Wikipedy
fywiki
https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Media
Wiki
Oerlis
Meidogger
Meidogger oerlis
Wikipedy
Wikipedy oerlis
Ofbyld
Ofbyld oerlis
MediaWiki
MediaWiki oerlis
Berjocht
Berjocht oerlis
Hulp
Hulp oerlis
Kategory
Kategory oerlis
Tema
Tema oerlis
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Wikipedy:Oerlisside
4
176
1227963
1227933
2026-04-13T13:05:36Z
Mysha
254
/* Kaarte? */ Kin sa'n boarre kaartlizze?
1227963
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<!-- Don't place ynterwiki directly on this page; it interferes with the discussion. Interwiki can be found in [[Berjocht:Oerlisside]]. -->
{{Oerlisside}}
== Koördinaten ==
{{Ping|Drewes}} Dy koordinaten hie ik noch efkens litten, om't ús Geohack net wol. {{Ping|Kneppelfreed}} Mar tank foar it kaartsje. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 12 des 2025, 11.00 (CET)
{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk}} Is de reden bekend werom't Geohack net wurket?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 des 2025, 19.48 (CET)
:@[[Meidogger:Mysha|Mysha]], graach dien, hjer. De koördinaten kinne jo ek oernimmen fan de Nederlânske side. @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik begryp net wêrom't Geohack no net wurket. Ik seach it no ek krekt. It wurke foarhinne al. Ik sjoch sa gau it probleem net. Is der immen dy't it wit? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.38 (CET)
:{{Ping|Mysha|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes}} Nee, ikke net. Mar ik dy koördinaten en sa, dat giet my al gau boppe de pet. Is it oeral sa of allinnich op dizze side? As it oeral itselde is, hawwe se by Geohack miskien in ''bug'' en losse se it sels op. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.42 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], it skynt by ús op alle plakken, want ik haw dêr by in stikmannich plakken even neisjoen. By nl wurket er dêrfoaroer wol. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.47 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} As it op nl: wol wurket, dan is der faaks by Geohack wat feroare wêrtroch it koördinateberjocht by ús (dat oars is as it koördinateberjocht op nl:, seach ik) net mear goed wurket. Mar hoe't je dat reparearje kinne sûnder dat je alle siden by del moatte dêr't it berjocht op brûkt wurdt, dat soe ik net witte. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.55 (CET)
:::: {{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] (Ik wit net krekt wêr't der stiet wat it ferskil is tusken "Ping" en "@".) Is it allinnich by ús in probleem? Of hawwe oare W: dat probleem en hawwe dy it oplost? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::::{{Ping|Mysha}} Neffens my is der gjin ferskil en kinne jo beide brûke, mar earlik sein bin ik dêr net wis fan. Ik ha by de Fryske wiki leard om te pingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 des 2025, 18.45 (CET)
:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} Om't it probleem noch jimmeroan net oplost is, ha ik oan ChatGPT frege wat it probleem wêze kin. Neffens ChatGPT hat de Frysktalige wikipedy gjin eigen konfiguraasje ynsteld om koördinaten fuort troch te stjoeren nei in kaarttsjinst. It hat te krijen mei in ûntbrekkende of oare ynstelling en net mei in bug. Soks soe oankaarte wurde kinne op Phabricator (it bug-/taaksysteem van Wikimedia). Dat kin sa en ik tink dat ien fan 'e behearders dat it bêste dwaan kinne:
*stap 1 gean nei: https://phabricator.wikimedia.org
*stap 2 Log yn (Wikimedia-account)
*stap 3 Klik op Create Task
*stap 4 Plak de ûndersteande tekst
*stap 5 Foegje de tags ta (dat helpt by de sichtberens)
Tags:
MediaWiki
Wikis
Maps
GeoHack
Kartographer
fywiki
'''De folgjende tekst tekst kin yn it berjocht plakt wurde.'''
Title: fywiki: Coordinates link to GeoHack instead of opening a primary map service
Description: On the Frisian Wikipedia (fywiki), clicking on coordinates in articles always redirects to GeoHack (toolforge.org), instead of opening a primary map service (e.g. OpenStreetMap) directly.
This differs from other Wikipedias such as nlwiki, where coordinates open a map directly and GeoHack is only used as a secondary tool.
Example:
Article: Abdij fan Cluny (fywiki)
Coordinates link to:
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=fy¶ms=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR
It appears that fywiki does not have a “primary map service” configured for coordinate links, causing the default GeoHack redirect to be used.
Expected behavior: Clicking on coordinates on fywiki should open a primary map service directly (e.g. OpenStreetMap), similar to nlwiki and other Wikipedias.
Possible solution / investigation: Check whether fywiki has a primary map service configured for coordinates (MediaWiki / Kartographer / Wiki configuration).
If missing, align fywiki’s behavior with other Wikipedias by setting a default map service.
Ik hoopje dat hjir wat mei dien wurde kin.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 des 2025, 20.37 (CET)
:: Romke, de lêste berjochten oer AI, is dat y alle gefallen, in tredde fan de antwurden ferkeard is. Om't by [[Abdij fan Cluny]] de koordinaten net funksjonearje, moat ik oannimme dat it antwurd wat jo hân hawwe yn dy tredde sit.
:: De skoalle giet ticht foar it jier; dat ik winskje eltsenien noflike dagen, en yn [[2026]] hoopje ik werom te kommen om te sjen dat it oplost is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 19 des 2025, 14.00 (CET)
:{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} Ik haw hjir ris even nei sjoen, mar se wolle by Phabricator myn meidoggersnamme net akseptearje om't der in apostrof yn sit. No kin ik foar dizze webside fansels in oare meidoggersnamme betinke, mar ik haw oer dit ûnderwerp sa'n bytsje doel, dat as ik fragen krij, ik dy net beäntwurdzje kinne soe. Ik brûk dy koördinaten noait en ik begryp earlik sein mar heal wat it probleem is. De keppeling wurket blykber net mear goed, dat is alles wat ik oant no ta begrepen haw. {{Ping|Kneppelfreed}}, jo hawwe hjir okkerjiers de hiele programmatuer fan 'e posysjekaarten ynsteld, dat dit seit jo nei alle gedachten mear as my; is dit ek wat dat jo oppakke kinne? As jo net wolle, sil ik it wol dwaan, mar dan taast ik folslein yn it tsjuster. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 12.31 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik haw it dêre op it aljemint brocht, dus sil sjen wat dêr fierder út komt. Mar earlik sein giet soks mei ek boppe de pet. Ja, ik haw okkerjiers de posysjekaarten oan 'e praat krigen, mar dat wie mear in kwestje om de juste berjochten yn de wikipedy oan te meitsjen, en dat wiene der noch al wat, om dy posysjekaarten oan it wurk te krijen. Dit is in kwestje foar yn 'e Wikimedia dêr't ik fierders alhiel gjin ferstân fan haw. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 des 2025, 20.15 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed}} O. Ik tocht dat dit oanferwante dingen wiene. Safolle wit ik der dus fan. No, yn elts gefal tankjewol dat jo it oppakt hawwe. We sille sjen wat it opsmyt. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 20.48 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed}} Tige tank foar jim krewearjen. Eefkes ôfwachtsje wat der no bart. It soe moai wêze as wy dit wer oan 'e praat krije. Eefkes in fraach: binne der ek kontakten mei wikipedia dat wy harren freegje kinne oer saken dêr't by ús de kennis tekoart komt? Wy binne hjir no ienris in hiel kwetsber klubke.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 des 2025, 22.12 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} In goeie fraach. Dêr moast ik al even djip oer neitinke. Der hat in stikmannich jierren lyn ris wat west mei de haadside, dy't net mear goed werjûn waard. Doe bin ik by Meta-Wiki te rie gien, en dy hawwe doe holpen. Doe moast ik tydlik de befeiliging fan 'e haadside útsette, wit ik noch wol, sadat sy dêrmei oan it pielen koene. Ik leau dat ik dêrfoar dizze link brûkt haw: https://meta.wikimedia.org/wiki/Ask_a_question/Recent_questions , want dy haw ik teminsten opslein. Mar as jo bliuwende kontakten of in spesjale kontaktpersoan foar ús Wikipedy bedoele, nee, dy hawwe wy net. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 23.15 (CET)
::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ik praat fanút in stik ûnkunde en bin gjin behearder en wit ek net hokker tools jimme ta jim beskikking ha, mar is it dan net handich om earne in dielplak te hawwen dêr't jimme dizze kennis meiïnoar diele kinne? It soe spitich wêze dat de boel hjir op 'e kont leit as ien foar in skoft neat dwaan kin of omfalt of gewoan gjin nocht mear oan it wurk hat en elkenien mar omgriemt om't dêrmei de kennis ferdwûn is.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 des 2025, 09.17 (CET)
:::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} No, safolle ''tools'' mear as jo hawwe wy net. Wat wy dogge, ferskilt eins net safolle fan wat josels ek al dogge, allinnich kinne wy as behearder siden wiskje, skoattelje en ûntskoattelje en meidoggers útslute. Mear is it eins net. Wat jo sizze oer it dielen fan kennis, dêr hawwe jo wol in punt. Mar ik soe sa ien, twa, trije net witte wêr't wy sokke dingen krekt opskriuwe kinne dêr't behearders fan letter it weromfine kinne as se der ferlet fan hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 01.29 (CET)
Dit wie it antwurd dat ik fan wikimedia weromkrigen ha:
Hi @Kneppelfreed, thanks for taking the time to report this and welcome to Phabricator!
"koördinaten" in the Infobox in https://fy.wikipedia.org/wiki/Abdij_fan_Cluny links to dead http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=fy¶ms=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR&pagename=Abdij_fan_Cluny&src=Abdij_fan_Cluny. Toolserver.org was switched off in 2014.
https://fy.wikipedia.org/wiki/Berjocht:Koördinaten_yn_tekst needs updating (several outdated links), and https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:Koördinaten&action=edit (after an unneeded redirect) uses https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:MapsServer&action=edit which also needs several links to get updated.
User scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on.
If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding!
{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}}
:Moai, no dan witte wy dat wy dêr net wêze moatte en it sels oplosse moatte. Ik ha fan 'e moarn in hiel skoft mei ChatGPT oan 'e gong west en nei lapen tekst en hinne en wer geskriuw binne wy der tink út (it lestige is dat ChatGPT nochal ris ferkearde folchoarders oanhâldt en somtiden wurden brûkt dy't ik net kin/koe). Mar om koart te kriemen leit neffens ChatGPT de oarsaak fan it probleem by it berjocht, dat streekrjocht nei GeoHack ferwiist. No moat der foar de oplossing earst in systeem- of ynterfaceberjocht oanmakke wurde (dêr ha ik gjin rjochten foar, dus dat sil troch ien fan jimme dien wurde moatte. Sa'n ynterfaceberjocht wurdt as folget oanmakke (mei format MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label):
* stap 1: gean nei: https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label
* stap 2: klik op bewurkje boppe oan 'e side.
* stap 3: plak dêr de platte tekst: Toant de koördinaten fan dit plak as klikbere kaartlink mei Kartographer.
* stap 4: opslaan.
It berjocht is no beskikber foar alle berjochten of funksjes dy't it Koordinaten-yn-tekst-label brûke. As dat dien is sjoch ik as it berjocht:koördinaten yn tekst oanpast wurde moat (dêr ha'k leau ik wol rjochten foar).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 12.52 (CET)
:{{Ping|RomkeHoekstra}} "No witte wy [... dat wy] it sels oplosse moatte", skriuwe jo. Uh, dat is net wat der yn 'e reäksje fan Phabricator stiet. Sy sizze: as jimme help nedich binne om dit probleem op te lossen, dan moatte jim net by ús wêze, mar by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech.
:As jo miene dat jo it sels oplosse kinne, is my dat bêst, mar ik fyn dat jo tefolle fertrouwe op ChatGPT. Sels haw ik earlik sein nul fertrouwen yn sa'n a.i.-programma. "Hallusinearje" is net foar neat ta it wurd fan it jier keazen. As ik nei https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label gean en dêr jo tekst opslaan wol, krij ik de folgjende tekst yn byld: "''Warskôging: Jo bewurkje in side dy't brûkt wurdt yn de tagongstekst foar it wikiprogramma. Feroarings op dizze side feroarje it oansjen fan de tagong foar oare meidoggers.''" Sels haw ik gjin idee wat der barre kin as ik hjirmei ompiel. As de hiele Wikipedy it straks net mear docht, binne wy fierder fan hûs, fansels. Hoe wis binne jo fan jo saak? [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 15.05 (CET)
::Ik ha út it andert begrepen dat dit op de lokale wiki korrizjearre wurde moat troch de lokale ynhâld oan te passen en dat wy dus sels oan 'e slach moatte. Mar dan begryp ik dat dus ferkeard.<br>
::Ik wit dat ChatGPT fouten makket en it dus net sa dat ik blyn op dingen yngean (foar de aardichheid moasten jo de hiele diskusje mei ChatGPT ris trochlêze), mar it is ek grutte ûnsin dat ChatGPT neat kin. Wat skriuwt ChatGPT as ik dy warskôging fan jo foarlis: Deze waarschuwing verschijnt altijd bij interfaceberichten. Het is bedoeld om te zeggen: “Denk even na voordat je opslaat.” In jullie geval is de wijziging: één korte zin, zonder code, zonder sjablonen. Dat is zo veilig als het maar kan. Deze waarschuwing is geen signaal dat je “op gevaarlijk terrein” zit — het is MediaWiki dat netjes zegt: “dit is belangrijk”.<br>
::Wat ChatGPT skriuwt as ik de benaudens foar AI-hallusinaasje ferwurdzje: "ik begryp de soarch oer AI-hallusinaasje hiel goed. Yn dit gefal giet it lykwols net om nije logika, mar om it ferienfâldigjen fan in interfaceberjocht nei platte tekst, wat neffens MediaWiki-praktyk is. De wiziging is lyts, direkt werom te draaien en feroaret gjin artikelynhâld.<br>
::Mar goed, jo binne behearder, ik net. As jo nul fertrouwen ha yn ChatGPT, dan soe ik dit mar gewurde litte. Ik wol nimmen wat oplizze. Ik besykje allinnich mei te tinken om't it in probleem is dat wol om in oplossing freget.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 16.08 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} No ja, Romke, ik sil jo fertelle hoe't ik ta myn miening oer A.I. kommen bin. Google jout op 't heden boppe oan 'e side ek in A.I.-berjocht as jo wat freegje. Ik woe fan 'e wike witte wêr't de namme ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam, de wittenskiplike namme fan 'e Rapajufferdo. ''Huttoni'' is dúdlik ôflaat fan 'e Ingelske efternamme Hutton, mar wa wie dy man (want by in frou komt der net ''-i'', mar ''-ae'' efter). Dus ik freegje dat oan Google. Dat A.I.-berjocht seit fan: o, dat is William Hutton, in bekende Nijseelânske samler fan spesimina, mei jierren fan berte en ferstjerren derby. No naam ik al neat oan fan A.I. sûnder dat ik it earnewêr oars befêstigje koe, dat ik sykje nei in William Hutton mei de opjûne jiertallen. Nearne wat te finen. Ik trochsykje en nei in hiel soad gedoch fûn ik út dat de do ferneamd wie nei de Britsk-Nijseelânske biolooch Frederick Wollaston Hutton. Der hat, ynsafier't ik útsykje kin, nea in William Hutton mei dat berop en dy jiertallen bestien. Dêr bin ik earlik sein wol wat fan skrokken. Dat sadwaande. (En dat gong ek net om nije logika, mar om âlde kennis.)
:::Wat it probleem mei de koördinaten oangiet, ik leau dat ik wat yrritaasje by jo opmerk oer myn opstelling (altyd moeilik te sizzen op basis fan skreaune tekst). Ik hoopje dat jo wol foar it ferstân hawwe dat ik jo ynset yn dizze saak tige wurdearje, mar ik hoopje ek dat jo der begrip foar opbringe kinne dat ik huverich bin om om te prutsjen mei programmatuer dêr't ik hielendal gjin ferstân fan haw. Dat ien regel platte tekst it ferskil net meitsje sil, dat wol ik wol oannimme, mar dat makket it ferskil ek net om it probleem mei de koördinaten op te lossen. Jo binne fan doel (of ik moat jo ferkeard begripe) om dêrnei oan 'e programmatuer te sleuteljen. As jo dêr ferstân fan hawwe, bêst genôch. As jo dat poer en allinnich dogge op basis fan 'e oanwizings fan ChatGPT, dan fiel ik my dêr earlik sein net sa noflik by. Ik soe earlik sein wat dit oangiet wol wat ynbring fan 'e oare behearders hawwe wolle. Wat fine {{Ping|Drewes}} en {{Ping|Kneppelfreed}} hjirfan? [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 16.40 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Kneppelfreed}} No wurket it [Berjocht:Koördinaten yn tekst] sawiesa net. It is de trouwens de fraach of der überhaupt sleutele wurde moat nei it opslaan fan in interfaceberjocht (interface = tagongstekst). Mar dat leart ús it úttesten. Wat ik yn it Berjocht:Koördinaten yn tekst dêrnei ferfange soe, kin ek wersteld wurde, dat liket my net folle oars as mei oare berjochten.
::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Wat it gebrûk fan A.I. oanbelanget: A.I. hellet syn ynformaasje fan ynternet en ek ynternet is net altiten korrekt. Sjoch nei wat jo hjoed oer BirdLife by it seerotsje skreaunen en ik hie lykas jo dêr ek myn twifel oer. By fragen oan ChatGPT kinne jo nei boarnen freegje, dy jout er dan by it jaan fan in antwurd en dan kinne jo de ynformaasje fuort by de boarne kontrolearje. Jo fregen oan Google A.I. wêr't de namme ''huttoni'' yn ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam. Ik ha gjin ûnderfining mei Google A.I., mar ik ha foar de aardichheid jo fraach suverkrekt oan ChatGPT frege en krige fuort as andert: "huttoni ferwiist nei Frederick Wollaston Hutton (1836–1905), in Britsk-Nijseelânske natuerûndersiker en geolooch" mei ferwizing nei it Ingelsktalige wikipedylemma (Frederick Hutton (scientist).) ChatGPT makket bêst wol fouten (minsken meitsje dy trouwens ek), mar wat ik yntusken wol wit is wat spesifiker de fraach, namste better de antwurden binne. Ik soe jo oanriede dochs ris ChatGPT te brûken (en altiten om boarnen te freegjen).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 22.46 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Tankjewol foar de tip. Ik sil der ris oer neitinke. Wat de rest oangiet, as jo tinke dat it miskien mei it opslaan fan dy regel platte tekst klear is, dan wol ik dat wol foar jo dwaan. (Dus dat doch no daliks even.) Mar as der mear gebeure moat, wol ik graach dat jo dêr even mei wachtsje oant Drewes en Kneppelfreed ek har sechje oer dit ûnderwerp dwaan kinnen hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 23.09 (CET)
::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ik wol alderearst Romke tige betankje foar jo ynset om dit euveltsje te ferhelpen. Sa't it liket, skynt it allinnich op ús wikipedy net te wurkjen. Ik sjoch by in soad oare wikys wurket it wol. It soe tige moai wêze dat we it hjir ek wer oan it wurk krije kinne. As Romke hjir oan sleutelje wol, dan fyn ik dat poerbêst. Iksels bin in bytsje noedlik om dêr mei om te pielen. As jo, Romke, dat net oan doare, kinne we altyd freegje op dy link dy't Phabricator stjoerd hat: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech]. It liket dat it berjocht feroare wurde moat. By nl brûke se de âlde [https://nl.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Co%C3%B6rdinaten sjabloan koördinaten], dy't praktysk itselde wie as ús [[Berjocht:Koördinaten]]. Wêr't ik bang foar bin, as we it berjocht koördinaten feroarje, we alle siden by del moatte om dy ek te feroarjen.
::::::En wat ChatGPT oanbelanget, dêr haw ik noch net mei wurke, wol mei Google AI, en ik haw dêr mingde gefoelens oer. It sil yn protte gefallen wol goed wêze, mar it kin it somtiden ek ferkeard ha. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 03.21 (CET)
:::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ieneach hat no in interfaceberjocht oanmakke en der is fierder neat raars bart, lykas ChatGPT al oanjoech. It feroaret lykwols noch neat oan 'e wurking fan 'e koördinaten om't it âlde berjocht noch hieltiten de Geohack-keppeling makket. Der moatte no twa dingen dien wurde: 1. Om't der in lus ûntstiet mei't de namme fan it berjocht en de namme fan it interfaceberjocht meiïnoar botse, moat der A. in nij berjocht oanmakke wurde ûnder de namme Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer. B. Yn it âlde berjocht moat in trochferwizing komme. Dat is alles. Wurket it net, dan kin neffens ChatGPT alles weromdraaid wurde: klikke op skiednis, kies de eardere ferzje en weromsette. Eefkes foar jim ynformaasje: ik ha mei ChatGPT sels in pear saken thús oplosse kind, û.o. it werstellen fan it lint yn Word (dat út it byld ferdwûn wie), mei help fan A.I. in skealike pop-up fan 'e computer ferwidere en in skermprobleem mei de mobyl oplost. It foardiel fan ChatGPT is dat er by problemen alles yn stappen trochjout. Ik wachtsje jim reäksje ôf. It soe moai wêze as [[Meidogger:Drewes]] as behearder ek eefkes reägearret? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 09.05 (CET)
::::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Miskien bin ik wol wat te foarsichtich mei sok spul. Dus, no ja, okee, prebearje it mar ris. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 15.00 (CET)
::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} Meidoggers. Ik folgje alles wier wol, mar kin hjir gjin sinnich wurd oer sizze. Interfaceberjocht, ChatGPT of Geohack-keppeling, it seit my neat. Sorry. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 des 2025, 16.07 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Ik haw besocht oft in lokale oanpassing mooglik wie en hie hope dat it hjirmei oplost wie, mar it docht bliken dat de koördinaten djipper yn 'e infoboksstruktuer sitte as ferwachte. Dat soe betsjutte dat der ek yn 'e ynfoboksen sleutele wurde moat en dat giet ek my te fier. Dêrom haw ik de feroaring fan it berjocht Berjocht:Koördinaten yn tekst werom set nei de âlde sitewaasje. It nije Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin ferwidere wurde lykas ek it interfaceberjocht. Dêrmei binne wy wer by de âlde sitewaasje. ChatGPT advisearret ús op 'e nij Phabricator te mailen om't it in struktureel patroanprobleem is dat dêr thús heart en joech my foar de mail de folgjende tekst.
:::----
:::On fy.wikipedia.org we investigated replacing legacy GeoHack-based coordinate links with Kartographer (maplink).
:::While this initially appears to be a local template change, we found that there is no safe local-only migration path due to how coordinate templates are used.
:::Current situation:
:::* A single coordinate template is used both:
::: - inline in article text, and
::: - inside multiple infobox templates.
:::* The template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.
:::Problem encountered:
:::* Replacing the GeoHack link with Kartographer maplink causes:
::: - template loop errors when maplink looks up interface messages, or
::: - literal parameter output (e.g. {{{3}}}) in infoboxes, because infoboxes expect plain wikitext, not a rendering tag.
:::* Splitting logic into subtemplates avoids loops, but still breaks infobox rendering.
:::* Fixing this would require modifying infobox templates, which makes the change non-local and affects many pages.
:::Conclusion:
:::This suggests a structural limitation: when a coordinate template is embedded in infoboxes, switching from GeoHack (plain link) to Kartographer (rendered maplink) cannot be done safely by editing the coordinate template alone.
:::We reverted all local changes after testing.
:::Question:
:::Is there a recommended migration pattern for wikis where coordinate templates are used both inline and inside infoboxes?
:::Or is GeoHack currently the only viable option in such cases?
:::----
:::Dizze tags kinne tafoege wurde:
:::Kartographer
:::Templates
:::Wikimedia-Site-Requests
:::<br> [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 17.47 (CET)
::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ja sa't ik al sei, wie ik al bang dat der folle mear by komt te sjen. Ik haw ek even besocht en feroarje it [[Berjocht:Koördinaten]], mar dat fern**kt alle koördinaten op 'e siden en dêr moat nei alle gedachten folle mear berjochten by oanmakke wurde, tink ik. We kinne wer besykje it by Phabricator op it aljemint te bringen, en sjen wat er ditkear weromstjoerd. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 20.57 (CET)
::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Wat in ellinde, sis. En dat krekt mei de krystdagen... Romke, jo skriuwe hjirboppe dat it ynterfaceberjocht ferwidere wurde kin. Bedoele jo dêrmei dat ik https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label wiskje moat? [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 21.17 (CET)
{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed}} Ieneach, jo meie dat interfaceberjocht ek eefkes stean litte, it kin fierder dochs gjin kwea en it kin altiten noch fuort. It Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin fuort en as it nedich is en Phabricator kin neat foar ús betsjutte, dan kinne wy it sa wer oanmeitsje. It âlde Berjocht:Koördinaten yn tekst moat fansels yn alle gefallen stean bliuwe. No earst sjen as Phabricator it foar ús oplosse kin. Sanet, dan kinne jimme in ienmalige ynfoboksfiks oerwege. Yn dat gefal moatte de fjilden fan 'e koördinaten yn 'e ynfoboksen oanpast wurde:
Hjoeddeiske sitewaasje bygelyks:
<pre><nowiki>
{{Ynfoboks abdij
| koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|…}}
}}</nowiki></pre>
De ynfoboks befettet yntern:
<pre><nowiki>
| koördinaten = {{{koördinaten|}}}</nowiki></pre>
wy feroarje allinnich de ynfobox sels, bygelyks nei:
<pre><nowiki>
| koördinaten = {{{koördinaten|{{Koördinaten yn tekst|{{{lat|}}}|{{{lon|}}}}}}}</nowiki></pre>
Wy ha alletrije ûnderfining mei ynfoboksen en witte dat wy de ynfoboks werom sette kinne as de feroaring gjin resultaat hat. As it al slagget dan hoege wy fansels net de artikels oan te passen en dan is de ynfoboks sa oanpast dat dy in Kartographer-kaartlink toane kin, wylst dy foar dy tiid allinnich mei in platte GeoHack-link omgean koe.
Hawar, no earst mar wer eefkes Phabricator ôfwachtsje. Noflike jûn mannen!
--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 22.52 (CET)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ik ha it wer nei Phabricator stjoerd. Ris sjen wat hy no seit. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 08.34 (CET)
@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is wat ik weromkrigen ha fan Phabricator:
Hi,
user scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on. Phabricator is not a support forum. If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding.
Dus dêr kinne we neat mei. Hy jout dy iene link wer. We soene dêr ris freegje kinne..... --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 20.00 (CET)
@[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Kneppelfreed, jo soene dizze tekst brûke kinne foar de mail:
<blockquote>
Hello,
We would like to ask for technical advice regarding coordinate templates on a smaller Wikipedia (fy.wikipedia.org).
Current situation:
On our wiki, a single coordinate template is used both:
- inline in article text, and
- inside multiple infobox templates.
This template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.
Problem:
We investigated replacing the GeoHack link with Kartographer (maplink). While this initially looks like a local template change, we ran into structural issues:
- Using maplink inside the existing coordinate template leads to template loop errors or broken output.
- Splitting logic into subtemplates avoids loops, but then breaks infobox rendering (infoboxes expect plain wikitext, not a rendered maplink tag).
- Fixing this appears to require modifying infobox templates as well, which makes the change non-local and affects many pages.
We reverted all changes after testing.
Question:
Is there a recommended or established pattern for migrating legacy GeoHack-based coordinate templates to Kartographer on wikis where those templates are also used inside infoboxes?
Or is GeoHack currently still the only viable solution in such mixed-use cases?
Any pointers, examples from other wikis, or general guidance would be very welcome.
Thank you in advance.
</blockquote>
--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 des 2025, 21.52 (CET)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], dien! [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 24 des 2025, 07.43 (CET)
@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is it andert dat ik weromkrigen haw fan https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech oangeande de koördinaten.
Okay, so there are two problems:
:::* GeoHack doesn’t show a map. What GeoHack shows is defined at [[Berjocht:GeoTemplate]], you can copy parts of its Dutch or English (or whichever) counterpart to fix this.
:::* You couldn’t replace the GeoHack link with a Kartographer one. This replacement is probably worth it even if you manage to (or could manage to) add the map to GeoHack, as showing the map without loading a new page is more user-friendly in my opinion. The problem with Kartographer is that it uses a completely different coordinate structure. Currently [[:fy:Berjocht:Koördinaten yn tekst]] gets a parameter with the value <code>53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL</code>, but Kartographer expects three parameters: <code>latitude=53.050833</code>, <code>longitude=5.575556</code> and <code>zoom=15</code> (the latter is optional, <code>type:city</code> and <code>region:NL</code> have no Kartographer equivalents), e.g. <code><nowiki><maplink latitude="53.050833" longitude="5.575556" zoom="15" /></nowiki></code> (<maplink latitude="53.050833" longitude="5.575556" zoom="15" />). While it’s probably possible to code the conversion between the two formats in wikitext (with the help of [[:fy:Module:String]]), the result would likely be unreadable wikitext. So you have two options: either convert all calls using a bot, or have a Lua module do the conversion. The Lua solution means less edits in the short term, but I find the current parameter value quite hard to read, so I think a bot conversion would result in a better editor experience in the long term.
It earste probleem is dus in kwestje fan [[Berjocht:GeoTemplate]] te fiksen. It twadde probleem liket in stik mear yngewikkeld. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 01.27 (CET)
: Dus opsje a is alles omsette mei in bot en opsje b is in konversy yn in Lua-module. Hy advisearret opsje a mar beide opsjes geane fier boppe myn kennis. Wat no? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 des 2025, 10.00 (CET)
::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], hy sei dêr binne twa problemen. Us [[Berjocht:GeoTemplate]] is tink ik út de tiid, want dêr stiet gjin kaart op. We kinne dy side miskien ferhelpe om de fariant fan nl of en of de oer te nimmen. Ik tink dat it probleem dan ek noch net ferholpen is, want [[Berjocht:Koördinaten]] en [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]] sille nei alle gedachten ek oanpast wurde moatte, want yn in soad oare wikys wiene dy jierrenlyn al oanpast neffens nije systemen sa't ik begrepen ha. Dy fan ús is nea oanpast. It simpelste is dy ek fan bgl nl of en of de oer te nimmen.
::It twade probleem is grutter, want as je Kartographer brûke wolle, moatte oare koördinatestruktueren, sa't er hjirboppe neamt, brûkt wurde en dêr binne twa opsjes foar: a: mei in bot of b: mei in Lua-module.
::Wat te dwaan no: ik soe it net witte. It giet my allegear te fier boppe de pet. We kinne besykje it earste probleem op te lossen en sjen oft dat wat helpt. Ik ha earder besocht mei dy Lua-rommel te pielen, mar rekke alhiel fêst. Ik ha lêsten besocht om [[Berjocht:Ofbyld multy]] te meitsjen, dêr't je meardere ôfbylldings sa as yn bygelyks ynfoboksen sette kin, mar doe rûn ik tsjin in betonnen muorre oan, want dêr rûn ik tsjin dy Lua-modulen oan en besocht guon fan dy berjocten oan te meitsjen, mar rûn ahiel fêst. Ik tocht nei it foarinoar krijen fan 'e posysjekaarten, dat ik soks hooplik ek oan 'e praat krije koe, mar dat slagge my dus net. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 20.32 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Tsja, mannen, ik kin hjir ek net folle oan tafoegje. Ik haw de reäksje fannacht trije kear lêzen en ik koe it noch net neikomme. Ik hie sels noch nea fan Lua heard, en wit net wat dat is. Bots hawwe wy ek net. Wat ik wol sjoch is dat GeoHack DMS-koördinaten (degrees, minutes, seconds) brûkt, wylst Kartographer desimale koördinaten brûkt. As we Kartographer brûke wolle soene, betsjut dat dat al dy DMS-koördinaten omrekkene wurde moatte. Wat my oangiet is dat in brêge te fier. Dus we bliuwe by GeoHack. Dan is der noch ien mooglikheid: gewoan hânmjittich side foar side de boel oanpasse. It giet om sa'n 4.500 haw ik lêsten opsocht. As we 50 deis dwaan kinne komt dat út op in fearnsjier. Dat is net leuk, mar it soe te dwaan wêze as we allegearre mei-inoar de hannen út 'e mouwen stekke. Mar dan moat der earst fansels wol in funksjonearjende keppeling yninoar knutsele wurde om 'e âlde mei te ferfangen. Dat is wêr't it by my stûket, want dat kin ik sels net dwaan. Of oars kinne we der ek foar kieze om 'e âlde keppeling net te ferfangen mar gewoan fuort te heljen. We hawwe ommers yn hast alle geografyske artikels ek al in posysjekaart. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 30 des 2025, 21.18 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed}} Hoe dan ek, it wurket no net dus gjin ien hat wat oan dy koördinaten en it jout allinnich mar argewaasje as jo der op drukke en der komt neat. It giet hoe dan ek my ek fier boppe de macht, dus it soe al fan Kneppelfreed komme moatte en oars is it net oars. Faaks is dan de koartste klap om de koördinaten út de ynfoboksen te ferwiderjen. Mar dat lit ik oan jimme oer, ik help wol mei as se side foar side omset wurde moatte (mar dan sil der ek in plan komme moatte hoe't wy dat oanpakke, oars iepenje wy allegear siden dêr't earder al ien oan 'e gong west hat.
Kinne jo hjir wat mei [[Meidogger:Kneppelfreed]]? Dit ha'k fan ChatGPT, faaks helpt it jo wat.
<blockquote>
'''Stappenplan: starten met een Lua-oplossing (veilig en omkeerbaar)'''
''Doel:
Kartographer gebruiken zonder artikelen of infoboxen aan te passen, en met mogelijkheid tot volledige terugdraai.''
----
'''Stap 1 — Niets wijzigen aan artikelen of infoboxen'''
* Geen enkele artikelpagina aanpassen
* Geen infobox-sjablonen aanpassen
* Alles moet blijven werken met de huidige GeoHack-parameterstring
* Als dit niet haalbaar blijkt → stoppen.
----
'''Stap 2 — Maak één nieuw Lua-module aan (losstaand)'''
Maak een nieuwe module aan, bijvoorbeeld:
<small>Module:Koördinaten</small>
Deze module doet uitsluitend het volgende:
* input: de bestaande GeoHack-string
<small>53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL</small>
* output:
** latitude (decimaal)
** longitude (decimaal)
** zoom (optioneel)
'''Belangrijk:'''
*De module rendert géén kaart
*Geen maplink, geen HTML
*Alleen parsing en omrekening
----
'''Stap 3 — Houd de Lua-code minimaal en leesbaar'''
*Gebruik standaard Lua-functies
*Eventueel : <small>Module:String</small> voor splitsen
*Geen “slimme” trucjes
Commentaar toevoegen bij elke stap (voor onderhoud)
Als de code onleesbaar wordt → heroverwegen.
----
'''Stap 4 — Pas alleen het bestaande sjabloon minimaal aan'''
In <small>Berjocht:Koördinaten yn tekst:</small>
*Voeg een '''veilige keuze''' toe:
**Als Lua-module geldige coördinaten teruggeeft → gebruik Kartographer
**Anders → toon exact de oude GeoHack-link
Dus altijd een '''fallback'''.
Geen recursie, geen extra sjablonen.
----
'''Stap 5 — Test uitsluitend via voorvertoning'''
*Test op 1 artikel met inline coördinaten
*Test op 1 artikel met infobox
*Alleen voorvertoning gebruiken
*Pas opslaan als:
**geen foutmeldingen
**geen lege waarden
**geen template-lussen
----
'''Stap 6 — Terugdraaien moet triviaal zijn'''
Zorg dat alles terug te draaien is door:
*het sjabloon terug te zetten
*of de module te verwijderen
Geen sporen in artikelen.
----
'''Stopcriteria (heel belangrijk)'''
Direct stoppen als:
*infoboxen {{{3}}} of lege waarden tonen
*template-lus ontstaat
*meerdere sjablonen tegelijk aangepast moeten worden
*extra interfaceberichten nodig lijken
Dan is Lua hier geen goede oplossing.
----
'''Samenvattend'''
*Lua is hier een tussenlaag, geen einddoel
*Veiligheid en leesbaarheid gaan vóór functionaliteit
*Geen bot, geen massabewerkingen
*Bij twijfel: niets doen en GeoHack behouden
----
'''Hjirûnder stiet in minimaal Lua-skelet (raamwurk) dat allinnich de besteande GeoHack-string parsed en omrekkenet. It rendert neat en feroaret neat oan artikels. As dit al net stabyl wurket, moatte wy hjir stopje.'''
It is in minimaal en feilich Lua-skelet en hoe't it brûkt wurdt, sa opset dat:
*er niets aan artikelen of infoboxen verandert
*alles terug te draaien is
*het vooral begrijpelijk blijft voor een volgende beheerder
----
'''Lua-skelet (minimaal en veilig)'''
Nieuwe pagina aanmaken:
<nowiki></pre>Module:Koördinaten</nowiki></pre>
Inhoud (voorbeeld, nog zonder Kartographer):
<pre><nowiki>
-- Module:Koördinaten
-- Doel: omrekken fan GeoHack-koördinaten nei desimale latitude/longitude
-- LET OP: dizze module rendert GEEN kaart
local p = {}
local function dmsToDecimal(deg, min, sec, hemi)
local val = deg + (min / 60) + (sec / 3600)
if hemi == 'S' or hemi == 'W' then
val = -val
end
return val
end
function p.parse(frame)
local input = frame.args[1]
if not input or input == '' then
return nil
end
local parts = mw.text.split(input, '_')
if #parts < 8 then
return nil
end
local lat = dmsToDecimal(
tonumber(parts[1]),
tonumber(parts[2]),
tonumber(parts[3]),
parts[4]
)
local lon = dmsToDecimal(
tonumber(parts[5]),
tonumber(parts[6]),
tonumber(parts[7]),
parts[8]
)
return string.format(
'latitude=%.6f|longitude=%.6f',
lat,
lon
)
end
return p
</nowiki></pre>
'''Belangrijk''':
*Dit doet nog niets zichtbaar
*Geen <maplink>
*Geen HTML
*Alleen rekenen
----
'''Hoe dit later in het sjabloon gebruikt kan worden (concept)'''
In <small>Berjocht:Koördinaten yn tekst</small>(alleen conceptueel):
<pre><nowiki>{{#invoke:Koördinaten|parse|{{{1}}}}}</nowiki></pre>
👉 In deze fase alleen testen in voorvertoning, niet opslaan.
----
'''Waarom dit skelet veilig is'''
*Geen recursie
*Geen template-lus mogelijk
*Geen wijziging aan artikelen
*Geen afhankelijkheid van infoboxen
Eén module = één edit om terug te draaien
----
'''Wat nog NIET moet gebeuren'''
❌ Nog geen <maplink><br>
❌ Nog geen vervanging van GeoHack<br>
❌ Nog geen bot<br>
❌ Nog geen interfaceberichten aanpassen<br>
Eerst alleen vaststellen:
Kinne wy betrouber latitude/longitude út de besteande string helje?
Als dit niet stabiel werkt → direct stoppen.
----
{{Ping|RomkeHoekstra}}, {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}, sorry, mar dit giet my allegear boppe de pet. Ik ha by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech frege as se dêr mei helpe wolle, of immen witte dy't ús helpe wol. It moat as it heal kin al even fikst wurde, want dat soe ek moai wêze foar takomstige meidoggers. As ik nei in wike neat fan harren hear, dan sil ik sels noch even besykje dêr mei om te pielen en as dat net my net slagget, dan moatte we mar in plan meitsje alle siden hânmjittich om te setten. Ik soe it leafste de koördinaten wol op 'e siden hâlde wolle.
:{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} De bêste winsken foar it nije jier! Geweldich Kneppelfreed dat jo dit fierder noch oppakke wolle. As it net slagget, soe'k der mar net te lang mear mei omgrieme. Dan kin de tiid miskien better stutsen wurde yn it omsetten en dan moat er lykas Ieneach skreau noch wol in funksjonearjend einformaat komme. Ik ha der fierder gjin doel oer, it iennige wat ik bydrage kin is wat ChatGPT hjir oer seit. Ik wit dat jimme dêr noch net sa'n soad betrouwen yn ha, mar wy wite ek net alles en meiïnoar ynklusyf ChatGPT witte wy yn alle gefallen mear.
----
Stappenplan bij handmatige omzetting van alle artikelen – zo pak je het veilig aan:<br>
1️⃣ '''Leg eerst het nieuwe eindformaat vast (zonder uitzonderingen)'''
Nog vóór het eerste artikel:
*exact één manier afspreken om coördinaten te noteren
*vastleggen:
**welke parameters verplicht zijn
**welke optioneel zijn (bijv. zoom)
**hoe het er in infoboxen uitziet
Bijvoorbeeld (alleen illustratief):
<pre><nowiki>
{{Koördinaten yn tekst
| latitude = 53.050833
| longitude = 5.575556
| zoom = 15
}}
</nowiki></pre>
----
2️⃣ '''Maak een korte handleiding voor bewerkers'''
Eén simpele pagina is genoeg:
oude vorm → nieuwe vorm
*1 of 2 voorbeelden
*hoe je graden/minuten/seconden omzet naar decimalen
*waar je fouten meldt
Dit voorkomt goedbedoelde, maar verschillende oplossingen.
----
3️⃣ Begin met 3–5 testartikelen
Niet meteen los.
*kies artikelen:
**1 met infobox
**1 zonder infobox
*controleer:
**kaart klopt
**mobiele weergave
**geen foutmeldingen
Pas als dit goed voelt → doorgaan.
----
'''4️⃣ Werk in kleine batches'''
Bijvoorbeeld:
*5–10 artikelen per keer
*tussendoor kijken of alles nog goed gaat
*niet alles in één week willen doen
*Dat houdt het overzichtelijk.
----
5️⃣ '''Verwijder oude GeoHack-specifieke rommel'''
Bij elke omzetting:
*haal type:city, region:NL etc. weg
*zet ze niet om naar iets vaags
*liever minder, maar correct
----
6️⃣ '''Noteer wat al gedaan is'''
Bijvoorbeeld:
*een categorie “Koördinaten omset nei Kartographer”
*of een projectpagina met afgevinkte artikelen
*Zodat niemand dubbel werk doet.
----
7️⃣ '''Accepteer dat het niet perfect hoeft'''
Dit is belangrijk:
*een kaart die 20 meter verschoven is → oké
*een ontbrekende zoom → oké
*later verbeteren kan altijd
----
'''Eerlijk slotwoord'''
Na alles wat jullie geprobeerd hebben, is dit:
*de meest begrijpelijke
*de meest controleerbare
*en de minst stressvolle route
En misschien wel de enige die echt past bij een kleine, zorgvuldige wiki.
Als je wilt, help ik graag met:
*een concreet Fries voorbeeldartikel
*een korte omzettingshandleiding
*of een checklist voor elke bewerking
</blockquote>
== Uitnodiging ==
--------------
{| style="width:100%; text-align:center; background-color:WhiteSmoke"
|-
| <h3><span style="color: #000;">Kom jij ook naar de extra feestelijke nieuwjaarsborrel?</span></h3>
<span style="color: #000;">Wikipedia bestaat 25 jaar! De borrel is op 17 januari in Den Bosch. <br><br>'''[[wmnl:Nieuwjaarsbijeenkomst 2026|Schrijf je uiterlijk 10 januari in]]!'''
<br><br>De borrel wordt georganiseerd door Wikimedia Nederland voor alle Wikimedianen.
<br>Eventuele partners zijn ook welkom.</span>
| [[File:Mascot celebratory floating balloons.jpg]]
|}
--------------
Ik hoop dat er Friese Wikipedianen zijn die de reis naar Den Bosch kunnen maken. In elk geval zijn jullie ook van harte welkom. [[Meidogger:Ellywa|Ellywa]] ([[Meidogger oerlis:Ellywa|oerlis]]) 7 jan 2026, 21.40 (CET)
== In goed begjin? ==
Eltsenien dy't ik noch net troffen haw: Folle Lok en Seine.
As immen neat om hannen hat, kin er dan ris op [[Meidogger:Mysha/Kladblok]] sjen hoe't de plaatsjes goed komme? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 15 jan 2026, 10.03 (CET)
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026, 20.45 (CET)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
: Grif hawwe hja it idee dat it foar eltsenien dúdlik wêze sil, mar ik soe sizze dat it de tante-test (muoike-metoade(?)) net folbringen kin. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Amateurfuotbalklubs yn Fryslân ==
@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], is der immen dy't de amateurfuotbalklubs yn Fryslân by de tiid bringe/ferbetterje wol? Guon klubs hawwe noch gjin side en in guon klubs binne fusearre. Ek soe it moai wêze as der in navigaasjebalkje komt fan de klubs út Fryslân of sokssawat. Ik yn alle gefallen haw der gjin nocht oan, it seit my net sa folle, mar as in Fryske wikipedy soe it baas wêze en haw soks teminsten by de tiid. Ik haw de lêste tiden dwaande west mei in soad siden en oare dingen oan it ophelpen en dêr haw ik stadichoan in bytsje myn nocht fan, want it begjint wat putsjewurk te wurden. Ik wol meikoarten ris oer dingen skriuwe dêr't ik niget oan haw. Alfêst tige tanke. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 18 jan 2026, 04.45 (CET)
:@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] Ha we in list om hokker Klubs it giet? [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 18 jan 2026, 11.13 (CET)
::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha|Drewes}} Gjin idee, ik ha ek al eefkes sjoen mar koe allinnich de Fryske list fine, dy't neffens Kneffelfreed al datearre is. Ik bin earlik sein net sa thús yn 'e sport.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.38 (CET)
::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha}} Ik bin ek net thús yn 'e sport en fiel der gjin sprút foar. En sjoch ek ris nei dy oare siden dy't dy't by de tiid brocht wurde moatte. Totaal in krappe 125 op dit stuit. Wy hawwe ienfâldich te min meidoggers om alles by te hâlden. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 18 jan 2026, 16.26 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Ik bin net fan 'e sport en alhielendal fan it fuotbal. Ik haw yn it ferline wolris in keatsferiening of sa beskreaun, mar dat wie ynsidinteel. It lokket my net oan om hjir struktureel mei oan 'e gong. Wat kin ik sizze? Dit is myn ûnderwerp net. Drewes hat gelyk: we kinne net alles byhâlde. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 19 jan 2026, 01.46 (CET)
@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], der is dêr fierder gjin list fan dy't by de tiid brocht wurde moatte. It bêste is om se allegear eefkes bylâns te rinnen. Soks binne we ek mei de siden oer doarpen ensfh oan 'e gong. Guon dêrfan wiene sa'n 20 jier net bywurke.<br>
Sa besteane bygelyks [[Bolswardia]] en [[CAB]] net mear en binne se fusearre ta SC Bolsward. De bêste manear soe wêze om dan even nei de Nederlânske ferzje te sjen. Ja Drewes hat wier gelyk dat we net alles byhâlde kinne, mar as it heal kin, soe it moai wêze dat siden, dy't mei Fryslân te krijen hawwe, in bytsje byholden wurde. Ik soe tinke dat sokke siden wol reedlik populêr by de lêzer wêze soene. Mar hawar as it net ien oanlokket om dêr mei oan 'e gong te gean, dat ik wol jimme ek gjin wurk opkringe, it moat wol moai bliuwe fansels. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 jan 2026, 20.49 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Dan moatte we earst mar ris in list sjen te meitsjen, fan wat we ha en wat der efterhelle is. Ik bin al fan de sport mar fan it fuotbal bin ik mear fan de grutte toernoaien en de gruttere klubs. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 19 jan 2026, 09.42 (CET)
::::::{{Ping|FreyaSport}} Jo kinne [[:Kategory:Fryske_fuotbalklup]] as ynvintarisaasjelist brûke. Dat binne alle Fryske fuotbalklubs dêr't wy siden oer hawwe. Dan hoege jo net alle doarpen bylâns om te sjen oft der in artikel oer de pleatslike klub bestiet. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 20 jan 2026, 01.58 (CET)
:::::::{{Ping|FreyaSport|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Moai dat jo dat oppakke wolle Freya. Eefkes in pear opmerkingen foar ús allegear: (1) miskien is it wol goed om der tenei by in bewurking wat konsekwinter om te tinken of der in fermoeden is dat it artikel by de tiid brocht wurde moat en sa ja, dan fuort eefkes dat berjocht ta te foegjen. Ferâldere artikels binne gjin reklame foar de Fryske wikipedy en ik kin my foarstelle dat soks argewaasje jout by in lêzer dêrfan, dus ek hiel moai dat Kneppelfreed dit eefkes oan 'e oarder stselde. Ik bin op it stuit wat mei Frankryk oan 'e gong en dêr kaam ik ek slim ferâldere artikels tsjin fan (grutte) plakken en sa ek mei de regio's dêre, wylst der wol lytse bewurkinkjes dien wurde. Somtiden is it ien yn eachopslach te sjen dat de ynformaasje yn in ynfoboks al aardich datearre is. (2) Sa'n berocht tafoegje is in ding, mar it moat ek dúdlik wêze wêrom"t in berjocht tafoege wurdt. Sa is it handich om - yn guon gefallen - op 'e oerlisside (as it hiel erch nedich is) of teminsten yn 'e gearfetting in regeltsje efter te litten wat der krekt by de tiid brocht wurde moat. Dat hoecht net as dat yn ien eachopslach lykas by doarpen of stêden wol te sjen is, mar by [[Kim Kardashian]] bygelyks stiet noch in berjocht dat it artikel by de tiid brocht wurde moat, wylst dêr nei it oanbringen fan it berjocht noch wol oan wurke is. In regeltsje yn 'e gearfetting lykas "by de tiid bringe" of "update nedich" seit foar in oar net altiten alles. In update yn it artikel fan bygelyks wat? As in klub fusearre is of as der mei in persoan wat feroare is, dan is it handich om dat tagelyk mei de tafoeging fan it berjocht fuort op 'e oerlisside of yn 'e gearfetting del te setten. Sadat de persoan dy't it oppakt fuort ek wit wat der barre moat.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 jan 2026, 08.45 (CET)
:::::::: Ut dy beskriuwing lês ik dat wy in berjocht {{moatbywurke}} hawwe. Krekt hokfoar berjocht is dat? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
{{Ping|Mysha}} Mysha, dat is it berjocht: {{By de tiid}}.
:::::::: {{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Welberry|Wutsje}} Ik ha sakrekt in begjintsje makke, nei efkes neitinken ha ik besletten it wat gestrukturearder ([[Wikipedy:Wikiprojekt/Fryske amateur fuobalklups]]) oan te pakken as wat ik mei de [[PC]] en de grutte Omgongen fan it hurdfytsen dien ha. Ek om't ek ik net alhiel thús bin yn it fuotbal. Ik gean earst de kommende wiken efkes goed de brot troch en dan moat it mar ris los en hooplik komt der wat help fan bûten. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 20 jan 2026, 13.25 (CET)
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.21 (CET)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
19 jan 2026, 22.01 (CET)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== Oranjestêden ==
Wy sizze no op de haadside dat [[Oranjestêd]] de haadstêd is fan [[Arûba]] en fan [[Sint Eustaasjes]]. Dan moat dy keppeling, op de haadside, fansels al nei [[Oranjestêd]]; oars komt de lêzer by mar ien stêd út. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 9 feb 2026, 14.15 (CET)
: Ik haw [[Berjocht:Wisten jo dat/wike 7]] oanpast dat dy keppelet nei [[Oranjestêd]], mar ik wit net at it berjocht om it berjocht om it bejocht dan ek oanpast wurdt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: It is goedkaam. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Reference Previews – experiment ==
Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Problem ===
<div class="mw-collapsible-content">
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the <sup>a b</sup> (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Assumption ===
<div class="mw-collapsible-content">
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Idea ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.
When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
</gallery>
When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
</gallery>
By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Experiment ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.
We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
</div>
</div>
We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 20 feb 2026, 13.26 (CET)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 9 mrt 2026, 14.31 (CET)
:: Skriuwer wol graach in ekspiriment dwaan; ik haw gjin idee wêrom dat net op En: dien wurdt: It ekspiriment is beheind, dat de beheining op En: koe ienfâldich op mar 1% setten wurde. Mar it nuvere is dat der sein wurdt dat it barre sil; der wurdt net om tastimming frege, mar sûnder fregen wurdt dit oplein. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: Author would like to do an experiment; I have no idea why it isn't done at En:: The experiment is limited, so the restriction on En: could simply be set to only 1%. But the strange thing is that it is SAID to be happening; permission is not asked, this is imposed without asking. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Save the Date: zaterdag 20 juni 2026 Verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar! ==
Op 19 juni bestaat de Nederlandstalige Wikipedia precies 25 jaar en dat willen we vieren!
Daarom nodigen we je van harte uit voor het verjaardagsfeest op zaterdag 20 juni van 12:00 tot 17:00 uur bij restaurant LE:EN in Utrecht.
Inschrijving is geopend! Op [[wmnl:Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar!|deze pagina]] vind je meer informatie alsmede het inschrijfformulier.
We hopen dat je erbij kunt zijn en kijken ernaar uit je te mogen verwelkomen. Tot dan!
Met vriendelijke groet,
Team Wikimedia Nederland [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 12 mrt 2026, 11.36 (CET)
: It is moai dat der romte foar in feestke is foar Nl:. Fansels is Fy: jonger: Wolle wy eat dwaan foar [[2 septimber]] [[2027]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Kaarte? ==
Is it [[Klaverjasse (kaartspul)]] of [[Klaverjassen (kaartspul)]]? Wat wy ek skriuwe, der binne hoe ek lju dy't it der net mei iens binne. Dat, kinne jim der eat oer sizze dêr't wy by bliuwe kinne? Perslot: der binne noch mear spultsjes om te beskriuwen. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 13 mrt 2026, 13.45 (CET)
: [[Meidogger oerlis:Top8]] skreau op dy oerlisside in antwurd dat ik frege hie hjir te skriuwen:
:Ik soe oanslute wolle by wat Popkema yn syn grammatika seit, mei de oanfolling dat in ynfinityf brûkt as haadwurd gjin -n krijt as er sûnder fierdere determinearders foarkomt: 'Fytse is in sûne aktiviteit mar smoke wurde je net better fan.' Datselde jildt dus ek foar ynfinitiven dy't brûkt wurde as kopkes.
:As der in bywurd by de ynfinityf komt bliuwt dy sûnder -n:
:'Hurd wurkje is goed foar dy.'
:Of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.'
:Sagau't der in lidwurd of in oar bepalend wurd foar de ynfinityf komt, komt der wol in -n achter.
:'Syn fytsen is ta in obsesje wurden.'
:'Dat altyd mar hurde wurkjen is net geod foar dy.'
:Yn myn optyk is dat de gongbere Fryske noarm.
:Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart. Dêr woe ik net yn meigean.
:Om de regels krekt op papier te krijen (ik haw grif net alle gefallen goed útbonke) soene je in trochkrûpte grammatikus freegje moatte. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 13 mrt 2026, 17.07 (CET)
::{{Ping|Mysha}} Mar it is net in frije kar, Mysha, of in kwestje fan smaak: dit is grammatika. "Klaverjasse" is yn dit gefal simpelwei fout. "Klaverjasse" is in tiidwurd (''werkwoord''). As in wurd dat fan oarsprong in tiidwurd is, brûkt wurdt as in haadwurd (''zelfstandig naamwoord''), dan kriget it yn it Frysk in -n oan 'e ein. Dus: <span style="color:blue;">''wy klaverjasse,''</span> mar <span style="color:blue;">''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''.''</span>
::Tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden komme yn it Nederlânsk ek foar. Soks wurdt yn it Frysk allinnich mar fout dien (neffens my) om't it Nederlânsk by tiidwurden altyd al in -n oan 'e ein hat, dus yn dy taal sjogge (en hearre) je it ferskil net.
::Hoe kinne je beide foarmen no útinoar hâlde as je dêr net genôch taalgefoel foar hawwe of as je gjin ''native speaker'' binne? Hiel simpel: as je der in lidwurd ("it") foar sette kinne, moat der in -n oan 'e ein. By <span style="color:blue;">''Wy klaverjasse altyd tiisdeitejûns''</span> kin der gjin lidwurd foar. By <span style="color:blue;">''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it klaverjasse'''n'''''</span> stiet it lidwurd der al yn en is it dúdlik dat it net <span style="color:blue;">''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it <span style="text-decoration: line-through;">klaverjasse</span>''</span> wêze kin. By <span style="color:blue;">''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''''</span> stiet der gjin lidwurd foar, mar kin it ynfoege wurde: <span style="color:blue;">''Ik hâld net fan '''it''' klaverjassen.''</span> Yn titels giet it altyd om haadwurdlik brûkt tiidwurd, omdat bgl. "klaverjassen" gjin sin is en dat wurd dus gjin tiidwurdsfunksje hawwe kin. Boppedat: wêr giet dat artikel oer? Oer '''it''' klaverjassen.
::Ik hoopje dat ik it sa dúdlik útlein haw. Sa net, skromje dan net om my der nochris nei te freegjen. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 14 mrt 2026, 20.06 (CET)
::: {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}{{Ping|Top8}}Sjoch: At hjimme beide skriuwe, dan is te sjen dat ik net freegje om't ìk dat aardich fyn, mar om't wy dúdlik hawwe moatte hoe it weze moat. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:@Mysha Ik snap dy wol, in net-memmetaalprater freget om hâldfêst. Mar soms binne de regels net simpel en sels mei dizige grinzen.
:@Ieneach fan 'e Esk Tank foar dyn útlis mar nei myn betinken makkest de saak te simpel (om didaktyske redenen miskien?). De sinnen dy't ik neamde: 'Hurd wurkje is goed foar dy.' of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.' binne perfekt grammatikaal, mar it giet wol om in ynfinityf brûkt as haadwurd dy't gjin -n kriget. Neffens dyn argumint kin dat net. Sjoch ek Popkema syn 'Grammatica Fries', Utert 2006, s. 194. Dêr stiet hiel dúdlik dat yn de gefallen dat de ynfinityf 'zonder bepaaldwoord' stiet der gjin -n by hoecht. En foar kopkes dy't besteane út in ynfinityf sûnder bepaaldwurd jildt dus itselde. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 16 mrt 2026, 11.42 (CET)
::{{Ping|Mysha|Tulp8}} Tulp8, ik ha mei ferheardens jo stikje lêzen. Ik fyn "wurkjen" net sa'n goed foarbyld om't hjir yn myn omkriten troch frijwol eltsenien it hollanisme "werken" brûkt wurdt, en dat fertroebelet myn taalgefoel foar "wurkjen" wat. Mar as we "wurkjen" ferfange troch "fytsen", dan soe ik altyd sizze: "Hurd fytse'''n''' is goed foar dy" en noait "Hurd fytse is goed foar dy". Dat lêste doocht foar myn taalgefoel net. Ek: "Fytse'''n''' is in sûne aktiviteit mar smoke'''n''' wurde je net better fan." Ik wit net wat ik der fierders fan sizze kin, mar dat is neffens mý hoe't it heart. Sa't jo jo beroppe op Popkema, berop ik my op it boekje ''Tiidwurden'', in útjefte fan 'e Afûk, wêryn't op side 22 yn 'e paragraaf ''Nammefoarm + -n'' stiet: "By it brûken fan in tiidwurd as haadwurd kriget de nammefoarm ek in -n, bygelyks: It rinne'''n''' falt him swier; Prate'''n''' hâld ik net fan. Yn jo/Popkema's optyk soe dat twadde foarbyld "Prate hâldt ik net fan" wêze moatte, mar neffens de Afûk is dat net sa. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 17 mrt 2026, 01.15 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}, der ferskynde in reade melding op myn skerm, mooglik wiene jo wat fan'e kaart en is hjirboppe in betizing mei de brûker {{Ping|Top8}}? [[Meidogger:Tulp8|Tulp8]] ([[Meidogger oerlis:Tulp8|oerlis]]) 20 mrt 2026, 17.32 (CET)
::::{{Ping|Tulp8}} Oeps. Sa siet it presys. Nim my net kwea-ôf. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 15.44 (CET)
:::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]Dat boekje ''Tiidwurden'' fan de Afûk haw ik ek. It jout yn par 2.4. in ferienfâldige werjefte fan it systeem want it gefal dat in ynfinityf brûkt wurdt as haadwurd sûnder determinearder stiet der net yn. Oars, it foarbyldsintsje 'Praten hâld ik net fan' dat jo jouwe stiet net yn it boekje fan de Afûk. Boppedat is dat sintsje net in korrekt foarbyld omdat it ferhâldingswurd 'fan' strâne is. Dat heart eins by 'praten'.
:::::In better foarbyld is 'Prate is goed foar har'. Dêr heart nei myn taalgefoel gjin n achter. Mar ja, as it op yndividueel taalgefoel oankomt, dan is it jowes tsjinoer mines. Noch in foarbyld: Ik fyn 'Hurd fytse is goed foar de lea' (en ek 'Hurdfytse is in moaie sport':-)) grammatikaal korrekte sinnen. Sa't ik earder sei, miskien soene wy hjir in trochkrûpte grammatikus rieplachtsje kinne. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 26 mrt 2026, 00.16 (CET)
::::::{{Ping|Top8}} Jo hawwe blykber in totaal oare útjefte fan ''Tiidwurden'', want yn myn ferzje giet it fan paragraaf 2.2.3. nei 3, dus 2.4 bestiet net. Ik kin foaryn gjin druk fine, mar ik tink dat ik de oarspronklike útjefte út 1989 haw. By my giet ik yn dizze saak om par. 4.5.2. op side 22, dêr't trije foarbylden jûn wurde:
::::::*It rinnen falt him swier.
::::::*It sliepen wol net mear.
::::::*Praten hâld ik net fan.
::::::Dat foarbyldsintsje stiet der dus wol deeglik yn. (It middelste foarbyld hie ik hjirboppe weilitten om't dat op itselde delkomt as foarbyld nû. 1.) As dat is wat jo bedoele mei "haadwurd sûnder determinearder" (en sa haw ik it al begrepen), dan wurdt ek dy foarm yn it boekje beskreaun. Dat en wêr't "fan" yn dy sin stiet, hat neffens my gjin inkele ynfloed op 'e fraach oft it haadwurdlik brûkte tiidwurd in wurdeinige -n kriget of net. Mar om jo foarbyld te nimmen: dat heart dus neffens my (en neffens de Afûk) "Praten is goed foar har" te wêzen. Dêr komme we dan, sa't jo hjirboppe al fêststelden, net fierder mei.
::::::Mar jo skriuwe hjirboppe: "''Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart.''" Dêr woe ik noch al even tsjinyn gean. Neffens my is it krekt oarsom: sa't it my út myn jeugd bystiet, waard doe altyd "Praten is goed foar dy" sein, mei in -n, wylst de foarm "Prate is goed foar dy", sûnder -n, der letter geandewei ynslûpt is ûnder druk fan it Nederlânsk. Alteast, sa haw ik dat belibbe. Want it Nederlânsk makket gjin ûnderskie tusken skriuwwize en útspraak fan tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden. Friezen ferlieze dêrtroch it besef dat dat ûnderskie bestiet en begjinne nei Nederlânsk foarbyld haadwurdlik brûkte tiidwurden út te sprekken en te skriuwen as gewoane tiidwurden. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.24 (CET)
:::::::@Ieneach fan 'e Esk [1] De útjeften fan ''Tiidwurden'' dy't ik haw binne in 6ste printinge út 2000 en in 11te printinge út 2011. Jo hawwe grif in âldere fersy, sa't jo sels ek al stelle.
:::::::[2] In didaktysk boekje fan de Afûk is foar my minder gesachhawwend as in wiidweidige grammatika.
:::::::[3] Wy moatte earst dúdlik hawwe wêr't wy it ûniens oer binne. It giet om it as haadwurd brûkte tiidwurd sûnder determinearder. Yn de trije foarbylden dy't jo út ''Tiidwurden'' oanhelje hat de ynfinityf wol in determinearder, al is it foarsetsel 'fan' yn nr. 3 nei de ein fan de sin ta skood.
:::::::[4] It giet my dus allinne om ynfinitiven as substantyf sûnder determinearder. Oer de oare gefallen binne wy it wol iens, liket my.
:::::::Ik haw in pear foarbylden út de skreaune literatuer opdûkt.
:::::::[a] It lidwurd 'it' is in determinearder. Dêrom is it 'It skûtsjesilen is hjoed yn Grou.' Mar Tetman de Vries sjongt: 'Skûtsjesile is myn nocht,/ lavearje en soms foar de wyn.'. Dêr wurdt de ynfinityf 'los' brûkt as haadwurd, sûnder fierdere determinearders, en Tetman sjongt dêr GJIN -n. Dat kinne je goed hearre, want oars hie er wol songen 'Skûtsjesil'n', mei in dúdlike sylabisearring fan it lêste wurdlid. Op Spotify kinne jo hearre hoe't Anneke Douma it sjongt, krekt sa't it hjir boppe stiet, sûnder -n. In parallel is dan: 'Klaverjasse is myn nocht.'
:::::::[b] Yn ''De Reade Boarre'' fan Tr. Riemersma fûn ik ek in moai foarbyld (s. 457): 'Underweis fan de wein ôf springe, dat wie prachtich.'
:::::::Dat is itselde as ien dy't seit: 'De hiele jûn klaverjasse, dat wie prachtich!'
:::::::[5] Jo analyse fan de ynfloed fan it Nederlânsk is nijsgjirrich. It soe kinne dat dy ynfloed sa wurket. Mar ik gean ôf op hoe't de dingen yn it Frysk sein wurde (waarden), en, sa't jo sizze, der is yn de útspraak in dúdlik ferskil, sa't Tetman en Anneke Douma hearre litte. En by harren is de útspraak sûnder n wier gjin ynterferinsje mei it Nederlânsk.
:::::::[6] Sa't ik earder ek al útstelde, miskien is it better om hjir in trochkrûpte grammatikus te rieplachtsjen. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 12 apr 2026, 22.35 (CEST)
:::::::: Ik moat ris sjen wêr't ik it oersjoch fan de Afûk haw. Mar hoe ek: Sa't it my bystiet is De Reade Boarre net yn de hjoeddeiske stavering. Dat koe ynfloed hawwe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==
Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.
* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:SchlurcherBot]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from <code>http://</code> to <code>https://</code> (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[metawiki:User:SchlurcherBot|meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects:''': [[metawiki:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[:en:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[:en:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[:en:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[:en:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[:en:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[:en:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[metawiki:Special:CentralAuth/SchlurcherBot|sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. [[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 21 mrt 2026, 16.43 (CET)
:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed}} Goeie. Dit liket my wol okee. Sille wy dit mar takenne? [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 17.39 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ja dat liket my ek wol goed ta. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 mrt 2026, 21.07 (CET)
:::Ik ha ek gjin beswier. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mrt 2026, 11.24 (CET)
:::: [[File:Symbol neutral vote.svg|18px]] [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) - Ik wit it net: ik gean der fanút dat at immen keazen hat foar "http:", dat dêr dan in grûn foar is. Mar at der sein wurdt dat der al ferskate tapassings foar binne, dan nim ik oan dat sokke problemen al fûn binne. (Wie der berjocht dêr't ik dat "neutraal" mei dwaan koe?) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::: {{Neutraal}} [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: Ik leau net dat dêr al in berjocht foar bestiet, mar fiel jo frij om it oan te meitsjen. Wat dizze diskusje fierders oangiet: foarstel is oannommen. Ik sil ris sjen oft ik "bot flag" aktivearre krij. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.00 (CET)
:::::{{Ping|Schlurcher}} Hello. We (the aministrators of this Wikipedia) talked it over and decided to grant your request. I believe I have taken care of it, but I've never done this before (we don't get many bot flag requests, in fact almost none). So if there is a problem, please let me know. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.34 (CET)
::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Thanks for confirming, everything looks fine. --[[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 26 mrt 2026, 22.48 (CET)
Ik tocht al; grif hawwe wy dêr wat foar: It wie: "foar" {{foar}}; "tsjin" {{tsjin}} ; en "neutraal" {{neutraal}}. (No opnaam yn de list fan berjochten.) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:Moat dat "Neutraal" net "Unthâlding" wurde? [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 28 mrt 2026, 21.02 (CET)
:: Dit is hoe't @[[Meidogger:J'88|J'88]] it makke hat, 15 jier lyn. Fansels kin it ek {{Unthâlde}} wêze, mar dan komme wy wer by de stavering fan it tiidwurd. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 30 mrt 2026, 12.11 (CEST)
== Beursaanvraag Wikimania 2026 geopend ==
Van 21 - 25 juli vindt [[wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] in Parijs plaats, de jaarlijkse wereldwijde conferentie voor iedereen die betrokken is bij een of meerdere Wikimedia-projecten.
Wikimedia Nederland stelt een beperkt aantal beurzen beschikbaar voor reis- en verblijfskosten voor het hoofdprogramma van 23–25 juli. Je kunt tot uiterlijk zondag 12 april een beurs aanvragen.
[[wmnl:Wikimania_2026|Meer informatie over de beursaanvraag vind je op de verenigingswiki]]. [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 23 mrt 2026, 15.06 (CET)
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Unsichtber? ==
Is der immen dy sjen kin dat ik dizze bewurking makke haw [[Oerlis:1918]]? Ik kin it sjen at ik der sels hinne gean, en ik sjoch it ek yn myn Bydragen, mar by myn Folchlist stiet it der net by, en by Koartlyn feroare ek net. Immen in idee? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 apr 2026, 12.40 (CEST)
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 3 apr 2026, 19.11 (CEST)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
m28kpwp0f1p8wxh7t5m2atr99ncv2vh
Frankyske Ryk
0
10401
1227981
1227958
2026-04-14T05:34:54Z
Kneppelfreed
2013
1227981
wikitext
text/x-wiki
{{Wurk}}
{{histoarysk lân (gjin flagge)
|namme = Frankyske Ryk <br>''Regnum Francorum''
|bestean = <span style="color:white;">0</span>481-888
|lânkaart = [[Ofbyld:Frankish Empire 481 to 814-en.svg|270px]] <br>Utwreiding fan it Frankyske Ryk fan 481-814
|haadstêd = Doarnik <small>(oant 486)</small> <br>[[Parys]] <small>(486-888)</small>
|offisjele taal = [[Latyn]], [[Galloromaansk]], [[Aldfrankysk]], [[Aldheechdútsk]] [[Alditaljaansk]], [[Aldfrysk]], [[Aldsaksysk]]
|steatsfoarm = [[keninkryk]] <small>(481-800</small> <br>[[keizerryk]] <small>(800-888)</small>
|ûntstien út = [[Westromeinske Ryk]] <br>[[Gallo-Romeinske Ryk]] <br> [[Boergondyske Ryk]] <br> [[Alemannen|Alemanje]] <br> [[Bajuwaren]] <br> [[Longobarden|Longobardyske Ryk]] <br> [[Keninkryk Fryslân]] <br> [[Saksen (folk)|Saksen]]
|opgien yn = [[West-Frânsje]] <br>[[Midden-Frânsje]] <br>[[East-Frânsje]] <br>[[Keninkryk Boergonje]] <br>[[Keninkryk Itaalje (774-962)|Keninkryk Itaalje]]
|no diel fan = {{BELf}} <br>{{GERf}} <br> {{AUTf}} <br>{{FRAf}} <br>{{ITAf}} <br>{{NEDf}} <br>{{SUIf}}
|ynwennertal =
|befolkingstichtens =
|oerflak =
|folksliet =
|muntienheid = [[Denier (munt)|denier]], [[solidus]], [[tremissis]]
|tillefoan =
|ISO 3166-koade =
|ynternetekstinsje =
}}
[[Ofbyld:Franks expansion.gif|thumb|right|300px|Ekspânsje fan it Frankyske Ryk]]
It '''Frankyske Ryk''' of '''Frankeryk''' ([[Latyn]]: ''Regnum Francorum'') wie in [[Jeropa|Jeropeeske]] grutmacht tusken de [[5e iuw|5e]] en de [[9e iuw]], dy't stadichoan foarme waard troch de [[Franken|Frankyske]] keningen, nei't de [[Franken]] en oare [[Germanen|Germaanske]] folken harren yn de [[Romeinske Ryk|Romeinske]] provinsjes fan [[Galje]] en oangrinzgjende Germaanske delsettingsgebieten oan de rjochterouwer fan de [[Ryn]] fêstige hienen. It waard de wichtichste opfolgerssteat fan it [[Westromeinske Ryk]] dat yn [[476]] n.Kr. yninoar foel.
It Frankyske Ryk ûntstie by it [[Grutte Folkeferfarren]] nei de ûndergong fan it Westromeinske Ryk yn de [[Lette Aldheid]] en woeks yn de [[Iere Midsiuwen]] út ûnder de dynastyen fan de [[Merovingen]] en [[Karolingen]] yn trije iuwen ta in grutmacht dy yn West- en Mid-Jeropa hearske. As [[hofmeier]]s fan de Merovingyske keningen hiene de Karolingen de winliken macht al sûnt de ein fan de [[7e iuw]], foa't se yn [[751]] sels de keninklike titel oernamen. It Frankyske Ryk kaam ta it hichtepunt fan syn macht ûnder it bewâld fan [[Karel de Grutte]] (768-814). Nei't it ryk yn d e[[9e iuw]] ferparte waard, ûntjoech him út it eastlik part it [[Hillige Roomske Ryk]] en út it westlik part it lettere [[Keninkryk Frankryk]]. De hjoeddeistige steat [[Frankryk]] hat syn namme fan it Frankyske Ryk.
== Oername fan it Romeinsk gesach ==
Yn de [[4e iuw]] besochten de Romeinen ferskate kearen om de ynfallende Franken, dy't as ''Franci'' yn Romeinske boarnen foar de earste kear yn de 50-er jierren fan de [[3e iuw]] neamd waarden, wer te ferdriuwen, lykas troch de lettere keizer [[Julianus Apostata]], mar om 'e nocht. Yn [[358]] krigen de [[Salyske Franken]] fan de Romeinske keizer 'tastimming' harren as ''[[foederaty]]'' ('bûnsmaten') op Romeinsk gebiet oan de [[Skelde]] en tusken de grutte rivieren te festigjen. De status fan foederaty's joech de oanwêzigens fan de Franken in legitym tintsje mar feitlik hienen de Romeinen al gauris net folle mear te sizzen wêr't de Franken harren festigen. Healwei de [[5e iuw]] stoarte it Romeinske gesach bûten [[Itaalje]] folslein yn inoar. De Franken namen de frijheid en besetten al gauris de hiele provinsje [[Neder-Germaanje]] (it tsjintwurdige [[Nederlân]] besuden fan it rivierengebiet, [[Belgje]] en it tsjintwurdige [[Rynlân (Dútslân)|Rynlân]]) wêrby't de Romeinske en romanisearre bewenners op 'e flecht sloegen of harren ûnderwurpen oan de nije Frankyske elite. Harren ekspânsje rjochte har ferfolgens fierder nei it wolfarrende suden ta en sa stadichoan oermasteren sy [[Galje]] oant de [[Seine (rivier)|Seine]] ta.
== De Merovingen ==
{{Apart|Merovingen}}
Nei't it Westromeinske Ryk sûnt de dea fan legeroanfierder [[Flavius Aetius|Aetius]] yn [[454]] hieltyd mear de kontrôle oer Galje ferlear, folden de Franken it machtsfakuüm
nei de ûndergong fan it Westromeinske Ryk yn [[476]] en wreiden se op eigen manneboet har grûngebiet út, lykas de [[Fisigoaten]] yn it suden fan Galje. Yn it noarden fan Galje hie in oerbliuwsel fan it Westromeinske Ryk him ûnder de Romeinske kommandant [[Syagrius]], de soan fan legeroanfierder [[Aegidius]], hanthavenje kinnen yn in gebiet om [[Soissons]] hinne, sûnt [[464]] ôfskaat fan 'e rest fan it ryk, en stifte dêre it [[Gallo-Romeinske Ryk]] of Keninkryk fan Soissons.
Tjien jier nei it ôfsetten fan [[Romulus Augustulus]] as lêste Romeinske keizer yn West-Jeropa fersloech yn [[486]] de [[Merovingen|Merovingyske]] kening [[Klovis]] de Galloromeinske hearsker Syagrius by [[Soissons]], sa't hiel Noard-[[Galje]], oant de [[Loire (rivier)|Loire]], yn syn lân foel. Klovis, dy't earder ien fan de folle Frankyske kriichshearen (''warlords'') wie, grypte dêrnei de kâns en skeakelje de oare Frankyske dielkeninkrykjes fan ûnder oaren [[Sigebert fan Keulen]] en [[Ragnagar]] út en stiftsje in Germaansk-Romeinsk Ryk. Klovis brocht syn hofhâlding oer nei [[Parys]] en makke de stêd ta sintrum fan syn macht. Yn [[496]] en [[506]] fierde er suksesfolle krigen tsjin de [[Alemannen]]. Yn [[507]] slagge er dêryn oer hiel Galje te hearskjen doe't er de [[Fisigoaten]] fersloech yn de [[slach fan Fouillé]].
It besit fan de Romeinske lânhearen dy't by de Frankyske feroveringskrigen deade of ferdreaun waarden, kamen yn it besit fan de kening. Dêr koe Klovis syn fierdere fjildtochten mei finansierje en koe er syn macht fersterkje. Hy woeks stadichoan út ta de grutste grûnbesitter. Troch lânskinkings brocht er oare eallju direkt ôfhinklik, dêr't mooglik it [[lienstelsel]] him ûntjoech. Yn de rin fan de tiid feroare de posysje fan de Frankyske kening hieltyd mear ta dy fan in echte kening.
Klovis, dy't him bekommerje moast om it befoarriedzjen fan syn kriichslju, naam, foar safier mooglik wie, it funksjonearjende let-antike Romeinske bestjoers- en finansjele systeem oer, dêr't de kearn benammen yn it suden út de ''[[civitas|civitates]]'' bestie. Dêr spile de macht fan de pleatslike biskoppen, dy't gauris de bestjoerlike taken yn de ''civitates'' op har namen, ek in wichtige rol by. De tsjerke soe him dêrnei ta in fierdere machtsstipepylder fan de kening ûntjaan, dy't dêryn slagge en bring de biskoppen foar it grutste part ûnder syn kontrôle. Mooglik ûnder ynfloed fan [[Klotildis]], dochter fan de Boergondyske kening [[Gilperik II (fan de Boergonden)|Gilperik II]], bekearde Klovis, foarhinne in [[Heidendom|heiden]] of [[Arianisme|arianist]], him ta it [[Roomsk-Katolike Tsjerke|Roomsk-katolike]] [[kristendom]]. Mei syn doop yn [[508]] ferwissige er de stipe fan de Romeinske kristenen en makke er it paad frij foar in maatskippij fan Frankyske kriichslju en de [[Gallo-Romanen|Galloromaanske]] boargerbefolking. Om 'e mid-[[6e iuw]] hinne kaam dêr dan ek in ein oan 'e let-antike oergongsperioade yn Galje en sette sa stadichoan de [[Iere Midsiuwen]] útein. De pleastlike autoriteiten, lykas de greven en de biskoppen, hiene ta taak en fier de befellen fan Klovis út. Dêrnjonken koe Klovis yn [[511]] by de earste Frankyske [[Konsylje fan Orléans (511)|Rykskonsylje]] in trochgeande ynfloed fan de Frankyske keningen op it beneamen fan biskoppen ôftwinge en besocht er in unifoarme tsjerklike wetjouwing foar it Frankyske Ryk ta stân te bringen. Dêrnei ûntstie mei de [[Lex Salica]] in samling fan it Frankysk rjocht, dy't troch resint ûndersyk lykwols net op it âld-Germaansk stamrjocht, mar op it let-Romeinsk soldaterjocht weromfiert.
== Opkomst fan de Arnulfingen en Pepiniden ==
[[Ofbyld:Frankenreich 768-811.jpg|right|thumb|300px]]
{{Apart|Pepiniden}}
Nei de dea fan Klovis waard it Frankyske Ryk nei it foarbyld fan it let-Romeinsk Keizerryk, en net, lykas eartiids oannommen waard, op grûnwurk fan it Germaansk rjocht, ferdield ûnder syn fjouwer soannen. Dêrnei waard de ryksienheid, dy't offisjeel nea opheft wie, by stuit ferhelpe, mar hieltyd late de útlis fan it Salyske rjocht op 'e nij ta skeel. [[Teudebert I]] fierde in ekspansyf belied yn it noarden fan [[Itaalje]] tsjin de [[Byzantinen]] en [[Ostrogoaten]]. Fan [[558]] oant [[561]] slagge [[Klotarius I]] de ienheid wer op te helpen, dochs liet er it ryk op syn bar wer nei oan syn fjouwer soannen. Fan [[623]] ôf ûntstie yn it eastlik part fan it ryk, dat doe [[Austraasje]] neamd waard, in emansipaasjebeweging fan de adel dy't fan [[Klotarius II]] in ûnderkening easke yn 'e persoan fan syn soan [[Dagobert I]]. Dy waard de lêste wichtige Merovingyske kening, dochs de werklike macht dêrnei lei by de [[hofmeier]] Aegas en de widdo fan Dagobert.
Stadichoan woeks de macht fan de [[hofmeier]]s. Yn de jierren 657-662 kaam de soan fan de hofmeier [[Grimoald I|Grimoald]], dy't ûnder de namme [[Gildebert de Adoptearre]] foar de noch minderjierrige kening [[Sigibert III]] regearre. Nei de [[Slach by Tertry]] (687) waard de Austrasyske hofmeier [[Pepyn fan Herstal|Pepyn II]] [[de facto]] hearsker oer it gânse Frankyske Ryk. Lang om let kamen de [[Arnulfingen]] en [[Pepiniden]] op en letter de dynasty fan de [[Karolingen]]. Dochs nei de mislearre steatsgreep fan Grimoald doarde Pepyn him noch net ta kening út te roppen, om't it dynastyk tinken, noch fan de let-antike tiid, allinnich mar oan ien famylje it rjocht op de hearskippij takende.
Yn [[714]], nei de dea fan Pepyn, briek der in machtstriid út, dêr't syn [[bastertsoan]] [[Karel Martel]] him yn [[719]] hanthavenje koe. Karel stie bekend om syn hurdens en trochsettingsfermogen en stie foar swiere yn- en bûtenlânske politike problemen. Hieltyd wer besochten guon lieders fan de âlde aadlike elite yn it Frankyske Ryk har tsjin syn hearskippij te fersetten. It jier [[732]] betsjutte in kearpunt doe't er by de [[Slach by Poitiers (732)|Slach by Poitiers]] de [[Arabieren]] fersloech. Dêr waard er eare as de rêder fan it [[Jûnlân]]. Ek syn fjochterijen tsjin de [[Friezen]], [[Saksen (folk)|Saksen]], [[Bajuwaren]] en [[Alemannen]] fersterken syn hearskippij. Dêrnjonken stipe er it sindelingwurk fan biskop [[Bonifatius]] yn dy gebieten. Fan [[737]] ôf regearre er nei de dea fan de Merovingyske kening [[Teuderik IV]] allinnich oer it Frankyske Ryk, mar lykas syn heit sûnder keninklike titel. Neffens Frankyske tradysje ferparte er it ryk justjes foar syn dea ûnder syn soannen [[Karloman (hofmeier)|Karloman]] en [[Pepyn de Koarte|Pepyn III]]
== De Karolingen ==
{{Apart|Karolingen}}
Pepyn III waard de allinnehearsker nei't syn broer Karloman it kleaster ygie. Yn [[751]] sette er, in oerlis mei paus [[Sacharías (paus)|Sacharías]], de lêste Merovingyske kening, [[Childerik III]], ôf, en liet him nei it foarbyld yn it [[Alde Testamint]] ta kening salvje. Trije jier letter salve paus [[Stefanus II (paus)|Stefanus II]] him foar de twadde kear. Yn it [[Skinking fan Pepyn|Ferdrach fan Quierzy]] yn [[754]] sei Pepyn ta it eardere [[Eastromeinske Ryk|Eastromeinske]] [[eksarchaat Ravenna]] oan de paus oer te dragen as wrâldlik hearskippij (de [[Skinking fan Pepyn]]). Yn ruil dêrfoar legitimearre de paus de karolingen as keningen fan it Frankyske Ryk. Yn [[755]] krige de Frankyske kening it fersyk en kom it ferdrach nei. Oant oan syn dea fierde Pepyn twa suksesfolle fjildtochten tsjin de [[Longobarden]] en skonk er de ferovere gebieten oan de paus. Pepyn waard sa beskôge as de stifter fan de [[Tsjerklike Steat]] (''Patrimonium Petri''). By syn dea yn [[768]] liet er syn soannen [[Karel de Grutte]] en [[Karloman I|Karloman]] in ryk nei dat polityk allyk ekonomysk yn opbou wie.
Yn [[771]] ferstoar Karloman dêr't Karel de iennige hearsker troch waard. Troch it ferdrach dat syn heit mei de paus sletten hie, wie Karel oan him ferplichte. Nettsjinsteande dat de Longobarden de skinkings fan Pepyn net erkinden, sette Karel de kriich tsjin harren fuort en ferovere er har ryk yn [[774]]. Njonken de fjildtochten tsjin de Longobarden makken de Franken ûnder Karel de Grutte in ein oan de ûnofhinklikens fan de [[Friezen]] en [[Saksen (folk)|Saksen]] yn 772-775. Benammen de [[Saksekriich]] makken de polityk fan Karel út. Yn 784/785 kamen de Friezen tusken [[Fly]] en [[Weser]] en de Saksen ûnder [[Widukind]] yn opstân. Hja ferjagen de sindelingen en ferneatigen de stifte tsjerken. Karel seach dat as ferried en sloech dy opstân del dêr't Widukind him yn [[785]] by oerjoech. Karel ûntnaam de Friezen en Saksen as straf dêrby it heite-eigendomsrjocht.<ref>{{aut|Henstra, D.J. (2012)}}, ''Friese graafschappen tussen Zwin en Wezer'', Assen: van Gorcum, side 20, ISBN 9789023249788</ref> Yn [[804]] waard de lêste Saksyske opstân delslein en waard [[Noardalbingje]] oermastere. Yn [[811]] waard de Eider fêststeld as grins tusken it Frankyske Ryk en [[Denemark]].
De ferskate oarloggen laten ta in fierder geand [[Feodalisme|feodalisearjen]], in fersterking fan de posysje fan de rikelju en in tanimmen fan it tal feodaal ôfhinklike boeren. Dat late ta it waaksen fan it besit en macht fan de lienhearen, benammen fan de kening (en lettere keizer) en de hartoggen. Ek de tsjerke koe syn macht fersterkje. Karel konsolidearre de steatsmacht nei bûten ta troch it oprjochtsjen fan [[Mark (gebiet)|grinsmarken]]. Dy wiene bolwurken foar de ferdigening fan it ryk en sammelgebieten foar oanfalsoarloggen. Foar it bestjoer stelde er [[markgreve]]n oan, dy't bysûndere rjochten krigen, omreden de marken net fuortendaliks part fan it ryk wiene en dus ek bûte de ryksgrûnwet stiene. Yn de marken waarden [[boargen]] boud en warad in [[Warboer|bewapene boerebefolking]] fêstige. Bysûnder wichtich wiene de marken yn it easten fan it ryk, de [[Avaremark]] {''Marcha Orientalis'') en de Mark [[Karantaanje]], dêr't letter [[Eastenryk]] ([[Eastmark]] of ''Ostarrîchi'') út fuortkaam.
Om syn ynlânske hearskippij te fersterkjen, sintralisearre Karel om [[793]] hinne it keningskip troch middel fan in bestjoersherfoarming. It keningskip waard basearre op it keninklik hof, it paleisgerjocht en de kânselarij. Yn it ryk behearden de greven de paleizen ([[keningspalts]]en). [[Paltsgreve]]n en markgreven waarden kontrolearre troch keninklike gesanten (''missi dominici'') en sprieken it keninklik rjocht.
Karel de Grutte kaam ta syn hichtepunt fan syn macht op [[25 desimber]] [[800]] doe't er ta Roomsk keizer kroane waard. Dêr waard it Frankyske Ryk, njonken it [[Byzantynske Ryk]] en it Kalifaat fan de [[Abbasiden]], in grutmacht. [[Aken]] waard ûnder Karel de Grutte de keizerlike residinsje en it sintrum fan it Frankyske Ryk.
== Neigean fan it Frankyske Ryk ==
== Ferdrach fan Ferdun ==
[[Ofbyld:Vertrag von Verdun en.svg|thumb|300px|Ferdieling neffens it Ferdrach fan Ferdun]]
Yn [[817]] stelde keizer Loadewyk de Fromme it ''[[Ordinatio Imperii]]'' (Oardering fan it Ryk) op en ferdiel it Ryk oer syn soannen. Nei syn ferstjerren yn [[840]] rekken de trije soannen [[Lotarius I]], [[Loadewyk de Dútser]] en [[Karel de Keale]] yn in boargerkriich belutsen. Yn [[842]] ûnthieten Loadewyk de Dútser en Karel de Keale de [[Eed fan Straasburch]] tsjin Lotarius. Yn [[843]] waard de frede tusken de trije bruorren mei it [[Ferdrach fan Ferdun]] tekene. It Ryk waard yn trije parten ferdield. Karel de Keale krige it westlike part, [[West-Frânsje]]; Loadewyk de Dútser krige it eastlike part, [[East-Frânsje]] en Lotarius krige it [[Midfrankyske Ryk|Middenryk]] en de keizerstitel.
== Lettere ferdielings ==
Yn [[855]] ferdielde Lotarius syn keninkryk ûnder syn trije soannen flak foar syn dea mei it [[Ferdrach fan Prüm]]. Syn âldste soan [[Loadewyk II fan Itaalje|Loadewyk II]] krige it [[Keninkryk Itaalje (Hillige Roomske Ryk)|Keninkryk Itaalje]] en de keizerstitel. [[Lotarius II]] krige [[Fryslân (wengebiet)|Fryslân]] en it part fan [[Austraasje]] dy't syn heit tadield krige, dat it keninkryk [[Loataringen]] waard en [[Karel fan de Provâns|Karel]] krige [[Provâns]] en it grutste part fan it eardere [[Keninkryk Boergonje]].
Yn [[870]] mei it [[Ferdrach fan Meerssen]] waard it keninkryk Loataringen ferparte tusken Eas- en West-Frânsje, nei't Lotarius II in jier letter sûnder wetlike erfgenamten ferstoarn wie.
Mei it [[Ferdrach fan Ribemont]] yn [[880]] kaam gâns Loataringen oan East-Frânsje. Yn [[884]] waard [[Karel de Grouwe]], de soan fan Loadewyk de Dútser, ta keizer kroand en feriene er it gânse ryk fannijs, mar foar mar in koart skoftke. Syn swakke optreden tsjin de [[Wytsingen]] die him te koart. Yn [[887]] kaam syn omkesizzer [[Arnulf fan Karintje]] yn opstân en naam de macht yn it easten oer. Greve [[Odo I fan Parys]] naam de macht yn it westen oer.
Yn [[911]] ferstoar de lêste Karolinger, [[Loadewyk it Bern]] yn it easten en kaam de macht stadichoan yn hân fan de [[Ottoanen]]. Yn [[962]] waard [[Otto I fan it Hillige Roomske Ryk|Otto I]] ta keizer kroand en ûntstie it Roomsk-Dútske Ryk of it [[Hillige Roomske Ryk]].
Yn [[987]] ferstoar de lêste Karolinger yn it westen, [[Loadewyk V fan Frankryk|Loadewyk V]], en kaam de troan yn besit fan de [[Kapetingers]] ûnder [[Hugo Kapet]]. Dêrmei sette it [[Keninkryk Frankryk]] stadichoan útein.
== Sjoch ek ==
* [[Austraasje]]
* [[Neustrje]]
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}
[[Kategory:Frankyske Ryk| ]]
[[Kategory:Franken]]
[[Kategory:Germaansk keninkryk]]
[[Kategory:Skiednis fan Andorra]]
[[Kategory:Skiednis fan Belgje]]
[[Kategory:Skiednis fan Dútslân]]
[[Kategory:Skiednis fan Eastenryk]]
[[Kategory:Skiednis fan Frankryk]]
[[Kategory:Skiednis fan Itaalje]]
[[Kategory:Skiednis fan Kroaasje]]
[[Kategory:Skiednis fan Lúksemboarch]]
[[Kategory:Skiednis fan Lychtenstein]]
[[Kategory:Skiednis fan Monako]]
[[Kategory:Skiednis fan Nederlân]]
[[Kategory:Skiednis fan San Marino]]
[[Kategory:Skiednis fan Sloveenje]]
[[Kategory:Skiednis fan Spanje]]
[[Kategory:Skiednis fan Switserlân]]
[[Kategory:Histoarysk lân yn Jeropa]]
[[Kategory:Keninkryk]]
[[Kategory:Keizerryk]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 481]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 843]]
[[Kategory:Beskaving]]
cb5kkqzqu369dzsvpw8l9kf5uua3n45
1227982
1227981
2026-04-14T05:53:59Z
Kneppelfreed
2013
1227982
wikitext
text/x-wiki
{{Wurk}}
{{histoarysk lân (gjin flagge)
|namme = Frankyske Ryk <br>''Regnum Francorum''
|bestean = <span style="color:white;">0</span>481-888
|lânkaart = [[Ofbyld:Frankish Empire 481 to 814-en.svg|270px]] <br>Utwreiding fan it Frankyske Ryk fan 481-814
|haadstêd = Doarnik <small>(oant 486)</small> <br>[[Parys]] <small>(486-888)</small>
|offisjele taal = [[Latyn]], [[Galloromaansk]], [[Aldfrankysk]], [[Aldheechdútsk]] [[Alditaljaansk]], [[Aldfrysk]], [[Aldsaksysk]]
|steatsfoarm = [[keninkryk]] <small>(481-800</small> <br>[[keizerryk]] <small>(800-888)</small>
|ûntstien út = [[Westromeinske Ryk]] <br>[[Gallo-Romeinske Ryk]] <br> [[Boergondyske Ryk]] <br> [[Alemannen|Alemanje]] <br> [[Bajuwaren]] <br> [[Longobarden|Longobardyske Ryk]] <br> [[Keninkryk Fryslân]] <br> [[Saksen (folk)|Saksen]]
|opgien yn = [[West-Frânsje]] <br>[[Midden-Frânsje]] <br>[[East-Frânsje]] <br>[[Keninkryk Boergonje]] <br>[[Keninkryk Itaalje (774-962)|Keninkryk Itaalje]]
|no diel fan = {{BELf}} <br>{{GERf}} <br> {{AUTf}} <br>{{FRAf}} <br>{{ITAf}} <br>{{NEDf}} <br>{{SUIf}}
|ynwennertal =
|befolkingstichtens =
|oerflak =
|folksliet =
|muntienheid = [[Denier (munt)|denier]], [[solidus]], [[tremissis]]
|tillefoan =
|ISO 3166-koade =
|ynternetekstinsje =
}}
[[Ofbyld:Franks expansion.gif|thumb|right|300px|Ekspânsje fan it Frankyske Ryk]]
It '''Frankyske Ryk''' of '''Frankeryk''' ([[Latyn]]: ''Regnum Francorum'') wie in [[Jeropa|Jeropeeske]] grutmacht tusken de [[5e iuw|5e]] en de [[9e iuw]], dy't stadichoan foarme waard troch de [[Franken|Frankyske]] keningen, nei't de [[Franken]] en oare [[Germanen|Germaanske]] folken harren yn de [[Romeinske Ryk|Romeinske]] provinsjes fan [[Galje]] en oangrinzgjende Germaanske delsettingsgebieten oan de rjochterouwer fan de [[Ryn]] fêstige hienen. It waard de wichtichste opfolgerssteat fan it [[Westromeinske Ryk]] dat yn [[476]] n.Kr. yninoar foel.
It Frankyske Ryk ûntstie by it [[Grutte Folkeferfarren]] nei de ûndergong fan it Westromeinske Ryk yn de [[Lette Aldheid]] en woeks yn de [[Iere Midsiuwen]] út ûnder de dynastyen fan de [[Merovingen]] en [[Karolingen]] yn trije iuwen ta in grutmacht dy yn West- en Mid-Jeropa hearske. As [[hofmeier]]s fan de Merovingyske keningen hiene de Karolingen de winliken macht al sûnt de ein fan de [[7e iuw]], foa't se yn [[751]] sels de keninklike titel oernamen. It Frankyske Ryk kaam ta it hichtepunt fan syn macht ûnder it bewâld fan [[Karel de Grutte]] (768-814). Nei't it ryk yn d e[[9e iuw]] ferparte waard, ûntjoech him út it eastlik part it [[Hillige Roomske Ryk]] en út it westlik part it lettere [[Keninkryk Frankryk]]. De hjoeddeistige steat [[Frankryk]] hat syn namme fan it Frankyske Ryk.
== Oername fan it Romeinsk gesach ==
Yn de [[4e iuw]] besochten de Romeinen ferskate kearen om de ynfallende Franken, dy't as ''Franci'' yn Romeinske boarnen foar de earste kear yn de 50-er jierren fan de [[3e iuw]] neamd waarden, wer te ferdriuwen, lykas troch de lettere keizer [[Julianus Apostata]], mar om 'e nocht. Yn [[358]] krigen de [[Salyske Franken]] fan de Romeinske keizer 'tastimming' harren as ''[[foederaty]]'' ('bûnsmaten') op Romeinsk gebiet oan de [[Skelde]] en tusken de grutte rivieren te festigjen. De status fan foederaty's joech de oanwêzigens fan de Franken in legitym tintsje mar feitlik hienen de Romeinen al gauris net folle mear te sizzen wêr't de Franken harren festigen. Healwei de [[5e iuw]] stoarte it Romeinske gesach bûten [[Itaalje]] folslein yn inoar. De Franken namen de frijheid en besetten al gauris de hiele provinsje [[Neder-Germaanje]] (it tsjintwurdige [[Nederlân]] besuden fan it rivierengebiet, [[Belgje]] en it tsjintwurdige [[Rynlân (Dútslân)|Rynlân]]) wêrby't de Romeinske en romanisearre bewenners op 'e flecht sloegen of harren ûnderwurpen oan de nije Frankyske elite. Harren ekspânsje rjochte har ferfolgens fierder nei it wolfarrende suden ta en sa stadichoan oermasteren sy [[Galje]] oant de [[Seine (rivier)|Seine]] ta.
== De Merovingen ==
{{Apart|Merovingen}}
Nei't it Westromeinske Ryk sûnt de dea fan legeroanfierder [[Flavius Aetius|Aetius]] yn [[454]] hieltyd mear de kontrôle oer Galje ferlear, folden de Franken it machtsfakuüm
nei de ûndergong fan it Westromeinske Ryk yn [[476]] en wreiden se op eigen manneboet har grûngebiet út, lykas de [[Fisigoaten]] yn it suden fan Galje. Yn it noarden fan Galje hie in oerbliuwsel fan it Westromeinske Ryk him ûnder de Romeinske kommandant [[Syagrius]], de soan fan legeroanfierder [[Aegidius]], hanthavenje kinnen yn in gebiet om [[Soissons]] hinne, sûnt [[464]] ôfskaat fan 'e rest fan it ryk, en stifte dêre it [[Gallo-Romeinske Ryk]] of Keninkryk fan Soissons.
Tjien jier nei it ôfsetten fan [[Romulus Augustulus]] as lêste Romeinske keizer yn West-Jeropa fersloech yn [[486]] de [[Merovingen|Merovingyske]] kening [[Klovis]] de Galloromeinske hearsker Syagrius by [[Soissons]], sa't hiel Noard-[[Galje]], oant de [[Loire (rivier)|Loire]], yn syn lân foel. Klovis, dy't earder ien fan de folle Frankyske kriichshearen (''warlords'') wie, grypte dêrnei de kâns en skeakelje de oare Frankyske dielkeninkrykjes fan ûnder oaren [[Sigebert fan Keulen]] en [[Ragnagar]] út en stiftsje in Germaansk-Romeinsk Ryk. Klovis brocht syn hofhâlding oer nei [[Parys]] en makke de stêd ta sintrum fan syn macht. Yn [[496]] en [[506]] fierde er suksesfolle krigen tsjin de [[Alemannen]]. Yn [[507]] slagge er dêryn oer hiel Galje te hearskjen doe't er de [[Fisigoaten]] fersloech yn de [[slach fan Fouillé]].
It besit fan de Romeinske lânhearen dy't by de Frankyske feroveringskrigen deade of ferdreaun waarden, kamen yn it besit fan de kening. Dêr koe Klovis syn fierdere fjildtochten mei finansierje en koe er syn macht fersterkje. Hy woeks stadichoan út ta de grutste grûnbesitter. Troch lânskinkings brocht er oare eallju direkt ôfhinklik, dêr't mooglik it [[lienstelsel]] him ûntjoech. Yn de rin fan de tiid feroare de posysje fan de Frankyske kening hieltyd mear ta dy fan in echte kening.
Klovis, dy't him bekommerje moast om it befoarriedzjen fan syn kriichslju, naam, foar safier mooglik wie, it funksjonearjende let-antike Romeinske bestjoers- en finansjele systeem oer, dêr't de kearn benammen yn it suden út de ''[[civitas|civitates]]'' bestie. Dêr spile de macht fan de pleatslike biskoppen, dy't gauris de bestjoerlike taken yn de ''civitates'' op har namen, ek in wichtige rol by. De tsjerke soe him dêrnei ta in fierdere machtsstipepylder fan de kening ûntjaan, dy't dêryn slagge en bring de biskoppen foar it grutste part ûnder syn kontrôle. Mooglik ûnder ynfloed fan [[Klotildis]], dochter fan de Boergondyske kening [[Gilperik II (fan de Boergonden)|Gilperik II]], bekearde Klovis, foarhinne in [[Heidendom|heiden]] of [[Arianisme|arianist]], him ta it [[Roomsk-Katolike Tsjerke|Roomsk-katolike]] [[kristendom]]. Mei syn doop yn [[508]] ferwissige er de stipe fan de Romeinske kristenen en makke er it paad frij foar in maatskippij fan Frankyske kriichslju en de [[Gallo-Romanen|Galloromaanske]] boargerbefolking. Om 'e mid-[[6e iuw]] hinne kaam dêr dan ek in ein oan 'e let-antike oergongsperioade yn Galje en sette sa stadichoan de [[Iere Midsiuwen]] útein. De pleastlike autoriteiten, lykas de greven en de biskoppen, hiene ta taak en fier de befellen fan Klovis út. Dêrnjonken koe Klovis yn [[511]] by de earste Frankyske [[Konsylje fan Orléans (511)|Rykskonsylje]] in trochgeande ynfloed fan de Frankyske keningen op it beneamen fan biskoppen ôftwinge en besocht er in unifoarme tsjerklike wetjouwing foar it Frankyske Ryk ta stân te bringen. Dêrnei ûntstie mei de [[Lex Salica]] in samling fan it Frankysk rjocht, dy't troch resint ûndersyk lykwols net op it âld-Germaansk stamrjocht, mar op it let-Romeinsk soldaterjocht weromfiert.
== Opkomst fan de Arnulfingen en Pepiniden ==
[[Ofbyld:Frankenreich 768-811.jpg|right|thumb|300px]]
{{Apart|Pepiniden}}
Nei de dea fan Klovis waard it Frankyske Ryk nei it foarbyld fan it let-Romeinsk Keizerryk, en net, lykas eartiids oannommen waard, op grûnwurk fan it Germaansk rjocht, ferdield ûnder syn fjouwer soannen. Dêrnei waard de ryksienheid, dy't offisjeel nea opheft wie, by stuit ferhelpe, mar hieltyd late de útlis fan it Salyske rjocht op 'e nij ta skeel. [[Teudebert I]] fierde in ekspansyf belied yn it noarden fan [[Itaalje]] tsjin de [[Byzantinen]] en [[Ostrogoaten]]. Fan [[558]] oant [[561]] slagge [[Klotarius I]] de ienheid wer op te helpen, dochs liet er it ryk op syn bar wer nei oan syn fjouwer soannen. Fan [[623]] ôf ûntstie yn it eastlik part fan it ryk, dat doe [[Austraasje]] neamd waard, in emansipaasjebeweging fan de adel dy't fan [[Klotarius II]] in ûnderkening easke yn 'e persoan fan syn soan [[Dagobert I]]. Dy waard de lêste wichtige Merovingyske kening, dochs de werklike macht dêrnei lei by de [[hofmeier]] Aegas en de widdo fan Dagobert.
Stadichoan woeks de macht fan de [[hofmeier]]s. Yn de jierren 657-662 kaam de soan fan de hofmeier [[Grimoald I|Grimoald]], dy't ûnder de namme [[Gildebert de Adoptearre]] foar de noch minderjierrige kening [[Sigibert III]] regearre. Nei de [[Slach by Tertry]] (687) waard de Austrasyske hofmeier [[Pepyn fan Herstal|Pepyn II]] [[de facto]] hearsker oer it gânse Frankyske Ryk. Yn [[689]] fersloech Pepyn de Friezen ûnder kening [[Redbad]] yn de [[Slach by Doarestêd]] en oermastere er alle gebieten súdlik fan de Ryn (''[[Frisia Citerior]]''). Oan de sindeling [[Willibrord]] joech er in âld Romeinsk fort, ''[[Trajectum]]'' hjoed-de-dei de stêd [[Utert (stêd)|Utert]], as stipepunt foar syn sindelingwurk ûnder de Friezen.
Lang om let kamen de [[Arnulfingen]] en [[Pepiniden]] op en letter de dynasty fan de [[Karolingen]]. Dochs nei de mislearre steatsgreep fan Grimoald doarde Pepyn him noch net ta kening út te roppen, om't it dynastyk tinken, noch fan de let-antike tiid, allinnich mar oan ien famylje it rjocht op de hearskippij takende.
Yn [[714]], nei de dea fan Pepyn, briek der in machtstriid út, de [[Frankyske Boargerkriich]] (715-718). Ek de Fryske kening Redbad rekke dêr belutsen by. Hy koe de ferlerne gebieten fan 689 werom feroverje en fersloech Pepyn syn [[bastertsoan]] [[Karel Martel]] yn de [[Slach by Keulen]] yn [[716]]. Redbad ferstoar yn [[719]] en Karel Martel koe him lang om let hanthavenje en fersloech syn Frankyske tsjinstanners en de Friezen westlik fan it [[Fly]]. Karel stie bekend om syn hurdens en trochsettingsfermogen en stie foar swiere yn- en bûtenlânske politike problemen. Hieltyd wer besochten guon lieders fan de âlde aadlike elite yn it Frankyske Ryk har tsjin syn hearskippij te fersetten. It jier [[732]] betsjutte in kearpunt doe't er by de [[Slach by Poitiers (732)|Slach by Poitiers]] de [[Arabieren]] fersloech. Dêr waard er eare as de rêder fan it [[Jûnlân]]. Ek syn fjochterijen tsjin de [[Friezen]], [[Saksen (folk)|Saksen]], [[Bajuwaren]] en [[Alemannen]] fersterken syn hearskippij. Dêrnjonken stipe er it sindelingwurk fan biskop [[Bonifatius]] yn dy gebieten. Fan [[737]] ôf regearre er nei de dea fan de Merovingyske kening [[Teuderik IV]] allinnich oer it Frankyske Ryk, mar lykas syn heit sûnder keninklike titel. Neffens Frankyske tradysje ferparte er it ryk justjes foar syn dea ûnder syn soannen [[Karloman (hofmeier)|Karloman]] en [[Pepyn de Koarte|Pepyn III]]
== De Karolingen ==
{{Apart|Karolingen}}
Pepyn III waard de allinnehearsker nei't syn broer Karloman it kleaster ygie. Yn [[751]] sette er, in oerlis mei paus [[Sacharías (paus)|Sacharías]], de lêste Merovingyske kening, [[Childerik III]], ôf, en liet him nei it foarbyld yn it [[Alde Testamint]] ta kening salvje. Trije jier letter salve paus [[Stefanus II (paus)|Stefanus II]] him foar de twadde kear. Yn it [[Skinking fan Pepyn|Ferdrach fan Quierzy]] yn [[754]] sei Pepyn ta it eardere [[Eastromeinske Ryk|Eastromeinske]] [[eksarchaat Ravenna]] oan de paus oer te dragen as wrâldlik hearskippij (de [[Skinking fan Pepyn]]). Yn ruil dêrfoar legitimearre de paus de karolingen as keningen fan it Frankyske Ryk. Yn [[755]] krige de Frankyske kening it fersyk en kom it ferdrach nei. Oant oan syn dea fierde Pepyn twa suksesfolle fjildtochten tsjin de [[Longobarden]] en skonk er de ferovere gebieten oan de paus. Pepyn waard sa beskôge as de stifter fan de [[Tsjerklike Steat]] (''Patrimonium Petri''). By syn dea yn [[768]] liet er syn soannen [[Karel de Grutte]] en [[Karloman I|Karloman]] in ryk nei dat polityk allyk ekonomysk yn opbou wie.
Yn [[771]] ferstoar Karloman dêr't Karel de iennige hearsker troch waard. Troch it ferdrach dat syn heit mei de paus sletten hie, wie Karel oan him ferplichte. Nettsjinsteande dat de Longobarden de skinkings fan Pepyn net erkinden, sette Karel de kriich tsjin harren fuort en ferovere er har ryk yn [[774]]. Njonken de fjildtochten tsjin de Longobarden makken de Franken ûnder Karel de Grutte in ein oan de ûnofhinklikens fan de [[Friezen]] en [[Saksen (folk)|Saksen]] yn 772-775. Benammen de [[Saksekriich]] makken de polityk fan Karel út. Yn 784/785 kamen de Friezen tusken [[Fly]] en [[Weser]] en de Saksen ûnder [[Widukind]] yn opstân. Hja ferjagen de sindelingen en ferneatigen de stifte tsjerken. Karel seach dat as ferried en sloech dy opstân del dêr't Widukind him yn [[785]] by oerjoech. Karel ûntnaam de Friezen en Saksen as straf dêrby it heite-eigendomsrjocht.<ref>{{aut|Henstra, D.J. (2012)}}, ''Friese graafschappen tussen Zwin en Wezer'', Assen: van Gorcum, side 20, ISBN 9789023249788</ref> Yn [[804]] waard de lêste Saksyske opstân delslein en waard [[Noardalbingje]] oermastere. Yn [[811]] waard de Eider fêststeld as grins tusken it Frankyske Ryk en [[Denemark]].
De ferskate oarloggen laten ta in fierder geand [[Feodalisme|feodalisearjen]], in fersterking fan de posysje fan de rikelju en in tanimmen fan it tal feodaal ôfhinklike boeren. Dat late ta it waaksen fan it besit en macht fan de lienhearen, benammen fan de kening (en lettere keizer) en de hartoggen. Ek de tsjerke koe syn macht fersterkje. Karel konsolidearre de steatsmacht nei bûten ta troch it oprjochtsjen fan [[Mark (gebiet)|grinsmarken]]. Dy wiene bolwurken foar de ferdigening fan it ryk en sammelgebieten foar oanfalsoarloggen. Foar it bestjoer stelde er [[markgreve]]n oan, dy't bysûndere rjochten krigen, omreden de marken net fuortendaliks part fan it ryk wiene en dus ek bûte de ryksgrûnwet stiene. Yn de marken waarden [[boargen]] boud en warad in [[Warboer|bewapene boerebefolking]] fêstige. Bysûnder wichtich wiene de marken yn it easten fan it ryk, de [[Avaremark]] {''Marcha Orientalis'') en de Mark [[Karantaanje]], dêr't letter [[Eastenryk]] ([[Eastmark]] of ''Ostarrîchi'') út fuortkaam.
Om syn ynlânske hearskippij te fersterkjen, sintralisearre Karel om [[793]] hinne it keningskip troch middel fan in bestjoersherfoarming. It keningskip waard basearre op it keninklik hof, it paleisgerjocht en de kânselarij. Yn it ryk behearden de greven de paleizen ([[keningspalts]]en). [[Paltsgreve]]n en markgreven waarden kontrolearre troch keninklike gesanten (''missi dominici'') en sprieken it keninklik rjocht.
Karel de Grutte kaam ta syn hichtepunt fan syn macht op [[25 desimber]] [[800]] doe't er ta Roomsk keizer kroane waard. Dêr waard it Frankyske Ryk, njonken it [[Byzantynske Ryk]] en it Kalifaat fan de [[Abbasiden]], in grutmacht. [[Aken]] waard ûnder Karel de Grutte de keizerlike residinsje en it sintrum fan it Frankyske Ryk.
== Neigean fan it Frankyske Ryk ==
== Ferdrach fan Ferdun ==
[[Ofbyld:Vertrag von Verdun en.svg|thumb|300px|Ferdieling neffens it Ferdrach fan Ferdun]]
Yn [[817]] stelde keizer Loadewyk de Fromme it ''[[Ordinatio Imperii]]'' (Oardering fan it Ryk) op en ferdiel it Ryk oer syn soannen. Nei syn ferstjerren yn [[840]] rekken de trije soannen [[Lotarius I]], [[Loadewyk de Dútser]] en [[Karel de Keale]] yn in boargerkriich belutsen. Yn [[842]] ûnthieten Loadewyk de Dútser en Karel de Keale de [[Eed fan Straasburch]] tsjin Lotarius. Yn [[843]] waard de frede tusken de trije bruorren mei it [[Ferdrach fan Ferdun]] tekene. It Ryk waard yn trije parten ferdield. Karel de Keale krige it westlike part, [[West-Frânsje]]; Loadewyk de Dútser krige it eastlike part, [[East-Frânsje]] en Lotarius krige it [[Midfrankyske Ryk|Middenryk]] en de keizerstitel.
== Lettere ferdielings ==
Yn [[855]] ferdielde Lotarius syn keninkryk ûnder syn trije soannen flak foar syn dea mei it [[Ferdrach fan Prüm]]. Syn âldste soan [[Loadewyk II fan Itaalje|Loadewyk II]] krige it [[Keninkryk Itaalje (Hillige Roomske Ryk)|Keninkryk Itaalje]] en de keizerstitel. [[Lotarius II]] krige [[Fryslân (wengebiet)|Fryslân]] en it part fan [[Austraasje]] dy't syn heit tadield krige, dat it keninkryk [[Loataringen]] waard en [[Karel fan de Provâns|Karel]] krige [[Provâns]] en it grutste part fan it eardere [[Keninkryk Boergonje]].
Yn [[870]] mei it [[Ferdrach fan Meerssen]] waard it keninkryk Loataringen ferparte tusken Eas- en West-Frânsje, nei't Lotarius II in jier letter sûnder wetlike erfgenamten ferstoarn wie.
Mei it [[Ferdrach fan Ribemont]] yn [[880]] kaam gâns Loataringen oan East-Frânsje. Yn [[884]] waard [[Karel de Grouwe]], de soan fan Loadewyk de Dútser, ta keizer kroand en feriene er it gânse ryk fannijs, mar foar mar in koart skoftke. Syn swakke optreden tsjin de [[Wytsingen]] die him te koart. Yn [[887]] kaam syn omkesizzer [[Arnulf fan Karintje]] yn opstân en naam de macht yn it easten oer. Greve [[Odo I fan Parys]] naam de macht yn it westen oer.
Yn [[911]] ferstoar de lêste Karolinger, [[Loadewyk it Bern]] yn it easten en kaam de macht stadichoan yn hân fan de [[Ottoanen]]. Yn [[962]] waard [[Otto I fan it Hillige Roomske Ryk|Otto I]] ta keizer kroand en ûntstie it Roomsk-Dútske Ryk of it [[Hillige Roomske Ryk]].
Yn [[987]] ferstoar de lêste Karolinger yn it westen, [[Loadewyk V fan Frankryk|Loadewyk V]], en kaam de troan yn besit fan de [[Kapetingers]] ûnder [[Hugo Kapet]]. Dêrmei sette it [[Keninkryk Frankryk]] stadichoan útein.
== Sjoch ek ==
* [[Austraasje]]
* [[Neustrje]]
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}
[[Kategory:Frankyske Ryk| ]]
[[Kategory:Franken]]
[[Kategory:Germaansk keninkryk]]
[[Kategory:Skiednis fan Andorra]]
[[Kategory:Skiednis fan Belgje]]
[[Kategory:Skiednis fan Dútslân]]
[[Kategory:Skiednis fan Eastenryk]]
[[Kategory:Skiednis fan Frankryk]]
[[Kategory:Skiednis fan Itaalje]]
[[Kategory:Skiednis fan Kroaasje]]
[[Kategory:Skiednis fan Lúksemboarch]]
[[Kategory:Skiednis fan Lychtenstein]]
[[Kategory:Skiednis fan Monako]]
[[Kategory:Skiednis fan Nederlân]]
[[Kategory:Skiednis fan San Marino]]
[[Kategory:Skiednis fan Sloveenje]]
[[Kategory:Skiednis fan Spanje]]
[[Kategory:Skiednis fan Switserlân]]
[[Kategory:Histoarysk lân yn Jeropa]]
[[Kategory:Keninkryk]]
[[Kategory:Keizerryk]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 481]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 843]]
[[Kategory:Beskaving]]
6ggttnxagit6nyfduj9bkfchoem7cnh
Esmée van Eeghen
0
33587
1227974
1194070
2026-04-13T18:47:03Z
Hurkonides
5270
1227974
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding = EsmeevanEeghen.jpg
| ôfbyldingstekst = Esmee van Eeghen<br> (foto: Kolleksje NIOD; fotograaf ûnbekend)
| ôfbyldingsbreedte = 225px
| echte namme = Esmée Adrienne van Eeghen
| oare namme(n) = Elly of Sjoerdje
| nasjonaliteit = {{NEDnasj}}
| berne = [[7 july]] [[1918]]
| berteplak = [[Amsterdam]]
| stoarn = [[7 septimber]] [[1944]]
| stjerplak = [[Paddepoel]], (gemeente [[Noarddyk]] (Grinslân)
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| berop/amt =
| aktyf as =
| jierren aktyf = 1940-1944
| bekendheid = Ferset WOII, <br> [[Lanlike Knokploegen]]
| bekendste wurk(en) =
| prizen =
| webside =
}}
'''Esmée Adrienne van Eeghen ''' ([[Amsterdam]], [[7 july]] [[1918]] - [[Paddepoel]], (gemeente [[Noarddyk]] (Grinslân)), [[7 septimber]] [[1944]]) wie in Nederlânske fersetsstriidster yn de [[Twadde Wrâldkriich]]. Van Eeghen jildt as kontroversjeel omdat se in ferhâlding mei in Dútske offisier oangie. Dochs is it in feit dat se in rol yn it ferset spile hat, benammen yn [[Fryslân]], in rol dy't har lang om let needlottich wurden is.
== Jonkheid ==
Esmée wie in dochter fan Reginald Hendrik van Eeghen, direkteur fan de Amstel-brouwerij, en jonkfrou Minette Adrienne van Lennep, better bekend as Miesje van Lennep. Esmée hie in twa jier jongere broer, Dave. Hja hie in ûnrêstige jeugd, troch de skieding fan har âlden doe't se acht jier wie en alle ferhuzingen en hieltyd oare skoallen. Har heit stoar yn 1936 yn [[San Fransisko]]; har mem troude yn 1930 mei Alphert baron Schimmelpenninck van der Oye, mei wa't se in tredde bern krige, Sander.
== Ferset ==
Har broer Dave gie yn it ferset en ek Esmée waard dêr yn behelle troch har feint Henk Kluvers. Beide wienen faak yn Ljouwert om ûnderdûkplakken foar Amsterdamske studinten dy't de loyaliteitsferklearring wegeren te tekenjen, te regeljen.
De regionale [[Lanlike Knokploegen|Knokploech]] (KP)-lieder [[Krijn van den Helm]] sette Elly of Sjoerdsje, sa't se yn it ferset hjitte, yn 't earst oan yn by it ûnderbringen fan Joadske bern, mar geandewei die se hieltyd gefaarliker wurk, lykas it bringen fan inkelde alliëerde piloaten nei ûnderdûkadressen. Esmée rekke net gau fan it sintrum sa't it like. [[Piet Oberman]], dy't healwei july 1944 Krijn van der Helm en [[Pieter Wijbenga]] opfolge as KP-lieder yn Fryslân ferklearre nei de oarloch:
'Esmée wie tige goed op de hichte fan alles wat de fersetsbeweging yn Fryslân oanbelange en se hie kunde oan in protte liedingjaande yllegale persoanen yn oare provinsjes mei wa't se as haadkoerierster kontakt hie. Hja wie by ferskate wichtige petearen op it haadkertier fan de KP, doetiids fêstige yn it fabryk fan de hear [[Harmen Kingma]], direkteur fan in timmerfabryk yn Ljouwert, en syn frou Annie. Hielendal allinnich rêde se har mei ûnder oaren ferfier fan wapens nei Limburch en Amsterdam.'
== Swierrichheden ==
Doe't Esmée, Wijbenga omskriuwt har as [[Nymfomany|nymfomane]], ferhâldingen krige mei ferskillende fersetsminsken ûntstiene swierrichheden. Dochs liket dit allegear rabjen, omdat der gjin betroubere boarnen oan te wizen binne. It gong folslein mis doe't Esmée, yn opdracht fan it ferset, kontakt sykje moast mei de SD ([[Sicherheitsdienst]]). Esmée rekke fereale op in Dútske offisier, Hans Schmälzlein, Oberzahlmeister by it ''Verpflegungsamt'' yn Grins en gie by him yn. Al barde dat pas op 7 july 1944, in goed wike foardat se Ljouwert definityf ferliet. It strykte net mei har rol yn it ferset.<br>
Krijn van der Helm hat sein dat Esmée fan him kontakt mei Dútske offisieren sykje moast. Dat seit [[Pieter Wybenga|Pieter Wijbenga]] ek, lid fan de KP yn Ljouwert. Hy en Krijn woenen Esmée ynsette om twa SD’ers nei [[Makkum]] te lokjen dêr't se deasketten wurde soene. Troch omstannichheden waard dit him net. Der binne ek oare eardere KP’ers dy't sein hawwe dat Esmée spionearre yn opdracht fan Krijn. Guonts sizze dat se sa ynformaasje oer har broer Dave besocht te krijen, dy't oppakt wie doe't er mei in fiskersboat út IJmuiden wei nei [[Ingelân]] besocht te kommen. Dave stoar koart foar de befrijing yn [[Bergen-Belsen]].
== Ferrie ==
Op 15 july 1944 wie der in oarfal fan de Dútsers op it haadopslachplak fan it ferset, it tsiispakhús fan Tamminga, en se fûnen in tal wichtige dokuminten. Esmée waard net mear fertroud. Piet Oberman woe har foar it [[feemgerjocht]] bringe. Krijn van den Helm naam it foar har op, dat Piet Oberman joech har de kar: út Ljouwert weigean of deasketten wurde. Undersyk hat letter bliken dien dat se neat ferret hat, mar dat de ferwûne fersetsman [[Ben de Vries]] by in SD-ferhear trochslein wie.
Esmée gie út Ljouwert wei en dûkte ûnder by har mem. De SD socht har . Esmée har saneamde freondinne Ans Jaakke hat har ferret, dat se waard oppakt troch de SD op 9 augustus 1944. De SD besocht har om te draaien, mar dêr is se net op yngien. It is net dudlik wat se presys tsjin de SD sein hat, mar op de jûn fan 7 septimber 1944 waard se mei [[Luitje Kremer]] (1920-1944), 24 jier en lid fan de KP Noard-Drinte deasketten. De oare deis waard se yn it [[Van Starkenborghkanaal]] fûn. Esmée leit yn [[Baarn]] begroeven.
== De byldfoarming ==
[[File:Esmée van Eeghen graf Baarn 6.JPG|thumb|Van Eeghen har grêf yn Baarn]]
De mienings oer Van Eeghen hawwe lange tiid ferdield west. Hja waard wol as dûbeldspionne sjoen, in soarte fan [[Mata Hari]] dy't it ferset yn Ljouwert ferret hawwe soe. Ek de skuld foar de dea fan [[Krijn van den Helm]], dy't troch de SD'er [[Pieter Johan Faber]] yn Amersfoart deasketten waard is wol oan har taskreaun. Bewiis is der lykwols nea foar fûn. It is wol sa dat de losse manear fan libjen fan Van Eeghen by de fersetslju yn Ljouwert net altyd goed foel.
De figuer Silvia yn it boek ''[[Reis door de nacht]]'' fan [[Anne de Vries]] is loswei basearre op Esmée van Eeghen; [[Paul Verhoeven]] syn heldinne Rachel Stein yn de film ''Zwartboek'' ek.
De musical ''Esmée'' fan komponist [[Theo Loevendie]] en librettist [[Jan Blokker]] giet oer har affêre mei Hans Schmälzlein en de [[NCRV]] bestege omtinken oan Van Eeghen yn de rige ''Wonderlijke Wegen''.
== Rehabilitaasje ==
Op 12 april 2024 waard troch it [[Frysk Fersetsmuseum]] te Ljouwert earherstel oan fan Eeghen ferliend. <ref>[https://nos.nl/artikel/2516469-eerherstel-verzetsvrouw-esmee-van-eeghen-beeld-femme-fatale-bijstellen Eerherstel verzetsvrouw Esmée van Eeghen, 'beeld femme fatale bijstellen']. NOS (12 april 2024). Rieplachte op 12 april 2024.</ref> Foar it museum stiet sûnt it nije histoarysk ûndersyk fan [[Hessel de Walle]] foar syn boek ''Vrouwen van het Friese verzet: gevecht op vele fronten'' fêst dat Esmée oan 'e goede kant stie. Ek makke it museum bekend har namme tegearre mei dy fan [[Wieke Bosch]] (1882 -1945) taheakje te sillen oan in monumint mei de nammen fan fallen fersetsstriders. <ref> [https://www.friesverzetsmuseum.nl/over-het-museum/nieuws/2024/fries-verzetsmuseum-past-verzetsmonument-aan ''Fries verzetsmuseum voegt wieke bosch en esmée van eeghen toe aan verzetsmonument''] (12 april 2024)</ref> De feitlike rehabilitaasje hat plak fûn op 15 maaie 2024.
[[Hessel de Walle]] skreau yn 2025 in biografy oer Van Eeghen. Hy konkludearet nei syn ûndersyk dat har rol yn it ferset folle lytser wie as oant dan ta oannommen waard, mar dat se gjin ferriedster wie.<ref>[https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1290752/was-esmee-van-eeghen-nou-verzetsheld-verraadster-of-toch-vooral-een-femme-fatale Was Esmée van Eeghen nou verzetsheld, verraadster of toch vooral een femme fatale?], [[Reinder Smith]], [[RTV Noord]], 13 april 2025</ref>
== Literatuer ==
* [[Loe de Jong]], ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945'', diel 7: Tweede helft (De Haach 1976).
* [[Pieter Wijbenga]], ''Bezettingstijd in Friesland'', diel 2: ''Met de rug tegen de muur'' (Ljouwert 1978).
* [[Ageeth Scherphuis]] en Anita van Ommeren, ''De oorlog van Esmée van Eeghen'' (Amsterdam 1988).
* Jan Meyers, ''Het lijk in het Van Starkenborghkanaal'', Maatstaf 42 (1994) nr. 11/12, 46-55.
* [[Ype Schaaf]], ''Dodelijke dilemma’s in het Friese verzet. Het veemgericht en Esmeé van Eeghen'' (Frjentsjer 1995).
* [[Arnold Karskens]], ''Beest contra beauty'', De Pers, 5-12-2011.
* Jan Meyers, ''Esmée. Een vrouw in oorlogstijd'' (Soesterberch 2011).
* Sander Schimmelpenninck van Oye, ''My Life'' (Canada 2016).
* [[Hessel de Walle]], ''Vrouwen van het Friese verzet: gevecht op vele fronten'' (Dokkum 2024).
* [[Hessel de Walle]], ''Verzetsvrouw Esmée van Eeghen van een kort leven en een lange weg naar eerherstel'' (Dokkum 2025).
{{boarnen|boarnefernijing=
* Wikipedia nl:, ''Esmée van Eeghen''
* [[Tresoar]], Ljouwert
-----
{{Reflist}}
-----
; Keppelings om utens
*[http://www.tresoar.nl/mmtresoar/main/content/digiten/1.jsp Esmée van Eeghen op de side fan it Frysk Histoarysk en Taalkundich museum]
*[http://www.begraafplaats-baarn.nl/levensberichten/eeghen.htm Biografy Esmée van Eeghen]
*[http://www.dodenakkers.nl/oorlog/grafmonumenten/18-eeghen.html Pim de Bie, ''Het graf van Esmée van Eeghen'', mei biografyske feiten]
* [http://www.begraafplaats-baarn.nl/levensberichten/eeghen1.htm Artikel Vrij Nederland fan 13 septimber 1986. Minsken dy't Van Eeghen kend hawwe oan it wurd.]
}}
{{DEFAULTSORT:Eeghen, Esmee van}}
[[Kategory:Nederlânsk misdieslachtoffer]]
[[Kategory:Frysk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Underdûker yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Persoan dy't stânrjochtlik eksekutearre is]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1918]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1944]]
ba1pwc1oyw7nl9bjdpulj0mlao22g4h
1227975
1227974
2026-04-13T18:47:29Z
Hurkonides
5270
1227975
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding = EsmeevanEeghen.jpg
| ôfbyldingstekst = Esmee van Eeghen<br> (foto: Kolleksje NIOD; fotograaf ûnbekend)
| ôfbyldingsbreedte = 225px
| echte namme = Esmée Adrienne van Eeghen
| oare namme(n) = Elly of Sjoerdje
| nasjonaliteit = {{NEDnasj}}
| berne = [[7 july]] [[1918]]
| berteplak = [[Amsterdam]]
| stoarn = [[7 septimber]] [[1944]]
| stjerplak = [[Paddepoel]], (gemeente [[Noarddyk]] (Grinslân)
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| berop/amt =
| aktyf as =
| jierren aktyf = 1940-1944
| reden bekendheid = Ferset WOII, <br> [[Lanlike Knokploegen]]
| bekendste wurk(en) =
| prizen =
| webside =
}}
'''Esmée Adrienne van Eeghen ''' ([[Amsterdam]], [[7 july]] [[1918]] - [[Paddepoel]], (gemeente [[Noarddyk]] (Grinslân)), [[7 septimber]] [[1944]]) wie in Nederlânske fersetsstriidster yn de [[Twadde Wrâldkriich]]. Van Eeghen jildt as kontroversjeel omdat se in ferhâlding mei in Dútske offisier oangie. Dochs is it in feit dat se in rol yn it ferset spile hat, benammen yn [[Fryslân]], in rol dy't har lang om let needlottich wurden is.
== Jonkheid ==
Esmée wie in dochter fan Reginald Hendrik van Eeghen, direkteur fan de Amstel-brouwerij, en jonkfrou Minette Adrienne van Lennep, better bekend as Miesje van Lennep. Esmée hie in twa jier jongere broer, Dave. Hja hie in ûnrêstige jeugd, troch de skieding fan har âlden doe't se acht jier wie en alle ferhuzingen en hieltyd oare skoallen. Har heit stoar yn 1936 yn [[San Fransisko]]; har mem troude yn 1930 mei Alphert baron Schimmelpenninck van der Oye, mei wa't se in tredde bern krige, Sander.
== Ferset ==
Har broer Dave gie yn it ferset en ek Esmée waard dêr yn behelle troch har feint Henk Kluvers. Beide wienen faak yn Ljouwert om ûnderdûkplakken foar Amsterdamske studinten dy't de loyaliteitsferklearring wegeren te tekenjen, te regeljen.
De regionale [[Lanlike Knokploegen|Knokploech]] (KP)-lieder [[Krijn van den Helm]] sette Elly of Sjoerdsje, sa't se yn it ferset hjitte, yn 't earst oan yn by it ûnderbringen fan Joadske bern, mar geandewei die se hieltyd gefaarliker wurk, lykas it bringen fan inkelde alliëerde piloaten nei ûnderdûkadressen. Esmée rekke net gau fan it sintrum sa't it like. [[Piet Oberman]], dy't healwei july 1944 Krijn van der Helm en [[Pieter Wijbenga]] opfolge as KP-lieder yn Fryslân ferklearre nei de oarloch:
'Esmée wie tige goed op de hichte fan alles wat de fersetsbeweging yn Fryslân oanbelange en se hie kunde oan in protte liedingjaande yllegale persoanen yn oare provinsjes mei wa't se as haadkoerierster kontakt hie. Hja wie by ferskate wichtige petearen op it haadkertier fan de KP, doetiids fêstige yn it fabryk fan de hear [[Harmen Kingma]], direkteur fan in timmerfabryk yn Ljouwert, en syn frou Annie. Hielendal allinnich rêde se har mei ûnder oaren ferfier fan wapens nei Limburch en Amsterdam.'
== Swierrichheden ==
Doe't Esmée, Wijbenga omskriuwt har as [[Nymfomany|nymfomane]], ferhâldingen krige mei ferskillende fersetsminsken ûntstiene swierrichheden. Dochs liket dit allegear rabjen, omdat der gjin betroubere boarnen oan te wizen binne. It gong folslein mis doe't Esmée, yn opdracht fan it ferset, kontakt sykje moast mei de SD ([[Sicherheitsdienst]]). Esmée rekke fereale op in Dútske offisier, Hans Schmälzlein, Oberzahlmeister by it ''Verpflegungsamt'' yn Grins en gie by him yn. Al barde dat pas op 7 july 1944, in goed wike foardat se Ljouwert definityf ferliet. It strykte net mei har rol yn it ferset.<br>
Krijn van der Helm hat sein dat Esmée fan him kontakt mei Dútske offisieren sykje moast. Dat seit [[Pieter Wybenga|Pieter Wijbenga]] ek, lid fan de KP yn Ljouwert. Hy en Krijn woenen Esmée ynsette om twa SD’ers nei [[Makkum]] te lokjen dêr't se deasketten wurde soene. Troch omstannichheden waard dit him net. Der binne ek oare eardere KP’ers dy't sein hawwe dat Esmée spionearre yn opdracht fan Krijn. Guonts sizze dat se sa ynformaasje oer har broer Dave besocht te krijen, dy't oppakt wie doe't er mei in fiskersboat út IJmuiden wei nei [[Ingelân]] besocht te kommen. Dave stoar koart foar de befrijing yn [[Bergen-Belsen]].
== Ferrie ==
Op 15 july 1944 wie der in oarfal fan de Dútsers op it haadopslachplak fan it ferset, it tsiispakhús fan Tamminga, en se fûnen in tal wichtige dokuminten. Esmée waard net mear fertroud. Piet Oberman woe har foar it [[feemgerjocht]] bringe. Krijn van den Helm naam it foar har op, dat Piet Oberman joech har de kar: út Ljouwert weigean of deasketten wurde. Undersyk hat letter bliken dien dat se neat ferret hat, mar dat de ferwûne fersetsman [[Ben de Vries]] by in SD-ferhear trochslein wie.
Esmée gie út Ljouwert wei en dûkte ûnder by har mem. De SD socht har . Esmée har saneamde freondinne Ans Jaakke hat har ferret, dat se waard oppakt troch de SD op 9 augustus 1944. De SD besocht har om te draaien, mar dêr is se net op yngien. It is net dudlik wat se presys tsjin de SD sein hat, mar op de jûn fan 7 septimber 1944 waard se mei [[Luitje Kremer]] (1920-1944), 24 jier en lid fan de KP Noard-Drinte deasketten. De oare deis waard se yn it [[Van Starkenborghkanaal]] fûn. Esmée leit yn [[Baarn]] begroeven.
== De byldfoarming ==
[[File:Esmée van Eeghen graf Baarn 6.JPG|thumb|Van Eeghen har grêf yn Baarn]]
De mienings oer Van Eeghen hawwe lange tiid ferdield west. Hja waard wol as dûbeldspionne sjoen, in soarte fan [[Mata Hari]] dy't it ferset yn Ljouwert ferret hawwe soe. Ek de skuld foar de dea fan [[Krijn van den Helm]], dy't troch de SD'er [[Pieter Johan Faber]] yn Amersfoart deasketten waard is wol oan har taskreaun. Bewiis is der lykwols nea foar fûn. It is wol sa dat de losse manear fan libjen fan Van Eeghen by de fersetslju yn Ljouwert net altyd goed foel.
De figuer Silvia yn it boek ''[[Reis door de nacht]]'' fan [[Anne de Vries]] is loswei basearre op Esmée van Eeghen; [[Paul Verhoeven]] syn heldinne Rachel Stein yn de film ''Zwartboek'' ek.
De musical ''Esmée'' fan komponist [[Theo Loevendie]] en librettist [[Jan Blokker]] giet oer har affêre mei Hans Schmälzlein en de [[NCRV]] bestege omtinken oan Van Eeghen yn de rige ''Wonderlijke Wegen''.
== Rehabilitaasje ==
Op 12 april 2024 waard troch it [[Frysk Fersetsmuseum]] te Ljouwert earherstel oan fan Eeghen ferliend. <ref>[https://nos.nl/artikel/2516469-eerherstel-verzetsvrouw-esmee-van-eeghen-beeld-femme-fatale-bijstellen Eerherstel verzetsvrouw Esmée van Eeghen, 'beeld femme fatale bijstellen']. NOS (12 april 2024). Rieplachte op 12 april 2024.</ref> Foar it museum stiet sûnt it nije histoarysk ûndersyk fan [[Hessel de Walle]] foar syn boek ''Vrouwen van het Friese verzet: gevecht op vele fronten'' fêst dat Esmée oan 'e goede kant stie. Ek makke it museum bekend har namme tegearre mei dy fan [[Wieke Bosch]] (1882 -1945) taheakje te sillen oan in monumint mei de nammen fan fallen fersetsstriders. <ref> [https://www.friesverzetsmuseum.nl/over-het-museum/nieuws/2024/fries-verzetsmuseum-past-verzetsmonument-aan ''Fries verzetsmuseum voegt wieke bosch en esmée van eeghen toe aan verzetsmonument''] (12 april 2024)</ref> De feitlike rehabilitaasje hat plak fûn op 15 maaie 2024.
[[Hessel de Walle]] skreau yn 2025 in biografy oer Van Eeghen. Hy konkludearet nei syn ûndersyk dat har rol yn it ferset folle lytser wie as oant dan ta oannommen waard, mar dat se gjin ferriedster wie.<ref>[https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1290752/was-esmee-van-eeghen-nou-verzetsheld-verraadster-of-toch-vooral-een-femme-fatale Was Esmée van Eeghen nou verzetsheld, verraadster of toch vooral een femme fatale?], [[Reinder Smith]], [[RTV Noord]], 13 april 2025</ref>
== Literatuer ==
* [[Loe de Jong]], ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945'', diel 7: Tweede helft (De Haach 1976).
* [[Pieter Wijbenga]], ''Bezettingstijd in Friesland'', diel 2: ''Met de rug tegen de muur'' (Ljouwert 1978).
* [[Ageeth Scherphuis]] en Anita van Ommeren, ''De oorlog van Esmée van Eeghen'' (Amsterdam 1988).
* Jan Meyers, ''Het lijk in het Van Starkenborghkanaal'', Maatstaf 42 (1994) nr. 11/12, 46-55.
* [[Ype Schaaf]], ''Dodelijke dilemma’s in het Friese verzet. Het veemgericht en Esmeé van Eeghen'' (Frjentsjer 1995).
* [[Arnold Karskens]], ''Beest contra beauty'', De Pers, 5-12-2011.
* Jan Meyers, ''Esmée. Een vrouw in oorlogstijd'' (Soesterberch 2011).
* Sander Schimmelpenninck van Oye, ''My Life'' (Canada 2016).
* [[Hessel de Walle]], ''Vrouwen van het Friese verzet: gevecht op vele fronten'' (Dokkum 2024).
* [[Hessel de Walle]], ''Verzetsvrouw Esmée van Eeghen van een kort leven en een lange weg naar eerherstel'' (Dokkum 2025).
{{boarnen|boarnefernijing=
* Wikipedia nl:, ''Esmée van Eeghen''
* [[Tresoar]], Ljouwert
-----
{{Reflist}}
-----
; Keppelings om utens
*[http://www.tresoar.nl/mmtresoar/main/content/digiten/1.jsp Esmée van Eeghen op de side fan it Frysk Histoarysk en Taalkundich museum]
*[http://www.begraafplaats-baarn.nl/levensberichten/eeghen.htm Biografy Esmée van Eeghen]
*[http://www.dodenakkers.nl/oorlog/grafmonumenten/18-eeghen.html Pim de Bie, ''Het graf van Esmée van Eeghen'', mei biografyske feiten]
* [http://www.begraafplaats-baarn.nl/levensberichten/eeghen1.htm Artikel Vrij Nederland fan 13 septimber 1986. Minsken dy't Van Eeghen kend hawwe oan it wurd.]
}}
{{DEFAULTSORT:Eeghen, Esmee van}}
[[Kategory:Nederlânsk misdieslachtoffer]]
[[Kategory:Frysk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Underdûker yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Persoan dy't stânrjochtlik eksekutearre is]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1918]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1944]]
2zebfdlz25y9p9aj6jq7e65ahjnt727
Rimmer Abma
0
51527
1227984
936109
2026-04-14T09:50:52Z
~2026-23007-49
57702
1227984
wikitext
text/x-wiki
'''Rimmer Abma''' ([[Jiskenhuzen]], [[28 augustus]] [[1963]]) is in fierljepper út [[Heech]].<ref>[https://www.ensie.nl/nieuwe-encyclopedie-van-fryslan/abma-rimmer Nieuwe Encyclopedie van Fryslân]</ref>
Rimmer Abma waard 9 kear kampioen: 1x by jonges, 3x by de junioaren en 5x by de senioaren. Syn persoanlik rekord fan 18.45 m ljepte er yn [[Drylts]] yn 1993. Yn [[1999]] waard er yn Boalsert "Bêste Sportman fan Fryslân" en wûn dêrmei in ''mountainbike''. Krige yn [[2000]] de Fryske Sportpriis foar in soad jierren op topnivo ljeppen en it propagearjen fan de [[Fierljeppen|fierljepsport]]. Dy bestiet ûnder mear út in sulveren ring mei readgouden pompeblêd en F1000,-.
Abma waard foar syn wurk as foarsitter fan ûnder oare de Fierljepfering Drylts en oar frijwillgerswurk, beneamd ta lid fan de [[Oarder fan Oranje-Nassau]]<ref>[http://www.lc.nl/archief/Lintje-voor-fierljepper-Rimmer-Abma-20780979.html. Argyf Ljouwerter Krante]</ref>
== Earelist ==
* Nederlânsk Kampioen Senioaren 1993, 1998
* Nederlânsk Kampioen Junioaren 1982
* Nederlânsk Kampioen Jonges 1978
* Frysk Kampioen Senioren 1987, 1988, 1992, 1999, 2000
* Frysk Kampioen Junioaren 1980, 1981, 1982
* Frysk Kampioen Jonges 1978
* NFM Kampioen Senioaren 1991
* NFM Kampioen Feteranen 2005, 2007
== Sjoch ek ==
* [[List fan Fryske Sportpriiswinners]]
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [[Ljouwerter Krante]], 28 juny 1999, 12 desimber 2000
* [http://www.pbholland.com/uitslag.php?persoon=P1976F001&s=0000000000100000000 Hollânsk Polsbûn oer RA, mei foto]
{{Reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Abma, Rimmer}}
[[Kategory:Frysk fierljepper]]
[[Kategory:Persoan berne yn Heech]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1963]]
nk178tyzk3wxnc53q82g2kg3rbk1mjd
Brian Wilson
0
71245
1227977
1199085
2026-04-13T21:32:05Z
Drewes
2754
1227977
wikitext
text/x-wiki
{{stobbe|muzikant}}
[[Ofbyld:Brian Wilson Jan 2007.jpg|thumb|250px|Brian Wilson yn 2007]]
'''Brian Wilson''' ([[Hawthorne (Kalifornje)|Hawthorne]] ([[Kalifornje]]), [[20 juny]] [[1942]] - [[Beverly Hills]], [[11 juny]] [[2025]]) wie in [[FSA|Amerikaansk]] [[muzikant]], [[sjonger]], [[songwriter]] en plateprodusint. Hy wie foaral ferneamd as lieder en mei-oprjochter fan de band [[The Beach Boys]]. Wilson komponearre de measte lieten fan de band yn de sechtiger en sântiger jierren en produsearre sûnt [[1967]] alle albums fan de goep en dêrnei ek noch in stikmannich. Hy song de twadde stim, fral yn de stadige balladen en de hege falsetstim en wie de [[Basgitaar|bassist]] fan de band. Wilson wurdt ta de wichtichste komponisten en muzykprodusinten fan de 20e iuw rekkene.
== Keppeling om utens ==
*[http://www.brianwilson.com Offisjele webside]
{{DEFAULTSORT:Wilson, Brian}}
[[Kategory:Amerikaansk sjonger]]
[[Kategory:Amerikaansk muzikant]]
[[Kategory:Amerikaansk komponist]]
[[Kategory:Amerikaansk gitarist]]
[[Kategory:Grammy-winner]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Iersk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Ingelsk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Sweedsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1942]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2025]]
92atgs9bbgry3d3kkrtao4p64hwly96
Wikipedy:Oerlisside/Argyf18
4
124505
1227988
992923
2026-04-14T11:53:52Z
CommonsDelinker
353
Logo_for_the_beta_feature_FileExporter.svg ferfongen troch [[c:File:Logo_for_FileExporter.svg|Logo_for_FileExporter.svg]] (troch [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] om't: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · H
1227988
wikitext
text/x-wiki
{{argyfside|Wikipedy:Oerlisside|17|19|1 jannewaris 2018|27 novimber 2019}}
== Leeuwarden / Friesland Culturele Hoofdstad op Wikipedia ==
(Excuses voor mijn niet-Friese bijdrage)
Beste bewerker,
Zoals je ongetwijfeld weet zijn Leeuwarden / Friesland dit jaar Europese Culturele Hoofdstad. Vanuit Wikimedia Nederland denken wij momenteel na over mogelijkheden om hier ook op Wikimedia/Wikimedia Commons/Wikidata aandacht aan te besteden. Eén van de activiteiten die we in ieder geval op de (Nederlandstalige) Wikipedia willen opzetten is een schrijfweek over Friesland, zoals in voorgaande jaren ook al over bijvoorbeeld Gelderland is georganiseerd (voorlopig gepland in oktober 2018). Het lijkt ons ook erg leuk om hier op één of andere manier de Friese Wikipedia-gemeenschap bij te betrekken. Als jij, of andere Friese Wikipedianen, ideeën hebt voor activiteiten die hier goed bij zouden kunnen aansluiten, dan zijn wij daar benieuwd naar!
Met vriendelijke groet, --[[Meidogger:AWossink|AWossink]] ([[Meidogger oerlis:AWossink|oerlis]]) 11 jan 2018, 13.37 (CET)
== Tradisjoneel of tradysjoneel ==
Neffens ús, de Staversma’s, kin tradisjoneel foar de SJ net mei in Y skreaun wurde. Wy hawwe de lêste tiid yngreven yn ‘e wurdboeken socht, mar kinne dy foarm net fine. No kinne wy fansels in wurdboek mist hawwe … Dan lêze wy soks graach. [[Meidogger:S.Staversma|S.Staversma]] ([[Meidogger oerlis:S.Staversma|oerlis]]) 12 jan 2018, 09.29 (CET)
: En krekt wêrom skriuwe de Staversmas dat? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Protestantsk of protestansk ==
Foar de lêste fariant is mar ien plak te finen yn de digitale wurdboeken. By de bollestâl wurdt er fûn, mar dat liket ús in fersin te wêzen. Wolle oaren hjir ek ris efkes nei sjen. [[Meidogger:Rob. Staversma|Rob. Staversma]] ([[Meidogger oerlis:Rob. Staversma|oerlis]]) 1 maa 2018, 15.26 (CEST)
: Dan kin dy sûnder t der wol út! [[Meidogger:Rob. Staversma|Rob. Staversma]] ([[Meidogger oerlis:Rob. Staversma|oerlis]]) 17 maa 2018, 15.13 (CEST)
== Editing News #1—2018 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
''[[m:VisualEditor/Newsletter/2018/February|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''
<div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;">
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
'''Did you know?'''<div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;">
Did you know that you can now use the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diff tool]] on any page?
[[File:Wikitext diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing some changes, in the two-column wikitext diff display|center|frameless|250px]]
Sometimes, it is hard to see important changes in a wikitext diff. This screenshot of a wikitext diff (click to enlarge) shows that the paragraphs have been rearranged, but it does not highlight the removal of a word or the addition of a new sentence.
If you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the Beta Feature]] for "{{Int:visualeditor-preference-visualdiffpage-label}}", you will have a new option. It will give you a new box at the top of every diff page. This box will let you choose either diff system on any edit.
[[File:VisualEditor visual diff tool - toggle button.png|alt=Toggle button showing visual and wikitext options; visual option is selected|center|frameless|200px]]
Click the toggle button to switch between visual and wikitext diffs.
In the visual diff, additions, removals, new links, and formatting changes will be highlighted. Other changes, such as changing the size of an image, are described in notes on the side.
[[File:Visual diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing the same changes to an article. Most changes are highlighted with text formatting.|center|frameless|250px]]
This screenshot shows the same edit as the wikitext diff. The visual diff highlights the removal of one word and the addition of a new sentence.
You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.
</div></div>
Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2017/May|the last newsletter]], the [[mw:Editing|Editing Team]] has spent most of their time supporting [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor mode]], which is available inside the visual editor as a Beta Feature, and improving [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. You can find links to the work finished each week at [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[mw:Editing team/Current priorities|current priorities]] are fixing bugs, supporting the 2017 wikitext editor, and improving the visual diff tool.
===Recent changes===
*The '''[[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]''' is [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|available as a Beta Feature]] on desktop devices. It has the same toolbar as the visual editor and can use the citoid service and other modern tools. The team have been comparing the performance of different editing environments. They have studied how long it takes to open the page and start typing. The study uses data for more than one million edits during December and January. Some changes have been made to improve the speed of the 2017 wikitext editor and the visual editor. Recently, the 2017 wikitext editor opened fastest for most edits, and the 2010 WikiEditor was fastest for some edits. More information will be posted at [[mw:Contributors/Projects/Editing performance]].
*The '''[[mw:VisualEditor/Diffs|visual diff tool]]''' was developed for the visual editor. It is now available to all users of the visual editor and the 2017 wikitext editor. When you review your changes, you can toggle between wikitext and visual diffs. You can also [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the new Beta Feature]] for "Visual diffs". The Beta Feature lets you use the visual diff tool to view other people's edits on page histories and [[Special:RecentChanges]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T167508]
*[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|'''Wikitext syntax highlighting''']] is available as a Beta Feature for both [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor]] and the 2010 wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T101246]
*The [[mw:Citoid|citoid service]] automatically translates URLs, DOIs, ISBNs, and PubMed id numbers into wikitext citation templates. It is very popular and useful to editors, although it can be a bit tricky to set up. <mark>Your wiki can have this service. Please [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|read the instructions]]. You can [[phab:T127354|ask the team to help you enable citoid at your wiki]]</mark>.
===Let's work together===
*The team will talk about editing tools at an upcoming [[m:Wikimedia Foundation metrics and activities meetings|Wikimedia Foundation metrics and activities meeting]].
*Wikibooks, Wikiversity, and other communities may have the visual editor made available by default to contributors. If your community wants this, then please contact [[mw:User talk:Deskana (WMF)|Dan Garry]].
*The <code><nowiki><references /></nowiki></code> block can [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Projects/Columns for references|automatically display long lists of references in columns]] on wide screens. This makes footnotes easier to read. You can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Cite,VisualEditor,Wikimedia-Site-requests&title=Convert%20reference%20lists%20over%20to%20`responsive`%20on%20XXwiki&priority=10&parent=159895 '''request multi-column support'''] for your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T33597]
*If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit§ion=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{Int:Feedback-thanks-title}}
—[[mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]]
</div> 2 mrt 2018, 21.56 (CET)
<!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=17790200 -->
== Galicia 15 - 15 Challenge ==
<center>[[File:Mapa de Galiza con bandeira.svg|100px]]</center>
'''[[:w:en:Wikipedia:Galicia 15 - 15 Challenge|Wikipedia:Galicia 15 - 15 Challenge]]''' is a public writing competition which will improve improve and translate this list of 15 really important articles into as many languages as possible. Everybody can help in any language to collaborate on writing and/or translating articles related to Galicia. To participate you just need to sign up [[:en:Wikipedia:Galicia 15 - 15 Challenge/Participants|here]]. Thank you very much.--[[Meidogger:Breogan2008|Breogan2008]] ([[Meidogger oerlis:Breogan2008|oerlis]]) 12 mrt 2018, 15.01 (CET)
== Sint-tsjerk ==
Ik sjoch wy hawwe no tsjerkesiden dy't ''Sint-Immentsjerke (earne)'' as titel hawwe, wat de formele namme is, en siden dy't ''Immentsjerke (earne)'' hawwe, wat de namme is dy't faak ta ûnderskie brûkt wurdt. Hawwe wy foarkoar foar it ien as it oar? Ik seach krekt in side dêr't in Fitustsjerke yn de titel "Sint" hie en dêrom by de kategoryen hieltiid fan namme feroare wurde moat, sadwaande. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:{{Ping|Mysha}} Ik wit net oft it wol hielendal sa is sa't jo it hjir foarstelle. Yn myn belibbing binne de foarmen mei 'Sint-' roomsk-katolyk of yn elts gefal fan oarsprong roomsk-katolyk, wylst in protte protestantske tsjerken dat diel fan 'e namme mei sin falle litten hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 21 mrt 2018, 19.40 (CET)
:: It kin. Dit is wat ik as yndrok hie, mar fansels, at it oars is, haw ik der gjin perblemen mei. Hawwe wy ek earne in stikje oar nammen fan tsjerken? At wy der dan mar om tinke dat der dan twa soarten fan Maartenstsjerken komme, ensafuorthinne. Der wie dan ek in truukje by dy kategoryen de namme yn ien kear foar alle kategoryen oars opnimme te litten, is it net? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::Ik wit it fierders ek net. Dejinge dy't hjir de tsjerken almeast docht, is RomkeHoekstra, en ik haw de yndruk dat dy de nammen trou oernimt fan oars-talige Wikipedyen en/of út net-Wikipedyske boarnen. Hokfoar trúkje oft jo it oer hawwe, wit ik net. Ik wist dat oare, fan 'displaytitle' tafallich al, mar dit is my dan wer ûntkommen. Of bedoelen jo <nowiki>{{DEFAULTSORT:Efternamme, Foarnamme}}</nowiki>? Dat kinne jo by de kategoryen ûnderoan de side sette om te sortearjen op in oar diel fan 'e namme as dat foaroan stiet (by biografyen sortearje we sa op 'e efternamme), mar dat moat per artikel dien wurde. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2018, 17.58 (CET)
:::: Ja, krekt, dat wie it. Ik haw it der op [[Wikipedy:Ferwizings]] byskeaun. No noch sjen wêr't dat truukje mei de titel by past.[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Welcome to Wales! The Celtic Knot Conference... ==
[[File:Celtic Knot logo 2018.jpg|left|390px]]
I apologise that this invitation is in English; feel free to translate into your own language!
I would like to invite you to the second Wikipedia language conference focusing on supporting Celtic and other small and Indigenous Languages. This year 'Celtic Knot' will be at held on the 5th and 6th of July at the National Library of Wales in Wales' most famous seaside resort of Aberystwyth.
For more information on how you could be part of this great event, [https://wikimedia.org.uk/wiki/Celtic_Knot_Conference_2018 '''pop over to our website'''] where you can also contact Jason Evans, our National Wikimedian and conference organiser. We have many speakers who will talk about what works for them, how we can learn from each other... small is beautiful...
'''Viva la diversity!''' [[Meidogger:Llywelyn2000|Llywelyn2000]] ([[Meidogger oerlis:Llywelyn2000|oerlis]]) 4 apr 2018, 15.10 (CEST)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
: {{int:hello}}. [[m:Admin activity review/Notice to communities|{{int:please-translate}}]]. {{int:thank-you}}
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, etc. ) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no log actions for more than 2 years):
# [[User:Jelle]]
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, --[[Meidogger:MarcoAurelio|MarcoAurelio]] ([[Meidogger oerlis:MarcoAurelio|oerlis]]) 9 apr 2018, 17.08 (CEST)
: Der is earne wat besletten oer meidoggers mei mear rjochten, mei gefolch dat lju dy't net aktyf binne dy rjochten ôfnaam wurde sille. Wolle wy dat, of wolle wy it sels dwaan? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::Minsken, ik stel fêst dat it ûnderwerp by ús net wichtich genôch fûn troch in mearderheid fan behearders om efkes in reaksje te jaan, útsein PiefPafPier dy't mei de fuotten stimd hat. Ik sil net op de twajierregel oanstean, wie ik ek nea fan doel, it hie om my ek oars mocht. Ik haw der dêrom gjin nocht oan my fierder oer de saak te bekroadzjen. It sil my oars wol benije oft dy 'stewards' fan bûten dien wurk meitsje sille. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 28 apr 2018, 18.13 (CEST)
:::Dizze lêste opmerking fan Drewes wie eefkes by my lâns gien; dêrfandinne myn lette reäksje. Ik slút my by Drewes oan as oaren har net <u>dúdlik</u> oankantsje tsjin dit belied fan Wikimedia. En mei dúdlik bedoel ik: even sûnder mitsen en marren oanjaan dat jim der op tsjin binne, en net fan "ik haw it der eins net sa op" of "it hie om my net hoegd, mar jim moatte it mar witte". As der gjin dúdlike beswieren komme, litte we it spul op syn berin, en dan moat it mar komme sa't it komt. Wa't it dêr beslist net mei iens is, moat nó wurk mei in reäksje meitsje. Komt der gjin reäksje mear, dan sil ik de diskusje as sletten beskôgje. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 7 maa 2018, 21.28 (CEST)
::::Ik haw der nochris even oer neitocht, en ik wol op it boppesteande noch in koarte oanfolling jaan. We prate der hjir nammentlik oer as oft it ûntnaderjen fan 'e rjochten definityf en net werom te draaien wêze soe, mar dat is fansels net wier. As ien syn rjochten 'ferrinne' litte soe, en letter ynienen oanstriid (of de tiid) krije soe om him wer mei de Wikipedy dwaande te hâlden, dan kin dy persoan syn rjochten weromfreegje en ik sjoch net yn wêrom't sa'n oanfraach net honorearre wurde kinne soe. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 8 maa 2018, 19.03 (CEST)
* [[Meidogger:Drewes|Drewes]] and [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], can anyone please translate what wrote above in English or put a summary in English for this section? [[Meidogger:علاء|علاء]] ([[Meidogger oerlis:علاء|oerlis]]) 10 maa 2018, 18.23 (CEST)
::[[Ping|علاء]]: It's an internal discussion about the above policy, carried over from Drewes' talk page. Summarised it comes to this: Drewes and I, who are the primary active administrators of this Wikipedia, think the new policy is not a bad idea, although we would not have instigated it ourselves. Some of the other administrators, who are not as active on Wikipedia anymore, are not entirely pleased with the policy, but those few of them that took the trouble to make their feelings known (on Drewes' talk page) also indicated that they don't care enough about it to take matters into their own hands, so to speak; instead, Drewes and I were told we should make the decision regarding this policy. Above Drewes indicated that he didn't feel strongly one way or the other, but since most of the administrators who are less frequently active did not take the trouble to respond, even though Drewes pinged them and asked them to do so, he is not going to spend more time and energy on this issue than he already has. I myself have called on the other administrators one last time to react if they seriously disagree with the new policy. If they don't react this time, I will follow Drewes' lead and let the new policy take effect. In a post scriptum I added that while we are talking about this as if administrators who have not been active for two years will lose their rights forever, it is of course possible that if they ever again feel the urge or find the time to participate in the Wikipedia project more actively, they could ask to get their rights back, and I don't see why such a request should not by granted. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 11 maa 2018, 23.06 (CEST)
== 40.000 ==
At ik it goed haw wie [[2089]] op 9 april 2018 de 40.000ste side. Net in side om grut oer yn de krante te skriuwen, mar dogge wy der noch wat oan? Moat der in pear dagen "De Fryske Wikipedy: De frije ensyklopedy mei mear as 40.000 siden!" op 'e Haadside, of soks? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
Der hat immen in hiel soad fierders lege kalindersiden fuortsmiten, faaks om't it sa'n wurk wie en freegje ús. Dat, no hawwe wy wer 39.946 siden. Wolle wy der noch eat oan dwaan at wy wer de 40.000 helje? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
No't wy [[:Kategory:Lingtemjitte]] blykber net feroarje fan namme, haw ik dat rychje fan [[nanometer]] fierder, dat ik tasein hie, ek wier oanmakke. Ik haw der ek mar de [[Fryske jellen]] yn opnaam, doe't der 39.999 siden wienen. Dat, it is no wier safier. Dogge wy der noch wat oan? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:Ik soe sizze dat de Wikipedy wol (wer) ris wat omtinken fan de media hawwe mei. Stikje yn'e krante, sjoernaal Omrop Fryslân? [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 25 apr 2018, 14.28 (CEST)
:: [[Wikipedy:Parseberjocht/28 april 2018]] - Om sneon te stjoeren (útsein immen fynt dat it letter/earder moat). Moat noch bewurke wurde, fansels. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::: De skoalle is ticht, fansels, mar ik haw der yn de bibleteek noch efkes nei sjoen. Dit is wat ik der oan dwaan kin. Wa't it wol kin - der noch efkes nei sjen en - it ferstjoere. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
{{Ping|Mysha}} Tankewol Mysha. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 28 apr 2018, 17.40 (CEST)
::: Graach dien. Ik leau, net ien hat der mei dwaande west, mar dan wie it noch in oefening foar oer fjouwer jier. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
== Kabouterke ==
Wy hawwe in side [[Wikipedy:Siden wiskje]], en wy hawwe ek in [[:berjocht:Wiskwarskôging]] om oan te jaan dat dêr útsteld is in side fuort te smiten. It systeem wurket, mar op grutte wikipedys binne der kabouters dy't der foar soargje dat de list en de warskôgings syngroan bliuwe. By ús is it hânwurk, en lju fan dy oare wikipedys hawwe dêr net altiten erch yn. Is dat in perbleem en moate wy ek sa'n kabouter, of is it genôch dat immen út en troch ris sjocht hokfoar siden net op de list kaam binne? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:Soe handich wêze, mar ik leau dat it by ús wol te oersjen is en gjin probleem. It kin wêze dat ús in tal siden ûntkaam binne fansels, mar kinne noait net in protte wêze. Der binne hjir ommers hast alle dagen behearders en aktive meidoggers. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 11 apr 2018, 17.28 (CEST)
== Time to bring embedded maps (‘mapframe’) to most Wikipedias ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Time to bring embedded maps (‘mapframe’) to most Wikipedias'''
{{int:please-translate}}
[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Mapframe]] is a feature that enables users to easily display interactive maps right on wiki pages. Currently, most Wikipedias don’t have mapframe. But [[mw:Special:MyLanguage/Maps#Milestones_and_Updates|fifteen Wikipedias]], along with all the other Wikimedia projects, are using mapframe today to display maps on thousands of pages.
A little background: over the last few months, the Foundation’s [[mw:Collaboration|Collaboration team]] has been working to improve the stability and user experience of the maps service. In addition, a question about long-term support for the maps service was recently settled, and a small team has been assigned for routine maintenance. Given these developments, bringing the benefits of mapframe to Wikipedias that lack the feature seems both safe and supportable. [[phab:T191583|Nine Wikipedias]] that use a stricter version of Flagged Revisions will not get mapframe in this release.
Maps are a valuable form of visual data that can improve readers’ understanding across a wide range of topics. If you know of any reasons why mapframe shouldn’t be implemented on your Wikipedia, let us know [[mw:Talk:Map_improvements_2018|on the project talk page]]. Unless we hear from you, we plan to release mapframe to most Wikipedias in May, 2018. So, if you foresee an issue, please let us hear from you. Otherwise, happy mapping!
</div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 24 apr 2018, 23.38 (CEST)
<!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:JMatazzoni_(WMF)/mapframe-to-all-wikipedias-notice/distribution_list&oldid=17969222 -->
== AdvancedSearch ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
From May 8, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|AdvancedSearch]] will be available as a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] in your wiki. The feature enhances the [[Special:Search|search page]] through an advanced parameters form and aims to make [[m:WMDE_Technical_Wishes/AdvancedSearch/Functional_scope|existing search options]] more visible and accessible for everyone. AdvancedSearch is a project by [[m:WMDE Technical Wishes/AdvancedSearch|WMDE Technical Wishes]]. Everyone is invited to test the feature and we hope that it will serve you well in your work! </div> [[m:User:Birgit Müller (WMDE)|Birgit Müller (WMDE)]] 7 maa 2018, 16.53 (CEST)
<!-- Message sent by User:Birgit Müller (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_2&oldid=17995461 -->
== New Wikipedia Library Accounts Available Now (May 2018) ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello Wikimedians!
[[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says sign up today!]]
[[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing signups today for free, full-access, accounts to research and tools as part of our [[m:The_Wikipedia_Library/Journals|Publisher Donation Program]]. You can sign up for new accounts and research materials on the [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/ Library Card platform]:
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/69/ Rock's Backpages]''' – Music articles and interviews from the 1950s onwards - 50 accounts
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/68/ Invaluable]''' – Database of more than 50 million auctions and over 500,000 artists - 15 accounts
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/70/ Termsoup]''' – Translation tool
'''Expansions'''
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/43/ Fold3]''' – Available content has more than doubled, now including new military collections from the UK, Australia, and New Zealand.
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/52/ Oxford University Press]''' – The Scholarship collection now includes [http://www.e-enlightenment.com/ Electronic Enlightenment]
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/60/ Alexander Street Press]''' – [https://alexanderstreet.com/products/women-and-social-movements-library Women and Social Movements Library] now available
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/58/ Cambridge University Press]''' – [http://orlando.cambridge.org/ Orlando Collection] now available
Many other partnerships with accounts available are listed on [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ our partners page], including [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/47/ Baylor University Press], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/41/ Loeb Classical Library], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/46/ Cairn], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/55/ Gale] and [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/61/ Bloomsbury].
Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects: sign up today!
<br>--[[w:en:Wikipedia:TWL/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] 30 maa 2018, 20.03 (CEST)
:''You can host and coordinate signups for a Wikipedia Library branch in your own language. Please contact [[m:User:Ocaasi_(WMF)|Ocaasi (WMF)]].''<br>
:<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=18064061 -->
== Update on page issues on mobile web ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Update on page issues on mobile web'''
{{int:please-translate}}
Hi everyone. The [[mw:Reading/Web/Team|Readers web team]] has recently begun working on exposing issue templates on the mobile website. Currently, details about issues with page content are generally hidden on the mobile website. This leaves readers unaware of the reliability of the pages they are reading. The goal of this project is to improve awareness of particular issues within an article on the mobile web. We will do this by changing the visual styling of page issues.
So far, we have [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|drafted a proposal on the design and implementation]] of the project. We were also able to run [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues/Research Results|user testing on the proposed designs]]. The tests so far have positive results. Here is a quick summary of what we learned:
* The new treatment increases awareness of page issues among participants. This is true particularly when they are in a more evaluative/critical mode.
* Page issues make sense to readers and they understand how they work
* Readers care about page issues and consider them important
* Readers had overwhelmingly positive sentiments towards Wikipedia associated with learning about page issues
Our next step would be to start implementing these changes. We wanted to reach out to you for any concerns, thoughts, and suggestions you might have before beginning development. Please [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|visit the project page]] where we have more information and mockups of how this may look. Please [[mw:Talk:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|leave feedback on the talk page]].
</div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 12 jun 2018, 22.58 (CEST)
<!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Sandbox&oldid=18120916 -->
== Tidy to RemexHtml ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
The [[:mw:Parsing|Parsing]] team will be [[:mw:Parsing/Replacing Tidy|replacing Tidy with RemexHtml]] at this wiki on 5 July 2018.
Some pages at this wiki use outdated HTML. This change may change the appearance of those pages. [[Special:LintErrors]] has a complete list of affected pages.
Read [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html this e-mail message] for more information. Read the instructions at [[:mw:Help:Extension:Linter]]. You can ask questions at [[:mw:Talk:Parsing/Replacing Tidy]]. Thank you for helping fix these problems.
</div> [[:m:User:Elitre (WMF)]] 2 jul 2018, 16.38 (CEST)
<!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Editing/Parsing_change&oldid=18129171 -->
== Global preferences are available ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Global preferences are now available, you can set them by visiting your new [[Special:GlobalPreferences|global preferences page]]. Visit [[mw:Help:Extension:GlobalPreferences|mediawiki.org for information on how to use them]] and [[mw:Help talk:Extension:GlobalPreferences|leave feedback]]. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])
</div> 10 jul 2018, 21.19 (CEST)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=17968247 -->
== Consultation on the creation of a separate user group for editing sitewide CSS/JS ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
''({{int:please-translate}})''
Hi all,
I'm preparing a change in who can edit sitewide CSS/JS pages. (These are pages like <code dir="ltr">MediaWiki:Common.css</code> and <code dir="ltr">MediaWiki:Vector.js</code> which are executed in the browser of all readers and editors.) Currently all administrators are able to edit these pages, which poses a serious and unnecessary security risk. Soon, a dedicated, smaller user group will take over this task. Your community will be able to decide who belongs in this group, so this should mean very little change for you. You can find out more and provide feedback at [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|the consultation page on Meta]]. If you are involved in maintaining CSS/JS code, or policymaking around adminship requests, please give it a look!
Thanks!
<br/><span dir="ltr">[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) 12 jul 2018, 10.45 (CEST) <small>(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])</small></span>
</div>
<!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Nonechnical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=18199925 -->
== New user group for editing sitewide CSS/JS ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
''({{int:please-translate}})''
Hi all!
To improve the security of our readers and editors, permission handling for CSS/JS pages has changed. (These are pages like <code dir="ltr">MediaWiki:Common.css</code> and <code dir="ltr">MediaWiki:Vector.js</code> which contain code that is executed in the browsers of users of the site.)
A new user group, <code dir="ltr">[[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface-admin]]</code>, has been created.
Starting four weeks from now, only members of this group will be able edit CSS/JS pages that they do not own (that is, any page ending with <code dir="ltr">.css</code> or <code dir="ltr">.js</code> that is either in the <code dir="ltr">MediaWiki:</code> namespace or is another user's user subpage).
You can learn more about the motivation behind the change [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|here]].
Please add users who need to edit CSS/JS to the new group (this can be done the same way new administrators are added, by stewards or local bureaucrats).
This is a dangerous permission; a malicious user or a hacker taking over the account of a careless interface-admin can abuse it in far worse ways than admin permissions could be abused. Please only assign it to users who need it, who are trusted by the community, and who follow common basic password and computer security practices (use strong passwords, do not reuse passwords, use two-factor authentication if possible, do not install software of questionable origin on your machine, use antivirus software if that's a standard thing in your environment).
Thanks!
<br/><span dir="ltr">[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) 30 jul 2018, 15.08 (CEST) <small>(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])</small></span>
</div>
<!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=17968247 -->
== Enabling a helpful feature for Template editors ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello.
The team working on TemplateStyles at the Wikimedia Foundation would like to enable TemplateStyles on this wiki.
TemplateStyles is a feature to allow non-administrators to write and manage CSS styles for templates. It allows contributors who edit templates to separate content and presentation. A good web practice that makes it easier to manage the layout of templates. If you don't edit templates, this will not have any impact on your contributions.
TemplateStyles is useful for a few reasons.
* It makes it possible for templates to work better on mobile.
* It cuts out confusion on where to apply CSS rules.
* Editing CSS is currently limited to administrators, which is a major barrier to participation.
* All stylesheets must be loaded on all pages (whether they actually use the page or not), which wastes bandwidth and makes debugging style rules more difficult.
You can [[mw:Help:TemplateStyles|learn more about TemplateStyles on MediaWiki.org]]. [[mw:Extension:TemplateStyles|Technical documentation is also available]].
This is an optional feature and no one must use it, but template contributors are encouraged to do so! Please discuss and let us know if there are any concerns. If there are no concerns we will proceed to deploy the feature on the 9th of August.
Thank you.
</div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 6 aug 2018, 23.28 (CEST)
<!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Sandbox&oldid=18277775 -->
== Editing of sitewide CSS/JS is only possible for interface administrators from now ==
''({{int:please-translate}})''
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hi all,
as [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS/announcement 2|announced previously]], permission handling for CSS/JS pages has changed: only members of the <code>[[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface-admin]]</code> ({{int:group-interface-admin}}) group, and a few highly privileged global groups such as stewards, can edit CSS/JS pages that they do not own (that is, any page ending with .css or .js that is either in the MediaWiki: namespace or is another user's user subpage). This is done to improve the security of readers and editors of Wikimedia projects. More information is available at [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS]]. If you encounter any unexpected problems, please contact me or file a bug.
Thanks!<br />
[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) 27 aug 2018, 14.39 (CEST) <small>(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18258712 -->
== Read-only mode for up to an hour on 12 September and 10 October ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|Read this message in another language]] • {{int:please-translate}}
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will be testing its secondary data centre. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems.
They will switch all traffic to the secondary data center on '''Wednesday, 12 September 2018'''.
On '''Wednesday, 10 October 2018''', they will switch back to the primary data center.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop when we switch. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on Wednesday, 12 September and Wednesday, 10 October. The test will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20170503T14 14:00 UTC] (15:00 BST, 16:00 CEST, 10:00 EDT, 07:00 PDT, 23:00 JST, and in New Zealand at 02:00 NZST on Thursday 13 September and Thursday 11 October).
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
*There will be code freezes for the weeks of 10 September 2018 and 8 October 2018. Non-essential code deployments will not happen.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch Datacenter#Schedule for 2018 switch|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. '''Please share this information with your community.''' /<span dir=ltr>[[m:User:Johan (WMF)|User:Johan(WMF)]] ([[m:User talk:Johan (WMF)|talk]])</span>
</div></div> 6 sep 2018, 15.33 (CEST)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18333489 -->
== Privacy ==
:''Understeand oerlis komt fan de Oerlisside fan meidogger Ieneach fan de Esk. Der hat hjir noch net earder oerlis oer west begryp ik. Hoe wurdt hjiroer tocht troch oare meidoggers? Soe 'de mienskip' fan Wikipedy hjir ek ris oer meitinke wolle en in reaksje jaan wolle op ûndersteand oerlis?'' [[Meidogger:Frou Watzema|Frou Watzema]] ([[Meidogger oerlis:Frou Watzema|oerlis]]) 11 sep 2018, 18.53 (CEST)
Eala, Ieneach fan 'e Esk. Juster foegen jo [https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Eva_Jinek&diff=prev&oldid=931476 hjir] de namme fan in lytse poppe ta. No binne oare Wikipedia's tige efterhâldend mei it jaan fan ynformaasje yn sokke gefallen. Faaks wurdt sokke ynformaasje dan ek ferburgen troch moderators. I belang fan de minderjierrige stiet dan foarop, wat de heit en mem dogge moatte dy sels witte. Yn dit gefal joegen dy sels de ynformaasje frij. Hat oer de privacy fan minderjierrigen wolris oerlis west op Wikipedy? Hoe giet de mienskip fan de Fryske Wikipedy hjirmei om? [[Meidogger:Frou Watzema|Frou Watzema]] ([[Meidogger oerlis:Frou Watzema|oerlis]]) 9 sep 2018, 11.06 (CEST)
:{{Ping|Frou Watzema}} Goeie, Frou Watzema. Jo binne mis: ik haw de namme fan it bern net tafoege; dat wie Drewes. Ik haw der letter de bertedatum en in referinsje byset. Los dêrfan en yn Drewes syn ferdigening wol ik dêr noch wol even oan tafoegje dat ik de namme der ek byset hie as dy der op dat stuit noch net al by stien hie. Jo sizze it net mei safolle wurden, mar as ik by jo tusken de regels troch lês, begryp ik dat jo it leafst gjin persoansgegevens fan minderjierrigen yn 'e Wikipedy opnommen wurde sjogge. Yn prinsipe bin ik it dêr wol mei iens, mar yn dit gefal wie it sa (sa't josels ek al neame), dat de âlden sels de namme iepenbier makke hawwe. Ik haw it yn trije tillefyzjeprogramma's foarbykommen sjoen (sûnder dat ik der om socht), en it stie yn 'e ''Ljouwerter Krante'', dêr't ik de referinsje wei hie, en sûnder mis sil it ek yn alle oare kranten en op gâns plakken op it ynternet fermelden wêze. Tsja, dan hat it fansels net mear in soad sin om roomser as de paus te wêze te wollen troch de namme hjir geheim te hâlden... Wat jo foarlêste fraach oangiet: nee, by myn witten hat oer dit ûnderwerp nea oerlis west. Sadwaande kin ik ek net foar oare meidoggers sprekke, mar iksels besykje der wol wat om te tinken. It is lykwols selden in probleem, want as it hjir oer lytse bern giet, is it yn 'e regel sa'n selde sitewaasje as hjirboppe, wêrby't in ferneamd persoan in bern krigen hat en dat sels oer Twitter of oare sosjale media omtoetert wêrnei't it troch de tradisjonele media oppikt wurdt. Sa't ik sei, dan hat it foar ús nei myn miening net in soad sin om noch op 'e rem te traapjen. Ik hoopje dat jo mei dit antwurd wat kinne. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 10 sep 2018, 21.39 (CEST)
::Eala, Ieneach fan 'e Esk. It muoit my dat ik de ferkearde oan it jaske lutsen ha.{{Ping|Drewes}} Yn boppesteande gedachtegong kin ik in hiel ein meigean. Wat noch net neamd is de relevânsje fan it neamen. Foeget it neamen fan de namme wat ta oan it begryp fan it lemma, yn dit gefal de mem as BN'er? Nijs is flechtich, in ensyklopedy is dat folle minder. It moat net sa wêze dat as it bern grut is, de ynformaasje foar eltsenien te lêzen is yn in ensyklopedy. Ja, wa't it echt witte wol sil e gegevens dan ek wol earne op ynternet fine kinne. Mar de ensyklopedy soe net it medium wêze moatte dy't soks fêstleit. Dêryn hoecht in ensyklopedy net foarop te rinnen en past efterhâldenheid, tinkt my. It neamen dat frou Jinek troud is en in bern hat kin dan folstean. Wy soene dit oerlis hjir op jo oerlisside ek ris foarlizze kinne oan 'de mienskip' op de [https://fy.wikipedia.org/wiki/Wikipedy:Oerlisside Oerlisside]. Dan kin elkenien der sines/harres fan sizze kinne. Dan soe dit oerlis dêrhinne ferpleatst wurde moatte. Hoe steane jo hjiryn? [[Meidogger:Frou Watzema|Frou Watzema]] ([[Meidogger oerlis:Frou Watzema|oerlis]]) 11 sep 2018, 07.56 (CEST)
:::{{Ping|Frou Watzema}} Goeie. It stiet alle meidoggers altyd frij om oer lykfol hokker ûnderwerp (salang't dat ferbân hâldt mei de Wikipedy, fansels) in diskusje oan te swengeljen op 'e Oerlisside. Dat, as jo it hjir graach yn in breder ferbân oer hawwe wolle, dan is dat beslist de manier om sa'n diskusje op gong te krijen. Om my hoecht it net, mar dat moat foar jo gjin reden wêze om derfan ôf ts sjen. Ik haw hjirboppe myn miening al jûn, en dy wol ik bêst nochris op 'e Oerlisside werhelje as der sa'n diskusje komt. Oerlis plege is yn myn optyk noait ferkeard, en as de mearderheid derfoar wêze soe om ôfspraken oer dit ûnderwerp te meitsjen (bgl. dat we tenei gjin nammen fan poppen mear tafoegje, mar allinnich it geslacht en de bertedatum), dan kin ik my dêr ek bêst yn fine. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 11 sep 2018, 17.56 (CEST)
Ik bin it mei 1each iens: Roomsker as de paus wêze wolle op dit mêd is ûnsin at ien persoanlike feiten sels buorkundich makket. En, it neamen fan de namme en bertedei fan in minderjierrich persoan, hoe soe dat skealik wêze kinne? Alle Wikipedyen jouwe sokke ynformaasje ûnder it kopke 'Priveelibben'. It soe oars wêze at wy, yn it gefal fan Jinek, fernije soene dat Pax (sydlings: wa neamt syn bern yn'e frede Pax?) dêr-en-dêr om dy oere en tiid op it húske sit, of hokker paad er nei skoalle giet. Dat soe gefaarlik foar sa'n bern wêze kinne. Mei in (selsmakke) foto soe ik ek hoeden wêze om deselde reden. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 11 sep 2018, 21.14 (CEST)
:No, krekt. Ik haw fan 't simmer in pear foto's makke fan strjitten yn Ljouwert dy't ik neitiid op Commons opladen haw. Ik wie dêr op snein hinne gien, want ik tink, dan sille der wol net sa'n soad minsken op 'e dyk wêze. Dat bliek in misrekken. Hoe dan ek, ik haw wat foto's makke, mar dêr stiene frijwat foarbygongers en terraskesitters op, wêrûnder in jong famke op 'e [[:Ofbyld:Prins Hindrikbrêge, Ljouwert, sjoen fanôf de Willemskade súdside.jpg|foto fan 'e Prins Hindrikbrêge (hjir rjochts)]]. Fan dat famke, mar ek fan 'e folwoeksenen op 'e foto's fan it Ruterskertier en de Wurdumerdyk, haw ik foar it opladen út privacy-omtinkens de gesichten dizenich makke (blurred, sizze se yn it Ingelsk). Dat fûn ik net mear as normaal. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 11 sep 2018, 21.42 (CEST)
Ik bin it ek iens mei {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}. Wy hoege yndie net Roomsker as de paus te wêzen. Groetnis [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 11 sep 2018, 22.31 (CEST)
== The GFDL license on Commons ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
This has been posted here because your wiki allows local file uploads. {{int:please-translate}}.
Commons [[c:Commons:Village pump/Proposals/Archive/2018/08#No longer allow GFDL for some new uploads|will no longer allow]] uploads of photos, paintings, drawings, audio and video that use the GFDL [[c:Commons:Licensing|license]] and no other license. This starts after 14 October. Textbooks, manuals and logos, diagrams and screenshots from GFDL software manuals that only use the GFDL license are still allowed. Files licensed with both GFDL and an accepted license like Creative Commons BY-SA are still allowed.
There is no time limit to move files from other projects to Commons. The licensing date is all that counts. It doesn't matter when the file was uploaded or created. Every wiki that allows local uploads should check if bots, scripts and templates that are used to move files to Commons need to be updated. Also update your local policy documentation if needed.
The decision to allow files that only have a GFDL license, or not allow them, is a decision all wikis can make for themselves. Your wiki can decide to continue allowing the files that Commons will no longer allow after 14 October. If your wiki decides to continue to allow files after 14 October that Commons will no longer allow those files should not be moved to Commons. — [[User:Alexis Jazz|Alexis Jazz]], <small>distributed by [[User:Johan (WMF)|Johan]] using [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]]</small>
</div></div> 20 sep 2018, 20.11 (CEST)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Alexis_Jazz/GFDL_MassMessage/Distribution&oldid=18392882 -->
== The Community Wishlist Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
The Community Wishlist Survey. {{Int:Please-translate}}.
Hey everyone,
The Community Wishlist Survey is the process when the Wikimedia communities decide what the Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech]] should work on over the next year.
The Community Tech team is focused on tools for experienced Wikimedia editors. You can post technical proposals from now until 11 November. The communities will vote on the proposals between 16 November and 30 November. You can read more on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|wishlist survey page]].
<span dir=ltr>/[[m:User:Johan (WMF)|User:Johan (WMF)]]</span></div></div> 30 okt 2018, 12.05 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18458512 -->
== Editing News #2—2018 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''
<div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;">
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
'''Did you know?'''
<div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;">
Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?
[[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]]
Tap on the pencil icon to start editing. The page will probably open in the wikitext editor.
You will see another pencil icon in the toolbar. Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing.
[[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]
Remember to publish your changes when you're done.
You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.</div></div>
Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing.
=== Recent changes ===
*The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]].
*The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website. New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles. You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]].
*The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]].
*The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]]. If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar. You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]].
*The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds).
*The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images. It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/]
=== Let's work together ===
* The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website. <mark>Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.</mark>
*The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week.
*If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit§ion=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}}
—[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
</div> 2 nov 2018, 15.17 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=17790200 -->
== Frou Watzema ==
Gauris kriget hjir ien in waarm wolkom troch Frou Watzema. Miskien in takomstich behearder? [[Meidogger:Devries54|Devries54]] ([[Meidogger oerlis:Devries54|oerlis]]) 7 nov 2018, 15.08 (CET)
== Change coming to how certain templates will appear on the mobile web ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Change coming to how certain templates will appear on the mobile web'''
{{int:please-translate}}
[[File:Page_issues_-_mobile_banner_example.jpg|thumb|Example of improvements]]
Hello,
In a few weeks the Readers web team will be changing how some templates look on the mobile web site. We will make these templates more noticeable when viewing the article. We ask for your help in updating any templates that don't look correct.
What kind of templates? Specifically templates that notify readers and contributors about issues with the content of an article – the text and information in the article. Examples like [[wikidata:Q5962027|Template:Unreferenced]] or [[Wikidata:Q5619503|Template:More citations needed]]. Right now these notifications are hidden behind a link under the title of an article. We will format templates like these (mostly those that use Template:Ambox or message box templates in general) to show a short summary under the page title. You can tap on the "Learn more" link to get more information.
For template editors we have [[mw:Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Making_page_issues_(ambox_templates)_mobile_friendly|some recommendations on how to make templates that are mobile-friendly]] and also further [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues|documentation on our work so far]].
If you have questions about formatting templates for mobile, [[mw:Talk:Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues|please leave a note on the project talk page]] or [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Readers-Web-Backlog file a task in Phabricator] and we will help you.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
</div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 13 nov 2018, 20.34 (CET)
<!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18543269 -->
== Community Wishlist Survey vote ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
The Community Wishlist Survey. {{Int:Please-translate}}.
Hey everyone,
The Community Wishlist Survey is the process when the Wikimedia communities decide what the Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech]] should work on over the next year.
The Community Tech team is focused on tools for experienced Wikimedia editors. The communities have now posted a long list of technical proposals. You can vote on the proposals from now until 30 November. You can read more on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|wishlist survey page]].
<span dir=ltr>/[[m:User:Johan (WMF)|User:Johan (WMF)]]</span></div></div> 22 nov 2018, 19.13 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18543269 -->
== Advanced Search ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[m:WMDE_Technical_Wishes/AdvancedSearch|Advanced Search]] will become a default feature on your wiki on November 28. This new interface allows you to perform specialized searches on the [[Special:Search|search page]], even if you don’t know any [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch|search syntax]]. Advanced Search originates from the [[m:WMDE_Technical_Wishes|German Community’s Technical Wishes project]]. It's already a default feature on German, Arabic, Farsi and Hungarian Wikipedia. Besides, more than 40.000 users across all wikis have tested the beta version. Feedback is welcome on the [[mw:Help talk:Extension:AdvancedSearch|central feedback page]].</div> [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ([[m:User talk:Johanna Strodt (WMDE)|talk]]) 26 nov 2018, 12.02 (CET)
<!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_2&oldid=18363910 -->
== New Wikimedia password policy and requirements ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
{{int:please-translate}}
The Wikimedia Foundation security team is implementing a new [[m:Password policy|password policy and requirements]]. [[mw:Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019|You can learn more about the project on MediaWiki.org]].
These new requirements will apply to new accounts and privileged accounts. New accounts will be required to create a password with a minimum length of 8 characters. Privileged accounts will be prompted to update their password to one that is at least 10 characters in length.
These changes are planned to be in effect on December 13th. If you think your work or tools will be affected by this change, please let us know on [[mw:Talk:Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019|the talk page]].
{{Int:Feedback-thanks-title}}
</div> [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 6 des 2018, 21.03 (CET)
<!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18639017 -->
== [[Nijsaksyske Skriuwwize]] ==
Is der hjirre iene dy de [[:nds-nl:Nysassiske Skryvwyse]] (of: [[:nl:Nieuwsaksische Schrijfwijze]]) wil oersette yn it Frysk (myn Frysk is net sa goed dat ik der in hiel stik oersette kin)? Alfêst betanke. [[:nds-nl:User:Servien|Servien]] ([[:nds-nl:User_talk:Servien|oerlis]]) 18 des 2018, 22.22 (CET)
== Invitation from Wiki Loves Love 2019 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{int:please-translate}}
[[File:WLL Subtitled Logo (transparent).svg|right|frameless]]
Love is an important subject for humanity and it is expressed in different cultures and regions in different ways across the world through different gestures, ceremonies, festivals and to document expression of this rich and beautiful emotion, we need your help so we can share and spread the depth of cultures that each region has, the best of how people of that region, celebrate love.
[[:c:Commons:Wiki Loves Love|Wiki Loves Love (WLL)]] is an international photography competition of Wikimedia Commons with the subject love testimonials happening in the month of February.
The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects.
The theme of 2019 iteration is '''''Celebrations, Festivals, Ceremonies and rituals of love.'''''
Sign up your affiliate or individually at [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Participants|Participants]] page.
To know more about the contest, check out our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019|Commons Page]] and [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2018/FAQ|FAQs]]
There are several prizes to grab. Hope to see you spreading love this February with Wiki Loves Love!
Kind regards,
[[:c:Commons:Wiki Loves Love 2018/International Team|Wiki Loves Love Team]]
Imagine... the sum of all love!
</div>
--[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 27 des 2018, 11.12 (CET)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18639017 -->
== Machine translation support enabled today for Content Translation ==
{{int:Please-translate}}
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello, machine translation support for [[:mw:Content_translation|Content Translation]] (beta feature) has now been extended and enabled for users of this Wikipedia, with the inclusion of [[:en:Google_Translate|Google Translate]]. It can be used when translating Wikipedia articles with Content Translation. To start using this service, please choose ''Google Translate'' from the ''Automatic Translation'' dropdown menu that you see on the sidebar after you start translating an article.
Please note, machine translation is available from all the languages that are supported by Google Translate, but Content Translation can still be used in the usual manner for translating from all languages, with or without machine translation support. While machine translation exists to aid creation of content conveniently, we would like to emphasise that before publishing, the final content should always be reviewed to avoid errors and ambiguity. We hope that your wiki community will find this new service useful, and that it will help you create more articles in your language.
Wikimedia Foundation and Google have collaborated to work out [[:mw:Content_translation/Machine_Translation/GT#Summary_of_our_agreement_with_Google|an agreement]] that allows the use of Google Translate without compromising Wikipedia’s policy of attribution of rights, privacy of our users and brand representation. For more information, we request you to kindly take a look at the details about [[:mw:Content_translation/Machine_Translation|machine translation services in Content Translation]] and about [[:mw:Content_translation/Machine_Translation/GT|Google Translate translation services]]. You can also read the [https://wikimediafoundation.org/2019/01/09/you-can-now-use-google-translate-to-translate-articles-on-wikipedia main announcement on Wikimedia news]. Please note, translations made using Content Translation are also used to improve machine translation services.
We have tested the service for use, but there could be unknown problems that we are not aware of yet. Please do let us know on our [[:mw:Talk:Content_translation|Project Talk page]] if you face any problems using Content Translation. This message is only in English and we will be very grateful if it could be translated into for other users of this Wikipedia.
Thank you. -- On behalf of WMF Language team: [[m:User:Runab_WMF|Runa Bhattacharjee (WMF)]] ([[m:User_talk:Runab_WMF|talk]]) 9 jan 2019, 17.15 (CET)
</div>
<!-- Message sent by User:Runab WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CX/9_January_2019&oldid=18768811 -->
== FileExporter beta feature ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Logo for FileExporter.svg|thumb|Coming soon: the beta feature [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]]]
A new beta feature will soon be released on all wikis: The [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]. It allows exports of files from a local wiki to Wikimedia Commons, including their file history and page history. Which files can be exported is defined by each wiki's community: '''Please check your wiki's [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration file documentation|configuration file]]''' if you want to use this feature.
The FileExporter has already been a beta feature on [https://www.mediawiki.org mediawiki.org], [https://meta.wikimedia.org meta.wikimedia], deWP, faWP, arWP, koWP and on [https://wikisource.org wikisource.org]. After some functionality was added, it's now becoming a beta feature on all wikis. Deployment is planned for January 16. More information can be found [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|on the project page]].
As always, feedback is highly appreciated. If you want to test the FileExporter, please activate it in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|user preferences]]. The best place for feedback is the [[mw:Help_talk:Extension:FileImporter|central talk page]]. Thank you from Wikimedia Deutschland's [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes project]].
</div> [[User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] 14 jan 2019, 10.41 (CET)
<!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=18782700 -->
== No editing for 30 minutes on 17 January ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You will '''not be able to edit''' the wikis for up to 30 minutes on '''[https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190117T07 17 January 07:00 UTC]'''. This is because of a database problem that has to be fixed immediately. You can still read the wikis. Some wikis are not affected. They don't get this message. You can see which wikis are '''not''' affected [[:m:User:Johan (WMF)/201901ReadOnlyPage|on this page]]. Most wikis are affected. The time you can not edit might be shorter than 30 minutes. /[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]</div>
16 jan 2019, 19.40 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/201901ReadOnly/Targets2&oldid=18789230 -->
== Belangrijk: Beoordeling beheerdersactiviteit ==
:<small>We have no {{#language:fy}} translation. [[m:Admin activity review/Notice to communities|{{int:please-translate}}]]. {{int:thank-you}}</small>
Goedendag. In 2013 is een beleid met betrekking tot het verwijderen van "geavanceerde rechten" (moderator, bureaucraat, etc.) bij [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|consensus]] vastgesteld door de gemeenschap. Op basis van dit beleid beoordelen de [[:m:stewards|stewards]] de activiteit van de moderators op alle wiki's van de Wikimedia Foundation waar geen eigen inactiviteitsbeleid geldt. Voor zover ons bekend, heeft deze wiki geen formeel proces voor het intrekken van "geavanceerde rechten" van inactieve accounts. Dit betekent dat de stewards zich hierover gaan ontfermen op basis van [[:m:Admin activity review|admin activiteitsbeoordeling]].
We hebben vastgesteld dat de volgende gebruikers voldoen aan de inactiviteitscriteria (geen bewerkingen en geen gelogde acties in de afgelopen twee jaar):
# [[User:Theun]].
Deze gebruikers ontvangen binnenkort een bericht, waarin hen gevraagd wordt het binnen de gemeenschap aan te geven als zij enkele of alle van hun rechten willen behouden. Als de gebruikers niet reageren, zullen hun geavanceerde rechten door de stewards worden ingetrokken.
Wil jullie gemeenschap haar eigen activiteitsbeoordelingsproces vaststellen, dat voor gaat op het globale proces, willen jullie een andere beslissing nemen met betrekking tot deze inactieve gebruikers met rechten of hebben jullie hier al een beleid voor dat niet bekend is bij de stewards, wil je dit dan aangeven op het [[:m:Stewards' noticeboard|berichtenbord van de stewards op Meta-Wiki]], zodat we weten dat we niet verder hoeven te gaan met het beoordelen van de rechten op jouw wiki. Hartelijke dank. --[[Meidogger:MarcoAurelio|MarcoAurelio]] ([[Meidogger oerlis:MarcoAurelio|oerlis]]) 26 jan 2019, 17.58 (CET)
:Ik haw op himsels gjin beswier om myn rjochten op te jaan. Ik haw de eardere diskusje op Drewes syn oerlis side spitichernôch mist. Betink wol dat de list fan [[Wikipedy:Rjochtenútfurders]] wol hiel krap is. Ik haw dizze meidieling foar de folgjende kear mar efkes yn it Frysk oerset. [[Meidogger:Theun|Theun]] ([[Meidogger oerlis:Theun|oerlis]])
== Talk to us about talking ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:OOjs_UI_icon_speechBubbles-rtl.svg|alt="icon depicting two speech Bubbles"|frameless|right|120px]]
The Wikimedia Foundation is planning a [[mw:Talk pages consultation 2019|global consultation about communication]]. The goal is to bring Wikimedians and wiki-minded people together to improve tools for communication.
We want all contributors to be able to talk to each other on the wikis, whatever their experience, their skills or their devices.
We are looking for input from as many different parts of the Wikimedia community as possible. It will come from multiple projects, in multiple languages, and with multiple perspectives.
We are currently planning the consultation. We need your help.
'''We need volunteers to help talk to their communities or user groups.'''
You can help by hosting a discussion at your wiki. Here's what to do:
# First, [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|sign up your group here.]]
# Next, create a page (or a section on a Village pump, or an e-mail thread – whatever is natural for your group) to collect information from other people in your group. This is not a vote or decision-making discussion: we are just collecting feedback.
# Then ask people what they think about communication processes. We want to hear stories and other information about how people communicate with each other on and off wiki. Please consider asking these five questions:
## When you want to discuss a topic with your community, what tools work for you, and what problems block you?
## What about talk pages works for newcomers, and what blocks them?
## What do others struggle with in your community about talk pages?
## What do you wish you could do on talk pages, but can't due to the technical limitations?
## What are the important aspects of a "wiki discussion"?
# Finally, please go to [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019 on Mediawiki.org]] and report what you learned from your group. Please include links if the discussion is available to the public.
'''You can also help build the list of the many different ways people talk to each other.'''
Not all groups active on wikis or around wikis use the same way to discuss things: it can happen on wiki, on social networks, through external tools... Tell us [[mw:Talk pages consultation 2019/Tools in use|how your group communicates]].
You can read more about [[mw:Talk pages consultation 2019|the overall process]] on mediawiki.org. If you have questions or ideas, you can [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|leave feedback about the consultation process]] in the language you prefer.
Thank you! We're looking forward to talking with you.
</div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 21 feb 2019, 16.01 (CET)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18639017 -->
== New Wikipedia Library Accounts Available Now (March 2019) ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello Wikimedians!
[[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says sign up today!]]
[[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing signups today for free, full-access, accounts to published research as part of our [[m:The_Wikipedia_Library/Journals|Publisher Donation Program]]. You can sign up for new accounts and research materials on the [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/ Library Card platform]:
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/72/ Kinige]''' – Primarily Indian-language ebooks - 10 books per month
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/55/ Gale]''' – Times Digital Archive collection added (covering 1785-2013)
* '''[https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/54/ JSTOR]''' – New applications now being taken again
Many other partnerships with accounts available are listed on [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/ our partners page], including [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/47/ Baylor University Press], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/10/ Taylor & Francis], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/46/ Cairn], [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/32/ Annual Reviews] and [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/partners/61/ Bloomsbury]. You can request new partnerships on our [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/suggest/ Suggestions page].
Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects: sign up today!
<br>--[[w:en:Wikipedia:TWL/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] 13 mrt 2019, 18.40 (CET)
:''You can host and coordinate signups for a Wikipedia Library branch in your own language. Please contact [[m:User:Ocaasi_(WMF)|Ocaasi (WMF)]].''<br>
:<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=18873404 -->
== Read-only mode for up to 30 minutes on 11 April ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You will '''not be able to edit''' most Wikimedia wikis for up to 30 minutes on '''[https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190411T05 11 April 05:00 UTC]'''. This is because of a hardware problem. You can still read the wikis. You [[phab:T220080|can see which wikis are affected]]. The time you can not edit might be shorter than 30 minutes. /[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]</div></div></div> 8 apr 2019, 12.56 (CEST)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18979889 -->
== Wikimedia Foundation Medium-Term Plan feedback request ==
{{int:please-translate}}
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The Wikimedia Foundation has published a [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Medium-term_plan_2019|Medium-Term Plan proposal]] covering the next 3–5 years. We want your feedback! Please leave all comments and questions, in any language, on [[m:Talk:Wikimedia_Foundation_Medium-term_plan_2019|the talk page]], by April 20. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[m:User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 12 apr 2019, 19.35 (CEST)</div>
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=18998727 -->
== Klaas Kuiken ==
Ik zie net dat de volgende twee artikelen over dezelfde persoon gaan. De geboorteplaatsen zijn anders, waardoor dat eerst gecheckt moet worden, voordat er een redirect gemaakt kan worden. Wil iemand daar naar kijken? Het gaat om: [[Klaas Kuiken]] en [[Klaas Dirks Kuiken]]. Alvast bedankt! [[Meidogger:Ymnes|Ymnes]] ([[Meidogger oerlis:Ymnes|oerlis]]) 27 apr 2019, 20.43 (CEST)
:Tige tank Ymnes, it berteplak is der mei boarneferwizing by setten. Allefriezen.nl joech útslútsel. Moai dat jo it melden kamen. 28 apr 2019, 08.55 (CEST)
== Reisbeurzen voor deelname aan Wikimania ==
Van 14-18 augustus vindt in Stockholm [https://wikimania.wikimedia.org/wiki/Wikimania Wikimania] plaats, de jaarlijkse internationale bijeenkomst van de Wikimediagemeenschap. Actieve Wikimedianen kunnen bij Wikimedia Nederland een beurs aanvragen voor deelname aan Wikimania. Dit kunnen volledige beurzen zijn voor reis, entree én verblijf, of een beurs voor een deel van de kosten.
Net als vorig jaar zou Wikimedia Nederland graag naast ervaren Wikimania-bezoekers ook tenminste twee Wikimedianen willen steunen die nog nooit naar Wikimania zijn geweest. Wil je Wikimania (misschien voor het eerst) meemaken, dan kun je met [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0gdEZ4AaR7tkFodc_L2RrFF_KC_x5ixosYyJg5eNBcrVqLw/viewform dit formulier] een beurs aanvragen. Aanvragen moeten voor 1 juni worden ingediend.
Zoals altijd: je hoeft geen lid te zijn van Wikimedia Nederland om voor een beurs in aanmerking te komen. [[Meidogger:SRientjes|SRientjes]] ([[Meidogger oerlis:SRientjes|oerlis]]) 16 mai 2019, 12.52 (CEST)
== Wikidata Bridge: edit Wikidata’s data from Wikipedia infoboxes ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it :)''
Hello all,
Many language versions of Wikipedia use the content of [[Wikidata]], the centralized knowledge base, to fill out the content of infoboxes. The data is stored in Wikidata and displayed, partially or completely, in the Wikipedia’s language, on the articles.
This feature is used by many template editors, but brought several issues that were raised by communities in various places: not being able to edit the data directly from Wikipedia was one of them.
This is the reason why the '''[[mw:Wikidata Bridge|Wikidata Bridge]]''' project started, with the goal of offering a way to Wikipedia editors to edit Wikidata’s data more easily. This will be achieved by an interface, connected to the infobox, that users can access directly from their local wiki.
The project is now at an early stage of development. A lot of [[mw:Wikidata_Bridge/Research|user research]] has been done, and will continue to be done through the different phases of the project. The next steps of [[mw:Wikidata_Bridge/Development|development]] will be achieved by the development team working at Wikimedia Deutschland, starting now until the end of 2019.
In order to make sure that we’re building a tool that is answering editors’ needs, we’re using agile methods in our development process. We don’t start with a fixed idea of the tool we want to deliver: we will build it together with the editors, based on feedback loops that we will regularly organize. The first version will not necessarily have all of the features you want, but it will keep evolving.
Here’s the planned timeline:
* From June to August, we will build the setup and technical groundwork.
* From September to November 2019, we will develop the first version of the feature and publish a test system so you can try it and give feedback.
* Later on, we will test the feature on a few projects, in collaboration with the communities.
** We will first focus on early adopters communities who already implemented a shortcut from their infoboxes to edit Wikidata (for example Russian, Catalan, Basque Wikipedias)
** but we also welcome also communities who [[mw:Wikidata_Bridge/Get_involved|volunteer to be part of the first test round]].
** Then we will reach some of the big Wikipedias (French, German, English) in order to see if the project scales and to address their potentially different needs.
** Even later, we can consider enabling the feature on all the other projects.
In any case, no deployment or big change will be enforced on the projects without talking to the communities first, and helping the template builders to prepare for the changes they will have to do on the infoboxes’ code.
If you want to get involved, there are several ways to help:
* Read and help translating [[mw:Wikidata_Bridge|the documentation pages]]
* Follow the [[mw:Wikidata_Bridge/Updates|updates]] and participate in [[mw:Topic:V1x2lxtu8rgi954a|the first feedback loop]]
* Talk about it with your local community
More ideas will be added [[mw:Wikidata_Bridge/Get_involved|on this page]] along the way
If you have any questions for the development team, feel free to ask them [[mw:Talk:Wikidata_Bridge|on the main talk page]]. You can also ask under this message, but if you expect an answer from me, please make sure to ping me.
Thanks for your attention, [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 24 jun 2019, 15.03 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&oldid=19168539 -->
== Fakânsje ==
De [[RSG_Magister_Alvinus|skoalle]] giet ticht dat ik moat fuort. Allegear in protte wille, in bytsje sinne en meitsje jimme net te drok. At de [[himel]] net omleech komt, dan is der nei de [[fakânsje]] ek wer tiid om te wikipedyën. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:{{Ping|Mysha}} Ik winskje dy in goede fakânsje ta en oant sjen. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 19 jul 2019, 17.06 (CEST)
== Editing News #1—July 2019 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''
<div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;">
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
<big>'''Did you know?'''</big>
<div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;">
Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?
Every article has a pencil icon at the top. Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing.
'''<big>Edit Cards</big>'''
[[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]
This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].'''
</div></div>
Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter.
Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more. All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]].
Before talking about the team's recent releases, we have a question for you:
<strong>Are you willing to try a new way to add and change links?</strong>
If you are interested, we would value your input! You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki.
<em>Follow these instructions and share your experience:</em>
<strong>[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].</strong>
=== Recent releases ===
The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]]. The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor:
# [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]]
#* The purpose is to help contributors focus on their edits.
#* The team studied this with an A/B test. [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing.
# [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]]
#* The purpose is to smooth the transition between reading and editing.
Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor.
=== New and active projects ===
This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings.
*[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles. You can try this feature now. <em>Go here to see how:</em> [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 <em>Try Edit Cards</em>]].
*[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize.
*[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks: ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?'' We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question.
*[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use. The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools.
=== Looking ahead ===
* '''Wikimania:''' Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019. They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]]. Talk to the team about how editing can be improved.
* '''Talk Pages:''' In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis.
=== Learning more ===
The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].
[[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
</div> 23 jul 2019, 20.32 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=19175117 -->
== Update on the consultation about office actions ==
Hello all,
Last month, the Wikimedia Foundation's Trust & Safety team [[:en:Wikipedia:Village_pump_(policy)/Archive_152#Announcement_of_forthcoming_temporary_and_partial_ban_tool_consultation|announced]] a future consultation about partial and/or temporary [[m:Special:MyLanguage/office actions|office actions]]. We want to let you know that the '''draft version''' of this consultation has now been [[:m:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|posted on Meta]].
This is a '''draft'''. It is not intended to be the consultation itself, which will be posted on Meta likely in early September. Please do not treat this draft as a consultation. Instead, we ask your assistance in forming the final language for the consultation.
For that end, we would like your input over the next couple of weeks about what questions the consultation should ask about partial and temporary Foundation office action bans and how it should be formatted. '''[[:m:Talk:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|Please post it on the draft talk page]]'''. Our goal is to provide space for the community to discuss all the aspects of these office actions that need to be discussed, and we want to ensure with your feedback that the consultation is presented in the best way to encourage frank and constructive conversation.
Please visit [[:m:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|the consultation draft on Meta-wiki]] and leave your comments on the draft’s talk page about what the consultation should look like and what questions it should ask.
Thank you for your input! -- The [[m:Special:MyLanguage/Trust and Safety|Trust & Safety team]] 16 aug 2019, 10.03 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=19175143 -->
== New tools and IP masking ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks">
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hey everyone,
The Wikimedia Foundation wants to work on two things that affect how we patrol changes and handle vandalism and harassment. We want to make the tools that are used to handle bad edits better. We also want to get better privacy for unregistered users so their IP addresses are no longer shown to everyone in the world. We would not hide IP addresses until we have better tools for patrolling.
We have an idea of what tools ''could'' be working better and how a more limited access to IP addresses would change things, but we need to hear from more wikis. You can read more about the project [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|on Meta]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|post comments and feedback]]. Now is when we need to hear from you to be able to give you better tools to handle vandalism, spam and harassment.
You can post in your language if you can't write in English.
[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]</div></div></div> 21 aug 2019, 16.18 (CEST)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tools_and_IP_message/Distribution&oldid=19315232 -->
== The consultation on partial and temporary Foundation bans just started ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
<div class="plainlinks">
Hello,
In a [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|recent statement]], the Wikimedia Foundation Board of Trustees [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|requested that staff hold a consultation]] to "re-evaluat[e] or add community input to the two new office action policy tools (temporary and partial Foundation bans)".
Accordingly, the Foundation's Trust & Safety team invites all Wikimedians [[:m:Office actions/Community consultation on partial and temporary office actions/09 2019|to join this consultation and give their feedback]] from 30 September to 30 October.
How can you help?
* Suggest how partial and temporary Foundation bans should be used, if they should (eg: On all projects, or only on a subset);
* Give ideas about how partial and temporary Foundation bans should ideally implemented, if they should be; and/or
* Propose changes to the existing Office Actions policy on partial and temporary bans.
We offer our thanks in advance for your contributions, and we hope to get as much input as possible from community members during this consultation!
</div>
</div>-- [[user:Kbrown (WMF)|Kbrown (WMF)]] 30 sep 2019, 19.14 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=19302497 -->
== Feedback wanted on Desktop Improvements project ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
{{Int:Please-translate}}
{{int:Hello}}. The Readers Web team at the WMF will work on some [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|improvements to the desktop interface]] over the next couple of years. The goal is to increase usability without removing any functionality. We have been inspired by changes made by volunteers, but that currently only exist as local gadgets and user scripts, prototypes, and volunteer-led skins. We would like to begin the process of bringing some of these changes into the default experience on all Wikimedia projects.
We are currently in the research stage of this project and are looking for ideas for improvements, as well as feedback on our current ideas and mockups. So far, we have performed interviews with community members at Wikimania. We have gathered lists of previous volunteer and WMF work in this area. We are examining possible technical approaches for such changes.
We would like individual feedback on the following:
* Identifying focus areas for the project we have not yet discovered
* Expanding the list of existing gadgets and user scripts that are related to providing a better desktop experience. If you can think of some of these from your wiki, please let us know
* Feedback on the ideas and mockups we have collected so far
We would also like to gather a list of wikis that would be interested in being test wikis for this project - these wikis would be the first to receive the updates once we’re ready to start building.
When giving feedback, please consider the following goals of the project:
* Make it easier for readers to focus on the content
* Provide easier access to everyday actions (e.g. search, language switching, editing)
* Put things in logical and useful places
* Increase consistency in the interface with other platforms - mobile web and the apps
* Eliminate clutter
* Plan for future growth
As well as the following constraints:
* Not touching the content - no work will be done in terms of styling templates or to the structure of page contents themselves
* Not removing any functionality - things might move around, but all navigational items and other functionality currently available by default will remain
* No drastic changes to the layout - we're taking an evolutionary approach to the changes and want the site to continue feeling familiar to readers and editors
Please give all feedback (in any language) at [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements]]
After this round of feedback, we plan on building a prototype of suggested changes based on the feedback we receive. You’ll hear from us again asking for feedback on this prototype.
{{Int:Feedback-thanks-title}} [[mw:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[mw:User talk:Quiddity (WMF)|talk]])
</div> 16 okt 2019, 09.18 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/Global_message_delivery_split_4&oldid=19462890 -->
== Beta feature "Reference Previews" ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
A new beta feature will soon be deployed to your wiki: [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]]. As you might guess from the name, this feature gives you a preview of references in the article text. That means, you can look up a reference without jumping down to the bottom of the page.
Reference Previews have already been a beta feature on German and Arabic Wikipedia since April. Now they will become available on more wikis. Deployment is planned for October 24. More information can be found [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|on the project page]].
As always, feedback is highly appreciated. If you want to test Reference Previews, please activate the beta feature in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|user preferences]] and let us know what you think. The best place for feedback is the [[mw:Help talk:Reference Previews|central talk page]]. We hope the feature will serve you well in your work. Thank you from Wikimedia Deutschland's [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes project]].
</div> -- [[User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] 23 okt 2019, 11.47 (CEST)
<!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=19478814 -->
== Editing News #2 – Mobile editing and talk pages ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
<em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em>
Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]].
=== Help ===
<strong>What talk page interactions do you remember?</strong> Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else? Whatever your story is, we want to hear it!
Please tell us a story about how you used a talk page. <mark>Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the <strong>[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]</strong>.</mark> The team wants your examples. These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage.
=== Talk pages project ===
The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools. The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]].
The team needs and wants your help at this early stage. They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>"Getting involved"</strong>]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate.
=== Mobile visual editor ===
The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices. The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].
==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ====
[[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link. The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]]
* On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor.
* There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links. There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]].
* Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]].
==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ====
[[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor. The old system had two different toolbars. Now, all the buttons are together. [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]]
* In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar. Anyone could see these changes in the mobile visual editor.
** <em>One toolbar:</em> All of the editing tools are located in one toolbar. Previously, the toolbar changed when you clicked on different things.
**<em>New navigation:</em> The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed.
**<em>Seamless switching:</em> an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes.
* Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]].
=== Wikimania ===
The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden. They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]]. They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors. You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]].
=== Looking ahead ===
* <strong>Talk Pages Project:</strong> The team is thinking about the first set of proposed changes. The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>Getting involved</strong>]].
* <strong>Testing the mobile visual editor as the default:</strong> The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|<strong>VisualEditor as mobile default project page</strong>]].
* <strong>Measuring the impact of Edit Cards:</strong> This study asks whether the project helped editors add links and citations. The Editing team hopes to share results in November. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|<strong>Edit Cards project page</strong>]].
– [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
</div> 29 okt 2019, 12.12 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/3&oldid=19500848 -->
== Wikipedia Asian Month 2019 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{int:please-translate}}
[[File:WAM logo without text.svg|right|frameless]]
'''Wikipedia Asian Month''' is back! We wish you all the best of luck for the contest. The basic guidelines of the contest can be found on your local page of Wikipedia Asian Month. For more information, refer [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|to our Meta page]] for organizers.
Looking forward to meet the next ambassadors for Wikipedia Asian Month 2019!
For additional support for organizing offline event, contact our international team [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|on wiki]] or on email. We would appreciate the translation of this message in the local language by volunteer translators. Thank you!
[[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team.]]
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 31 okt 2019, 17.57 (CET)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19499019 -->
== Extension of Wikipedia Asian Month contest ==
In consideration of a week-long internet block in Iran, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|Wikipedia Asian Month 2019]] contest has been extended for a week past November. The articles submitted till 7th December 2019, 23:59 UTC will be accepted by the fountain tools of the participating wikis.
Please help us translate and spread this message in your local language.
[[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]]
--[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 27 nov 2019, 15.16 (CET)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/WAM&oldid=19592127 -->
ll0kkyunqvv95d294z7gaue4husdm2z
Carola Schouten
0
140843
1227966
1173342
2026-04-13T13:45:34Z
~2026-22884-29
57695
1227966
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks politikus Nederlân
| namme = Cornelia Johanna Schouten
| ôfbyld = Carola Schouten B (2026).png
| ôfbyldbreedte = 200px
| berne = [[6 oktober]] [[1977]]
| berteplak = [[De Bosk]]
| partij = [[ChristenUnie|KristenUny]]
| relygje = [[Grifformearde Tsjerken frijmakke|Frijmakke grifformeard]]
| titels = Drs.
| tiidrek1 = 2011-2017, 2021-2022 | funksje1 = Lid [[Twadde Keamer]]
| tiidrek2 = 2017-2024 | funksje2= Fise-premier
| tiidrek3 = 2017-2022 | funksje3= Minister fan Lânbou, Natuer en Itenskwaliteit
| tiidrek4 = 2022-2024 | funksje4= Minister foar Earmoedebeheining, Partisipaasje en Pensjoenen
| tiidrek5 = 2024-hjoed || funksje5= [[Boargemaster]] fan [[Rotterdam (gemeente)|Rotterdam]]
| tiidrek6 =
| tiidrek7 =
| tiidrek8 =
| tiidrek9 =
| tiidrek10 =
}}
'''Cornelia Johanna (Carola) Schouten''' ([[De Bosk]], [[6 oktober]] [[1977]]) is in [[Nederlân]]ske [[politika]] fan de [[KristenUny]] (ChristenUnie). Fan oktober 2017 oant jannewaris 2022 wie se tredde fise-premier en [[ministearje fan Lânbou, Natuer en Itenskwaliteit|minister fan Lânbou, Natuer en Itenskwaliteit]] yn it [[kabinet-Rutte III]]. Dêrfoar, fan maaie 2011 oant oktober 2017 mar ek van maart 2021 oant jannewaris 2022 wie se lid fan de [[Twadde Keamer]]. Fan jannewaris 2022 oant july 2024 wie se tredde fise-premier en minister foar Earmoedebeheining, Partisipaasje en Pensjoenen yn it [[kabinet-Rutte IV]].
Sûnt [[10 oktober]] [[2024]] is hja [[boargemaster]] fan [[Rotterdam (gemeente)|Rotterdam]].
== Biografy ==
Carola Schouten wie tein yn [[Giessen]] yn [[Noard-Brabân]]. Hja studearre nei it TWU (Nederlânsk: ''VWO'') [[bedriuwskunde]] oan de [[Erasmus Universiteit]] yn [[Rotterdam]] en waard dêrnei beliedsmeiwurker wurk en ynkommen by it [[Ministearje fan Sosjale Saken en Wurkgelegenheid]]. Dêrnei waard se meiwurker yn tsjinst fan de Twadde Keamerfraksje fan de ChristenUnie, dêr't se de Keamerleden fan har partij stipe op it mêd fan sosjale saken en wurkgelegenheid en letter ek finânsjen. Yn [[2010]] die se mei mei de Twadde Keamerferkiezings en stie op de sechsde plak op de kandidatelist fan de ChristenUnie. De ChristenUnie ferlear ien sit en doe kaam se net yn de Twadde Keamer telâne.
Doe't [[fraksjefoarsitter]] [[André Rouvoet]] op [[17 maaie]] 2011 ôfgie fan it parlemint, kaam Schouten noch yn de Twadde Keamer. Hja sette har yn foar de kwaliteit fan heger beropsûnderwiis en it foar in part frijskatten fan de Grykske skulden. Oan 'e ein fan 2011 waard se troch de parlemintêre parse keazen ta "Polityk talint fan it jier 2011".
Op 26 en 27 april 2012 wie se tegearre mei [[Arie Slob]] ûnderhanneler fan de ChristenUnie foar it saneamde [[maitiidsakkoard]]. By de Twadde Keamerferkiezings 2012 waard se mei goed 16.000 stimmen fannijs keazen. Yn novimber 2015 waard se foarsitter fan in Keamerkommisje dy't ûndersyk die nei it lekken fan geheime ynformaasje út de Kommisje foar de Ynljochtings- en Feiligenstsjinsten (''Commissie-Stiekem''). De kommisje krige itselde foech as in parlemintêre enkêtekommisje. Op [[20 jannewaris]] [[2016]] waarden de befinings fan de kommisje-Schouten útlein. By de kabinetsûnderhannelings fan 2017 waard se, as iennichste frommes, ûnderhanneler fan har partij njonken haadûnderhanneler [[Gert-Jan Segers]].
Nei it dienmeitsjen fan de kabinetsûnderhannelings waard se part fan it [[kabinet-Rutte III]] en waard se twadde minister-presidint út namme fan har partij en minister fan it fannijs oprjochte [[Ministearje fan Lânbou, Natuer en Itenskwaliteit]]. Under har ministerskip ûntjoegen harren ferskate yngewikkelde saken, wêrûnder fraude mei fosfaatrjochten troch [[Melkfeehâlderij|molkfeehâlders]], in Jeropeesk ferbod op pulskorfiskerij en it ûnjildich ferklearjen fan it [[Programma Oanpak Stikstof]].
Op 10 jannewaris 2022 waard se fannijs fise-premier yn it [[kabinet-Rutte IV]]. Hja waard lykwols net minister fan Lânbou, Natuer en Itenskwaliteit, mar waard minister foar Earmoedebeheining, Partisipaasje en Pensjoenen. [[Henk Staghouwer]] folge har op by Lânbou en [[Christianne van der Wal]] waard minister sûnder portefúlje foar Natoer en Stikstof
Hja wennet yn [[Rotterdam]] en hat in soan. Hja is lid fan de [[Grifformearde Tsjerken frijmakke|Grifformearde tsjerke frijmakke]].
== Keppelings om utens ==
* [https://www.parlement.com/id/vif4b83nbxyq/c_j_carola_schouten Drs. C.J. (Carola) Schouten], Parlement.com
{{Navigaasje kabinet-Rutte IV}}
{{DEFAULTSORT:Schouten, Carola}}
[[Kategory:Boargemaster fan Rotterdam]]
[[Kategory:Nederlânsk politikus]]
[[Kategory:KristenUny-politikus]]
[[Kategory:Twadde Keamerlid]]
[[Kategory:Nederlânsk minister sûnder portefúlje]]
[[Kategory:Nederlânsk minister fan Lânbou]]
[[Kategory:Fise-premier fan Nederlân]]
[[Kategory:Brabânsk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1977]]
71cubs8jkme0gxnnks7lh79oulv3amu
Tialda Hoogeveen
0
144307
1227970
1193421
2026-04-13T15:45:43Z
Hurkonides
5270
1227970
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst = Tialda Hoogeveen
| ôfbyldingsbreedte =
| oar pseudonym =
| echte namme =
| nasjonaliteit = [[Nederlân]]sk
| berne = [[8 maaie]] [[1974]]
| berteplak = [[Haskerdiken]]
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit = [[Friezen|Frysk]]
| taal = [[Frysk]], [[Nederlânsk]]
| sjenre =
| perioade =
| streaming =
| tema's =
| bekendste wurk(en) =
| útjouwer =
| prizen =
| jierren aktyf = sûnt 2001
| webside = https://www.tialdahoogeveen.nl/
}}
'''Tialda Hoogeveen''' ([[Haskerdiken]], [[8 maaie]] [[1974]] ) is in Fryske [[sjoernalist]], [[auteur|skriuwer]] en [[dichter]]. Neist boeken en artikels foar bern en folwoeksenen ferskynden fan har hân ek [[koarte ferhalen]], [[gedicht]]en en in [[harkspul]]. Se skriuwt yn it Nederlânsk en yn it Frysk.<ref>[https://www.kinderboeken.nl/auteur/tialda-hoogeveen kinderboeken.nl oer Tialda Hoogeveen]</ref>
== Oplieding ==
Nei de skieding fan har âlden ferfear se fan Haskerdiken nei [[De Jouwer]].<ref>[http://www.demoanne.nl/skriuwster-tialda-hoogeveen-en-it-langstme-nei-fryslan/ Skriuwster Tialda Hoogeveen en it langstme nei Fryslân in: De Moanne 25 juny 2018]</ref>
Tialda Hoogeveen begûn al jong te skriuwen. <ref>[https://www.tialdahoogeveen.nl/here/wp-content/uploads/2018/07/Schermafbeelding-2018-07-19-om-18.24.15.png ''Ik doe wat ik altijd al deed'' Hûsblêd Wijdemeren, 4 july 2018]</ref> Yn de tiid dat se yn Londen in kursus folge wie se au-pair by minsken dy’t wurken as regisseur en as akteur/skriuwer. Fan 1995 oant 2000 studearre se Kommunikaasje oan de Hegeskoalle Inholland. Letter folge se in tal sjoernalistike kursussen oan de Hegeskoalle fan Utert.
== Redakteur ==
Ein 2001 waard se redakteur foar de publikaasjes fan de [[Feriening Natuermonuminten]]. Tialda Hoogeveen wurket sûnt 2010 foar Fûgelbeskerming Nederlân as redaktrise fan it jeugdmagazine ''Vogels Junior''. Ek wurket se foar de webside fan de Vogelbescherming en skreau se mei oan in kursus 'Tuinvogels herkennen'.<br> Nei't se yn 2013 har earste artikel skreau foar de kuierkrante ''Te voet'', waard se yn 2019 haadredakteur fan dat blêd. Foar útjouwerij ThiemeMeulenhoff skreau se mei oan digitale lessen Natuer en Wittenskip.
== Sjoernalist ==
As [[freelance]] sjoernalist wurket Hoogeveen sûnt 2015 foar de deiblêden fan [[Holland Media Combinatie|HMC]], Roots, De Moanne en Noorderland.
== Auteur ==
Yn 2005 ferskynde har earste berneboek ''Winterslaap''. It wie it earste boek fan fjouwer dielen oer de seizoenen dy’t útjûn waarden troch de Nederlânske Feriening foar Fjildbiology (KNNV).
Yn ''Alstublieft mevrouw! Een geschiedenis van de Nederlandse Dienstmeisjes'' beskreau se de skiednis fan sân Nederlânske [[Tsjinstfaam|tsjinstfamkes]]. It wie tagelyk in earebetoan oan har beppe dy’t sûnt har fjirtjinde jier as faam wurke hie.<ref>''De eerlijke dagboeken van een eigenzinnige boer'' yn: [[Friesland Post]], july 2020</ref>
De deiboeken fan de Fryske boer Siebe Peenstra foarmen de haadline foar de beskriuwing fan in lytse iuw boerelibben tusken 1923 en 1984 mei as titel ''De geur van hooi - hoe het boerenleven in Nederland veranderde''.
Har Fryske ferhalen ferskynden yn it jeugdtydskrift ''LinKk'' en it Fryske basisskoalletydskrift ''Tsjek Magazine,'' letter feroare yn ''Tsjil''. In tal fan har losse gedichten waarden publisearre yn bondels. Sa waard yn 2011 nei oanlieding fan de Turing Nasjonale Gedichtewedstryd ''Was de was'' opnommen yn ''Dansen op de maat van het ogenblik''. Foar Tsjek skreau se ek sân gedichten om it tema 'Wat gjinien wit' hinne.
== Skoalbesites ==
Om bern entûsjast te meitsjen foar boeken, wurden en ferhalen wurket se foar 'De Schoolschrijver' en giet se fia de Schrijverscentrale nei skoallen en biblioteken yn hiel Nederlân. Hoogeveen is [https://berneboekeambassadeur.frl Berneboeke-ambassadeur] fan 2022 oant mei 2025.
== Bibliografy ==
* ''De geur van hooi - hoe het boerenleven in Nederland veranderde'' (2020); útjouwerij Thomas Rap; ISBN 9789400405769
* ''Het Waterloopbos – ferhalen oer it wetterloopkundich laboratoarium/Hoe't yn de Noardeastpolder in bûtengewoan natoermonumint ûntstie'' (2017); útjouwerij Blauwdruk; ISBN 978-94-92474-07-0
* ''Tuindieren'', natoerrige ''Verrassend Dichtbij'' (2016) útjouwerij KNNV; útjouwerij KNNV; ISBN 9789050115858
* ''Alstublieft mevrouw! Een geschiedenis van de Nederlandse dienstmeisjes.'' (2014) útjouwerij Thomas Rap; ISBN 9789400403499
=== Jeugdboeken ===
* ''Van oermens tot jou (2024) útjouwerij Ploegsma''
* ''De jodenvervolging'' yn de rige: De Tweede Wereldoorlog (2020); útjouwerij Ars Scribendi; ISBN 9789463414913
* ''Oerstoer Over de wolharige mammoet en de rest'' (2019) útjouwerij Ploegsma; ISBN 9789021679372
* ''Ontmoet Minuscule in je achtertuin'' (2015) útjouwerij KNNV; ISBN 9789050115438
* ''Egels Onze vriendelijke tuinbezoekers'' (2011) útjouwerij De Fontein/Tirion; ISBN 9789052108506
* ''Natuur is overal'', natoergids (2010); útjouwerij De Fontein/Tirion; ISBN 978 90 5210 8001
*seizoenrige
** ''Zomerzon'' (2010), útjouwerij KNNV; ISBN 9789050113267
** ''Winterslaap'' (2005); útjouwerij KNNV; ISBN 978-90-5011-216-1
** ''Herfstpret , hoe dieren overleven in de herfst'' (2009); útjouwerij KNNV; ISBN 978-90-5011-297-0
** ''Lentekriebels, hoe dieren kleintjes krijgen'' (2007); útjouwerij KNNV; ISBN 90 5011 2499
** ''Winterslaap'' (2005), utjouwerij KNNV; ISBN 978-90-5011-216-1
=== Ferhalen (kar-út) ===
* Koarte ferhalen yn Tsjek en LinKk
* ''Myn lân'' yn de bondel ''Dj Elle'' (LinKk)
* ''De otterfanger'' yn de bondel ''Het grote Helden boek'' (2011) útjouwerij Callenbach
* ''Een koe op een boot'', foar de Stichting Omgevingseducatie Gooi, Vecht- en Eemstreek oer it boerelibben yn Kortenhoef en Ankeveen om 1910 hinne.
* Harkspullen foar it besikerssintrum Natuurmonumenten yn it Noard-Hollânske ’s-Graveland.
=== Gedichten (ko-auteur) ===
* ''Yn ‘e fierte'' yn de bondel ''Nearnewâld'' bij it jubileum ''50 jier Skriuwersboun'' (2019)
* ''It grutte foarlêsboek diel 2'' (2019) útjouwerij Afûk ISBN 9789493159150
* ''Oer Rosa (mar mear oer Hinke)'' yn ''It grutte foarlêsboek diel 2''
* ''Tichterby'' yn de bondel ''Minnezinne in moerstaal'' (2019)<ref>[https://rtvslos.nl/2019/05/24/presentatie-dichtbundel-minnezinne-in-moerstaal/ ''Presentatie dichtbundel Minnezinne in Moerstaal'' 24 mei 2019]</ref>
* ''En/of God bestaat'' yn: ''Er zit een feest in mij'' (2012); Querido’s poëziespektakel 5
* ''Was de was'' yn: Dansen op de maat van het ogenblik (2011) útjouwerij Augustus; ISBN 9789045704722
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.tialdahoogeveen.nl/ Hiemside fan de skriuwster]
----
<references/>
}}
{{DEFAULTSORT:Hoogeveen, Tialda}}
[[Kategory:Nederlânsk sjoernalist]]
[[Kategory:Nederlânsk koarte-ferhaleskriuwer]]
[[Kategory:Nederlânsk berneboekeskriuwer]]
[[Kategory:Nederlânsk publisist]]
[[Kategory:Frysk sjoernalist]]
[[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]]
[[Kategory:Frysk berneboekeskriuwer]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn Haskerdiken]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1974]]
2ka5a5uc06e67vuo4x6q5b63f1yg6tl
Ryanne Veldkamp
0
171827
1227964
1203638
2026-04-13T13:24:51Z
~2026-22807-39
57696
Website URL van Ryanne Veldkamp
1227964
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| oar pseudonym =
| echte namme = Ryanne Velkamp
| nasjonaliteit = {{NEDnasj}}
| berne = [[5 juny]] [[1992]]
| berteplak = [[Drachten]]
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit = {{FRLetn}}
| taal = [[Nederlânsk]]
| sjenre = [[new adult]]
| perioade =
| streaming =
| tema's =
| bekendste wurk(en) =
| útjouwer = April Books
| prizen =
| webside = [https://ryanne-veldkamp.nl/boeken/ ryanne-veldkamp.nl]
}}
'''Ryanne Veldkamp''' ([[Drachten]], [[5 juny]] [[1992]]) is in [[Fryslân|Frysk]] [[skriuwster]] fan [[Nederlânsk]]talige [[new adult]]-[[roman]]s.
== Biografy ==
Ryanne Veldkamp sette harsels definityf op de kaart as in new adult-auteur. Se wie ûnder oare te gast by [[Omrop Fryslân]].
== Bibliografy ==
In oersjoch fan 'e wurken dy't Ryanne Veldkamp skreaun hat:
* 2021 - ''Omarm óns''
* 2022 - ''Duinafslag''
* Breekbaar-searje:
** 2022 - ''Breekpunt''
** 2023 - ''Kernpunt''
** 2023 - ''Eindpunt''
** 2023 - ''Bonuspunt''
* ''Water en Vuur''-searje:
** 2023 - ''Vuurproef''
** 2023 - ''Vuurwerk''
** 2024 - ''Vuurdoop''
** 2024 - ''Vuurrood''
** 2024 - ''Vuurzee''
** ''Vuurgloed''
* 2024 - '' Matchmaking''
* 2024 - ''Matchfixing''
* 2024 -''Kerstgevoel ver te zoeken''
* ''Vanuit Liefde''-searje:
** 2025 - ''Van nu af aan''
** 2024 - ''Van jou en mij''
* 2025 - ''Tot op de bodem'' (yn gearwurking mei [[Roel Dirven]])
;Losse [[koarte ferhalen]]:
** ''De onverwachte zakenreis''
** ''Verkeerd verbonden''
** ''Wapenstok''
[https://ryanne-veldkamp.nl/]
[https://ryanne-veldkamp.nl]{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://aprilbooks.nl/product-category/ryanne-veldkamp/ April Books]
}}
{{DEFAULTSORT:Veldkamp, Ryanne}}
[[Kategory:Frysk romanskriuwer]]
[[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1992]]
[[Kategory:Persoan berne yn Drachten]]
kix1858jp2jh5b1wqouruqg3k9njdc6
1227965
1227964
2026-04-13T13:29:36Z
~2026-22807-39
57696
URL website Ryanne Veldkamp
1227965
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| oar pseudonym =
| echte namme = Ryanne Velkamp
| nasjonaliteit = {{NEDnasj}}
| berne = [[5 juny]] [[1992]]
| berteplak = [[Drachten]]
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit = {{FRLetn}}
| taal = [[Nederlânsk]]
| sjenre = [[new adult]]
| perioade =
| streaming =
| tema's =
| bekendste wurk(en) =
| útjouwer = April Books
| prizen =
| webside = [https://ryanne-veldkamp.nl/boeken/ ryanne-veldkamp.nl]
}}
'''Ryanne Veldkamp''' ([[Drachten]], [[5 juny]] [[1992]]) is in [[Fryslân|Frysk]] [[skriuwster]] fan [[Nederlânsk]]talige [[new adult]]-[[roman]]s.
== Biografy ==
Ryanne Veldkamp sette harsels definityf op de kaart as in new adult-auteur. Se wie ûnder oare te gast by [[Omrop Fryslân]].
== Bibliografy ==
In oersjoch fan 'e wurken dy't Ryanne Veldkamp skreaun hat:
* 2021 - ''Omarm óns''
* 2022 - ''Duinafslag''
* Breekbaar-searje:
** 2022 - ''Breekpunt''
** 2023 - ''Kernpunt''
** 2023 - ''Eindpunt''
** 2023 - ''Bonuspunt''
* ''Water en Vuur''-searje:
** 2023 - ''Vuurproef''
** 2023 - ''Vuurwerk''
** 2024 - ''Vuurdoop''
** 2024 - ''Vuurrood''
** 2024 - ''Vuurzee''
** ''Vuurgloed''
* 2024 - '' Matchmaking''
* 2024 - ''Matchfixing''
* 2024 -''Kerstgevoel ver te zoeken''
* ''Vanuit Liefde''-searje:
** 2025 - ''Van nu af aan''
** 2024 - ''Van jou en mij''
* 2025 - ''Tot op de bodem'' (yn gearwurking mei [[Roel Dirven]])
;Losse [[koarte ferhalen]]
** ''De onverwachte zakenreis''
** ''Verkeerd verbonden''
** ''Wapenstok''
[https://ryanne-veldkamp.nl Naar de website van Ryanne Veldkamp]{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://aprilbooks.nl/product-category/ryanne-veldkamp/ April Books]
}}
{{DEFAULTSORT:Veldkamp, Ryanne}}
[[Kategory:Frysk romanskriuwer]]
[[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1992]]
[[Kategory:Persoan berne yn Drachten]]
7erdgfoaqdk2516ly4d77hr6ol2cve5
1227969
1227965
2026-04-13T15:38:50Z
Drewes
2754
Bewurkings fan "[[Wiki:Contributions/~2026-22807-39|~2026-22807-39]]" ([[Meidogger oerlis:~2026-22807-39|oerlis]]) werom set ta de ferzje fan "FreyaSport".
1203638
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| oar pseudonym =
| echte namme = Ryanne Velkamp
| nasjonaliteit = {{NEDnasj}}
| berne = [[5 juny]] [[1992]]
| berteplak = [[Drachten]]
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit = {{FRLetn}}
| taal = [[Nederlânsk]]
| sjenre = [[new adult]]
| perioade =
| streaming =
| tema's =
| bekendste wurk(en) =
| útjouwer = April Books
| prizen =
| webside = [https://ryanne-veldkamp.nl/boeken/ ryanne-veldkamp.nl]
}}
'''Ryanne Veldkamp''' ([[Drachten]], [[5 juny]] [[1992]]) is in [[Fryslân|Frysk]] [[skriuwster]] fan [[Nederlânsk]]talige [[new adult]]-[[roman]]s.
== Biografy ==
Ryanne Veldkamp sette harsels definityf op de kaart as in new adult-auteur. Se wie ûnder oare te gast by [[Omrop Fryslân]].
== Bibliografy ==
In oersjoch fan 'e wurken dy't Ryanne Veldkamp skreaun hat:
* 2021 - ''Omarm óns''
* 2022 - ''Duinafslag''
* Breekbaar-searje:
** 2022 - ''Breekpunt''
** 2023 - ''Kernpunt''
** 2023 - ''Eindpunt''
** 2023 - ''Bonuspunt''
* ''Water en Vuur''-searje:
** 2023 - ''Vuurproef''
** 2023 - ''Vuurwerk''
** 2024 - ''Vuurdoop''
** 2024 - ''Vuurrood''
** 2024 - ''Vuurzee''
** ''Vuurgloed''
* 2024 - '' Matchmaking''
* 2024 - ''Matchfixing''
* 2024 -''Kerstgevoel ver te zoeken''
* ''Vanuit Liefde''-searje:
** 2025 - ''Van nu af aan''
** 2024 - ''Van jou en mij''
* 2025 - ''Tot op de bodem'' (yn gearwurking mei [[Roel Dirven]])
;Losse [[koarte ferhalen]]:
** ''De onverwachte zakenreis''
** ''Verkeerd verbonden''
** ''Wapenstok''
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://aprilbooks.nl/product-category/ryanne-veldkamp/ April Books]
}}
{{DEFAULTSORT:Veldkamp, Ryanne}}
[[Kategory:Frysk romanskriuwer]]
[[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1992]]
[[Kategory:Persoan berne yn Drachten]]
pt8a81pcxe6d443uzs8qm4mf617lnx6
1227980
1227969
2026-04-14T00:28:57Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Bibliografy */ red
1227980
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks skriuwer
| ôfbylding =
| ôfbyldingstekst =
| ôfbyldingsbreedte =
| oar pseudonym =
| echte namme = Ryanne Velkamp
| nasjonaliteit = {{NEDnasj}}
| berne = [[5 juny]] [[1992]]
| berteplak = [[Drachten]]
| stoarn =
| stjerplak =
| etnisiteit = {{FRLetn}}
| taal = [[Nederlânsk]]
| sjenre = [[new adult]]
| perioade =
| streaming =
| tema's =
| bekendste wurk(en) =
| útjouwer = April Books
| prizen =
| webside = [https://ryanne-veldkamp.nl/boeken/ ryanne-veldkamp.nl]
}}
'''Ryanne Veldkamp''' ([[Drachten]], [[5 juny]] [[1992]]) is in [[Fryslân|Frysk]] [[skriuwster]] fan [[Nederlânsk]]talige [[new adult]]-[[roman]]s.
== Biografy ==
Ryanne Veldkamp sette harsels definityf op de kaart as in new adult-auteur. Se wie ûnder oare te gast by [[Omrop Fryslân]].
== Bibliografy ==
In oersjoch fan 'e wurken dy't Ryanne Veldkamp skreaun hat:
* 2021 - ''Omarm óns''
* 2022 - ''Duinafslag''
* Breekbaar-searje:
** 2022 - ''Breekpunt''
** 2023 - ''Kernpunt''
** 2023 - ''Eindpunt''
** 2023 - ''Bonuspunt''
* ''Water en Vuur''-searje:
** 2023 - ''Vuurproef''
** 2023 - ''Vuurwerk''
** 2024 - ''Vuurdoop''
** 2024 - ''Vuurrood''
** 2024 - ''Vuurzee''
** ''Vuurgloed''
* 2024 - '' Matchmaking''
* 2024 - ''Matchfixing''
* 2024 -''Kerstgevoel ver te zoeken''
* ''Vanuit Liefde''-searje:
** 2025 - ''Van nu af aan''
** 2024 - ''Van jou en mij''
* 2025 - ''Tot op de bodem'' (yn gearwurking mei [[Roel Dirven]])
;Losse [[koarte ferhalen]]:
* ''De onverwachte zakenreis''
* ''Verkeerd verbonden''
* ''Wapenstok''
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://aprilbooks.nl/product-category/ryanne-veldkamp/ April Books]
}}
{{DEFAULTSORT:Veldkamp, Ryanne}}
[[Kategory:Frysk romanskriuwer]]
[[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1992]]
[[Kategory:Persoan berne yn Drachten]]
b9l2fbr00m480lgx4ebaheuesm0mxv1
Paul Delaroche
0
191058
1227968
1227860
2026-04-13T15:06:14Z
Drewes
2754
1227968
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks keunstner
| ôfbylding = DelarochePortrait.jpg
| ôfbyldingstekst = Selsportret
| ôfbyldingsbreedte = 200px
| echte namme = Hippolyte de la Roche
| nasjonaliteit = {{FRAnasj}}
| berne = [[17 july]] [[1797]]
| berteplak = [[Parys]]
| stoarn = [[4 novimber]] [[1856]]
| stjerplak = Parys
| etnisiteit =
| regionale identiteit =
| wurksum as = keunstskilder
| perioade =
| streaming = [[Romantyk]]
| medium =
| bekendste wurk(en) =
| jierren aktyf =
| prizen =
| webside = [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Fartists%2F21615 RKD-profyl]
}}
'''Paul Delaroche''', somtiids ek '''Hippolyte Delaroche''' ([[Parys]], [[17 july]] [[1797]] - dêre, [[4 novimber]] [[1856]]) wie in Frânske [[keunstskilder]]. Hy makke foaral [[histoarjestik]]ken en portretten. <ref>Encyclopedia of Painting, s. 147 (4e druk 1979</ref>
Hy waard ferneamd yn Jeropa om syn melodramatyske ôfbyldings dy't faak ûnderwerpen út 'e Ingelske en Frânske skiednis portrettearren.
== Biografy ==
Hy waard doopt as Hippolyte de la Roche, mar syn famylje neamde him Paul. Yn 'e jierren 1820 begon er syn skilderijen te signearjen mei P. (of Paul) Delaroche.
Paul syn heit wie Grégoire-Hippolyte de la Roche, berne yn 1761, dy't út in famylje kaam dy't al generaasjes lang yn Parys fêstige wie. Hy wurke as keunstsaakkundige en -hanneler, - taksateur by in pandjeshûs en wie feilingmaster. Hy wie troud mei Marie-Catherine Bégat, dy't in jier jonger wie as hy. In omke fan memmekant fan Paul Delaroche wie de kurator fan it ''Cabinet des Estampes''. Se wennen yn in hûs oan de Rue de la Vrillière yn it 1e arrondissement. Paul wie de twadde soan; hy hie in broer, Jules, berne yn 1795, dy't ek skilder waard.
=== Oplieding ===
Hy begon syn oplieding yn 1816 as lânskipsskilder ûnder Louis Étienne Watelet. Twa jier letter ferhuze hy nei it atelier fan Antoine-Jean Gros, dêr't syn broer al lid wie. Yn 1822 makke er syn [[debút]] yn de ''Salon de Paris''. Dêr moete er Théodore Géricault en Eugène Delacroix, dy't sawat like âld wiene, en mei wa't er rillegau de kearngroep fan Paryske histoarjeskilders foarme.
===Houlik en bern===
Op 28 jannewaris 1835 troude er yn [[Rome]] mei Louise Vernet, de 17 jier jongere dochter fan syn kollega [[Horace Vernet]]. Hy wie it jier derfoar mei har ferloofd rekke by in reis nei [[Itaalje]]; Horace Vernet wie doe direkteur fan 'e Académie de France yn Rome. Louise waard ferskate kearen troch him portrettearre, hoewol't skilderijen fan har troch Théodore Géricault (as bern), troch [[Jean Auguste Dominique Ingres| Ingres]], en troch har heit ek bewarre bleaun binne. Harren earste soan, Horace, waard berne yn 1836, yn 1841 folge troch twadde soan, Philippe. Op 28 desimber 1845 stoar Louise oan koarts mei 31 jier, wêrtroch't Delaroche djip wanhopich rekke.
===''Hémicycle''===
Yn 1837 krige Delaroche fan de arsjitekt [[Félix Duban]] de opdracht ta it meitsjen fan in enoarme wandskildering yn de healrûne teäteraula fan de École des Beaux Arts. It wurk yn 'e trant fan 'e [[skoalle fan Athene]] wie sânentweintich meter breed en skildere yn oaljeferve dy't fuort op 'e muorre oanbrocht waard. It wurk stiet bekend as de ''Hémicycle''. Yn it sintrale part sjocht men foarname sitten mei de trije skeppers fan it Parthenon: de byldhouwer Phidias, de arsjitekt Ictinus, en de skilder Apelles. Sy fertsjintwurdigje de ienheid fan de keunsten.
Links en rjochts fan it middendiel binne de fiifensantich grutste keunstners fan alle tiden mei-inoar yn petear yn lytse groepkes. Om in froulik elemint yn te bringen skildere Delaroche ek de njoggen muzen as kreaze jonge froulju. It wurk wie klear yn 1841, mar waard swier skansearre by in brân yn 1855. De restauraasje waard om reden fan it ferstjerren fan de skilder yn 1856 fuortset en dienmakke troch [[Joseph-Nicolas Robert-Fleury]].
<gallery widths="145" heights="145">
Hemicylce of the Ecole des Beaux-Arts 2.jpg|Linker helte, mit [[Titiaan]], [[Caravaggio]], [[Rembrandt]], [[Peter Paul Rubens|Rubens]] en [[Diego Velázquez|Velazquez]] en ek de byldhouwers.
Paul Delaroche - Hémicycle.jpg|De middelste groep omfettet Iktinos (arsjitektuer), Appeles (skilderkeunst) en Phidias (byldhoukeunst), lykas allegoryen fan'e Grykske en Romeinske Aldheid, Goatyk en Renêssânse.
Hemicycle of the Ecole des Beaux-Arts 3.jpg|Rjochter helte, ûnder de ôfbylden binne Giotto, Raphael, [[Leonardo da Vinci]], [[Michelangelo]] en [[Albrecht Dürer|Dürer]], en ek de arsjitekten.
</gallery>
== Learlingen ==
Nei de [[selsmoard]] fan Antoine-Jean Gros yn 1835, naam er it atelier fan Gros oer, dat er oant 1843 yn 't wurk hold. Dat jier, nettsjinsteande krêftige protesten fan syn studinten, joech er syn posysje oer nei't in studint ferstoar by in ynwijingsritueel. Syn studinten wiene ûnder oaren Marie-Alexandre Alophe, Edward Armitage, Gustave Boulanger, Friedrich August Bouterwek, Charles-François Daubigny, Edouard Frère, Jean-Léon Gérôme, Charles Landelle, Charles Lucy, Jean-François Millet, Wilhelm Streckfuß, en Adolphe Yvon, lykas pioniers fan 'e fotografy lykas Gustave Le Gray en Charles Nègre. Oangeande de daguerreotypie, in iere foarm fan fotografy dy't yn 'e jierren 1830 ûntstie, wurdt him de útspraak taskreaun: ''À partir d’aujourd’hui la peinture est morte''. ("Fan hjoed ôf oan is skilderjen dea.")
== Galery ==
<gallery widths="145" heights="145">
Delaroche Pilgrims in Rome.jpg|''Pylgers yn Rome'', 1842
DelarocheKingEdward.jpg|''Édouard V, roi mineur d'Angleterre, et Richard, duc d'York, son frère puîné'', 1831
Children of King Eduard IV IMG 7015.JPG|''Bern fan Eduard IV'', 1852
DelarocheLadyJaneGrey.jpg|''Terjochtstelling fan Lady Jane Grey'', 1833
DelarocheQueenElizabeth.jpg|''[[Elisabeth I fan Ingelân|Elizabeth I]]'', 1823
Peter der-Grosse 1838.jpg|''[[Peter de Grutte]]'', 1838
Henriette Sontag in her Donna Anna costume 1831, painting of Paul Delaroche.jpg|''Henriette Sontag'', 1831
DelarocheNapoleon.jpg|''[[Napoleon]] docht ôfstân fan 'e troan yn Fontainebleau'', 1845
Paul Delaroche - Le comte Narcisse-Achille de Salvandy (1846).JPG|''Narcisse-Achille de Salvandy'', 1846
Portrait-de-James-Alexandre-de-Pourtales-Gorgier.jpg|''James Alexandre de Pourtalès'', 1846
Paul Delaroche by François Guizot, c. 1839 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09328.JPG|''François Guizot'', om 1839 hinne<!--n.b. bestandsnaam is foutief-->
File:NantesMADelarocheLouiseVernet.jpg|''De frou fan de keunstner, Louise Vernet, op har deabêd'' (1846)
</gallery>
{{Commons|Paul Delaroche}}
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Delaroche, Hippolyte}}
[[Kategory:Frânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Lid fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1797]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1856]]
r1n8oluidii2dlz0eijj2l22tqp47cd
The Big Sleep
0
191059
1227967
1227851
2026-04-13T14:13:31Z
Mysha
254
Min ofte mear
1227967
wikitext
text/x-wiki
[[File:The-Big-Sleep-trailer-book.jpg|thumb|Byld út de film-fersje fan ''The Big Sleep'' fan [[1946]], dêr't [[Humphrey Bogart]] yn de hân de boek-ferzje hat.]]
'''''The Big Sleep''''' ([Ingelsk]]: "De Grutte Sliep") is in [[misdieroman]] fan 'e skriuwer [[Raymond Chandler]], út de [[Feriene Steaten]], mar opbrocht yn [[Grut Brittanje]]. It boek kaam yn [[1939]] út by [[Alfred A. Knopf]].
== Ynhâld ==
It ferhaal spilet him ôf yn Los Angeles en is opmerklik om't in soad yntriges en ûnferwachte winskings it ferhaal kompleks meitsje.
{{Plotbedjer}}
Priveedetektive Philip Marlowe wurdt ynhierd troch generaal Sternwood, in rike, ferlamme man, dy't Marlowe fertelt dat er syn help wol omdat syn dochter Carmen sjantearre wurdt troch Arthur Gwynn Geiger, in boekhanneler. Marlowe oanfurdiget de opdracht, mar ear't er fuortgiet freget Asteran, de twadde dochter fan generaal of er ynhierd is om har man Rusty Regan weom te finen, dy't in moanne werom ferdwûn is. Marlowe giet nei Geigers boekhannel en ûntdekt dat it in útliensaak foar pornografyske boeken is. Marlowe spoart Geiger op. dy't folget nei de man syn hûs. Hy sjocht dat ek Carmen Sternwood binnen is. Ynienen is der in flits fan in fototastel, folge troch in skreau fan Carmen. Marlowe komt nei it hûs ta en der wurdt trije kear sketten, en immen rint fuort. Binnen sit Carmen drogearre en neaken op in stoel foar in kamera, mei oan har fuotten it lyk fan Geiger; de film is lykwols fuort. Marlowe bringt it famke nei har hûs, mar as er weromkomt, is Geigers lichem ferdwûn. De oare deis lit de plysje him witte dat de auto fan de Sternwoods fûn is, fan in pier de oseaan yn riden, mei it lyk fan de sjauffeur der noch yn. Ek de plysje freget oft er op 'e syk is nei Regan.
Neigeraden dat it ferhaal him ûntteart, fynt Marlowe út dat de sjauffeur fereale wie op Carmen Sternwood, en Geiger deade hat om de fotos. Ek in oare figuer, in Joe Brody, liket wat mei de moard op Geiger te krijen te hawwen, mar dy wurdt ek dea dien. It docht bliken dat Brody en Agnes Lozelle, in meiwurker fan Geiger, it plan opfette hiene om Geigers winstjaande saakje oer te nimmen. Brody is ek wa't de negativen en ôfdrukken fan de foto's fan Carmen Sternwood hat. As Marlowe letter besiket om ynformaasje en foto's fan syn klient fan Brody los te krijen wurdt Brody ek fermoarde. Sels as de detektive úteinlik beslach leit op de foto's, blykt it ferhaal oer de sjantaazje net te klopjen, en Marlowe set syn ûndersyk fierder.
== Wurdearring ==
Fan it ferhaal is yn [[1946]] in film makke troch [[Howard Hawks]], mei [[Humphrey Bogart]] en [[Lauren Bacall]]. It doch as al te maklike ferhaal waard noch yngewikkelder trochdat guon parten yn de film net opnaam waarden. Yn [[1978]] waard de film nochris dien. Dy ferzje omfiemet parten oer drugsferslaving, homoseksualiteit, pornografy en neakenens, dy't yn yn 1046 net koenen fanwegen it publyk. Lykwols wie disse ferzjj set yn it [[Londen]] fan de jierren 1970.
It boek ''The Big Sleep'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].
[[Kategory:Literêr wurk fan Raymond Chandler]]
[[Kategory:Misdieroman]]
[[Kategory:Ingelsktalige roman]]
[[Kategory:Roman út 1939]]
[[Kategory:Literatuer oer in privee-detektive]]
hf0gouyyfm0g28rkj15y2ew87td1nkc
1227971
1227967
2026-04-13T17:15:02Z
Drewes
2754
1227971
wikitext
text/x-wiki
[[File:The-Big-Sleep-trailer-book.jpg|thumb|Byld út de film-fersje fan ''The Big Sleep'' fan [[1946]], dêr't [[Humphrey Bogart]] yn de hân de boek-ferzje hat.]]
'''''The Big Sleep''''' ([Ingelsk]]: "De Grutte Sliep") is in [[misdieroman]] fan 'e skriuwer [[Raymond Chandler]], út de [[Feriene Steaten]], mar opbrocht yn [[Grut Brittanje]]. It boek kaam yn [[1939]] út by [[Alfred A. Knopf]].
== Ynhâld ==
It ferhaal spilet him ôf yn Los Angeles en is opmerklik om't in soad yntriges en ûnferwachte winskings it ferhaal kompleks meitsje.
{{Plotbedjer}}
Priveedetektive Philip Marlowe wurdt ynhierd troch generaal Sternwood, in rike, ferlamme man, dy't Marlowe fertelt dat er syn help wol omdat syn dochter Carmen sjantearre wurdt troch Arthur Gwynn Geiger, in boekhanneler. Marlowe oanfurdiget de opdracht, mar ear't er fuortgiet freget Asteran, de twadde dochter fan generaal of er ynhierd is om har man Rusty Regan weom te finen, dy't in moanne werom ferdwûn is. Marlowe giet nei Geigers boekhannel en ûntdekt dat it in útliensaak foar pornografyske boeken is. Marlowe spoart Geiger op. dy't folget nei de man syn hûs. Hy sjocht dat ek Carmen Sternwood binnen is. Ynienen is der in flits fan in fototastel, folge troch in skreau fan Carmen. Marlowe komt nei it hûs ta en der wurdt trije kear sketten, en immen rint fuort. Binnen sit Carmen drogearre en neaken op in stoel foar in kamera, mei oan har fuotten it lyk fan Geiger; de film is lykwols fuort. Marlowe bringt it famke nei har hûs, mar as er weromkomt, is Geigers lichem ferdwûn. De oare deis lit de plysje him witte dat de auto fan de Sternwoods fûn is, fan in pier de oseaan yn riden, mei it lyk fan de sjauffeur der noch yn. Ek de plysje freget oft er op 'e syk is nei Regan.
Neigeraden dat it ferhaal him ûntteart, fynt Marlowe út dat de sjauffeur fereale wie op Carmen Sternwood, en Geiger deade hat om de fotos. Ek in oare figuer, in Joe Brody, liket wat mei de moard op Geiger te krijen te hawwen, mar dy wurdt ek dea dien. It docht bliken dat Brody en Agnes Lozelle, in meiwurker fan Geiger, it plan opfette hiene om Geigers winstjaande saakje oer te nimmen. Brody is ek wa't de negativen en ôfdrukken fan de foto's fan Carmen Sternwood hat. As Marlowe letter besiket om ynformaasje en foto's fan syn klient fan Brody los te krijen wurdt Brody ek fermoarde. Sels as de detektive úteinlik beslach leit op de foto's, blykt it ferhaal oer de sjantaazje net te klopjen, en Marlowe set syn ûndersyk fierder.
== Personaazjes ==
* Philip Marlowe, priveedetektive
* Generaal Sternwood, in rike en sike âlde man
* Vivian Sternwood, de âldste dochter fan 'e generaal
* Terrance "Rusty" Reagan, Vivian's lang ferlerne man
* Carmen Sternwood, de jongere dochter fan 'e generaal
* Owen Taylor, de sjauffeur fan 'e Sternwoods
* Norris, de butler fan 'e Sternwoods
* Arthur Gwynn Geiger, boekferkeaper en pornograaf
* Carol Lundgren, Geiger's jonge leafste
* Agnes Lozelle, Geiger's boekhannelsklerk en in krimineel
* Eddie Mars, in misdiedbaas
* Mona (Grant) Mars, syn frou
* Joe Brody, in oplichter en Mona Mars' eks-leafste
* Bernie Ohls, in plysjeûndersiker en Marlowe's freon
* Taggart Wilde, de distriktsadvokaat
* Kaptein Cronjager, de pleatslike plysjekaptein en Marlowe's fijân
* Harry Jones, in boef
* Lash Canino, hiermoardner
== Wurdearring ==
Fan it ferhaal is yn [[1946]] in film makke troch [[Howard Hawks]], mei [[Humphrey Bogart]] en [[Lauren Bacall]]. It doch as al te maklike ferhaal waard noch yngewikkelder trochdat guon parten yn de film net opnaam waarden. Yn [[1978]] waard de film nochris dien. Dy ferzje omfiemet parten oer drugsferslaving, homoseksualiteit, pornografy en neakenens, dy't yn yn 1046 net koenen fanwegen it publyk. Lykwols wie disse ferzjj set yn it [[Londen]] fan de jierren 1970.
It boek ''The Big Sleep'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].
[[Kategory:Literêr wurk fan Raymond Chandler]]
[[Kategory:Misdieroman]]
[[Kategory:Ingelsktalige roman]]
[[Kategory:Roman út 1939]]
[[Kategory:Literatuer oer in privee-detektive]]
9e6n5z0sknyeaors5y7txv2x13tpg4d
1227972
1227971
2026-04-13T17:21:06Z
Drewes
2754
[[]] better
1227972
wikitext
text/x-wiki
[[File:The-Big-Sleep-trailer-book.jpg|thumb|Byld út de film-fersje fan ''The Big Sleep'' fan [[1946]], dêr't [[Humphrey Bogart]] yn de hân de boek-ferzje hat.]]
'''''The Big Sleep''''' ([Ingelsk]]: "De Grutte Sliep") is in [[misdieroman]] fan 'e skriuwer [[Raymond Chandler]], út de [[Feriene Steaten]], mar opbrocht yn [[Grut Brittanje]]. It boek kaam yn [[1939]] út by [[Alfred A. Knopf, Inc.]].
== Ynhâld ==
It ferhaal spilet him ôf yn Los Angeles en is opmerklik om't in soad yntriges en ûnferwachte winskings it ferhaal kompleks meitsje.
{{Plotbedjer}}
Priveedetektive Philip Marlowe wurdt ynhierd troch generaal Sternwood, in rike, ferlamme man, dy't Marlowe fertelt dat er syn help wol omdat syn dochter Carmen sjantearre wurdt troch Arthur Gwynn Geiger, in boekhanneler. Marlowe oanfurdiget de opdracht, mar ear't er fuortgiet freget Asteran, de twadde dochter fan generaal of er ynhierd is om har man Rusty Regan weom te finen, dy't in moanne werom ferdwûn is. Marlowe giet nei Geigers boekhannel en ûntdekt dat it in útliensaak foar pornografyske boeken is. Marlowe spoart Geiger op. dy't folget nei de man syn hûs. Hy sjocht dat ek Carmen Sternwood binnen is. Ynienen is der in flits fan in fototastel, folge troch in skreau fan Carmen. Marlowe komt nei it hûs ta en der wurdt trije kear sketten, en immen rint fuort. Binnen sit Carmen drogearre en neaken op in stoel foar in kamera, mei oan har fuotten it lyk fan Geiger; de film is lykwols fuort. Marlowe bringt it famke nei har hûs, mar as er weromkomt, is Geigers lichem ferdwûn. De oare deis lit de plysje him witte dat de auto fan de Sternwoods fûn is, fan in pier de oseaan yn riden, mei it lyk fan de sjauffeur der noch yn. Ek de plysje freget oft er op 'e syk is nei Regan.
Neigeraden dat it ferhaal him ûntteart, fynt Marlowe út dat de sjauffeur fereale wie op Carmen Sternwood, en Geiger deade hat om de fotos. Ek in oare figuer, in Joe Brody, liket wat mei de moard op Geiger te krijen te hawwen, mar dy wurdt ek dea dien. It docht bliken dat Brody en Agnes Lozelle, in meiwurker fan Geiger, it plan opfette hiene om Geigers winstjaande saakje oer te nimmen. Brody is ek wa't de negativen en ôfdrukken fan de foto's fan Carmen Sternwood hat. As Marlowe letter besiket om ynformaasje en foto's fan syn klient fan Brody los te krijen wurdt Brody ek fermoarde. Sels as de detektive úteinlik beslach leit op de foto's, blykt it ferhaal oer de sjantaazje net te klopjen, en Marlowe set syn ûndersyk fierder.
== Personaazjes ==
* Philip Marlowe, priveedetektive
* Generaal Sternwood, in rike en sike âlde man
* Vivian Sternwood, de âldste dochter fan 'e generaal
* Terrance "Rusty" Reagan, Vivian's lang ferlerne man
* Carmen Sternwood, de jongere dochter fan 'e generaal
* Owen Taylor, de sjauffeur fan 'e Sternwoods
* Norris, de butler fan 'e Sternwoods
* Arthur Gwynn Geiger, boekferkeaper en pornograaf
* Carol Lundgren, Geiger's jonge leafste
* Agnes Lozelle, Geiger's boekhannelsklerk en in krimineel
* Eddie Mars, in misdiedbaas
* Mona (Grant) Mars, syn frou
* Joe Brody, in oplichter en Mona Mars' eks-leafste
* Bernie Ohls, in plysjeûndersiker en Marlowe's freon
* Taggart Wilde, de distriktsadvokaat
* Kaptein Cronjager, de pleatslike plysjekaptein en Marlowe's fijân
* Harry Jones, in boef
* Lash Canino, hiermoardner
== Wurdearring ==
Fan it ferhaal is yn [[1946]] in film makke troch [[Howard Hawks]], mei [[Humphrey Bogart]] en [[Lauren Bacall]]. It doch as al te maklike ferhaal waard noch yngewikkelder trochdat guon parten yn de film net opnaam waarden. Yn [[1978]] waard de film nochris dien. Dy ferzje omfiemet parten oer drugsferslaving, homoseksualiteit, pornografy en neakenens, dy't yn yn 1046 net koenen fanwegen it publyk. Lykwols wie disse ferzjj set yn it [[Londen]] fan de jierren 1970.
It boek ''The Big Sleep'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].
[[Kategory:Literêr wurk fan Raymond Chandler]]
[[Kategory:Misdieroman]]
[[Kategory:Ingelsktalige roman]]
[[Kategory:Roman út 1939]]
[[Kategory:Literatuer oer in privee-detektive]]
25aifupuqxpb7kf6plurz6fj8gee90l
1227985
1227972
2026-04-14T11:22:02Z
Mysha
254
/* Wurdearring */ "ferzje" mei twa kear in e
1227985
wikitext
text/x-wiki
[[File:The-Big-Sleep-trailer-book.jpg|thumb|Byld út de film-fersje fan ''The Big Sleep'' fan [[1946]], dêr't [[Humphrey Bogart]] yn de hân de boek-ferzje hat.]]
'''''The Big Sleep''''' ([Ingelsk]]: "De Grutte Sliep") is in [[misdieroman]] fan 'e skriuwer [[Raymond Chandler]], út de [[Feriene Steaten]], mar opbrocht yn [[Grut Brittanje]]. It boek kaam yn [[1939]] út by [[Alfred A. Knopf, Inc.]].
== Ynhâld ==
It ferhaal spilet him ôf yn Los Angeles en is opmerklik om't in soad yntriges en ûnferwachte winskings it ferhaal kompleks meitsje.
{{Plotbedjer}}
Priveedetektive Philip Marlowe wurdt ynhierd troch generaal Sternwood, in rike, ferlamme man, dy't Marlowe fertelt dat er syn help wol omdat syn dochter Carmen sjantearre wurdt troch Arthur Gwynn Geiger, in boekhanneler. Marlowe oanfurdiget de opdracht, mar ear't er fuortgiet freget Asteran, de twadde dochter fan generaal of er ynhierd is om har man Rusty Regan weom te finen, dy't in moanne werom ferdwûn is. Marlowe giet nei Geigers boekhannel en ûntdekt dat it in útliensaak foar pornografyske boeken is. Marlowe spoart Geiger op. dy't folget nei de man syn hûs. Hy sjocht dat ek Carmen Sternwood binnen is. Ynienen is der in flits fan in fototastel, folge troch in skreau fan Carmen. Marlowe komt nei it hûs ta en der wurdt trije kear sketten, en immen rint fuort. Binnen sit Carmen drogearre en neaken op in stoel foar in kamera, mei oan har fuotten it lyk fan Geiger; de film is lykwols fuort. Marlowe bringt it famke nei har hûs, mar as er weromkomt, is Geigers lichem ferdwûn. De oare deis lit de plysje him witte dat de auto fan de Sternwoods fûn is, fan in pier de oseaan yn riden, mei it lyk fan de sjauffeur der noch yn. Ek de plysje freget oft er op 'e syk is nei Regan.
Neigeraden dat it ferhaal him ûntteart, fynt Marlowe út dat de sjauffeur fereale wie op Carmen Sternwood, en Geiger deade hat om de fotos. Ek in oare figuer, in Joe Brody, liket wat mei de moard op Geiger te krijen te hawwen, mar dy wurdt ek dea dien. It docht bliken dat Brody en Agnes Lozelle, in meiwurker fan Geiger, it plan opfette hiene om Geigers winstjaande saakje oer te nimmen. Brody is ek wa't de negativen en ôfdrukken fan de foto's fan Carmen Sternwood hat. As Marlowe letter besiket om ynformaasje en foto's fan syn klient fan Brody los te krijen wurdt Brody ek fermoarde. Sels as de detektive úteinlik beslach leit op de foto's, blykt it ferhaal oer de sjantaazje net te klopjen, en Marlowe set syn ûndersyk fierder.
== Personaazjes ==
* Philip Marlowe, priveedetektive
* Generaal Sternwood, in rike en sike âlde man
* Vivian Sternwood, de âldste dochter fan 'e generaal
* Terrance "Rusty" Reagan, Vivian's lang ferlerne man
* Carmen Sternwood, de jongere dochter fan 'e generaal
* Owen Taylor, de sjauffeur fan 'e Sternwoods
* Norris, de butler fan 'e Sternwoods
* Arthur Gwynn Geiger, boekferkeaper en pornograaf
* Carol Lundgren, Geiger's jonge leafste
* Agnes Lozelle, Geiger's boekhannelsklerk en in krimineel
* Eddie Mars, in misdiedbaas
* Mona (Grant) Mars, syn frou
* Joe Brody, in oplichter en Mona Mars' eks-leafste
* Bernie Ohls, in plysjeûndersiker en Marlowe's freon
* Taggart Wilde, de distriktsadvokaat
* Kaptein Cronjager, de pleatslike plysjekaptein en Marlowe's fijân
* Harry Jones, in boef
* Lash Canino, hiermoardner
== Wurdearring ==
Fan it ferhaal is yn [[1946]] in film makke troch [[Howard Hawks]], mei [[Humphrey Bogart]] en [[Lauren Bacall]]. It doch as al te maklike ferhaal waard noch yngewikkelder trochdat guon parten yn de film net opnaam waarden. Yn [[1978]] waard de film nochris dien. Dy ferzje omfiemet parten oer drugsferslaving, homoseksualiteit, pornografy en neakenens, dy't yn yn 1046 net koenen fanwegen it publyk. Lykwols wie disse ferzje set yn it [[Londen]] fan [[1970-er jierren|de jierren 1970]].
It boek ''The Big Sleep'' waard yn [[1999]] opnaam yn [[Le Monde's 100 boeken fan de iuw]].
[[Kategory:Literêr wurk fan Raymond Chandler]]
[[Kategory:Misdieroman]]
[[Kategory:Ingelsktalige roman]]
[[Kategory:Roman út 1939]]
[[Kategory:Literatuer oer in privee-detektive]]
gph506s2aysqsr3jupyrn1crvif8k1u
Oerlis:Pleatsmoarden
1
191069
1227962
1227948
2026-04-13T12:56:02Z
Mysha
254
Pleatsmoarden op de Súdpoal?
1227962
wikitext
text/x-wiki
== Pleatsmoarden. ==
(Ik ha de ûndersteande tekst eefkes ferhûze nei dit plak, want ik tink dat it hjir thús heart).
Goeiejûn @RomkeHoekstra, ik seach dat jo oan 'e gong wie mei Súdafrikaanske provinsjes. Moai dat ek wat omtinken jûn wurdt oan dat part fan de wrâld. Binne jo fan doel yn 'e takomst mear siden oar Súd-Afrika oan te meitsjen? Ik woe der yn 'e neie takomst ek mear oer skriuwe, foaral omreden dat ik dêr de lêste jierren in soad hinne gean. Ik woe benammen skriuwe oer plakken, de histoarje ensfh. Mar ik wol jo neat ûnthâlde, dus skriuw mar raak wêr't jo oer skriuwe wolle:-). Ik woe jo al even wize op de side oer de pleatsmoarden dy't jo in stikmannich jierren lyn skreaun hiene. Ik tink dat dy wol wat mear in neutralere dekking hawwe kin. Ik tink jo hawwe dy fan it Afrikaanstalige lemma oernommen, en dy sjocht it suver fan ien kant. Jo kinne bygelyks nei de Ingelske fariant sjen dy't dêr folle neutraler oer giet. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 4 apr 2026, 20.45 (CEST)
:{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha it artikel oer de pleatsmoarden in bytsje oanpast en hoopje dat it jo sa goed is. En oars soe ik it moai fine as jo de sinnen hjir eefkes delsetten wêr't jo muoite mei ha. Ik ha de Súdafrikaanske provinsjes beskreaun en it lemma oer Súd-Afrika foar in grut part fernijd - it artikel oer it lân sels wie yntusken nammentlik ek datearre. Yn it gefal fan Súd-Afrika (en sa ek Meksiko) stie boppedat noch in ynfoboks dy't op 'e mobyl der foar soarge dat de begjintekst fan it artikel hast net te lêzen wie. Moai dat jo ek wat oan Súd-Afrika dwaan wolle want der binne ek noch in pear grutte plakken dêr't de artikels wol wat útwreiding nedich ha. Ik ha genôch oare ûnderwerpen wêr't ik noch mei te set wol, mar út en troch sil ik ek wol wer oer Súd-Afrika skriuwe. Ik winskje jo noflike Peaskedagen ta.--RomkeHoekstra (oerlis) 4 apr 2026, 23.06 (CEST)
@RomkeHoekstra, goeiemoarn. Sorry foar it lette respons, ik haw drokke dagen op it stuit en de maitiid is hjir en dêr is soad wurk te dwaan. Hawwe jo fierders in goed Peaske hân? Oangeande it artikel oer de pleatsmoarden, liket it artikel wat te folle te hingjen rjochting dat de moarden op de boeren rjochte binne op blanke boeren. Sa liket it Afrikaansktalige lemma te wêzen. Foar in soad Afrikaners fielt dat yndie sa, mar de kriminaliteit is spitigernôch yn it algemien yn it lân tanommen en boeren binne dêr ek slachtoffer fan wurden. It soe moai wêze dat der ek eefkes yn neamd wurde kin dat, neffens it Súdafrikaanske statyk en de Transvaal boere-organisaasje boeremoarden tusken 2015-2017 tusken de 54 en 73 moarden it jier yn in totaal fan 20.000 moarden it jier yn it lân. Ek soe it baas wêze dat der neamd wurdt dat ek swarte wurknimmers by de oanfallen omkommen binne, en ik miende dat dat tal noch heger wie as de blanken. Jo kinne oars it bêste even nei it Ingelsktalige lemma sjen. Dêr binne yn ekstreemrjochtse rûnten by Afrikaners dy't de pleatsmoarden as in folkemoard omskriuwe wolle, itjinge troch Trump en syn regear en oare rjochtse politisy oernommen waard. Ik hoopje dat ik it in bytsje dúdliker makke ha. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 12 apr 2026, 07.06 (CEST)
::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha dit artikel oer de pleatsmoarden yn 2017 skreaun. Ik wit eins net iens mear wat de oanlieding wie want it is al wer 9 jier lyn, mar ik leau dat it doe yn it nijs wie. It wie in oersetting fan 'e Afrikaansktalige side (Afrikaansk wurdt trouwens net allinnich troch Afrikaners praat, de grutste groep - 60% oant 65% - fan 'e Afrikaansktalige mienskip wurdt foarme troch de kleurlingen en dy sille grif ek aktyf wêze op 'e Afrikaansktalige wiki). It lestige by it skriuwen oer dit ûnderwerp is dat der in soad aktivisme om hinne hinget. Dat makket it ûnderwerp al gau kontroversjeel om't aktivisten (of politisi) de pleatsmoarden fanút in eigen perspektyf en mei eigen bedoelings ynkleurje. Guon meitsje it grutter troch bygelyks de claim genoside te brûken, oaren wolle de pleatsmoarden - út skamte, mar miskien ek wol om't it har ûnferskillich lit - leafst sa lyts mooglik hâlde. Net foar neat stiet der dat it in tige beladen ûnderwerp is. Neutrale minsken binne der net, mar it is wol fan grut belang hjir neutraal te skriuwen. Dit artikel besiket spesifyk oer de pleatsmoarden te ynformearjen, net oer de kriminaliteit yn Súd-Afrika yn it algemien. Yn 2019 wiene der yn Jehannesburch grutskalige útbraken fan geweld tsjin migranten ([[:en:2019 Johannesburg riots]]), wêrby't minsken fermoarde en winkels yn 'e brân stutsen waarden. It wie net de earste kear dat soks barde en ek net de lêste kear. Ik skriuw dit hjir om't it dúdlik makket dat haat tsjin minderheden ek yn 'e Súdafrikaanske samenleving foarkomt. En dat it maklik aktivearre wurde kin, bygelyks troch minsken as Julius Malema. Sawol by de boeren op ôfhandich lizzende pleatsen as de migranten út oare Afrikaanske lannen giet it om minderheden yn in faak kwetsbere posysje. Ik wyt net wat de oaren derfan tinke, mar sokke foarmen fan geweld kinne spesifyk beskreaun wurde en hoege, wat my oanbelanget, net op ien bulte smiten te wurden mei oare geweldsmisdriuwen, dy't faak fan in tige oare aard binne. Ik lit it artikel no ynearsten foar wat it is, mar it stiet jo fansels frij om it út te wreidzjen.
[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 apr 2026, 12.24 (CEST)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], it bliuwt yndie in beladen ûnderwerp. It is de lêste tiden wer mear yn it nijs, net fanwegen de moarden sels (dy binne de lêste jierren ôfnaam, dochs komme noch hieltyd wol foar), mar mear om politike redenen. Fral om't Trump claimde dat der in blanke genoside geande is yn Súd-Afrika en dat er blanke Súdafrikanen asyl oanbea yn e Feriene Steaten. Ja ik wit dat de mearderheid fan Afrikaansktaligen net-blanken binne, mar ik sjoch wol in gâns ferskil tusken it Afrikaansktalige en Ingelsktalige lemma hjiroer. Jo skriuwe dat dizze side oer de pleatsmoarden giet. Dêr hawwe jo gelyk yn, mar it soe, nei myn miening, relevant wêze om de kontekst te wjerjaan wêryn de pleatsmoarden plakfine. Oan iene kant wurdt der oppenearre dat boeren ornearre wurde fan de rôfmoarden, itjinge yn it artikel neamd waard, mar it is neffens my ek relevant oan te jaan oan oare kant te neamen dat de kriminaliteit en homiside yn syn totalens tanaam is en dat de pleatsmoarden dêr part fan binne. Dêr soene de sifers êr't ik nei ferwiisde by yn neamd wurde kinne. Dêr binne grif groepen dy't slachtoffer binne fan haat yn de Súdafrikaanske maatskippij, lykas yn in soad oare plakken op 'e wrâld. Ja dat grutskalige geweld yn 2019 tsjin migranten wie net bêst en ik kin sels ûnderskriuwe dat migranten har net altyd feilich fiele dêr en ik kin Simbabwanen dêre dy't dêr wurkje dêr delsjoen op wurde dat hja wurk fan Súdafrikanen ôfpakke. En útspraken lykas dy fan Malema helpe net mei. It liet ''Skiet die Boer'' of ''Kill the Boer'' wie in protestliet fan de 1970-er of 80-er jierren yn 'e snuorje fan 'e apartheid. Dat liet waard him pear jier lyn troch it Gerjochtshôf fan Súd-Afrika ferbean te brûken, om't soks ta geweld oansette koe en dat moat nea oanmoedige wurde. De ûntefredenens is noch tige grut by in part fan de befolking. Nei't de apartheid yn 1994 offisjeel ôfskaft waard, is dêr hieltyd noch in ekonomyske apartheid. De blanken, dy't 7% fan de befolking foarmje hawwe noch altyd 70% fan de lânbougrûn yn hannen. De wurkleazens fan blanken is leau'k 7%, wylst dy fan swarten om de 40% (miende ik om-ende-by) is. En boppedat binne der by guon noch altyd de littekens fan it apartheidsrezjym dat net neat wie. Wat is de miening fan oare meidoggers @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]]? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 apr 2026, 02.59 (CEST)
:::: Ik wit net goed wat ik hjir mei oan moat; ik soe sizze: de pleatsmoarden yn [[Súd-Afrika]] binne ferbûn mei de pleatsmoarden yn [[Simbabwe]]. It skynt dat yn Simbabwe it mear oer it oernimmen fan de pleatsen giet, wylst it yn SA mear om rôf giet. ([[Nigearia]] is wat te fier fuort foar my, dat dêr wit ik net krekt fan wat de eftergrûn is.) Mar of sa'n ûnderskie wier makke wurde kin, of dat it ferskil feroasake wurdt troch hoe de trije lannen it probleem oanpakke, dat wit ik net. Grif wie it better en skriuw in artikel oer pleatsmoarden, mei de mûglike oarsaken, en dan stikjes apart oer [[Brazylje]], Nigearje, Simbabwe en Súd-Afrika oer hoe dy neamde oarsaken al as net treffe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
hgg35p58ol3xuqak8x0tbybysaokc0i
1227973
1227962
2026-04-13T17:26:55Z
RomkeHoekstra
10582
1227973
wikitext
text/x-wiki
== Pleatsmoarden. ==
(Ik ha de ûndersteande tekst eefkes ferhûze nei dit plak, want ik tink dat it hjir thús heart).
Goeiejûn @RomkeHoekstra, ik seach dat jo oan 'e gong wie mei Súdafrikaanske provinsjes. Moai dat ek wat omtinken jûn wurdt oan dat part fan de wrâld. Binne jo fan doel yn 'e takomst mear siden oar Súd-Afrika oan te meitsjen? Ik woe der yn 'e neie takomst ek mear oer skriuwe, foaral omreden dat ik dêr de lêste jierren in soad hinne gean. Ik woe benammen skriuwe oer plakken, de histoarje ensfh. Mar ik wol jo neat ûnthâlde, dus skriuw mar raak wêr't jo oer skriuwe wolle:-). Ik woe jo al even wize op de side oer de pleatsmoarden dy't jo in stikmannich jierren lyn skreaun hiene. Ik tink dat dy wol wat mear in neutralere dekking hawwe kin. Ik tink jo hawwe dy fan it Afrikaanstalige lemma oernommen, en dy sjocht it suver fan ien kant. Jo kinne bygelyks nei de Ingelske fariant sjen dy't dêr folle neutraler oer giet. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 4 apr 2026, 20.45 (CEST)
:{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha it artikel oer de pleatsmoarden in bytsje oanpast en hoopje dat it jo sa goed is. En oars soe ik it moai fine as jo de sinnen hjir eefkes delsetten wêr't jo muoite mei ha. Ik ha de Súdafrikaanske provinsjes beskreaun en it lemma oer Súd-Afrika foar in grut part fernijd - it artikel oer it lân sels wie yntusken nammentlik ek datearre. Yn it gefal fan Súd-Afrika (en sa ek Meksiko) stie boppedat noch in ynfoboks dy't op 'e mobyl der foar soarge dat de begjintekst fan it artikel hast net te lêzen wie. Moai dat jo ek wat oan Súd-Afrika dwaan wolle want der binne ek noch in pear grutte plakken dêr't de artikels wol wat útwreiding nedich ha. Ik ha genôch oare ûnderwerpen wêr't ik noch mei te set wol, mar út en troch sil ik ek wol wer oer Súd-Afrika skriuwe. Ik winskje jo noflike Peaskedagen ta.--RomkeHoekstra (oerlis) 4 apr 2026, 23.06 (CEST)
@RomkeHoekstra, goeiemoarn. Sorry foar it lette respons, ik haw drokke dagen op it stuit en de maitiid is hjir en dêr is soad wurk te dwaan. Hawwe jo fierders in goed Peaske hân? Oangeande it artikel oer de pleatsmoarden, liket it artikel wat te folle te hingjen rjochting dat de moarden op de boeren rjochte binne op blanke boeren. Sa liket it Afrikaansktalige lemma te wêzen. Foar in soad Afrikaners fielt dat yndie sa, mar de kriminaliteit is spitigernôch yn it algemien yn it lân tanommen en boeren binne dêr ek slachtoffer fan wurden. It soe moai wêze dat der ek eefkes yn neamd wurde kin dat, neffens it Súdafrikaanske statyk en de Transvaal boere-organisaasje boeremoarden tusken 2015-2017 tusken de 54 en 73 moarden it jier yn in totaal fan 20.000 moarden it jier yn it lân. Ek soe it baas wêze dat der neamd wurdt dat ek swarte wurknimmers by de oanfallen omkommen binne, en ik miende dat dat tal noch heger wie as de blanken. Jo kinne oars it bêste even nei it Ingelsktalige lemma sjen. Dêr binne yn ekstreemrjochtse rûnten by Afrikaners dy't de pleatsmoarden as in folkemoard omskriuwe wolle, itjinge troch Trump en syn regear en oare rjochtse politisy oernommen waard. Ik hoopje dat ik it in bytsje dúdliker makke ha. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 12 apr 2026, 07.06 (CEST)
::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha dit artikel oer de pleatsmoarden yn 2017 skreaun. Ik wit eins net iens mear wat de oanlieding wie want it is al wer 9 jier lyn, mar ik leau dat it doe yn it nijs wie. It wie in oersetting fan 'e Afrikaansktalige side (Afrikaansk wurdt trouwens net allinnich troch Afrikaners praat, de grutste groep - 60% oant 65% - fan 'e Afrikaansktalige mienskip wurdt foarme troch de kleurlingen en dy sille grif ek aktyf wêze op 'e Afrikaansktalige wiki). It lestige by it skriuwen oer dit ûnderwerp is dat der in soad aktivisme om hinne hinget. Dat makket it ûnderwerp al gau kontroversjeel om't aktivisten (of politisi) de pleatsmoarden fanút in eigen perspektyf en mei eigen bedoelings ynkleurje. Guon meitsje it grutter troch bygelyks de claim genoside te brûken, oaren wolle de pleatsmoarden - út skamte, mar miskien ek wol om't it har ûnferskillich lit - leafst sa lyts mooglik hâlde. Net foar neat stiet der dat it in tige beladen ûnderwerp is. Neutrale minsken binne der net, mar it is wol fan grut belang hjir neutraal te skriuwen. Dit artikel besiket spesifyk oer de pleatsmoarden te ynformearjen, net oer de kriminaliteit yn Súd-Afrika yn it algemien. Yn 2019 wiene der yn Jehannesburch grutskalige útbraken fan geweld tsjin migranten ([[:en:2019 Johannesburg riots]]), wêrby't minsken fermoarde en winkels yn 'e brân stutsen waarden. It wie net de earste kear dat soks barde en ek net de lêste kear. Ik skriuw dit hjir om't it dúdlik makket dat haat tsjin minderheden ek yn 'e Súdafrikaanske samenleving foarkomt. En dat it maklik aktivearre wurde kin, bygelyks troch minsken as Julius Malema. Sawol by de boeren op ôfhandich lizzende pleatsen as de migranten út oare Afrikaanske lannen giet it om minderheden yn in faak kwetsbere posysje. Ik wyt net wat de oaren derfan tinke, mar sokke foarmen fan geweld kinne spesifyk beskreaun wurde en hoege, wat my oanbelanget, net op ien bulte smiten te wurden mei oare geweldsmisdriuwen, dy't faak fan in tige oare aard binne. Ik lit it artikel no ynearsten foar wat it is, mar it stiet jo fansels frij om it út te wreidzjen.
[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 apr 2026, 12.24 (CEST)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], it bliuwt yndie in beladen ûnderwerp. It is de lêste tiden wer mear yn it nijs, net fanwegen de moarden sels (dy binne de lêste jierren ôfnaam, dochs komme noch hieltyd wol foar), mar mear om politike redenen. Fral om't Trump claimde dat der in blanke genoside geande is yn Súd-Afrika en dat er blanke Súdafrikanen asyl oanbea yn e Feriene Steaten. Ja ik wit dat de mearderheid fan Afrikaansktaligen net-blanken binne, mar ik sjoch wol in gâns ferskil tusken it Afrikaansktalige en Ingelsktalige lemma hjiroer. Jo skriuwe dat dizze side oer de pleatsmoarden giet. Dêr hawwe jo gelyk yn, mar it soe, nei myn miening, relevant wêze om de kontekst te wjerjaan wêryn de pleatsmoarden plakfine. Oan iene kant wurdt der oppenearre dat boeren ornearre wurde fan de rôfmoarden, itjinge yn it artikel neamd waard, mar it is neffens my ek relevant oan te jaan oan oare kant te neamen dat de kriminaliteit en homiside yn syn totalens tanaam is en dat de pleatsmoarden dêr part fan binne. Dêr soene de sifers êr't ik nei ferwiisde by yn neamd wurde kinne. Dêr binne grif groepen dy't slachtoffer binne fan haat yn de Súdafrikaanske maatskippij, lykas yn in soad oare plakken op 'e wrâld. Ja dat grutskalige geweld yn 2019 tsjin migranten wie net bêst en ik kin sels ûnderskriuwe dat migranten har net altyd feilich fiele dêr en ik kin Simbabwanen dêre dy't dêr wurkje dêr delsjoen op wurde dat hja wurk fan Súdafrikanen ôfpakke. En útspraken lykas dy fan Malema helpe net mei. It liet ''Skiet die Boer'' of ''Kill the Boer'' wie in protestliet fan de 1970-er of 80-er jierren yn 'e snuorje fan 'e apartheid. Dat liet waard him pear jier lyn troch it Gerjochtshôf fan Súd-Afrika ferbean te brûken, om't soks ta geweld oansette koe en dat moat nea oanmoedige wurde. De ûntefredenens is noch tige grut by in part fan de befolking. Nei't de apartheid yn 1994 offisjeel ôfskaft waard, is dêr hieltyd noch in ekonomyske apartheid. De blanken, dy't 7% fan de befolking foarmje hawwe noch altyd 70% fan de lânbougrûn yn hannen. De wurkleazens fan blanken is leau'k 7%, wylst dy fan swarten om de 40% (miende ik om-ende-by) is. En boppedat binne der by guon noch altyd de littekens fan it apartheidsrezjym dat net neat wie. Wat is de miening fan oare meidoggers @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]]? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 apr 2026, 02.59 (CEST)
:::: Ik wit net goed wat ik hjir mei oan moat; ik soe sizze: de pleatsmoarden yn [[Súd-Afrika]] binne ferbûn mei de pleatsmoarden yn [[Simbabwe]]. It skynt dat yn Simbabwe it mear oer it oernimmen fan de pleatsen giet, wylst it yn SA mear om rôf giet. ([[Nigearia]] is wat te fier fuort foar my, dat dêr wit ik net krekt fan wat de eftergrûn is.) Mar of sa'n ûnderskie wier makke wurde kin, of dat it ferskil feroasake wurdt troch hoe de trije lannen it probleem oanpakke, dat wit ik net. Grif wie it better en skriuw in artikel oer pleatsmoarden, mei de mûglike oarsaken, en dan stikjes apart oer [[Brazylje]], Nigearje, Simbabwe en Súd-Afrika oer hoe dy neamde oarsaken al as net treffe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: {{Ping|Kneppelfreed|Mysha}} Twa dingen: de wurkleazens yn Súd-Afrika wie ûnder de swarte befolking struktureel heech yn 'e tiid fan 'e Apartheid (20%). Doe't Jakob Zuma it yn 2009 fan Thabo Mbeki oernaam wie de wurkleazens noch ûngefear itselde (20%-23%). Under it wanbelied fan Jacob Zuma - dy't neffens de Zondo Commission tsjientallen miljarden euro's fan publike saken lykas ûnderwiis en sûnenssoarch brûkte foar korrupt hanneljen, de rjochssteat en justysje troch politike beynfloeding oantaaste en de ekonomy fan it lân grutte skea brocht - is dy wurkleazens hast ferdûbele. It hjoeddeiske wurkleasheidsifer fan wat Kneppelfreed neamt is dus net allinnich ta te skriuwen oan it Apartheidsrezjym, mar foar in hiel grut diel oan it belied fan it ANC ûnder Zuma. Wêrby't ek noch sein wurde kin dat it ek Nelson Mandela en Thabo Mbeki net slagge om it hege wurkleazenssifer nei ûnder te krijen, wylst de Súdafrikaanske ekonomy wol foars groeide en alle boycotmaatregelen tsjin it lân nei 1994 opheft wiene. Wat de pleatsen oanbelanget: Súd-Afrika hat der net foar keazen om de pleatsen fan 'e boeren te ûnteigenjen. Nei alle gedachten sjocht Súd-Afrika nei it foarbyld fan Simbabwe, dêr't Robert Mugabe de pleatsen fan 'e blanken somtiden sels mei geweld ûnteigene. Mei as gefolch dat de agraryske sektor en de ekonomy fan 'e eardere nôtskuorre fan Afrika ynstoarte. Ik bin it iens mei Kneppelfreed dat de gefolgen fan 'e Apartheidstiid noch altiten trochwurkje yn 'e Súdafrikaanske ferhâldingen en ik kin my der sels wol wat by foarstelle as slachtoffers dêrfan jild of besit stelle fan minsken dy't harren skuldich makke ha oan sokke Apartheidspraktiken. Dêr sjoch ik dan persoanlik noch wol in kontekst. Mar dy kontekst mis ik as it giet om de moard op ûnbekende minsken of sels hiele hûshâldingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 apr 2026, 19.26 (CEST)
tn25i7ougwur3wq85xsi4ytbbocp4sc
1227979
1227973
2026-04-14T00:27:23Z
Ieneach fan 'e Esk
13292
/* Pleatsmoarden. */ Antwurd
1227979
wikitext
text/x-wiki
== Pleatsmoarden. ==
(Ik ha de ûndersteande tekst eefkes ferhûze nei dit plak, want ik tink dat it hjir thús heart).
Goeiejûn @RomkeHoekstra, ik seach dat jo oan 'e gong wie mei Súdafrikaanske provinsjes. Moai dat ek wat omtinken jûn wurdt oan dat part fan de wrâld. Binne jo fan doel yn 'e takomst mear siden oar Súd-Afrika oan te meitsjen? Ik woe der yn 'e neie takomst ek mear oer skriuwe, foaral omreden dat ik dêr de lêste jierren in soad hinne gean. Ik woe benammen skriuwe oer plakken, de histoarje ensfh. Mar ik wol jo neat ûnthâlde, dus skriuw mar raak wêr't jo oer skriuwe wolle:-). Ik woe jo al even wize op de side oer de pleatsmoarden dy't jo in stikmannich jierren lyn skreaun hiene. Ik tink dat dy wol wat mear in neutralere dekking hawwe kin. Ik tink jo hawwe dy fan it Afrikaanstalige lemma oernommen, en dy sjocht it suver fan ien kant. Jo kinne bygelyks nei de Ingelske fariant sjen dy't dêr folle neutraler oer giet. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 4 apr 2026, 20.45 (CEST)
:{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha it artikel oer de pleatsmoarden in bytsje oanpast en hoopje dat it jo sa goed is. En oars soe ik it moai fine as jo de sinnen hjir eefkes delsetten wêr't jo muoite mei ha. Ik ha de Súdafrikaanske provinsjes beskreaun en it lemma oer Súd-Afrika foar in grut part fernijd - it artikel oer it lân sels wie yntusken nammentlik ek datearre. Yn it gefal fan Súd-Afrika (en sa ek Meksiko) stie boppedat noch in ynfoboks dy't op 'e mobyl der foar soarge dat de begjintekst fan it artikel hast net te lêzen wie. Moai dat jo ek wat oan Súd-Afrika dwaan wolle want der binne ek noch in pear grutte plakken dêr't de artikels wol wat útwreiding nedich ha. Ik ha genôch oare ûnderwerpen wêr't ik noch mei te set wol, mar út en troch sil ik ek wol wer oer Súd-Afrika skriuwe. Ik winskje jo noflike Peaskedagen ta.--RomkeHoekstra (oerlis) 4 apr 2026, 23.06 (CEST)
@RomkeHoekstra, goeiemoarn. Sorry foar it lette respons, ik haw drokke dagen op it stuit en de maitiid is hjir en dêr is soad wurk te dwaan. Hawwe jo fierders in goed Peaske hân? Oangeande it artikel oer de pleatsmoarden, liket it artikel wat te folle te hingjen rjochting dat de moarden op de boeren rjochte binne op blanke boeren. Sa liket it Afrikaansktalige lemma te wêzen. Foar in soad Afrikaners fielt dat yndie sa, mar de kriminaliteit is spitigernôch yn it algemien yn it lân tanommen en boeren binne dêr ek slachtoffer fan wurden. It soe moai wêze dat der ek eefkes yn neamd wurde kin dat, neffens it Súdafrikaanske statyk en de Transvaal boere-organisaasje boeremoarden tusken 2015-2017 tusken de 54 en 73 moarden it jier yn in totaal fan 20.000 moarden it jier yn it lân. Ek soe it baas wêze dat der neamd wurdt dat ek swarte wurknimmers by de oanfallen omkommen binne, en ik miende dat dat tal noch heger wie as de blanken. Jo kinne oars it bêste even nei it Ingelsktalige lemma sjen. Dêr binne yn ekstreemrjochtse rûnten by Afrikaners dy't de pleatsmoarden as in folkemoard omskriuwe wolle, itjinge troch Trump en syn regear en oare rjochtse politisy oernommen waard. Ik hoopje dat ik it in bytsje dúdliker makke ha. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 12 apr 2026, 07.06 (CEST)
::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha dit artikel oer de pleatsmoarden yn 2017 skreaun. Ik wit eins net iens mear wat de oanlieding wie want it is al wer 9 jier lyn, mar ik leau dat it doe yn it nijs wie. It wie in oersetting fan 'e Afrikaansktalige side (Afrikaansk wurdt trouwens net allinnich troch Afrikaners praat, de grutste groep - 60% oant 65% - fan 'e Afrikaansktalige mienskip wurdt foarme troch de kleurlingen en dy sille grif ek aktyf wêze op 'e Afrikaansktalige wiki). It lestige by it skriuwen oer dit ûnderwerp is dat der in soad aktivisme om hinne hinget. Dat makket it ûnderwerp al gau kontroversjeel om't aktivisten (of politisi) de pleatsmoarden fanút in eigen perspektyf en mei eigen bedoelings ynkleurje. Guon meitsje it grutter troch bygelyks de claim genoside te brûken, oaren wolle de pleatsmoarden - út skamte, mar miskien ek wol om't it har ûnferskillich lit - leafst sa lyts mooglik hâlde. Net foar neat stiet der dat it in tige beladen ûnderwerp is. Neutrale minsken binne der net, mar it is wol fan grut belang hjir neutraal te skriuwen. Dit artikel besiket spesifyk oer de pleatsmoarden te ynformearjen, net oer de kriminaliteit yn Súd-Afrika yn it algemien. Yn 2019 wiene der yn Jehannesburch grutskalige útbraken fan geweld tsjin migranten ([[:en:2019 Johannesburg riots]]), wêrby't minsken fermoarde en winkels yn 'e brân stutsen waarden. It wie net de earste kear dat soks barde en ek net de lêste kear. Ik skriuw dit hjir om't it dúdlik makket dat haat tsjin minderheden ek yn 'e Súdafrikaanske samenleving foarkomt. En dat it maklik aktivearre wurde kin, bygelyks troch minsken as Julius Malema. Sawol by de boeren op ôfhandich lizzende pleatsen as de migranten út oare Afrikaanske lannen giet it om minderheden yn in faak kwetsbere posysje. Ik wyt net wat de oaren derfan tinke, mar sokke foarmen fan geweld kinne spesifyk beskreaun wurde en hoege, wat my oanbelanget, net op ien bulte smiten te wurden mei oare geweldsmisdriuwen, dy't faak fan in tige oare aard binne. Ik lit it artikel no ynearsten foar wat it is, mar it stiet jo fansels frij om it út te wreidzjen.
[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 apr 2026, 12.24 (CEST)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], it bliuwt yndie in beladen ûnderwerp. It is de lêste tiden wer mear yn it nijs, net fanwegen de moarden sels (dy binne de lêste jierren ôfnaam, dochs komme noch hieltyd wol foar), mar mear om politike redenen. Fral om't Trump claimde dat der in blanke genoside geande is yn Súd-Afrika en dat er blanke Súdafrikanen asyl oanbea yn e Feriene Steaten. Ja ik wit dat de mearderheid fan Afrikaansktaligen net-blanken binne, mar ik sjoch wol in gâns ferskil tusken it Afrikaansktalige en Ingelsktalige lemma hjiroer. Jo skriuwe dat dizze side oer de pleatsmoarden giet. Dêr hawwe jo gelyk yn, mar it soe, nei myn miening, relevant wêze om de kontekst te wjerjaan wêryn de pleatsmoarden plakfine. Oan iene kant wurdt der oppenearre dat boeren ornearre wurde fan de rôfmoarden, itjinge yn it artikel neamd waard, mar it is neffens my ek relevant oan te jaan oan oare kant te neamen dat de kriminaliteit en homiside yn syn totalens tanaam is en dat de pleatsmoarden dêr part fan binne. Dêr soene de sifers êr't ik nei ferwiisde by yn neamd wurde kinne. Dêr binne grif groepen dy't slachtoffer binne fan haat yn de Súdafrikaanske maatskippij, lykas yn in soad oare plakken op 'e wrâld. Ja dat grutskalige geweld yn 2019 tsjin migranten wie net bêst en ik kin sels ûnderskriuwe dat migranten har net altyd feilich fiele dêr en ik kin Simbabwanen dêre dy't dêr wurkje dêr delsjoen op wurde dat hja wurk fan Súdafrikanen ôfpakke. En útspraken lykas dy fan Malema helpe net mei. It liet ''Skiet die Boer'' of ''Kill the Boer'' wie in protestliet fan de 1970-er of 80-er jierren yn 'e snuorje fan 'e apartheid. Dat liet waard him pear jier lyn troch it Gerjochtshôf fan Súd-Afrika ferbean te brûken, om't soks ta geweld oansette koe en dat moat nea oanmoedige wurde. De ûntefredenens is noch tige grut by in part fan de befolking. Nei't de apartheid yn 1994 offisjeel ôfskaft waard, is dêr hieltyd noch in ekonomyske apartheid. De blanken, dy't 7% fan de befolking foarmje hawwe noch altyd 70% fan de lânbougrûn yn hannen. De wurkleazens fan blanken is leau'k 7%, wylst dy fan swarten om de 40% (miende ik om-ende-by) is. En boppedat binne der by guon noch altyd de littekens fan it apartheidsrezjym dat net neat wie. Wat is de miening fan oare meidoggers @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]]? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 apr 2026, 02.59 (CEST)
:::: Ik wit net goed wat ik hjir mei oan moat; ik soe sizze: de pleatsmoarden yn [[Súd-Afrika]] binne ferbûn mei de pleatsmoarden yn [[Simbabwe]]. It skynt dat yn Simbabwe it mear oer it oernimmen fan de pleatsen giet, wylst it yn SA mear om rôf giet. ([[Nigearia]] is wat te fier fuort foar my, dat dêr wit ik net krekt fan wat de eftergrûn is.) Mar of sa'n ûnderskie wier makke wurde kin, of dat it ferskil feroasake wurdt troch hoe de trije lannen it probleem oanpakke, dat wit ik net. Grif wie it better en skriuw in artikel oer pleatsmoarden, mei de mûglike oarsaken, en dan stikjes apart oer [[Brazylje]], Nigearje, Simbabwe en Súd-Afrika oer hoe dy neamde oarsaken al as net treffe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: {{Ping|Kneppelfreed|Mysha}} Twa dingen: de wurkleazens yn Súd-Afrika wie ûnder de swarte befolking struktureel heech yn 'e tiid fan 'e Apartheid (20%). Doe't Jakob Zuma it yn 2009 fan Thabo Mbeki oernaam wie de wurkleazens noch ûngefear itselde (20%-23%). Under it wanbelied fan Jacob Zuma - dy't neffens de Zondo Commission tsjientallen miljarden euro's fan publike saken lykas ûnderwiis en sûnenssoarch brûkte foar korrupt hanneljen, de rjochssteat en justysje troch politike beynfloeding oantaaste en de ekonomy fan it lân grutte skea brocht - is dy wurkleazens hast ferdûbele. It hjoeddeiske wurkleasheidsifer fan wat Kneppelfreed neamt is dus net allinnich ta te skriuwen oan it Apartheidsrezjym, mar foar in hiel grut diel oan it belied fan it ANC ûnder Zuma. Wêrby't ek noch sein wurde kin dat it ek Nelson Mandela en Thabo Mbeki net slagge om it hege wurkleazenssifer nei ûnder te krijen, wylst de Súdafrikaanske ekonomy wol foars groeide en alle boycotmaatregelen tsjin it lân nei 1994 opheft wiene. Wat de pleatsen oanbelanget: Súd-Afrika hat der net foar keazen om de pleatsen fan 'e boeren te ûnteigenjen. Nei alle gedachten sjocht Súd-Afrika nei it foarbyld fan Simbabwe, dêr't Robert Mugabe de pleatsen fan 'e blanken somtiden sels mei geweld ûnteigene. Mei as gefolch dat de agraryske sektor en de ekonomy fan 'e eardere nôtskuorre fan Afrika ynstoarte. Ik bin it iens mei Kneppelfreed dat de gefolgen fan 'e Apartheidstiid noch altiten trochwurkje yn 'e Súdafrikaanske ferhâldingen en ik kin my der sels wol wat by foarstelle as slachtoffers dêrfan jild of besit stelle fan minsken dy't harren skuldich makke ha oan sokke Apartheidspraktiken. Dêr sjoch ik dan persoanlik noch wol in kontekst. Mar dy kontekst mis ik as it giet om de moard op ûnbekende minsken of sels hiele hûshâldingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 apr 2026, 19.26 (CEST)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha}} Romke, ik leau dat net ien hjir om begryp foar moard freget. Mar der is in skrikbarend heech tal moarden yn Súd-Afrika, en as ik Kneppelfreed goed begryp, besiket er yn syn algemienheid in oarsaak te sykjen wêrom't der yn Súd-Afrika mear moarden plakfine as yn oare lannen. Wat it artikel oangiet, mis ik fral it feit dat de Pleatsmoarden mar in lyts persintaazje útmeitsje fan it totale tal moarden yn Súd-Afrika. Op en: lês ik oer it Vryheidsfront Plus, in renommearre politike partij (dus net ekstreemrjochts) dy't de Afrikaners fertsjintwurdiget, it folgjende: "''In 2003 the Freedom Front political party stated that farmers were 'being murdered at a rate of 274 per 100,000', whilst the national murder rate was 61 per 100,000 people.''" Dat soe oanhelle wurde kinne, mar it is in relatyf en gjin absolút ferskil, dus der wurde noch altyd folle mear swarten as blanken fermoarde. Dêrom fyn ik ek dat der in stikje by moatte soe oer dat de anty-blanke genoside yn Súd-Afrika net echt is mar in gearspanningsteory. Dat hoecht echt gjin grut ferhaal te wurden; ien strategysk pleatste sin makket al in grut ferskil. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 14 apr 2026, 02.27 (CEST)
hyczyx5nt7d49lu9zd3seksx3eziq32
1227983
1227979
2026-04-14T07:00:26Z
RomkeHoekstra
10582
1227983
wikitext
text/x-wiki
== Pleatsmoarden. ==
(Ik ha de ûndersteande tekst eefkes ferhûze nei dit plak, want ik tink dat it hjir thús heart).
Goeiejûn @RomkeHoekstra, ik seach dat jo oan 'e gong wie mei Súdafrikaanske provinsjes. Moai dat ek wat omtinken jûn wurdt oan dat part fan de wrâld. Binne jo fan doel yn 'e takomst mear siden oar Súd-Afrika oan te meitsjen? Ik woe der yn 'e neie takomst ek mear oer skriuwe, foaral omreden dat ik dêr de lêste jierren in soad hinne gean. Ik woe benammen skriuwe oer plakken, de histoarje ensfh. Mar ik wol jo neat ûnthâlde, dus skriuw mar raak wêr't jo oer skriuwe wolle:-). Ik woe jo al even wize op de side oer de pleatsmoarden dy't jo in stikmannich jierren lyn skreaun hiene. Ik tink dat dy wol wat mear in neutralere dekking hawwe kin. Ik tink jo hawwe dy fan it Afrikaanstalige lemma oernommen, en dy sjocht it suver fan ien kant. Jo kinne bygelyks nei de Ingelske fariant sjen dy't dêr folle neutraler oer giet. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 4 apr 2026, 20.45 (CEST)
:{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha it artikel oer de pleatsmoarden in bytsje oanpast en hoopje dat it jo sa goed is. En oars soe ik it moai fine as jo de sinnen hjir eefkes delsetten wêr't jo muoite mei ha. Ik ha de Súdafrikaanske provinsjes beskreaun en it lemma oer Súd-Afrika foar in grut part fernijd - it artikel oer it lân sels wie yntusken nammentlik ek datearre. Yn it gefal fan Súd-Afrika (en sa ek Meksiko) stie boppedat noch in ynfoboks dy't op 'e mobyl der foar soarge dat de begjintekst fan it artikel hast net te lêzen wie. Moai dat jo ek wat oan Súd-Afrika dwaan wolle want der binne ek noch in pear grutte plakken dêr't de artikels wol wat útwreiding nedich ha. Ik ha genôch oare ûnderwerpen wêr't ik noch mei te set wol, mar út en troch sil ik ek wol wer oer Súd-Afrika skriuwe. Ik winskje jo noflike Peaskedagen ta.--RomkeHoekstra (oerlis) 4 apr 2026, 23.06 (CEST)
@RomkeHoekstra, goeiemoarn. Sorry foar it lette respons, ik haw drokke dagen op it stuit en de maitiid is hjir en dêr is soad wurk te dwaan. Hawwe jo fierders in goed Peaske hân? Oangeande it artikel oer de pleatsmoarden, liket it artikel wat te folle te hingjen rjochting dat de moarden op de boeren rjochte binne op blanke boeren. Sa liket it Afrikaansktalige lemma te wêzen. Foar in soad Afrikaners fielt dat yndie sa, mar de kriminaliteit is spitigernôch yn it algemien yn it lân tanommen en boeren binne dêr ek slachtoffer fan wurden. It soe moai wêze dat der ek eefkes yn neamd wurde kin dat, neffens it Súdafrikaanske statyk en de Transvaal boere-organisaasje boeremoarden tusken 2015-2017 tusken de 54 en 73 moarden it jier yn in totaal fan 20.000 moarden it jier yn it lân. Ek soe it baas wêze dat der neamd wurdt dat ek swarte wurknimmers by de oanfallen omkommen binne, en ik miende dat dat tal noch heger wie as de blanken. Jo kinne oars it bêste even nei it Ingelsktalige lemma sjen. Dêr binne yn ekstreemrjochtse rûnten by Afrikaners dy't de pleatsmoarden as in folkemoard omskriuwe wolle, itjinge troch Trump en syn regear en oare rjochtse politisy oernommen waard. Ik hoopje dat ik it in bytsje dúdliker makke ha. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 12 apr 2026, 07.06 (CEST)
::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha dit artikel oer de pleatsmoarden yn 2017 skreaun. Ik wit eins net iens mear wat de oanlieding wie want it is al wer 9 jier lyn, mar ik leau dat it doe yn it nijs wie. It wie in oersetting fan 'e Afrikaansktalige side (Afrikaansk wurdt trouwens net allinnich troch Afrikaners praat, de grutste groep - 60% oant 65% - fan 'e Afrikaansktalige mienskip wurdt foarme troch de kleurlingen en dy sille grif ek aktyf wêze op 'e Afrikaansktalige wiki). It lestige by it skriuwen oer dit ûnderwerp is dat der in soad aktivisme om hinne hinget. Dat makket it ûnderwerp al gau kontroversjeel om't aktivisten (of politisi) de pleatsmoarden fanút in eigen perspektyf en mei eigen bedoelings ynkleurje. Guon meitsje it grutter troch bygelyks de claim genoside te brûken, oaren wolle de pleatsmoarden - út skamte, mar miskien ek wol om't it har ûnferskillich lit - leafst sa lyts mooglik hâlde. Net foar neat stiet der dat it in tige beladen ûnderwerp is. Neutrale minsken binne der net, mar it is wol fan grut belang hjir neutraal te skriuwen. Dit artikel besiket spesifyk oer de pleatsmoarden te ynformearjen, net oer de kriminaliteit yn Súd-Afrika yn it algemien. Yn 2019 wiene der yn Jehannesburch grutskalige útbraken fan geweld tsjin migranten ([[:en:2019 Johannesburg riots]]), wêrby't minsken fermoarde en winkels yn 'e brân stutsen waarden. It wie net de earste kear dat soks barde en ek net de lêste kear. Ik skriuw dit hjir om't it dúdlik makket dat haat tsjin minderheden ek yn 'e Súdafrikaanske samenleving foarkomt. En dat it maklik aktivearre wurde kin, bygelyks troch minsken as Julius Malema. Sawol by de boeren op ôfhandich lizzende pleatsen as de migranten út oare Afrikaanske lannen giet it om minderheden yn in faak kwetsbere posysje. Ik wyt net wat de oaren derfan tinke, mar sokke foarmen fan geweld kinne spesifyk beskreaun wurde en hoege, wat my oanbelanget, net op ien bulte smiten te wurden mei oare geweldsmisdriuwen, dy't faak fan in tige oare aard binne. Ik lit it artikel no ynearsten foar wat it is, mar it stiet jo fansels frij om it út te wreidzjen.
[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 apr 2026, 12.24 (CEST)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], it bliuwt yndie in beladen ûnderwerp. It is de lêste tiden wer mear yn it nijs, net fanwegen de moarden sels (dy binne de lêste jierren ôfnaam, dochs komme noch hieltyd wol foar), mar mear om politike redenen. Fral om't Trump claimde dat der in blanke genoside geande is yn Súd-Afrika en dat er blanke Súdafrikanen asyl oanbea yn e Feriene Steaten. Ja ik wit dat de mearderheid fan Afrikaansktaligen net-blanken binne, mar ik sjoch wol in gâns ferskil tusken it Afrikaansktalige en Ingelsktalige lemma hjiroer. Jo skriuwe dat dizze side oer de pleatsmoarden giet. Dêr hawwe jo gelyk yn, mar it soe, nei myn miening, relevant wêze om de kontekst te wjerjaan wêryn de pleatsmoarden plakfine. Oan iene kant wurdt der oppenearre dat boeren ornearre wurde fan de rôfmoarden, itjinge yn it artikel neamd waard, mar it is neffens my ek relevant oan te jaan oan oare kant te neamen dat de kriminaliteit en homiside yn syn totalens tanaam is en dat de pleatsmoarden dêr part fan binne. Dêr soene de sifers êr't ik nei ferwiisde by yn neamd wurde kinne. Dêr binne grif groepen dy't slachtoffer binne fan haat yn de Súdafrikaanske maatskippij, lykas yn in soad oare plakken op 'e wrâld. Ja dat grutskalige geweld yn 2019 tsjin migranten wie net bêst en ik kin sels ûnderskriuwe dat migranten har net altyd feilich fiele dêr en ik kin Simbabwanen dêre dy't dêr wurkje dêr delsjoen op wurde dat hja wurk fan Súdafrikanen ôfpakke. En útspraken lykas dy fan Malema helpe net mei. It liet ''Skiet die Boer'' of ''Kill the Boer'' wie in protestliet fan de 1970-er of 80-er jierren yn 'e snuorje fan 'e apartheid. Dat liet waard him pear jier lyn troch it Gerjochtshôf fan Súd-Afrika ferbean te brûken, om't soks ta geweld oansette koe en dat moat nea oanmoedige wurde. De ûntefredenens is noch tige grut by in part fan de befolking. Nei't de apartheid yn 1994 offisjeel ôfskaft waard, is dêr hieltyd noch in ekonomyske apartheid. De blanken, dy't 7% fan de befolking foarmje hawwe noch altyd 70% fan de lânbougrûn yn hannen. De wurkleazens fan blanken is leau'k 7%, wylst dy fan swarten om de 40% (miende ik om-ende-by) is. En boppedat binne der by guon noch altyd de littekens fan it apartheidsrezjym dat net neat wie. Wat is de miening fan oare meidoggers @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]]? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 apr 2026, 02.59 (CEST)
:::: Ik wit net goed wat ik hjir mei oan moat; ik soe sizze: de pleatsmoarden yn [[Súd-Afrika]] binne ferbûn mei de pleatsmoarden yn [[Simbabwe]]. It skynt dat yn Simbabwe it mear oer it oernimmen fan de pleatsen giet, wylst it yn SA mear om rôf giet. ([[Nigearia]] is wat te fier fuort foar my, dat dêr wit ik net krekt fan wat de eftergrûn is.) Mar of sa'n ûnderskie wier makke wurde kin, of dat it ferskil feroasake wurdt troch hoe de trije lannen it probleem oanpakke, dat wit ik net. Grif wie it better en skriuw in artikel oer pleatsmoarden, mei de mûglike oarsaken, en dan stikjes apart oer [[Brazylje]], Nigearje, Simbabwe en Súd-Afrika oer hoe dy neamde oarsaken al as net treffe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: {{Ping|Kneppelfreed|Mysha}} Twa dingen: de wurkleazens yn Súd-Afrika wie ûnder de swarte befolking struktureel heech yn 'e tiid fan 'e Apartheid (20%). Doe't Jakob Zuma it yn 2009 fan Thabo Mbeki oernaam wie de wurkleazens noch ûngefear itselde (20%-23%). Under it wanbelied fan Jacob Zuma - dy't neffens de Zondo Commission tsjientallen miljarden euro's fan publike saken lykas ûnderwiis en sûnenssoarch brûkte foar korrupt hanneljen, de rjochssteat en justysje troch politike beynfloeding oantaaste en de ekonomy fan it lân grutte skea brocht - is dy wurkleazens hast ferdûbele. It hjoeddeiske wurkleasheidsifer fan wat Kneppelfreed neamt is dus net allinnich ta te skriuwen oan it Apartheidsrezjym, mar foar in hiel grut diel oan it belied fan it ANC ûnder Zuma. Wêrby't ek noch sein wurde kin dat it ek Nelson Mandela en Thabo Mbeki net slagge om it hege wurkleazenssifer nei ûnder te krijen, wylst de Súdafrikaanske ekonomy wol foars groeide en alle boycotmaatregelen tsjin it lân nei 1994 opheft wiene. Wat de pleatsen oanbelanget: Súd-Afrika hat der net foar keazen om de pleatsen fan 'e boeren te ûnteigenjen. Nei alle gedachten sjocht Súd-Afrika nei it foarbyld fan Simbabwe, dêr't Robert Mugabe de pleatsen fan 'e blanken somtiden sels mei geweld ûnteigene. Mei as gefolch dat de agraryske sektor en de ekonomy fan 'e eardere nôtskuorre fan Afrika ynstoarte. Ik bin it iens mei Kneppelfreed dat de gefolgen fan 'e Apartheidstiid noch altiten trochwurkje yn 'e Súdafrikaanske ferhâldingen en ik kin my der sels wol wat by foarstelle as slachtoffers dêrfan jild of besit stelle fan minsken dy't harren skuldich makke ha oan sokke Apartheidspraktiken. Dêr sjoch ik dan persoanlik noch wol in kontekst. Mar dy kontekst mis ik as it giet om de moard op ûnbekende minsken of sels hiele hûshâldingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 apr 2026, 19.26 (CEST)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha}} Romke, ik leau dat net ien hjir om begryp foar moard freget. Mar der is in skrikbarend heech tal moarden yn Súd-Afrika, en as ik Kneppelfreed goed begryp, besiket er yn syn algemienheid in oarsaak te sykjen wêrom't der yn Súd-Afrika mear moarden plakfine as yn oare lannen. Wat it artikel oangiet, mis ik fral it feit dat de Pleatsmoarden mar in lyts persintaazje útmeitsje fan it totale tal moarden yn Súd-Afrika. Op en: lês ik oer it Vryheidsfront Plus, in renommearre politike partij (dus net ekstreemrjochts) dy't de Afrikaners fertsjintwurdiget, it folgjende: "''In 2003 the Freedom Front political party stated that farmers were 'being murdered at a rate of 274 per 100,000', whilst the national murder rate was 61 per 100,000 people.''" Dat soe oanhelle wurde kinne, mar it is in relatyf en gjin absolút ferskil, dus der wurde noch altyd folle mear swarten as blanken fermoarde. Dêrom fyn ik ek dat der in stikje by moatte soe oer dat de anty-blanke genoside yn Súd-Afrika net echt is mar in gearspanningsteory. Dat hoecht echt gjin grut ferhaal te wurden; ien strategysk pleatste sin makket al in grut ferskil. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 14 apr 2026, 02.27 (CEST)
::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik suggerearje net dat Kneppelfreed begryp foar moard freget. Ik ha wol skreaun dat ik de kontekst mis om de pleatsmoarden yn te setten (en dus sjoch ik ek net goed wat ik feroarje moatte soe). De oarspronklike opset wie neffens it Afrikaansktalige artikel en nei de earste opmerking fan Kneppelfreed ha ik besocht dat neutraler op te skriuwen. Ik ha safolle mooglik besocht my te beheinen ta wat der bart en wat der oer sein is, krekt omdat it in beladen ûnderwerp is. Ik ha de kontroverse sa ferwurde yn it artikel: "Yn guon rûnten wurdt sels sprutsen fan in doelbewuste folkemoard om blanke boeren fan harren grûn te ferdriuwen, al wurdt dat troch de oerheid en ynternasjonale ynstânsjes lykas de Feriene Naasjes wjerlein. Dêrnjonken wurde ek faktoaren as de ynfloed fan drugs, hege wurkleazens en de swakke ekonomyske posysje fan 'e plattelânsbefolking neamd as mooglike oarsaken foar it geweld." Sels soe ik net witte hoe't ik dat oars opstelle moat. Dus as immen tinkt dat it neutraler kin of moat, dan stiet dat elkenien frij om te dwaan.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 14 apr 2026, 08.59 (CEST)
kkkcepd2606tm6r90euauf5f50rq4xr
1227986
1227983
2026-04-14T11:25:10Z
Mysha
254
/* Pleatsmoarden. */ Antwurd
1227986
wikitext
text/x-wiki
== Pleatsmoarden. ==
(Ik ha de ûndersteande tekst eefkes ferhûze nei dit plak, want ik tink dat it hjir thús heart).
Goeiejûn @RomkeHoekstra, ik seach dat jo oan 'e gong wie mei Súdafrikaanske provinsjes. Moai dat ek wat omtinken jûn wurdt oan dat part fan de wrâld. Binne jo fan doel yn 'e takomst mear siden oar Súd-Afrika oan te meitsjen? Ik woe der yn 'e neie takomst ek mear oer skriuwe, foaral omreden dat ik dêr de lêste jierren in soad hinne gean. Ik woe benammen skriuwe oer plakken, de histoarje ensfh. Mar ik wol jo neat ûnthâlde, dus skriuw mar raak wêr't jo oer skriuwe wolle:-). Ik woe jo al even wize op de side oer de pleatsmoarden dy't jo in stikmannich jierren lyn skreaun hiene. Ik tink dat dy wol wat mear in neutralere dekking hawwe kin. Ik tink jo hawwe dy fan it Afrikaanstalige lemma oernommen, en dy sjocht it suver fan ien kant. Jo kinne bygelyks nei de Ingelske fariant sjen dy't dêr folle neutraler oer giet. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 4 apr 2026, 20.45 (CEST)
:{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha it artikel oer de pleatsmoarden in bytsje oanpast en hoopje dat it jo sa goed is. En oars soe ik it moai fine as jo de sinnen hjir eefkes delsetten wêr't jo muoite mei ha. Ik ha de Súdafrikaanske provinsjes beskreaun en it lemma oer Súd-Afrika foar in grut part fernijd - it artikel oer it lân sels wie yntusken nammentlik ek datearre. Yn it gefal fan Súd-Afrika (en sa ek Meksiko) stie boppedat noch in ynfoboks dy't op 'e mobyl der foar soarge dat de begjintekst fan it artikel hast net te lêzen wie. Moai dat jo ek wat oan Súd-Afrika dwaan wolle want der binne ek noch in pear grutte plakken dêr't de artikels wol wat útwreiding nedich ha. Ik ha genôch oare ûnderwerpen wêr't ik noch mei te set wol, mar út en troch sil ik ek wol wer oer Súd-Afrika skriuwe. Ik winskje jo noflike Peaskedagen ta.--RomkeHoekstra (oerlis) 4 apr 2026, 23.06 (CEST)
@RomkeHoekstra, goeiemoarn. Sorry foar it lette respons, ik haw drokke dagen op it stuit en de maitiid is hjir en dêr is soad wurk te dwaan. Hawwe jo fierders in goed Peaske hân? Oangeande it artikel oer de pleatsmoarden, liket it artikel wat te folle te hingjen rjochting dat de moarden op de boeren rjochte binne op blanke boeren. Sa liket it Afrikaansktalige lemma te wêzen. Foar in soad Afrikaners fielt dat yndie sa, mar de kriminaliteit is spitigernôch yn it algemien yn it lân tanommen en boeren binne dêr ek slachtoffer fan wurden. It soe moai wêze dat der ek eefkes yn neamd wurde kin dat, neffens it Súdafrikaanske statyk en de Transvaal boere-organisaasje boeremoarden tusken 2015-2017 tusken de 54 en 73 moarden it jier yn in totaal fan 20.000 moarden it jier yn it lân. Ek soe it baas wêze dat der neamd wurdt dat ek swarte wurknimmers by de oanfallen omkommen binne, en ik miende dat dat tal noch heger wie as de blanken. Jo kinne oars it bêste even nei it Ingelsktalige lemma sjen. Dêr binne yn ekstreemrjochtse rûnten by Afrikaners dy't de pleatsmoarden as in folkemoard omskriuwe wolle, itjinge troch Trump en syn regear en oare rjochtse politisy oernommen waard. Ik hoopje dat ik it in bytsje dúdliker makke ha. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 12 apr 2026, 07.06 (CEST)
::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha dit artikel oer de pleatsmoarden yn 2017 skreaun. Ik wit eins net iens mear wat de oanlieding wie want it is al wer 9 jier lyn, mar ik leau dat it doe yn it nijs wie. It wie in oersetting fan 'e Afrikaansktalige side (Afrikaansk wurdt trouwens net allinnich troch Afrikaners praat, de grutste groep - 60% oant 65% - fan 'e Afrikaansktalige mienskip wurdt foarme troch de kleurlingen en dy sille grif ek aktyf wêze op 'e Afrikaansktalige wiki). It lestige by it skriuwen oer dit ûnderwerp is dat der in soad aktivisme om hinne hinget. Dat makket it ûnderwerp al gau kontroversjeel om't aktivisten (of politisi) de pleatsmoarden fanút in eigen perspektyf en mei eigen bedoelings ynkleurje. Guon meitsje it grutter troch bygelyks de claim genoside te brûken, oaren wolle de pleatsmoarden - út skamte, mar miskien ek wol om't it har ûnferskillich lit - leafst sa lyts mooglik hâlde. Net foar neat stiet der dat it in tige beladen ûnderwerp is. Neutrale minsken binne der net, mar it is wol fan grut belang hjir neutraal te skriuwen. Dit artikel besiket spesifyk oer de pleatsmoarden te ynformearjen, net oer de kriminaliteit yn Súd-Afrika yn it algemien. Yn 2019 wiene der yn Jehannesburch grutskalige útbraken fan geweld tsjin migranten ([[:en:2019 Johannesburg riots]]), wêrby't minsken fermoarde en winkels yn 'e brân stutsen waarden. It wie net de earste kear dat soks barde en ek net de lêste kear. Ik skriuw dit hjir om't it dúdlik makket dat haat tsjin minderheden ek yn 'e Súdafrikaanske samenleving foarkomt. En dat it maklik aktivearre wurde kin, bygelyks troch minsken as Julius Malema. Sawol by de boeren op ôfhandich lizzende pleatsen as de migranten út oare Afrikaanske lannen giet it om minderheden yn in faak kwetsbere posysje. Ik wyt net wat de oaren derfan tinke, mar sokke foarmen fan geweld kinne spesifyk beskreaun wurde en hoege, wat my oanbelanget, net op ien bulte smiten te wurden mei oare geweldsmisdriuwen, dy't faak fan in tige oare aard binne. Ik lit it artikel no ynearsten foar wat it is, mar it stiet jo fansels frij om it út te wreidzjen.
[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 apr 2026, 12.24 (CEST)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], it bliuwt yndie in beladen ûnderwerp. It is de lêste tiden wer mear yn it nijs, net fanwegen de moarden sels (dy binne de lêste jierren ôfnaam, dochs komme noch hieltyd wol foar), mar mear om politike redenen. Fral om't Trump claimde dat der in blanke genoside geande is yn Súd-Afrika en dat er blanke Súdafrikanen asyl oanbea yn e Feriene Steaten. Ja ik wit dat de mearderheid fan Afrikaansktaligen net-blanken binne, mar ik sjoch wol in gâns ferskil tusken it Afrikaansktalige en Ingelsktalige lemma hjiroer. Jo skriuwe dat dizze side oer de pleatsmoarden giet. Dêr hawwe jo gelyk yn, mar it soe, nei myn miening, relevant wêze om de kontekst te wjerjaan wêryn de pleatsmoarden plakfine. Oan iene kant wurdt der oppenearre dat boeren ornearre wurde fan de rôfmoarden, itjinge yn it artikel neamd waard, mar it is neffens my ek relevant oan te jaan oan oare kant te neamen dat de kriminaliteit en homiside yn syn totalens tanaam is en dat de pleatsmoarden dêr part fan binne. Dêr soene de sifers êr't ik nei ferwiisde by yn neamd wurde kinne. Dêr binne grif groepen dy't slachtoffer binne fan haat yn de Súdafrikaanske maatskippij, lykas yn in soad oare plakken op 'e wrâld. Ja dat grutskalige geweld yn 2019 tsjin migranten wie net bêst en ik kin sels ûnderskriuwe dat migranten har net altyd feilich fiele dêr en ik kin Simbabwanen dêre dy't dêr wurkje dêr delsjoen op wurde dat hja wurk fan Súdafrikanen ôfpakke. En útspraken lykas dy fan Malema helpe net mei. It liet ''Skiet die Boer'' of ''Kill the Boer'' wie in protestliet fan de 1970-er of 80-er jierren yn 'e snuorje fan 'e apartheid. Dat liet waard him pear jier lyn troch it Gerjochtshôf fan Súd-Afrika ferbean te brûken, om't soks ta geweld oansette koe en dat moat nea oanmoedige wurde. De ûntefredenens is noch tige grut by in part fan de befolking. Nei't de apartheid yn 1994 offisjeel ôfskaft waard, is dêr hieltyd noch in ekonomyske apartheid. De blanken, dy't 7% fan de befolking foarmje hawwe noch altyd 70% fan de lânbougrûn yn hannen. De wurkleazens fan blanken is leau'k 7%, wylst dy fan swarten om de 40% (miende ik om-ende-by) is. En boppedat binne der by guon noch altyd de littekens fan it apartheidsrezjym dat net neat wie. Wat is de miening fan oare meidoggers @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]]? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 apr 2026, 02.59 (CEST)
:::: Ik wit net goed wat ik hjir mei oan moat; ik soe sizze: de pleatsmoarden yn [[Súd-Afrika]] binne ferbûn mei de pleatsmoarden yn [[Simbabwe]]. It skynt dat yn Simbabwe it mear oer it oernimmen fan de pleatsen giet, wylst it yn SA mear om rôf giet. ([[Nigearia]] is wat te fier fuort foar my, dat dêr wit ik net krekt fan wat de eftergrûn is.) Mar of sa'n ûnderskie wier makke wurde kin, of dat it ferskil feroasake wurdt troch hoe de trije lannen it probleem oanpakke, dat wit ik net. Grif wie it better en skriuw in artikel oer pleatsmoarden, mei de mûglike oarsaken, en dan stikjes apart oer [[Brazylje]], Nigearje, Simbabwe en Súd-Afrika oer hoe dy neamde oarsaken al as net treffe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: {{Ping|Kneppelfreed|Mysha}} Twa dingen: de wurkleazens yn Súd-Afrika wie ûnder de swarte befolking struktureel heech yn 'e tiid fan 'e Apartheid (20%). Doe't Jakob Zuma it yn 2009 fan Thabo Mbeki oernaam wie de wurkleazens noch ûngefear itselde (20%-23%). Under it wanbelied fan Jacob Zuma - dy't neffens de Zondo Commission tsjientallen miljarden euro's fan publike saken lykas ûnderwiis en sûnenssoarch brûkte foar korrupt hanneljen, de rjochssteat en justysje troch politike beynfloeding oantaaste en de ekonomy fan it lân grutte skea brocht - is dy wurkleazens hast ferdûbele. It hjoeddeiske wurkleasheidsifer fan wat Kneppelfreed neamt is dus net allinnich ta te skriuwen oan it Apartheidsrezjym, mar foar in hiel grut diel oan it belied fan it ANC ûnder Zuma. Wêrby't ek noch sein wurde kin dat it ek Nelson Mandela en Thabo Mbeki net slagge om it hege wurkleazenssifer nei ûnder te krijen, wylst de Súdafrikaanske ekonomy wol foars groeide en alle boycotmaatregelen tsjin it lân nei 1994 opheft wiene. Wat de pleatsen oanbelanget: Súd-Afrika hat der net foar keazen om de pleatsen fan 'e boeren te ûnteigenjen. Nei alle gedachten sjocht Súd-Afrika nei it foarbyld fan Simbabwe, dêr't Robert Mugabe de pleatsen fan 'e blanken somtiden sels mei geweld ûnteigene. Mei as gefolch dat de agraryske sektor en de ekonomy fan 'e eardere nôtskuorre fan Afrika ynstoarte. Ik bin it iens mei Kneppelfreed dat de gefolgen fan 'e Apartheidstiid noch altiten trochwurkje yn 'e Súdafrikaanske ferhâldingen en ik kin my der sels wol wat by foarstelle as slachtoffers dêrfan jild of besit stelle fan minsken dy't harren skuldich makke ha oan sokke Apartheidspraktiken. Dêr sjoch ik dan persoanlik noch wol in kontekst. Mar dy kontekst mis ik as it giet om de moard op ûnbekende minsken of sels hiele hûshâldingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 apr 2026, 19.26 (CEST)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha}} Romke, ik leau dat net ien hjir om begryp foar moard freget. Mar der is in skrikbarend heech tal moarden yn Súd-Afrika, en as ik Kneppelfreed goed begryp, besiket er yn syn algemienheid in oarsaak te sykjen wêrom't der yn Súd-Afrika mear moarden plakfine as yn oare lannen. Wat it artikel oangiet, mis ik fral it feit dat de Pleatsmoarden mar in lyts persintaazje útmeitsje fan it totale tal moarden yn Súd-Afrika. Op en: lês ik oer it Vryheidsfront Plus, in renommearre politike partij (dus net ekstreemrjochts) dy't de Afrikaners fertsjintwurdiget, it folgjende: "''In 2003 the Freedom Front political party stated that farmers were 'being murdered at a rate of 274 per 100,000', whilst the national murder rate was 61 per 100,000 people.''" Dat soe oanhelle wurde kinne, mar it is in relatyf en gjin absolút ferskil, dus der wurde noch altyd folle mear swarten as blanken fermoarde. Dêrom fyn ik ek dat der in stikje by moatte soe oer dat de anty-blanke genoside yn Súd-Afrika net echt is mar in gearspanningsteory. Dat hoecht echt gjin grut ferhaal te wurden; ien strategysk pleatste sin makket al in grut ferskil. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 14 apr 2026, 02.27 (CEST)
::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik suggerearje net dat Kneppelfreed begryp foar moard freget. Ik ha wol skreaun dat ik de kontekst mis om de pleatsmoarden yn te setten (en dus sjoch ik ek net goed wat ik feroarje moatte soe). De oarspronklike opset wie neffens it Afrikaansktalige artikel en nei de earste opmerking fan Kneppelfreed ha ik besocht dat neutraler op te skriuwen. Ik ha safolle mooglik besocht my te beheinen ta wat der bart en wat der oer sein is, krekt omdat it in beladen ûnderwerp is. Ik ha de kontroverse sa ferwurde yn it artikel: "Yn guon rûnten wurdt sels sprutsen fan in doelbewuste folkemoard om blanke boeren fan harren grûn te ferdriuwen, al wurdt dat troch de oerheid en ynternasjonale ynstânsjes lykas de Feriene Naasjes wjerlein. Dêrnjonken wurde ek faktoaren as de ynfloed fan drugs, hege wurkleazens en de swakke ekonomyske posysje fan 'e plattelânsbefolking neamd as mooglike oarsaken foar it geweld." Sels soe ik net witte hoe't ik dat oars opstelle moat. Dus as immen tinkt dat it neutraler kin of moat, dan stiet dat elkenien frij om te dwaan.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 14 apr 2026, 08.59 (CEST)
:::::::::: [[Moarden yn Súd-Afrika]] as [[Súd-Afrika#Misdie]].
::::::[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 14 apr 2026, 13.25 (CEST)
1gt95e87hohf1osqz0p12rli2q4361j
1227987
1227986
2026-04-14T11:53:05Z
Mysha
254
/* Pleatsmoarden. */ Ik haw soms goed it lân oan hoe at dat fansels-anderje-systeem, de saken yn it rûn struit.
1227987
wikitext
text/x-wiki
== Pleatsmoarden. ==
(Ik ha de ûndersteande tekst eefkes ferhûze nei dit plak, want ik tink dat it hjir thús heart).
Goeiejûn @RomkeHoekstra, ik seach dat jo oan 'e gong wie mei Súdafrikaanske provinsjes. Moai dat ek wat omtinken jûn wurdt oan dat part fan de wrâld. Binne jo fan doel yn 'e takomst mear siden oar Súd-Afrika oan te meitsjen? Ik woe der yn 'e neie takomst ek mear oer skriuwe, foaral omreden dat ik dêr de lêste jierren in soad hinne gean. Ik woe benammen skriuwe oer plakken, de histoarje ensfh. Mar ik wol jo neat ûnthâlde, dus skriuw mar raak wêr't jo oer skriuwe wolle:-). Ik woe jo al even wize op de side oer de pleatsmoarden dy't jo in stikmannich jierren lyn skreaun hiene. Ik tink dat dy wol wat mear in neutralere dekking hawwe kin. Ik tink jo hawwe dy fan it Afrikaanstalige lemma oernommen, en dy sjocht it suver fan ien kant. Jo kinne bygelyks nei de Ingelske fariant sjen dy't dêr folle neutraler oer giet. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 4 apr 2026, 20.45 (CEST)
:{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha it artikel oer de pleatsmoarden in bytsje oanpast en hoopje dat it jo sa goed is. En oars soe ik it moai fine as jo de sinnen hjir eefkes delsetten wêr't jo muoite mei ha. Ik ha de Súdafrikaanske provinsjes beskreaun en it lemma oer Súd-Afrika foar in grut part fernijd - it artikel oer it lân sels wie yntusken nammentlik ek datearre. Yn it gefal fan Súd-Afrika (en sa ek Meksiko) stie boppedat noch in ynfoboks dy't op 'e mobyl der foar soarge dat de begjintekst fan it artikel hast net te lêzen wie. Moai dat jo ek wat oan Súd-Afrika dwaan wolle want der binne ek noch in pear grutte plakken dêr't de artikels wol wat útwreiding nedich ha. Ik ha genôch oare ûnderwerpen wêr't ik noch mei te set wol, mar út en troch sil ik ek wol wer oer Súd-Afrika skriuwe. Ik winskje jo noflike Peaskedagen ta.--RomkeHoekstra (oerlis) 4 apr 2026, 23.06 (CEST)
@RomkeHoekstra, goeiemoarn. Sorry foar it lette respons, ik haw drokke dagen op it stuit en de maitiid is hjir en dêr is soad wurk te dwaan. Hawwe jo fierders in goed Peaske hân? Oangeande it artikel oer de pleatsmoarden, liket it artikel wat te folle te hingjen rjochting dat de moarden op de boeren rjochte binne op blanke boeren. Sa liket it Afrikaansktalige lemma te wêzen. Foar in soad Afrikaners fielt dat yndie sa, mar de kriminaliteit is spitigernôch yn it algemien yn it lân tanommen en boeren binne dêr ek slachtoffer fan wurden. It soe moai wêze dat der ek eefkes yn neamd wurde kin dat, neffens it Súdafrikaanske statyk en de Transvaal boere-organisaasje boeremoarden tusken 2015-2017 tusken de 54 en 73 moarden it jier yn in totaal fan 20.000 moarden it jier yn it lân. Ek soe it baas wêze dat der neamd wurdt dat ek swarte wurknimmers by de oanfallen omkommen binne, en ik miende dat dat tal noch heger wie as de blanken. Jo kinne oars it bêste even nei it Ingelsktalige lemma sjen. Dêr binne yn ekstreemrjochtse rûnten by Afrikaners dy't de pleatsmoarden as in folkemoard omskriuwe wolle, itjinge troch Trump en syn regear en oare rjochtse politisy oernommen waard. Ik hoopje dat ik it in bytsje dúdliker makke ha. Fr.gr. Kneppelfreed (oerlis) 12 apr 2026, 07.06 (CEST)
::{{Ping|Kneppelfreed}} Ik ha dit artikel oer de pleatsmoarden yn 2017 skreaun. Ik wit eins net iens mear wat de oanlieding wie want it is al wer 9 jier lyn, mar ik leau dat it doe yn it nijs wie. It wie in oersetting fan 'e Afrikaansktalige side (Afrikaansk wurdt trouwens net allinnich troch Afrikaners praat, de grutste groep - 60% oant 65% - fan 'e Afrikaansktalige mienskip wurdt foarme troch de kleurlingen en dy sille grif ek aktyf wêze op 'e Afrikaansktalige wiki). It lestige by it skriuwen oer dit ûnderwerp is dat der in soad aktivisme om hinne hinget. Dat makket it ûnderwerp al gau kontroversjeel om't aktivisten (of politisi) de pleatsmoarden fanút in eigen perspektyf en mei eigen bedoelings ynkleurje. Guon meitsje it grutter troch bygelyks de claim genoside te brûken, oaren wolle de pleatsmoarden - út skamte, mar miskien ek wol om't it har ûnferskillich lit - leafst sa lyts mooglik hâlde. Net foar neat stiet der dat it in tige beladen ûnderwerp is. Neutrale minsken binne der net, mar it is wol fan grut belang hjir neutraal te skriuwen. Dit artikel besiket spesifyk oer de pleatsmoarden te ynformearjen, net oer de kriminaliteit yn Súd-Afrika yn it algemien. Yn 2019 wiene der yn Jehannesburch grutskalige útbraken fan geweld tsjin migranten ([[:en:2019 Johannesburg riots]]), wêrby't minsken fermoarde en winkels yn 'e brân stutsen waarden. It wie net de earste kear dat soks barde en ek net de lêste kear. Ik skriuw dit hjir om't it dúdlik makket dat haat tsjin minderheden ek yn 'e Súdafrikaanske samenleving foarkomt. En dat it maklik aktivearre wurde kin, bygelyks troch minsken as Julius Malema. Sawol by de boeren op ôfhandich lizzende pleatsen as de migranten út oare Afrikaanske lannen giet it om minderheden yn in faak kwetsbere posysje. Ik wyt net wat de oaren derfan tinke, mar sokke foarmen fan geweld kinne spesifyk beskreaun wurde en hoege, wat my oanbelanget, net op ien bulte smiten te wurden mei oare geweldsmisdriuwen, dy't faak fan in tige oare aard binne. Ik lit it artikel no ynearsten foar wat it is, mar it stiet jo fansels frij om it út te wreidzjen.
[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 apr 2026, 12.24 (CEST)
:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], it bliuwt yndie in beladen ûnderwerp. It is de lêste tiden wer mear yn it nijs, net fanwegen de moarden sels (dy binne de lêste jierren ôfnaam, dochs komme noch hieltyd wol foar), mar mear om politike redenen. Fral om't Trump claimde dat der in blanke genoside geande is yn Súd-Afrika en dat er blanke Súdafrikanen asyl oanbea yn e Feriene Steaten. Ja ik wit dat de mearderheid fan Afrikaansktaligen net-blanken binne, mar ik sjoch wol in gâns ferskil tusken it Afrikaansktalige en Ingelsktalige lemma hjiroer. Jo skriuwe dat dizze side oer de pleatsmoarden giet. Dêr hawwe jo gelyk yn, mar it soe, nei myn miening, relevant wêze om de kontekst te wjerjaan wêryn de pleatsmoarden plakfine. Oan iene kant wurdt der oppenearre dat boeren ornearre wurde fan de rôfmoarden, itjinge yn it artikel neamd waard, mar it is neffens my ek relevant oan te jaan oan oare kant te neamen dat de kriminaliteit en homiside yn syn totalens tanaam is en dat de pleatsmoarden dêr part fan binne. Dêr soene de sifers êr't ik nei ferwiisde by yn neamd wurde kinne. Dêr binne grif groepen dy't slachtoffer binne fan haat yn de Súdafrikaanske maatskippij, lykas yn in soad oare plakken op 'e wrâld. Ja dat grutskalige geweld yn 2019 tsjin migranten wie net bêst en ik kin sels ûnderskriuwe dat migranten har net altyd feilich fiele dêr en ik kin Simbabwanen dêre dy't dêr wurkje dêr delsjoen op wurde dat hja wurk fan Súdafrikanen ôfpakke. En útspraken lykas dy fan Malema helpe net mei. It liet ''Skiet die Boer'' of ''Kill the Boer'' wie in protestliet fan de 1970-er of 80-er jierren yn 'e snuorje fan 'e apartheid. Dat liet waard him pear jier lyn troch it Gerjochtshôf fan Súd-Afrika ferbean te brûken, om't soks ta geweld oansette koe en dat moat nea oanmoedige wurde. De ûntefredenens is noch tige grut by in part fan de befolking. Nei't de apartheid yn 1994 offisjeel ôfskaft waard, is dêr hieltyd noch in ekonomyske apartheid. De blanken, dy't 7% fan de befolking foarmje hawwe noch altyd 70% fan de lânbougrûn yn hannen. De wurkleazens fan blanken is leau'k 7%, wylst dy fan swarten om de 40% (miende ik om-ende-by) is. En boppedat binne der by guon noch altyd de littekens fan it apartheidsrezjym dat net neat wie. Wat is de miening fan oare meidoggers @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]], @[[Meidogger:Mysha|Mysha]]? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 13 apr 2026, 02.59 (CEST)
:::: Ik wit net goed wat ik hjir mei oan moat; ik soe sizze: de pleatsmoarden yn [[Súd-Afrika]] binne ferbûn mei de pleatsmoarden yn [[Simbabwe]]. It skynt dat yn Simbabwe it mear oer it oernimmen fan de pleatsen giet, wylst it yn SA mear om rôf giet. ([[Nigearia]] is wat te fier fuort foar my, dat dêr wit ik net krekt fan wat de eftergrûn is.) Mar of sa'n ûnderskie wier makke wurde kin, of dat it ferskil feroasake wurdt troch hoe de trije lannen it probleem oanpakke, dat wit ik net. Grif wie it better en skriuw in artikel oer pleatsmoarden, mei de mûglike oarsaken, en dan stikjes apart oer [[Brazylje]], Nigearje, Simbabwe en Súd-Afrika oer hoe dy neamde oarsaken al as net treffe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: {{Ping|Kneppelfreed|Mysha}} Twa dingen: de wurkleazens yn Súd-Afrika wie ûnder de swarte befolking struktureel heech yn 'e tiid fan 'e Apartheid (20%). Doe't Jakob Zuma it yn 2009 fan Thabo Mbeki oernaam wie de wurkleazens noch ûngefear itselde (20%-23%). Under it wanbelied fan Jacob Zuma - dy't neffens de Zondo Commission tsjientallen miljarden euro's fan publike saken lykas ûnderwiis en sûnenssoarch brûkte foar korrupt hanneljen, de rjochssteat en justysje troch politike beynfloeding oantaaste en de ekonomy fan it lân grutte skea brocht - is dy wurkleazens hast ferdûbele. It hjoeddeiske wurkleasheidsifer fan wat Kneppelfreed neamt is dus net allinnich ta te skriuwen oan it Apartheidsrezjym, mar foar in hiel grut diel oan it belied fan it ANC ûnder Zuma. Wêrby't ek noch sein wurde kin dat it ek Nelson Mandela en Thabo Mbeki net slagge om it hege wurkleazenssifer nei ûnder te krijen, wylst de Súdafrikaanske ekonomy wol foars groeide en alle boycotmaatregelen tsjin it lân nei 1994 opheft wiene. Wat de pleatsen oanbelanget: Súd-Afrika hat der net foar keazen om de pleatsen fan 'e boeren te ûnteigenjen. Nei alle gedachten sjocht Súd-Afrika nei it foarbyld fan Simbabwe, dêr't Robert Mugabe de pleatsen fan 'e blanken somtiden sels mei geweld ûnteigene. Mei as gefolch dat de agraryske sektor en de ekonomy fan 'e eardere nôtskuorre fan Afrika ynstoarte. Ik bin it iens mei Kneppelfreed dat de gefolgen fan 'e Apartheidstiid noch altiten trochwurkje yn 'e Súdafrikaanske ferhâldingen en ik kin my der sels wol wat by foarstelle as slachtoffers dêrfan jild of besit stelle fan minsken dy't harren skuldich makke ha oan sokke Apartheidspraktiken. Dêr sjoch ik dan persoanlik noch wol in kontekst. Mar dy kontekst mis ik as it giet om de moard op ûnbekende minsken of sels hiele hûshâldingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 13 apr 2026, 19.26 (CEST)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha}} Romke, ik leau dat net ien hjir om begryp foar moard freget. Mar der is in skrikbarend heech tal moarden yn Súd-Afrika, en as ik Kneppelfreed goed begryp, besiket er yn syn algemienheid in oarsaak te sykjen wêrom't der yn Súd-Afrika mear moarden plakfine as yn oare lannen. Wat it artikel oangiet, mis ik fral it feit dat de Pleatsmoarden mar in lyts persintaazje útmeitsje fan it totale tal moarden yn Súd-Afrika. Op en: lês ik oer it Vryheidsfront Plus, in renommearre politike partij (dus net ekstreemrjochts) dy't de Afrikaners fertsjintwurdiget, it folgjende: "''In 2003 the Freedom Front political party stated that farmers were 'being murdered at a rate of 274 per 100,000', whilst the national murder rate was 61 per 100,000 people.''" Dat soe oanhelle wurde kinne, mar it is in relatyf en gjin absolút ferskil, dus der wurde noch altyd folle mear swarten as blanken fermoarde. Dêrom fyn ik ek dat der in stikje by moatte soe oer dat de anty-blanke genoside yn Súd-Afrika net echt is mar in gearspanningsteory. Dat hoecht echt gjin grut ferhaal te wurden; ien strategysk pleatste sin makket al in grut ferskil. [[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan 'e Esk|oerlis]]) 14 apr 2026, 02.27 (CEST)
:::::::: [[Moarden yn Súd-Afrika]] as [[Súd-Afrika#Misdie]]. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 14 apr 2026, 13.25 (CEST)
::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk}} Ik suggerearje net dat Kneppelfreed begryp foar moard freget. Ik ha wol skreaun dat ik de kontekst mis om de pleatsmoarden yn te setten (en dus sjoch ik ek net goed wat ik feroarje moatte soe). De oarspronklike opset wie neffens it Afrikaansktalige artikel en nei de earste opmerking fan Kneppelfreed ha ik besocht dat neutraler op te skriuwen. Ik ha safolle mooglik besocht my te beheinen ta wat der bart en wat der oer sein is, krekt omdat it in beladen ûnderwerp is. Ik ha de kontroverse sa ferwurde yn it artikel: "Yn guon rûnten wurdt sels sprutsen fan in doelbewuste folkemoard om blanke boeren fan harren grûn te ferdriuwen, al wurdt dat troch de oerheid en ynternasjonale ynstânsjes lykas de Feriene Naasjes wjerlein. Dêrnjonken wurde ek faktoaren as de ynfloed fan drugs, hege wurkleazens en de swakke ekonomyske posysje fan 'e plattelânsbefolking neamd as mooglike oarsaken foar it geweld." Sels soe ik net witte hoe't ik dat oars opstelle moat. Dus as immen tinkt dat it neutraler kin of moat, dan stiet dat elkenien frij om te dwaan.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 14 apr 2026, 08.59 (CEST)
gaxd0h2omelpw5rtiirl1fyfqfa5jt3
Ibsan
0
191081
1227976
2026-04-13T21:29:39Z
RomkeHoekstra
10582
Side makke mei "{{Ynfoboks bibelsk persoan | namme = Ibsan<br><small>אִבְצָן</small> | ôfbylding = Ibzan-Abesan.jpg | ôfbyldingstekst = | alternative nammen = Ibzan | namme oarsprong = Hebriuwsk: אִבְצָן (Ibṣān, betsjutting mooglik "fluch" of "glânsryk") | folk = [[Sebulon (stamme)|Sebulon]] (mooglik) | rol = 9e rjochter fan Israel | perioade = 11e iuw f.Kr. | bekend fan = Sy..."
1227976
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks bibelsk persoan
| namme = Ibsan<br><small>אִבְצָן</small>
| ôfbylding = Ibzan-Abesan.jpg
| ôfbyldingstekst =
| alternative nammen = Ibzan
| namme oarsprong = Hebriuwsk: אִבְצָן (Ibṣān, betsjutting mooglik "fluch" of "glânsryk")
| folk = [[Sebulon (stamme)|Sebulon]] (mooglik)
| rol = 9e rjochter fan Israel
| perioade = 11e iuw f.Kr.
| bekend fan = Syn 60 bern; diplomatike houliken
| neamd yn = [[Rjochters]] 12:8-10
}}
'''Ibsan''' wie de njoggende rjochter fan Israel. Hy kaam út Betlehim. Hy folge [[Jefta]] op en joech sân jier lang lieding oan it folk.
Lykas by syn foargongers [[Tola (rjochter)|Tola]] en [[Jaïr (rjochter)|Jaïr]], wurde der oer Ibsan gjin grutte militêre konflikten beskreaun. Syn amt liket fral yn it teken stien te hawwen fan it fersterkjen fan bannen tusken de ferskate stammen en mooglik ek mei de buorfolken. De Bibel beskriuwt syn ynfloed oan 'e hân fan syn grutte húshâlding. Hy hie tritich soannen en tritich dochters.
Al syn tritich dochters houlikte Ibsan út oan manlju bûten de eigen stamme. En foar syn tritich soannen helle er tritich froulju fan bûten syn stamme. Dy sechstich houliken wiene yn dy tiid in krêftich polityk middel om frede te bewarjen en bûnen te smeien.
== Betlehim ==
Der wurdt troch guon Bibelwittenskippers oannommen dat it Betlehim dêr't Ibsan wei kaam, net it bekende Betlehim yn Juda wie (it berteplak fan [[David fan Israel|David]] en [[Jezus (tradisjoneel-kristlik)|Jezus]]), mar Betlehim yn Sebulon, in plak yn it noarden fan Israel. Dat komt om't de rjochters yn dit diel fan it boek [[Rjochters]] benammen út de noardlike en eastlike stammen kamen.
== Dea en opfolging ==
Ibsan stoar nei sân jier rjochter west te hawwen en waard begroeven yn Betlehim. Hy waard opfolge troch [[Elon]], dy't ek út de stamme fan Sebulon kaam.
{{boarnen|boarnefernijing=
*[[Rjochters]] 12:8-10: It koarte ferslach fan it rjochterskip fan Ibsan.
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ibzan (biblical figure)}}
}}
{{Rjochters fan Israel}}
[[Kategory:Persoan yn it Alde Testamint]]
[[Kategory:Israelitysk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn de 11e iuw f.Kr.]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn de 11e iuw f.Kr.]]
rawzzzsognom2btgpij6hs5thj183yt
1227978
1227976
2026-04-13T21:33:55Z
Drewes
2754
1227978
wikitext
text/x-wiki
{{Ynfoboks bibelsk persoan
| namme = Ibsan<br><small>אִבְצָן</small>
| ôfbylding = Ibzan-Abesan.jpg
| ôfbyldingstekst =
| alternative nammen = Ibzan
| namme oarsprong = Hebriuwsk: אִבְצָן (Ibṣān, betsjutting mooglik "fluch" of "glânsryk")
| folk = [[Sebulon (stamme)|Sebulon]] (mooglik)
| rol = 9e rjochter fan Israel
| perioade = 11e iuw f.Kr.
| bekend fan = Syn 60 bern; diplomatike houliken
| neamd yn = [[Rjochters]] 12:8-10
}}
'''Ibsan''' wie de njoggende rjochter fan Israel. Hy kaam út [[Betlehim]]. Hy folge [[Jefta]] op en joech sân jier lang lieding oan it folk.
Lykas by syn foargongers [[Tola (rjochter)|Tola]] en [[Jaïr (rjochter)|Jaïr]], wurde der oer Ibsan gjin grutte militêre konflikten beskreaun. Syn amt liket fral yn it teken stien te hawwen fan it fersterkjen fan bannen tusken de ferskate stammen en mooglik ek mei de buorfolken. De Bibel beskriuwt syn ynfloed oan 'e hân fan syn grutte húshâlding. Hy hie tritich soannen en tritich dochters.
Al syn tritich dochters houlikte Ibsan út oan manlju bûten de eigen stamme. En foar syn tritich soannen helle er tritich froulju fan bûten syn stamme. Dy sechstich houliken wiene yn dy tiid in krêftich polityk middel om frede te bewarjen en bûnen te smeien.
== Betlehim ==
Der wurdt troch guon Bibelwittenskippers oannommen dat it Betlehim dêr't Ibsan wei kaam, net it bekende Betlehim yn Juda wie (it berteplak fan [[David fan Israel|David]] en [[Jezus (tradisjoneel-kristlik)|Jezus]]), mar Betlehim yn Sebulon, in plak yn it noarden fan Israel. Dat komt om't de rjochters yn dit diel fan it boek [[Rjochters]] benammen út de noardlike en eastlike stammen kamen.
== Dea en opfolging ==
Ibsan stoar nei sân jier rjochter west te hawwen en waard begroeven yn Betlehim. Hy waard opfolge troch [[Elon]], dy't ek út de stamme fan Sebulon kaam.
{{boarnen|boarnefernijing=
*[[Rjochters]] 12:8-10: It koarte ferslach fan it rjochterskip fan Ibsan.
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ibzan (biblical figure)}}
}}
{{Rjochters fan Israel}}
[[Kategory:Persoan yn it Alde Testamint]]
[[Kategory:Israelitysk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn de 11e iuw f.Kr.]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn de 11e iuw f.Kr.]]
qw31pour7hp6ufzllcy7in3tygrlsi3