Wikipedia
frrwiki
https://frr.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Hoodsid
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Medium
Spezial
Diskussion
Benutzer
Benutzer Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Datei
Datei Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Vorlage
Vorlage Diskussion
Hilfe
Hilfe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
Seite
Seite Diskussion
Index
Index Diskussion
Text
Text Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Vorlage:Wechselkursdaten/EZB
10
4596
278753
278714
2026-04-09T18:07:07Z
LkhBot
19237
Bot: Aktualisierung
278753
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch: {{{1|}}}
|STAND=2026-04-09
|USD = 1.1685
|JPY = 185.7
|BGN = 1.9558
|CZK = 24.401
|DKK = 7.4728
|GBP = 0.87053
|HUF = 377.08
|PLN = 4.2558
|RON = 5.0932
|SEK = 10.8765
|CHF = 0.924
|ISK = 143.6
|NOK = 11.1265
|HRK = 7.5365
|RUB = 117.2010
|TRY = 52.1047
|AUD = 1.6593
|BRL = 5.9584
|CAD = 1.6175
|CNY = 7.9863
|HKD = 9.1551
|IDR = 19978.14
|ILS = 3.6029
|INR = 108.2738
|KRW = 1728.78
|MXN = 20.3739
|MYR = 4.6541
|NZD = 2.0019
|PHP = 69.883
|SGD = 1.4891
|THB = 37.503
|ZAR = 19.2009
|QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates]
}}</includeonly><noinclude>
Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html
[[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]]
</noinclude>
2mtrdwwemmy97k2cy5h2sesch9zmdu4
Böle Bonken
0
6428
278772
170135
2026-04-09T21:33:06Z
Murma174
19
278772
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[Böle Bonken/sö|Sölring]]
[[Böle Bonken|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Böle Bonken.jpg|thumb|200px|Bandix Friedrich (''Böle'') Bonken uun't ääler faan amanbi 50.]]
<br>
'''Bandix Friedrich Bonken''', uun't ääler '''Böle''' näämd (* 18. [[Mei]] [[1839]] üüb [[A Grööd]], † 10. [[April]] [[1926]] uun [[Foortuft]]) wiar en skuulmääster an lewet sin jongensjuaren üüb [[A Nääs]] an leederhen üüb [[Oomram]].
== Leewent ==
Üs Bandix trii juar ual wiar, skebet hi mä sin aalern faan A Grööd tu Nuurderhörn üüb A Nääs. Diar auernaam sin aalern en büürsteed, diar bit 1963 sted. Bandix san aatj wiar Broder Bonken, büür an uk skuulmääster för a jongen üüb A Nääs. Hi stoorew 1881.
Efter't freimaagin wiar Bandix halper bi a skuulmääster uun [[Enge]]. Faan 1858 bit 1860 wurd hi tu'n skuulmääster ütjbilet uun't seminaar faan [[Tondern]]. 1865 ging'er tu [[Neebel]] üüb Oomram an wiar diar skuulmääster an köster. 1892, hi wiar man iarst 53 juar ual, wurd'er panjuniaret, auer hi knaap noch luke küd. Hög juaren leeder wiar hi blinj. Di nööm ''Böle'' füng Bandix üüb Oomram, det ment so föl üs ''unkel''. Sin leewent loong strääd'er för a krastelk gluuw an at [[fresk spriak]].
Efter sin panjuniarang wiar Böle weder föl üüb A Nääs, ging faan hüs tu hüs an hääl biibelstünjen uf. Hi wost föl biibelsteeden ütj at hood, sodenang küd hi sin stünjen uk üs blinj maan ufhual. Stürwen as'er 1926 uun Foortuft, huar hi üüb besjük wiar.
== Bilen ==
<gallery>
Böle Bonken Hüs.jpg|Det aalernhüs üüb Nuurderhörn üüb A Nääs
</gallery>
== Buken ==
* Bandix Friedrich Bonken: ''Lidjan unt Ömrang-and Halleg-Fresk.'' Jensen, Breklum 1914
* Bandix Friedrich Bonken: ''An Lidjenbuk unt Fresk.'' Jensen, Breklum 1925
== Luke uk diar ==
* [[Halagfresk]]
* [[Klööwenhuug]]
{{Gud artiikel|01. Mei 2017}}
[[Kategorie:Nordfriisk|Bonken]]
[[Kategorie:Skriiwer|Bonken]]
pu53p3ekxsk26axpxpkcudkxfqtro1y
278773
278772
2026-04-10T08:31:08Z
Murma174
19
278773
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[Böle Bonken/sö|Sölring]]
[[Böle Bonken|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Böle Bonken.jpg|thumb|200px|Bandix Friedrich (''Böle'') Bonken uun't ääler faan amanbi 50.]]
<br>
'''Bandix Friedrich Bonken''', uun't ääler '''Böle''' näämd (* 18. [[Mei]] [[1839]] üüb [[A Grööd]], † 10. [[April]] [[1926]] uun [[Foortuft]]) wiar en skuulmääster an lewet sin jongensjuaren üüb [[A Nääs]] an leederhen üüb [[Oomram]].
== Leewent ==
Üs Bandix trii juar ual wiar, skebet hi mä sin aalern faan A Grööd tu Nuurderhörn üüb A Nääs. Diar auernaam sin aalern en büürsteed, diar bit 1963 sted. Bandix san aatj wiar Broder Bonken, büür an uk skuulmääster för a jongen üüb A Nääs. Hi stoorew 1881.
Efter't freimaagin wiar Bandix halper bi a skuulmääster uun [[Enge]]. Faan 1858 bit 1860 wurd hi tu'n skuulmääster ütjbilet uun't seminaar faan [[Tondern]]. 1865 ging'er tu [[Neebel]] üüb Oomram an wiar diar skuulmääster an köster. 1892, hi wiar man iarst 53 juar ual, wurd'er panjuniaret, auer hi knaap noch luke küd. Hög juaren leeder wiar hi blinj. Di nööm ''Böle'' füng Bandix üüb Oomram, det ment so föl üs ''unkel''. Sin leewent loong strääd'er för a krastelk gluuw an at [[fresk spriak]].
Efter sin panjuniarang wiar Böle weder föl üüb A Nääs, ging faan hüs tu hüs an hääl biibelstünjen uf. Hi wost föl biibelsteeden ütj at hood, sodenang küd hi sin stünjen uk üs blinj maan ufhual. Stürwen as'er 1926 uun Bolhüs naibi Foortuft, huar hi üüb besjük wiar.
== Bilen ==
<gallery>
Böle Bonken Hüs.jpg|Det aalernhüs üüb Nuurderhörn üüb A Nääs
</gallery>
== Buken ==
* Bandix Friedrich Bonken: ''Lidjan unt Ömrang-and Halleg-Fresk.'' Jensen, Breklum 1914
* Bandix Friedrich Bonken: ''An Lidjenbuk unt Fresk.'' Jensen, Breklum 1925
== Luke uk diar ==
* [[Halagfresk]]
* [[Klööwenhuug]]
{{Gud artiikel|01. Mei 2017}}
[[Kategorie:Nordfriisk|Bonken]]
[[Kategorie:Skriiwer|Bonken]]
ja2vxsxtow5cf34lgntblngk3cdjgbp
278774
278773
2026-04-10T08:32:59Z
Murma174
19
278774
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[Böle Bonken/sö|Sölring]]
[[Böle Bonken|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Böle Bonken.jpg|thumb|200px|Bandix Friedrich (''Böle'') Bonken uun't ääler faan amanbi 50.]]
<br>
'''Bandix Friedrich Bonken''', uun't ääler '''Böle''' näämd (* 18. [[Mei]] [[1839]] üüb [[A Grööd]], † 10. [[April]] [[1926]] uun [[Foortuft]]) wiar en skuulmääster an lewet sin jongensjuaren üüb [[A Nääs]] an leederhen üüb [[Oomram]].
== Leewent ==
Üs Bandix trii juar ual wiar, skebet hi mä sin aalern faan A Grööd tu Nuurderhörn üüb A Nääs. Diar auernaam sin aalern en büürsteed, diar bit 1963 sted. Bandix san aatj wiar Broder Bonken, büür an uk skuulmääster för a jongen üüb A Nääs. Hi stoorew 1881.
Efter't freimaagin wiar Bandix halper bi a skuulmääster uun [[Enge]]. Faan 1858 bit 1860 wurd hi tu'n skuulmääster ütjbilet uun't seminaar faan [[Tondern]]. 1865 ging'er tu [[Neebel]] üüb Oomram an wiar diar skuulmääster an köster. 1892, hi wiar man iarst 53 juar ual, wurd'er panjuniaret, auer hi knaap noch luke küd. Hög juaren leeder wiar hi blinj. Di nööm ''Böle'' füng Bandix üüb Oomram, det ment so föl üs ''unkel''. Sin leewent loong strääd'er för a krastelk gluuw an at [[fresk spriak]].
Efter sin panjuniarang wiar Böle weder föl üüb A Nääs, ging faan hüs tu hüs an hääl biibelstünjen uf. Hi wost föl biibelsteeden ütj at hood, sodenang küd hi sin stünjen uk üs blinj maan ufhual. Stürwen as'er 1926 uun Bolhüs naibi Foortuft, huar hi üüb besjük wiar.
== Bilen ==
<gallery>
Böle Bonken Hüs.jpg|Det aalernhüs üüb Nuurderhörn üüb A Nääs
</gallery>
== Buken ==
* Bandix Friedrich Bonken: ''Lidjan unt Ömrang-and Halleg-Fresk.'' Jensen, Breklum 1914
* Bandix Friedrich Bonken: ''An Lidjenbuk unt Fresk.'' Jensen, Breklum 1925
== Luke uk diar ==
* [[Thomas Steensen]]: ''Nordfriesland - Menschen von A-Z'', Husum 2020, s.46. {{ISBN|978-3-96717-027-6}}
* [[Halagfresk]]
* [[Klööwenhuug]]
{{Gud artiikel|01. Mei 2017}}
[[Kategorie:Nordfriisk|Bonken]]
[[Kategorie:Skriiwer|Bonken]]
5y582t6wnjvd2b0jfdffxbgyb9yye1h
278775
278774
2026-04-10T08:39:24Z
Murma174
19
278775
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[Böle Bonken/sö|Sölring]]
[[Böle Bonken|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Böle Bonken.jpg|thumb|200px|Bandix Friedrich (''Böle'') Bonken uun't ääler faan amanbi 50.]]
<br>
'''Bandix Friedrich Bonken''', uun't ääler '''Böle''' näämd (* 18. [[Mei]] [[1839]] üüb [[A Grööd]], † 10. [[April]] [[1926]] uun [[Foortuft]]) wiar en skuulmääster an lewet sin jongensjuaren üüb [[A Nääs]] an leederhen üüb [[Oomram]].
== Leewent ==
Üs Bandix trii juar ual wiar, skebet hi mä sin aalern faan A Grööd tu Nuurderhörn üüb A Nääs. Diar auernaam sin aalern en büürsteed, diar bit 1963 sted. Bandix san aatj wiar Broder Bonken, büür an uk skuulmääster för a jongen üüb A Nääs. Hi stoorew 1881.
Efter't freimaagin wiar Bandix halper bi a skuulmääster uun [[Enge]]. Faan 1858 bit 1860 wurd hi tu'n skuulmääster ütjbilet uun't seminaar faan [[Tondern]]. 1865 ging'er tu [[Neebel]] üüb Oomram an wiar diar skuulmääster an köster. 1892, hi wiar man iarst 53 juar ual, wurd'er panjuniaret, auer hi knaap noch luke küd. Hög juaren leeder wiar hi blinj. Di nööm ''Böle'' füng Bandix üüb Oomram, det ment so föl üs ''unkel''. Sin leewent loong strääd'er för a krastelk gluuw an at [[fresk spriak]].
Efter sin panjuniarang wiar Böle weder föl üüb A Nääs, ging faan hüs tu hüs an hääl biibelstünjen uf. Hi wost föl biibelsteeden ütj at hood, sodenang küd hi sin stünjen uk üs blinj maan ufhual. Stürwen as'er 1926 uun Bolhüs naibi Foortuft, huar hi üüb besjük wiar.
== Bilen ==
<gallery>
Böle Bonken Hüs.jpg|Det aalernhüs üüb Nuurderhörn üüb A Nääs
</gallery>
== Buken ==
* Bandix Friedrich Bonken: ''Lidjan unt Ömrang-and Halleg-Fresk.'' Jensen, Breklum 1914
* Bandix Friedrich Bonken: ''An Lidjenbuk unt Fresk.'' Jensen, Breklum 1925
== Luke uk diar ==
* [[Georg Quedens]]: [https://www.amrum-news.de/2017/01/29/bandix-bonken-ein-unvergessener-mann/ amrum-news.de]
* [[Thomas Steensen]]: ''Nordfriesland - Menschen von A-Z'', Husum 2020, s.46. {{ISBN|978-3-96717-027-6}}
* [[Halagfresk]]
* [[Klööwenhuug]]
{{Gud artiikel|01. Mei 2017}}
[[Kategorie:Nordfriisk|Bonken]]
[[Kategorie:Skriiwer|Bonken]]
mp6e5d46bbqwce4ntl6rccjog103en3
278777
278775
2026-04-10T10:40:53Z
Murma174
19
278777
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki öömrang}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[Böle Bonken/sö|Sölring]]
[[Böle Bonken|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Böle Bonken.jpg|thumb|200px|Bandix Friedrich (''Böle'') Bonken uun't ääler faan amanbi 50.]]
<br>
'''Bandix Friedrich Bonken''', uun't ääler '''Böle''' näämd (* 18. [[Mei]] [[1839]] üüb [[A Grööd]], † 10. [[April]] [[1926]] uun [[Foortuft]]) wiar en skuulmääster an lewet sin jongensjuaren üüb [[A Nääs]] an leederhen üüb [[Oomram]].
== Leewent ==
Üs Bandix trii juar ual wiar, skebet hi mä sin aalern faan A Grööd tu Nuurderhörn üüb A Nääs. Diar auernaam sin aalern en büürsteed, diar bit 1963 sted. Bandix san aatj wiar Broder Bonken, büür an uk skuulmääster för a jongen üüb A Nääs. Hi stoorew 1881.
Efter't freimaagin wiar Bandix halper bi a skuulmääster uun [[Enge]]. Faan 1858 bit 1860 wurd hi tu'n skuulmääster ütjbilet uun't seminaar faan [[Tondern]]. 1865 ging'er tu [[Neebel]] üüb Oomram an wiar diar skuulmääster an köster. 1892, hi wiar man iarst 53 juar ual, wurd'er panjuniaret, auer hi knaap noch luke küd. Hög juaren leeder wiar hi blinj. Di nööm ''Böle'' füng Bandix üüb Oomram, det ment so föl üs ''unkel''. Sin leewent loong strääd'er för a krastelk gluuw an at [[fresk spriak]].
Efter sin panjuniarang wiar Böle weder föl üüb A Nääs, ging faan hüs tu hüs an hääl biibelstünjen uf. Hi wost föl biibelsteeden ütj at hood, sodenang küd hi sin stünjen uk üs blinj maan ufhual. Stürwen as'er 1926 uun Bolhüs naibi Foortuft, huar hi üüb besjük wiar.
== Bilen ==
<gallery>
Böle Bonken Hüs 2.jpg|Det aalernhüs üüb Nuurderhörn üüb A Nääs
</gallery>
== Buken ==
* Bandix Friedrich Bonken: ''Lidjan unt Ömrang-and Halleg-Fresk.'' Jensen, Breklum 1914
* Bandix Friedrich Bonken: ''An Lidjenbuk unt Fresk.'' Jensen, Breklum 1925
== Luke uk diar ==
* [[Georg Quedens]]: [https://www.amrum-news.de/2017/01/29/bandix-bonken-ein-unvergessener-mann/ amrum-news.de]
* [[Thomas Steensen]]: ''Nordfriesland - Menschen von A-Z'', Husum 2020, s.46. {{ISBN|978-3-96717-027-6}}
* [[Halagfresk]]
* [[Klööwenhuug]]
{{Gud artiikel|01. Mei 2017}}
[[Kategorie:Nordfriisk|Bonken]]
[[Kategorie:Skriiwer|Bonken]]
0z3q8r5ao9racei1zjku91imlgwlz63
Siisenspaner
0
12967
278752
210561
2026-04-09T17:31:54Z
Murma174
19
278752
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Siisenspaner
| Taxon_WissName = Bombyx mori
| Taxon_Rang = Slach
| Taxon_Autor = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Taxon2_WissName = Bombyx
| Taxon2_Rang = Slacher
| Taxon3_Name = Echt Spanern
| Taxon3_WissName = Bombycidae
| Taxon3_Rang = Famile
| Taxon4_Name = Flenerken
| Taxon4_WissName = Lepidoptera
| Taxon4_Rang = Kategorii
| Taxon5_Name = Insekten
| Taxon5_WissName = Insecta
| Taxon5_Rang = Klas
| Bild = Seidenspinner-drawing.jpg
| Bildbeschreibung = Siisenspaner ''(Bombyx mori)'': Mantje, wiifke, rip, kokon, pope
}}
<br>
A '''Siisenspaner''' ''(Bombyx mori)'' as en [[Flenerk]] (Lepidoptera) an wiar iar bluas uun [[Sjiina]] aran. Hi hiart tu't famile faan a [[Echt Spanern]] (''Bombycidae'').
Siisenripen span jo iin uun kokons faan [[siisen]]. Diar hää a minsk al ääder siisentriader faan maaget, am diarmä siisen tjüch tu weewen. Daalang jaft at siisenspanern uk uun Süüd[[euroopa]].
== Ööder slacher ==
Diar wurd uk ööder flenerk-slacher üs siisenspaner betiakent, auer jo siisen leewre:
# "Echt" Siisenspaner (''Bombyx mori'')
# Süüdamerikoonsk Siisenspaner (''Saturnia cecropia'')
# Sjineesk Siisenspaner (''Saturnia pernyi'')
# Ailanthusspaner (''Saturnia cynthia'')
== Bilen ==
<gallery>
Datei:Bombyx mori 01.jpg|Aier
Datei:Silk worm 21 days 01.jpg|Ripen, 21 daar ual
Datei:Bombyx mori Cocon 02.jpg|Kokon
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commons öömrang|Bombyx mori|Siisenspaner}}
{{Wikispecies öömrang|Bombyx mori|Siisenspaner}}
[[Kategorie:Lepidoptera]]
[[Kategorie:Büürerei]]
1boaz8lt7bmk9edvmvhmm9p9eslkood
Iraansk spriaken
0
14643
278764
276693
2026-04-09T21:00:45Z
Murma174
19
278764
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Iranische sprachen bog.png|thumb|upright=2|Iraansk spriaken. A miast spreegern haa Pashto, Belutschi an Kurdisk.]]
<br>
'''Iraans(k) spriaken''' san en twiig faan a [[indoiraansk spriaken]] an hiar tu a [[indogermaans spriaken]]. Jo wurd faan amanbi 150 miljoon minsken snaaket, diartu kem 30 bit 50 miljoon minsken, diar leeder en iraansk spriak uunnem.
== Iindialang ==
* [[Waastiraansk]] (''Occidental''): 33 spriaken ,diarfaan 5 † mä 115 Mio. spreegern
** [[Nuurdwaastiraansk]] mä [[Kurdisk]], [[Maazandaraans]], . . .
** [[Süüdwaastiraansk]] mä [[Farsi]], [[Dari]], [[Tadjikisk]], . . .
* [[Uastiraansk]] (''Oriental''): 27 spriaken, diarfaan 11 † mä 35 Mio. spreegern
** [[Nuurduastiraansk]] mä [[Oseetisk]], [[Jaghnoobisk]]
** [[Süüduastiraansk]] mä [[Paschtu]], . . .
== Luke uk diar ==
{{Wikiquote öömrang|lang=de|Iranische_Sprichwörter|Iraansk spreegwurden}}
[[Kategorie:Iraansk spriaken| ]]
tlqh2ot5iq0acbo1061gs5c7imvrdrn
Persisk spriak
0
14650
278762
275974
2026-04-09T20:52:47Z
Murma174
19
/* Spriakwiisen */
278762
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Sprache öömrang
|Sprache = Persisk
|Länder = [[Iran]], [[Afghanistan]], [[Tadschikistan]], [[Usbekistan]], [[Aserbaidschan]],<ref name="Windfuhr">Windfuhr, Gernot: ''The Iranian Languages'', Routledge 2009, p. 418.</ref> [[Ruslun]],<ref>H. Pilkington,"Islam in Post-Soviet Russia",Psychology Press, Nov 27, 2002. [http://books.google.com/books?id=mAfS-PFRLYkC&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Among+other+indigenous+peoples+of+Iranian+origin+were+the+Tats,+the+Talishes+and+the+Kurds&source=bl&ots=9RFtExt85Q&sig=BMbvG--wY6DlDFhhaDW44noq-ZA&hl=en&sa=X&ei=vbUtUOO1PMyJ6wGKhIHYDQ&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Among%20other%20indigenous%20peoples%20of%20Iranian%20origin%20were%20the%20Tats%2C%20the%20Talishes%20and%20the%20Kurds&f=false p. 27]:
"Among other indigenous peoples of Iranian origin were the Tats, the Talishes and the Kurds"</ref><ref>T. M. Masti︠u︡gina, Lev Perepelkin, Vitaliĭ Vi͡a︡cheslavovich Naumkin, "An Ethnic History of Russia: Pre-Revolutionary Times to the Present",Greenwood Publishing Group, 1996 . [http://books.google.de/books?id=xd3ZnfyRgncC&pg=PA80&lpg=PA80&dq=tats+iranian+origin&source=bl&ots=XH-6bF4AjD&sig=Qp_JV5s6tj2JmhlPtsNsYyn4b-c&hl=en&sa=X&ei=KrYtUNi_GuOJ6gH_woCYCA&redir_esc=y#v=onepage&q=tats%20iranian%20origin&f=false p. 80]:""The Iranian Peoples (Ossetians, Tajiks, Tats, Mountain Judaists)"</ref> [[Bahrain]], [[Irak]]
|Sprecher = 75 miljuunen mä mamenspriak, 50 miljuun tuliarden
|Klassifikation = *[[Indogermaans spriaken]]
*: [[Indoiraansk spriaken]]
*:: [[Iraansk spriaken]]
|KSprache = Persisk
|Amtssprache = {{IRN}} (''Fārsi'')<br />{{AFG}} (''Dari'')<br />{{TJK}} (''Tādschikī'')
|ISO1 = fa
|ISO2B = per
|ISO2T = fas
|ISO3 = fas
}}
<br>
At '''persisk spriak''' (زبان فارسی) as en spriak uun't süüdwaasten faan [[Aasien]]. Hat hiart tu a twiig faan a [[iraansk spriaken]] an sodenang tu't [[indogermaans]]. Hat as amtspriak uun [[Iraan]], [[Afghanistan]] an [[Tadschikistan]].
== Spriadkoord ==
[[Datei:Persian Language Location Map.svg|thumb|left|Persisk woort ei bluas uun a [[Iraan]] snaaket, man uk uun naiberlunen. An ei aaltumaal uun Iraan snaake aran persisk.]]
<div style="clear:both;" /div>
== Enkelt wurden uun ferglik ==
{| class="wikitable"
|-
! ualpersisk || madelpersisk || neipersisk || ualgreks || latiinsk || sjiisk || ingelsk || öömrang || sweedsk || litauisk
|-
| pitar || pidar || pedar {{fa|پدر}} || patēr {{Polytonisch|πατήρ}} || pater || Vater || father || (faader)* || fa(de)r || tėvas
|-
| mātar || mād(ar) || mādar {{fa|مادر}} || mētēr {{Polytonisch|μήτηρ}} || mater || Mutter || mother || (muuder)* || mo(de)r || motina
|-
| brātar || brād(ar) || barādar {{fa|برادر}} || adelphos {{Polytonisch|ἀδελφός}} || frater || Bruder || brother || bruder || bro(de)r || brolis
|-
| ? || ducht(ar) || dochtar {{fa|دختر}} || thygatēr {{Polytonisch|θυγατήρ}} || filia || Tochter || daughter || doochter || dotter || dukra
|-
| nāman || nām || nām {{fa|نام}} || onoma {{Polytonisch|ὄνομα}} || nomen || Name || name || nööm || namn || vardas
|-
| martiya (Sterblicher) || mard || mard {{fa|مرد}} || anēr {{Polytonisch|ἀνήρ}} || mortalis || Mord || murder || muurd || mord || mirtingas (Sterblicher)
|-
| dadā-tanaiy || dādan || dādan {{fa|دادن}} || didōmi {{Polytonisch|δίδωμι}} || dare || geben || give || jiw/du || giva/ge || duoti
|-
| hischta-tanaiy || awischtadan || istādan {{fa|ايستادن}} || histēmi {{Polytonisch|ἵστημι}} || sistere || stehen || stand || stun || ställa sig || stoti
|-
| manā (mich) || man (ich, mich) || man (ich) {{fa|من}} || eme {{Polytonisch|ἐμέ}} || me || mich || me (ich, mich) || mi || mig || mane
|-
| pantscha || pandsch || pandsch {{fa|پنج}} || pente {{Polytonisch|πέντε}} || quinque || fünf || five || fiiw || fem || penki
|-
| hafta || haft || haft {{fa|هفت}} || hepta {{Polytonisch|ἑπτά}} || septem || sieben || seven || sööwen || sju || septyni
|-
| utā || ud || o {{fa|و}} || kai {{Polytonisch|καί}} || et || und || and || an || och || ir
|-
| rāsta || rāst || rāst {{fa|راست}} || orthos {{Polytonisch|ὀρθός}} || rectus || recht, richtig, rechts || right || rocht ||rätt,riktig(t),höger || dešinė
|-
| yaug || dschog || dschok || skōmma {{Polytonisch|σκῶμμα}} || iocus || Jux || joke || spoos || skämt || juokas
|}
<nowiki>*</nowiki> Det wurd hää en ööder bedüüdang üs uun't huuchsjiisk.
== Spriakwiisen ==
; Iraan (''Farsi'')
* Amtelk Persisk: فارسی رسمی, ''Fārsī-ye rasmī''.
* Skraftspriak: فارسی کتابی, ''Fārsī-ye ketābī''.
* Spriakwiis faan [[Teheran]]: لهجۀ تهرانی, ''lahǧe-ye tehrānī''.
* an do noch flook muar lokaal spriakwiisen, t.b. [[Tadjikisk]].
; Afghanistan (''Dari'')
* Amtelk Spriakwiis: ''Dari'', spriakwiis faan [[Kabul]].
* an flook lokaal spriakwiisen, diar muar det ''Farsi'' like.
* ''Hazaragi'', namt uf.
== Luke uk diar ==
{{Wikibooks öömrang|Persisch|Persisk}}
{{Wikibooks öömrang|Wikijunior_Sprachen/_Persisch|Persisk (Wikijunior)}}
{{Wikiquote öömrang|lang=de|Iranische_Sprichwörter|Persisk spreegwurden}}
== Futnuuten ==
<references />
[[Kategorie:Iraansk spriaken]]
[[Kategorie:Iraan]]
tkbnslvba3c8hrz99yqntydiujur4e4
Arameesk spriaken
0
19207
278768
236836
2026-04-09T21:16:25Z
Murma174
19
278768
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Sprache öömrang
|Sprache=Arameesk<br>ארמית / ''Ārāmāyâ'' / ''Arāmîṯ'', {{arc|ܐܪܡܝܐ‎}}
|Länder=[[Iraak]], [[Iraan]], [[Israel]], [[Libanon]], [[Syrien]], [[Türkei]]
|Sprecher= 550.000–850.000
|Klassifikation=*[[Afro-asiaatisk spriaken]]
*: [[Semiitisk spriaken]]
*:: [[Waastsemiitisk spriaken]]
*::: [[Nuurdwaastsemiitisk]]
|KSprache=Arameesk
|Amtssprache=
|ISO1=–
|ISO2=–
|ISO3=–
|ETHNO14=
}}
<br>
'''Arameesk spriaken''' san en [[semiitisk]] spriakfamile. Tuup mä't [[Kanaaneesk]] hiar jo tu't [[Nuurdwaastsemiitisk]]. Jo haa föör 2.000 juar det [[Akkadisk]] uun [[Syrien]] an [[Mesopotamien]] ufliaset.
== Neiarameesk ==
[[Datei:Northeastern Neo-Aramaic languages map 20th century-Russian.png|thumb|left|Neiarameesk spriaken]]
<br>
Daalang san diar amanbi 500.000 spreegern uun:
* Uast-[[Türkei]]
* Nuurdwaast-[[Iraan]]
* Nuurd-[[Iraak]]
* Uast-[[Syrien]]
{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
{{Wikipedia öömrang|arc|Arameesk}}
[[Kategorie:Semiitisk spriaken]]
r67hkm50xf2op656bh0ubwfy5pkzih5
Usbekistaan
0
20688
278739
250323
2026-04-09T16:20:03Z
Murma174
19
/* Koord */
278739
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="font-size:1.4em">'''Oʻzbekiston Respublikasi'''</span>
|NAME = '''Republiik Usbekistaan'''
|BILD-FLAGGE = Flag of Uzbekistan.svg
|BILD-FLAGGE-RAHMEN = ja
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge Usbekistans
|BILD-WAPPEN = Coat of Arms of Uzbekistan.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 100px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen Usbekistans
|WAPPEN-OPT = Emblem
|WAHLSPRUCH =
|AMTSSPRACHE = [[Usbekisk]],<br /> dialwiis uk [[Karakalpakisk]]
|HAUPTSTADT = [[Taschkent]]
|STAATSFORM = Republiik
|REGIERUNGSSYSTEM = Presidiaalsüsteem
|STAATSOBERHAUPT = President [[Shavkat Mirziyoyev]]
|REGIERUNGSCHEF = Ministerpresident [[Abdulla Aripov]]
|FLÄCHE = 448.978
|EINWOHNER = 31.576.400 <small>(1. Janewoore 2016)</small><ref>[http://news.uzreport.uz/news_4_r_140161.html Iinwenertaal di 1. Janewoore 2016] Stootelk komitee för statistik</ref>
|BEV-DICHTE = 70
|BIP = 2016<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=16&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=927&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= World Economic Outlook Database, April 2015] faan a [[Internatjunaal Müntfond]] (IWF/IMF)</ref>
* $ 66,05 Milliarden <small>(72.)</small>
* $ 205,68 Milliarden <small>(63.)</small>
* $ 2.115 <small>(136.)</small>
* $ 6.081 <small>(128.)</small>
|BIP-ERWEITERT =
* Totaal (nominaal)
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Iinw. (nominal)
* BIP/Iinw. (KKP)
|HDI = {{steigen}} 0,701 <small> (105.) (2016)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/2016-report United Nations Development Programme] ([[UNDP]]),</ref>
|WÄHRUNG = [[Soʻm]] (UZS)
|UNABHÄNGIGKEIT = 1. September 1991<br /> (faan't [[Sowjetunion]])
|NATIONALHYMNE = ''Serquyosh, hur oʻlkam,<br /> elga baxt, najot]]''<br />[[Datei:Uzbekistan anthem.ogg|150px]]
|ZEITZONE = [[UTC+5]]
|KFZ-KENNZEICHEN = UZ
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:UZ|UZ]], UZB, 860
|INTERNET-TLD = [[.uz]]
|TELEFON-VORWAHL = +998
|BILD-LAGE = Uzbekistan on the globe (Eurasia centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = EurasienGlobus1
|BILD1 =
|BEV-ZUNAHME={{Steigen}} +0,93 %<ref>(2016)[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html www.cia.gov]</ref>
}}
'''Usbekistaan''' ([[usbekisk]] ''Oʻzbekiston''; amtelk ''Republiik Usbekistaan'', usbekisk ''Oʻzbekiston Respublikasi'') as en banenstoot uun [[Madelaasien]]. Trinjam lei [[Kasachstan]], [[Kirgistan]], [[Tadjikistan]], [[Afghanistan]] an [[Turkmenistan]]. Uun't waasten lei di [[Aral-Sia]] an di [[Sarykamysch-Sia]]. Di nööm komt faan't fulk faan a [[Usbeken]] uf, an hör nööm gongt üüb [[Usbek Khan]] turag.
== Koord ==
{{Positionskarte+ | Usbekistan | width=400 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=41/20/00 | long=69/18/00 | region=UZ | label='''[[Taschkent]]'''}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/29/00 | long=68/45/00 | region=UZ | label=<small>[[Guliston]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/07/00 | long=67/50/00 | region=UZ | label=<small>[[Jizzax]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=3 | lat=39/39/00 | long=66/57/00 | region=UZ | label=<small>[[Samarqand]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=40/23/00 | long=71/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Fargʻona]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/59/00 | long=71/40/00 | region=UZ | label=<small>[[Namangan]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/46/00 | long=72/20/00 | region=UZ | label=<small>[[Andijon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=38/51/00 | long=65/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Qarshi]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=37/13/00 | long=67/17/00 | region=UZ | label=<small>[[Termiz]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=39/46/00 | long=64/26/00 | region=UZ | label=<small>[[Buxoro]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/05/00 | long=65/23/00 | region=UZ | label=<small>[[Navoiy]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=41/33/00 | long=60/38/00 | region=UZ | label=<small>[[Urganch]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=42/28/00 | long=59/36/00 | region=UZ | label=<small>[[Nukus]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=41/22/00 | long=60/22/00 | region=UZ | label=<small>[[Xiva]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/31/00 | long=70/56/00 | region=UZ | label=<small>[[Qoʻqon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=38/57/00 | long=68/10/00 | region=UZ | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Hazrat Sulton]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=25 | position=6 | label=[[Turkmeenistaan|<span style="color:#646464">'''TURKMEENISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=15 | X=70 | position=6 | label=[[Kasachstaan|<span style="color:#646464">'''KASACHSTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=45 | X=100 | position=9 | label=[[Kirgistaan|<span style="color:#646464">'''KIRGISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=87 | position=6 | label=[[Tadjikistaan|<span style="color:#646464">'''TADJIKISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=100 | X=78 | position=12 | label=[[Afghaanistaan|<span style="color:#646464">'''AFGHAANISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=98 | X=2 | position=2 | label=[[Iraan|<span style="color:#646464">'''IRAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=8 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Aral-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aral Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=40 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Sarykamysch-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Sarykamysch Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=50 | X=65 | position=6 | label=<small>[[Aydar-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aydar Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=20 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Karakalpakistaan|<span style="color:#646464">Karakalpakistaan</span>]]</small>}}
}}
{{ufsaat}}
== Prowinsen ==
Usbekistaan hää twaalew prowinsen (usbek. ''viloyat'', pl. ''viloyatlar''; iar (rüsk): ''oblast''), ian autonoom republiik (usbek. ''respublika'') an ian stäädprowins ''(shahar)''.
{{Imagemap Usbekistan1|Uzbekistan, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|left|400px|Prowinsen faan Usbekistan}}
{{ufsaat}}
{| class="wikitable" cellspacing="2" cellpadding="0"
!Prowins
!Hoodstääd
!Autokääntiaken
|-
|Stääd [[Taschkent|Toshkent]] ''(Toshkent shahri)'' (Stääd Taschkent)
|
|01–09
|-
|[[Taschkent (Prowins)|Taschkent]] ''(Toshkent viloyati)'' (Prowins Taschkent)
|[[Taschkent|Toshkent]] ''(Taschkent)''
|10–19
|-
|[[Prowins Sirdaryo|Sirdaryo]] ''(Sirdaryo viloyati)'' (Prowins Syr-Darja)
|[[Guliston]]
|20–24
|-
|[[Prowins Jizzax|Jizzax]] ''(Jizzax viloyati)'' (Prowins Dschizak)
|[[Jizzax]]
|25–29
|-
|[[Prowins Samarqand|Samarqand]] ''(Samarqand viloyati)'' (Prowins Samarkand)
|[[Samarkand|Samarqand]] ''(Samarkand)''
|30–39
|-
|[[Prowins Fargʻona|Fargʻona]] ''(Fargʻona viloyati)'' (Prowins Ferghana)
|[[Fargʻona]] ''(Ferghana)''
|40–49
|-
|[[Prowins Namangan|Namangan]] ''(Namangan viloyati)'' (Prowins Namangan)
|[[Namangan]]
|50–59
|-
|[[Prowins Andijon|Andijon]] ''(Andijon viloyati)'' (Prowins Andischan)
|[[Andijon]]
|60–69
|-
|[[Prowins Qashqadaryo|Qashqadaryo]] ''(Qashqadaryo viloyati)'' (Prowins Kaschka-Darja)
|[[Qarshi]] ''(Qarshi)''
|70–74
|-
|[[Prowins Surxondaryo|Surxondaryo]] ''(Surxondaryo viloyati)'' (Prowins Surchan-Darja)
|[[Termiz]] ''(Termez)''
|75–79
|-
|[[Prowins Buxoro|Buxoro]] ''(Buxoro viloyati)'' (Prowins Buchara)
|[[Buchara|Buxoro]] ''(Buchara)''
|80–84
|-
|[[Prowins Navoiy|Navoiy]] ''(Navoiy viloyati)'' (Prowins Nawoi)
|[[Navoiy]]
|85–89
|-
|[[Prowins Xorazm|Xorazm]] ''(Xorazm viloyati)'' (Prowins Choresm)
|[[Urganch]] ''(Urgentsch)''
|90–94
|-
|Republiik [[Karakalpakistan]] ''(Qoraqalpogʻiston Respublikasi;'' [[Karakalpakisk]] ''Qaraqalpaqstan Respublikasi)'' (Republiik Karakalpakistan)
|[[Nukus]] (karak. ''Noʻkis'')
|95–99
|}
==Histoore==
At lun wiar faan [[1924]] tu [[1991]] üüs det [[Usbeeks Sosialistisk Sowjetrepubliik|Usbeeks SSR]] ian faan a republiiken uun't [[Sowjetunioon]]. Det wurd 1. September [[1991]] suwereen.
== Futnuuten ==
<references />
{{Lunen uun Madelaasien}}
[[Kategorie:Usbekistaan| ]]
eem261n2xiafhma2a7vyrh1jgaivniq
278740
278739
2026-04-09T16:21:35Z
Murma174
19
278740
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="font-size:1.4em">'''Oʻzbekiston Respublikasi'''</span>
|NAME = '''Republiik Usbekistaan'''
|BILD-FLAGGE = Flag of Uzbekistan.svg
|BILD-FLAGGE-RAHMEN = ja
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge Usbekistans
|BILD-WAPPEN = Coat of Arms of Uzbekistan.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 100px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen Usbekistans
|WAPPEN-OPT = Emblem
|WAHLSPRUCH =
|AMTSSPRACHE = [[Usbekisk]],<br /> dialwiis uk [[Karakalpakisk]]
|HAUPTSTADT = [[Taschkent]]
|STAATSFORM = Republiik
|REGIERUNGSSYSTEM = Presidiaalsüsteem
|STAATSOBERHAUPT = President [[Shavkat Mirziyoyev]]
|REGIERUNGSCHEF = Ministerpresident [[Abdulla Aripov]]
|FLÄCHE = 448.978
|EINWOHNER = 31.576.400 <small>(1. Janewoore 2016)</small><ref>[http://news.uzreport.uz/news_4_r_140161.html Iinwenertaal di 1. Janewoore 2016] Stootelk komitee för statistik</ref>
|BEV-DICHTE = 70
|BIP = 2016<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=16&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=927&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= World Economic Outlook Database, April 2015] faan a [[Internatjunaal Müntfond]] (IWF/IMF)</ref>
* $ 66,05 Milliarden <small>(72.)</small>
* $ 205,68 Milliarden <small>(63.)</small>
* $ 2.115 <small>(136.)</small>
* $ 6.081 <small>(128.)</small>
|BIP-ERWEITERT =
* Totaal (nominaal)
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Iinw. (nominal)
* BIP/Iinw. (KKP)
|HDI = {{steigen}} 0,701 <small> (105.) (2016)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/2016-report United Nations Development Programme] ([[UNDP]]),</ref>
|WÄHRUNG = [[Soʻm]] (UZS)
|UNABHÄNGIGKEIT = 1. September 1991<br /> (faan't [[Sowjetunion]])
|NATIONALHYMNE = ''Serquyosh, hur oʻlkam,<br /> elga baxt, najot]]''<br />[[Datei:Uzbekistan anthem.ogg|150px]]
|ZEITZONE = [[UTC+5]]
|KFZ-KENNZEICHEN = UZ
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:UZ|UZ]], UZB, 860
|INTERNET-TLD = [[.uz]]
|TELEFON-VORWAHL = +998
|BILD-LAGE = Uzbekistan on the globe (Eurasia centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = EurasienGlobus1
|BILD1 =
|BEV-ZUNAHME={{Steigen}} +0,93 %<ref>(2016)[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html www.cia.gov]</ref>
}}
'''Usbekistaan''' ([[usbekisk]] ''Oʻzbekiston''; amtelk ''Republiik Usbekistaan'', usbekisk ''Oʻzbekiston Respublikasi'') as en banenstoot uun [[Madelaasien]]. Trinjam lei [[Kasachstan]], [[Kirgistan]], [[Tadjikistan]], [[Afghanistan]] an [[Turkmenistan]]. Uun't waasten lei di [[Aral-Sia]] an di [[Sarykamysch-Sia]]. Di nööm komt faan't fulk faan a [[Usbeken]] uf, an hör nööm gongt üüb [[Usbek Khan]] turag.
== Koord ==
{{Positionskarte+ | Usbekistan | width=400 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=10 | lat=41/20/00 | long=69/18/00 | region=UZ | label='''[[Taschkent]]'''}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/29/00 | long=68/45/00 | region=UZ | label=<small>[[Guliston]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/07/00 | long=67/50/00 | region=UZ | label=<small>[[Jizzax]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=3 | lat=39/39/00 | long=66/57/00 | region=UZ | label=<small>[[Samarqand]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=40/23/00 | long=71/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Fargʻona]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/59/00 | long=71/40/00 | region=UZ | label=<small>[[Namangan]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/46/00 | long=72/20/00 | region=UZ | label=<small>[[Andijon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=38/51/00 | long=65/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Qarshi]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=37/13/00 | long=67/17/00 | region=UZ | label=<small>[[Termiz]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=39/46/00 | long=64/26/00 | region=UZ | label=<small>[[Buxoro]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/05/00 | long=65/23/00 | region=UZ | label=<small>[[Navoiy]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=41/33/00 | long=60/38/00 | region=UZ | label=<small>[[Urganch]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=42/28/00 | long=59/36/00 | region=UZ | label=<small>[[Nukus]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=41/22/00 | long=60/22/00 | region=UZ | label=<small>[[Xiva]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/31/00 | long=70/56/00 | region=UZ | label=<small>[[Qoʻqon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=38/57/00 | long=68/10/00 | region=UZ | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Hazrat Sulton]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=25 | position=6 | label=[[Turkmeenistaan|<span style="color:#646464">'''TURKMEENISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=15 | X=70 | position=6 | label=[[Kasachstaan|<span style="color:#646464">'''KASACHSTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=45 | X=100 | position=9 | label=[[Kirgistaan|<span style="color:#646464">'''KIRGISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=87 | position=6 | label=[[Tadjikistaan|<span style="color:#646464">'''TADJIKISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=100 | X=78 | position=12 | label=[[Afghaanistaan|<span style="color:#646464">'''AFGHAANISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=98 | X=2 | position=2 | label=[[Iraan|<span style="color:#646464">'''IRAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=8 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Aral-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aral Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=40 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Sarykamysch-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Sarykamysch Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=50 | X=65 | position=6 | label=<small>[[Aydar-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aydar Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=20 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Karakalpakistaan|<span style="color:#646464">Karakalpakistaan</span>]]</small>}}
}}
{{ufsaat}}
== Prowinsen ==
Usbekistaan hää twaalew prowinsen (usbek. ''viloyat'', pl. ''viloyatlar''; iar (rüsk): ''oblast''), ian autonoom republiik (usbek. ''respublika'') an ian stäädprowins ''(shahar)''.
{{Imagemap Usbekistan1|Uzbekistan, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|left|400px|Prowinsen faan Usbekistan}}
{{ufsaat}}
{| class="wikitable" cellspacing="2" cellpadding="0"
!Prowins
!Hoodstääd
!Autokääntiaken
|-
|Stääd [[Taschkent|Toshkent]] ''(Toshkent shahri)'' (Stääd Taschkent)
|
|01–09
|-
|[[Taschkent (Prowins)|Taschkent]] ''(Toshkent viloyati)'' (Prowins Taschkent)
|[[Taschkent|Toshkent]] ''(Taschkent)''
|10–19
|-
|[[Prowins Sirdaryo|Sirdaryo]] ''(Sirdaryo viloyati)'' (Prowins Syr-Darja)
|[[Guliston]]
|20–24
|-
|[[Prowins Jizzax|Jizzax]] ''(Jizzax viloyati)'' (Prowins Dschizak)
|[[Jizzax]]
|25–29
|-
|[[Prowins Samarqand|Samarqand]] ''(Samarqand viloyati)'' (Prowins Samarkand)
|[[Samarkand|Samarqand]] ''(Samarkand)''
|30–39
|-
|[[Prowins Fargʻona|Fargʻona]] ''(Fargʻona viloyati)'' (Prowins Ferghana)
|[[Fargʻona]] ''(Ferghana)''
|40–49
|-
|[[Prowins Namangan|Namangan]] ''(Namangan viloyati)'' (Prowins Namangan)
|[[Namangan]]
|50–59
|-
|[[Prowins Andijon|Andijon]] ''(Andijon viloyati)'' (Prowins Andischan)
|[[Andijon]]
|60–69
|-
|[[Prowins Qashqadaryo|Qashqadaryo]] ''(Qashqadaryo viloyati)'' (Prowins Kaschka-Darja)
|[[Qarshi]] ''(Qarshi)''
|70–74
|-
|[[Prowins Surxondaryo|Surxondaryo]] ''(Surxondaryo viloyati)'' (Prowins Surchan-Darja)
|[[Termiz]] ''(Termez)''
|75–79
|-
|[[Prowins Buxoro|Buxoro]] ''(Buxoro viloyati)'' (Prowins Buchara)
|[[Buchara|Buxoro]] ''(Buchara)''
|80–84
|-
|[[Prowins Navoiy|Navoiy]] ''(Navoiy viloyati)'' (Prowins Nawoi)
|[[Navoiy]]
|85–89
|-
|[[Prowins Xorazm|Xorazm]] ''(Xorazm viloyati)'' (Prowins Choresm)
|[[Urganch]] ''(Urgentsch)''
|90–94
|-
|Republiik [[Karakalpakistan]] ''(Qoraqalpogʻiston Respublikasi;'' [[Karakalpakisk]] ''Qaraqalpaqstan Respublikasi)'' (Republiik Karakalpakistan)
|[[Nukus]] (karak. ''Noʻkis'')
|95–99
|}
==Histoore==
At lun wiar faan [[1924]] tu [[1991]] üüs det [[Usbeeks Sosialistisk Sowjetrepubliik|Usbeeks SSR]] ian faan a republiiken uun't [[Sowjetunioon]]. Det wurd 1. September [[1991]] suwereen.
== Futnuuten ==
<references />
{{Lunen uun Madelaasien}}
[[Kategorie:Usbekistaan| ]]
a1f4saal3l9p37xmene5s5y7o4dro1m
278746
278740
2026-04-09T16:47:18Z
Murma174
19
278746
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="font-size:1.4em">'''Oʻzbekiston Respublikasi'''</span>
|NAME = '''Republiik Usbekistaan'''
|BILD-FLAGGE = Flag of Uzbekistan.svg
|BILD-FLAGGE-RAHMEN = ja
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge Usbekistans
|BILD-WAPPEN = Coat of Arms of Uzbekistan.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 100px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen Usbekistans
|WAPPEN-OPT = Emblem
|WAHLSPRUCH =
|AMTSSPRACHE = [[Usbekisk]],<br /> dialwiis uk [[Karakalpakisk]]
|HAUPTSTADT = [[Taschkent]]
|STAATSFORM = Republiik
|REGIERUNGSSYSTEM = Presidiaalsüsteem
|STAATSOBERHAUPT = President [[Shavkat Mirziyoyev]]
|REGIERUNGSCHEF = Ministerpresident [[Abdulla Aripov]]
|FLÄCHE = 448.978
|EINWOHNER = 31.576.400 <small>(1. Janewoore 2016)</small><ref>[http://news.uzreport.uz/news_4_r_140161.html Iinwenertaal di 1. Janewoore 2016] Stootelk komitee för statistik</ref>
|BEV-DICHTE = 70
|BIP = 2016<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=16&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=927&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= World Economic Outlook Database, April 2015] faan a [[Internatjunaal Müntfond]] (IWF/IMF)</ref>
* $ 66,05 Milliarden <small>(72.)</small>
* $ 205,68 Milliarden <small>(63.)</small>
* $ 2.115 <small>(136.)</small>
* $ 6.081 <small>(128.)</small>
|BIP-ERWEITERT =
* Totaal (nominaal)
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Iinw. (nominal)
* BIP/Iinw. (KKP)
|HDI = {{steigen}} 0,701 <small> (105.) (2016)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/2016-report United Nations Development Programme] ([[UNDP]]),</ref>
|WÄHRUNG = [[Soʻm]] (UZS)
|UNABHÄNGIGKEIT = 1. September 1991<br /> (faan't [[Sowjetunion]])
|NATIONALHYMNE = ''Serquyosh, hur oʻlkam,<br /> elga baxt, najot]]''<br />[[Datei:Uzbekistan anthem.ogg|150px]]
|ZEITZONE = [[UTC+5]]
|KFZ-KENNZEICHEN = UZ
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:UZ|UZ]], UZB, 860
|INTERNET-TLD = [[.uz]]
|TELEFON-VORWAHL = +998
|BILD-LAGE = Uzbekistan on the globe (Eurasia centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = EurasienGlobus1
|BILD1 =
|BEV-ZUNAHME={{Steigen}} +0,93 %<ref>(2016)[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html www.cia.gov]</ref>
}}
'''Usbekistaan''' ([[usbekisk]] ''Oʻzbekiston''; amtelk ''Republiik Usbekistaan'', usbekisk ''Oʻzbekiston Respublikasi'') as en banenstoot uun [[Madelaasien]]. Trinjam lei [[Kasachstaan]], [[Kirgistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Afghaanistaan]] an [[Turkmeenistaan]]. Uun a waast lei a [[Aral Sia]] an a [[Sarykamysch Sia]]. Di nööm komt faan't fulk faan a [[Usbeken]] uf, an hör nööm gongt üüb [[Usbek Khan]] turag.
== Koord ==
{{Positionskarte+ | Usbekistan | width=400 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=10 | lat=41/20/00 | long=69/18/00 | region=UZ | label='''[[Taschkent]]'''}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/29/00 | long=68/45/00 | region=UZ | label=<small>[[Guliston]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/07/00 | long=67/50/00 | region=UZ | label=<small>[[Jizzax]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=3 | lat=39/39/00 | long=66/57/00 | region=UZ | label=<small>[[Samarqand]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=40/23/00 | long=71/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Fargʻona]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/59/00 | long=71/40/00 | region=UZ | label=<small>[[Namangan]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/46/00 | long=72/20/00 | region=UZ | label=<small>[[Andijon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=38/51/00 | long=65/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Qarshi]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=37/13/00 | long=67/17/00 | region=UZ | label=<small>[[Termiz]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=39/46/00 | long=64/26/00 | region=UZ | label=<small>[[Buxoro]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/05/00 | long=65/23/00 | region=UZ | label=<small>[[Navoiy]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=41/33/00 | long=60/38/00 | region=UZ | label=<small>[[Urganch]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=42/28/00 | long=59/36/00 | region=UZ | label=<small>[[Nukus]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=41/22/00 | long=60/22/00 | region=UZ | label=<small>[[Xiva]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/31/00 | long=70/56/00 | region=UZ | label=<small>[[Qoʻqon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=38/57/00 | long=68/10/00 | region=UZ | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Hazrat Sulton]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=25 | position=6 | label=[[Turkmeenistaan|<span style="color:#646464">'''TURKMEENISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=15 | X=70 | position=6 | label=[[Kasachstaan|<span style="color:#646464">'''KASACHSTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=45 | X=100 | position=9 | label=[[Kirgistaan|<span style="color:#646464">'''KIRGISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=87 | position=6 | label=[[Tadjikistaan|<span style="color:#646464">'''TADJIKISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=100 | X=78 | position=12 | label=[[Afghaanistaan|<span style="color:#646464">'''AFGHAANISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=98 | X=2 | position=2 | label=[[Iraan|<span style="color:#646464">'''IRAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=8 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Aral-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aral Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=40 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Sarykamysch-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Sarykamysch Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=50 | X=65 | position=6 | label=<small>[[Aydar-Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aydar Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=20 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Karakalpakistaan|<span style="color:#646464">Karakalpakistaan</span>]]</small>}}
}}
{{ufsaat}}
== Prowinsen ==
Usbekistaan hää twaalew prowinsen (usbek. ''viloyat'', pl. ''viloyatlar''; iar (rüsk): ''oblast''), ian autonoom republiik (usbek. ''respublika'') an ian stäädprowins ''(shahar)''.
{{Imagemap Usbekistan1|Uzbekistan, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|left|400px|Prowinsen faan Usbekistan}}
{{ufsaat}}
{| class="wikitable" cellspacing="2" cellpadding="0"
!Prowins
!Hoodstääd
!Autokääntiaken
|-
|Stääd [[Taschkent|Toshkent]] ''(Toshkent shahri)'' (Stääd Taschkent)
|
|01–09
|-
|[[Taschkent (Prowins)|Taschkent]] ''(Toshkent viloyati)'' (Prowins Taschkent)
|[[Taschkent|Toshkent]] ''(Taschkent)''
|10–19
|-
|[[Prowins Sirdaryo|Sirdaryo]] ''(Sirdaryo viloyati)'' (Prowins Syr-Darja)
|[[Guliston]]
|20–24
|-
|[[Prowins Jizzax|Jizzax]] ''(Jizzax viloyati)'' (Prowins Dschizak)
|[[Jizzax]]
|25–29
|-
|[[Prowins Samarqand|Samarqand]] ''(Samarqand viloyati)'' (Prowins Samarkand)
|[[Samarkand|Samarqand]] ''(Samarkand)''
|30–39
|-
|[[Prowins Fargʻona|Fargʻona]] ''(Fargʻona viloyati)'' (Prowins Ferghana)
|[[Fargʻona]] ''(Ferghana)''
|40–49
|-
|[[Prowins Namangan|Namangan]] ''(Namangan viloyati)'' (Prowins Namangan)
|[[Namangan]]
|50–59
|-
|[[Prowins Andijon|Andijon]] ''(Andijon viloyati)'' (Prowins Andischan)
|[[Andijon]]
|60–69
|-
|[[Prowins Qashqadaryo|Qashqadaryo]] ''(Qashqadaryo viloyati)'' (Prowins Kaschka-Darja)
|[[Qarshi]] ''(Qarshi)''
|70–74
|-
|[[Prowins Surxondaryo|Surxondaryo]] ''(Surxondaryo viloyati)'' (Prowins Surchan-Darja)
|[[Termiz]] ''(Termez)''
|75–79
|-
|[[Prowins Buxoro|Buxoro]] ''(Buxoro viloyati)'' (Prowins Buchara)
|[[Buchara|Buxoro]] ''(Buchara)''
|80–84
|-
|[[Prowins Navoiy|Navoiy]] ''(Navoiy viloyati)'' (Prowins Nawoi)
|[[Navoiy]]
|85–89
|-
|[[Prowins Xorazm|Xorazm]] ''(Xorazm viloyati)'' (Prowins Choresm)
|[[Urganch]] ''(Urgentsch)''
|90–94
|-
|Republiik [[Karakalpakistan]] ''(Qoraqalpogʻiston Respublikasi;'' [[Karakalpakisk]] ''Qaraqalpaqstan Respublikasi)'' (Republiik Karakalpakistan)
|[[Nukus]] (karak. ''Noʻkis'')
|95–99
|}
==Histoore==
At lun wiar faan [[1924]] tu [[1991]] üüs det [[Usbeeks Sosialistisk Sowjetrepubliik|Usbeeks SSR]] ian faan a republiiken uun't [[Sowjetunioon]]. Det wurd 1. September [[1991]] suwereen.
== Futnuuten ==
<references />
{{Lunen uun Madelaasien}}
[[Kategorie:Usbekistaan| ]]
t1bd5uouriag7pa5bcz2bh6vm67l1sk
278755
278746
2026-04-09T20:12:04Z
Murma174
19
278755
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="font-size:1.4em">'''Oʻzbekiston Respublikasi'''</span>
|NAME = '''Republiik Usbekistaan'''
|BILD-FLAGGE = Flag of Uzbekistan.svg
|BILD-FLAGGE-RAHMEN = ja
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge Usbekistans
|BILD-WAPPEN = Coat of Arms of Uzbekistan.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 100px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen Usbekistans
|WAPPEN-OPT = Emblem
|WAHLSPRUCH =
|AMTSSPRACHE = [[Usbekisk]],<br /> dialwiis uk [[Karakalpakisk]]
|HAUPTSTADT = [[Taschkent]]
|STAATSFORM = Republiik
|REGIERUNGSSYSTEM = Presidiaalsüsteem
|STAATSOBERHAUPT = President [[Shavkat Mirziyoyev]]
|REGIERUNGSCHEF = Ministerpresident [[Abdulla Aripov]]
|FLÄCHE = 448.978
|EINWOHNER = 31.576.400 <small>(1. Janewoore 2016)</small><ref>[http://news.uzreport.uz/news_4_r_140161.html Iinwenertaal di 1. Janewoore 2016] Stootelk komitee för statistik</ref>
|BEV-DICHTE = 70
|BIP = 2016<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=16&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=927&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= World Economic Outlook Database, April 2015] faan a [[Internatjunaal Müntfond]] (IWF/IMF)</ref>
* $ 66,05 Milliarden <small>(72.)</small>
* $ 205,68 Milliarden <small>(63.)</small>
* $ 2.115 <small>(136.)</small>
* $ 6.081 <small>(128.)</small>
|BIP-ERWEITERT =
* Totaal (nominaal)
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Iinw. (nominal)
* BIP/Iinw. (KKP)
|HDI = {{steigen}} 0,701 <small> (105.) (2016)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/2016-report United Nations Development Programme] ([[UNDP]]),</ref>
|WÄHRUNG = [[Soʻm]] (UZS)
|UNABHÄNGIGKEIT = 1. September 1991<br /> (faan't [[Sowjetunion]])
|NATIONALHYMNE = ''Serquyosh, hur oʻlkam,<br /> elga baxt, najot]]''<br />[[Datei:Uzbekistan anthem.ogg|150px]]
|ZEITZONE = [[UTC+5]]
|KFZ-KENNZEICHEN = UZ
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:UZ|UZ]], UZB, 860
|INTERNET-TLD = [[.uz]]
|TELEFON-VORWAHL = +998
|BILD-LAGE = Uzbekistan on the globe (Eurasia centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = EurasienGlobus1
|BILD1 =
|BEV-ZUNAHME={{Steigen}} +0,93 %<ref>(2016)[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html www.cia.gov]</ref>
}}
'''Usbekistaan''' ([[usbekisk]] ''Oʻzbekiston''; amtelk ''Republiik Usbekistaan'', usbekisk ''Oʻzbekiston Respublikasi'') as en banenstoot uun [[Madelaasien]]. Trinjam lei [[Kasachstaan]], [[Kirgistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Afghaanistaan]] an [[Turkmeenistaan]]. Uun a waast lei a [[Aral Sia]] an a [[Sarykamysch Sia]]. Di nööm komt faan't fulk faan a [[Usbeken]] uf, an hör nööm gongt üüb [[Usbek Khan]] turag.
== Koord ==
{{Positionskarte+ | Usbekistan | width=400 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=10 | lat=41/20/00 | long=69/18/00 | region=UZ | label='''[[Taschkent]]'''}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/29/00 | long=68/45/00 | region=UZ | label=<small>[[Guliston]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/07/00 | long=67/50/00 | region=UZ | label=<small>[[Jizzax]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=3 | lat=39/39/00 | long=66/57/00 | region=UZ | label=<small>[[Samarqand]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=40/23/00 | long=71/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Fargʻona]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/59/00 | long=71/40/00 | region=UZ | label=<small>[[Namangan]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/46/00 | long=72/20/00 | region=UZ | label=<small>[[Andijon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=38/51/00 | long=65/47/00 | region=UZ | label=<small>[[Qarshi]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=37/13/00 | long=67/17/00 | region=UZ | label=<small>[[Termiz]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=39/46/00 | long=64/26/00 | region=UZ | label=<small>[[Buxoro]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=40/05/00 | long=65/23/00 | region=UZ | label=<small>[[Navoiy]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=41/33/00 | long=60/38/00 | region=UZ | label=<small>[[Urganch]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=42/28/00 | long=59/36/00 | region=UZ | label=<small>[[Nukus]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=41/22/00 | long=60/22/00 | region=UZ | label=<small>[[Xiva]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=9 | lat=40/31/00 | long=70/56/00 | region=UZ | label=<small>[[Qoʻqon]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=6 | lat=38/57/00 | long=68/10/00 | region=UZ | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Hazrat Sulton]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=25 | position=6 | label=[[Turkmeenistaan|<span style="color:#646464">'''TURKMEENISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=15 | X=70 | position=6 | label=[[Kasachstaan|<span style="color:#646464">'''KASACHSTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=45 | X=100 | position=9 | label=[[Kirgistaan|<span style="color:#646464">'''KIRGISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=75 | X=87 | position=6 | label=[[Tadjikistaan|<span style="color:#646464">'''TADJIKISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=100 | X=78 | position=12 | label=[[Afghaanistaan|<span style="color:#646464">'''AFGHAANISTAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=98 | X=2 | position=2 | label=[[Iraan|<span style="color:#646464">'''IRAAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=8 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Aral Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aral Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=40 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Sarykamysch Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Sarykamysch Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=50 | X=65 | position=6 | label=<small>[[Aydar Sia|<span style="color:#2A6DB5">''Aydar Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=20 | X=15 | position=6 | label=<small>[[Karakalpakistaan|<span style="color:#646464">Karakalpakistaan</span>]]</small>}}
}}
{{ufsaat}}
== Prowinsen ==
Usbekistaan hää twaalew prowinsen (usbek. ''viloyat'', pl. ''viloyatlar''; iar (rüsk): ''oblast''), ian autonoom republiik (usbek. ''respublika'') an ian stäädprowins ''(shahar)''.
{{Imagemap Usbekistan1|Uzbekistan, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|left|400px|Prowinsen faan Usbekistan}}
{{ufsaat}}
{| class="wikitable" cellspacing="2" cellpadding="0"
!Prowins
!Hoodstääd
!Autokääntiaken
|-
|Stääd [[Taschkent|Toshkent]] ''(Toshkent shahri)'' (Stääd Taschkent)
|
|01–09
|-
|[[Taschkent (Prowins)|Taschkent]] ''(Toshkent viloyati)'' (Prowins Taschkent)
|[[Taschkent|Toshkent]] ''(Taschkent)''
|10–19
|-
|[[Prowins Sirdaryo|Sirdaryo]] ''(Sirdaryo viloyati)'' (Prowins Syr-Darja)
|[[Guliston]]
|20–24
|-
|[[Prowins Jizzax|Jizzax]] ''(Jizzax viloyati)'' (Prowins Dschizak)
|[[Jizzax]]
|25–29
|-
|[[Prowins Samarqand|Samarqand]] ''(Samarqand viloyati)'' (Prowins Samarkand)
|[[Samarkand|Samarqand]] ''(Samarkand)''
|30–39
|-
|[[Prowins Fargʻona|Fargʻona]] ''(Fargʻona viloyati)'' (Prowins Ferghana)
|[[Fargʻona]] ''(Ferghana)''
|40–49
|-
|[[Prowins Namangan|Namangan]] ''(Namangan viloyati)'' (Prowins Namangan)
|[[Namangan]]
|50–59
|-
|[[Prowins Andijon|Andijon]] ''(Andijon viloyati)'' (Prowins Andischan)
|[[Andijon]]
|60–69
|-
|[[Prowins Qashqadaryo|Qashqadaryo]] ''(Qashqadaryo viloyati)'' (Prowins Kaschka-Darja)
|[[Qarshi]] ''(Qarshi)''
|70–74
|-
|[[Prowins Surxondaryo|Surxondaryo]] ''(Surxondaryo viloyati)'' (Prowins Surchan-Darja)
|[[Termiz]] ''(Termez)''
|75–79
|-
|[[Prowins Buxoro|Buxoro]] ''(Buxoro viloyati)'' (Prowins Buchara)
|[[Buchara|Buxoro]] ''(Buchara)''
|80–84
|-
|[[Prowins Navoiy|Navoiy]] ''(Navoiy viloyati)'' (Prowins Nawoi)
|[[Navoiy]]
|85–89
|-
|[[Prowins Xorazm|Xorazm]] ''(Xorazm viloyati)'' (Prowins Choresm)
|[[Urganch]] ''(Urgentsch)''
|90–94
|-
|Republiik [[Karakalpakistan]] ''(Qoraqalpogʻiston Respublikasi;'' [[Karakalpakisk]] ''Qaraqalpaqstan Respublikasi)'' (Republiik Karakalpakistan)
|[[Nukus]] (karak. ''Noʻkis'')
|95–99
|}
==Histoore==
At lun wiar faan [[1924]] tu [[1991]] üüs det [[Usbeeks Sosialistisk Sowjetrepubliik|Usbeeks SSR]] ian faan a republiiken uun't [[Sowjetunioon]]. Det wurd 1. September [[1991]] suwereen.
== Futnuuten ==
<references />
{{Lunen uun Madelaasien}}
[[Kategorie:Usbekistaan| ]]
0vioooko2m1cgmq14wdxi2ojt3t017f
Usbekisk spriak
0
26908
278759
233144
2026-04-09T20:40:27Z
Murma174
19
278759
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Sprache öömrang
|Sprache = Usbekisk (''Oʻzbek tili'')
|Länder = [[Usbekistaan]], [[Afghaanistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Kirgistaan]], [[Kasachstaan]], [[Turkmeenistaan]], [[Ruslun]], [[Xinjiang]] (Schiina)
|Sprecher = ~ 27 miljuunen (2014)<ref>[http://www.ethnologue.com/language/uzb Ethnologue report for Northern Uzbek]</ref><ref>[http://www.ethnologue.com/language/uzs Ethnologue report for Southern Uzbek]</ref>
|Klassifikation = * [[Altaisk spriaken]]
*: [[Turkspriaken]]
*:: [[Karlukisk spriaken]]
|KSprache = Usbekisk
|Amtssprache = {{UZB}}<br />{{AFG}} (steedenwiis)
|ISO1 = uz
|ISO2 = uzb
|ISO3 = uzb (Makrospriak) mä:<br>uzn (Nuurdusbekisk)<br>uzs (Süüdusbekisk)
}}
<br>
At '''Usbekisk spriak''' (usbek. ''Oʻzbek tili'', ''Oʻzbekcha'', [[kyrilisk]] Ўзбек тили, [[araabisk]] {{Arabische Schrift|ئۇزبېك تیلى}} ''Oʻzbek tili''), as det wichtagst [[Turkspriak]] uun [[Madelaasien]]. Uun [[Usbekistaan]] as hat amtspriak an mamenspriak faan a miast iinwenern. Uk uun [[Afghaanistaan]] lewet en bedüüden taal faan spreegern.
Nai mä Usbekisk as det [[Uighuurisk]] uun [[Xinjiang]] (Schiina).
== Spriadkoord ==
[[Datei:Idioma uzbeko.png|thumb|left|Usbekisk spreegern<br>- jonkblä: üs muarhaidspriak]]
{{ufsaat}}
==Alfabeet==
Det Usbekisk spriak uun Usbekistaan brükt sant 1993 det [[Latiinsk alfabeet]]. Det [[Kyrilisk]] alfabeet as man noch faan föl lidj brükt. Det [[Araabisk alfabeet]] as uun Afghaanistaan brükt.
{| class="wikitable"
|-
| '''Buksteew''' || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''A a || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''B b || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''D d || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''E e || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''F f || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''G g || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''H h || style="width: 60pt; text-align: center;" | <big>'''I i
|-
| IPA || align=center | [a] of [æ]|| align=center | [b] || align=center | [d̪] || align=center | [e] || align=center | [ɸ] || align=center | [g] || align=center | [h] || align=center | [i] of [ɨ]
|-
| Nööm || align=center | a || align=center | be || align=center | de || align=center | e || align=center | ef || align=center | ge || align=center | he || align=center | i
|-
| '''Buksteew''' || align=center | <big>'''J j || align=center | <big>'''K k || align=center | <big>'''L l || align=center | <big>'''M m || align=center | <big>'''N n || align=center | <big>'''O o || align=center | <big>'''P p || align=center | <big>'''Q q
|-
| IPA || align=center | [dʒ] of [ʒ] || align=center | [k] || align=center | [l] || align=center | [m] || align=center | [n] || align=center | [ɒ] of [o] || align=center | [p] || align=center | [q] of [x]
|-
| Nööm || align=center | je || align=center | ke || align=center | el || align=center | em || align=center | en || align=center | o || align=center | pe || align=center | qe
|-
| '''Buksteew''' || align=center | <big>'''R r || align=center | <big>'''S s || align=center | <big>'''T t || align=center | <big>'''U u || align=center | <big>''' V v || align=center | <big>'''X x || align=center | <big>'''Y y || align=center | <big>'''Z z
|-
| IPA || align=center | [r] || align=center | [s] || align=center | [t̪] || align=center | [u] of [ʉ] || align=center | [v] of [w] || align=center | [x] || align=center | [j] || align=center | [z]
|-
| Nööm || align=center | er || align=center | es || align=center | te || align=center | u || align=center | ve || align=center | xe || align=center | ye || align=center | ze
|-
| '''Buksteew''' || align=center | <big>'''Oʻ oʻ || align=center | <big>'''Gʻ gʻ || align=center | <big>'''Sh sh || align=center | <big>'''Ch ch || align=center | <big>'''ng || align=center | <big>'''ʼ || ||
|-
| IPA || align=center | [o] of [ɵ] || align=center | [ʁ] || align=center | [ʃ] || align=center | [tʃ] || align=center | [ŋ] || align=center | [ʔ]
|-
| Nööm || align=center | oʻ || align=center | gʻ || align=center | she || align=center | che || align=center | nge || align=center | apostrof
|}
==Gramatik==
===Hoodwurden===
Usbekisk hoodwurden haa sääks kaasen.
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | Kaasen !! colspan=2 | ''Hingst'' !! colspan=2 | ''Hüs''
|-
! Iantaal !! Muartaal !! Iantaal !! Muartaal
|-
| [[noominatiif]] || ''ot'' || ''otlar'' || ''uy'' || ''uylar''
|-
| [[geenitiif]] || ''otning'' || ''otlarning'' || ''uyning'' || ''uylarning''
|-
| daatiif || ''otga'' || ''otlarga'' || ''uyga'' || ''uylarga''
|-
| akusatiif || ''otni'' || ''otlarni'' || ''uyni'' || ''uylarni''
|-
| lokatiif || ''otda'' || ''otlarda'' || ''uyda'' || ''uylarda''
|-
| ablatiif || ''otdan'' || ''otlardan'' || ''uydan'' || ''uylardan''
|}
===Pronoomen===
* '''men''': ik
* '''sen''': dü
* '''u''': hi, hat
* '''biz''': wi
* '''siz''': jam
* '''ular''': jo
Dön posesiiw pronoomen san sufiksen (t.b. ''kitob'' „buk“):
* kitob'''im''': min buk
* kitob'''ing''': din buk
* kitob'''i''': sin/hör buk
* kitob'''imiz''': üüs buk
* kitob'''ingiz''': jau buk
== Futnuuten ==
<references />
==Luke uk diar==
{{Turkspriaken}}
{{commonscat öömrang|Uzbek language|Usbekisk spriak}}
{{Navigationsleiste Schwesterprojekte|code=uz|text=usbekisk spriak|wsrce=0|wnews=0|wvers=0}}
[[Kategorie:Turkspriaken]]
t70c5q5gz4fy62bbu9cfxqhuwia588v
Sogdisk spriik
0
26929
278769
240556
2026-04-09T21:19:39Z
Murma174
19
278769
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Sogdian_alphabet.jpg|thumb|upright=1.5|Det Sogdisk Skraft]]
<br>
'''Sogdisk''' wiar en [[Uastiraans Spriiken|uastiraans spriik]], wat uun det [[Madelaasien|madelasiaatisk]] regiuun faan [[Sogdien]], uun det [[Usbekistaan]] an [[Tadschikistaan]] faan daaling, an uk uun sogdisk gemianskapen uun [[Schiina]] spreegen wurd. Det wiar uun det [[7. juarhunert]] det ferkiarsspriik loongs at [[Siisenstruat]]. Ian spriikwiis faan’t Sogdisk, wat uun't [[8. juarhunert]] uun det [[Osruuschana]] regiuun spreegen wurd, as tu't [[Jaghnoobisk (Spriik)|Jaghnoobisk Spriik]] faan daaling wurden. At skraft faan’t spriik kaam faan det [[Arameeisk Skraft]] uf an wiar föörluuper faan dön [[Uiguurisk Skraft|Uiguurisk]] an [[Mongoolisk Skraft|Mongoolisk]] skraften.
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Sogdian language|Sogdisk}}
[[Kategorie:Iraansk spriaken]]
4cx2v1q956908pmml4fald9zg83pbai
278770
278769
2026-04-09T21:20:28Z
Murma174
19
Murma174 hää det sidj [[Sogdisk (Spriik)]] efter [[Sogdisk spriik]] fersköwen.
278769
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Sogdian_alphabet.jpg|thumb|upright=1.5|Det Sogdisk Skraft]]
<br>
'''Sogdisk''' wiar en [[Uastiraans Spriiken|uastiraans spriik]], wat uun det [[Madelaasien|madelasiaatisk]] regiuun faan [[Sogdien]], uun det [[Usbekistaan]] an [[Tadschikistaan]] faan daaling, an uk uun sogdisk gemianskapen uun [[Schiina]] spreegen wurd. Det wiar uun det [[7. juarhunert]] det ferkiarsspriik loongs at [[Siisenstruat]]. Ian spriikwiis faan’t Sogdisk, wat uun't [[8. juarhunert]] uun det [[Osruuschana]] regiuun spreegen wurd, as tu't [[Jaghnoobisk (Spriik)|Jaghnoobisk Spriik]] faan daaling wurden. At skraft faan’t spriik kaam faan det [[Arameeisk Skraft]] uf an wiar föörluuper faan dön [[Uiguurisk Skraft|Uiguurisk]] an [[Mongoolisk Skraft|Mongoolisk]] skraften.
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Sogdian language|Sogdisk}}
[[Kategorie:Iraansk spriaken]]
4cx2v1q956908pmml4fald9zg83pbai
Taschkent
0
31631
278747
187488
2026-04-09T16:55:05Z
Murma174
19
HC: Du diartu [[Kategorie:Prowins uun Usbekistaan]]
278747
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
{{Positionskarte+ | Usbekistan | width=200 | float=right | maptype=relief | caption='''Taschkent''' uun Usbekistaan | places=
{{Positionskarte~ | Usbekistan | position=12 | lat=41/20/00 | long=69/18/00 | region=UZ | label=}}
}}
'''Taschkent''' (üüb [[Usbekisk]]: ''Toshkent'' [tɒʃˈkent]) as at hoodsteed faan [[Usbekistaan]]. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 2.352.900 lidj (2014)<ref>[http://citypopulation.de/en/uzbekistan/ ''Uzbekistan'', citypopulation.de]</ref>.
==Kwelen==
<references/>
[[Kategorie:Steed uun Usbekistaan]]
[[Kategorie:Hoodsteed uun Aasien]]
[[Kategorie:Prowins uun Usbekistaan]]
qrgjxjdm1uai7wmr4wx6lhn0goit3x2
Buxoro
0
54943
278741
2026-04-09T16:23:09Z
Murma174
19
Sidj tu [[Buchaaraa]] widjerfeerd
278741
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Buchaaraa]]
g7an5ex8gze8bn7izvh6fdkodxavnvp
Vorlage:TgS-Cyrl
10
54944
278742
2026-04-09T16:27:09Z
Murma174
19
nei
278742
wikitext
text/x-wiki
<onlyinclude>{{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=tg|SCRIPTING=Cyrl|LONG=1|SERVICE=[[tadschikisk]]}}</onlyinclude>
efeb0m86ykrba6vcn7rsdahok43p1kl
278743
278742
2026-04-09T16:27:59Z
Murma174
19
Sidj tu [[Vorlage:TgS]] widjerfeerd
278743
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[:Vorlage:TgS]]
0j4rn43z105w3zfi1313vsr2rceo65j
Buchaaraa
0
54945
278744
2026-04-09T16:39:16Z
Murma174
19
nei
278744
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Buchaaraa''' ({{tgS-Cyrl|Бухоро|Buchoro}}; {{faS|بخارا|Buchārā}} Buchārā; {{ruS|Бухара|Buchara}} Buchara; [[ingelsk]] ''Bukhara'') as en grat[[stääd]] uun [[Usbekistaan]]. Hat as hoodstääd faan't [[Prowins Buchaaraa]], an diar wene son 280.000 lidj.
Det stääd leit bi't ual ''[[siisenstruat]]'', an as daalang en wichtagen madelponkt faan [[hanel]] an [[industrii]] uun [[Madelaasien]]. A miast iinwenern san [[Tadjikistaan|Tadjiken]] an snaake Tadjikisk, det as nai mä Persisk.
Faan Buchaaraa kaam [[Avicenna]] (980–1037), en bedüüdenen geliarten faan't [[madelääler]].
== Histoorisk gebüüden ==
<gallery widths=200>
Samanid mausoleum bukhara.jpg|At [[Samaniiden]] mausoleum
Chahor Minor in Buchara.jpg|Madrasa Chahor Minor
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Bukhara}}
[[Kategorie:Steed uun Usbekistaan]]
qj0gjvf5m0ls5uwq0qmzm6tglj17cqs
278751
278744
2026-04-09T17:29:05Z
Murma174
19
278751
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Buchaaraa''' ({{tgS-Cyrl|Бухоро|Buchoro}}; {{faS|بخارا|Buchārā}} Buchārā; {{ruS|Бухара|Buchara}} Buchara; [[ingelsk]] ''Bukhara'') as en grat[[stääd]] uun [[Usbekistaan]]. Hat as hoodstääd faan't [[Prowins Buchaaraa]], an diar wene son 280.000 lidj.
Det stääd leit bi't ual ''[[Siisenstruat]]'', an as daalang en wichtagen madelponkt faan [[hanel]] an [[industrii]] uun [[Madelaasien]]. A miast iinwenern san [[Tadjikistaan|Tadjiken]] an snaake Tadjikisk, det as nai mä Persisk.
Faan Buchaaraa kaam [[Avicenna]] (980–1037), en bedüüdenen geliarten faan't [[madelääler]].
== Histoorisk gebüüden ==
<gallery widths=200>
Samanid mausoleum bukhara.jpg|At [[Samaniiden]] mausoleum
Chahor Minor in Buchara.jpg|Madrasa Chahor Minor
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Bukhara}}
[[Kategorie:Steed uun Usbekistaan]]
7vrn9w8nkhr5edgv1fz59sqfqt33ktu
Buchara
0
54946
278745
2026-04-09T16:44:32Z
Murma174
19
Sidj tu [[Buchaaraa]] widjerfeerd
278745
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Buchaaraa]]
g7an5ex8gze8bn7izvh6fdkodxavnvp
Prowins Buchaaraa
0
54947
278748
2026-04-09T16:55:33Z
Murma174
19
nei
278748
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
At '''Prowins Buchaaraa''' ({{uzS|Buxoro viloyati}}) as en prowins (''viloyat'') uun [[Usbekistaan]]. Diar wene son 1,8 miljoon lidj. Hoodstääd as [[Buchaaraa]].
<gallery widths=200>
Buxoro Viloyati in Uzbekistan.svg|Laag faan't prowins uun Usbekistaan
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Bukhara Region}}
[[Kategorie:Prowins uun Usbekistaan]]
eb5991viv0yg4f70o7dbd8wh4nf3or8
Siisenstruat
0
54948
278749
2026-04-09T17:25:45Z
Murma174
19
nei
278749
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
[[Datei:Silk Road in the I century AD - de.svg|thumb|350px|At Siisenstruat an ferbünjen hanelswaier uun't 1. juarhunert.]]
<br>
At '''Siisenstruat''' ({{zh|t=絲綢之路|v=丝绸之路|p=Sīchóu zhī Lù}}, kurt: {{zh|kurz=1|t=絲路|v=丝路|p=Sīlù}}; [[mongools]] {{lang|mn-Mong|{{MongolUnicode|ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠵᠠᠮ|h}}}} {{lang|mn-Latn|Tôrgan Jam}}; {{faS|جاده ابریشم‎|d=ǧādeh ābrīšam|w=dschādeh abrischam}}) as en ual näät faan hanelswaier, diar at [[Madlunsia]] regiuun mä [[Madelaasien]] an [[Uastaasien]] ferbanjt.
Auer at siisenstruat kaam ei bluas hanels[[waar]]en üs t.b. [[siisen]] tu [[Euroopa]], man uk ideen an [[religion|religioonen]].
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Silk Road}}
[[Kategorie:Hanel]]
8g5hs53lzi625zohn36ozqo33syuvgm
278750
278749
2026-04-09T17:28:37Z
Murma174
19
278750
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
[[Datei:Silk Road in the I century AD - de.svg|thumb|350px|At Siisenstruat an ferbünjen hanelswaier uun't 1. juarhunert.]]
<br>
At '''Siisenstruat''' ({{zh|t=絲綢之路|v=丝绸之路|p=Sīchóu zhī Lù}}, kurt: {{zh|kurz=1|t=絲路|v=丝路|p=Sīlù}}; [[mongools]] {{lang|mn-Mong|{{MongolUnicode|ᠲᠣᠷᠭᠠᠨ ᠵᠠᠮ|h}}}} {{lang|mn-Latn|Tôrgan Jam}}; {{faS|جاده ابریشم‎|d=ǧādeh ābrīšam|w=dschādeh abrischam}}; [[ingelsk]] ''Silk Road'') as en ual näät faan hanelswaier, diar at [[Madlunsia]] regiuun mä [[Madelaasien]] an [[Uastaasien]] ferbanjt.
Auer at Siisenstruat kaam ei bluas hanels[[waar]]en üs t.b. [[siisen]] tu [[Euroopa]], man uk ideen an [[religion|religioonen]].
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Silk Road}}
[[Kategorie:Hanel]]
rfxl0ys8fm7xkj0hpbwc2msojnuozuq
Prowins Buxoro
0
54949
278754
2026-04-09T20:09:30Z
Murma174
19
Sidj tu [[Prowins Buchaaraa]] widjerfeerd
278754
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Prowins Buchaaraa]]
pdhz7z1930lwu8yhavdz3zxnv2k9lc7
Samarkand
0
54950
278756
2026-04-09T20:31:48Z
Murma174
19
nei
278756
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Samarkand''' as en grat[[stääd]] uun [[Usbekistaan]]. Hat as hoodstääd faan't [[Prowins Samarkand]], an diar wene son 540.000 lidj.
Det stääd leit bi't ual ''[[Siisenstruat]]'', an as daalang en wichtagen madelponkt faan [[hanel]] an [[industrii]] uun [[Madelaasien]]. Uun Samarkand san grat huuchskuulen an uniwersiteeten. A miast iinwenern san [[Tadjikistaan|Tadjiken]] an snaake Tadjikisk, det as nai mä Persisk.
== Histoorisk gebüüden ==
<gallery widths=200>
Gur-I Amir - Tomb of the King.jpg|Guur-i Amiir mausoleum
Samarkand madrasa Shir Dar.JPG|Madrasa Sher Dor
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Samarkand}}
[[Kategorie:Steed uun Usbekistaan]]
7oaqvrgkpp3zfqc0o1dfm1kh0dl8vux
278757
278756
2026-04-09T20:34:17Z
Murma174
19
278757
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Samarkand''' ([[usbekisk]]-[[kyrilisk]] an {{tgS|Самарқанд}}, {{faS|سمرقند‎|DMG=Samarqand}}; {{ruS|Самарканд|Samarkand}} ''Samarkand'') as en grat[[stääd]] uun [[Usbekistaan]]. Hat as hoodstääd faan't [[Prowins Samarkand]], an diar wene son 540.000 lidj.
Det stääd leit bi't ual ''[[Siisenstruat]]'', an as daalang en wichtagen madelponkt faan [[hanel]] an [[industrii]] uun [[Madelaasien]]. Uun Samarkand san grat huuchskuulen an uniwersiteeten. A miast iinwenern san [[Tadjikistaan|Tadjiken]] an snaake Tadjikisk, det as nai mä Persisk.
== Histoorisk gebüüden ==
<gallery widths=200>
Gur-I Amir - Tomb of the King.jpg|Guur-i Amiir mausoleum
Samarkand madrasa Shir Dar.JPG|Madrasa Sher Dor
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Samarkand}}
[[Kategorie:Steed uun Usbekistaan]]
7lc6m49qho76jbofajie2z9ojeocm3l
Prowins Samarkand
0
54951
278758
2026-04-09T20:37:30Z
Murma174
19
nei
278758
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
At '''Prowins Samarkand''' ({{uzS| viloyati}}) as en prowins (''viloyat'') uun [[Usbekistaan]]. Diar wene son 3,6 miljoon lidj. Hoodstääd as [[Samarkand]].
<gallery widths=200>
Samarqand Viloyati in Uzbekistan.svg|Laag faan't prowins uun Usbekistaan
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Samarqand Region}}
[[Kategorie:Prowins uun Usbekistaan]]
tlk40alrmoug84w09y6h4ht1op9jj18
278783
278758
2026-04-10T11:11:13Z
Murma174
19
278783
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
At '''Prowins Samarkand''' ({{uzS|Samarqand viloyati}}) as en prowins (''viloyat'') uun [[Usbekistaan]]. Diar wene son 3,6 miljoon lidj. Hoodstääd as [[Samarkand]].
<gallery widths=200>
Samarqand Viloyati in Uzbekistan.svg|Laag faan't prowins uun Usbekistaan
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Samarqand Region}}
[[Kategorie:Prowins uun Usbekistaan]]
0cyge1yeco4jgkm89dxo7xeem268cfb
Prowins Samarqand
0
54952
278760
2026-04-09T20:41:25Z
Murma174
19
Sidj tu [[Prowins Samarkand]] widjerfeerd
278760
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Prowins Samarkand]]
96f1kqy3vq8egoisuajnwd2fwl89i3x
Tadjikisk
0
54953
278761
2026-04-09T20:43:26Z
Murma174
19
Sidj tu [[Tadjikisk spriak]] widjerfeerd
278761
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tadjikisk spriak]]
17kez64dkfxlqb9qqq80fom3ovleeiz
Tadjikisk spriak
0
54954
278763
2026-04-09T20:59:33Z
Murma174
19
nei
278763
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{Infobox Sprache öömrang
| Sprache = Tadjikisk
| Länder = [[Tadjikistaan]], [[Usbekistaan]], [[Xinjiang]]
|Sprecher= son 8 miljoonen
| Klassifikation = * [[Indogermaans spriaken]]
*: [[Indoiraans spriaken]]
*:: [[Iraans spriaken]]
*::: [[Persisk]]
| KSprache = Tadjikisk
| Amtssprache = [[Tadjikistaan]]
| ISO1 = tg
| ETHNO14 = PET
| ISO3 = tgk
| ISO2 = tgk
}}
<br>
'''Tadjikisk''' ([[kyrilisk]]: {{lang|tg|тоҷикӣ}}, [[persisk]] {{fa|تاجیکی‎|d=tāǧīkī}} {{IPA|[tɔːdʒɪːˈkiː]}}) as en spriakwiis faan't [[Persisk]], woort oober mä't [[kyrilisk]] [[alfabeet]] skrewen. Uun [[Tadjikistaan]] as Tadjikisk at amtspriak, hat woort oober uk uun [[Usbekistaan]] spreegen.
Tadjikisk as so nai mä't Persisk, dat hat uk uun [[Iraan]] (Farsi) an [[Afghaanistaan]] (Dari) ferstenen woort.
[[datei:Persian Language Location Map.svg|thumb|center|Persisk spriaken uun Iraan, Afghaanistaan an Tadjikistaan.]]{{ufsaat}}
[[Kategorie:Iraansk spriaken]]
m5djmzup2zkpglrh0ejgx77ghrx3oxr
278766
278763
2026-04-09T21:10:25Z
Murma174
19
278766
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{Infobox Sprache öömrang
| Sprache = Tadjikisk
| Länder = [[Tadjikistaan]], [[Usbekistaan]], [[Xinjiang]]
|Sprecher= son 8 miljoonen
| Klassifikation = * [[Indogermaans spriaken]]
*: [[Indoiraans spriaken]]
*:: [[Iraans spriaken]]
*::: [[Persisk]]
| KSprache = Tadjikisk
| Amtssprache = [[Tadjikistaan]]
| ISO1 = tg
| ETHNO14 = PET
| ISO3 = tgk
| ISO2 = tgk
}}
<br>
'''Tadjikisk''' ([[kyrilisk]]: {{lang|tg|тоҷикӣ}}, [[persisk]] {{fa|تاجیکی‎|d=tāǧīkī}} {{IPA|[tɔːdʒɪːˈkiː]}}) as en spriakwiis faan't [[Persisk]], woort oober mä't [[kyrilisk]] [[alfabeet]] skrewen. Uun [[Tadjikistaan]] as Tadjikisk at amtspriak, hat woort oober uk uun [[Usbekistaan]] spreegen.
Tadjikisk as so nai mä't Persisk, dat hat uk uun [[Iraan]] (Farsi) an [[Afghaanistaan]] (Dari) ferstenen woort.
[[datei:Persian Language Location Map.svg|thumb|center|Persisk spriaken uun Iraan, Afghaanistaan an Tadjikistaan.]]{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Tajik language}}
[[Kategorie:Iraansk spriaken]]
7xkiw8thvc7avgybpta5fvj4a3vnldb
Samarqand
0
54955
278765
2026-04-09T21:03:35Z
Murma174
19
Sidj tu [[Samarkand]] widjerfeerd
278765
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Samarkand]]
l5ggq0tkbsdm2dxkh61m5wq9cfhmyz0
Mongoolisk Skraft
0
54956
278767
2026-04-09T21:15:40Z
Murma174
19
Sidj tu [[Mongoolisk skraft]] widjerfeerd
278767
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Mongoolisk skraft]]
lotl21llzvibf50v9zcqhayw0q8wubf
Sogdisk (Spriik)
0
54957
278771
2026-04-09T21:20:28Z
Murma174
19
Murma174 hää det sidj [[Sogdisk (Spriik)]] efter [[Sogdisk spriik]] fersköwen.
278771
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Sogdisk spriik]]
i1c7emfxzofg01whbnbw87e0ihmq5du
Datei:Böle Bonken Hüs 2.jpg
6
54958
278776
2026-04-10T10:40:28Z
Murma174
19
{{Information
|Beschreibung = Bonken Hüs üüb Nuurderhörn
|Quelle = {{own}}
|Urheber = ei bekäänd
|Datum = ei bekäänd
|Genehmigung =
|Andere Versionen =
|Anmerkungen =
}}
{{Bild-PD-alt}}
278776
wikitext
text/x-wiki
== Beskriiwang ==
{{Information
|Beschreibung = Bonken Hüs üüb Nuurderhörn
|Quelle = {{own}}
|Urheber = ei bekäänd
|Datum = ei bekäänd
|Genehmigung =
|Andere Versionen =
|Anmerkungen =
}}
{{Bild-PD-alt}}
c47twf4bgywcpqogxr9o0f8g0a24a9b
Balch
0
54959
278778
2026-04-10T10:51:18Z
Murma174
19
Sidj tu [[Prowins Balch]] widjerfeerd
278778
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Prowins Balch]]
njbu3qe4jiy9ni8mhvmlnezza8u6ff4
Fargʻona
0
54960
278779
2026-04-10T10:58:29Z
Murma174
19
Sidj tu [[Ferghana]] widjerfeerd
278779
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Ferghana]]
6qpovh48u83bmwwwlz96peo7o3ro9j8
Ferghana
0
54961
278780
2026-04-10T11:02:58Z
Murma174
19
nei
278780
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Ferghana''' ([[usbekisk]]-[[kyrilisk]] Фарғона; {{RuS|Фергана|Fergana}} ''Fergana''; {{faS|فرغانه|d=Farġāna}}) as en grat[[stääd]] uun [[Usbekistaan]]. Hat as hoodstääd faan't [[Prowins Ferghana]], an diar wene son 165.000 lidj.
Det stääd leit bi't ual ''[[Siisenstruat]]'', an as daalang en wichtagen madelponkt faan [[hanel]] an [[industrii]] uun [[Madelaasien]].
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Fergana}}
[[Kategorie:Steed uun Usbekistaan]]
72ggo7p3b7rn5kna0q6bzd9m5vlx84m
Prowins Fargʻona
0
54962
278781
2026-04-10T11:06:06Z
Murma174
19
Sidj tu [[Prowins Ferghana]] widjerfeerd
278781
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Prowins Ferghana]]
ceore5jrij2umz3oghk4cld3bclq078
Prowins Ferghana
0
54963
278782
2026-04-10T11:09:25Z
Murma174
19
nei
278782
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
At '''Prowins Ferghana''' ({{uzS-Latn|'''Fargʻona viloyati'''}}; {{ruS|Ферганская область}} ''Ferganskaja oblast'') as en prowins (''viloyat'') uun [[Usbekistaan]]. Diar wene son 3,6 miljoon lidj. Hoodstääd as [[Ferghana]].
<gallery widths=200>
Farg'ona Viloyati in Uzbekistan.svg|Laag faan't prowins uun Usbekistaan
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Fergana Region}}
[[Kategorie:Prowins uun Usbekistaan]]
8yywztiwoce1qgc0udpy9lc8hmfi3fj