Wikipedia frrwiki https://frr.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Hoodsid MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Medium Spezial Diskussion Benutzer Benutzer Diskussion Wikipedia Wikipedia Diskussion Datei Datei Diskussion MediaWiki MediaWiki Diskussion Vorlage Vorlage Diskussion Hilfe Hilfe Diskussion Kategorie Kategorie Diskussion Seite Seite Diskussion Index Index Diskussion Text Text Diskussion TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Atoomfüsiik 0 419 282098 221003 2026-06-16T22:40:49Z CommonsDelinker 6085 Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the 282098 wikitext text/x-wiki {{Öömrang}} [[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|thumb|Kialklüüwang]] At '''Atoomfüsiik''' as en dialfääk faan a [[Füsiik]]. Hat befaadet ham mä [[atoom]]en, hü jo apbaud san, an hük krääften diar werke. == Enkelt artiikler tu't atoomfüsiik == * [[Atoom]] * [[Atoomstruum]] * [[Elektrooneniinfang]] * [[Isomeerenauergung]] * [[Isotoop]] * [[Kialklüüwang]] * [[Kialspin]] * [[Kwantenmechaanik]] * [[NMR-spektroskopii]] * [[Orbitaal]] * [[Perioodisch tabäle]] * [[Raadionukliid]] == Wichtag atoomfüüsikern == * [[Niels Henrik David Bohr|Niels Bohr]] (1885–1962), [[Nobelpris]] 1922 * [[Steven Chu]] (* 1948), Nobelpris 1997 * [[Claude Cohen-Tannoudji]] (* 1933), Nobelpris 1997 * [[Edward Condon|Edward Uhler Condon]] (1902–1974) * [[Marie Curie]] (1867-1934), Nobelpris 1903 + 1911 * [[Pierre Curie]] (1859-1906), Nobelpris 1903 * [[Paul Dirac]] (1902–1984), Nobelpris 1933 * [[Enrico Fermi]] (1901–1954), Nobelpris 1938 * [[Robert Hofstadter]] (1915–1990), Nobelpris 1961 * [[Robert Oppenheimer]] (1904–1967) * [[Ernest Rutherford]] (1871–1937), Nobelpris 1908 * [[Arnold Sommerfeld]] (1868–1951) * [[Johannes Diderik van der Waals]] (1837–1923), Nobelpris 1910 == Luke uk diar == {{commonscat öömrang|Atomic physics|Atoomfüsiik}} [[Kategorie:Füsiik]] j83mw2l4p4uod4tul4y06efppd1sa39 Vorlage:Wechselkursdaten/EZB 10 4596 282096 282090 2026-06-16T18:07:10Z LkhBot 19237 Bot: Aktualisierung 282096 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} |STAND=2026-06-16 |USD = 1.1594 |JPY = 185.94 |BGN = 1.9558 |CZK = 24.148 |DKK = 7.4747 |GBP = 0.86471 |HUF = 349.53 |PLN = 4.2429 |RON = 5.2325 |SEK = 10.897 |CHF = 0.9224 |ISK = 144.4 |NOK = 11.0465 |HRK = 7.5365 |RUB = 117.2010 |TRY = 53.6797 |AUD = 1.6411 |BRL = 5.8669 |CAD = 1.6248 |CNY = 7.8334 |HKD = 9.0821 |IDR = 20546.48 |ILS = 3.3761 |INR = 109.6335 |KRW = 1749.36 |MXN = 19.9448 |MYR = 4.7164 |NZD = 1.9906 |PHP = 69.925 |SGD = 1.4866 |THB = 37.698 |ZAR = 18.7702 |QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates] }}</includeonly><noinclude> Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html [[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]] </noinclude> k4t2mz23y0j6r2f0cfdx4fpmctni29x Kialklüüwang 0 25688 282099 266168 2026-06-16T22:40:52Z CommonsDelinker 6085 Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the 282099 wikitext text/x-wiki {{Öömrang}} [[Datei:Kernspaltung.gif|thumb|En atoomkial koon klüüwet wurd, wan hi mä en neutron beskööden woort.]] '''Kialklüüwang''' as en föörgung uun a [[atoom]][[füsiik]]. Diarbi woort en [[atoomkial]] tu tau of muar letjer kialer apdiald, an diarbi woort föl [[energii]] frei saat. Uun [[atoomstruum]]uunlaagen woort didiar föörgang nadagt, am [[Struummäächt|struum]] tu maagin. Bi det bispal faan Uran-235 (rochter bil, oner) koon'am sä, dat bi arke klüüwang tau nei [[neutron|neutroonen]] frei wurd, diar eder salew weder en atoom klüüwe. Det as det [[keedenreaksion]], wat swaar tu kontroliarin as. == Bispalen == [[Datei:Actinidesvsfissionproducts uncomp DE.png|left|300px|border]] [[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|thumb|Bispal för en kialklüüwang faan Uran-235]] {{ufsaat}} == Luke uk diar == {{commonscat öömrang|Nuclear fission|Kialklüüwang}} [[Kategorie:Füsiik]] 13be96q0ehmfqrr55r6txflcr8266he Keedenreaksion 0 25692 282100 247471 2026-06-16T22:40:56Z CommonsDelinker 6085 Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the 282100 wikitext text/x-wiki {{Öömrang}} {{Navigationsleiste |TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen |INHALT= [[Keetingsreaktsjoon|Sölring]]&nbsp; [[Keedenreaksion|Öömrang]]&nbsp; [[???|Fering]]&nbsp; [[???|Halunder]]&nbsp; [[???|Halifreesk]]&nbsp; [[???|Mooring]]&nbsp; [[???|Wiringhiirder]]&nbsp; [[???|Karhiirder]]&nbsp; [[???|Gooshiirder]] }} [[Datei:Kernspaltungs-Kettenreaktion (Uran 235).svg|thumb|Keedenreaksion bi't kialklüüwang faan Uraan-235]] '''Keedenreaksion''' ment, dat ian aksion weder nei reaksioonen ütjliaset. Di ütjdruk woort miast uun a [[chemii]] an [[atoom]][[füsiik]] brükt. An wan arke tooch muar reaksioonen ütjliaset wurd üs diarföör, do wääkst det reaksioonskeed [[eksponentiel]]. == Bispal == Det [[kialklüüwang]] faan [[Uraan]]-235 komt uun a gang, wan det [[atoom]] mä en [[neutron]] beskööden woort. Diarbi entstun tau nei atoomen: <sup>139</sup>Ba ([[Baarium]]) an <sup>95</sup>Kr ([[Krüptoon]]). Diarbi wurd oober uk tau neutroonen frei, diar eder weder en atoom klüüwe. Am dat didiar föörgung ei tu gau uflääpt, wurd ''neutroonenabsorber'' iinsaat. Jo fang frei neutroonen iin, an sodenang lääpt det keedenreaksion kontroliaret uf. Diarbi woort föl [[energii]] frei (~200[[MeV]] per atoom), an det woort uun [[atoomstruum]]uunlaagen ütjnadegt. <br> [[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|left|200px]] {{ufsaat}} == Luke uk diar == * [https://www.youtube.com/watch?v=vjqIJW_Qr3c "Müstrap"-demonstratsion] üüb [[YouTube]] [[Kategorie:Füsiik]] mwqr762rect90ln0slf7qnq29j6ji5v Konstelk Inteligens 0 29033 282097 282091 2026-06-16T21:28:01Z Murma174 19 282097 wikitext text/x-wiki {{Öömrang}} [[Datei:The Next Rembrandt 3.jpg|mini|200px|„The next Rembrandt“, mä KI maaget bil (2016).]] <br> At '''Konstelk Inteligens''' ('''KI''', üüb [[ingelsk]]: '''AI''', faan ''artificial intelligence'') as en dial faan't [[informaatik]], diar ham mä't automatisiarin faan inteligent ferhualen an mä't liaren faan maskiinen befaadet. Miast woort KI so ferstenen, dat [[kompjuuter]]n baud an programiaret wurd, am dat jo salew tu liasangen faan probleemen kem. Det gongt widj auer [[algoritmen]] henwech, diar bluas för enkelt klaar definiaret fraagen en liasang finj, t.b. [[schach]]kompjuutern. == Luke uk diar == [[Turing-Test]] {{commonscat öömrang|Artificial intelligence}} [[Kategorie:Informaatik]] [[Kategorie:Filosofii]] 3ogldjfpann9cm0va54hdgpwbnxcsiq Keetingsreaktsjoon 0 46227 282101 247474 2026-06-16T22:40:59Z CommonsDelinker 6085 Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the 282101 wikitext text/x-wiki {{Sölring}} {{Navigationsleiste |TITEL="{{PAGENAME}}" uun ööder spriakwiisen |INHALT= [[Keetingsreaktsjoon|Sölring]]&nbsp; [[Keedenreaksion|Öömrang]]&nbsp; [[???|Fering]]&nbsp; [[???|Halunder]]&nbsp; [[???|Halifreesk]]&nbsp; [[???|Mooring]]&nbsp; [[???|Wiringhiirder]]&nbsp; [[???|Karhiirder]]&nbsp; [[???|Gooshiirder]] }} [[Datei:Kernspaltungs-Kettenreaktion (Uran 235).svg|thumb|Keetingsreaktsjoon bi dit [[kialklüüwang|Prekensplit]] fan Uraan-235]] '''Keetingsreaktsjoon''' meent, dat fan jen Aktsjoon weđer nii (Re)aktsjoonen kum. Dit Uurt uur fuar't Miist bi di [[Chemii]] en di [[Atoom]]-[[Füsiik]] brükt. Wan ark Lop muar Reaktsjoonen ön Gang kum üs fuarof, da wukset di Reaktsjoonskeet [[eksponentiel]]. == Bispöl == Di [[kialklüüwang|Prekensplit]] fan [[Uraan]]-235 kumt ön Gang, wan dit [[Atoom]] me en [[Neutron]] biskoten uur. Diarfan kum nii Atoomi: <sup>139</sup>Ba ([[Baarium]]) en <sup>95</sup>Kr ([[Krüptoon]]). Diarbi uur man uk tau Neutroonen frii, diar ön en üđer Atoom klüüv. Dat des ek olter waker giar, uur ''Neutroonenabsorber'' iinseet. Des fung frii Neutroonen iin, en da lapt di Keetingsreaktsjoon "kontroliaret". Diarbi uur masi [[Energii/sö|Energii]] frii (~200[[MeV]] per Atoom), en diarfan uur ön [[atoomstruum|Atoomkraft]]önlaagen [[Stroom]] maaket. <br> [[Datei:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|left|200px]] {{ufsaat}} == Luki uk diar == * [https://www.youtube.com/watch?v=vjqIJW_Qr3c "Müstrap"-demonstratsion] üp [[YouTube]] [[Kategorie:Füsiik]] bdkodn1dim5mi3innd712hdcwc2viqm