Wikipedia
frrwiki
https://frr.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Hoodsid
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Medium
Spezial
Diskussion
Benutzer
Benutzer Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Datei
Datei Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Vorlage
Vorlage Diskussion
Hilfe
Hilfe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
Seite
Seite Diskussion
Index
Index Diskussion
Text
Text Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Atoomfüsiik
0
419
282098
221003
2026-06-16T22:40:49Z
CommonsDelinker
6085
Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the
282098
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|thumb|Kialklüüwang]]
At '''Atoomfüsiik''' as en dialfääk faan a [[Füsiik]]. Hat befaadet ham mä [[atoom]]en, hü jo apbaud san, an hük krääften diar werke.
== Enkelt artiikler tu't atoomfüsiik ==
* [[Atoom]]
* [[Atoomstruum]]
* [[Elektrooneniinfang]]
* [[Isomeerenauergung]]
* [[Isotoop]]
* [[Kialklüüwang]]
* [[Kialspin]]
* [[Kwantenmechaanik]]
* [[NMR-spektroskopii]]
* [[Orbitaal]]
* [[Perioodisch tabäle]]
* [[Raadionukliid]]
== Wichtag atoomfüüsikern ==
* [[Niels Henrik David Bohr|Niels Bohr]] (1885–1962), [[Nobelpris]] 1922
* [[Steven Chu]] (* 1948), Nobelpris 1997
* [[Claude Cohen-Tannoudji]] (* 1933), Nobelpris 1997
* [[Edward Condon|Edward Uhler Condon]] (1902–1974)
* [[Marie Curie]] (1867-1934), Nobelpris 1903 + 1911
* [[Pierre Curie]] (1859-1906), Nobelpris 1903
* [[Paul Dirac]] (1902–1984), Nobelpris 1933
* [[Enrico Fermi]] (1901–1954), Nobelpris 1938
* [[Robert Hofstadter]] (1915–1990), Nobelpris 1961
* [[Robert Oppenheimer]] (1904–1967)
* [[Ernest Rutherford]] (1871–1937), Nobelpris 1908
* [[Arnold Sommerfeld]] (1868–1951)
* [[Johannes Diderik van der Waals]] (1837–1923), Nobelpris 1910
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Atomic physics|Atoomfüsiik}}
[[Kategorie:Füsiik]]
j83mw2l4p4uod4tul4y06efppd1sa39
Vorlage:Wechselkursdaten/EZB
10
4596
282096
282090
2026-06-16T18:07:10Z
LkhBot
19237
Bot: Aktualisierung
282096
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch: {{{1|}}}
|STAND=2026-06-16
|USD = 1.1594
|JPY = 185.94
|BGN = 1.9558
|CZK = 24.148
|DKK = 7.4747
|GBP = 0.86471
|HUF = 349.53
|PLN = 4.2429
|RON = 5.2325
|SEK = 10.897
|CHF = 0.9224
|ISK = 144.4
|NOK = 11.0465
|HRK = 7.5365
|RUB = 117.2010
|TRY = 53.6797
|AUD = 1.6411
|BRL = 5.8669
|CAD = 1.6248
|CNY = 7.8334
|HKD = 9.0821
|IDR = 20546.48
|ILS = 3.3761
|INR = 109.6335
|KRW = 1749.36
|MXN = 19.9448
|MYR = 4.7164
|NZD = 1.9906
|PHP = 69.925
|SGD = 1.4866
|THB = 37.698
|ZAR = 18.7702
|QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates]
}}</includeonly><noinclude>
Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html
[[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]]
</noinclude>
k4t2mz23y0j6r2f0cfdx4fpmctni29x
Kialklüüwang
0
25688
282099
266168
2026-06-16T22:40:52Z
CommonsDelinker
6085
Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the
282099
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Kernspaltung.gif|thumb|En atoomkial koon klüüwet wurd, wan hi mä en neutron beskööden woort.]]
'''Kialklüüwang''' as en föörgung uun a [[atoom]][[füsiik]]. Diarbi woort en [[atoomkial]] tu tau of muar letjer kialer apdiald, an diarbi woort föl [[energii]] frei saat. Uun [[atoomstruum]]uunlaagen woort didiar föörgang nadagt, am [[Struummäächt|struum]] tu maagin.
Bi det bispal faan Uran-235 (rochter bil, oner) koon'am sä, dat bi arke klüüwang tau nei [[neutron|neutroonen]] frei wurd, diar eder salew weder en atoom klüüwe. Det as det [[keedenreaksion]], wat swaar tu kontroliarin as.
== Bispalen ==
[[Datei:Actinidesvsfissionproducts uncomp DE.png|left|300px|border]]
[[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|thumb|Bispal för en kialklüüwang faan Uran-235]]
{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Nuclear fission|Kialklüüwang}}
[[Kategorie:Füsiik]]
13be96q0ehmfqrr55r6txflcr8266he
Keedenreaksion
0
25692
282100
247471
2026-06-16T22:40:56Z
CommonsDelinker
6085
Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the
282100
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[Keetingsreaktsjoon|Sölring]]
[[Keedenreaksion|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
[[Datei:Kernspaltungs-Kettenreaktion (Uran 235).svg|thumb|Keedenreaksion bi't kialklüüwang faan Uraan-235]]
'''Keedenreaksion''' ment, dat ian aksion weder nei reaksioonen ütjliaset. Di ütjdruk woort miast uun a [[chemii]] an [[atoom]][[füsiik]] brükt.
An wan arke tooch muar reaksioonen ütjliaset wurd üs diarföör, do wääkst det reaksioonskeed [[eksponentiel]].
== Bispal ==
Det [[kialklüüwang]] faan [[Uraan]]-235 komt uun a gang, wan det [[atoom]] mä en [[neutron]] beskööden woort. Diarbi entstun tau nei atoomen: <sup>139</sup>Ba ([[Baarium]]) an <sup>95</sup>Kr ([[Krüptoon]]). Diarbi wurd oober uk tau neutroonen frei, diar eder weder en atoom klüüwe. Am dat didiar föörgung ei tu gau uflääpt, wurd ''neutroonenabsorber'' iinsaat. Jo fang frei neutroonen iin, an sodenang lääpt det keedenreaksion kontroliaret uf. Diarbi woort föl [[energii]] frei (~200[[MeV]] per atoom), an det woort uun [[atoomstruum]]uunlaagen ütjnadegt.
<br>
[[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|left|200px]]
{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=vjqIJW_Qr3c "Müstrap"-demonstratsion] üüb [[YouTube]]
[[Kategorie:Füsiik]]
mwqr762rect90ln0slf7qnq29j6ji5v
Konstelk Inteligens
0
29033
282097
282091
2026-06-16T21:28:01Z
Murma174
19
282097
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:The Next Rembrandt 3.jpg|mini|200px|„The next Rembrandt“, mä KI maaget bil (2016).]]
<br>
At '''Konstelk Inteligens''' ('''KI''', üüb [[ingelsk]]: '''AI''', faan ''artificial intelligence'') as en dial faan't [[informaatik]], diar ham mä't automatisiarin faan inteligent ferhualen an mä't liaren faan maskiinen befaadet.
Miast woort KI so ferstenen, dat [[kompjuuter]]n baud an programiaret wurd, am dat jo salew tu liasangen faan probleemen kem. Det gongt widj auer [[algoritmen]] henwech, diar bluas för enkelt klaar definiaret fraagen en liasang finj, t.b. [[schach]]kompjuutern.
== Luke uk diar ==
[[Turing-Test]]
{{commonscat öömrang|Artificial intelligence}}
[[Kategorie:Informaatik]]
[[Kategorie:Filosofii]]
3ogldjfpann9cm0va54hdgpwbnxcsiq
Keetingsreaktsjoon
0
46227
282101
247474
2026-06-16T22:40:59Z
CommonsDelinker
6085
Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the
282101
wikitext
text/x-wiki
{{Sölring}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen
|INHALT=
[[Keetingsreaktsjoon|Sölring]]
[[Keedenreaksion|Öömrang]]
[[???|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
[[Datei:Kernspaltungs-Kettenreaktion (Uran 235).svg|thumb|Keetingsreaktsjoon bi dit [[kialklüüwang|Prekensplit]] fan Uraan-235]]
'''Keetingsreaktsjoon''' meent, dat fan jen Aktsjoon weđer nii (Re)aktsjoonen kum. Dit Uurt uur fuar't Miist bi di [[Chemii]] en di [[Atoom]]-[[Füsiik]] brükt.
Wan ark Lop muar Reaktsjoonen ön Gang kum üs fuarof, da wukset di Reaktsjoonskeet [[eksponentiel]].
== Bispöl ==
Di [[kialklüüwang|Prekensplit]] fan [[Uraan]]-235 kumt ön Gang, wan dit [[Atoom]] me en [[Neutron]] biskoten uur. Diarfan kum nii Atoomi: <sup>139</sup>Ba ([[Baarium]]) en <sup>95</sup>Kr ([[Krüptoon]]). Diarbi uur man uk tau Neutroonen frii, diar ön en üđer Atoom klüüv. Dat des ek olter waker giar, uur ''Neutroonenabsorber'' iinseet. Des fung frii Neutroonen iin, en da lapt di Keetingsreaktsjoon "kontroliaret". Diarbi uur masi [[Energii/sö|Energii]] frii (~200[[MeV]] per Atoom), en diarfan uur ön [[atoomstruum|Atoomkraft]]önlaagen [[Stroom]] maaket.
<br>
[[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|left|200px]]
{{ufsaat}}
== Luki uk diar ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=vjqIJW_Qr3c "Müstrap"-demonstratsion] üp [[YouTube]]
[[Kategorie:Füsiik]]
bdkodn1dim5mi3innd712hdcwc2viqm