Wikipedia
frrwiki
https://frr.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Hoodsid
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Medium
Spezial
Diskussion
Benutzer
Benutzer Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Datei
Datei Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Vorlage
Vorlage Diskussion
Hilfe
Hilfe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
Seite
Seite Diskussion
Index
Index Diskussion
Text
Text Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Vorlage:Wechselkursdaten/EZB
10
4596
279564
279478
2026-04-23T18:07:06Z
LkhBot
19237
Bot: Aktualisierung
279564
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch: {{{1|}}}
|STAND=2026-04-23
|USD = 1.1694
|JPY = 186.5
|BGN = 1.9558
|CZK = 24.353
|DKK = 7.473
|GBP = 0.86575
|HUF = 364.89
|PLN = 4.2428
|RON = 5.0917
|SEK = 10.7795
|CHF = 0.9177
|ISK = 143.8
|NOK = 10.913
|HRK = 7.5365
|RUB = 117.2010
|TRY = 52.5351
|AUD = 1.6347
|BRL = 5.8037
|CAD = 1.5986
|CNY = 7.9928
|HKD = 9.16
|IDR = 20203.49
|ILS = 3.5038
|INR = 110.052
|KRW = 1729.96
|MXN = 20.291
|MYR = 4.6349
|NZD = 1.9861
|PHP = 70.651
|SGD = 1.4919
|THB = 37.836
|ZAR = 19.2576
|QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates]
}}</includeonly><noinclude>
Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html
[[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]]
</noinclude>
rhjmi0tqdbd5q5di8c7d8se9ankh0sh
Islaam
0
12777
279577
276978
2026-04-24T06:43:23Z
Murma174
19
/* Konfesiuun an rochtskuulen */
279577
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Fering}}
[[Datei:Islam by country.svg|thumb|350px|Lunen mä muar üs 10% mäfulgern<br /><span style="color:#008000;">'''Green'''</span>: [[Sunniten]], <span style="color:#ff0000;">'''Ruad'''</span>: [[Schiiten]], <span style="color:#0000bb;">'''Blä'''</span>: [[Ibaditen]]]]
<br>
A '''islaam''' as ian faan a grat welt[[religioon]]en, hi gongt turag üüb di profeet [[Mohammed]]. Mä muar üs 1,5 Mrd. mäfulgern as di islaam at öödergratst religioon efter at [[krastendoom]] (2,2 Mrd.).
A grünjliaren an gluuwen faan Islaam san uun a [[Qoraan]] (uk 'Koran' skrewen) a wurden faan God an det halig skraft faan Islaam. Naist tu a Qoraan liaw Musliimen uk uun a föörgunger buken faan God, so üs a Tawraat (Toorah of Ual Testament), a Endschiil ([[Biibel]], Eefangile of Nei Testament). Musliimen liaw, dat a Qoraan tu Mohammad faan a engel Gabriel (Dschebraiil) eebenboord wurd. A Qoraan wurt üs det wurd faan God (of Allah) uunsen, troch [[Mohamed]] (uk Mohammad) üs de letst profeet. Öler gluuwer an gesetsen auer wat Musliimen maage skul, kön faan hadiths kem. Oober liberaal Musliimen nate [[loogik]] an fernonft tu düüding.
==Konfesiuun an rochtskuulen==
A miast Musliimen san Sunniten, amanbi 85%. Jo san mäfulgern faan een faan fjauer rochtskuulen:
[[File:Madhhab Map3.png|thumb|350px|Konfesiuun an rochtskuulen wäältwidj]]
# Hanafi
# Hanbali
# Maliki
# Schaafi
At naist skaft san Schiiten mä 10 bit 15%. Jo dial jo ap tu trii twiigen:
# Twaalewst of Twaalew-Imaam-twiig: üs muarhaid uun [[Iraan]], [[Aserbaidschan]], Süüd [[Iraak]] an Süüd [[Liibanon]], üs grat manerhaid uk uun [[Afghaanistaan]], [[Indien]] an [[Pakistaan]].
# Ismailiten of Sööwen-Imaam-twiig: wäältwidj ferdiald, muarhaid uun Badachschan faan [[Tadjikistaan]] an [[Afghaanistaan]] mä Gilgit-Baltistaan uun [[Pakistaan]]. Oober uk mä maning mäfulgern uun [[Kanada]].
# Zaiditen of Fiiw-Imaam-twiig: miast uun a [[Jemen]].
Feraal uun [[Omaan]] lewe a mäfulgern faan Ibaditen, mä 2,5 miljuunen en manerhaid uun a Islaam.
Konfesiuunluas Musliimen, hiar tu nian rochtskuul of twiig. Jo san at muarhaid uun [[Kasachstaan]] (74%), [[Albaanien]] (65%) an [[Kirgistaan]] (64%),
== Fiiw grünjlaagen ==
Hoker tu a islaam häält, hää fiiw plichten:
# [[Schahada]] (islaamsk gluuw bekään)
# [[Salat]] (beedge)
# [[Zakat]] (a armen wat ufdu)
# [[Saum]] (uun a Ramadan fääste)
# [[Haddsch]] (efter Mekka raise)
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Islam}}
[[Kategorie:Religion]]
fk73lyp21wawwymqk1hmr907y104ide
Afghaanistaan
0
12873
279579
277369
2026-04-24T06:44:00Z
Murma174
19
/* Geograafisk Laag */
279579
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Navigationsleiste
|TITEL="Afghaanistaan" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[???|Sölring]]
[[Afghaanistaan|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}-->
{{Öömrang}}
{{Fering}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="line-height:1.33em;">'''د افغانستان اسلامي جمهوریت'''<br />''Da Afġānistān Islāmī Jomhoriyat''<br /><small>([[Paschtu]])</small><br />'''جمهوری اسلامی افغانستان'''<br />''Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afġānistān''<br /><small>([[Dari]])</small></span>
|NAME-DEUTSCH = Islamisk republiik faan Afghanistan
|NAME = '''Afghaanistaan'''
|BILD-FLAGGE = Flag of Afghanistan (2013–2021).svg
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge Afghanistans
|BILD-WAPPEN = Arms of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 104px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen Afghanistans
|AMTSSPRACHE = [[Paschtu]] an [[Dari]] (Persisk)
|HAUPTSTADT = [[Kaabul]]
|STAATSFORM = Theokraatisk Emiraat
|REGIERUNGSSYSTEM = Emiraat
|STAATSOBERHAUPT = Hibatullah Achundsada
|FLÄCHE = 652.864
|EINWOHNER = 33,3 Mio.<small>slompet 2016</small>
|BEV-ZUNAHME = {{Steigen}} +3,49 %
|BEV-DICHTE = 49,9
|BIP =
2010
* 15,61 Mrd. US$
* 27,36 Mrd. US$
* 500 US$
* 900 US$
|BIP-ERWEITERT =
* Totaal (Nominaal)
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Iinw. (Nominaal)
* BIP/Iinw. (KKP)
|HDI = {{Gestiegen}} 0,398 <small>(172.)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Complete.pdf Human Development Report 2011] (PDF; 5,9 MB), ufrepen di 9. Detsember 2011.</ref>
|WÄHRUNG = 1 [[Afghani]] = 100 Puls<br /> 1 € = {{Wechselkurs|EUR|AFN|NKS=2}} AFN<br /> 100 AFN = {{Wechselkurs|AFN|EUR|Faktor=100|NKS=2}} €<br /><small>(Stand: {{Wechselkurs|EUR|AFN|Datum=1}})</small>
|GRÜNDUNG = 1747
|UNABHÄNGIGKEIT = 19. August 1919
|NATIONALHYMNE =
|NATIONALFEIERTAG = 19. August
|ZEITZONE = [[UTC+4:30]]
|KFZ-KENNZEICHEN = AFG
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:AF|AF]], AFG, 004
|INTERNET-TLD = [[.af]]
|TELEFON-VORWAHL = +93
|BILD-LAGE = Afghanistan on the globe (Afro-Eurasia centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = Afro-EurasienGlobus1
|BILD1 =
}}
<br>
'''Afghaanistaan''', amtelk '''Islaamsk Republik faan Afghaanistaan''' ([[Paschtu]]/[[Dari]]: '''{{fa|افغانستان}}''' Afghānestān'''), as en lun tesken Madel- an Süüd[[aasien]]. Trinjam lei [[Iraan]], [[Turkmeenistaan]], [[Usbekistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Schiina]] an [[Pakistaan]]. Trii sjuarden faan't lun san berger.
== Geografii ==
{{Positionskarte+ | Afghanistan | width=450 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=9 | lat=34/32// | long=69/10// | region=AF | label='''[[Kabul]]'''}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=6 | lat=34/21// | long=62/11// | region=AF | label=<small>[[Herat]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=6 | lat=31/36// | long=65/42// | region=AF | label=<small>[[Kandahar]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=6 | lat=36/42// | long=67/07// | region=AF | label=<small>[[Mazār-i Scharif]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=12 | lat=34/26// | long=70/27// | region=AF | label=<small>[[Dschalalabad]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=12 | lat=36/44// | long=68/52// | region=AF | label=<small>[[Kunduz]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=6 | lat=35/57// | long=68/42// | region=AF | label=<small>[[Pol-e Chomri|Pol-e<br />Chomri]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=6 | lat=35/55// | long=64/47// | region=AF | label=<small>[[Maimana]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=12 | lat=36/40// | long=65/45// | region=AF | label=<small>[[Scheberghan]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=2 | lat=36/44// | long=69/32// | region=AF | label=<small>[[Taloqan]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=6 | lat=33/33// | long=68/25/30/ | region=AF | label=<small>[[Ghazni]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Afghanistan | position=4 | lat=36/26// | long=71/50// | region=AF | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Noshak]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=78 | X=5 | position=6 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Iraan]]}}
{{Positionskarte~ | Y=8 | X=15 | position=6 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Turkmeenistaan]]}}
{{Positionskarte~ | Y=0 | X=43 | position=6 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Usbekistaan]]}}
{{Positionskarte~ | Y=5 | X=83 | position=6 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Tadjikistaan]]}}
{{Positionskarte~ | Y=80 | X=60 | position=6 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Pakistaan]]}}
}}
{{ufsaat}}
===Geograafisk Laag===
Afghaanistaan as amanbi like grat üüs [[Frankrik]]. At lun dialt grensen mä seeks lunen. Det lingst grens (2.670 km) faan't lun wurt mä [[Pakistaan]] an det kurtst (91 km) mä [[Schiina]] diald. At lun dialt uk en 921 km lung grens mä [[Iraan]], en 1.357 km lung grens mä [[Tadjikistaan]], en 804 km lung grens mä [[Turkmenistaan]] an en 144 km mä [[Usbekistaan]].
De huuchst ponkt uun't lun as mä en hööchde faan 7.492 meetern de Noowschach (üüb [[Persisk]]/ Dari نوشاخ, [[DMG]] Nowshākh), wat uun dön [[Hindukusch]] Berger leit.
===Stääden===
Dön tjiin gratst stääden uun't lun san:
{| class="wikitable"
|-
! # !! Stääd !! Lidj (2019)<ref>[http://citypopulation.de/en/afghanistan/ ''Afghanistan'', citypopulation.de]</ref>
|-
| 1 || [[Kabul]] || 4.273.200
|-
| 2 || [[Heraat]] || 556.200
|-
| 3 || [[Kandahaar]] || 506.800
|-
| 4 || [[Mazaar-e Schariif]] || 469.200
|-
| 5 || [[Dschalaalaabaad]] || 263.300
|-
| 6 || [[Kunduuz]] || 183.300
|-
| 7 || [[Pul-e Chumrii]] || 120.800
|-
| 8 || [[Mejmaneh]] || 93.700
|-
| 9 || [[Scheberghaan]] || 91.400
|-
| 10 || [[Laschkar Gaah]] || 87.200
|}
== Kliima ==
{| class="wikitable"
|-
! Stääd !! Dai-/Naachttemperatuuren uun Janewoore !! Dai-/Naachttemperatuuren uun Jüüle
|-
| [[Herat]] || 9 °C/-3 °C || 37 °C/21 °C
|-
| [[Kabul]] || 5 °C/-7 °C || 32 °C/15 °C
|-
| [[Kandahar]] || 12 °C/0 °C || 40 °C/23 °C
|-
|}
== Prowinsen ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left;"
|- style="text-align:center;" class="hintergrundfarbe6"
!class="unsortable" | Laag !! Prowins !! Hoodstääd !! Grate uun km² !! Iinwenern !! Ööders wat
|-
| [[File:Badakhshan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Badachschaan]] <br /> {{fa|بدخشان}}
| [[Faizabad (Afghanistan)|Faizabad]]
| 44.059
| 951.000
| Uun't nuurden leit [[Tadjikistan]], uun't uasten [[Schiina]] an uun't süüduasten [[Pakistan]].
|-
| [[File:Badghis in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Badghis]]<br /> {{fa|بادغیس}}
| [[Qala-i-Naw]]
| 20.591
| 496.000
| Uun't nuurden leit [[Turkmenistan]].
|-
| [[File:Baghlan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Baglan (Provinz)|Baghlān]] <br /> {{fa|بغلان}}
| [[Pol-e Chomri]]
| 21.118
| 910.800
|
|-
| [[File:Balkh in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Balch (Provinz)|Balch]] <br /> {{fa|بلخ}}
| [[Masar-e Scharif]]
| 17.249
| 1.325.700
|
|-
| [[File:Bamyan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Bamiyan|Bāmiyān]] <br /> {{fa|بامیان}}
| [[Bamiyan (Stadt)|Bamiyan]]
| 14.175
| 447.200
|
|-
| [[Datei:Daykundi in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Daikondi]] <br /> {{fa|دایکندی}}/{{ps|دايکندي}}
| [[Nili (Stadt)|Nili]]
| 18.200
| 424.300
|
|-
| [[Datei:Jowzjan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Dschuzdschan]] <br /> {{fa|جوزجان}}
| [[Scheberghan]]
| 11.798
| 540.300
|
|-
| [[Datei:Farah in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Farah (Provinz)|Farāh]] <br /> {{fa|فراه}}
| [[Farah (Stadt)|Farah]]
| 48.471
| 507.400
|
|-
| [[Datei:Faryab in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Faryab|Fāryāb]] <br /> {{fa|فاریاب}}
| [[Maimana]]
| 20.293
| 998.100
|
|-
| [[Datei:Ghazni in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Ghazni (Provinz)|Ghaznī]] <br /> {{fa|غزنى}}/{{ps|غزني}}
| [[Ghazni]]
| 22.915
| 1.228.800
|
|-
| [[Datei:Ghor in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Ghor]] <br /> {{fa|غور}}
| [[Tschaghtscharan]]
| 36.479
| 690.300
|
|-
| [[Datei:Helmand in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Helmand (Provinz)|Helmand]] <br /> {{fa|هلمند}}
| [[Laschkar Gah]]
| 58.584
| 924.700
|
|-
| [[Datei:Herat in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Herat (Provinz)|Herat]] <br /> {{fa|هرات}}
| [[Herat]]
| 54.778
| 1.890.200
|
|-
| [[Datei:Kabul in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Kabul (Provinz)|Kabul]] <br /> {{fa|کابل}}
| [[Kabul]]
| 4.462
| 4.373.000
| Hoodstääd
|-
| [[Datei:Kandahar in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Kandahar (Provinz)|Kandahar]] <br /> {{fa|قندهار}}/{{ps|کندهار}}
| [[Kandahar]]
| 54.022
| 1.226.600
|
|-
| [[Datei:Kapisa in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Kapisa]] <br /> {{fa|کاپيسا}}
| [[Mahmud-e Raqi]]
| 1.842
| 441.000
|
|-
| [[Datei:Khost in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Chost (Provinz)|Chost]] <br /> {{fa|خوست}}
| [[Chost]]
| 4.152
| 574.600
|
|-
| [[Datei:Kunar in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Kunar]] <br /> {{fa|کنر}}/{{ps|کونړ}}
| [[Asadabad]]
| 4.942
| 450.700
|
|-
| [[Datei:Kunduz in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Kunduz (Provinz)|Kunduz]] <br /> {{fa|کندوز}}
| [[Kunduz]]
| 8.040
| 1.010.000
|
|-
| [[Datei:Laghman in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Laghman|Laghmān]] <br /> {{fa|لغمان}}
| [[Mehtarlam]]
| 3.843
| 445.600
|
|-
| [[Datei:Logar in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Lugar (Provinz)|Lugar]] <br /> {{fa|لوگر}}/{{ps|لوګر}}
| [[Pul-i-Alam]]
| 3.880
| 392.000
|
|-
| [[Datei:Nangarhar in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Nangarhar|Nangahār]] <br /> {{fa|ننگرهار}}/{{ps|ننګرهار}}
| [[Dschalalabad]]
| 7.727
| 1.517.400
|
|-
| [[Datei:Nimruz in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Nimrus|Nimrūz]] <br /> {{fa|نیمروز}}
| [[Sarandsch]]
| 41.005
| 165.000
| Diar wenet knaap hoker<br>(4 iinwenern per km²)
|-
| [[Datei:Nuristan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Nuristan]] <br /> {{fa|نورستان}}
| [[Parun (Stadt)|Parun]]
| 9.225
| 148.000
| iar: Kafiiristaan
|-
| [[Datei:Paktia in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Paktia]] <br /> {{fa|پکتیا}}
| [[Gardez (Afghanistan)|Gardez]]
| 6.432
| 552.000
|
|-
| [[Datei:Paktika in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Paktika]] <br /> {{fa|پکتیکا}}
| [[Scharan (Stadt)|Scharan]]
| 19.482
| 434.700
|
|-
| [[Datei:Panjshir in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Pandschschir]] <br /> {{fa|پنجشیر}}/{{ps|پنجشېر}}
| [[Bazarak]]
| 3.610
| 153.500
|
|-
| [[Datei:Parwan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Parwan]] <br /> {{fa|پروان}}
| [[Tscharikar]]
| 5.974
| 664.500
|
|-
| [[Datei:Samangan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Samangan]] <br /> {{fa|سمنگان}}/{{ps|سمنګان}}
| [[Aybak (Stadt)|Aybak]]
| 11.262
| 387.900
|
|-
| [[Datei:Sar-e Pol in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Sar-i Pul (Provinz)|Sar-i Pul]] <br /> {{fa|سرپل}}
| [[Sar-i Pul (Stadt)|Sar-i Pul]]
| 15.999
| 559.600
|
|-
| [[Datei:Takhar in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Tachar]] <br /> {{fa|تخار}}
| [[Taloqan]]
| 12.333
| 983.300
|
|-
| [[Datei:Oruzgan in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Uruzgan]] <br /> {{fa|اروزگان}}/{{ps|روزګان}}
| [[Tarin Kut]]
| 12.600
| 386.800
|
|-
| [[Datei:Wardak in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Wardak]] <br /> {{fa|وردک}}/{{ps|وردګ}}
| [[Maidan Schahr]]
| 8.938
| 596.300
|
|-
| [[Datei:Zabul in Afghanistan.svg|60px]]
| [[Zabul]] <br /> {{fa|زابل}}
| [[Qalat-i-Ghilzai]]
| 17.343
| 304.100
|
|}
<!--
=== Spriiken ===
[[Datei:Map of Languages in Afghanistan, by district.svg|miniatur|Distrikte mit der jeweils demographisch dominanten Sprache:<br />{{Farblegende|#62ff00|[[Persische Sprache|Persisch (Dari)]]}} {{Farblegende|#7c6300|[[Paschtunische Sprache|Paschtu]]}} {{Farblegende|#ed1b24|[[Usbekische Sprache|Usbekisch]]}} {{Farblegende|#fe9901|[[Turkmenische Sprache|Turkmenisch]]}} {{Farblegende|#aeaeae|[[Belutschische Sprache|Belutschisch]]}} {{Farblegende|#19deff|[[Nuristani-Sprachen|Nuristani]]}} {{Farblegende|#c806fd|[[Pashai]]}}]]In Afghanistan werden etwa 49 Sprachen<ref>[[Harald Haarmann]]: ''Sprachen-Almanach – Zahlen und Fakten zu allen Sprachen der Welt.'' Campus-Verl., Frankfurt/Main 2002, ISBN 3-593-36572-3, S. 273–274; Afghanistan</ref> und über 200 verschiedene Dialekte gesprochen. Von diesen wurden 1964 durch die große Ratsversammlung ''[[Loja Dschirga]]'' [[Persische Sprache|Persisch („Dari“)]] und [[Paschtu]] als offizielle Landes- und Regierungssprachen ([[Amtssprache]]n) im Rahmen der Bestätigung einer neuen Verfassung bestätigt.
''Dari'' ({{Fa|درى}}) – die offizielle afghanische Bezeichnung für das [[Persische Sprache|Persische]] und abgeleitet von ''Fārsī-ye Darbārī'', „Persisch des königlichen Hofes“ ({{FaS|دربار}} – ''Darbār'', „Königshof“) – ist die Mehrheitssprache<ref name="CIA" /> und seit dem Mittelalter die dominierende Verwaltungs- und Kultursprache der Region. Die literarische [[Geschriebene Sprache|Schriftsprache]] des Persischen fungiert seit der Staatsgründung Afghanistans als Amts- und Verwaltungssprache. Mehr als die Hälfte der Bevölkerung Afghanistans (hauptsächlich [[Tadschiken]], [[Hazara (Ethnie)|Hazara]], [[Aimaken]], aber auch sehr viele [[Paschtunen]]) spricht einen Dialekt des Persischen als Muttersprache. Persisch ist zudem die Sprache der Bevölkerung der Hauptstadt [[Kabul]], deren Dialekt – umgangssprachlich gleichgesetzt mit ''Dari'' – nicht nur als Regierungs- und Wirtschaftssprache, sondern auch als ''[[lingua franca]]'' zwischen jenen Volksgruppen dient, die nicht eine der beiden Landessprachen als Muttersprache sprechen.<ref name="Iranica" />
[[Johann Friedrich Kleuker]] verwendete 1776/77 erstmalig im deutschen Sprachraum die Schreibweise „Deri“ für die persische Sprache, welche sich „seit der [[Sassaniden]] als Hofsprache für alle Länder des iranischen Hochlandes“ entwickelt habe.<ref>Johann Friedrich Kleuker, Zend-Avesta: Zoroasters lebendiges Wort, worin die Lehren und Meinungen [...], Band 2, Riga, 1777, S. 37–38, S. 92–93.</ref> 1818 verwendete [[Joseph von Hammer-Purgstall]] dieselbe Schreibweise bei seinen Übersetzungen aus dem „Divan“ von [[Hafez]].<ref>Josep von Hammer-Purgstall, Schönen Redekünste Persiens, mit einer Blühtenlese aus zweihundert persischen Dichter, Wien, 1818, S. 3.</ref> Peter Snoy fügt in dem von Willi Kraus herausgegebenen Werk hinzu, dass der Name „Dari“, wie diese Sprache heute in Afghanistan heißt, besonders im 9. und 10. Jahrhundert am Hof (persisch „dar“) der [[Samaniden]] in Mittelasien aufkam. Dort wurde das zum westlichen Zweig der iranischen Sprachen gehörende Persisch zur Hofsprache (= „Dari“) ernannt.<ref>Peter Snoy in: Willi Kraus (Hrsg.), Afghanistan: Natur, Geschichte u. Kultur, Staat, Gesellschaft, 1975, S. 183.</ref>
''Paschtu'', die Sprache der [[Paschtunen]], ist per königlichem Dekret seit 1936 Amtssprache<ref name="Iranica" /> und wird von rund 35–55 % der Bevölkerung als Muttersprache gesprochen (Angaben variieren).<ref name="Iranica" /><ref name="CIA" /> So wird traditionellerweise die [[Milli Tharana|Nationalhymne Afghanistans]] in Paschtu gesungen. Auch militärische Titel sind der Sprache der Paschtunen entnommen. Trotzdem konnte sich Paschtu bisher nicht als Verwaltungssprache durchsetzen und hat diesen Status nur in den paschtunischen Stammesgebieten. Daher wird von anderen Bevölkerungsgruppen Paschtu meist als zweitrangig angesehen, und auch die Frage der Nationalhymne hat immer wieder provokante Diskussionen heraufbeschworen. Jegliche Versuche der Regierung, den Status von Paschtu in der Bevölkerung zu erhöhen, sind bisher im Großen und Ganzen gescheitert.
Daneben sind auch fünf Minderheitensprachen seit 1980 in jenen Regionen als Nationalsprachen anerkannt, in denen diese von der Mehrheit gesprochen werden; die Wichtigste ist dabei [[Usbekische Sprache|Ōzbēkī (Usbekisch)]]. Aber auch [[Turkmenische Sprache|Torkmanī (Turkmenisch)]], [[Belutschische Sprache|Balūčī (Belutschisch)]], [[Pashai|Pašaī (Pashai)]] und [[Nuristani-Sprachen|Nūrestānī (Nuristani)]] (Kati) haben unter [[Hamid Karzai|Karzai]] eine Aufwertung erfahren.<ref name="Iranica" />
-->
==Histoore==
Föör 1973 wiar at lun en monarchii. Uun detdiar juar wurd de letst köning, [[Mohammad Saahir Schaah]] (köning sant 1933), amstört an en republiik grünjlaanjen. De [[27. April]] [[1978]] wiar en putsch faan komunisten, an det Demokraatisk Republiik faan Afghaanistaan wurd ütjrepen. Bal jeew at welerstant faan a [[mudschaahidiin]] jin det nei regiaring, wat am halep faan't [[Sowjetunioon]] beed. Sowjetisk saldooten marschiaret de [[27. Deetsember]] [[1979]] iin. [[Paakistaan]], dön [[Ferianigt Stooten]] an öler lunen holep a welerstant jin't regiaring an't Sowjetunioon. A bedialiging faan't Sowjetunioon uun a krich wooret tu [[1989]] an de [[14. Febrewoore]] ferleet dön letst sowjetisk saldooten at lun. At jeew do en bürgerkrich bit dat a mudschaahidiin [[Kaabul]] naam, an det Demokraatisk Republiik de 16. April tu aanj kaam. Do bruch de naist bürgerkrich twesken a sköölen faan a mudschaahidiin ütj. Ian faan a sköölen faan a mudschaahidiin, a [[Taalibaan]], naam de [[27. September]] [[1996]] Kaabul: Afghaanistaan wurd en islaamsk emiraat, man a bürgerkrich ging widjer.
A Taalibaan wurd frinjer faan at teroorneetwerk [[Al-Qaida]] an at hood faan't neetwerk, [[Osama bin Laden]], wenet uun't lun. Al-Qaida greeb de [[11. September]] [[2001]] a [[Ferianigt Stooten]] uun, an a Ferianigt Stooten ferlangd, dat a Taalibaan ham tu jo auertudun. Jo saad naan an det internatschunaal interwentschuun uun a krich uun't lun begand. A Taalibaan ferlus hör meecht auer't lun, an en nei regiaring wurd mä't halep faan a Ferianigt Stooten an öler lunen skeeben. A bürgerkrich ging widjer. Öler lunen begand, hör saldooten faan't lun uftutjin. A Taalibaan begand en nei ofensiif an jo naam de [[16. August]] [[2021]] Kaabul.
==Demografii==
=== Religioon===
[[File:Mazar-e sharif - Steve Evans.jpg|thumb|Blä Masdschid, [[Mazaar-e Schariif]] uun Afghaanistaan.]]
Amanbi 99% faan't Afghaansk lidj san Musliimen, 90% hiar tu a Sunnitisk twiig faan a [[Islaam]] an miastendials faan`t Hanafitisk rochtskuul. 8% hiar tu a Twaalew-Imaam-twiig faan det Schiitisk rochtskuul, miastendials faan`t Hazaarah manerhaid. Amanbi 1% san Ismailiten (of Sööwen-Imaam-twiig) an lewe uun [[Badakhschaan]].
==Natuur==
[[File:Uncia uncia.jpg|thumb|upright|Snäleopard]]
===Diarten===
Uun Afghaanistaan lewe [[snäleopard]], sibiirisk [[tiiger]], brün [[beer]] an asiaatisk suart beer uun a huuch alpiin [[tundra]] regiuunen (liküs Badachschaan an Bamiyan). At Marko-Poolo sjep lewet bluat uun't Wakhan-Koridoor regiuun uun't nuurduast faan Afghaanistaan. [[Foos]], [[wulwer|wulew]], euraasisk [[loks]], [[wilswin]], [[muflon]], [[ruadhirsk]], strimel[[hyäänen]] hiar tu a [[tetjdiarten]] faan Afghaanistaan. Domestisiaret slacher san [[sjep]], [[siig]], [[beest]], [[hingst]], [[eesel]] an [[kameel]].
== Luke uk diar ==
{{Commons öömrang|أفغانستان|Afghaanistaan}}
{{Wikiatlas öömrang|Afghanistan|Afghaanistaan}}
<!--{{Wikivoyage|Afghanistan}}-->
== Kwelen ==
<references />
{{Coordinate|article=/|NS=33/56/00/N|EW=66/11/00/E|type=country|region=AF}}
{{Lunen uun Madelaasien}}
[[Kategorie:Afghaanistaan| ]]
h12e1oqwndfjo3szlv7k04655t87j3n
Iraan
0
12890
279566
279539
2026-04-23T19:06:48Z
Der Priese
23563
/* Demografii */ Tadjikistaan
279566
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[???|Sölring]]
[[Iraan|Öömrang]]
[[Iraan|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}-->
{{Öömrang}}
{{Fering}}
{{Infobox Staat öömrang
| NAME = <span style="font-size:2em">'''جمهوری اسلامی ايران'''</span><br />
<span style="font-size:1.4em">'''Dschomhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān'''</span><br />
'''Islaamsk Republiik Iraan'''
| BILD-FLAGGE = Flag of Iran.svg
| BILD-FLAGGE-RAHMEN = ja
| ARTIKEL-FLAGGE = Flagge des Iran
| BILD-WAPPEN = Emblem of Iran.svg
| BILD-WAPPEN-BREITE = 100px
| ARTIKEL-WAPPEN = Wappen des Iran
| WAHLSPRUCH = <span style="font-size:1.4em">استقلال آزادی جمهوری اسلامی</span><br />
<small>Esteqlāl, Āzādī, Dschomhūrī-ye Eslāmī</small><br />
''([[persisk]] för „Suwereniteet, Freihaid, Islaamsk Republiik“)''
| AMTSSPRACHE = [[Persisk]]
| HAUPTSTADT = [[Teheraan]] (Tehran)
| STAATSFORM = [[Islaamsk republiik]]
| REGIERUNGSSYSTEM = Autoriteer regime
| STAATSOBERHAUPT = ''[[de jure]]:'' Imam [[Muhammad al-Mahdi]]<br />''[[de facto]]:'' [[Modschtaba Chamenei]]
| REGIERUNGSCHEF = President [[Masoud Pezeshkian]]
| FLÄCHE = 1.648.195
| EINWOHNER = 92.838.753 (2025)<ref>https://www.worldometers.info/world-population/iran-population/</ref>
| BEV-DICHTE = 44,9
|BIP = 2011<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/index.aspx World Economic Outlook Database, April 2012] faan a [[IWF]]</ref>
* $ 496,243 Milliarden <small>(25.)</small>
* $ 1.006,540 Milliarden <small>(17.)</small>
* $ 6.445 <small>(80.)</small>
* $ 13.072 <small>(70.)</small>
|BIP-ERWEITERT =* Totaal (nominaal)
* Total ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Iinw. (nominaal)
* BIP/Einw. (KKP)
|HDI = {{Gleichgeblieben}} 0,707 <small>(88.)</small><ref>{{Internetquelle öömrang|url=http://hdrstats.undp.org/en/countries/profiles/IRN.html|titel=Iran (Islamic Republic of) Country Profile: Human Development Indicators|zugriff=2012-05-22}}</ref>
| WÄHRUNG = 1 [[Iraans Rial]] (iar = 100 Dinars)
| NATIONALHYMNE = ''[[Soroud-e Melli-ye Dschomhuri-ye Eslami-e Iran]]''
| ZEITZONE = [[UTC]]+3,5 / UTC+4,5 (Maarts-September)
| KFZ-KENNZEICHEN = IR
| INTERNET-TLD = [[.ir]]
| TELEFON-VORWAHL = +98
| BILD-LAGE = Iran on the globe (Afro-Eurasia centered).svg
| BILD-LAGE-IMAGEMAP = Afro-EurasienGlobus1
| BILD2 = Iran in its region.svg
}}
<br>
A '''Iraan''' of '''Iroon''' (uk '''Persien''', {{faS|ايران}} ''Īrān'' {{Audio-IPA|Iran alborz.ogg|iːˈrɔːn}}) as en lun uun [[Fööraasien]]. Bit [[1979]] wiar't en [[monarchii]], sant det rewolutsion as't en [[islaamsk republiik]].
<!-- nian Nordfriisk! Die ethnischen Territorien des Iran sind Persien, Azarbayejan, Kurdistan, Luristan, Bakhtiari, Khuzestan, Golestan, Gilan und Mazandaran
Der Iran ist ein multiethnisches Land. Die wichtigsten ethnischen Gruppen sind Lurs, Kurden (Kurdistani), Azeris, Perser, Mazandaranis, Gilakis, Khuzestani-Araber und Talysh.
Die älteste Zivilisation im Iran befindet sich in der Stadt Piranshahr-->
==Geografii==
=== Koord ===
{{ Positionskarte+ | Iran | width=360 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{ Positionskarte~ | Iran | position=4 | lat=35/42/00 | long=51/25/00 | region=IR | label='''[[Tehraan]]'''}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=36/18/00 | long=59/36/00 | region=IR | label=<small>[[Maschhad]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=32/39/00 | long=51/41/00 | region=IR | label=<small>[[Isfahan]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=38/05/00 | long=46/17/00 | region=IR | label=<small>[[Täbris]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=9 | lat=35/49/00 | long=50/58/00 | region=IR | label=<small>[[Karadsch]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=29/36/00 | long=52/31/00 | region=IR | label=<small>[[Schiraz]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=31/19/00 | long=48/42/00 | region=IR | label=<small>[[Ahvaz]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=34/39/00 | long=50/53/00 | region=IR | label=<small>[[Ghom]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=34/19/00 | long=47/04/00 | region=IR | label=<small>[[Kermānschāh (Stadt)|Kermānschāh]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=37/33/00 | long=45/04/00 | region=IR | label=<small>[[Urmia]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=29/30/00 | long=60/52/00 | region=IR | label=<small>[[Zahedan]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=30/17/00 | long=57/04/00 | region=IR | label=<small>[[Kerman (Iran)|Kerman]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=31/51/00 | long=54/22/00 | region=IR | label=<small>[[Yazd]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=6 | lat=32/52/00 | long=59/12/00 | region=IR | label=<small>[[Birdschand]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Iran | position=12 | lat=35/57/00 | long=52/06/00 | region=IR | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Damawand]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Y=5 | X=95 | position=8 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Turkmeenistaan]]}}
{{ Positionskarte~ | Y=42 | X=100 | position=8 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=<small>[[Afghaanistaan|Afghaa-<br />nistaan]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Y=89 | X=100 | position=8 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=<small>[[Pakistaan]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Y=60 | X=0 | position=3 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Iraak]]}}
{{ Positionskarte~ | Y=90 | X=5 | position=2 | label_style=bold/uppercase|label_color=#646464 | label=[[Saudi-Araabien]]}}
{{ Positionskarte~ | Y=82 | X=38 | position=6 | label_style=bold/italic/letterspacing/uppercase|label_color=#2A6DB5 | label=<small>[[Persisk Golf]]</small>}}
{{ Positionskarte~ | Y=7 | X=5 | position=6 | label=<small>''[[Urmia Sia]]''</small>}}
{{ Positionskarte~ | Y=5 | X=36 | position=6 | label=<small>''[[Kaspisk Sia]]''</small>}}
}}
{{ufsaat}}
===Geograafisk Laag===
Iraan leit twesken 40° an 24° (faan a nuurd tu a süüd) an 64° an 44° (faan a waast tu a uast). At lun as amanbi fiiwsis grater üüs Tjiisklun. At lun dialt grensen mä sööwen lunen. Det lingst grens (1.599 km) faan't lun wurt mä [[Irak]] an det kurtst (48 km) mä [[Armeenien]] diald. At lun dialt uk en 921 km lung grens mä [[Afghaanistaan]], en 689 km lung mä [[Aserbaidschan]], en 909 km lung mä [[Pakistaan]], en 1.148 km lung mä [[Turkmenistaan]], en an en 534 km lung mä’t [[Türkei]]. A eeg faan Iran bi det [[Kaspisk Sia]] as 728 km lung uun a nuurd an bi a [[Persisk Golf]] mä 1.536 km uun a süüd.
De huuchst ponkt uun't lun as mä en hööchde faan 5.600 meetern de [[Damawand]] (üüb Persisk كوه دماوند, [[DMG]] Kūh-e Damāwand), wat uun dön [[Alborz]] Berger leit.
=== Prowinsen ===
{{Imagemap Iran1|Iran, administrative divisions - de - colored.svg|right|rahmenlos|330px}}
At lun hää 31 prowinsen:
{| class="wikitable"
|-
! # !! Prowins !! Hoodsteed
|-
| 1 || [[Alborz (Prowins)|Alborz]] || [[Karadsch (Steed)|Karadsch]]
|-
| 2 || [[Ardebiil (Prowins)|Ardebiil]] || [[Ardebiil (Steed)|Ardebiil]]
|-
| 3 || [[Buuschehr (Prowins)|Buuschehr]] || [[Buuschehr (Steed)|Buuschehr]]
|-
| 4 || [[Chuuzestaan (Prowins)|Chuuzestaan]] || [[Ahwaaz (Steed)|Ahwaaz]]
|-
| 5 || [[Esfahaan (Prowins)|Esfahaan]] || [[Esfahaan (Steed)|Esfahaan]]
|-
| 6 || [[Giilaan (Prowins)|Giilaan]] || [[Rascht (Steed)|Rascht]]
|-
| 7 || [[Golestaan]] || [[Gorgaan (Steed)|Gorgaan]]
|-
| 8 || [[Hamadaan (Prowins)|Hamadaan]] || [[Hamadaan (Steed)|Hamadaan]]
|-
| 9 || [[Hormozgaan|Hormozgaan]] || [[Bandar Abbaas (Steed)|Bandar Abbaas]]
|-
| 10 || [[Iilaam (Prowins)|Iilaam]] || [[Iilaam (Steed)|Iilaam]]
|-
| 11 || [[Jazd (Prowins)|Jazd]] || [[Jazd (Steed)|Jazd]]
|-
| 12 || [[Kermaan (Prowins)|Kermaan]] || [[Kermaan (Steed)|Kermaan]]
|-
| 13 || [[Kermaanschaah (Prowins)|Kermaanschaah]] || [[Kermaanschaah (Steed)|Kermaanschaah]]
|-
| 14 || [[Kohgiiluuje an Buujer Ahmad]] || [[Jaasuudsch (Steed)|Jaasuudsch]]
|-
| 15 || [[Kordestaan (Prowins)|Kordestaan]] || [[Sanandadsch (Steed)|Sanandadsch]]
|-
| 16 || [[Lorestaan (Prowins)|Lorestaan]] || [[Chorramaabaad (Steed)|Chorramaabad]]
|-
| 17 || [[Maazandaraan (Prowins)|Maazandaraan]] || [[Saarii (Steed)|Saarii]]
|-
| 18 || [[Markazii]] („Maden“) || [[Araak (Steed)|Araak]]
|-
| 19 || [[Nuurd Choraasaan]] || [[Bodschnuurd (Steed)|Bodschnuurd]]
|-
| 20 || [[Qazwiin (Prowins)|Qazwiin]] || [[Qazwiin (Steed)|Qazwiin]]
|-
| 21 || [[Qom (Prowins)|Qom]] || [[Qom (Steed)|Qom]]
|-
| 22 || [[Paars (Prowins)|Paars]] || [[Schiiraaz (Steed)|Schiiraaz]]
|-
| 23 || [[Razawii-Choraasaan| Razawii-Choraasaan of Chorasaan-e Razawii]] || [[Maschhad (Steed)|Maschhad]]
|-
| 24 || [[Zandschaan (Prowins)|Zandschaan]] || [[Zandschaan (Steed)|Zandschaan]]
|-
| 25 || [[Semnaan (Prowins)|Semnaan]] || [[Semnaan (Steed)|Semnaan]]
|-
| 26 || [[Siistaan an Beluutschistaan]] || [[Zaahedaan (Steed)|Zaahedaan]]
|-
| 27 || [[Süüd Choraasaan]] || [[Biirdschand (Steed)|Biirdschand]]
|-
| 28 || [[Tehraan (Prowins)|Tehraan]] || [[Tehraan (Steed)|Tehraan]]
|-
| 29 || [[Tschahaar Mahaal an Bachtijaari]] || [[Schahr-e Kord (Steed)|Schahr-e Kord]]
|-
| 30 || [[Uast-Aserbaidschaan]] || [[Tabriiz (Steed)|Tabriiz]]
|-
| 31 || [[Waast-Aserbaidschaan]] || [[Urmia (Steed)|Urmia]]
|}
=== Kliima ===
Iraan hee en manigfualig kliima, faan [[ariid]] an semi-ariid tu [[subtroopisk]] bi't Kaspisk Sia an uun a nuurdelk holtingen ([[walt]]), heer faal a temperatuuren säälten oner a froost an det regiuun blaft fochtig. Uun't Kaspsik Sia Regiuun ([[Giilaan]], [[Golestaan]] an [[Maazandaraan]]) stiig somertemperatuuren säälten auer 29 °C. A juarelk rinfaal as 680 mm am a uast an muar üs 1.700 mm uun't waasten.
Uun't [[Zaagros]] baseng, uun a waast faan Iraan, san liiger temperatuuren an hard wontern, mä froostig dai-temperatuuren an swaar snä. A uast- an madel-baseng san ariid, mä maner üs 200 mm rin an haa [[wüüst]]neien. A somertemperatuuren kön 45 °C raage, uun [[Dascht-e Kawiir]] (Persisk دشت كوير) sogoor 70 °C.
A [[UN]] koordinaator för Iraan hee saad, dat "weederwaant det slimst menskelk seekerhaidsprobleem uun Iraan faan nütidj as".
[[File:Temperature Bar Chart Middle East-Iran--1901-2020--2021-07-13.png|thumb|300px|Temperatuurferanringen uun Iran]]
<gallery widths=200px>
Koppen-Geiger Map IRN present.svg|[[Köppen]]-[[Geiger]] kliima koord faan 1980 bit 2016.
Koppen-Geiger Map IRN future.svg|[[Köppen]]-[[Geiger]] kliima koord faan 2071 bit 2100, bereegent troch en [[globaal apwarmin]] model, diar det apwarmin uun a kementidj föörütj sai.
</gallery>
==Etymologii==
Uun at fergingenhaid wurd Iraan faan bütjluns lidj "Persien" neemd. Faan a iinwenern wiar at lun "Iraan" beneemd. De amtlik nööm wiar Persien. Uun't juar 1935 neemd Reza Schah Pahlavi det lun am tu Iraan. De nööm Iraan ment "lun faan a Aarier". Hat woort uun det ääler buk faan a [[Soroastrismus]], Avesta, brükt. Uun't 19. an 20. juarhunert wurd de nööm Aarier faan Europeern brükt, am aal a [[Indogermaans]] mensken tu beneemen. Det "Aarisk Rasse" wiar en ütjdrük, diar [[Hitler]] brükt, am sin "auerwäärdig ras" tu beskriiwen. "Aarier" ment "eedel" uun [[Iraansk spriiken]].
==Histoore==
Amanbi 500 f.Kr. wiar det areaal, wat nü Iraan as, at sentrum faan't [[Achemeniiden Rik]]. A [[Grichenlun|greks]] stäädstooten streed jin a Persisk armeeen, diar faan [[Darius de Grat]] an [[Xerxes]] uunfeerd wurd. Do naam [[Alexander de Grat]] at lun iin, efterdat hi auer a Achameniiden faan Persien siiget hed. Hi regiaret, bit hi stoorew. Do regiaret a greks Seleukiiden, bit jo faan't [[Arsakiiden Rik]] slaanj wurd, diar leeder jin't [[Röömsk Rik]] streden hää. Efter at Arsakiiden (Parter) Rik kaam at [[Sasaniiden Rik]] (224 – 651) tu a meecht. Ööder fulken haa Persien iinnimen, so üs a Arabern (7. juarhunert), a Türken (10. juarhunert) an a Mongoolen (13. juarhunert). Oober Iraan hed an hee altidj en ööder an eegen iraansk kultuur, diar widjer lewet.
Efterdat a muslimsk Arabern a Iraan iinnimen hed, wurd persisk wüfen üs hüshual-slaawen ferkääft, persisk maaner wurd twüngen, tu bauen, tu büürin an hard werk tu maagin.
Efterdat at Sasaniiden Rik uun 651 ferfool, wiar uun't [[Umajaaden Kalifaat]] föl Persisk iinflööd, hauptsechelk det administratsjuun an det hoofkultuur. Maning ferwaltern wiar faan Persisk stamhüsger. Persisk bleew det ofitsiel spriik faan't Kalifaat, bit [[Araabisk]] uun't leed 7. juarhunert auernimen wurd. Oober Persien wiar do noch ei foldialig faan a Umajaaden kontroliaret; apartig Tabaristaan ([[Giilaan]], [[Golestaan]] an [[Maazandaraan]]) wiar oner't Dabujiid dünastii ünufhingig bit 760, an Tabaristaan wurd dial faan det [[Abbasiiden Rik]]. Diaram hee Maazandaraani (of [[Maazandaraans]]) öler Araabisk wurden üüs Persisk an öler [[Iraansk spriiken]]. A Araabisk Abbasiid kalif Haaruun hed Persisk konkubiinen.
Widjert at njüügenst an tjinst juarhundert, 819 bit 999, bleud (Nei-) Persisk spriik an kultuur oner at [[Samaniiden Rik]] weler ap. At Turko-Persisk [[Seldschuken Rik]] fuarmet at 11. juarhunert.
At Safawiiden-Rik (1502-1736) maaget at [[Schiitisk]] rochtskuul faan a [[Islaam]] tu't stootsreligioon faan Iraan. A letst köningen faan Iraan wiar faan det Pahlavi dynastii, an regiaret faan 1925 bit 1979, üüs efter en rewolutschuun Ayatollah Khomeini en Islaamisk republiik gründet.
De 28. Febrewoore 2026 haa dön [[Ferianigt Stooten]] an [[Israel]] en krich jin Iraan begand. Jo haa Ali Khamenei duad maaget an flook öler iiransk politikern. Diarbi san uk muar üüs düüsen iinwenern faan Iraan tu duas kimen. Stoot baas an bundespresident Frank-Walter Steinmeier an öler politikern saad, det ferstupt jin at [[fulkenrocht]]. Iraan hää mä rakeeten uungreber jin Israel an FS-frinjer uun a Madel-Uasten werket, an slood a [[Persisk Golf]] mä't [[Struat faan Hormuz]] (Hormoz) faan't [[Hormozgan]] prowins, wat de globaal [[hanel]] stiart.
[[Datei:Achaemenid_Empire_at_its greatest_extent_according_to_Oxford_Atlas_of_World_History_2002.jpg|thumb|300px|Koord faan Persien (500 f. Kr.)]]
=== Ufluup ===
[[Antike]]:
# Mä't Köningrik Anshan wurd Persien uun det [[7. juarhunert f.Kr.]] dial faan det [[Meedisk Rik]]
# [[Achemeniiden Rik]] (Ual Persisk: 𐎧𐏁𐏂, Xšāça, lit. 'keiserrik'): 550 f.Kr. bit 330 f.Kr.
# [[Makedoonsk Rik]] an [[Seleukiiden Rik]]: 330 f. Kr. bit 247* f. Kr. (*uun Persien) [[Alexander de Grat]] köning faan Makedoonien, efter san duas haa sin militeers (a diadochen) det könangrik apdiald. [[Seleukos Nikator]].
# [[Arsakiiden Rik]]: 247 f.Kr. bit 224
# [[Sasaniiden Rik]] (Madel Persisk: 𐭠𐭩𐭥𐭠𐭭𐭱𐭲𐭥𐭩 Ērānšahr, lit. 'Iraansk Keiserrik'): 224 bit 651
Uun de tidj faan a Persisk Riken hee ham en bedüüden kultuur briad maaget. [[Hanel]] an [[konst]] bleud ap. [[Ual/Madel Persisk]] an [[Arameesk]] wiar amtspriiken faan't rik. [[Fööraasien]] an [[Madelaasien]] kaam oner persisk iinflööd an diar wurd bit daaling "[[iraansk spriiken]]" snaaket.
==Demografii==
===Spriiken===
(Nei) [[Persisk]] as at iansigst amtspriik uun det lun. Hat wurt uk snaaket uun [[Afghaanistaan]] an [[Tadjikistaan]]. Persisk hiart tu a twiig faan a [[iraansk spriiken]] an sodening tu't [[indogermaans]].
[[File:Persépolis. Inscription.jpg|thumb|Ual Persisk uun Achameniiden iinskraft ([[Persepolis]], Iraan)]]
Üs en skrewen spriik wiar Ual Persisk uun köningelk Achameniiden iinskraften auerleewert. De äälst bekäänd tekst uun Ual Persisk skrewen as at Behistuun iinskraft, wat ütj at tidj faan [[Schah]] (Köning) Darius de Grat ( 𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁 Dārayavaʰuš; 522–486 f.Kr.) komt.
Nai ferwaant mä Ual Persisk, oober faan en ööder twiig faan a iraansk spriiken, wiar Avestisk, det sprik faan't ual [[relegioon]] faan Iraan, a [[Soroastrismus]].
Madel Persisk kaam uun a Sasaniiden iinskraften (224 bit 651) föör. Uun literaarisk spriik wurd Madel Persisk iarst leeder, uun't 6. of 7. juarhunert, ferwäänd. Faan't 8. juarhunert uun begant hat tu Nei Persisk tu wanlin, mä det madel-periuud-fuarem, wat bluat noch uun a teksten faan Soroastrismus widjer lewet.
De iarst wichtig Persisk dachter wiar [[Rudaki]]. Hi wurd uun't 10. juarhunert feriaret, üs at [[Samaniiden Rik]] üüb't hööchde faan sin meecht wiar.
Nei Persisk teksten wurd uun't [[araabisk skraft]] skrewen, an kaam uun't 9. juarhunert ap.
[[File:Iran ethnoreligious distribution 2004.jpg|thumb|300px|Spriiken, religioonen an fulken faan Iraan]]
Nochhuaren uun Fööraasien san diar soföl ünlik spriiken üüb een bonk üs uun Iraan.
Uun det lun tesken Kaspisk Sia an Persisk Golf wurt uk trii grat manertaalspriiken snaaket, det san [[Aserbaidschaansk]] amanbi 20%, [[Kurdisk]] (Sorani an Süüdkurdisk) amanbi 10% an [[Maazandaraans]] mä Gilaki (bial Kaspisk spriiken) amanbi 5%. An do komt uk [[Araabisk]] mä 2% faan lidj uun dön süüdelk regiuunen diartu.
Aserbaidschaansk wurt fööraal uun de nuurd-waastelk loonsdial snaaket, uun [[Ardebiil]], [[Zandschaan]], [[Uast-Aserbaidschaan| Uast-]] an [[Waast-Aserbaidschaan]]. Amanbi 16 miljuunen minsken faan a Aseri manerhaid lewe miast nai bi a grens tu't naiberlun [[Aserbaidschaan]].
Kurdisk (mä Lorisk) as en spriik, diar uun [[Kordestaan]], [[Kermaanschaah (Prowins)|Kermaanschaah]], [[Lorestaan]] an üs Sorani uun't [[Autonoom Regiuun Kurdistaan]] faan a [[Iraak]] snaaket wurt. Uun a Iraan snaake amanbi 10 miljuunen minsken Kurdisk.
Maazandaraans of Tabari as det spriik faan amanbi 5 miljuunen mensken. Hat wurt fööraal uun det Kaspisk Sia Regiuun ([[Giilaan]], [[Golestaan]] an [[Maazandaraan]]) spreegen.
=== Religioon===
[[File: Imam_Reza's_Birth_Anniversary_-_8_October_2011_08.jpg|thumb|Imaam Reza Masdschid san gebursdai uun [[Maschhad]], Iraan]]
Amanbi 90% faan at iraansk lidj san Musliimen. Det stoots[[religion]] as Schiitisk [[Islaam]]. Hat as sant det Safawiiden Rik uun't 16. juarhunert det stootsreligion. Hat hiart tu a Twaalew-Imaam-twiig faan det Schiitisk rochtskuul. Amanbi 9% faan a iraansk Musliimen hiart tu a Sunnitisk twiig faan a Islaam, miastendials faan at [[Kurdisk]], [[Turkmeensk]] of Beluutschisk manerhaid. 9% faan a Iraanern, diar nian Musliimen san, san mäfulgern faan [[Soroastrismus]], [[Krastendoom]] an [[Juudendoom]]. Diar lewe son 300.000 bit 370.000 Krasten (maning [[armeensk]] Iraanern) an 25.000 persisk Juuden uun't lun.
== Kultuur==
===Köögem===
[[File:Gheymeh Stew.jpg|thumb|chorescht-e qejmeh, mä ruad fleesk (sjep of beest), persisk [[eert]] (lappe), [[eerdaapler]], sandrüget limeten, [[tomoot|tomaaten]] an safraan-ris]]
Eegen iraansk köögem san fermingd spiisen faan [[ris]] mä "chorescht": [[flääsk| fleesk]], greensaagen an / of [[nöden]]. Krüüsen wurd maning brükt, mä [[früchten]] üs [[plumen]], [[Granaataapelbuumer|granaataapler]], [[kwitenbuum|kwiten]], [[aprikoos]]en an [[sinken]]. Iraansk krüüsen an [[gewürtsen]] san [[safraan]], green [[kardamom]], an drüget [[limeten]], [[kaneel]], [[kurkuuma]] an [[pitersile]] wurd brükt.
===Festdaar===
[[File:7SEEN 89.jpg|thumb|left|Haaft-Sin Boosel, [[Tehraan]], Iraan]]
<br>
Uun a Iraan wurt sant 1925 amtelk a [[Iraans kalender|Dschalaalikalender]] brükt. Hi racht ham efter at sanjuar an begant tu '''[[Nooruuz]]''' ([[wosbegan]]). Nooruuz (Iraanisk of Persisk Neijuar) wurd üs festdai al tu tidj faan Achameniiden (6. juarhunert f.Kr.) feiert. För Neisdai wurt en apartig boosel üübberigt, a Haaft-sin. "Haaft" bedüüdet sööwen an "sin" as a buksteew "s" uun at persisk/araabisk alfabeet, amdat sööwen dingen för a boosel benatigt wurd:
{{ufsaat}}
# Sabzeh (سبزه) – [[wiaten]], [[bere]] of [[lins]] poon
# Samanuu(سمنو) – [[wiaten]] siadkurner poding
# Sendsched (سنجد) – [[öölewilger]]
# Serkeh (سرکه) – [[eetj]]
# Siib (uk Seeb) (سیب) – [[aapel]]
# Siir (سیر) – [[knooplook]]
# Somaq of Sumak (سماق) – [[sumak]]
[[File:L04vb2pizbcs.jpg|thumb|Schab-e Yalda Boosel]]
'''[[Schab-e Yalda]]''' of Yalda Naacht (uk Dschella Naacht) as en ual fest uun [[Iraan]], [[Kurdistaan]], [[Usbekistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Afghaanistaan]], an [[Turkmenistaan]]. Hat wurt tu [[wontersankiar]] faan a [[nuurdhualewkuugel]] feiert. Hat as miast at naacht faan a 21. Deetsember (of 20. uun [[skregeljuar]]en) uun a [[gregoriaans kalender]]. A Dai faan Schab-e Yalda as at tidj, wan a san sin liichst stant uun a hemel hee an a dai det kurtst periood faan dailaacht hee. Det as a began faan de astronoomisk [[wonter]]. Det lingst an jonkest naacht faan't juar as en tidj, wan frinjer an familje tupkem, iidj, drank an [[dachting]]en faan [[Hafez]] of [[tääl]]en faan [[Schahnaameh]] lees, bit widj auer madennaacht.
Früchten an nöden wurd eden an [[granaataapelbuumer|granataapler]] an [[weedermeloon]]en san fööraal wichtig. Det ruad klöör faan dön früchten stäänt för a waremk faan't ial an a glem faan't leewent. Shab-e Yalda wurd uun Deetsember 2022 ofitsiel tu en weltarewdial faan [[UNESCO]].
==Natuur==
[[Datei:Iranian Cheetah roars.jpg|thumb|Iraanisk Gepard ''A. j. venaticus'']]
===Diarten===
Iraan hee en rik tiirwelt mä 34 [[fladermüs]] slacher, [[mangusten]], [[gulschakaal]], indisk [[wulwer|wulew]], indisk [[faskoter]], [[foos]], strimel[[hyäänen]], [[leopard]], euraasisk [[loks]], brün[[beer]] an asiaatisk suartbeer. [[Paartuanet Kloksdiarten]] san [[wilswin]], [[muflon]], [[ruadhirsk]] an [[gatselen]]. A asiaatisk [[gepard]] (A. j. venaticus) lewet bluat noch uun Iraan. Domestisiaret slacher san [[sjep]], [[siig]], [[beest]], [[hingst]], [[weederbüfel]], [[eesel]] an [[kameel]]. Iraan hee muar üs 570 slacher faan [[fögler]], so üs [[fasaan]], [[aarebaarin]], [[iarner]] an [[falken]].
==Wiartskap==
Uun't juar 2017 woon Iraan 214.5 miljarden kubikmeetern faan [[eerdgas]]. At lun as üüb't traad steed faan lunen, wat eerdgas wan<ref>{{Cite web öömrang |title=''Country Comparisons: Natural gas – production'', CIA World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/natural-gas-production/country-comparison |accessdate=2022-03-05 |archivedate=2022-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220305172317/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/natural-gas-production/country-comparison }}</ref>. Iraan hee uk natüürelk resursen faan [[eerdööle]]. Hat as en mäfulger faan [[OPEC]]. Eerdööle as ian faan sin wichtagst eksportprodukten. [[Ris]], konsthunwerk, [[maten]] (tepich) an [[safraan]] san wichtig lokaal produkten. Iraan as een faan a gratst eksportöören an produsenten faan [[kaawiar]] an [[pistazie]]n üüb a welt. Iraan hee fabriken, diar industriel produkten maage. Iraan werket uk uun't fial faan a biomedesiinsk wedenskapen. [[Iraans Rial|Rial]] as at [[münt]], wat uun Iraan brükt wurt.
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Iran}}
{{Wikiatlas öömrang|Iran}}
{{Wikivoyage öömrang|Iran|Iraan}}
== Kwelen ==
<references />
{{Coordinate|NS=32/29/46/N|EW=54/17/42/E|type=country|region=IR}}
[[Kategorie:Iraan| ]]
rp4qqx8m6qqppusqgtwhmhsba7zciov
Ronald Reagan
0
13586
279622
246737
2026-04-24T09:07:36Z
Murma174
19
279622
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|thumb|200px|Ronald Reagan (1981)[[Datei:Ronald Reagan Signature2.svg|center|200px]]]]
'''Ronald Wilson Reagan''' (6. [[Febrewoore]] [[1911]] uun [[Tampico, Illinois|Tampico]], [[Illinois]] – 5. [[Jüüne]] [[2004]] uun [[Los Angeles]], [[Kalifornien]]) wiar di 40. president faan [[USA|Ameerikoo]] sant di 20. Janewoore 1981. Hi wiar faan det [[Republikaans Partei (USA)|Republikaans Partei]]. A [[US-Presidentenwool 1984|6. Nofember 1984]] as hi föör sjauer muar juar weelet wurden.
== Luke uk diar ==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Commonscat öömrang}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianagt Stooten]]
|ZEIT=1981-1989
|VORGÄNGER=[[Jimmy Carter]]
|NACHFOLGER=[[George H.W. Bush]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Reagan, Ronald}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten|Reagan]]
1qjqnf5srdh9tl8lmobv4vttqp2z4q8
Schiina
0
16142
279567
252920
2026-04-24T06:38:54Z
Murma174
19
279567
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|TITEL={{PAGENAME}} uun öler spriikwiisen
|INHALT=
[[???|Sölring]]
[[???|Öömrang]]
[[Schiina|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[Schiina/hf|Halifreesk]]
[[China|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Fering}}
[[Datei:Flag of China.svg|thumb|Flag faan '''Schiina''']]
'''Schiina''', amtlik '''Folkssrepubliik faan Schiina''', as en lun uun a uast faan [[Aasien]]. Uun a nuurd lei [[Rüslun]] an't [[Mongolei]], uun a waast [[Kasachstaan]], [[Kirgistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Afghaanistaan]] an [[Pakistaan]], uun a waast an a süüdwaast [[Inje]], uun a süüdwaast [[Nepaal]] an [[Bhuutaan]], uun a süüduast [[Mjanmaar]], [[Laos]] an [[Wjetnam]]. At lun hee 1.330.000.000 lidj (2008). At hoodsteed as [[Beijing]].
==Wiartskap==
Uun't juar 2017 woon Schiina 145.9 miljarden kubikmeetern faan [[eerdgas]]. At lun as üüb det seekst steed faan lunen, wat eerdgas wan.
==Kwelen==
<references/>
{{Ferwaltang Sjiina}}
[[Kategorie:Schiina| ]]
enxc6awwu663o4j12kuumudtjojq8fa
Kyrilisk skraft
0
16204
279607
269983
2026-04-24T08:34:42Z
Murma174
19
279607
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Cyrillic Europe.PNG|thumb|Huar daalang kyrilisk skraft brükt woort:
{{Farblegende|red|alian üs amtelk skraft}}
{{Farblegende|#ff8080|bitu latiinsk skraft}}]]
<br>
At '''kyrilisk skraft''' woort fööraal för [[slaawisk spriaken]] uun [[Euroopa]] an [[Aasien]] brükt. Hat gongt üüb [[Kyrill faan Saloniki]] (826–869) turag. Hi hää oober goorei ''kyrilisk'', man det föörgungerskraft ''[[glagolitisk]]'' brükt.
== Feranrangen ==
{| class="wikitable"
!class="hintergrundfarbe6" colspan="3"| Kyrilisk
!class="hintergrundfarbe6" colspan="2"| Began
!class="hintergrundfarbe6" rowspan="2"| üs ferglik:<br />latiinsk
|-
!class="hintergrundfarbe6"| neimuudis
!class="hintergrundfarbe6"| amskrewen
!class="hintergrundfarbe6"| ualkyrilisk
!class="hintergrundfarbe6"| glagolitisk
!class="hintergrundfarbe6"| greks
|-
| [[Datei:Cyrillic letter A.png]]
| a
| [[Datei:Early Cyrillic letter Azu.png]]
|
| [[Datei:Alpha uc lc.svg|35px]]
| A a
|-
|align="center"| –
| ja
| [[Datei:Early Cyrillic letter Ya.png|ja]]
|
|align="center" | [[Datei:Greek lc iota.svg|9px]][[Datei:Greek lc alpha.svg|30px]]
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Be.png]]
| b
| [[Datei:Early Cyrillic letter Buky.png]]
|
|rowspan="2"| [[Datei:Beta uc lc.svg|35px]]
| B b
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ve.png]]
| v
| [[Datei:Early Cyrillic letter Viedi.png]]
|
| V v
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ghe.png]]
| g, h
|rowspan="3"| [[Datei:Early Cyrillic letter Glagoli.png]]
|rowspan="3"|
|rowspan="3"| [[Datei:Gamma uc lc.svg|35px]]
|rowspan="3"| C c<br />G g
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ghe with upturn.png]]
| g
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Gje.png]]
| gj
|-
| [[Datei:Cyrillic letter De.png]]
| d
| [[Datei:Early Cyrillic letter Dobro.png]]
|
| [[Datei:Delta uc lc.svg|35px]]
| D d
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ie.png]]
| e
|rowspan="3"| [[Datei:Early Cyrillic letter Yesti.png]]
|rowspan="4"|
|rowspan="4"| [[Datei:Epsilon uc lc.svg|35px]]
|rowspan="4"| E e
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Io.png]]
| jo
|-
| [[Datei:Cyrillic letter E.png]]
| ė
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ukrainian Ie.png]]
| je
| [[Datei:Early Cyrillic letter Ye.png]]
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Zhe.png]]
| ž
| [[Datei:Early Cyrillic letter Zhiviete.png]]
| [[Datei:GlagolitsaZhivete.gif|35px]]
| —
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ze.png]]
| z
| [[Datei:Early Cyrillic letter Zemlia.png]]
|
| [[Datei:Zeta uc lc.svg|35px]]
| Z z
|-
| [[Datei:Cyrillic letter I.png]]
| i
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter Izhe.png]]
|rowspan="2"|
|rowspan="2"| [[Datei:Eta uc lc.svg|35px]]
|rowspan="2"| I i
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Short I.png]]
| y
|-
| ([[Datei:Cyrillic letter Fita.png|fita ()]])
| ḟ
| [[Datei:Early Cyrillic letter Fita.png|ḟita]]
|
| [[Datei:Theta uc lc.svg|35px|theta]]
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Byelorussian-Ukrainian I.png]]
| ï
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter I.png]]
|rowspan="2"|
|rowspan="3"| [[Datei:Iota uc lc.svg|35px]]
|rowspan="2"| I i
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Yi.png]]
| ï
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Je.png]]
| j
| —
| —
| J j
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Tshe.png]]
| ć
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter Djerv.png]]
|rowspan="2"| [[Datei:GlagolitsaDzherv.gif]]
|rowspan="2"| —
|rowspan="2"| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Dje.png]]
| đ
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ka.png]]
| k
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter Kako.png]]
|rowspan="2"|
|rowspan="2"| [[Datei:Kappa uc lc.svg|35px]]
|rowspan="2"| K k
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Kje.png]]
| ḱ
|-
| [[Datei:Cyrillic letter El.png]]
| l
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter Liudiye.png]]
|rowspan="2"|
|rowspan="2"| [[Datei:Lambda uc lc.svg|35px]]
|rowspan="2"| L l
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Lje.png]]
| lj
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Em.png]]
| m
| [[Datei:Early Cyrillic letter Myslite.png]]
|
| [[Datei:Mu uc lc.svg|35px]]
| M m
|-
| [[Datei:Cyrillic letter En.png]]
| n
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter Nashi.png]]
|rowspan="2"|
|rowspan="2"| [[Datei:Nu uc lc.svg|35px]]
|rowspan="2"| N n
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Nje.png]]
| nj
|-
|align="center"| –
| x, ks
| [[Datei:Early Cyrillic letter Ksi.png]]
| —
| [[Datei:Xi uc lc.svg|35px]]
| (X x)
|-
| [[Datei:Cyrillic letter O.png]]
| o
| [[Datei:Early Cyrillic letter Onu.png]]
|
| [[Datei:Omicron uc lc.svg|35px]]
| O o
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Pe.png]]
| p
| [[Datei:Early Cyrillic letter Pokoi.png]]
|
| [[Datei:Pi uc lc.svg|35px]]
| P p
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Er.png]]
| r
| [[Datei:Early Cyrillic letter Ritsi.png]]
|
| [[Datei:Rho uc lc.svg|35px]]
| R r
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Es.png]]
| s
| [[Datei:Early Cyrillic letter Slovo.png]]
|
|rowspan="2"| [[Datei:Sigma uc lc.svg|35px]]
|rowspan="2"| S s
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Dze.png]]
| ʒ
| [[Datei:Early Cyrillic letter Dzelo.png]]
|
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Te.png]]
| t
| [[Datei:Early Cyrillic letter Tvrido.png]]
|
| [[Datei:Tau uc lc.svg|35px]]
| T t
|-
| [[Datei:Cyrillic letter U.png]]
| u
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter Uku.png]]
|rowspan="2"|
|rowspan="3"| ΟΥ ου<br />[[Datei:Upsilon uc lc.svg|35px]]
|rowspan="3"| U u<br />V v<br />W w<br />Y y
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Short U.png]]
| ŭ
|-
| ([[Datei:Cyrillic letter Izhitsa.png|Cyrillic letter Izhitsa.png]])
| ÿ
| [[Datei:Early Cyrillic letter Izhitsa.png]]
|
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ef.png]]
| f
| [[Datei:Early Cyrillic letter Fritu.png]]
|
| [[Datei:Phi uc lc.svg|35px]]
| F f
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ha.png]]
| ch
| [[Datei:Early Cyrillic letter Khieru.png]]
|
| [[Datei:Chi uc lc.svg|35px]]
| (H h)
|-
|align="center"| –
| ō
| [[Datei:Early Cyrillic letter Otu.png]]
|
| [[Datei:Omega uc lc.svg|35px]]
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Tse.png]]
| c
|rowspan="2"| [[Datei:Early Cyrillic letter Tsi.png]]
|rowspan="2"| [[Datei:GlagolitsaTsi.gif]]
|rowspan="2"| —
|rowspan="2"| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Dzhe.png]]
| dž
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Che.png]]
| č
| [[Datei:Early Cyrillic letter Chrivi.png]]
| [[Datei:GlagolitsaCherv.gif]]
|colspan="2"| [[Hebräische Schrift|hebr.]]<big> צ </big>
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Sha.png]]
| š
| [[Datei:Early Cyrillic letter Sha.png|Early Cyrillic letter Sha.png]]
| [[Datei:GlagolitsaSha.gif]]
|colspan="2"| [[Hebräische Schrift|hebr.]]<big> ש </big>
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Shcha.png]]
| šč, št
| [[Datei:Early-Cyrillic-letter-Shta.svg|35px]]
| [[Datei:GlagolitsaShta.gif]]
|rowspan="2"| [[Datei:Psi uc lc.svg|35px]]
|rowspan="2"| –
|-
|align="center"| –
| ps
| [[Datei:Early Cyrillic letter Psi.png]]
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Hard Sign.png]]
| ”, ă, ъ
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yeru.png]]
| [[Datei:GlagolitsaJer.gif]]
| —
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Yeru.png]]
| y
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yery.png]]
| [[Datei:GlagolitsaJery.gif]]
| —
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Soft Sign.png]]
| ’, ь
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yeri.png]]
| [[Datei:GlagolitsaJerj.gif]]
| —
| —
|-
| ([[Datei:Cyrillic letter Yat.png]])
| ě
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yati.png]]
| [[Datei:GlagolitsaJat.gif]]
| —
| —
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Yu.png]]
| ju
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yu.png]]
| –
| [[Datei:Greek lc omicron.svg|15px]][[Datei:Greek lc iota.svg|9px|iota]]
| –
|-
| [[Datei:Cyrillic letter Ya.png]]
| ja, ę
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yusu Maliy.png]]
|rowspan="4"| [[Datei:GlagolitsaJusE.gif]]
| —
| —
|-
| ([[Datei:Cyrillic letter Big Yus.png]])
| ă, [[ǫ]]
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yusu Bolshiy.png]]
| —
| —
|-
|align="center"| –
| ję
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yusu Maliy Yotirovaniy.png]]
| —
| —
|-
| s.o.
| jǫ
| [[Datei:Early Cyrillic letter Yusu Bolshiy Yotirovaniy.png]]
| —
| —
|}
== Luke uk diar ==
{{Commons öömrang|Cyrillic alphabet|Kyrilisk alfabeet}}
[[Kategorie:Skraft]]
[[Kategorie:Slaawisk spriaken]]
kq7sydmdd150cucxvb1eq6hjvz3ulo9
Sowjetunioon
0
16898
279571
274914
2026-04-24T06:40:14Z
Murma174
19
279571
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|TITEL={{PAGENAME}} uun öler spriikwiisen
|INHALT=
[[???|Sölring]]
[[???|Öömrang]]
[[Sowjetunioon|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[Sowjetunion|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Fering}}
[[Datei:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|thumb|Flag faan't Sowjetunioon]]
At '''Sowjetunioon''' (kurt SU, fol amtelk nööm: '''Unioon faan Sosiaalistisk Sowjetrepubliiken''', kurt USSR, üüb [[Rüs]]: Союз Советских Социалистических Республик ''Sojus Sowjetskich Sotsialistitscheskich Respublik'') wiar ein sentralistisk regiaret, föderatiiw ianparteistoot. At teritoorium faan deheer stoot lingt faan dön [[Uastsia]] an [[Suartsia]] tu det [[Pasiifik]]. Det wurd 30. Deetsember [[1922]] faan a [[Bolschewiken]] grünjlaanjen an faan det 21. Deetsember [[1991]] [[Alma-Ata Deklaratschuun]] apliaset.
== A unioonsrepubliiken ==
[[Datei:Republics of the USSR.svg|thumb|450px|Koord faan a Unioonsrepubliiken]]
At Sowjetunioon hed 15 unioonsrepubliiken:
* [[Armeens Sosialistisk Sowjetrepubliik|Armeens SSR]] (1936-1991; 1922-1936 dial faan det [[Transkauskaasisk SSR]], sant 1991 [[Armeenien]]) (13)
* [[Aserbaidschaans Sosialistisk Sowjetrepubliik|Aserbaidschaans SSR]] (1936-1991; 1922-1936 dial faan det [[Transkauskaasisk SSR]]; sant 1991 [[Aserbaidschaan]]) (7)
* [[Eestnisk Sosialistisk Sowjetrepubliik|Eestnisk SSR]] (1940-1941 an 1944-1991; sant 1991 [[Eestlun]]) (15)
* [[Georgisk Sosialistisk Sowjetrepubliik|Georgisk SSR]] (iar dial faan det [[Transkauskaasisk SSR]]; sant 1991 [[Georgien]]) (6)
* [[Kasachs Sosialistisk Sowjetrepubliik|Kasachs SSR]] (1936-1991; iar dial faan det Rüs SFSR; sant 1991 [[Kasachstaan]]) (5)
* [[Kirgisk Sosialistisk Sowjetrepubliik|Kirgisk SSR]] (1936-1991; iar dial faan det Rüs SFSR; sant 1991 [[Kirgistaan]]) (11)
* [[Liitauisk Sosialistisk Sowjetrepubliik|Liitauisk SSR]] (1940-1941 an 1944-1991; sant 1991 [[Liitauen]]) (8)
* [[Letisk Sosialistisk Sowjetrepubliik|Letisk SSR]] (1940-1941 an 1944-1991; sant 1991 [[Letlun]]) (10)
* [[Moldaawisk Sosialistisk Sowjetrepubliik|Moldaawisk SSR]] (1940-1991; sant 1991 [[Moldaawien]]) (9)
* [[Rüs SFSR]] (1922-1991; sant 1991 [[Ruslun]]) (1)
* [[Tadjiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik|Tadschiiks SSR]] (1929-1991; 1924-1929 dial faan det Usbekisk SSR; sant 1991 [[Tadjikistaan]]) (12)
* [[Turkmeens Sosialistisk Sowjetrepubliik|Turkmeens SSR]] (1925-1991; 1922-1925 dial faan det Rüs SFSR; sant 1991 [[Turkmeenistaan]]) (14)
* [[Ukrainisk Sosialistisk Sowjetrepubliik|Ukrainisk SSR]] (1922-1991; sant 1991 [[Ukraine]]) (2)
* [[Usbeeks Sosialistisk Sowjetrepubliik|Usbeeks SSR]] (1924-1991; sant 1991 [[Usbeekistaan]]) (4)
* [[Witjrüs Sosialistisk Sowjetrepubliik|Witjrüs SSR]] (1922-1991; sant 1991 [[Witjruslun]]) (3)
== Poliitisk hoodmaaner ==
<gallery widths="130" heights="100">
Lenin_1920.jpg|[[Wladimir Leenin]] [[1917]]-[[1922]]
Stalin_before_1929.jpg|[[Joosef Staalin]] [[1922]]-[[1953]]
Georgy Malenkov 1953.jpg|[[Georgi Malenkow]] [[1953]]
Nikita_Khruchchev_Colour.jpg|[[Nikita Chruschtschow]] [[1953]]-[[1964]]
Leonid Brezhnev Portrait (1).jpg|[[Leonid Breschnjew]] [[1964]]-[[1982]]
YuriAndropov1970.png|[[Juri Andropow]] [[1982]]-[[1984]]
Mikhail Gorbachev, Reykjavík summit, 1986.jpg|[[Michail Gorbatschow]] [[1985]]-[[1991]]
</gallery>
[[Kategorie:Sowjetunioon| ]]
gaieeob6ssaogaebkrya17pc9jfrrk1
Tadjikistaan
0
20678
279606
211044
2026-04-24T08:34:19Z
Murma174
19
279606
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="font-size:1.4em">'''Ҷумҳурии Тоҷикистон'''</span> (kyrilisk)<br /><span style="font-size:1.4em">'''Dschumhurii Todschikiston'''</span>
|NAME = '''Republiik Tadjikistaan'''
|BILD-FLAGGE = Flag of Tajikistan.svg
|BILD-FLAGGE-RAHMEN = ja
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge Tadschikistans
|BILD-WAPPEN = Emblem of Tajikistan.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 120px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen Tadschikistans
|WAPPEN-OPT = Emblem
|WAHLSPRUCH =
|AMTSSPRACHE = [[Tadjikisk]] ([[Persisk]]) an [[Rüsk]]
|HAUPTSTADT = [[Duschanbe]]
|STAATSFORM = Republiik
|REGIERUNGSSYSTEM = Presidaalsüsteem
|STAATSOBERHAUPT = President<br />[[Emomalij Rahmon]]
|REGIERUNGSCHEF = Iarst minister<br />[[Qochir Rasulsoda]]
|FLÄCHE = 143.100
|EINWOHNER = 8.686.000 <small>(slompet 2016)</small>
|BEV-DICHTE = {{#expr:8686000/143100 round 0}}
|BEV-ZUNAHME = {{Gestiegen}} +2,22 %
|BIP = 2016
* 6,92 Mrd. USD <small>(144.)</small>
* 26,03 Mrd. USD <small>(132.)</small>
* 800 USD <small>(167.)</small>
* 3.008 USD <small>(158.)</small>
|BIP-ERWEITERT =
* Nominaal
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Iinw. (nominaal)
* BIP/Iinw. (KKP)
|HDI = {{steigen}} 0,627 <small> (129.) (2016)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/2016-report] United Nations Development Programme ([[UNDP]]),</ref>
|WÄHRUNG = [[Somoni]] (TJS)
|UNABHÄNGIGKEIT = 9. September 1991<br /> (faan't [[Sowjetunion]])
|NATIONALHYMNE = ''[[Surudi Milli]]''<br />[[Datei:Tajikistan anthem.ogg|150px|noicon]]
|ZEITZONE = [[UTC+5]]
|KFZ-KENNZEICHEN = TJ
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:TJ|TJ]], TJK, 762
|INTERNET-TLD = [[.tj]]
|TELEFON-VORWAHL = +992
|BILD-LAGE = Tajikistan on the globe (Eurasia centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = EurasienGlobus1
|BILD1 =
}}
<br>
'''Tadjikistaan''' ({{tgS|[[kyrilisk]]: Тоҷикистон ''Todschikiston''}}; amtelk ''Republiik Tadjikistaan'', tadjikisk Ҷумҳурии Тоҷикистон ''Dschumhurii Todschikiston'', {{ruS|Республика Таджикистан}} ''Respublika Tadschikistan'' as en banenstoot uun [[Madelaasien]]. Hoodstääd as [[Duschanbe]].
== Koord ==
{{Positionskarte+ | Tadschikistan | maptype=relief | width=500 | float=left | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=6 | lat=38/33// | long=68/46// | region=TJ | label='''[[Duschanbe]]'''}}
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=6 | lat=40/17// | long=69/37// | region=TJ | label=<small>[[Chudschand]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=6 | lat=37/50// | long=68/46// | region=TJ | label=<small>[[Qurghonteppa]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=3 | lat=37/29// | long=71/33// | region=TJ | label=<small>[[Chorugh]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=12 | lat=37/54// | long=69/47// | region=TJ | label=<small>[[Kulob]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=2 | lat=40/17// | long=70/26// | region=TJ | label=<small>[[Konibodom]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=6 | lat=39/54// | long=69/00// | region=TJ | label=<small>[[Istarawschan]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Tadschikistan | position=6 | lat=38/55/00 | long=72/01/00 | region=TJ | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Pik Ismoil Somoni]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=45 | X=98 | position=9 | label=[[Schiina|<span style="color:#646464">'''SCHIINA'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=98 | X=15 | position=2 | label=[[Afghanistan|<span style="color:#646464">'''AFGHANISTAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=100 | X=80 | position=12 | label=[[Pakistan|<span style="color:#646464">'''PAKISTAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=18 | X=2 | position=3 | label=[[Usbekistan|<span style="color:#646464">'''USBEKISTAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=20 | X=70 | position=6 | label=[[Kirgistan|<span style="color:#646464">'''KIRGISTAN'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=47 | X=75 | position=6 | label=<small>[[Karakul (Tadschikistan)|<span style="color:#2A6DB5">''Karakul-Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=62 | X=66 | position=6 | label=<small>[[Saressee|<span style="color:#2A6DB5">''Sares-Sia''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=10 | X=34 | position=6 | label=<small>[[Kairakkum-Stausee|<span style="color:#2A6DB5">''Kairakkum-Stausia''</span>]]</small>}}
}}
{{ufsaat}}
== Ferwaltang ==
{{Imagemap Tadschikistan1|Tajikistan, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|left|Prowinsen faan Tadjikistan}}
<br>
Tadjikistan hää tau prowinsen: [[Chatlon]] ([[Qurghonteppa]]) an [[Sughd]] ([[Chudschand]]), ian autonoom prowins (вилояти мухтор/''wilojati muchtor'' of {{fa|"ولایت مختار"}}): [[Berag-Badachschan]] (Chorugh), ään hoodstääddistrikt (Ноҳияҳои тобеъи ҷумҳурӣ of {{fa|"ناحیه‌های تابع جمهوری"}}): [[Nohijahoi tobei dschumhurij]] (Duschanbe), an det det hoodstääd salew (шаҳр/''schahr'' of {{fa|"شهر"}}): [[Duschanbe]].
{{ufsaat}}
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#efefef"
! Iindialang !! [[ISO 3166-2]] !! Hoodstääd !! Grate (km²)!! Iinwenern (2011) !! Nr.
|-
! [[Sughd]]
| |TJ-SU|| [[Chudschand]] || 26.100 || 2.228.000 || 1
|-
! [[Nohijahoi tobei dschumhurij]]
| TJ-RA || [[Duschanbe]] || 28.400|| 1.710.000 || 2
|-
! [[Chatlon]]
| TJ-KT|| [[Qurghonteppa]] || 24.600|| 2.766.000 || 3
|-
! [[Berag-Badachschan]]
| TJ-BG|| [[Chorugh]] || 63.700 || 226.000 ||4
|-
! [[Duschanbe]]
| TJ-DU|| [[Duschanbe]] || 300 || 720.300 ||
|}
efter: Statistisk Juarbuk, Duschanbe, 2006 (üüb rüsk)
==Histoore==
At lun wurd faan [[1929]] tu [[1991]] üüs det [[Tadschiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik|Tadschiiks SSR]] ian faan a republiik uun't [[Sowjetunioon]]. Det wurd 9. September [[1991]] suwereen.
== Luke uk diar ==
{{Wikiatlas öömrang|Tajikistan|Tadjikistaan}}
{{Commonscat öömrang|Tajikistan|Tadjikistaan}}
{{Wikivoyage öömrang|Tadschikistan|Tadjikistaan}}
==Kwelen==
<references/>
{{Coordinate |NS=38/35//N |EW=71/22//E |type=country |region=TJ}}
{{Lunen uun Madelaasien}}
[[Kategorie:Tadjikistaan| ]]
5vc2n17vw0zdawpy98eb1ndgbsm9esx
Salomoonen
0
22975
279560
279525
2026-04-23T17:09:38Z
Murma174
19
279560
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{fering}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="font-size:1.2em">'''Solomon Islands'''</span>
|NAME = '''<big>Salomoonen</big>'''
|BILD-FLAGGE = Flag of the Solomon Islands.svg
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge der Salomonen
|BILD-WAPPEN = Coat of arms of the Solomon Islands.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 100px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen der Salomonen
|WAHLSPRUCH = „Iu Oraet Nomoa“<br /> „Uunfeer ment siine“
|AMTSSPRACHE = [[Ingelsk]]
|HAUPTSTADT = [[Honiara]]
|STAATSFORM = Parlamentaarisk monarchii
|STAATSOBERHAUPT = Könang [[Kaarl III.]]<br /> fertreeden faan generaalguwernöör [[Frank Kabui]]
|REGIERUNGSCHEF = Iarst minister [[Rick Houenipwela]]
|FLÄCHE = 28.896<ref name="worldstat2015">{{Internetquelle öömrang|hrsg=[[Central Intelligence Agency]] |titel=Solomon Islands |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bp.html |werk=[[The World Factbook]] |zugriff=2016-03-17 |sprache=en}}</ref>
|EINWOHNER = 622.469 (2015)<ref name="worldstat2015" />
|BEV-DICHTE = 19
|BIP = 2016<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/index.aspx imf.org]</ref>
* $ 1.178 miljoonen <small>(174.)</small>
* $ 1.185 miljoonen <small>(181.)</small>
* $ 1.971 <small>(140.)</small>
* $ 1.973 <small>(168.)</small>
|BIP-ERWEITERT = * Totaal (nominaal)
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Einw. (nominaal)
* BIP/Einw. (KKP)
|BIP/EINWOHNER =
|HDI = 0,515 <small> (156.) (2016)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/2016-report] United Nations Development Programme ([[UNDP]]),</ref>
|WÄHRUNG = [[Salomoonen-Dooler]] (SBD)
|UNABHÄNGIGKEIT = 7. Juli 1978<br /> (faan't [[Ferianagt Könangrik]])
|NATIONALHYMNE = ''[[God Save Our Solomon Islands]]''
|ZEITZONE = [[UTC+11]]
|KFZ-KENNZEICHEN = SOL
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:SB|SB]]
|INTERNET-TLD = [[.sb]]
|TELEFON-VORWAHL = +677
|BILD-LAGE = Solomon Islands on the globe (Oceania centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = OzeanienGlobus1
|BILD1 = Solomon Islands in Oceania (small islands magnified).svg
|BILD1-IMAGEMAP = Ozeanien1
|BILD2 =
|BEV-ZUNAHME={{Steigen}} +1,98 %<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bp.html]</ref>|BEV-ZUNAHME-ZEITRAUM=<small>(2016)</small>
}}
<br>
A '''Salomon Eilunen''' of '''Salomoonen''' ([[ingelsk]]: ''Solomon Islands'') san en eilunstoot uun [[Melaneesien]].
Trinjam a Salomoonen lei [[Nauru]], [[Kiribaati]], [[Tuvalu]], [[Fidschi]] an [[Vanuatu]].
== Koord ==
{{Positionskarte+ | Salomonen | width=400 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=9 | lat=09/26//S | long=159/57// | region=SB | label='''[[Honiara]]'''}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=9 | lat=08/06//S | long=156/50// | region=SB | label=<small>[[Gizo]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=3 | lat=08/46//S | long=160/42// | region=SB | label=<small>[[Auki]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=2 | lat=08/13//S | long=157/12// | region=SB | label=<small>[[Noro]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=3 | lat=08/10//S | long=159/37// | region=SB | label=<small>[[Buala]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=10 | lat=09/06//S | long=160/09// | region=SB | label=<small>[[Tulagi]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=6 | lat=09/42//S | long=160/04// | region=SB | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Mount Popomanaseu]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=8 | X=10 | position=6 | label=[[Papua-Nei-Guinea|<span style="color:#646464">'''PAPUA-NEI-GUINEA'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=90 | X=85 | position=6 | label=[[Vanuatu|<span style="color:#646464">'''VANUATU'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=25 | X=75 | position=6 | label=[[Pasiifik|<span style="color:#2A6DB5">'''''PASIIFIK'''''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=64 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Salomoonensia|<span style="color:#2A6DB5">'''''SALOMOONENSIA'''''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=90 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Koralensia|<span style="color:#2A6DB5">'''''KORALENSIA'''''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=21 | X=19 | position=6 | label=<small>''[[Choiseul (Insel)|Choiseul]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=31 | X=34 | position=6 | label=<small>''[[Santa Isabel (Eilun)|Santa Isabel]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=51 | X=48 | position=6 | label=<small>''[[Malaita]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=64 | X=53 | position=6 | label=<small>''[[Makira]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=45 | X=11 | position=6 | label=<small>''[[New-Georgia-Archipel]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=57 | X=25 | position=6 | label=<small>''[[Guadalcanal (Eilun)|Guadalcanal]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=80 | X=37 | position=6 | label=<small>''[[Rennell-Inseln (Salomonen)|Rennell-Eilunen]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=63 | X=80 | position=6 | label=<small>''[[Santa-Cruz-Eilunen]]''</small>}}
}}
{{ufsaat}}
== Iindialang ==
A Salomoonen wurd tu 9 prowinsen an det hoodstäädregiuun [[Honiara]] iindiald.
[[Datei:Solomon Islands, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|left|400px|Koord mä prowinsen]]
{{ufsaat}}
{| class="wikitable sortable zebra"
|- class="hintergrundfarbe6"
!
! Prowins
! Hoodstääd
! Grate<br />km²
! Iinwenern
|-
| 1
| [[Central (Salomoonen)|Central]]
| [[Tulagi]]
| align=right | 615
| align=right | 27.915
|-
| 2
| [[Choiseul (Prowins)|Choiseul]]
| [[Taro (Salomonen)|Taro]]
| align=right | 3.837
| align=right | 25.876
|-
| 3
| [[Guadalcanal (Prowins)|Guadalcanal]]
| [[Honiara]]
| align=right | 5.336
| align=right | 78.234
|-
| 4
| [[Isabel (Prowins uun dön Salomoon-Eilunen)|Isabel]]
| [[Buala]]
| align=right | 4.136
| align=right | 26.304
|-
| 5
| [[Makira-Ulawa]]
| [[Kirakira]]
| align=right | 3.188
| align=right | 40.395
|-
| 6
| [[Malaita (Prowins)|Malaita]]
| [[Auki]]
| align=right | 4.225
| align=right | 160.013
|-
| 7
| [[Rennell an Bellona]]
| [[Tigoa]]
| align=right | 671
| align=right | 3.021
|-
| 8
| [[Temotu (Prowins)|Temotu]]
| [[Lata]]
| align=right | 895
| align=right | 24.396
|-
| 9
| [[Western (Prowins uun dön Salomoon-Eilunen)|Western]]
| [[Gizo]]
| align=right | 5.475
| align=right | 81.238
|-
| A
| [[Honiara|Hoodstäädregiuun]]
| [[Honiara]]
| align=right | 22
| align=right | 63.343
|- class="hintergrundfarbe6"
!
! Salomoonen
! style="text-align:left"| [[Honiara]]
! style="text-align:right"| 28.400
! style="text-align:right"| 530.735
|}
==Befölkrang==
===Spriaken===
Det amtelk spriak faan a eilunen as [[Ingels]]. Det ''lingua franca'' as [[Pidschin]], wat nai bi [[Tok Pisin]] as. Dön miast öler spriaken, wat üüb a eilunen spreegen wurd, san [[Austroneesk spriaken]]. Dön [[Sentraal Salomoonen spriaken]], en skööl faan dön [[Papuaans spriaken]], wurd üüb enkelt eilunen spreegen.
==Histoore==
Dön Salomoonen wurd woorskiinelk wel föör amanbi 3000 juar besiidelt. Geliarden liawt, dat lidj, diar [[Papuaans spriiken]] spreeg, begand amanbi 30.000 f.Kr. dön eilunen tu besiidlin <ref>Sheppard, Peter J. "Lapita Colonization Across the Near/Remote Boundary" ''Current Anthropology'', Vol 53, No. 6 (Dec 2011), p. 800.</ref>. Lidj, diar [[Austroneesk Spriiken]] spreeg, kaam amanbi 4000 f.Kr. an diarmä det [[outrigger kaanu]] broocht. Twesken 1200 an 800 f.Kr. kaam faan dön [[Bismark Eilunen]] a föörfeeder faan a [[Polyneesier]], det [[Lapita]] lidj<ref>[[Patrick Vinton Kirch|Kirch, Patrick Vinton]] (2002). [https://books.google.com/books?id=qQ0ApgIOPtEC&pg=PP1 ''On the Road of the Winds: An Archaeological History of the Pacific Islands'']. Berkeley, California: University of California Press. {{ISBN|0-520-23461-8}}</ref>.
[[1568]] lingt spaans siafoorers oner [[Álvaro de Mendaña y Neira]] ([[1542]]–[[1595]]) faan [[Peruu]] detheer skööl faan eilunen, wat jo för't lun [[Ophir]] faan köning [[Salomoon]] hääl. [[1767]] wurd a Salomoonen faan britisk ütjfinjer [[Philip Carteret]] ([[1733]]-[[1796]]) an [[1768]] faan fraansöösk ütjfinjer [[Louis Antoine de Bougainville]] ([[1729]]–[[1811]]) weler ütjfünjen. Sant amanbi [[1830]] werket europeeisk hanelslidj an misionaaren üüb a Salomoonen. [[1885]] an [[1889]] grenset [[Tjiisklun]] an [[Gratbritanien]] hör berik faan reegiment uun't gebiit faan a Salomoonen uf. April [[1885]] wurd a nuurd-salomoonen eilunen ([[Bougainville]], [[Buka]], [[Choiseul]], [[Santa Isabel]] an [[Ontong Java]]) dial faan det tjiisk protektoraat Nei-Guinea. [[1893]] wurd a süüd-salomoonen eilunen [[New Georgia]], [[Guadalcanal]], [[Malaita]] an [[San Cristobal]] det Britisk Salomoonen-Eilunen protektoraat. [[1898]] wurd dön [[Santa Cruz]], [[Rennell]] an [[Bellon]] eilunen dial faan't protektoraat. [[1900]], efter de 14. Nofember [[1899]] Berliner Fedrach, ded Tjiisklun tu det britisk protektoraat dön [[Choiseul]], [[Santa Isabel]], [[Shortlands]] an [[Ontong Java]] eilunen.
Uun de [[Iarst Wäältkrich]] besaat de [[Austraalien|Austraalisk Bund]] det tjiisk dial faan a Salomoonen, wat hi faan [[1920]] tu [[1945]] üüs mandaat faan a [[Völkerbund]] ferwaltet. Uun a [[Naist Wäältkrich]] naam* det jaapaans armee faan Marts tu August [[1942]] a Salomoonen. Mä hör lokelk lunigin üüb [[Guadalcanal]] (7. August [[1942]] tu 8. [[Febrewoore]] [[1943]]) feerd dön amerikoons armee uun a Pasifiikkrich at anring faan a krich tu hör gonst iin. Uun swaar slachten uun a locht uun't sia an uk uun en springen faan hör luniginsaldooten faan eilun tu eilun küd dön [[Ferianigt Stooten]] tu [[1944]] dön strateegisk wichtig Salomoonen oner hör kontrol bring.
[[1945]] fing Austraalien Bougainville an Buka üüs treuhungebiit faan dön [[Feriand Natschuunen]] tuspreegen. [[1975]] kaam dönheer eilunen tu [[Papua-Nei-Guinea]]. [[1976]] fing a Salomoonen autonomii an 7. Jüüle [[1978]] suwereniteet. At klaag faan Papua-Nei-Guinea jin a Salomoonen, det staheuisk ''Bougainville Revolutionary Army'' tu halepen, feerd uun dön 1990-juaren tu speeningen twesken dön tau stooten. [[Solomon Mamaloni]] ([[1943]]-), diar [[1981]]-[[1984]], [[1989]]-[[1993]] an [[1994]]-[[1997]] föörmaan faan't regiaring wiar, wurd August [[1997]] faan [[Bartholomew Ulufa'alu]] ([[1950]]-[[2007]]) uun't baantje apliaset<ref>''Brockhaus: Die Enzyklopädie in vierundzwanzig Bänden'', 19. Band, s. 54-55</ref>.
==Politiik==
A Salomoonen san sant [[1978]] lasmoot faan det [[Commonwealth of Nations]].
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Solomon Islands|Salomoonen}}
{{Wikiatlas öömrang|Solomon Islands|Salomoonen}}
* Suwereen stooten uun [[Melaneesien]]: [[Fidschi]], [[Papua-Nei-Guinea]], [[Salomoon-Eilunen]], [[Wanuaatuu]].
== Futnuuten ==
<references />
{{Coordinate|NS=08/00//S|EW=159/11//E|type=country|region=SB}}
{{Lunen uun Oseaanien/fe}}
[[Kategorie:Salomoonen| ]]
8rgm2yjj7znakt13ex55s1gmwzwesbw
279601
279560
2026-04-24T08:00:00Z
Murma174
19
279601
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{fering}}
{{Infobox Staat öömrang
|NAME-AMTSSPRACHE = <span style="font-size:1.2em">'''Solomon Islands'''</span>
|NAME = '''<big>Salomoonen</big>'''
|BILD-FLAGGE = Flag of the Solomon Islands.svg
|ARTIKEL-FLAGGE = Flagge der Salomonen
|BILD-WAPPEN = Coat of arms of the Solomon Islands.svg
|BILD-WAPPEN-BREITE = 100px
|ARTIKEL-WAPPEN = Wappen der Salomonen
|WAHLSPRUCH = „Iu Oraet Nomoa“<br /> „Uunfeer ment siine“
|AMTSSPRACHE = [[Ingelsk]]
|HAUPTSTADT = [[Honiara]]
|STAATSFORM = Parlamentaarisk monarchii
|STAATSOBERHAUPT = Könang [[Kaarl III.]]<br /> fertreeden faan generaalguwernöör [[Frank Kabui]]
|REGIERUNGSCHEF = Iarst minister [[Rick Houenipwela]]
|FLÄCHE = 28.896<ref name="worldstat2015">{{Internetquelle öömrang|hrsg=[[Central Intelligence Agency]] |titel=Solomon Islands |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bp.html |werk=[[The World Factbook]] |zugriff=2016-03-17 |sprache=en}}</ref>
|EINWOHNER = 622.469 (2015)<ref name="worldstat2015" />
|BEV-DICHTE = 19
|BIP = 2016<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/index.aspx imf.org]</ref>
* $ 1.178 miljoonen <small>(174.)</small>
* $ 1.185 miljoonen <small>(181.)</small>
* $ 1.971 <small>(140.)</small>
* $ 1.973 <small>(168.)</small>
|BIP-ERWEITERT = * Totaal (nominaal)
* Totaal ([[Kaufkraftparität|KKP]])
* BIP/Einw. (nominaal)
* BIP/Einw. (KKP)
|BIP/EINWOHNER =
|HDI = 0,515 <small> (156.) (2016)</small><ref>[http://hdr.undp.org/en/2016-report] United Nations Development Programme ([[UNDP]]),</ref>
|WÄHRUNG = [[Salomoonen-Dooler]] (SBD)
|UNABHÄNGIGKEIT = 7. Juli 1978<br /> (faan't [[Ferianagt Könangrik]])
|NATIONALHYMNE = ''[[God Save Our Solomon Islands]]''
|ZEITZONE = [[UTC+11]]
|KFZ-KENNZEICHEN = SOL
|ISO 3166 = [[ISO 3166-2:SB|SB]]
|INTERNET-TLD = [[.sb]]
|TELEFON-VORWAHL = +677
|BILD-LAGE = Solomon Islands on the globe (Oceania centered).svg
|BILD-LAGE-IMAGEMAP = OzeanienGlobus1
|BILD1 = Solomon Islands in Oceania (small islands magnified).svg
|BILD1-IMAGEMAP = Ozeanien1
|BILD2 =
|BEV-ZUNAHME={{Steigen}} +1,98 %<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bp.html]</ref>|BEV-ZUNAHME-ZEITRAUM=<small>(2016)</small>
}}
<br>
A '''Salomon Eilunen''' of '''Salomoonen''' ([[ingelsk]]: ''Solomon Islands'') san en eilunstoot uun [[Melaneesien]].
Trinjam a Salomoonen lei [[Nauru]], [[Kiribaati]], [[Tuvalu]], [[Fidschi]] an [[Vanuatu]].
== Koord ==
{{Positionskarte+ | Salomonen | width=400 | float=left | maptype=relief | caption= | places=
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=9 | lat=09/26//S | long=159/57// | region=SB | label='''[[Honiara]]'''}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=9 | lat=08/06//S | long=156/50// | region=SB | label=<small>[[Gizo]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=3 | lat=08/46//S | long=160/42// | region=SB | label=<small>[[Auki]]</small>}}
<!--{Positionskarte~ | Salomonen | position=2 | lat=08/13//S | long=157/12// | region=SB | label=<small>[[Noro]]</small>}}-->
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=3 | lat=08/10//S | long=159/37// | region=SB | label=<small>[[Buala]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=10 | lat=09/06//S | long=160/09// | region=SB | label=<small>[[Tulagi]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=6 | lat=09/42//S | long=160/04// | region=SB | mark=RedMountain.svg | marksize=12 | label=<small>[[Mount Popomanaseu]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=8 | X=10 | position=6 | label=[[Papua-Nei-Guinea|<span style="color:#646464">'''PAPUA-NEI-GUINEA'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=90 | X=85 | position=6 | label=[[Vanuatu|<span style="color:#646464">'''VANUATU'''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=25 | X=75 | position=6 | label=[[Pasiifik|<span style="color:#2A6DB5">'''''PASIIFIK'''''</span>]]}}
{{Positionskarte~ | Y=64 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Salomoonensia|<span style="color:#2A6DB5">'''''SALOMOONENSIA'''''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=90 | X=10 | position=6 | label=<small>[[Koralensia|<span style="color:#2A6DB5">'''''KORALENSIA'''''</span>]]</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=21 | X=19 | position=6 | label=<small>''[[Choiseul (Insel)|Choiseul]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=31 | X=34 | position=6 | label=<small>''[[Santa Isabel (Eilun)|Santa Isabel]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=51 | X=48 | position=6 | label=<small>''[[Malaita]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=64 | X=53 | position=6 | label=<small>''[[Makira]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=45 | X=11 | position=6 | label=<small>''[[New-Georgia-Archipel]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=57 | X=25 | position=6 | label=<small>''[[Guadalcanal (Eilun)|Guadalcanal]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=80 | X=37 | position=6 | label=<small>''[[Rennell-Inseln (Salomonen)|Rennell-Eilunen]]''</small>}}
{{Positionskarte~ | Y=63 | X=80 | position=6 | label=<small>''[[Santa-Cruz-Eilunen]]''</small>}}
}}
{{ufsaat}}
== Iindialang ==
A Salomoonen wurd tu 9 prowinsen an det hoodstäädregiuun [[Honiara]] iindiald.
[[Datei:Solomon Islands, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|left|400px|Koord mä prowinsen]]
{{ufsaat}}
{| class="wikitable sortable zebra"
|- class="hintergrundfarbe6"
!
! Prowins
! Hoodstääd
! Grate<br />km²
! Iinwenern
|-
| 1
| [[Central (Salomoonen)|Central]]
| [[Tulagi]]
| align=right | 615
| align=right | 27.915
|-
| 2
| [[Choiseul (Prowins)|Choiseul]]
| [[Taro (Salomonen)|Taro]]
| align=right | 3.837
| align=right | 25.876
|-
| 3
| [[Guadalcanal (Prowins)|Guadalcanal]]
| [[Honiara]]
| align=right | 5.336
| align=right | 78.234
|-
| 4
| [[Isabel (Prowins uun dön Salomoon-Eilunen)|Isabel]]
| [[Buala]]
| align=right | 4.136
| align=right | 26.304
|-
| 5
| [[Makira-Ulawa]]
| [[Kirakira]]
| align=right | 3.188
| align=right | 40.395
|-
| 6
| [[Malaita (Prowins)|Malaita]]
| [[Auki]]
| align=right | 4.225
| align=right | 160.013
|-
| 7
| [[Rennell an Bellona]]
| [[Tigoa]]
| align=right | 671
| align=right | 3.021
|-
| 8
| [[Temotu (Prowins)|Temotu]]
| [[Lata]]
| align=right | 895
| align=right | 24.396
|-
| 9
| [[Western (Prowins uun dön Salomoon-Eilunen)|Western]]
| [[Gizo]]
| align=right | 5.475
| align=right | 81.238
|-
| A
| [[Honiara|Hoodstäädregiuun]]
| [[Honiara]]
| align=right | 22
| align=right | 63.343
|- class="hintergrundfarbe6"
!
! Salomoonen
! style="text-align:left"| [[Honiara]]
! style="text-align:right"| 28.400
! style="text-align:right"| 530.735
|}
==Befölkrang==
===Spriaken===
Det amtelk spriak faan a eilunen as [[Ingels]]. Det ''lingua franca'' as [[Pidschin]], wat nai bi [[Tok Pisin]] as. Dön miast öler spriaken, wat üüb a eilunen spreegen wurd, san [[Austroneesk spriaken]]. Dön [[Sentraal Salomoonen spriaken]], en skööl faan dön [[Papuaans spriaken]], wurd üüb enkelt eilunen spreegen.
==Histoore==
Dön Salomoonen wurd woorskiinelk wel föör amanbi 3000 juar besiidelt. Geliarden liawt, dat lidj, diar [[Papuaans spriiken]] spreeg, begand amanbi 30.000 f.Kr. dön eilunen tu besiidlin <ref>Sheppard, Peter J. "Lapita Colonization Across the Near/Remote Boundary" ''Current Anthropology'', Vol 53, No. 6 (Dec 2011), p. 800.</ref>. Lidj, diar [[Austroneesk Spriiken]] spreeg, kaam amanbi 4000 f.Kr. an diarmä det [[outrigger kaanu]] broocht. Twesken 1200 an 800 f.Kr. kaam faan dön [[Bismark Eilunen]] a föörfeeder faan a [[Polyneesier]], det [[Lapita]] lidj<ref>[[Patrick Vinton Kirch|Kirch, Patrick Vinton]] (2002). [https://books.google.com/books?id=qQ0ApgIOPtEC&pg=PP1 ''On the Road of the Winds: An Archaeological History of the Pacific Islands'']. Berkeley, California: University of California Press. {{ISBN|0-520-23461-8}}</ref>.
[[1568]] lingt spaans siafoorers oner [[Álvaro de Mendaña y Neira]] ([[1542]]–[[1595]]) faan [[Peruu]] detheer skööl faan eilunen, wat jo för't lun [[Ophir]] faan köning [[Salomoon]] hääl. [[1767]] wurd a Salomoonen faan britisk ütjfinjer [[Philip Carteret]] ([[1733]]-[[1796]]) an [[1768]] faan fraansöösk ütjfinjer [[Louis Antoine de Bougainville]] ([[1729]]–[[1811]]) weler ütjfünjen. Sant amanbi [[1830]] werket europeeisk hanelslidj an misionaaren üüb a Salomoonen. [[1885]] an [[1889]] grenset [[Tjiisklun]] an [[Gratbritanien]] hör berik faan reegiment uun't gebiit faan a Salomoonen uf. April [[1885]] wurd a nuurd-salomoonen eilunen ([[Bougainville]], [[Buka]], [[Choiseul]], [[Santa Isabel]] an [[Ontong Java]]) dial faan det tjiisk protektoraat Nei-Guinea. [[1893]] wurd a süüd-salomoonen eilunen [[New Georgia]], [[Guadalcanal]], [[Malaita]] an [[San Cristobal]] det Britisk Salomoonen-Eilunen protektoraat. [[1898]] wurd dön [[Santa Cruz]], [[Rennell]] an [[Bellon]] eilunen dial faan't protektoraat. [[1900]], efter de 14. Nofember [[1899]] Berliner Fedrach, ded Tjiisklun tu det britisk protektoraat dön [[Choiseul]], [[Santa Isabel]], [[Shortlands]] an [[Ontong Java]] eilunen.
Uun de [[Iarst Wäältkrich]] besaat de [[Austraalien|Austraalisk Bund]] det tjiisk dial faan a Salomoonen, wat hi faan [[1920]] tu [[1945]] üüs mandaat faan a [[Völkerbund]] ferwaltet. Uun a [[Naist Wäältkrich]] naam* det jaapaans armee faan Marts tu August [[1942]] a Salomoonen. Mä hör lokelk lunigin üüb [[Guadalcanal]] (7. August [[1942]] tu 8. [[Febrewoore]] [[1943]]) feerd dön amerikoons armee uun a Pasifiikkrich at anring faan a krich tu hör gonst iin. Uun swaar slachten uun a locht uun't sia an uk uun en springen faan hör luniginsaldooten faan eilun tu eilun küd dön [[Ferianigt Stooten]] tu [[1944]] dön strateegisk wichtig Salomoonen oner hör kontrol bring.
[[1945]] fing Austraalien Bougainville an Buka üüs treuhungebiit faan dön [[Feriand Natschuunen]] tuspreegen. [[1975]] kaam dönheer eilunen tu [[Papua-Nei-Guinea]]. [[1976]] fing a Salomoonen autonomii an 7. Jüüle [[1978]] suwereniteet. At klaag faan Papua-Nei-Guinea jin a Salomoonen, det staheuisk ''Bougainville Revolutionary Army'' tu halepen, feerd uun dön 1990-juaren tu speeningen twesken dön tau stooten. [[Solomon Mamaloni]] ([[1943]]-), diar [[1981]]-[[1984]], [[1989]]-[[1993]] an [[1994]]-[[1997]] föörmaan faan't regiaring wiar, wurd August [[1997]] faan [[Bartholomew Ulufa'alu]] ([[1950]]-[[2007]]) uun't baantje apliaset<ref>''Brockhaus: Die Enzyklopädie in vierundzwanzig Bänden'', 19. Band, s. 54-55</ref>.
==Politiik==
A Salomoonen san sant [[1978]] lasmoot faan det [[Commonwealth of Nations]].
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Solomon Islands|Salomoonen}}
{{Wikiatlas öömrang|Solomon Islands|Salomoonen}}
* Suwereen stooten uun [[Melaneesien]]: [[Fidschi]], [[Papua-Nei-Guinea]], [[Salomoon-Eilunen]], [[Wanuaatuu]].
== Futnuuten ==
<references />
{{Coordinate|NS=08/00//S|EW=159/11//E|type=country|region=SB}}
{{Lunen uun Oseaanien/fe}}
[[Kategorie:Salomoonen| ]]
ah1cpyiyyhixjd41uctqf8safrvif5h
Central (Salomoonen)
0
22981
279551
279502
2026-04-23T16:32:48Z
Murma174
19
279551
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Verwaltungsgebiet (Insel) öömrang
| NAME = Central Prowins
| FLAGGE = Flag_of_Central_Province_Solomon_Islands.png
| ARTIKEL-FLAGGE =
| STAAT = [[Salomoonen]]
| GEWAESSER = [[Pasiifik]]
| INSELN = [[Russell-Eilunen]], [[Florida_Islands|Nggela-Eilunen]] an [[Savo]]
| BREITENGRAD = 9/04/00/S
| LAENGENGRAD = 160/13/00/E
| REGION-ISO = SB-CE
| LANDKARTE = Central Province in Solomon Islands (glow).svg
| LANDKARTE-IMAGEMAP = Imagemap Salomonen1
| FLAECHE = 615
| EINWOHNER = 26051
| HAUPTSTADT = [[Tulagi]]
}}
<br>
Det letj prowins '''Central''' leit sowat uun a maden faan di eilunstoot [[Salomoonen]]. Süüdermuar leit det prowins [[Guadalcanal (Prowins)|Guadalcanal]].
Tu ''Central'' hiar flook grater an letjer eilunen, det san fööraal a '''Nggela Eilunen''', iar: ''Florida Islands''.
* [[Aeaun]]
* [[Gavutu]]
* [[Mbanika]]
* [[Pavuvu]]
* [[Savo]]
* [[Tanambogo]]
* [[Tulagi Eilun]]
* [[Russell Eilunen]]
* [[Nggela Eilunen]]
At hoodstääd [[Tulagi]] leit üüb det eilun mä di salew nööm: [[Tulagi Eilun]].
A eilunen uun't Central-prowins san tuup 615 km² grat. Efter't fulkstäälang faan 2009 lewe diar 26.051 lidj.<ref>[http://www.statoids.com/usb.html www.statoids.com]</ref>
== Kwelen ==
<references />
* [https://www.citypopulation.de/Solomon.html citypopulation.de]
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Central Province, Solomon Islands}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
t1nj3ulue76cec8359mg15g2skp4bg0
Glagolitisk skraft
0
24736
279608
156347
2026-04-24T08:35:10Z
Murma174
19
279608
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:ZographensisColour.jpg|thumb|Di ''Codex Zographensis'' uun glagolitisk skraft; am 1100]]
<br>
At '''glagolitisk skraft''' of uk '''Glagolica''' as det äälst [[slaawisk]] skraft. Hat as brükt wurden för't [[Ual-Sarkenslaawisk]]: ''glagol'' = ''spriak''. [[Kyrill faan Saloniki]] (826–869) hää det ütjwerket. Efter ham as do det [[kyrilisk skraft]] näämd wurden, wat oober weder hial ööders ütjschocht.
== Tekstbispal ''Üüsen Feeder'' ==
1. lachts, det iarst ''trinj'' furem, 2. uun a maden det ''hukag'', kroatisk furem an 3. rochts, det kroatisk kursiif furem.
[[Datei:Vergleich Glagolitische Schrift.jpg|left|600px]]
{{ufsaat}}
[[Datei:Hrvoje's missal 1.jpg|thumb|Det ''Missale faan Föörst Hrvohe''; am 1400]]
== Alfabeet ==
Buksteewen an taalen, an enkelt flook brükt ''ligatuuren'' (ferbinjangen).
[[Datei:Glagoljica_uglata.jpg|left|600px]]
{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Glagolitic inscriptions in Croatia|Glagolitisk iinskraften uun Kroatien}}
[[Kategorie:Skraft]]
[[Kategorie:Slaawisk spriaken]]
n35encmv0ewmid5q8lqdgoi721bkc8b
Dwight Eisenhower
0
25093
279617
192949
2026-04-24T09:03:35Z
Murma174
19
279617
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Eisenhower_official.jpg|thumb|'''Dwight Eisenhower''' (1956)]]
'''Dwight David „Ike“ Eisenhower''' (* 14. [[Oktuuber]] [[1890]] uun [[Denison]], [[Texas]], üüs ''David Dwight Eisenhower''; † 28. [[Marts]] [[1969]] uun [[Washington, D.C.]]) wiar en US-amerikoons generool an faan [[1953]] tu [[1961]] de 34. president faan dön [[Ferianigt Stooten]].
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1953-1961
|VORGÄNGER=[[Harry S. Truman]]
|NACHFOLGER=[[John F. Kennedy]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Eisenhower, Dwight}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
rudhpy6k6cx7p534nf5vi0dwzkg7ggt
279626
279617
2026-04-24T09:10:11Z
Murma174
19
279626
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Eisenhower_official.jpg|thumb|'''Dwight Eisenhower''' (1956)]]
'''Dwight David „Ike“ Eisenhower''' (* 14. [[Oktuuber]] [[1890]] uun [[Denison]], [[Texas]], üüs ''David Dwight Eisenhower''; † 28. [[Marts]] [[1969]] uun [[Washington, D.C.]]) wiar en US-amerikoons generool an faan [[1953]] tu [[1961]] de 34. president faan dön [[Ferianigt Stooten]].
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1953-1961
|VORGÄNGER=[[Harry S. Truman]]
|NACHFOLGER=[[John F. Kennedy]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Eisenhower, Dwight}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
pj9draj1tm4m0tqem3kjvxhlty9n4sn
Sogdisk spriik
0
26929
279569
278770
2026-04-24T06:39:21Z
Murma174
19
279569
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Sogdian_alphabet.jpg|thumb|upright=1.5|Det Sogdisk Skraft]]
<br>
'''Sogdisk''' wiar en [[Uastiraans Spriiken|uastiraans spriik]], wat uun det [[Madelaasien|madelasiaatisk]] regiuun faan [[Sogdien]], uun det [[Usbekistaan]] an [[Tadjikistaan]] faan daaling, an uk uun sogdisk gemianskapen uun [[Schiina]] spreegen wurd. Det wiar uun det [[7. juarhunert]] det ferkiarsspriik loongs at [[Siisenstruat]]. Ian spriikwiis faan’t Sogdisk, wat uun't [[8. juarhunert]] uun det [[Osruuschana]] regiuun spreegen wurd, as tu't [[Jaghnoobisk (Spriik)|Jaghnoobisk Spriik]] faan daaling wurden. At skraft faan’t spriik kaam faan det [[Arameeisk Skraft]] uf an wiar föörluuper faan dön [[Uiguurisk Skraft|Uiguurisk]] an [[Mongoolisk Skraft|Mongoolisk]] skraften.
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Sogdian language|Sogdisk}}
[[Kategorie:Iraansk spriaken]]
e289k9izeplabegir70d0wa8ex6nzl9
Choiseul (Prowins)
0
27752
279550
279535
2026-04-23T16:30:16Z
Murma174
19
279550
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Choiseul Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Choiseul Prowins''' uun dön Salomoon Eilunen]]
<br>
Det '''Choiseul Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Choiseul Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon Eilunen]]. Det hee 26.379 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Taro (Salomoonen)|Taro]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Choiseul.png|Flag faan't prowins
Choiseulandneighbourhood.png|Choiseul an eilunen trinjam
</gallery>
Tu't prowins hiar a eilunen [[Choiseul]], Vaghena, Rob Roy, [[Taro]], an noch flook letjer eilunen.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Choiseul Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
supmp4qo01stls0a9y84vscnde9dc35
Guadalcanal (Prowins)
0
28406
279603
279483
2026-04-24T08:07:14Z
Murma174
19
279603
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Guadalcanal Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Guadalcanal Prowins''' uun dön Salomoon Eilunen]]
<br>
Det '''Guadalcanal Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Guadalcanal Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 93.613 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Honiara]].
Tu't prowins hiar fööraal det [[eilun]] [[Guadalcanal]], an do noch enkelt letjer eilunen üs Nughu, Marapa an Rua Sura.
<gallery widths=250px>
Flag of Guadalcanal.png|Flag faan't prowins
Map Administrative Divisions of Guadalcanal (Solomon Islands).png|''Wards'' an ''districts''
</gallery>
Uun a [[Naist Wäältkrich]] wiar diar ambi faan August 1942 bit Febrewoore 1943 en siasliak twesken a [[USA]] an [[Jaapan]].
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Guadalcanal Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
k60tf8oc9mvh16y5wf64fc6dkidopjy
279612
279603
2026-04-24T08:55:38Z
Murma174
19
279612
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Guadalcanal Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Guadalcanal Prowins''' uun dön Salomoon Eilunen]]
<br>
Det '''Guadalcanal Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Guadalcanal Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 93.613 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Honiara]].
Tu't prowins hiar fööraal det [[eilun]] [[Guadalcanal]], an do noch enkelt letjer eilunen üs Nughu, Marapa an Rua Sura.
<gallery widths=250px>
Flag of Guadalcanal.png|Flag faan't prowins
Map Administrative Divisions of Guadalcanal (Solomon Islands).png|''Wards'' an ''districts''
</gallery>
Uun a [[Naist Wäältkrich]] wiar diar ambi faan August 1942 bit Febrewoore 1943 en siasliak twesken a [[USA]] an [[Jaapan]]. Diar wiar uuk a leeder US president [[John F. Kennedy]] bedialigt.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Guadalcanal Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
tjl9dy5cqm8xb44p50lybdkrctrhddb
279613
279612
2026-04-24T08:58:04Z
Murma174
19
279613
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Guadalcanal Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Guadalcanal Prowins''' uun dön Salomoon Eilunen]]
<br>
Det '''Guadalcanal Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Guadalcanal Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 93.613 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Honiara]].
Tu't prowins hiar fööraal det [[eilun]] [[Guadalcanal]], an do noch enkelt letjer eilunen üs Nughu, Marapa an Rua Sura.
<gallery widths=250px>
Flag of Guadalcanal.png|Flag faan't prowins
Map Administrative Divisions of Guadalcanal (Solomon Islands).png|''Wards'' an ''districts''
</gallery>
Uun a [[Naist Wäältkrich]] wiar diar ambi faan August 1942 bit Febrewoore 1943 en siasliak twesken a [[USA]] an [[Jaapan]]. Diar wiar uuk a leeder US president [[John F. Kennedy]] üs komandant faan en torpeedo buat bedialigt.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Guadalcanal Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
qwvr3593471wwfun4vyaq12zzzilw02
Western (Salomoonen)
0
28407
279595
279515
2026-04-24T07:30:51Z
Murma174
19
279595
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Western_Province_in_Solomon_Islands_(glow).svg|thumb|Det '''Western Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Western Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Western Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 76.649 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Gizo]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Western Province Solomon Islands.png|Flag faan't prowins
NewGeorgiaGroupCloseup2.JPG|A New Georgia Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar a [[New Georgia Eilunen]].
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Western Province, Solomon Islands}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
k4m3o8hzgrencajzj68b7w4lxb1kq76
279600
279595
2026-04-24T07:48:12Z
Murma174
19
279600
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Western_Province_in_Solomon_Islands_(glow).svg|thumb|Det '''Western Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Western Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Western Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 76.649 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Gizo]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Western Province Solomon Islands.png|Flag faan't prowins
NewGeorgiaGroupCloseup2.JPG|A New Georgia Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar a [[New Georgia Eilunen]] mä New Georgia (2037 km²), Vella Lavella (652 km²), Kolombangara (705 km²), [[Ghizo]] (35 km², mä't hoodsteed [[Gizo]]), Vangunu (509 km²), Rendova (411 km²) an Tetepare (182 km²).
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Western Province, Solomon Islands}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
aekijctq8fvuics1x5art6pogvjjom6
Isabel (Salomoonen)
0
28408
279549
279520
2026-04-23T16:29:24Z
Murma174
19
279549
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Isabel Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Isabel Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Isabel Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Isabel Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 26.158 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Buala]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Isabel Province Solomon Islands.png|Flag faan't prowins
SantaIsabelmap.png|Santa Isabel an eilunen trinjam
</gallery>
Tu't prowins hiar a eilunen [[Santa Isabel]], San Jorge an noch flook letjer eilunen.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Isabel Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
2jlgifdowlb5x768y07hcaf5doenp3b
Makira-Ulawa
0
28409
279552
172919
2026-04-23T16:41:28Z
Murma174
19
279552
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Makira-Ulawa Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Makira-Ulawa Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Makira-Ulawa Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Makira-Ulawa Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 40.419 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Kirakira]].
<gallery widths = 250px>
Flag Makira and Ulawa.png|Flag faan't prowins
MakiraMap.png|Makira an eilunen trinjam
</gallery>
Tu't prowins hiar a eilunen [[Makira]], [[Ulawa]], Owaraha, Owariki, Uki Ni Masi, a Olu Malau Eilunen, an noch flook letjer eilunen.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Makira-Ulawa Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
cdaxba118lu4cl4cqvbo1tm5grseph9
279555
279552
2026-04-23T16:50:41Z
Murma174
19
279555
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Makira-Ulawa Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Makira-Ulawa Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Makira-Ulawa Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Makira-Ulawa Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 40.419 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Kirakira]].
<gallery widths = 250px>
Flag Makira and Ulawa.png|Flag faan't prowins
MakiraMap.png|Makira an eilunen trinjam
</gallery>
Tu't prowins hiar a eilunen [[Makira]], [[Ulawa]], Owaraha, Owariki, Uki Ni Masi, a Olu Malau Eilunen, an noch flook letjer eilunen.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Makira-Ulawa Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
pbnuthisdmkcad18evpf52rd00ht1dx
Malaita (Prowins)
0
28410
279556
172920
2026-04-23T16:56:44Z
Murma174
19
279556
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Malaita Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Malaita Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Malaita Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Malaita Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 137.596 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Auki]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Malaiita.png|Flag faan't prowins
Malaita Island constituencies.jpg|Gemeenden faan Malaita
</gallery>
Tu't prowins hiar a eilunen [[Malaita]], Maramasike, Ontong Java an Sikaiana.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Malaita Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
p0r6cnbe5ttbgr4b3objpzadalhimq0
279563
279556
2026-04-23T17:27:21Z
Murma174
19
279563
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Malaita Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Malaita Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Malaita Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Malaita Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 137.596 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Auki]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Malaiita.png|Flag faan't prowins
Malaita Island constituencies.jpg|Gemeenden faan Malaita
</gallery>
Tu't prowins hiar a eilunen [[Malaita]], Maramasike, an a [[atol]]en Ontong Java an Sikaiana.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Malaita Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
52iwic4fx8fnnq3d0hj9a8o33z5iu2o
Rennell an Bellona
0
28411
279589
172921
2026-04-24T07:14:07Z
Murma174
19
279589
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Rennell and Bellona Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Rennell an Bellona Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Rennell an Bellona Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Rennell and Bellona Province'') of uk '''''Renbel''''' as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon Eilunen]]. Det hee 3041 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Tigoa]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Rennell and Bellona Province.svg|Flag faan't prowins
Rennell Islands map en.png|A Rennell Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar a [[eilun]]en [[Rennell]] an [[Bellona]], an a ''Indispensable Reefs'', en keed faan [[koralenrab]]er.
==Kwelen==
<references/>
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
cjgytk846udrbaa1sfa2lbwvde9srcd
279593
279589
2026-04-24T07:26:08Z
Murma174
19
279593
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Rennell and Bellona Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Rennell an Bellona Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Rennell an Bellona Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Rennell and Bellona Province'') of uk '''''Renbel''''' as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon Eilunen]]. Det hee 3041 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Tigoa]].
<gallery widths = 250px>
Flag of Rennell and Bellona Province.svg|Flag faan't prowins
Rennell Islands map en.png|A Rennell Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar a [[eilun]]en [[Rennell]] an [[Bellona]], an a ''Indispensable Reefs'', en keed faan [[koralenrab]]er.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Rennell and Bellona Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
aefetbwrxkx0pkv6ct7nnuy67t07eqj
Temotu (Prowins)
0
28412
279582
172922
2026-04-24T06:52:33Z
Murma174
19
279582
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Temotu Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Temotu Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Temotu Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Temotu Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 21.362 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Lata]].
At prowins leit widj süüdwaastelk uf faan't Salomoonen Keed uun a Pasiifik.
<gallery widths = 250px>
Temotu province flag.svg|Flag faan't prowins
Map of the Santa Cruz Islands (Solomon Islands).png|Santa Cruz Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar fööraal a [[Santa Cruz Eilunen]], an uk a Duff Eilunen an a Reef Eilunen.
==Kwelen==
<references/>
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
k725prg36vwm638npr3yiy83gohg5ln
279587
279582
2026-04-24T07:05:16Z
Murma174
19
279587
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Temotu Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Temotu Prowins''' uun dön Salomoon-Eilunen]]
<br>
Det '''Temotu Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Temotu Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 21.362 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Lata]].
At prowins leit widj süüdwaastelk uf faan't Salomoonen Keed uun a Pasiifik.
<gallery widths = 250px>
Temotu province flag.svg|Flag faan't prowins
Map of the Santa Cruz Islands (Solomon Islands).png|Santa Cruz Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar fööraal a [[Santa Cruz Eilunen]] mä't hoodeilun [[Nendo]], an uk a Duff Eilunen an a Reef Eilunen.
==Kwelen==
<references/>
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
r72km2whs74pnk7zwyk1g3u3p90hr1p
279588
279587
2026-04-24T07:05:36Z
Murma174
19
279588
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Temotu Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Temotu Prowins''' uun dön Salomoon Eilunen]]
<br>
Det '''Temotu Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Temotu Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 21.362 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Lata]].
At prowins leit widj süüdwaastelk uf faan't Salomoonen Keed uun a Pasiifik.
<gallery widths = 250px>
Temotu province flag.svg|Flag faan't prowins
Map of the Santa Cruz Islands (Solomon Islands).png|Santa Cruz Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar fööraal a [[Santa Cruz Eilunen]] mä't hoodeilun [[Nendo]], an uk a Duff Eilunen an a Reef Eilunen.
==Kwelen==
<references/>
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
ff0ykcykv8m839krl5r5cvuew07zuep
279594
279588
2026-04-24T07:27:02Z
Murma174
19
279594
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Temotu Province in Solomon Islands (glow).svg|thumb|Det '''Temotu Prowins''' uun dön Salomoon Eilunen]]
<br>
Det '''Temotu Prowins''' (üüb [[Ingels]]: ''Temotu Province'') as ian faan dön prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det hee 21.362 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/Solomon.html ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan't prowins as [[Lata]].
At prowins leit widj süüdwaastelk uf faan't Salomoonen Keed uun a Pasiifik.
<gallery widths = 250px>
Temotu province flag.svg|Flag faan't prowins
Map of the Santa Cruz Islands (Solomon Islands).png|Santa Cruz Eilunen
</gallery>
Tu't prowins hiar fööraal a [[Santa Cruz Eilunen]] mä't hoodeilun [[Nendo]], an uk a Duff Eilunen an a Reef Eilunen.
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Temotu Province}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
99tce8rk1k5wqo616zi9eptq1zngf0h
Vorlage:Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen
10
28413
279561
279524
2026-04-23T17:14:41Z
Murma174
19
279561
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|BILD=[[Datei:Flag_of_Solomon Islands.svg|80px]]
|TITEL=Prowinsen faan dön [[Salomoon-Eilunen]]
|INHALT=
[ [[Honiara]] ] |
[[Central (Salomoonen)|Central]] |
[[Choiseul (Prowins)|Choiseul]] |
[[Guadalcanal (Prowins)|Guadalcanal]] |
[[Isabel (Salomoonen)|Isabel]] |
[[Makira-Ulawa]] |
[[Malaita (Prowins)|Malaita]] |
[[Rennell an Bellona]] |
[[Temotu (Prowins)|Temotu]] |
[[Western (Salomoonen)|Western]]
}}<noinclude>
pa1a9kaijzj3wcic4ikajyl31rcmmze
Honiara
0
28414
279558
279519
2026-04-23T17:05:54Z
Murma174
19
279558
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
{{Positionskarte+ | Salomonen | width=250 | float=right | maptype=relief | caption='''Honiara''' uun dön Salomoon-Eilunen | places=
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=9 | lat=09/26//S | long=159/57// | region=SB | label='''[[Honiara]]'''}}
}}
<br>
'''Honiara''' as at hoodsteed faan dön [[Salomoon-Eilunen]]. Det leit üüb a nuurdwaast eeg faan det [[Guadalcanal Eilun]]. Diar wene 64.609 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/en/solomon/cities/ ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. Honiara as uk hoodsteed faan't [[Guadalcanal (Prowins)|Prowins Guadalcanal]], hiart oober ei mä tu't prowins. Det hoodsteedregiuun as en prowins för ham salew.
== Steeddialen ==
[[Datei:Honiara wards - crop of Map Administrative Divisions of Guadalcanal (Solomon Islands).png|thumb|left|400px|12 ''wards'' (ruad) an trii ''electoral districts'' (suart) uun Honiara.]]
[[Datei:Flag of Honiara.svg|thumb|250px|Flag faan Honiara.]]
{{ufsaat}}
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Honiara}}
{{wikivoyage fering|Honiara|Honiara}}
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
a323096womxfba8shyg689je5bt8q7d
279559
279558
2026-04-23T17:06:34Z
Murma174
19
279559
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
{{Positionskarte+ | Salomonen | width=250 | float=right | maptype=relief | caption='''Honiara''' uun dön Salomoon-Eilunen | places=
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=9 | lat=09/26//S | long=159/57// | region=SB | label='''[[Honiara]]'''}}
}}
<br>
'''Honiara''' as at hoodsteed faan dön [[Salomoon Eilunen]]. Det leit üüb a nuurdwaast eeg faan det [[Guadalcanal Eilun]]. Diar wene 64.609 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/en/solomon/cities/ ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. Honiara as uk hoodsteed faan't [[Guadalcanal (Prowins)|Prowins Guadalcanal]], hiart oober ei mä tu't prowins. Det hoodsteedregiuun as en prowins för ham salew.
== Steeddialen ==
[[Datei:Honiara wards - crop of Map Administrative Divisions of Guadalcanal (Solomon Islands).png|thumb|left|400px|12 ''wards'' (ruad) an trii ''electoral districts'' (suart) uun Honiara.]]
[[Datei:Flag of Honiara.svg|thumb|250px|Flag faan Honiara.]]
{{ufsaat}}
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Honiara}}
{{wikivoyage fering|Honiara|Honiara}}
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
hvxsi8ihn8tun2vv7x27xw3dyj6y9jh
279562
279559
2026-04-23T17:15:39Z
Murma174
19
279562
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
{{Positionskarte+ | Salomonen | width=250 | float=right | maptype=relief | caption='''Honiara''' uun dön Salomoon-Eilunen | places=
{{Positionskarte~ | Salomonen | position=9 | lat=09/26//S | long=159/57// | region=SB | label='''[[Honiara]]'''}}
}}
<br>
'''Honiara''' as at hoodsteed faan dön [[Salomoon Eilunen]]. Det leit üüb a nuurdwaast eeg faan det [[Guadalcanal Eilun]]. Diar wene 64.609 lidj (2009)<ref>[http://citypopulation.de/en/solomon/cities/ ''Solomon Islands'', citypopulation.de]</ref>. Honiara as uk hoodsteed faan't [[Guadalcanal (Prowins)|Prowins Guadalcanal]], hiart oober ei mä tu't prowins. Det hoodsteedregiuun as en prowins för ham salew.
== Steeddialen ==
[[Datei:Honiara wards - crop of Map Administrative Divisions of Guadalcanal (Solomon Islands).png|thumb|left|400px|12 ''wards'' (ruad) an trii ''electoral districts'' (suart) uun Honiara.]]
[[Datei:Flag of Honiara.svg|thumb|250px|Flag faan Honiara.]]
{{ufsaat}}
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Honiara}}
{{wikivoyage fering|Honiara|Honiara}}
{{Prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen}}
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
[[Kategorie:Prowins uun dön Salomoon-Eilunen]]
7xeqrxvkdhfpp3f233gqhijwtffzk7a
Harry S. Truman
0
29253
279616
193002
2026-04-24T09:03:19Z
Murma174
19
279616
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:TRUMAN_58-766-06_CROPPED.jpg|thumb|'''Harry S. Truman''' (amanbi 1947)]]
'''Harry S. Truman''' (* 8. [[Mei]] [[1884]] uun [[Lamar]], [[Missouri]]; † 26. [[Deetsember]] [[1972]] uun [[Kansas City]], [[Missouri]]) wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1945]], efter [[Franklin Delano Roosevelt]] san duas, tu [[1953]] de 33. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Tuföör wiar hi oner-president an fertreed twesken [[1935]] an [[1945]] a bundestoot Missouri uun det [[US-Senaat]].
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1945-1953
|VORGÄNGER=[[Franklin Delano Roosevelt]]
|NACHFOLGER=[[Dwight Eisenhower]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Truman, Harry}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
pqszsofya8km02u12euc7xcc2a2zazl
279625
279616
2026-04-24T09:09:29Z
Murma174
19
279625
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:TRUMAN_58-766-06_CROPPED.jpg|thumb|'''Harry S. Truman''' (amanbi 1947)]]
'''Harry S. Truman''' (* 8. [[Mei]] [[1884]] uun [[Lamar]], [[Missouri]]; † 26. [[Deetsember]] [[1972]] uun [[Kansas City]], [[Missouri]]) wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1945]], efter [[Franklin Delano Roosevelt]] san duas, tu [[1953]] de 33. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Tuföör wiar hi oner-president an fertreed twesken [[1935]] an [[1945]] a bundestoot Missouri uun det [[US-Senaat]].
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1945-1953
|VORGÄNGER=[[Franklin Delano Roosevelt]]
|NACHFOLGER=[[Dwight Eisenhower]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Truman, Harry}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
hx1033ar1jumss7mjym67r55xfa58lu
John F. Kennedy
0
29254
279609
192980
2026-04-24T08:53:07Z
Murma174
19
/* Luke uk diar */
279609
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:John_F._Kennedy,_White_House_color_photo_portrait.jpg|thumb|'''John F. Kennedy''' (1963)]]
'''John Fitzgerald „Jack“ Kennedy''' (* 29. [[Mei]] [[1917]] uun [[Brookline]], [[Massachusetts]]; † 22. [[Nofember]] [[1963]] uun [[Dallas]], [[Texas]]), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1961]] tu [[1963]] de 35. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar 1963 uun en atentaat ambroocht. A beeftgrünjer faan san duas san tu daaling uun a meeningen faan lidj amstreden.
==Luke uk diar==
* ''Presidenten faan dön Ferianigt Stooten (1945-2001)'': [[Harry S. Truman]] (1945-1953), [[Dwight Eisenhower]] (1953-1961), [[John F. Kennedy]] (1961-1963), [[Lyndon B. Johnson]] (1963-1969), [[Richard Nixon]] (1969-1974), [[Gerald Ford]] (1974-1977), [[Jimmy Carter]] (1977-1981), [[Ronald Reagan]] (1981-1989), [[George H.W. Bush]] (1989-1993), [[Bill Clinton]] (1993-2001).
* ''Vize-Presidenten faan dön Ferianigt Stooten 1945-2001:'' ''nian'' (1945-1949), [[Alben W. Barkley]] (1949-1953), [[Richard Nixon]] (1953-1961), [[Lyndon B. Johnson]] (1961-1963), ''neen'' (1963-1965), [[Hubert Humphrey]] (1965-1969), [[Spiro Agnew]] (1969-1973), ''nian'' (Oktuuber-Deetsember 1973), [[Gerald Ford]] (1973-1974), ''nian'' (August-Deetsember 1974), [[Nelson Rockefeller]] (1974-1977), [[Walter Mondale]] (1977-1981), [[George H.W. Bush]] (1981-1989), [[Dan Quayle]] (1989-1993), [[Al Gore]] (1993-2001).
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1961-1963
|VORGÄNGER=[[Dwight Eisenhower]]
|NACHFOLGER=[[Lyndon B. Johnson]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Kennedy, John F.}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
3jvvtjrul8dn0p93putkjd2s9j89o82
279610
279609
2026-04-24T08:53:38Z
Murma174
19
/* Luke uk diar */
279610
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:John_F._Kennedy,_White_House_color_photo_portrait.jpg|thumb|'''John F. Kennedy''' (1963)]]
'''John Fitzgerald „Jack“ Kennedy''' (* 29. [[Mei]] [[1917]] uun [[Brookline]], [[Massachusetts]]; † 22. [[Nofember]] [[1963]] uun [[Dallas]], [[Texas]]), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1961]] tu [[1963]] de 35. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar 1963 uun en atentaat ambroocht. A beeftgrünjer faan san duas san tu daaling uun a meeningen faan lidj amstreden.
==Luke uk diar==
* ''Presidenten faan dön Ferianigt Stooten (1945-2001)'': [[Harry S. Truman]] (1945-1953), [[Dwight Eisenhower]] (1953-1961), [[John F. Kennedy]] (1961-1963), [[Lyndon B. Johnson]] (1963-1969), [[Richard Nixon]] (1969-1974), [[Gerald Ford]] (1974-1977), [[Jimmy Carter]] (1977-1981), [[Ronald Reagan]] (1981-1989), [[George H.W. Bush]] (1989-1993), [[Bill Clinton]] (1993-2001).
* ''Vize-Presidenten faan dön Ferianigt Stooten 1945-2001:'' ''neen'' (1945-1949), [[Alben W. Barkley]] (1949-1953), [[Richard Nixon]] (1953-1961), [[Lyndon B. Johnson]] (1961-1963), ''neen'' (1963-1965), [[Hubert Humphrey]] (1965-1969), [[Spiro Agnew]] (1969-1973), ''neen'' (Oktuuber-Deetsember 1973), [[Gerald Ford]] (1973-1974), ''neen'' (August-Deetsember 1974), [[Nelson Rockefeller]] (1974-1977), [[Walter Mondale]] (1977-1981), [[George H.W. Bush]] (1981-1989), [[Dan Quayle]] (1989-1993), [[Al Gore]] (1993-2001).
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1961-1963
|VORGÄNGER=[[Dwight Eisenhower]]
|NACHFOLGER=[[Lyndon B. Johnson]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Kennedy, John F.}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
e05pc0mab3n5zpuzaa0l2eb3i1qnvkc
279611
279610
2026-04-24T08:54:30Z
Murma174
19
279611
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:John_F._Kennedy,_White_House_color_photo_portrait.jpg|thumb|'''John F. Kennedy''' (1963)]]
<br>
'''John Fitzgerald „Jack“ Kennedy''' (* 29. [[Mei]] [[1917]] uun [[Brookline]], [[Massachusetts]]; † 22. [[Nofember]] [[1963]] uun [[Dallas]], [[Texas]]), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1961]] tu [[1963]] de 35. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar 1963 uun en atentaat ambroocht. A beeftgrünjer faan san duas san tu daaling uun a meeningen faan lidj amstreden.
==Luke uk diar==
* ''Presidenten faan dön Ferianigt Stooten (1945-2001)'': [[Harry S. Truman]] (1945-1953), [[Dwight Eisenhower]] (1953-1961), [[John F. Kennedy]] (1961-1963), [[Lyndon B. Johnson]] (1963-1969), [[Richard Nixon]] (1969-1974), [[Gerald Ford]] (1974-1977), [[Jimmy Carter]] (1977-1981), [[Ronald Reagan]] (1981-1989), [[George H.W. Bush]] (1989-1993), [[Bill Clinton]] (1993-2001).
* ''Vize-Presidenten faan dön Ferianigt Stooten 1945-2001:'' ''neen'' (1945-1949), [[Alben W. Barkley]] (1949-1953), [[Richard Nixon]] (1953-1961), [[Lyndon B. Johnson]] (1961-1963), ''neen'' (1963-1965), [[Hubert Humphrey]] (1965-1969), [[Spiro Agnew]] (1969-1973), ''neen'' (Oktuuber-Deetsember 1973), [[Gerald Ford]] (1973-1974), ''neen'' (August-Deetsember 1974), [[Nelson Rockefeller]] (1974-1977), [[Walter Mondale]] (1977-1981), [[George H.W. Bush]] (1981-1989), [[Dan Quayle]] (1989-1993), [[Al Gore]] (1993-2001).
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1961-1963
|VORGÄNGER=[[Dwight Eisenhower]]
|NACHFOLGER=[[Lyndon B. Johnson]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Kennedy, John F.}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
r809eo22dt0cey0dbd1th1maf68wgi3
279614
279611
2026-04-24T09:02:03Z
Murma174
19
-> föörlaag
279614
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:John_F._Kennedy,_White_House_color_photo_portrait.jpg|thumb|'''John F. Kennedy''' (1963)]]
<br>
'''John Fitzgerald „Jack“ Kennedy''' (* 29. [[Mei]] [[1917]] uun [[Brookline]], [[Massachusetts]]; † 22. [[Nofember]] [[1963]] uun [[Dallas]], [[Texas]]), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1961]] tu [[1963]] de 35. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar 1963 uun en atentaat ambroocht. A beeftgrünjer faan san duas san tu daaling uun a meeningen faan lidj amstreden.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1961-1963
|VORGÄNGER=[[Dwight Eisenhower]]
|NACHFOLGER=[[Lyndon B. Johnson]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Kennedy, John F.}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
8vw7pbhq856n3xj2f3je70gb23tlaaj
279627
279614
2026-04-24T09:10:36Z
Murma174
19
279627
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:John_F._Kennedy,_White_House_color_photo_portrait.jpg|thumb|'''John F. Kennedy''' (1963)]]
<br>
'''John Fitzgerald „Jack“ Kennedy''' (* 29. [[Mei]] [[1917]] uun [[Brookline]], [[Massachusetts]]; † 22. [[Nofember]] [[1963]] uun [[Dallas]], [[Texas]]), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1961]] tu [[1963]] de 35. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar 1963 uun en atentaat ambroocht. A beeftgrünjer faan san duas san tu daaling uun a meeningen faan lidj amstreden.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1961-1963
|VORGÄNGER=[[Dwight Eisenhower]]
|NACHFOLGER=[[Lyndon B. Johnson]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Kennedy, John F.}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
eytz6f1it8f0zkdkc74x2gnqk806vbs
Lyndon B. Johnson
0
29255
279618
192983
2026-04-24T09:03:52Z
Murma174
19
279618
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Lyndon_B._Johnson,_photo_portrait,_leaning_on_chair,_color_cropped.jpg|thumb|'''Lyndon B. Johnson''' (Marts 1964)]]
'''Lyndon Baines Johnson''' (* 27. [[August]] [[1908]] uun [[Stonewall]], [[Texas]]; † 22. [[Janewoore]] [[1973]] uk diar) wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1963]], efter [[John F. Kennedy]] san duas, tu [[1969]] de 36. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Tuföör fertreed hi faan [[1937]] tu [[1949]] a bundesstoot Texas uun det [[US-Representantenhüs]] an uk faan [[1949]] tu [[1961]] uun det [[US-Seneat]]. Faan [[1961]] wiar hi oner-president oner John F. Kennedy. Efter a John F. Kennedy san duas, 22. Nofember 1963, wurd Johnson uun buurd faan det ''Air Force One'' üüs nei US-president iinsweerd. Hi wurd uun det presidentskapswool uun Nofember 1964 uun sin baantje besteediget.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1963-1969
|VORGÄNGER=[[John F. Kennedy]]
|NACHFOLGER=[[Richard Nixon]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Lyndon}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
i3mlokoab5rtm27tp97no08cxaja0qi
279628
279618
2026-04-24T09:11:05Z
Murma174
19
279628
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Lyndon_B._Johnson,_photo_portrait,_leaning_on_chair,_color_cropped.jpg|thumb|'''Lyndon B. Johnson''' (Marts 1964)]]
'''Lyndon Baines Johnson''' (* 27. [[August]] [[1908]] uun [[Stonewall]], [[Texas]]; † 22. [[Janewoore]] [[1973]] uk diar) wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]] an faan [[1963]], efter [[John F. Kennedy]] san duas, tu [[1969]] de 36. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Tuföör fertreed hi faan [[1937]] tu [[1949]] a bundesstoot Texas uun det [[US-Representantenhüs]] an uk faan [[1949]] tu [[1961]] uun det [[US-Seneat]]. Faan [[1961]] wiar hi oner-president oner John F. Kennedy. Efter a John F. Kennedy san duas, 22. Nofember 1963, wurd Johnson uun buurd faan det ''Air Force One'' üüs nei US-president iinsweerd. Hi wurd uun det presidentskapswool uun Nofember 1964 uun sin baantje besteediget.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1963-1969
|VORGÄNGER=[[John F. Kennedy]]
|NACHFOLGER=[[Richard Nixon]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Lyndon}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
jwdjdin8ho3gzov3igrr5oeitevct4c
Richard Nixon
0
29256
279619
192991
2026-04-24T09:04:11Z
Murma174
19
279619
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Nixon_30-0316a.jpg|thumb|'''Richard Nixon''' (1971)]]
'''Richard Milhous Nixon''' (* 9. [[Janewoore]] [[1913]] uun [[Yorba Linda]], [[Kalifornien]]; † 22. [[April]] [[1994]] uun [[New York]]) wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Republikaans Partei (USA)|Republikaans Partei]] an faan [[1969]] tu [[1974]] de 37. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wurd uun det presidentskapswool faan 7. [[Nofember]] [[1972]] welerweelet, man uun't fulig faan det [[Watergate-Afeer]] treed Nixon faan sin baantje turag. Hi wiar faan [[1953]] tu [[1961]] uk vize-president faan't lun.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1969-1974
|VORGÄNGER=[[Lyndon B. Johnson]]
|NACHFOLGER=[[Gerald Ford]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Nixon, Richard}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
l9o9dy2edp1lrkl59600vl9d6pgn69t
279629
279619
2026-04-24T09:11:33Z
Murma174
19
279629
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Nixon_30-0316a.jpg|thumb|'''Richard Nixon''' (1971)]]
'''Richard Milhous Nixon''' (* 9. [[Janewoore]] [[1913]] uun [[Yorba Linda]], [[Kalifornien]]; † 22. [[April]] [[1994]] uun [[New York]]) wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Republikaans Partei (USA)|Republikaans Partei]] an faan [[1969]] tu [[1974]] de 37. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wurd uun det presidentskapswool faan 7. [[Nofember]] [[1972]] welerweelet, man uun't fulig faan det [[Watergate-Afeer]] treed Nixon faan sin baantje turag. Hi wiar faan [[1953]] tu [[1961]] uk vize-president faan't lun.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1969-1974
|VORGÄNGER=[[Lyndon B. Johnson]]
|NACHFOLGER=[[Gerald Ford]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Nixon, Richard}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
b532t5zwp4tzz0hr559ckoq7tpo1k1x
Gerald Ford
0
29262
279620
192992
2026-04-24T09:04:26Z
Murma174
19
279620
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Gerald_Ford_presidential_portrait_(cropped).jpg|thumb|'''Gerald Ford''' (1974)]]
'''Gerald Rudolph Ford, Jr.''' (bäären üüs ''Leslie Lynch King, Jr.''; * 14. [[Jüüle]] [[1913]] uun [[Omaha]], [[Nebraska]]; † 26. [[Deetsember]] [[2006]] uun [[Rancho Mirage]], [[Kalifornien]]) wiar en poliitiker faan det [[Republikaans Partei (USA)|Republikaans Partei]] an faan [[1974]], efter [[Richard Nixon]] san turagtreed, tu [[1977]] de 38. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar faan [[Deetsember]] [[1973]] tu [[August]] [[1974]] a vize-president faan't lun.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1974-1977
|VORGÄNGER=[[Richard Nixon]]
|NACHFOLGER=[[Jimmy Carter]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Ford, Gerald}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
ak3nyc7y2su1tgll0umo66by9sz23ay
279630
279620
2026-04-24T09:12:00Z
Murma174
19
279630
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Gerald_Ford_presidential_portrait_(cropped).jpg|thumb|'''Gerald Ford''' (1974)]]
'''Gerald Rudolph Ford, Jr.''' (bäären üüs ''Leslie Lynch King, Jr.''; * 14. [[Jüüle]] [[1913]] uun [[Omaha]], [[Nebraska]]; † 26. [[Deetsember]] [[2006]] uun [[Rancho Mirage]], [[Kalifornien]]) wiar en poliitiker faan det [[Republikaans Partei (USA)|Republikaans Partei]] an faan [[1974]], efter [[Richard Nixon]] san turagtreed, tu [[1977]] de 38. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar faan [[Deetsember]] [[1973]] tu [[August]] [[1974]] a vize-president faan't lun.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1974-1977
|VORGÄNGER=[[Richard Nixon]]
|NACHFOLGER=[[Jimmy Carter]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Ford, Gerald}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
duc7qnw4f639i5czfhtv6j4rp7h3xz3
Jimmy Carter
0
29263
279621
270122
2026-04-24T09:04:41Z
Murma174
19
279621
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:JimmyCarterPortrait2.jpg|thumb|'''Jimmy Carter''' (1977)]]
'''James Earl „Jimmy“ Carter Jr.''' (* [[1. Oktuuber]] [[1924]] uun [[Plains (Georgia)|Plains]], [[Georgia]] ; † [[29. Deetsember]] [[2024]] uun [[Plains (Georgia)|Plains]], [[Georgia]]) wiar en US-ameerikoonsen poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]]. Hi wiar faan [[1977]] tu [[1981]] de 39. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Faan [[1971]] tu [[1975]] wiar hi guwernöör faan Georgia.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1977-1981
|VORGÄNGER=[[Gerald Ford]]
|NACHFOLGER=[[Ronald Reagan]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Carter, Jimmy}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
358poe9c8n403lkzxzruc1dgna2nbb1
279631
279621
2026-04-24T09:13:03Z
Murma174
19
279631
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:JimmyCarterPortrait2.jpg|thumb|'''Jimmy Carter''' (1977)]]
'''James Earl „Jimmy“ Carter Jr.''' (* [[1. Oktuuber]] [[1924]] uun [[Plains (Georgia)|Plains]], [[Georgia]] ; † [[29. Deetsember]] [[2024]] uun [[Plains (Georgia)|Plains]], [[Georgia]]) wiar en US-ameerikoonsen poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]]. Hi wiar faan [[1977]] tu [[1981]] de 39. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Faan [[1971]] tu [[1975]] wiar hi guwernöör faan Georgia.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1977-1981
|VORGÄNGER=[[Gerald Ford]]
|NACHFOLGER=[[Ronald Reagan]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Carter, Jimmy}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
qiq9s0ojzy7lcqbmwo5tyf4r2kqo27z
George H.W. Bush
0
29264
279623
257749
2026-04-24T09:07:54Z
Murma174
19
279623
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:George H. W. Bush presidential portrait (cropped).jpg|thumb|'''George H.W. Bush''' (1989)]]
'''George Herbert Walker Bush''' (miast ianfach ''George Bush'' of ''George Bush Senior''; * 12. [[Jüüne]] [[1924]] uun [[Milton]], [[Massachusetts]]; † 30. [[Nofember]] [[2018]] uun [[Houston]], [[Texas]]), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Republikaans Partei (USA)|Republikaans Partei]]. Hi wiar faan [[1989]] tu [[1993]] de 41. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar de 43. US-president, [[George W. Bush]], an de iar guwernöör faan [[Florida]], [[Jeb Bush]], hör aatj. Hi wiar uk faan [[1981]] tu [[1989]] a vize-president.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1989-1993
|VORGÄNGER=[[Ronald Reagan]]
|NACHFOLGER=[[Bill Clinton]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Bush, George H. W.}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
8tnx006e3545kin1nz4evu8oij4bj8d
279632
279623
2026-04-24T09:14:19Z
Murma174
19
279632
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:George H. W. Bush presidential portrait (cropped).jpg|thumb|'''George H.W. Bush''' (1989)]]
'''George Herbert Walker Bush''' (miast ianfach ''George Bush'' of ''George Bush Senior''; * 12. [[Jüüne]] [[1924]] uun [[Milton]], [[Massachusetts]]; † 30. [[Nofember]] [[2018]] uun [[Houston]], [[Texas]]), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det [[Republikaans Partei (USA)|Republikaans Partei]]. Hi wiar faan [[1989]] tu [[1993]] de 41. president faan dön [[Ferianigt Stooten]]. Hi wiar de 43. US-president, [[George W. Bush]], an de iar guwernöör faan [[Florida]], [[Jeb Bush]], hör aatj. Hi wiar uk faan [[1981]] tu [[1989]] a vize-president.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering|George H. W. Bush}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1989-1993
|VORGÄNGER=[[Ronald Reagan]]
|NACHFOLGER=[[Bill Clinton]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Bush, George H. W.}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
[[Kategorie:Vize-President faan dön Ferianigt Stooten]]
gx24kjhxrniri40x6cqnl520jmu13mj
Bill Clinton
0
29265
279624
256934
2026-04-24T09:08:08Z
Murma174
19
279624
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Bill_Clinton.jpg|thumb|'''Bill Clinton''' (1993)]]
'''William Jefferson „Bill“ Clinton''' (bäären üüs ''William Jefferson Blythe III.''; * 19. [[August]] [[1946]] uun [[Hope]], [[Arkansas]]) as en [[Feriind Stoote foon Ameerika|US-ameerikoons]] poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]]. Faan [[1993]] tu [[2001]] wiar hi de 42. president faan det [[Ferianigt Stooten]]. Tuföör wiar hi guwernöör faan Arkansas.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1993-2001
|VORGÄNGER=[[George H.W. Bush]]
|NACHFOLGER=[[George W. Bush]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
cqln3fj47dutr81fwr4qit5gj5zzye6
279633
279624
2026-04-24T09:14:57Z
Murma174
19
279633
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Bill_Clinton.jpg|thumb|'''Bill Clinton''' (1993)]]
'''William Jefferson „Bill“ Clinton''' (bäären üüs ''William Jefferson Blythe III.''; * 19. [[August]] [[1946]] uun [[Hope]], [[Arkansas]]) as en [[Feriind Stoote foon Ameerika|US-ameerikoons]] poliitiker faan det [[Demokraatisk Partei]]. Faan [[1993]] tu [[2001]] wiar hi de 42. president faan det [[Ferianigt Stooten]]. Tuföör wiar hi guwernöör faan Arkansas.
==Luke uk diar==
{{US presidenten 1945-2001}}
{{commonscat fering}}
{{Personenleiste fering
|AMT=[[Datei:Flag_of_the_United_States.svg|50px]]<br />President faan dön [[Ferianigt Stooten]]
|ZEIT=1993-2001
|VORGÄNGER=[[George H.W. Bush]]
|NACHFOLGER=[[George W. Bush]]
}}
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}}
[[Kategorie:President faan dön Ferianigt Stooten]]
jmegbynfsf6hrkvwvtn0aa683nz34og
Xinjiang
0
30107
279568
179258
2026-04-24T06:39:09Z
Murma174
19
279568
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Xinjiang in China (de-facto) (+all claims hatched).svg|thumb|'''Xinjiang''' uun Sjiina]]
'''Xinjiang''' ({{zh|c=新疆|p=Xīnjiāng|w=Hsin-chiang}}; {{ugF|شینجاڭ‎}}, iar uk: Sinkiang) as det autonoom regiiun faan a [[Uiguuren]] uun Nuurdwaast-[[Sjiina]]. Diar wene bütj Uiguuren oober uk [[Han-Sjineesen]] an Mongoolen. Hoodstääd as [[Ürümqi]], ööder grat stääden diar san [[Kaxgar (Stadt)|Kaxgar]], [[Gulja (Stadt)|Gulja]], [[Gaochang (Turpan)|Gaochang]], [[Shihezi]], [[Karamay]], [[Altay (Stadt)|Altay]], [[Korla (Bayingolin)|Korla]], [[Yizhou (Stadtbezirk)|Yizhou]], [[Manas (Großgemeinde)|Manas]], [[Aksu (Stadt)|Aksu]] an [[Hotan (Stadt)|Hotan]]. Uun Xinjiang lewe (2015) gud 23 miljuun minsken üüb 1.640.320 km².
Trinjam lei [[Indien]], [[Pakistaan]], [[Afghanistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Kirgistaan]], [[Kasachstaan]], [[Ruslun]] an a [[Mongolei]]. Naiberprowinsen uun Sjiina san [[Gansu]] an [[Qinghai]], an det [[Autonoom Regiuun Tiibet]] uun't süüden.
A Uiguuren san [[musliimen]], an jo raage flooksis mä't sjineesk regiarang tuup. An Sjiina gongt hard jin a Uiguuren föör.
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Xinjiang|Xinjiang}}
{{Wikiatlas öömrang|Xinjiang|Xinjiang}}
{{wikivoyage öömrang|Xinjiang|Xinjiang}}
{{Ferwaltang Sjiina}}
[[Kategorie:Prowins uun Sjiina]]
ccmdbd7dwyc6gxs6c5antvaxegzyjni
Tadjiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik
0
32258
279572
276731
2026-04-24T06:40:30Z
Murma174
19
Murma174 hää det sidj [[Tadschiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik]] efter [[Tadjiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik]] fersköwen.
276731
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Tajik SSR in the Soviet Union.svg|thumb|Koord faan det '''Tadschiiks SSR''' uun't Sowjetunioon]]
[[Datei:Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Tajikistan (1991–1992).svg|thumb|Flag faan det '''Tadschiiks SSR''' faan 1953 tu 1991]]
Det '''Tadschiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik''' (kurt: ''Tadschiiks SSR'', ''Sowjet Tadschiikistaan'' of ''Tadschiikistaan''; üüb [[Tadschiiks]]: Республикаи Советии Социалистии Тоҷикистон ''Respublkai Sovetii Socialistii Tojikiston''; üüb [[Rüs]]: Таджикская Советская Социалистическая Республика ''Tadžikskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika'') wiar faan [[1929]] tu [[1991]] ian faan a republiiken uun't [[Sowjetunioon]].
==Befölkring==
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar [[1989]]. Efter a resultooten hed det Tadschikisk SSR 5.108.576 lidj: 2.571.030 diarfaan wiar wüfhööd an 2.537.546 karmen, 3.440.466 lewet üüb't lun an 1.668.110 uun a steeden<ref>{{Cite web fering|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg1.php|title=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2020-08-27}}</ref>.
==Histoore==
At lun wurd 9. September [[1991]] üüs at republiik [[Tadschiikistaan]] suwereen.
==Politiik==
Det regiaringspartei wiar det [[Komunistisk Partei faan Tadschiikistaan]], wat en twiig faan det [[Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon]] wiar.
===Hoodmaaner===
==Kwelen==
<references/>
{{Republiiken faan't Sowjetunioon}}
[[Kategorie:Republiik faan't Sowjetunioon]]
[[Kategorie:Tadjikistaan]]
p8ob3dujyud972p4nnca5067nym6c7p
279574
279572
2026-04-24T06:41:55Z
Murma174
19
279574
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[Datei:Tajik SSR in the Soviet Union.svg|thumb|Koord faan det '''Tadschiiks SSR''' uun't Sowjetunioon]]
[[Datei:Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Tajikistan (1991–1992).svg|thumb|Flag faan det '''Tadjiiks SSR''' faan 1953 tu 1991]]
Det '''Tadjiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik''' (kurt: ''Tadjiiks SSR'', ''Sowjet Tadjiikistaan'' of ''Tadjiikistaan''; üüb [[Tadjiiks]]: Республикаи Советии Социалистии Тоҷикистон ''Respublkai Sovetii Socialistii Tojikiston''; üüb [[Rüs]]: Таджикская Советская Социалистическая Республика ''Tadžikskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika'') wiar faan [[1929]] tu [[1991]] ian faan a republiiken uun't [[Sowjetunioon]].
==Befölkring==
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar [[1989]]. Efter a resultooten hed det Tadschikisk SSR 5.108.576 lidj: 2.571.030 diarfaan wiar wüfhööd an 2.537.546 karmen, 3.440.466 lewet üüb't lun an 1.668.110 uun a steeden<ref>{{Cite web fering|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg1.php|title=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2020-08-27}}</ref>.
==Histoore==
At lun wurd 9. September [[1991]] üüs at republiik [[Tadjiikistaan]] suwereen.
==Politiik==
Det regiaringspartei wiar det [[Komunistisk Partei faan Tadjiikistaan]], wat en twiig faan det [[Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon]] wiar.
===Hoodmaaner===
==Kwelen==
<references/>
{{Republiiken faan't Sowjetunioon}}
[[Kategorie:Republiik faan't Sowjetunioon]]
[[Kategorie:Tadjikistaan]]
i9hjxt0td4xskhscxfa1gpsqyhvfdp4
Tian Shan
0
48569
279570
278906
2026-04-24T06:39:35Z
Murma174
19
279570
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Databox}}
<br>
A '''Tian Shan''' of uk '''Tienschan''', det ment ''hemelberger'', as en keed faan [[berger]] uun [[Madelaasien]]. Hat as 2.450 km lung, 400 km briad an bit {{Höhe|7439}} huuch. A Tienschan lingt auer a stooten [[Kasachstaan]], [[Kirgistaan]], [[Tadjikistaan]] an [[Usbekistan]] wech, an uk noch iin uun't [[Xinjiang]] ([[Sjiina]]).
[[Datei:Seidenstrasse GMT Ausschnitt Zentralasien.jpg|left|300px]]
{{ufsaat}}
Sant 2016 as a Tienschan en [[UNESCO]] weltnatüürarewdial.
A Tian Shan slot at [[Tarim Baseng]] efter nuurden uf.
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Tian Shan}}
* [[Huuch Aasien]]
[[Kategorie:Berig uun Aasien]]
[[Kategorie:Sööwendüüsener]]
qlljbhjid46y21ktd1mashh7uspbry5
Diskussion:Iraan
1
54025
279543
279540
2026-04-23T15:30:22Z
Murma174
19
279543
wikitext
text/x-wiki
== Link zu Iran auf Fering ==
Ich würde gerne einen Artikel auf Fering über Iran erstellen, meine Versuche eine eigene Fering-Seite zu erstellen scheiterten leider, deswegen meine Frage wie ich dies machen kann ohne die Seite auf Öömrang zu "schädigen". [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 22:35, 27. Det. 2025 (CET)
: {{Ping|Der Priese}} Der Anfang war schon gut: In die Navigationsleiste von [[Iraan]] einen Titel für Fering einfügen. Der Titel [[Iran]] ist aber schon vergeben für eine Weiterleitung: https://frr.wikipedia.org/w/index.php?title=Iran&redirect=no
: Auf Fering wird man Iran aber auch mit einem langen a sprechen. Wenn also ein zweiter Artikel mit gleichem Titel/Lemma erscheinen soll, dann haben wir uns auf folgende Lösung verständigt: Der zweite Artikel bekommt einen Anhang im Titel: [[Iraan/fe]] wie z.B. hier: [[Runees/mo]]. Damit die Überschrift aber nicht Runees/mo lautet (das sieht nicht schön aus), bekommt der Zweitartikel ganz oben den Hinweis, wie der Titel lauten soll: <nowiki>{{Titel|Runees}}</nowiki>
: Alternativ kannst Du aber auch den Artikel [[Iraan]] ergänzen, z.B. mit einem Abschnitt Geschichte/Histoore . Ich finde es überhaupt nicht problematisch, fering und öömrang im gleichen Artikel zu kombinieren.
: Sowidj min soochter diartu. Hartelk gröötnis --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 23:15, 27. Det. 2025 (CET)
::@[[Benutzer:Murma174|Murma174]] Föl toonk für die schnelle und vor allem ausführliche Antwort! Ich persönlich finde es durch meine bisherige Erfahrung mit fering und öömrang auch, dass sie sich so stark ähneln (nur andere Schreibweisen/Aussprechen, dass es vielleicht Sinn macht diese zu kombinieren um mehr gemeinsam zu erreichen, dabei beide Schreibweisen und Konjugationen zu akzeptieren? Dann würde ich tatsächlich lieber Artikel welche ich auf öömrang vorfinde weiter bearbeiten, statt einen komplett neuen zu generieren.
::Hartelk gröötnisen an en gud nacht. [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 23:26, 27. Det. 2025 (CET)
== DJ oder DSCH ==
Gudai,
Über das Wort Tadschikistan bin ich auf folgendes gekommen: Ich würde vorschlagen, dass wir DJ belassen (weil die Wörter so kürzer werden) und gerne dies auch auf der Iraan Seite so umsetzten. Wie auch bei: [[Djungelhanen]]. Im friesischen wird ja DJ auch Djungel verwendet. Im persischem und tadjikischem entspricht dies den Buchstaben: ج und '''ҷ.''' Dies bedeutet aber auch das die Prowinsen/Städte im Iraan, leider nochmal angepasst werden müssen: also Karadj statt [[Karadsch]]. Dann müssten auch Artikel wie [[Djingis Khan]] nicht verändert werden?
Im gleichen Zug vielleicht auch die Frage nach TSCH oder TJ? Wie in Beluutschistaan. Auch hier Beluutjistaan denkbar (https://frr.wikipedia.org/wiki/Belutschisk). Da in Fering auch Tjiisklun z.B. auch mit tʃ bzw. چ wie in Persisch oder Belutschisch bzw. ch im englischem wie church ausgesprochen wird? [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 11:23, 23. Apr. 2026 (CEST)
: {{Ping|Der Priese}} Fering DJ im Anlaut gibt es eigentlich gar nicht, aber bei Fremdwörtern wie Djungel oder Djingis Khan passt es ganz gut. Damit wäre die Aussprache wie der engl. Name John. Fering DJ im Auslaut ist ein sehr spezieller Laut, sehr weich und verschmolzen (moulliert), z.B. ihn widj oder iidj. Nun weiß ich nicht, wie weich oder scharf die Aussprache von Karadsch ist, aber ich nehme an, man hört einen deutlichen Zischlaut. Dann wäre die Schreibweise Karadj irreführend. <br>
Die Korrekturen der Artikelnamen wäre das kleinere Problem. --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 17:30, 23. Apr. 2026 (CEST)
djt5oc1uw23qr8glnbaqkh75tgc89tl
279545
279543
2026-04-23T15:31:16Z
Murma174
19
/* DJ oder DSCH */
279545
wikitext
text/x-wiki
== Link zu Iran auf Fering ==
Ich würde gerne einen Artikel auf Fering über Iran erstellen, meine Versuche eine eigene Fering-Seite zu erstellen scheiterten leider, deswegen meine Frage wie ich dies machen kann ohne die Seite auf Öömrang zu "schädigen". [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 22:35, 27. Det. 2025 (CET)
: {{Ping|Der Priese}} Der Anfang war schon gut: In die Navigationsleiste von [[Iraan]] einen Titel für Fering einfügen. Der Titel [[Iran]] ist aber schon vergeben für eine Weiterleitung: https://frr.wikipedia.org/w/index.php?title=Iran&redirect=no
: Auf Fering wird man Iran aber auch mit einem langen a sprechen. Wenn also ein zweiter Artikel mit gleichem Titel/Lemma erscheinen soll, dann haben wir uns auf folgende Lösung verständigt: Der zweite Artikel bekommt einen Anhang im Titel: [[Iraan/fe]] wie z.B. hier: [[Runees/mo]]. Damit die Überschrift aber nicht Runees/mo lautet (das sieht nicht schön aus), bekommt der Zweitartikel ganz oben den Hinweis, wie der Titel lauten soll: <nowiki>{{Titel|Runees}}</nowiki>
: Alternativ kannst Du aber auch den Artikel [[Iraan]] ergänzen, z.B. mit einem Abschnitt Geschichte/Histoore . Ich finde es überhaupt nicht problematisch, fering und öömrang im gleichen Artikel zu kombinieren.
: Sowidj min soochter diartu. Hartelk gröötnis --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 23:15, 27. Det. 2025 (CET)
::@[[Benutzer:Murma174|Murma174]] Föl toonk für die schnelle und vor allem ausführliche Antwort! Ich persönlich finde es durch meine bisherige Erfahrung mit fering und öömrang auch, dass sie sich so stark ähneln (nur andere Schreibweisen/Aussprechen, dass es vielleicht Sinn macht diese zu kombinieren um mehr gemeinsam zu erreichen, dabei beide Schreibweisen und Konjugationen zu akzeptieren? Dann würde ich tatsächlich lieber Artikel welche ich auf öömrang vorfinde weiter bearbeiten, statt einen komplett neuen zu generieren.
::Hartelk gröötnisen an en gud nacht. [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 23:26, 27. Det. 2025 (CET)
== DJ oder DSCH ==
Gudai,
Über das Wort Tadschikistan bin ich auf folgendes gekommen: Ich würde vorschlagen, dass wir DJ belassen (weil die Wörter so kürzer werden) und gerne dies auch auf der Iraan Seite so umsetzten. Wie auch bei: [[Djungelhanen]]. Im friesischen wird ja DJ auch Djungel verwendet. Im persischem und tadjikischem entspricht dies den Buchstaben: ج und '''ҷ.''' Dies bedeutet aber auch das die Prowinsen/Städte im Iraan, leider nochmal angepasst werden müssen: also Karadj statt [[Karadsch]]. Dann müssten auch Artikel wie [[Djingis Khan]] nicht verändert werden?
Im gleichen Zug vielleicht auch die Frage nach TSCH oder TJ? Wie in Beluutschistaan. Auch hier Beluutjistaan denkbar (https://frr.wikipedia.org/wiki/Belutschisk). Da in Fering auch Tjiisklun z.B. auch mit tʃ bzw. چ wie in Persisch oder Belutschisch bzw. ch im englischem wie church ausgesprochen wird? [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 11:23, 23. Apr. 2026 (CEST)
: {{Ping|Der Priese}} Fering DJ im Anlaut gibt es eigentlich gar nicht, aber bei Fremdwörtern wie Djungel oder Djingis Khan passt es ganz gut. Damit wäre die Aussprache wie der engl. Name John. Fering DJ im Auslaut ist ein sehr spezieller Laut, sehr weich und verschmolzen (moulliert), z.B. ihn widj oder iidj. Nun weiß ich nicht, wie weich oder scharf die Aussprache von Karadsch ist, aber ich nehme an, man hört einen deutlichen Zischlaut. Dann wäre die Schreibweise Karadj irreführend. Die Korrekturen der Artikelnamen wäre das kleinere Problem. --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 17:30, 23. Apr. 2026 (CEST)
cf9jcbei0upbk7as1cx1rxxoexwx4uc
279546
279545
2026-04-23T15:32:04Z
Murma174
19
/* DJ oder DSCH */
279546
wikitext
text/x-wiki
== Link zu Iran auf Fering ==
Ich würde gerne einen Artikel auf Fering über Iran erstellen, meine Versuche eine eigene Fering-Seite zu erstellen scheiterten leider, deswegen meine Frage wie ich dies machen kann ohne die Seite auf Öömrang zu "schädigen". [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 22:35, 27. Det. 2025 (CET)
: {{Ping|Der Priese}} Der Anfang war schon gut: In die Navigationsleiste von [[Iraan]] einen Titel für Fering einfügen. Der Titel [[Iran]] ist aber schon vergeben für eine Weiterleitung: https://frr.wikipedia.org/w/index.php?title=Iran&redirect=no
: Auf Fering wird man Iran aber auch mit einem langen a sprechen. Wenn also ein zweiter Artikel mit gleichem Titel/Lemma erscheinen soll, dann haben wir uns auf folgende Lösung verständigt: Der zweite Artikel bekommt einen Anhang im Titel: [[Iraan/fe]] wie z.B. hier: [[Runees/mo]]. Damit die Überschrift aber nicht Runees/mo lautet (das sieht nicht schön aus), bekommt der Zweitartikel ganz oben den Hinweis, wie der Titel lauten soll: <nowiki>{{Titel|Runees}}</nowiki>
: Alternativ kannst Du aber auch den Artikel [[Iraan]] ergänzen, z.B. mit einem Abschnitt Geschichte/Histoore . Ich finde es überhaupt nicht problematisch, fering und öömrang im gleichen Artikel zu kombinieren.
: Sowidj min soochter diartu. Hartelk gröötnis --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 23:15, 27. Det. 2025 (CET)
::@[[Benutzer:Murma174|Murma174]] Föl toonk für die schnelle und vor allem ausführliche Antwort! Ich persönlich finde es durch meine bisherige Erfahrung mit fering und öömrang auch, dass sie sich so stark ähneln (nur andere Schreibweisen/Aussprechen, dass es vielleicht Sinn macht diese zu kombinieren um mehr gemeinsam zu erreichen, dabei beide Schreibweisen und Konjugationen zu akzeptieren? Dann würde ich tatsächlich lieber Artikel welche ich auf öömrang vorfinde weiter bearbeiten, statt einen komplett neuen zu generieren.
::Hartelk gröötnisen an en gud nacht. [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 23:26, 27. Det. 2025 (CET)
== DJ oder DSCH ==
Gudai,
Über das Wort Tadschikistan bin ich auf folgendes gekommen: Ich würde vorschlagen, dass wir DJ belassen (weil die Wörter so kürzer werden) und gerne dies auch auf der Iraan Seite so umsetzten. Wie auch bei: [[Djungelhanen]]. Im friesischen wird ja DJ auch Djungel verwendet. Im persischem und tadjikischem entspricht dies den Buchstaben: ج und '''ҷ.''' Dies bedeutet aber auch das die Prowinsen/Städte im Iraan, leider nochmal angepasst werden müssen: also Karadj statt [[Karadsch]]. Dann müssten auch Artikel wie [[Djingis Khan]] nicht verändert werden?
Im gleichen Zug vielleicht auch die Frage nach TSCH oder TJ? Wie in Beluutschistaan. Auch hier Beluutjistaan denkbar (https://frr.wikipedia.org/wiki/Belutschisk). Da in Fering auch Tjiisklun z.B. auch mit tʃ bzw. چ wie in Persisch oder Belutschisch bzw. ch im englischem wie church ausgesprochen wird? [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 11:23, 23. Apr. 2026 (CEST)
: {{Ping|Der Priese}} Fering DJ im Anlaut gibt es eigentlich gar nicht, aber bei Fremdwörtern wie Djungel oder Djingis Khan passt es ganz gut. Damit wäre die Aussprache wie der engl. Name John. Fering DJ im Auslaut ist ein sehr spezieller Laut, sehr weich und verschmolzen (moulliert), z.B. in widj oder iidj. Nun weiß ich nicht, wie weich oder scharf die Aussprache von Karadsch ist, aber ich nehme an, man hört einen deutlichen Zischlaut. Dann wäre die Schreibweise Karadj irreführend. Die Korrekturen der Artikelnamen wäre das kleinere Problem. --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 17:30, 23. Apr. 2026 (CEST)
kyd9ab5w086lfa83zju0da5rg3ekh3a
279565
279546
2026-04-23T18:53:13Z
Der Priese
23563
/* DJ oder DSCH */ Oonswaar
279565
wikitext
text/x-wiki
== Link zu Iran auf Fering ==
Ich würde gerne einen Artikel auf Fering über Iran erstellen, meine Versuche eine eigene Fering-Seite zu erstellen scheiterten leider, deswegen meine Frage wie ich dies machen kann ohne die Seite auf Öömrang zu "schädigen". [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 22:35, 27. Det. 2025 (CET)
: {{Ping|Der Priese}} Der Anfang war schon gut: In die Navigationsleiste von [[Iraan]] einen Titel für Fering einfügen. Der Titel [[Iran]] ist aber schon vergeben für eine Weiterleitung: https://frr.wikipedia.org/w/index.php?title=Iran&redirect=no
: Auf Fering wird man Iran aber auch mit einem langen a sprechen. Wenn also ein zweiter Artikel mit gleichem Titel/Lemma erscheinen soll, dann haben wir uns auf folgende Lösung verständigt: Der zweite Artikel bekommt einen Anhang im Titel: [[Iraan/fe]] wie z.B. hier: [[Runees/mo]]. Damit die Überschrift aber nicht Runees/mo lautet (das sieht nicht schön aus), bekommt der Zweitartikel ganz oben den Hinweis, wie der Titel lauten soll: <nowiki>{{Titel|Runees}}</nowiki>
: Alternativ kannst Du aber auch den Artikel [[Iraan]] ergänzen, z.B. mit einem Abschnitt Geschichte/Histoore . Ich finde es überhaupt nicht problematisch, fering und öömrang im gleichen Artikel zu kombinieren.
: Sowidj min soochter diartu. Hartelk gröötnis --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 23:15, 27. Det. 2025 (CET)
::@[[Benutzer:Murma174|Murma174]] Föl toonk für die schnelle und vor allem ausführliche Antwort! Ich persönlich finde es durch meine bisherige Erfahrung mit fering und öömrang auch, dass sie sich so stark ähneln (nur andere Schreibweisen/Aussprechen, dass es vielleicht Sinn macht diese zu kombinieren um mehr gemeinsam zu erreichen, dabei beide Schreibweisen und Konjugationen zu akzeptieren? Dann würde ich tatsächlich lieber Artikel welche ich auf öömrang vorfinde weiter bearbeiten, statt einen komplett neuen zu generieren.
::Hartelk gröötnisen an en gud nacht. [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 23:26, 27. Det. 2025 (CET)
== DJ oder DSCH ==
Gudai,
Über das Wort Tadschikistan bin ich auf folgendes gekommen: Ich würde vorschlagen, dass wir DJ belassen (weil die Wörter so kürzer werden) und gerne dies auch auf der Iraan Seite so umsetzten. Wie auch bei: [[Djungelhanen]]. Im friesischen wird ja DJ auch Djungel verwendet. Im persischem und tadjikischem entspricht dies den Buchstaben: ج und '''ҷ.''' Dies bedeutet aber auch das die Prowinsen/Städte im Iraan, leider nochmal angepasst werden müssen: also Karadj statt [[Karadsch]]. Dann müssten auch Artikel wie [[Djingis Khan]] nicht verändert werden?
Im gleichen Zug vielleicht auch die Frage nach TSCH oder TJ? Wie in Beluutschistaan. Auch hier Beluutjistaan denkbar (https://frr.wikipedia.org/wiki/Belutschisk). Da in Fering auch Tjiisklun z.B. auch mit tʃ bzw. چ wie in Persisch oder Belutschisch bzw. ch im englischem wie church ausgesprochen wird? [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 11:23, 23. Apr. 2026 (CEST)
: {{Ping|Der Priese}} Fering DJ im Anlaut gibt es eigentlich gar nicht, aber bei Fremdwörtern wie Djungel oder Djingis Khan passt es ganz gut. Damit wäre die Aussprache wie der engl. Name John. Fering DJ im Auslaut ist ein sehr spezieller Laut, sehr weich und verschmolzen (moulliert), z.B. in widj oder iidj. Nun weiß ich nicht, wie weich oder scharf die Aussprache von Karadsch ist, aber ich nehme an, man hört einen deutlichen Zischlaut. Dann wäre die Schreibweise Karadj irreführend. Die Korrekturen der Artikelnamen wäre das kleinere Problem. --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 17:30, 23. Apr. 2026 (CEST)
::@[[Benutzer:Murma174|Murma174]] Vielen Dank für die schnelle und ausführliche Antwort! Die Aussprache ist sehr ähnlich zum deutschen Dschungel oder englischem jungle. Vor allem aber ist es identisch zum dj in Tadjikistaan. Deswegen hatte ich die Diskussion gestartet, weil ich es dann gleich handhaben würde. Deswegen dachte ich würde es wie djungel als Fremdwort gut passen. Umgekehrt wird John im persischen auch mit ج wie in کرج / Karaj (im englischen) geschrieben, siehe جان سینا: https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%A7 [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 20:53, 23. Apr. 2026 (CEST)
a854unn4n6dkimosmir0w27kd1ffkwd
Nooruuz
0
54318
279580
278228
2026-04-24T06:44:19Z
Murma174
19
279580
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
<br>
'''Nooruuz''' uk '''Noowruuz''' ([[Persisk]] نوروز [noːˈɾuːz]) as det [[Iraansk]] of Persisk neijuar. Hat wurt histoorisk faan a Iraansk fulken feiert, oober wurt nü faan maning lunen üüb at hial welt ferfuligt. A Iraans kalender racht ham efter at sanjuar an begant tu Nooruuz ([[wosbegan]]), miast üüb en dai twesken a 19. an 22. Marts uun a [[gregoriaans kalender]]. Iraansk of Persisk Neijuar wurt üs festdai al tu tidj faan a [[Achameniiden]] (6. juarhunert f.Kr.) feiert.
Nooruuz as en amtelk festdai uun't [[Autonoom Regiuun Kurdistaan]] ([[Irak]]), [[Afghaanistaan]], [[Aserbaidschan]], [[Iraan]], [[Kasachstaan]], [[Kirgistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Turkmeenistaan]] an [[Usbekistaan]]. Ölers uk miast priwaat faan't [[Kurdisk]] manerhaid uun [[Türkei]] an faan't Beluutschisk lidj uun [[Pakistaan]]. Mensken mä ruter ütj döndiar lunen feire Nooruuz uk uun [[Sjiisklun]], feraal Persisk an Kurdisk iinwenern faan [[Hamborig]], oober uk uun [[Los Angeles]] of [[Toronto]], huar maning faan jo lewe.
Nooruuz as wichtig föör [[Islaam|schiitisk Ismailiten]], uunhinger faan a [[Soroastrismus]] an a [[Bahai]] gluuw.
För Neisdai wurt en apartig boosel üübberigt, a Haaft-sin. "Haaft" bedüüdet sööwen an "sin" as a buksteew "s" uun at persisk/araabisk alfabeet, amdat sööwen dingen för a boosel benatigt wurd:
[[File:Haft-sin, Nowruz, Still-life-3205068.jpg|thumb|Haaft-Sin Boosel]]
# Sabzeh (سبزه) – [[wiaten]], [[bere]] of [[lins]] poon
# Samanuu(سمنو) – [[wiaten]] siadkurner poding
# Sendsched (سنجد) – [[öölewilger]]
# Serkeh (سرکه) – [[eetj]]
# Siib (uk Seeb) (سیب) – [[aapel]]
# Siir (سیر) – [[knooplook]]
# Somaq of Sumak (سماق) – [[sumak]]
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Nowruz}}
[[Kategorie:Kultuur]]
88m9d75hp6ymg0ult0ugv9f6iabsn11
279581
279580
2026-04-24T06:44:39Z
Murma174
19
279581
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
<br>
'''Nooruuz''' uk '''Noowruuz''' ([[Persisk]] نوروز [noːˈɾuːz]) as det [[Iraansk]] of Persisk neijuar. Hat wurt histoorisk faan a Iraansk fulken feiert, oober wurt nü faan maning lunen üüb at hial welt ferfuligt. A Iraans kalender racht ham efter at sanjuar an begant tu Nooruuz ([[wosbegan]]), miast üüb en dai twesken a 19. an 22. Marts uun a [[gregoriaans kalender]]. Iraansk of Persisk Neijuar wurt üs festdai al tu tidj faan a [[Achameniiden]] (6. juarhunert f.Kr.) feiert.
Nooruuz as en amtelk festdai uun't [[Autonoom Regiuun Kurdistaan]] ([[Irak]]), [[Afghaanistaan]], [[Aserbaidschan]], [[Iraan]], [[Kasachstaan]], [[Kirgistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Turkmeenistaan]] an [[Usbekistaan]]. Ölers uk miast priwaat faan't [[Kurdisk]] manerhaid uun [[Türkei]] an faan't Beluutschisk lidj uun [[Pakistaan]]. Mensken mä ruter ütj döndiar lunen feire Nooruuz uk uun [[Tjiisklun]], feraal Persisk an Kurdisk iinwenern faan [[Hamborig]], oober uk uun [[Los Angeles]] of [[Toronto]], huar maning faan jo lewe.
Nooruuz as wichtig föör [[Islaam|schiitisk Ismailiten]], uunhinger faan a [[Soroastrismus]] an a [[Bahai]] gluuw.
För Neisdai wurt en apartig boosel üübberigt, a Haaft-sin. "Haaft" bedüüdet sööwen an "sin" as a buksteew "s" uun at persisk/araabisk alfabeet, amdat sööwen dingen för a boosel benatigt wurd:
[[File:Haft-sin, Nowruz, Still-life-3205068.jpg|thumb|Haaft-Sin Boosel]]
# Sabzeh (سبزه) – [[wiaten]], [[bere]] of [[lins]] poon
# Samanuu(سمنو) – [[wiaten]] siadkurner poding
# Sendsched (سنجد) – [[öölewilger]]
# Serkeh (سرکه) – [[eetj]]
# Siib (uk Seeb) (سیب) – [[aapel]]
# Siir (سیر) – [[knooplook]]
# Somaq of Sumak (سماق) – [[sumak]]
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Nowruz}}
[[Kategorie:Kultuur]]
0jnpwhw9e2aopuuwu01f41hg5qrucrj
Achemeniiden Rik
0
54801
279578
278184
2026-04-24T06:43:36Z
Murma174
19
279578
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
[[datei:Perserreich_500_v.Chr.jpg|thumb|300px|Iarst Perser Rik am 500 f.Kr.]]
<br>
At '''Achemeniiden Rik''' ([[Ual Persisk]]: 𐎧𐏁𐏂, Xšāça, det ment 'keiserrik') wiar at iarst [[Iraan|persisk]] gratrik uun histoorisk tidjen. Uun a juaren 550 f.Kr. bit 330 f.Kr. lingd hat auer det regiuun faan a stooten [[Türkei]], [[Zypern]], [[Iraan]], [[Iraak]], [[Afghaanistaan]], [[Usbekistaan]], [[Tadjikistaan]], [[Turkmeenistaan]], [[Syrien]], [[Liibanon]], [[Israel]] an [[Egypten]] henwech.
Sin gratst ütjmiat hed at Achemeniiden Rik so am 500 f.Kr. oner könang Dareios I. ("di Grat") an san efterfulger Xerxes I.. Hat amfaadet dojütidjs sowat en traaden faan aal a minsken (~ 35 faan ~ 100 miljoonen) üüb a eerd. Hat ging oner, üs [[Alexander di Grat]] so am't juar 330 f.Kr. sin [[Makedoonsk Rik]] efter süüduast ütjwidjet. Uun't juar 333 f.Kr. strääd Alexander en bedüüden sliak bi det stääd Issos jin könang Dareios III.
Di nööm faan't Achemeniiden Rik of uk Ach<u>ai</u>meniiden Rik gongt efter't [[Schahnaameh]] turag üüb di stamfeeder Achaimenes, di sin fulk faan a [[Urmia Sia]] am a süüd tu 'Persis' (daalang: [[Faars]]) feerd hää, faan huar det Persisk Rik apwooks.
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Achaemenid Empire}}
[[Kategorie:Iraan]]
[[Kategorie:Waastaasien]]
1hd0esnxhxowg3kz1nsoox1ncvuzq91
Diskussion:Tadjikistaan
1
55240
279542
279537
2026-04-23T15:30:15Z
Murma174
19
279542
wikitext
text/x-wiki
== DJ of DSCH? ==
Gudai,
Ich würde vorschlagen, dass wir DJ belassen (weil die Wörter so kürzer werden) und gerne dies auch auf der Iraan Seite so umsetzten. Wie auch bei: [[Djungelhanen]]. Im friesischen wird ja DJ auch Djungel verwendet. Im persischem und tadjikischem entspricht dies den Buchstaben: ج und '''ҷ.''' Dies bedeutet aber auch das die Prowinsen/Städte im Iraan, leider nochmal angepasst werden müssen: also Karadj statt [[Karadsch]] . [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 11:21, 23. Apr. 2026 (CEST)
: {{Ping|Der Priese}} siehe Antwort zu [[Diskussion:Iraan]] --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 17:30, 23. Apr. 2026 (CEST)
kqo21pz1ov5g2wfl6k3kwcu995gucm7
Diskussion:Belutschisk
1
55241
279544
279541
2026-04-23T15:30:31Z
Murma174
19
279544
wikitext
text/x-wiki
== TSCH of TJ ==
TSCH oder TJ? Wie in Belutschisk. Auch hier Beluutjisk denkbar (https://frr.wikipedia.org/wiki/Belutschisk). Da in Fering auch Tjiisklun / Tjiisk z.B. auch mit tʃ bzw. چ wie in Persisch oder Belutschisch bzw. ch im englischem wie church ausgesprochen wird? [[Benutzer:Der Priese|Der Priese]] ([[Benutzer Diskussion:Der Priese|Diskusion]]) 11:48, 23. Apr. 2026 (CEST)
: {{Ping|Der Priese}} Im Fering kenne ich tj nur im Anlaut (Tjiisk, sehr scharf, wie engl. <u>ch</u>urch, könnte man m.E. auch Tschiisk schreiben) oder im Auslaut (aatj, sehr weich, moulliert, wer Fering nicht von Kind auf gelernt hat, erlernt die Aussprache meist nie). Die Orthographie ist hier leider nicht sehr konsequent. --[[Benutzer:Murma174|Murma174]] ([[Benutzer Diskussion:Murma174|Diskusion]]) 17:30, 23. Apr. 2026 (CEST)
nhg19b0pajfgg6c2oubn3baqhd3rc97
Buala
0
55242
279547
2026-04-23T16:24:02Z
Murma174
19
nei
279547
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Buala''' as en stääd üüb a [[Salomoonen]]. Hat as hoodstääd faan't [[Isabel (Salomoonen)|Prowins Isabel]], an diar wene son 3.000 lidj.
Taro leit üüb [[Santa Isabel]], at hood[[eilun]] faan't prowins.
[[Datei:SantaIsabelmap.png|left|250px]]{{ufsaat}}
<!--== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Buala}}-->
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
k5dtx3z9psnu6vg1oqxfvjccz7sfige
Santa Isabel
0
55243
279548
2026-04-23T16:24:59Z
Murma174
19
Sidj tu [[Isabel (Salomoonen)]] widjerfeerd
279548
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Isabel (Salomoonen)]]
nel6c6reihws1hgasyja4fvb9gm84k3
Ulawa
0
55244
279553
2026-04-23T16:41:58Z
Murma174
19
Sidj tu [[Makira-Ulawa]] widjerfeerd
279553
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Makira-Ulawa]]
lyt5f6cpu7hv5zdm0cqupe7hs7y3tv7
Kirakira
0
55245
279554
2026-04-23T16:45:34Z
Murma174
19
nei
279554
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Kirakira''' as en stääd üüb a [[Salomoonen]]. Hat as hoodstääd faan't [[Makira-Ulawa|Prowins Makira-Ulawa]], an diar wene son 2.000 lidj.
Kirakira leit üüb [[Makira]], at hood[[eilun]] faan't prowins.
[[Datei:MakiraMap.png|left|250px]]{{ufsaat}}
<!--== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Kirakira}}-->
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
kg2g9mtzgcfij8zwbqjh7r5jsiaqzki
Auki
0
55246
279557
2026-04-23T17:02:18Z
Murma174
19
nei
279557
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Auki''' as en stääd üüb a [[Salomoonen]]. Hat as hoodstääd faan't [[Malaita (Prowins)|Prowins Malaita]], an diar wene son 5.000 lidj.
Auki leit üüb [[Malaita]], at hood[[eilun]] faan't prowins.
[[Datei:Solomon Islands- Langa Langa Lagoon.png|left|250px]]{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Auki}}
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
86go65enmmxpka5dksn17r5qyxwl9r1
Tadschiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik
0
55247
279573
2026-04-24T06:40:30Z
Murma174
19
Murma174 hää det sidj [[Tadschiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik]] efter [[Tadjiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik]] fersköwen.
279573
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Tadjiiks Sosialistisk Sowjetrepubliik]]
kfpuw0q0204qh3mgksz74l2lfwwie0c
Tadjiikistaan
0
55248
279575
2026-04-24T06:42:16Z
Murma174
19
Sidj tu [[Tadjikistaan]] widjerfeerd
279575
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tadjikistaan]]
1k53ykjus2r4ku308mi23ou6f1ifz69
Tadjiiks
0
55249
279576
2026-04-24T06:43:01Z
Murma174
19
Sidj tu [[Tadjikisk spriak]] widjerfeerd
279576
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tadjikisk spriak]]
17kez64dkfxlqb9qqq80fom3ovleeiz
Santa Cruz Eilunen
0
55250
279583
2026-04-24T06:52:57Z
Murma174
19
Sidj tu [[Temotu (Prowins)]] widjerfeerd
279583
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Temotu (Prowins)]]
q13a40uo8m8y4wrj0c3vd1qnk84299c
Lata
0
55251
279584
2026-04-24T07:02:24Z
Murma174
19
nei
279584
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Lata''' as en saarep üüb a [[Salomoonen]]. Hat as hoodstääd faan't [[Temotu (Prowins)|Prowins Temotu]], an diar wene son 500 lidj.
Lata leit üüb [[Nendö]], at hood[[eilun]] faan a [[Santa Cruz Eilunen]] an faan't prowins.
[[Datei:Map_of_the_Santa_Cruz_Islands_(Solomon_Islands).png|left|250px]]{{ufsaat}}
Lata hää en letjen fluuchplaats, an woort faan [[Makira]] an [[Honiara]] uunflaanj.
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Lata}}
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
no0dlclra3eb1l6rzrhksdb7s990m10
279585
279584
2026-04-24T07:04:15Z
Murma174
19
279585
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Lata''' as en saarep üüb a [[Salomoonen]]. Hat as hoodstääd faan't [[Temotu (Prowins)|Prowins Temotu]], an diar wene son 500 lidj.
Lata leit üüb [[Nendo]], at hood[[eilun]] faan a [[Santa Cruz Eilunen]] an faan't prowins.
[[Datei:Map_of_the_Santa_Cruz_Islands_(Solomon_Islands).png|left|250px]]{{ufsaat}}
Lata hää en letjen fluuchplaats, an woort faan [[Makira]] an [[Honiara]] uunflaanj.
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Lata}}
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
nj43ft5cebkp2ucx9l03vh2biacquk7
Nendo
0
55252
279586
2026-04-24T07:04:45Z
Murma174
19
Sidj tu [[Temotu (Prowins)]] widjerfeerd
279586
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Temotu (Prowins)]]
q13a40uo8m8y4wrj0c3vd1qnk84299c
Rennell
0
55253
279590
2026-04-24T07:14:33Z
Murma174
19
Sidj tu [[Rennell an Bellona]] widjerfeerd
279590
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Rennell an Bellona]]
btfctia0wh0ufdp73u94r97vbth54b3
Bellona
0
55254
279591
2026-04-24T07:14:45Z
Murma174
19
Sidj tu [[Rennell an Bellona]] widjerfeerd
279591
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Rennell an Bellona]]
btfctia0wh0ufdp73u94r97vbth54b3
Tigoa
0
55255
279592
2026-04-24T07:20:42Z
Murma174
19
nei
279592
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Ti(n)goa''' as en saarep üüb a [[Salomoonen]]. Hat as hoodstääd faan't [[Rennell an Bellona|Prowins Rennell an Bellona]], an diar wene son 600 lidj.
Tigoa leit üüb [[Rennell]], at hood[[eilun]] faan't prowins.
[[Datei:Rennell_Islands_map_en.png|left|250px]]{{ufsaat}}
Naibi Tigoa as en letjen fluuchplaats.
<!--== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Tigoa}}-->
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
hpo2s2bb8ptyjwxwbyhpiv75z4rxbom
New Georgia Eilunen
0
55256
279596
2026-04-24T07:31:10Z
Murma174
19
Sidj tu [[Western (Salomoonen)]] widjerfeerd
279596
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Western (Salomoonen)]]
skw24fvy9ok6r519xwzlxjg0batkdxw
Vorlage Diskussion:Databox
11
55257
279597
2026-04-24T07:42:48Z
MediaWiki message delivery
5011
Nei kirew /* Databox online survey - opportunity to share your thoughts about this Wikidata-powered Infobox */
279597
wikitext
text/x-wiki
== Databox online survey - opportunity to share your thoughts about this Wikidata-powered Infobox ==
''I apologise for posting in English. Feel free to translate!''
Hello everyone, the ''Wikidata For Wikimedia Projects'' team worked on improving the Databox Template and Module earlier this year. We are now asking Wikimedians to answer a short survey about their experiences with Databox (a Wikidata-powered infobox for Wikipedia and other Wikimedia Projects), and would appreciate your input.<br>
The survey should take less than 10 minutes to answer.
Here is a [https://wikimedia.sslsurvey.de/Databox_Survey_2026-Q2 link to the survey]
Here you can find [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Databox|more information about the changes made to Databox.]].
For any questions, please feel free to contact me on my [[m:User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|meta user talk page]].
Thank you for your attention, [[Benutzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benutzer Diskussion:MediaWiki message delivery|Diskusion]]) 09:42, 24. Apr. 2026 (CEST) on behalf of the [[d:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.
p.s. if this is not the right place to post a message on this wiki, I apologise. Please move it to the appropriate page, and if possible, ping me so I can record for future reference. Thank you!
<!-- Bööd as faan di brüker:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki auer det list https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=30446265 ferschüürd wurden-->
iu4mfeeihgo43hble7dgxul3o2plcnt
Gizo
0
55258
279598
2026-04-24T07:44:11Z
Murma174
19
nei
279598
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Gizo''' as en stääd üüb a [[Salomoonen]]. Hat as hoodstääd faan't [[Western (Salomoonen)|Western Prowins]], an diar wene son 7.000 lidj.
Gizo leit üüb't [[eilun]] [[Ghizo]], ian faan a [[New Georgia Eilunen]].
[[Datei:NewGeorgiaGroupCloseup2.JPG|left|250px]]{{ufsaat}}
Uun't juar 2007 räänd en [[tsunami]] auer det eilun Ghizo, huar 30 lidj bi amkaam. An a miast hüsang ging uunstaken.
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Gizo, Solomon Islands}}
[[Kategorie:Steed uun a Salomoonen]]
bqgw8tm1coo898t39t8uiqmmvtu4bg7
Ghizo
0
55259
279599
2026-04-24T07:45:36Z
Murma174
19
Sidj tu [[Western (Salomoonen)]] widjerfeerd
279599
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Western (Salomoonen)]]
skw24fvy9ok6r519xwzlxjg0batkdxw
Mount Popomanaseu
0
55260
279602
2026-04-24T08:06:17Z
Murma174
19
nei
279602
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
A '''Mount Popomanaseu''' as a huuchst [[berag]] faan a [[Salomoonen]]. Hi leit üüb't [[eilun]] [[Guadalcanal]], an san toop as 2.335 meetern huuch.
== Luke uk diar ==
* [https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=11822 peakbagger.com]
[[Kategorie:Berig uun Aasien]]
[[Kategorie:Taudüüsener]]
lqrsgvfg63xewvz3pfm3hdl543ivu9t
279604
279602
2026-04-24T08:11:25Z
Murma174
19
279604
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
A '''(Mount) Popomanaseu''' as a huuchst [[berag]] faan a [[Salomoonen]]. Hi leit üüb't [[eilun]] [[Guadalcanal]], an san toop as 2.335 meetern huuch.
== Luke uk diar ==
* [https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=11822 peakbagger.com]
[[Kategorie:Berig uun Aasien]]
[[Kategorie:Taudüüsener]]
e8yodugj903age3wu5hvns0ljv7osmt
279605
279604
2026-04-24T08:14:06Z
Murma174
19
279605
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
A '''(Mount) Popomanaseu''' as a huuchst [[berag]] faan a [[Salomoonen]]. Hi leit üüb't [[eilun]] [[Guadalcanal]], an san toop as 2.335 meetern huuch.
== Luke uk diar ==
* [https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=11822 peakbagger.com]
* [https://www.reddit.com/r/geography/comments/m16hxq/the_high_point_of_every_country_solomon_islands/ reddit.com]
[[Kategorie:Berig uun Aasien]]
[[Kategorie:Taudüüsener]]
9gcamkqrzvoroi4ov8cmjpe4ohn1own
Vorlage:US presidenten 1945-2001
10
55261
279615
2026-04-24T09:02:40Z
Murma174
19
nei
279615
wikitext
text/x-wiki
<onlyinclude>* ''Presidenten faan dön Ferianigt Stooten (1945-2001)'': [[Harry S. Truman]] (1945-1953), [[Dwight Eisenhower]] (1953-1961), [[John F. Kennedy]] (1961-1963), [[Lyndon B. Johnson]] (1963-1969), [[Richard Nixon]] (1969-1974), [[Gerald Ford]] (1974-1977), [[Jimmy Carter]] (1977-1981), [[Ronald Reagan]] (1981-1989), [[George H.W. Bush]] (1989-1993), [[Bill Clinton]] (1993-2001).
* ''Vize-Presidenten faan dön Ferianigt Stooten 1945-2001:'' ''neen'' (1945-1949), [[Alben W. Barkley]] (1949-1953), [[Richard Nixon]] (1953-1961), [[Lyndon B. Johnson]] (1961-1963), ''neen'' (1963-1965), [[Hubert Humphrey]] (1965-1969), [[Spiro Agnew]] (1969-1973), ''neen'' (Oktuuber-Deetsember 1973), [[Gerald Ford]] (1973-1974), ''neen'' (August-Deetsember 1974), [[Nelson Rockefeller]] (1974-1977), [[Walter Mondale]] (1977-1981), [[George H.W. Bush]] (1981-1989), [[Dan Quayle]] (1989-1993), [[Al Gore]] (1993-2001).</onlyinclude>
ggn0v9boa39yqjj27y3zan1vhtgwx37