.de/de/news/e-go-mover-soll-2019-serie-gehen-841.html ''e.GO Mover soll 2019 in Serie gehen''.] In: ''[[Vision Mobility]]'', 12. Oktober 2017, abgerufen am 18. Februar 2018.</ref>
;e.Go Kart: Dit Formaaksmobiil fuar Wuksni heer en [[Pedelec]]-Öndreft, ken 25 km/h laap en kummt 25 km fiir.
==Produktsjoon==
Di Fabriik waar ön di Juunimuun 2018 iipenmaaket. Fan di Hārefst ön skel üp 16.000 m² Areaal ombi 10.000 Autos ön't Jaar becht uur. Hat skel ombi 17 Stünen waari, bit jen Auto au 28 Statsjoonen iin ön't Werk löpen en töhopbecht es.
== Luki uk jir ==
{{Commonscat sölring|E.GO vehicles|e.GO Mobile}}
* [https://web.archive.org/web/20210917172931/https://www.e-go-mobile.com/de Weebsir fan di e.GO Mobile AG]
* {{Internetquelle |autor=Christian Pricelius |url=http://tv-download.dw.com/Events/mp4/md/md20171024_zwerg_sd_dwdownload.mp4 |titel=eGo Life startet durch |werk=[[Deutsche Welle]] |datum=2018-01-09 |zugriff=2018-05-22 |abruf-verborgen=1 |format=mp4-Video, 5:12 Minuten, 24 MB }} {{Webarchiv|url=http://tv-download.dw.com/Events/mp4/md/md20171024_zwerg_sd_dwdownload.mp4 |wayback=20180523012100 |text=Archive copy |archiv-bot=2026-03-29 00:25:10 InternetArchiveBot }}
==Futnooten==
[[Kategorie:Forkiir]]
[[Kategorie:Automobilfabrik (Dütsklön)]]
[[Kategorie:Straatenforkiir]]
[[Kategorie:Elektroautofirma]]
[[Kategorie:Elektroauto (Baterii)]]
[[Kategorie:Projekt (RWTH)]]
kdx17wd7qo2tjk65dmabi5s3i0c5hoc
Volkert Schult
0
25707
278307
242651
2026-03-28T15:29:33Z
Volkert Schult
24186
Bild eingefügt
278307
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Öömrang}}
{{nian bil}}
[[Datei:Volkert Schult.jpg|alternativtext=Selbstporträt|mini|Volkert Schult]]
'''Volkert Schult''' (* uun [[Noorsaarep]] üüb [[Oomram]]) as en [[film]]rejesöör. Hi lewet uun [[Hamborag]] an dreit fööraal dokumentaarfilmer. Hi werket föl för di [[NDR]].
== Werken (ütjwool) ==
=== Seerien ===
* ''Länder - Menschen - Abenteuer''
* ''Unsere Geschichte'' (2016)
* ''Treckerfahrer dürfen das'' (2019-20)
* ''Dibaba in Amerika'' (2022)
=== Ööder werken ===
* ''God bless America'' (1995)
* ''Aufwachsen auf Amrum'' (2015)
* ''Giganten des Meeres'' (2016)
* ''Giganten der Arbeit'' (2017)
=== Videos ===
* ''Amrum - Insel im Wind'' (1997), mä [[Peer Schmidt]]<ref>[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D980521106 DNB Info]</ref>
== Luke uk diar ==
* [https://www.fernsehserien.de/volkert-schult/filmografie Filmografii] üüb www.fernsehserien.de
== Futnuuten ==
<references />
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Schult, Volkert}}
[[Kategorie:Filmkonstler]]
rl9bi8dt8wp3a9ri37iotxhp4oafge4
278308
278307
2026-03-28T15:33:50Z
Volkert Schult
24186
Bild eingefügt
278308
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Öömrang}}[[Datei:Volkert Schult.jpg|alternativtext=Selbstporträt|mini|Volkert Schult]]
'''Volkert Schult''' (* uun [[Noorsaarep]] üüb [[Oomram]]) as en [[film]]rejesöör. Hi lewet uun [[Hamborag]] an dreit fööraal dokumentaarfilmer. Hi werket föl för di [[NDR]].
== Werken (ütjwool) ==
=== Seerien ===
* ''Länder - Menschen - Abenteuer''
* ''Unsere Geschichte'' (2016)
* ''Treckerfahrer dürfen das'' (2019-20)
* ''Dibaba in Amerika'' (2022)
=== Ööder werken ===
* ''God bless America'' (1995)
* ''Aufwachsen auf Amrum'' (2015)
* ''Giganten des Meeres'' (2016)
* ''Giganten der Arbeit'' (2017)
=== Videos ===
* ''Amrum - Insel im Wind'' (1997), mä [[Peer Schmidt]]<ref>[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D980521106 DNB Info]</ref>
== Luke uk diar ==
* [https://www.fernsehserien.de/volkert-schult/filmografie Filmografii] üüb www.fernsehserien.de
== Futnuuten ==
<references />
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Schult, Volkert}}
[[Kategorie:Filmkonstler]]
s5qewbzfsue824tointtq776jt5s2nt
278310
278308
2026-03-28T21:18:14Z
Murma174
19
278310
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Volkert Schult.jpg|alternativtext=Selbstporträt|mini|Volkert Schult]]
<br>
'''Volkert Schult''' (* uun [[Noorsaarep]] üüb [[Oomram]]) as en [[film]]rejesöör. Hi lewet uun [[Hamborag]] an dreit fööraal dokumentaarfilmer. Hi werket föl för di [[NDR]].
== Werken (ütjwool) ==
=== Seerien ===
* ''Länder - Menschen - Abenteuer''
* ''Unsere Geschichte'' (2016)
* ''Treckerfahrer dürfen das'' (2019-20)
* ''Dibaba in Amerika'' (2022)
=== Ööder werken ===
* ''God bless America'' (1995)
* ''Aufwachsen auf Amrum'' (2015)
* ''Giganten des Meeres'' (2016)
* ''Giganten der Arbeit'' (2017)
=== Videos ===
* ''Amrum - Insel im Wind'' (1997), mä [[Peer Schmidt]]<ref>[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D980521106 DNB Info]</ref>
== Luke uk diar ==
* [https://www.fernsehserien.de/volkert-schult/filmografie Filmografii] üüb www.fernsehserien.de
== Futnuuten ==
<references />
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Schult, Volkert}}
[[Kategorie:Filmkonstler]]
ao2mxb54bhcmr0pe6zj1gk44vkid1i3
278311
278310
2026-03-28T21:22:23Z
Murma174
19
278311
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Volkert Schult.jpg|alternativtext=Selbstporträt|mini|Volkert Schult]]
<br>
'''Volkert Schult''' (* uun [[Noorsaarep]] üüb [[Oomram]]) as en [[film]]rejesöör. Hi lewet uun [[Hamborag]] an dreit fööraal dokumentaarfilmer. Hi werket föl för a [[NDR]].
== Werken (ütjwool) ==
=== Seerien ===
* ''Länder - Menschen - Abenteuer''
* ''Unsere Geschichte'' (2016)
* ''Treckerfahrer dürfen das'' (2019-20)
* ''Dibaba in Amerika'' (2022)
=== Ööder werken ===
* ''God bless America'' (1995)
* ''Aufwachsen auf Amrum'' (2015)
* ''Giganten des Meeres'' (2016)
* ''Giganten der Arbeit'' (2017)
=== Videos ===
* ''Amrum - Insel im Wind'' (1997), mä [[Peer Schmidt]]<ref>[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D980521106 DNB Info]</ref>
== Kwelen ==
<references />
== Luke uk diar ==
* [https://www.fernsehserien.de/volkert-schult/filmografie Filmografii] üüb www.fernsehserien.de
* [[:d:Q59138237|Iindrach üüb wikidata]]
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Schult, Volkert}}
[[Kategorie:Filmkonstler]]
jmzbvubf3m7splzzotuw0rcuirocywb
Chartuum (Steed)
0
28870
278319
278282
2026-03-28T22:33:38Z
InternetArchiveBot
15792
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278319
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
{{Positionskarte+| Sudan | width=200 | float=right | maptype=relief | caption='''Chartuum''' uun Sudaan | places=
{{Positionskarte~| Sudan | position=6 | lat=15/30/02/N | long=32/33/36//O | region=SDN | label=}}
}}
'''Chartuum''' (üüb [[Araabsk]]: ٱلْخُرْطُوم ''Al-Khurṭūm'') as at hoodsteed faan [[Sudaan]]. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 1.410.858 lidj (2008)<ref>[http://citypopulation.de/en/sudan/ ''Sudan'', citypopulation.de]</ref>.
==Geografii==
===Kliima===
{{Klimatabelle
| TABELLE =
| DIAGRAMM TEMPERATUR = rechts
| DIAGRAMM NIEDERSCHLAG = deaktiviert
| DIAGRAMM NIEDERSCHLAG HÖHE = 200
| QUELLE = Sudan Meteorological Authority, Daaten: 1971–2000<ref>{{Internetquelle | url=http://worldweather.wmo.int/085/c00249.htm | titel=Klimainformationen Khartoum | autor=Sudan Meteorological Authority | hrsg=World Meteorological Organization | zugriff=2013-11-12 }} {{Webarchiv|url=http://worldweather.wmo.int/085/c00249.htm |wayback=20170206080422 |text=Archive copy |archiv-bot=2026-03-28 22:33:33 InternetArchiveBot }}</ref>; [http://wetterkontor.de/de/klima/klima2.asp?land=sd&stat=62721 wetterkontor.de]
| Überschrift = Temperatüür, rin an snä uun Chartuum
| Ort = Khartum
<!-- durchschnittliche Höchsttemperatur für den jeweiligen Monat in °C -->
| hmjan = 30.7 | hmfeb = 32.6 | hmmär = 36.5 | hmapr = 40.4 | hmmai = 41.9 | hmjun = 41.3 | hmjul = 38.5 | hmaug = 37.6 | hmsep = 38.7 | hmokt = 39.3 | hmnov = 35.2 | hmdez = 31.7
<!-- durchschnittliche Niedrigsttemperatur für den jeweiligen Monat in °C -->
| lmjan = 15.6 | lmfeb = 16.8 | lmmär = 20.3 | lmapr = 24.1 | lmmai = 27.3 | lmjun = 27.6 | lmjul = 26.2 | lmaug = 25.6 | lmsep = 26.3 | lmokt = 25.9 | lmnov = 21.0 | lmdez = 17.0
<!-- durchschnittliche Niederschlagsmenge für den jeweiligen Monat in mm -->
| nbjan = 0.0 | nbfeb = 0.0 | nbmär = 0.1 | nbapr = 0.0 | nbmai = 3.9 | nbjun = 4.2 | nbjul = 29.6 | nbaug = 48.3 | nbsep = 26.7 | nbokt = 7.8 | nbnov = 0.7 | nbdez = 0.0
<!-- durchschnittliche Regentage für den jeweiligen Monat in d -->
| rdjan = 0.0 | rdfeb = 0.0 | rdmär = 0.1 | rdapr = 0.0 | rdmai = 0.9 | rdjun = 0.9 | rdjul = 4.0 | rdaug = 4.2 | rdsep = 3.4 | rdokt = 1.2 | rdnov = 0.0 | rddez = 0.0
<!-- durchschnittliche Anzahl täglicher Sonnenstunden für den jeweiligen Monat in h/d -->
| shjan = 10.2
| shfeb = 10.5
| shmär = 10.2
| shapr = 10.6
| shmai = 10.0
| shjun = 9.3
| shjul = 8.7
| shaug = 8.8
| shsep = 9.1
| shokt = 9.9
| shnov = 10.1
| shdez = 10.3
<!-- durchschnittliche Luftfeuchtigkeit für den jeweiligen Monat in % -->
| lfjan = 27
| lffeb = 22
| lfmär = 17
| lfapr = 16
| lfmai = 19
| lfjun = 28
| lfjul = 43
| lfaug = 49
| lfsep = 40
| lfokt = 28
| lfnov = 27
| lfdez = 30
<!-- durchschnittliche Wassertemperatur (Meere, Seen u.ä.) für den jeweiligen Monat in °C -->
| wtjan =
| wtfeb =
| wtmär =
| wtapr =
| wtmai =
| wtjun =
| wtjul =
| wtaug =
| wtsep =
| wtokt =
| wtnov =
| wtdez =
}}
==Kwelen==
<references/>
[[Kategorie:Hoodsteed uun Aafrika]]
[[Kategorie:Sudaan]]
jfiepsk48lczcfx14spw1ohplsy2u8x
Võrtsjärv
0
29946
278335
264965
2026-03-29T09:08:34Z
Murma174
19
278335
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox See öömrang
|BILD = Voerts.jpg
|BILDBESCHREIBUNG = Di Võrtsjärv an di struum [[Emajõgi]]
|BREITENGRAD = 58/17/00/N
|LÄNGENGRAD = 26/02/00/E
|REGION-ISO = EE
|LAGE = [[Eestlun]]
|ZUFLUSS = [[Väike Emajõgi]], [[Õhne]], [[Tänassilma (Fluss)|Tänassilma]]
|ABFLUSS = [[Emajõgi]]
|UFERORT =
|NAHERORT =
|HÖHE = 33.7
|HÖHE-BEZUG =
|FLÄCHE = 270
|SEELÄNGE = 34.8
|SEEBREITE = 14.8
|VOLUMEN =
|UMFANG = 96
|MAX-TIEFE = 6
|MED-TIEFE = 2.8
|BESONDERHEITEN =
| BILD1=
| BILD1-BESCHREIBUNG=
}}
<br>
A '''Võrtsjärv''' ([[sjiisk]] nööm: '''Wirzsee''') as di gratst sia uun [[Eestlun]] an di öödergratst uun't [[Baltikum]].
Trinjam lei a lunkreiser [[Kreis Tartu|Tartumaa]], [[Kreis Valga|Valgamaa]] an [[Kreis Viljandi|Viljandimaa]]. Hi as 270 km² grat (34,8 km mool 14,8 km). Det jipst steed as 6 m jip, uun't madel as hi oober man 2,8 m jip.
Uun di sia lewe amanbi 30 ünlik slacher [[fask]]. An trinjam bräät en hialer rä waanerfögler ([[Sjongswaan]], [[Kraanek]], [[Smen]] an öödern).
Di Võrtsjärv as stark beläästet mä [[fosfaat]]en, diar mä konstelk [[ged]] diar iin luup.
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Võrtsjärv|Võrtsjärv}}
* [http://www.vortsjarv.ee/ Stiftang Võrtsjärv] (eestnisk an ingelsk)
[[Kategorie:Sia uun Eestlun]]
e6pgftfkov5rr2lugdeeaiop5damsbh
Bente Faust
0
52860
278317
276208
2026-03-28T22:25:02Z
Murma174
19
/* Werken */
278317
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Bente Faust, Producer (Foto by Manu Agah).jpg|thumb|Bente Faust]]
<br>
'''Bente Faust''' (* uun [[Hamborag]]) as en musiiker, stakenskriiwer an produsent. Hi skraft uk hiarspalen an podcasts. 2023 hää'er san iarst romoon skrewen: "Das Süderende der Welt". Diar uun gongt'at am Bentes uuruurualaatj Jürgen Rickmers, en koptein faan [[Feer]]. Tuföören hää'er 2021 diarauer en podcast ütjbroocht: "Jürgen Rickmers – Durch die Stürme des 19. Jahrhunderts".
Bente Faust skraft uk musiikstaken an bääftgrünjmusiik för t.b.:
* ''Irene, wie hast Du den Holocaust überlebt?'' (2022 NDR/ARD)
* ''Wir Weltmeister'' (2024 ARD).
Sant 1998 bedraft Bente det ''Off Ya Tree Studio'', huar hi mä musiikern üs Samy Deluxe, die Ärzte, Bela B, Monsters of Liedermaching, Strom & Wasser, Torfrock an Selig werket hää.
Bente werket uun flook steeden trinjam [[film]], [[teooter]] an [[:Kategorie:Musiik|musiik]]. Hi hää det podcast onernemen ''Honig & Gold'' grünjlaanj, an det konstler kolektiif ''Yachtklub Society''. Mä di Sjonger Björn Maass hää'er det kapel ''Der Fall Böse'' grünjlaanj för det filmmusiik faan ''Der Fall Böse''.
Jo haa muar üs fiiwhunertsis uun tjiin lunen tuup spelet mä ''Die Ärzte'', ''The Boss Hoss'' of ''Desmond Dekker''.
== Werken ==
<poem>
2026 - Podcast „Mary Celeste - Das Geheimnis des Geisterschiffs“
2024 – Podcast „[[Föhr nach New York]]“ ([[NDR]], Honig&Gold, [[Ferring Stiftung]]) Autor & Sprecher
2024 – Podcast & TV Doku „Wir Weltmeister“, ([[ARD]]) Musik & Sounddesign
2023 – Roman „Das Süderende der Welt“ Autor, KJM Buchverlag
2023 – Fiction Podcast „Die Welt gegenüber“ Buch & Regie (Honig&Gold)
2023 – Podcast „Eschede 25 Jahre danach“ Musik & Sounddesign
2022 – Podcast NDR/Funk „Irene, wie hast Du den Holocaust überlebt?“ Komposition und
Sounddesign (Deutscher PODCASTPREIS 2023)
2021 – Podcast „Jürgen Rickmers – Durch die Stürme des 19. Jahrhunderts“
2021 Mensch Moritz – Album: Willkommen im Freak, Produzent/Coautor
2020 Yachtklub – Album: 2020, Songwriter/Produzent
2018 – 2021 Künstler_innen-Kollektiv„Yachtklub“ | Initiator, Songwriter
2020 (Werbespot) HVV Switch, Granvista Filmprod.–Musik
2019 (Kurzfilm) Der Handwerker -Yachtklub -Regie/Musik
2019 Selig & Yachtklub Single: „Außer Kontrolle“ Songwriter
2018 (Film) Vor dem Knall, (G20) Granvista Filmproduktion, Musik
2017 (Theater) Ronja Räubertochter Stadttheater Bremerhaven - musikalische Leitung
2017 (Serie) Großstadtrevier, Musik
2017 Hosain & Elsam– Album: 0093 Songwriter/Produzent
2016 Der Fall Böse – Album:Phönix Baby, Songwriter/Produzent
2016 Marshall Titus– Album: S A L L,Songwriter/Produzent
2013 (Film) Vielen Dank für Nichts, Amazon, Filmmusik
2012 (Film) Böse Down Under – Tourfilm über der Fall Böse Australien Tour
2012 Tante Polly– Album: Herzkotze, Musiker/Produzent
2012 Der Fall Böse–Album: Durch die Nacht, Songwriter
</poem>
== Luke uk diar ==
* [https://honigundgold.de/ Honig & Gold] Wääbsteed
* [https://www.instagram.com/yachtklub_society/ Yachtklub Society] üüb Instagram
{{DEFAULTSORT:Faust, Bente}}
[[Kategorie:Konstler]]
[[Kategorie:Feer]]
1q7n6rv4wmtsr0ibh8sj3fk3n6txyqb
278318
278317
2026-03-28T22:25:22Z
Murma174
19
278318
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Bente Faust, Producer (Foto by Manu Agah).jpg|thumb|Bente Faust]]
<br>
'''Bente Faust''' (* uun [[Hamborag]]) as en musiiker, stakenskriiwer an produsent. Hi skraft uk hiarspalen an podcasts. 2023 hää'er san iarst romoon skrewen: "Das Süderende der Welt". Diar uun gongt'at am Bentes uuruurualaatj Jürgen Rickmers, en koptein faan [[Feer]]. Tuföören hää'er 2021 diarauer en podcast ütjbroocht: "Jürgen Rickmers – Durch die Stürme des 19. Jahrhunderts".
Bente Faust skraft uk musiikstaken an bääftgrünjmusiik för t.b.:
* ''Irene, wie hast Du den Holocaust überlebt?'' (2022 NDR/ARD)
* ''Wir Weltmeister'' (2024 ARD).
Sant 1998 bedraft Bente det ''Off Ya Tree Studio'', huar hi mä musiikern üs Samy Deluxe, die Ärzte, Bela B, Monsters of Liedermaching, Strom & Wasser, Torfrock an Selig werket hää.
Bente werket uun flook steeden trinjam [[film]], [[teooter]] an [[:Kategorie:Musiik|musiik]]. Hi hää det podcast onernemen ''Honig & Gold'' grünjlaanj, an det konstler kolektiif ''Yachtklub Society''. Mä di Sjonger Björn Maass hää'er det kapel ''Der Fall Böse'' grünjlaanj för det filmmusiik faan ''Der Fall Böse''.
Jo haa muar üs fiiwhunertsis uun tjiin lunen tuup spelet mä ''Die Ärzte'', ''The Boss Hoss'' of ''Desmond Dekker''.
== Werken ==
<poem>
2026 - Podcast „[[Mary Celeste]] - Das Geheimnis des Geisterschiffs“
2024 – Podcast „[[Föhr nach New York]]“ ([[NDR]], Honig&Gold, [[Ferring Stiftung]]) Autor & Sprecher
2024 – Podcast & TV Doku „Wir Weltmeister“, ([[ARD]]) Musik & Sounddesign
2023 – Roman „Das Süderende der Welt“ Autor, KJM Buchverlag
2023 – Fiction Podcast „Die Welt gegenüber“ Buch & Regie (Honig&Gold)
2023 – Podcast „Eschede 25 Jahre danach“ Musik & Sounddesign
2022 – Podcast NDR/Funk „Irene, wie hast Du den Holocaust überlebt?“ Komposition und
Sounddesign (Deutscher PODCASTPREIS 2023)
2021 – Podcast „Jürgen Rickmers – Durch die Stürme des 19. Jahrhunderts“
2021 Mensch Moritz – Album: Willkommen im Freak, Produzent/Coautor
2020 Yachtklub – Album: 2020, Songwriter/Produzent
2018 – 2021 Künstler_innen-Kollektiv„Yachtklub“ | Initiator, Songwriter
2020 (Werbespot) HVV Switch, Granvista Filmprod.–Musik
2019 (Kurzfilm) Der Handwerker -Yachtklub -Regie/Musik
2019 Selig & Yachtklub Single: „Außer Kontrolle“ Songwriter
2018 (Film) Vor dem Knall, (G20) Granvista Filmproduktion, Musik
2017 (Theater) Ronja Räubertochter Stadttheater Bremerhaven - musikalische Leitung
2017 (Serie) Großstadtrevier, Musik
2017 Hosain & Elsam– Album: 0093 Songwriter/Produzent
2016 Der Fall Böse – Album:Phönix Baby, Songwriter/Produzent
2016 Marshall Titus– Album: S A L L,Songwriter/Produzent
2013 (Film) Vielen Dank für Nichts, Amazon, Filmmusik
2012 (Film) Böse Down Under – Tourfilm über der Fall Böse Australien Tour
2012 Tante Polly– Album: Herzkotze, Musiker/Produzent
2012 Der Fall Böse–Album: Durch die Nacht, Songwriter
</poem>
== Luke uk diar ==
* [https://honigundgold.de/ Honig & Gold] Wääbsteed
* [https://www.instagram.com/yachtklub_society/ Yachtklub Society] üüb Instagram
{{DEFAULTSORT:Faust, Bente}}
[[Kategorie:Konstler]]
[[Kategorie:Feer]]
5orq0ckhin5phiaz4qhx9p1709o8dwk
Ciudad Juárez
0
53611
278331
274427
2026-03-29T08:40:23Z
Murma174
19
278331
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Ciudad Juárez''' as en [[gratstääd]] uun [[Meksiko]] uun a bundesstoot [[Chihuahua (Bundesstoot)|Chihuahua]] lik bi a grens tu a [[USA]]. Diar wene son 1,5 miljoon lidj. Üüb a ööder ääg faan a grens[[struum]] [[Rio Grande]] leit [[El Paso (Texas)]].
<gallery>
Coat of arms of Ciudad Juárez.svg|Woopen
</gallery>
== Kliima ==
<small>
{{Klimatabelle öömrang
| TABELLE = aktiviert
| DIAGRAMM TEMPERATUR = deaktiviert
| DIAGRAMM NIEDERSCHLAG = deaktiviert
| DIAGRAMM NIEDERSCHLAG HÖHE = 200
| QUELLE = [http://worldweather.wmo.int/179/c01278.htm WMO]
| Überschrift = Tempratuuren an rin uun Ciudad Juárez
| Ort = Ciudad Juárez
<!-- durchschnittliche Höchsttemperatur für den jeweiligen Monat in °C -->
| hmjan = 14.9
| hmfeb = 18.4
| hmmär = 22.4
| hmapr = 26.1
| hmmai = 30.6
| hmjun = 36.2
| hmjul = 35.6
| hmaug = 34.1
| hmsep = 31.1
| hmokt = 26.1
| hmnov = 19.6
| hmdez = 15.7
<!-- durchschnittliche Niedrigsttemperatur für den jeweiligen Monat in °C -->
| lmjan = 0.6
| lmfeb = 2.4
| lmmär = 6.0
| lmapr = 9.5
| lmmai = 14.4
| lmjun = 19.7
| lmjul = 21.7
| lmaug = 20.4
| lmsep = 17.1
| lmokt = 11.0
| lmnov = 4.3
| lmdez = 0.6
<!-- durchschnittliche Niederschlagsmenge für den jeweiligen Monat in mm -->
| nbjan = 16.9
| nbfeb = 12.5
| nbmär = 4.3
| nbapr = 6.9
| nbmai = 9.6
| nbjun = 13.2
| nbjul = 45.4
| nbaug = 47.2
| nbsep = 63.6
| nbokt = 26.4
| nbnov = 8.4
| nbdez = 13.1
<!-- durchschnittliche Regentage für den jeweiligen Monat in d -->
| rdjan = 5.2
| rdfeb = 2.8
| rdmär = 1.5
| rdapr = 1.7
| rdmai = 2.3
| rdjun = 2.5
| rdjul = 6.2
| rdaug = 7.0
| rdsep = 6.1
| rdokt = 4.6
| rdnov = 2.7
| rddez = 3.0
}}
</small>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Ciudad Juárez}}
[[Kategorie:Steed uun Meksiko]]
qruocflzypp11ixiprcx09qspjw1n70
Bil
0
53665
278313
275823
2026-03-28T21:58:14Z
Murma174
19
278313
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
[[Datei:Caspar David Friedrich - Die Lebensstufen (ca. 1834).jpg|thumb|En moolet bil.]]
<br>
Mä en '''bil''' ({{fe.}}'''bilj''') men wi miast en '''moolet bil''' so üs rochts boowen faan [[Caspar David Friedrich]].
Man hat jaft noch en hialer rä ööder bilen
; uun a [[technik]]:
* en tiaknang,
* en graafik (en drükt bil),
* en [[knipset bil]], det koon mä analoog of digitaal technik maaget wurd,
* en enkelt bil faan en [[film]],
; uun a [[filosofii]] an [[psüchologii]]:
* en beskriiwang,
* en föörstelang,
* en amskriiwang ('' 'metapher' '')
; uun't [[teooter]]:
* en dial faan en teooterstak.
[[Kategorie:Technik]]
dz2whcurbfxji2da43b1fybcnb3e2le
Benutzer Diskussion:Volkert Schult
3
54840
278312
2026-03-28T21:27:03Z
Murma174
19
welkimen
278312
wikitext
text/x-wiki
{{welkimen|Murma174}}
1bddgwlx0n9l3qsqlrd62z38xa3d5rp
Austin (Texas)
0
54841
278323
2026-03-29T08:10:28Z
Murma174
19
nei
278323
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Austin''' as det sjuardgratst [[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 1 miljoon lidj (2020).
Austin as at hoodstääd faan Texas.
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Austin, Texas}}
{{Wikivoyage öömrang|Austin_(Texas)|Austin}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
sknjpkdpinth9k56c60241k6cbfmx63
278324
278323
2026-03-29T08:12:11Z
Murma174
19
278324
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Austin''' as det sjuardgratst [[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 1 miljoon lidj (2020).
Austin as at hoodstääd faan [[Travis County]], an uk faan a hialer stoot Texas.
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Austin, Texas}}
{{Wikivoyage öömrang|Austin_(Texas)|Austin}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
9l7ltkd16hmc3mxbdvgphjg4jgihs0g
278325
278324
2026-03-29T08:13:39Z
Murma174
19
278325
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Austin''' as det sjuardgratst [[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 1 miljoon lidj (2020).
Austin as at hoodstääd faan [[Travis County]], an uk faan a hialer stoot Texas.
<gallery>
Flag of Austin, Texas.svg|Flag faan Austin
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Austin, Texas}}
{{Wikivoyage öömrang|Austin_(Texas)|Austin}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
k6o97rea75rct5wlnqxmt2g45f2xx55
Fort Worth
0
54842
278326
2026-03-29T08:25:11Z
Murma174
19
nei
278326
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Fort Worth''' as det fiftgratst [[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene gud 900.000 lidj (2020).
Fort Worth as iindiald tu sjauer countys: [[Tarrant County]], [[Denton County]], [[Wise County]] an [[Parker County]].
<gallery>
Seal of Fort Worth, Texas.svg|Woopen faan't stääd
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Fort Worth, Texas}}
{{Wikivoyage öömrang|Fort_Worth|Fort Worth}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
klkgzads46ejzp8pmbkkg6e2zhv298u
278327
278326
2026-03-29T08:27:33Z
Murma174
19
278327
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Fort Worth''' as det fiftgratst [[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene gud 900.000 lidj (2020).
Fort Worth leit uun sjauer countys: [[Tarrant County]], [[Denton County]], [[Wise County]] an [[Parker County]].
<gallery>
Seal of Fort Worth, Texas.svg|Woopen faan't stääd
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Fort Worth, Texas}}
{{Wikivoyage öömrang|Fort_Worth|Fort Worth}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
jddrjrjv9extqx64jd7oap37u9a56t2
El Paso
0
54843
278328
2026-03-29T08:30:33Z
Murma174
19
nei
278328
wikitext
text/x-wiki
{{muardüüdag artiikel}}
Wat menst dü ?
* [[El Paso (Texas)]]
* [[El Paso County (Colorado)]]
* [[El Paso (La Palma)]]
n0le34mj43kmje0m8116rystybmnw45
El Paso (Texas)
0
54844
278329
2026-03-29T08:34:51Z
Murma174
19
nei
278329
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''El Paso''' as det sääkstgratst [[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 700.000 lidj (2020).
El Paso as hoodstääd faan't [[El Paso County (Texas)]].
<gallery>
Seal ElPasoTX.jpg|Woopen faan't stääd
Flag of El Paso, Texas.svg|Flag faan El Paso
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|El Paso, Texas}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
2dmnbziv7la1u9s769f2ggyze9vu5ac
278330
278329
2026-03-29T08:38:00Z
Murma174
19
278330
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''El Paso''' as det sääkstgratst [[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 700.000 lidj (2020).
El Paso as hoodstääd faan't [[El Paso County (Texas)]]. Det stääd leit bi a grens tu [[Meksiko]] lik jinauer faan [[Ciudad Juárez]] bi a [[Rio Grande]].
<gallery>
Seal ElPasoTX.jpg|Woopen faan't stääd
Flag of El Paso, Texas.svg|Flag faan El Paso
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|El Paso, Texas}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
0uul8f1qict2eiey2fo886pudz5hhrw
Rio Grande
0
54845
278332
2026-03-29T08:50:24Z
Murma174
19
nei
278332
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
A '''Rio Grande''' as en 3.000 [[kilomeeter]] lungen [[struum]] uun [[Nuurdameerikoo]]. Hi komt faan a [[Rocky Mountains]] deel an lääpt uf efter süüduast iin uun a [[Golf faan Meksiko]]. San süüdelk dial ferlääpt üüb a grens tesken [[Texas]] ([[USA]]) an [[Meksiko]]. Uun Meksiko het'er '''Rio Bravo''' of '''Rio Bravo del Norte'''.
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Rio Grande (river)|Rio Grande}}
[[Kategorie:Struum uun Nuurdameerikoo]]
l5rv4kdcd2kduokow07pkpwcvn2lbpq
278333
278332
2026-03-29T08:54:00Z
Murma174
19
278333
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
A '''Rio Grande''' as en 3.000 [[kilomeeter]] lungen [[struum]] uun [[Nuurdameerikoo]]. Hi komt faan a [[Rocky Mountains]] deel an lääpt uf efter süüduast iin uun a [[Golf faan Meksiko]]. San süüdelk dial ferlääpt üüb a grens tesken [[Texas]] ([[USA]]) an [[Meksiko]]. Uun Meksiko het'er '''Rio Bravo''' of '''Rio Bravo del Norte'''.
[[Datei:Riogrande watershed.png|left|300px|thumb|[[Iintoochregiuun]] faan a Rio Grande.]]{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Rio Grande (river)|Rio Grande}}
[[Kategorie:Struum uun Nuurdameerikoo]]
qbhldp4038z9mnmmlfan6uz9eqkvaty
Arlington
0
54846
278336
2026-03-29T11:03:15Z
Murma174
19
Sidj tu [[Arlington (Texas)]] widjerfeerd
278336
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Arlington (Texas)]]
n4ffegs9nkxed1mvs3b0ls31gqyuord
Arlington (Texas)
0
54847
278337
2026-03-29T11:06:59Z
Murma174
19
nei
278337
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Arlington''' as en grat[[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 400.000 lidj (2020).
Arlington hiart tu't [[Tarrant County]].
<gallery>
Flag of Arlington, Texas.svg|Flag faan Arlington
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Arlington, Texas}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
s6uc5uecswr8kt8h1yr282mou68h57d
278338
278337
2026-03-29T11:08:28Z
Murma174
19
278338
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Arlington''' as en grat[[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]) naibi [[Fort Worth]]. Diar wene knaap 400.000 lidj (2020).
Arlington hiart tu't [[Tarrant County]].
<gallery>
Flag of Arlington, Texas.svg|Flag faan Arlington
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Arlington, Texas}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
odscof5sxoa4ltxetqzug4ywg7g56j1
Corpus Christi
0
54848
278339
2026-03-29T11:10:12Z
Murma174
19
Sidj tu [[Corpus Christi (Texas)]] widjerfeerd
278339
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Corpus Christi (Texas)]]
48u2cptc73hc6f0ovbethbd3v0kwfm8
Corpus Christi (Texas)
0
54849
278340
2026-03-29T11:14:16Z
Murma174
19
nei
278340
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Corpus Christi''' as en grat[[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 330.000 lidj (2020).
Corpus Christi hiart tu a countys [[Nueces County]], [[Aransas County]], [[Kleberg County]] an [[San Patricio County]]. Det as en [[huuwen]]stääd bi a [[Golf faan Meksiko]].
<gallery>
Seal of Corpus Christi, Texas.svg|Woopen faan Corpus Christi
Flag of Corpus Christi, Texas.svg|Flag faan Corpus Christi
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Corpus Christi, Texas}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
ms787p3y7xrotledepz1lhu19b4j2sy
278341
278340
2026-03-29T11:14:39Z
Murma174
19
278341
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Corpus Christi''' as en grat[[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 330.000 lidj (2020).
Corpus Christi hiart tu a countys [[Nueces County]], [[Aransas County]], [[Kleberg County]] an [[San Patricio County]]. Hat as en [[huuwen]]stääd bi a [[Golf faan Meksiko]].
<gallery>
Seal of Corpus Christi, Texas.svg|Woopen faan Corpus Christi
Flag of Corpus Christi, Texas.svg|Flag faan Corpus Christi
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Corpus Christi, Texas}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
7m0gk5a37v5fyi0m39rbl0f4vrqontd
278342
278341
2026-03-29T11:18:01Z
Murma174
19
278342
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Corpus Christi''' as en grat[[stääd]] uun [[Texas]] ([[USA]]). Diar wene knaap 330.000 lidj (2020).
Corpus Christi as hoodstääd faan [[Nueces County]], leit dialwiis oober uk uun [[Aransas County]], [[Kleberg County]] an [[San Patricio County]]. Hat as en [[huuwen]]stääd bi a [[Golf faan Meksiko]].
<gallery>
Seal of Corpus Christi, Texas.svg|Woopen faan Corpus Christi
Flag of Corpus Christi, Texas.svg|Flag faan Corpus Christi
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Corpus Christi, Texas}}
[[Kategorie:Steed uun Texas]]
ivej83o1yf8n5n9t8h1mfookpkmdvsd