Wikipedy:Oerlisside

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikipedy:Oerlisside</title>
    <ns>4</ns>
    <id>176</id>
    <revision>
      <id>1228671</id>
      <parentid>1227963</parentid>
      <timestamp>2026-04-26T00:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>15867</id>
      </contributor>
      <comment>/* Request for comment (global AI policy) */ nije seksje</comment>
      <origin>1228671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94828" sha1="5xquhkt2fup9r5lk312w14pv6dlunhu" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Don't place ynterwiki directly on this page; it interferes with the discussion. Interwiki can be found in [[Berjocht:Oerlisside]]. --&gt;
{{Oerlisside}}

== Koördinaten ==
{{Ping|Drewes}} Dy koordinaten hie ik noch efkens litten, om't ús Geohack net wol. {{Ping|Kneppelfreed}} Mar tank foar it kaartsje. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 12 des 2025, 11.00 (CET)
{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk}} Is de reden bekend werom't Geohack net wurket?--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 12 des 2025, 19.48 (CET)

:@[[Meidogger:Mysha|Mysha]], graach dien, hjer. De koördinaten kinne jo ek oernimmen fan de Nederlânske side. @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik begryp net wêrom't Geohack no net wurket. Ik seach it no ek krekt. It wurke foarhinne al. Ik sjoch sa gau it probleem net. Is der immen dy't it wit? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.38 (CET)
:{{Ping|Mysha|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Drewes}} Nee, ikke net. Mar ik dy koördinaten en sa, dat giet my al gau boppe de pet. Is it oeral sa of allinnich op dizze side? As it oeral itselde is, hawwe se by Geohack miskien in ''bug'' en losse se it sels op. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.42 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], it skynt by ús op alle plakken, want ik haw dêr by in stikmannich plakken even neisjoen. By nl wurket er dêrfoaroer wol. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 12 des 2025, 20.47 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} As it op nl: wol wurket, dan is der faaks by Geohack wat feroare wêrtroch it koördinateberjocht by ús (dat oars is as it koördinateberjocht op nl:, seach ik) net mear goed wurket. Mar hoe't je dat reparearje kinne sûnder dat je alle siden by del moatte dêr't it berjocht op brûkt wurdt, dat soe ik net witte. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 12 des 2025, 20.55 (CET)
:::: {{Ping|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}} @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] (Ik wit net krekt wêr't der stiet wat it ferskil is tusken &quot;Ping&quot; en &quot;@&quot;.) Is it allinnich by ús in probleem? Of hawwe oare W: dat probleem en hawwe dy it oplost? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::::{{Ping|Mysha}} Neffens my is der gjin ferskil en kinne jo beide brûke, mar earlik sein bin ik dêr net wis fan. Ik ha by de Fryske wiki leard om te pingen.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 15 des 2025, 18.45 (CET)

:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} Om't it probleem noch jimmeroan net oplost is, ha ik oan ChatGPT frege wat it probleem wêze kin. Neffens ChatGPT hat de Frysktalige wikipedy gjin eigen konfiguraasje ynsteld om koördinaten fuort troch te stjoeren nei in kaarttsjinst. It hat te krijen mei in ûntbrekkende of oare ynstelling en net mei in bug. Soks soe oankaarte wurde kinne op Phabricator (it bug-/taaksysteem van Wikimedia). Dat kin sa en ik tink dat ien fan 'e behearders dat it bêste dwaan kinne:

*stap 1 gean nei: https://phabricator.wikimedia.org
*stap 2 Log yn (Wikimedia-account)
*stap 3 Klik op Create Task
*stap 4 Plak de ûndersteande tekst
*stap 5 Foegje de tags ta (dat helpt by de sichtberens) 

Tags: 
MediaWiki
Wikis
Maps
GeoHack
Kartographer
fywiki

'''De folgjende tekst tekst kin yn it berjocht plakt wurde.'''

Title: fywiki: Coordinates link to GeoHack instead of opening a primary map service

Description: On the Frisian Wikipedia (fywiki), clicking on coordinates in articles always redirects to GeoHack (toolforge.org), instead of opening a primary map service (e.g. OpenStreetMap) directly.

This differs from other Wikipedias such as nlwiki, where coordinates open a map directly and GeoHack is only used as a secondary tool.

Example:
Article: Abdij fan Cluny (fywiki)
Coordinates link to:
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=fy&amp;params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR

It appears that fywiki does not have a “primary map service” configured for coordinate links, causing the default GeoHack redirect to be used.

Expected behavior: Clicking on coordinates on fywiki should open a primary map service directly (e.g. OpenStreetMap), similar to nlwiki and other Wikipedias.

Possible solution / investigation: Check whether fywiki has a primary map service configured for coordinates (MediaWiki / Kartographer / Wiki configuration).
If missing, align fywiki’s behavior with other Wikipedias by setting a default map service.

Ik hoopje dat hjir wat mei dien wurde kin.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 des 2025, 20.37 (CET)
:: Romke, de lêste berjochten oer  AI, is dat y alle gefallen, in tredde fan de antwurden ferkeard is. Om't by [[Abdij fan Cluny]] de koordinaten net funksjonearje, moat ik oannimme dat it antwurd wat jo hân hawwe yn dy tredde sit.
:: De skoalle giet ticht foar it jier; dat ik winskje eltsenien noflike dagen, en yn [[2026]] hoopje ik werom te kommen om te sjen dat it oplost is. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 19 des 2025, 14.00 (CET)
:{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} Ik haw hjir ris even nei sjoen, mar se wolle by Phabricator myn meidoggersnamme net akseptearje om't der in apostrof yn sit. No kin ik foar dizze webside fansels in oare meidoggersnamme betinke, mar ik haw oer dit ûnderwerp sa'n bytsje doel, dat as ik fragen krij, ik dy net beäntwurdzje kinne soe. Ik brûk dy koördinaten noait en ik begryp earlik sein mar heal wat it probleem is. De keppeling wurket blykber net mear goed, dat is alles wat ik oant no ta begrepen haw. {{Ping|Kneppelfreed}}, jo hawwe hjir okkerjiers de hiele programmatuer fan 'e posysjekaarten ynsteld, dat dit seit jo nei alle gedachten mear as my; is dit ek wat dat jo oppakke kinne? As jo net wolle, sil ik it wol dwaan, mar dan taast ik folslein yn it tsjuster. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 12.31 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], ik haw it dêre op it aljemint brocht, dus sil sjen wat dêr fierder út komt. Mar earlik sein giet soks mei ek boppe de pet. Ja, ik haw okkerjiers de posysjekaarten oan 'e praat krigen, mar dat wie mear in kwestje om de juste berjochten yn de wikipedy oan te meitsjen, en dat wiene der noch al wat, om dy posysjekaarten oan it wurk te krijen. Dit is in kwestje foar yn 'e Wikimedia dêr't ik fierders alhiel gjin ferstân fan haw. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 des 2025, 20.15 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed}} O. Ik tocht dat dit oanferwante dingen wiene. Safolle wit ik der dus fan. No, yn elts gefal tankjewol dat jo it oppakt hawwe. We sille sjen wat it opsmyt. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 20.48 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed}} Tige tank foar jim krewearjen. Eefkes ôfwachtsje wat der no bart. It soe moai wêze as wy dit wer oan 'e praat krije. Eefkes in fraach: binne der ek kontakten mei wikipedia dat wy harren freegje kinne oer saken dêr't by ús de kennis tekoart komt? Wy binne hjir no ienris in hiel kwetsber klubke.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 19 des 2025, 22.12 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} In goeie fraach. Dêr moast ik al even djip oer neitinke. Der hat in stikmannich jierren lyn ris wat west mei de haadside, dy't net mear goed werjûn waard. Doe bin ik by Meta-Wiki te rie gien, en dy hawwe doe holpen. Doe moast ik tydlik de befeiliging fan 'e haadside útsette, wit ik noch wol, sadat sy dêrmei oan it pielen koene. Ik leau dat ik dêrfoar dizze link brûkt haw: https://meta.wikimedia.org/wiki/Ask_a_question/Recent_questions , want dy haw ik teminsten opslein. Mar as jo bliuwende kontakten of in spesjale kontaktpersoan foar ús Wikipedy bedoele, nee, dy hawwe wy net. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 des 2025, 23.15 (CET)
::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ik praat fanút in stik ûnkunde en bin gjin behearder en wit ek net hokker tools jimme ta jim beskikking ha, mar is it dan net handich om earne in dielplak te hawwen dêr't jimme dizze kennis meiïnoar diele kinne? It soe spitich wêze dat de boel hjir op 'e kont leit as ien foar in skoft neat dwaan kin of omfalt of gewoan gjin nocht mear oan it wurk hat en elkenien mar omgriemt om't dêrmei de kennis ferdwûn is.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 des 2025, 09.17 (CET)
:::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} No, safolle ''tools'' mear as jo hawwe wy net. Wat wy dogge, ferskilt eins net safolle fan wat josels ek al dogge, allinnich kinne wy as behearder siden wiskje, skoattelje en ûntskoattelje en meidoggers útslute. Mear is it eins net. Wat jo sizze oer it dielen fan kennis, dêr hawwe jo wol in punt. Mar ik soe sa ien, twa, trije net witte wêr't wy sokke dingen krekt opskriuwe kinne dêr't behearders fan letter it weromfine kinne as se der ferlet fan hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 01.29 (CET)

Dit wie it antwurd dat ik fan wikimedia weromkrigen ha:
Hi @Kneppelfreed, thanks for taking the time to report this and welcome to Phabricator!

&quot;koördinaten&quot; in the Infobox in https://fy.wikipedia.org/wiki/Abdij_fan_Cluny links to dead http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=fy&amp;params=46_40_0_N_4_42_0_E_scale:12500_type:landmark_region:FR&amp;pagename=Abdij_fan_Cluny&amp;src=Abdij_fan_Cluny. Toolserver.org was switched off in 2014.

https://fy.wikipedia.org/wiki/Berjocht:Koördinaten_yn_tekst needs updating (several outdated links), and https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:Koördinaten&amp;action=edit (after an unneeded redirect) uses https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Berjocht:MapsServer&amp;action=edit which also needs several links to get updated.

User scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on.
If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding!

{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}}
:Moai, no dan witte wy dat wy dêr net wêze moatte en it sels oplosse moatte. Ik ha fan 'e moarn in hiel skoft mei ChatGPT oan 'e gong west en nei lapen tekst en hinne en wer geskriuw binne wy der tink út (it lestige is dat ChatGPT nochal ris ferkearde folchoarders oanhâldt en somtiden wurden brûkt dy't ik net kin/koe). Mar om koart te kriemen leit neffens ChatGPT de oarsaak fan it probleem by it berjocht, dat streekrjocht nei GeoHack ferwiist. No moat der foar de oplossing earst in systeem- of ynterfaceberjocht oanmakke wurde (dêr ha ik gjin rjochten foar, dus dat sil troch ien fan jimme dien wurde moatte. Sa'n ynterfaceberjocht wurdt as folget oanmakke (mei format MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label):

* stap 1: gean nei: https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label 
* stap 2: klik op bewurkje boppe oan 'e side.
* stap 3: plak dêr de platte tekst: Toant de koördinaten fan dit plak as klikbere kaartlink mei Kartographer.
* stap 4: opslaan.

It berjocht is no beskikber foar alle berjochten of funksjes dy't it Koordinaten-yn-tekst-label brûke. As dat dien is sjoch ik as it berjocht:koördinaten yn tekst oanpast wurde moat (dêr ha'k leau ik wol rjochten foar).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 12.52 (CET)

:{{Ping|RomkeHoekstra}} &quot;No witte wy [... dat wy] it sels oplosse moatte&quot;, skriuwe jo. Uh, dat is net wat der yn 'e reäksje fan Phabricator stiet. Sy sizze: as jimme help nedich binne om dit probleem op te lossen, dan moatte jim net by ús wêze, mar by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech. 
:As jo miene dat jo it sels oplosse kinne, is my dat bêst, mar ik fyn dat jo tefolle fertrouwe op ChatGPT. Sels haw ik earlik sein nul fertrouwen yn sa'n a.i.-programma. &quot;Hallusinearje&quot; is net foar neat ta it wurd fan it jier keazen. As ik nei https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label gean en dêr jo tekst opslaan wol, krij ik de folgjende tekst yn byld: &quot;''Warskôging: Jo bewurkje in side dy't brûkt wurdt yn de tagongstekst foar it wikiprogramma. Feroarings op dizze side feroarje it oansjen fan de tagong foar oare meidoggers.''&quot; Sels haw ik gjin idee wat der barre kin as ik hjirmei ompiel. As de hiele Wikipedy it straks net mear docht, binne wy fierder fan hûs, fansels. Hoe wis binne jo fan jo saak? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 15.05 (CET)
::Ik ha út it andert begrepen dat dit op de lokale wiki korrizjearre wurde moat troch de lokale ynhâld oan te passen en dat wy dus sels oan 'e slach moatte. Mar dan begryp ik dat dus ferkeard.&lt;br&gt;
::Ik wit dat ChatGPT fouten makket en it dus net sa dat ik blyn op dingen yngean (foar de aardichheid moasten jo de hiele diskusje mei ChatGPT ris trochlêze), mar it is ek grutte ûnsin dat ChatGPT neat kin. Wat skriuwt ChatGPT as ik dy warskôging fan jo foarlis: Deze waarschuwing verschijnt altijd bij interfaceberichten. Het is bedoeld om te zeggen: “Denk even na voordat je opslaat.” In jullie geval is de wijziging: één korte zin, zonder code, zonder sjablonen. Dat is zo veilig als het maar kan. Deze waarschuwing is geen signaal dat je “op gevaarlijk terrein” zit — het is MediaWiki dat netjes zegt: “dit is belangrijk”.&lt;br&gt;
::Wat ChatGPT skriuwt as ik de benaudens foar AI-hallusinaasje ferwurdzje: &quot;ik begryp de soarch oer AI-hallusinaasje hiel goed. Yn dit gefal giet it lykwols net om nije logika, mar om it ferienfâldigjen fan in interfaceberjocht nei platte tekst, wat neffens MediaWiki-praktyk is. De wiziging is lyts, direkt werom te draaien en feroaret gjin artikelynhâld.&lt;br&gt;
::Mar goed, jo binne behearder, ik net. As jo nul fertrouwen ha yn ChatGPT, dan soe ik dit mar gewurde litte. Ik wol nimmen wat oplizze. Ik besykje allinnich mei te tinken om't it in probleem is dat wol om in oplossing freget.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 16.08 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Drewes|Kneppelfreed}} No ja, Romke, ik sil jo fertelle hoe't ik ta myn miening oer A.I. kommen bin. Google jout op 't heden boppe oan 'e side ek in A.I.-berjocht as jo wat freegje. Ik woe fan 'e wike witte wêr't de namme ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam, de wittenskiplike namme fan 'e Rapajufferdo. ''Huttoni'' is dúdlik ôflaat fan 'e Ingelske efternamme Hutton, mar wa wie dy man (want by in frou komt der net ''-i'', mar ''-ae'' efter). Dus ik freegje dat oan Google. Dat A.I.-berjocht seit fan: o, dat is William Hutton, in bekende Nijseelânske samler fan spesimina, mei jierren fan berte en ferstjerren derby. No naam ik al neat oan fan A.I. sûnder dat ik it earnewêr oars befêstigje koe, dat ik sykje nei in William Hutton mei de opjûne jiertallen. Nearne wat te finen. Ik trochsykje en nei in hiel soad gedoch fûn ik út dat de do ferneamd wie nei de Britsk-Nijseelânske biolooch Frederick Wollaston Hutton. Der hat, ynsafier't ik útsykje kin, nea in William Hutton mei dat berop en dy jiertallen bestien. Dêr bin ik earlik sein wol wat fan skrokken. Dat sadwaande. (En dat gong ek net om nije logika, mar om âlde kennis.)
:::Wat it probleem mei de koördinaten oangiet, ik leau dat ik wat yrritaasje by jo opmerk oer myn opstelling (altyd moeilik te sizzen op basis fan skreaune tekst). Ik hoopje dat jo wol foar it ferstân hawwe dat ik jo ynset yn dizze saak tige wurdearje, mar ik hoopje ek dat jo der begrip foar opbringe kinne dat ik huverich bin om om te prutsjen mei programmatuer dêr't ik hielendal gjin ferstân fan haw. Dat ien regel platte tekst it ferskil net meitsje sil, dat wol ik wol oannimme, mar dat makket it ferskil ek net om it probleem mei de koördinaten op te lossen. Jo binne fan doel (of ik moat jo ferkeard begripe) om dêrnei oan 'e programmatuer te sleuteljen. As jo dêr ferstân fan hawwe, bêst genôch. As jo dat poer en allinnich dogge op basis fan 'e oanwizings fan ChatGPT, dan fiel ik my dêr earlik sein net sa noflik by. Ik soe earlik sein wat dit oangiet wol wat ynbring fan 'e oare behearders hawwe wolle. Wat fine {{Ping|Drewes}} en {{Ping|Kneppelfreed}} hjirfan? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 16.40 (CET)
::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Drewes|Kneppelfreed}} No wurket it [Berjocht:Koördinaten yn tekst] sawiesa net. It is de trouwens de fraach of der überhaupt sleutele wurde moat nei it opslaan fan in interfaceberjocht (interface = tagongstekst). Mar dat leart ús it úttesten. Wat ik yn it Berjocht:Koördinaten yn tekst dêrnei ferfange soe, kin ek wersteld wurde, dat liket my net folle oars as mei oare berjochten.
::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}} Wat it gebrûk fan A.I. oanbelanget: A.I. hellet syn ynformaasje fan ynternet en ek ynternet is net altiten korrekt. Sjoch nei wat jo hjoed oer BirdLife by it seerotsje skreaunen en ik hie lykas jo dêr ek myn twifel oer. By fragen oan ChatGPT kinne jo nei boarnen freegje, dy jout er dan by it jaan fan in antwurd en dan kinne jo de ynformaasje fuort by de boarne kontrolearje. Jo fregen oan Google A.I. wêr't de namme ''huttoni'' yn ''Ptilinopus huttoni'' wei kaam. Ik ha gjin ûnderfining mei Google A.I., mar ik ha foar de aardichheid jo fraach suverkrekt oan ChatGPT frege en krige fuort as andert: &quot;huttoni ferwiist nei Frederick Wollaston Hutton (1836–1905), in Britsk-Nijseelânske natuerûndersiker en geolooch&quot; mei ferwizing nei it Ingelsktalige wikipedylemma (Frederick Hutton (scientist).) ChatGPT makket bêst wol fouten (minsken meitsje dy trouwens ek), mar wat ik yntusken wol wit is wat spesifiker de fraach, namste better de antwurden binne. Ik soe jo oanriede dochs ris ChatGPT te brûken (en altiten om boarnen te freegjen).--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 21 des 2025, 22.46 (CET)
:::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Tankjewol foar de tip. Ik sil der ris oer neitinke. Wat de rest oangiet, as jo tinke dat it miskien mei it opslaan fan dy regel platte tekst klear is, dan wol ik dat wol foar jo dwaan. (Dus dat doch no daliks even.) Mar as der mear gebeure moat, wol ik graach dat jo dêr even mei wachtsje oant Drewes en Kneppelfreed ek har sechje oer dit ûnderwerp dwaan kinnen hawwe. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 21 des 2025, 23.09 (CET)
::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ik wol alderearst Romke tige betankje foar jo ynset om dit euveltsje te ferhelpen. Sa't it liket, skynt it allinnich op ús wikipedy net te wurkjen. Ik sjoch by in soad oare wikys wurket it wol. It soe tige moai wêze dat we it hjir ek wer oan it wurk krije kinne. As Romke hjir oan sleutelje wol, dan fyn ik dat poerbêst. Iksels bin in bytsje noedlik om dêr mei om te pielen. As jo, Romke, dat net oan doare, kinne we altyd freegje op dy link dy't Phabricator stjoerd hat: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech]. It liket dat it berjocht feroare wurde moat. By nl brûke se de âlde [https://nl.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Co%C3%B6rdinaten sjabloan koördinaten], dy't praktysk itselde wie as ús [[Berjocht:Koördinaten]]. Wêr't ik bang foar bin, as we it berjocht koördinaten feroarje, we alle siden by del moatte om dy ek te feroarjen. 
::::::En wat ChatGPT oanbelanget, dêr haw ik noch net mei wurke, wol mei Google AI, en ik haw dêr mingde gefoelens oer. It sil yn protte gefallen wol goed wêze, mar it kin it somtiden ek ferkeard ha. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 03.21 (CET)
:::::::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|Drewes}} Ieneach hat no in interfaceberjocht oanmakke en der is fierder neat raars bart, lykas ChatGPT al oanjoech. It feroaret lykwols noch neat oan 'e wurking fan 'e koördinaten om't it âlde berjocht noch hieltiten de Geohack-keppeling makket. Der moatte no twa dingen dien wurde: 1. Om't der in lus ûntstiet mei't de namme fan it berjocht en de namme fan it interfaceberjocht meiïnoar botse, moat der A. in nij berjocht oanmakke wurde ûnder de namme Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer. B. Yn it âlde berjocht moat in trochferwizing komme. Dat is alles. Wurket it net, dan kin neffens ChatGPT alles weromdraaid wurde: klikke op skiednis, kies de eardere ferzje en weromsette. Eefkes foar jim ynformaasje: ik ha mei ChatGPT sels in pear saken thús oplosse kind, û.o. it werstellen fan it lint yn Word (dat út it byld ferdwûn wie), mei help fan A.I. in skealike pop-up fan 'e computer ferwidere en in skermprobleem mei de mobyl oplost. It foardiel fan ChatGPT is dat er by problemen alles yn stappen trochjout. Ik wachtsje jim reäksje ôf. It soe moai wêze as [[Meidogger:Drewes]] as behearder ek eefkes reägearret? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 09.05 (CET)
::::::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Miskien bin ik wol wat te foarsichtich mei sok spul. Dus, no ja, okee, prebearje it mar ris. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 15.00 (CET)
::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Kneppelfreed|RomkeHoekstra}}  Meidoggers. Ik folgje alles wier wol, mar kin hjir gjin sinnich wurd oer sizze. Interfaceberjocht, ChatGPT of Geohack-keppeling, it seit my neat. Sorry. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 22 des 2025, 16.07 (CET)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Ik haw besocht oft in lokale oanpassing mooglik wie en hie hope dat it hjirmei oplost wie, mar it docht bliken dat de koördinaten djipper yn 'e infoboksstruktuer sitte as ferwachte. Dat soe betsjutte dat der ek yn 'e ynfoboksen sleutele wurde moat en dat giet ek my te fier. Dêrom haw ik de feroaring fan it berjocht Berjocht:Koördinaten yn tekst werom set nei de âlde sitewaasje. It nije Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin ferwidere wurde lykas ek it interfaceberjocht. Dêrmei binne wy wer by de âlde sitewaasje. ChatGPT advisearret ús op 'e nij Phabricator te mailen om't it in struktureel patroanprobleem is dat dêr thús heart en joech my foar de mail de folgjende tekst.   
:::---- 
:::On fy.wikipedia.org we investigated replacing legacy GeoHack-based coordinate links with Kartographer (maplink).
:::While this initially appears to be a local template change, we found that there is no safe local-only migration path due to how coordinate templates are used.
:::Current situation:
:::* A single coordinate template is used both:
:::  - inline in article text, and
:::  - inside multiple infobox templates.
:::* The template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.
:::Problem encountered:
:::* Replacing the GeoHack link with Kartographer maplink causes:
:::  - template loop errors when maplink looks up interface messages, or
:::  - literal parameter output (e.g. {{{3}}}) in infoboxes, because infoboxes expect plain wikitext, not a rendering tag.
:::* Splitting logic into subtemplates avoids loops, but still breaks infobox rendering.
:::* Fixing this would require modifying infobox templates, which makes the change non-local and affects many pages.
:::Conclusion:
:::This suggests a structural limitation: when a coordinate template is embedded in infoboxes, switching from GeoHack (plain link) to Kartographer (rendered maplink) cannot be done safely by editing the coordinate template alone.
:::We reverted all local changes after testing.
:::Question:
:::Is there a recommended migration pattern for wikis where coordinate templates are used both inline and inside infoboxes?
:::Or is GeoHack currently the only viable option in such cases?
:::----
:::Dizze tags kinne tafoege wurde:
:::Kartographer
:::Templates
:::Wikimedia-Site-Requests 
:::&lt;br&gt; [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 17.47 (CET)
::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], ja sa't ik al sei, wie ik al bang  dat der folle mear by komt te sjen. Ik haw ek even besocht en feroarje it [[Berjocht:Koördinaten]], mar dat fern**kt alle koördinaten op 'e siden en dêr moat nei alle gedachten folle mear berjochten by oanmakke wurde, tink ik. We kinne wer besykje it by Phabricator op it aljemint te bringen, en sjen wat er ditkear weromstjoerd. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 des 2025, 20.57 (CET)
::::{{Ping|RomkeHoekstra}} Wat in ellinde, sis. En dat krekt mei de krystdagen... Romke, jo skriuwe hjirboppe dat it ynterfaceberjocht ferwidere wurde kin. Bedoele jo dêrmei dat ik https://fy.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Koordinaten-yn-tekst-label wiskje moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 des 2025, 21.17 (CET)

{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ieneach, jo meie dat interfaceberjocht ek eefkes stean litte, it kin fierder dochs gjin kwea en it kin altiten noch fuort. It Berjocht:Koördinaten yn tekst/Kartographer kin fuort en as it nedich is en Phabricator kin neat foar ús betsjutte, dan kinne wy it sa wer oanmeitsje. It âlde Berjocht:Koördinaten yn tekst moat fansels yn alle gefallen stean bliuwe. No earst sjen as Phabricator it foar ús oplosse kin. Sanet, dan kinne jimme in ienmalige ynfoboksfiks oerwege. Yn dat gefal moatte de fjilden fan 'e koördinaten yn 'e ynfoboksen oanpast wurde:

Hjoeddeiske sitewaasje bygelyks:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
{{Ynfoboks abdij
 | koördinaten = {{Koördinaten yn tekst|…}}
}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

De ynfoboks befettet yntern:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
| koördinaten = {{{koördinaten|}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

wy feroarje allinnich de ynfobox sels, bygelyks nei:
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
| koördinaten = {{{koördinaten|{{Koördinaten yn tekst|{{{lat|}}}|{{{lon|}}}}}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

Wy ha alletrije ûnderfining mei ynfoboksen en witte dat wy de ynfoboks werom sette kinne as de feroaring gjin resultaat hat. As it al slagget dan hoege wy fansels net de artikels oan te passen en dan is de ynfoboks sa oanpast dat dy in Kartographer-kaartlink toane kin, wylst dy foar dy tiid allinnich mei in platte GeoHack-link omgean koe. 

Hawar, no earst mar wer eefkes Phabricator ôfwachtsje. Noflike jûn mannen!
--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 22 des 2025, 22.52 (CET)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ik ha it wer nei Phabricator stjoerd. Ris sjen wat hy no seit. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 08.34 (CET)

@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is wat ik weromkrigen ha fan Phabricator:

Hi,
user scripts, gadgets, templates, modules, custom CSS are local on-wiki content. Local content is managed independently on each wiki, by each wiki community themselves.
Phabricator is mostly used for MediaWiki, MediaWiki extensions, or server configuration, or by developers and teams to organize what they plan to work on. Phabricator is not a support forum. If you are looking for help with the local code on a wiki, please see https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech instead.
This needs fixing on the local wiki by editing its local content. Thus I am closing this task here - thanks for your understanding.

Dus dêr kinne we neat mei. Hy jout dy iene link wer. We soene dêr ris freegje kinne..... --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 des 2025, 20.00 (CET)

@[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Kneppelfreed, jo soene dizze tekst brûke kinne foar de mail:

&lt;blockquote&gt;
Hello,

We would like to ask for technical advice regarding coordinate templates on a smaller Wikipedia (fy.wikipedia.org).

Current situation:
On our wiki, a single coordinate template is used both:
- inline in article text, and
- inside multiple infobox templates.

This template currently outputs a plain external GeoHack link, which works in both contexts.

Problem:
We investigated replacing the GeoHack link with Kartographer (maplink). While this initially looks like a local template change, we ran into structural issues:

- Using maplink inside the existing coordinate template leads to template loop errors or broken output.
- Splitting logic into subtemplates avoids loops, but then breaks infobox rendering (infoboxes expect plain wikitext, not a rendered maplink tag).
- Fixing this appears to require modifying infobox templates as well, which makes the change non-local and affects many pages.

We reverted all changes after testing.

Question:
Is there a recommended or established pattern for migrating legacy GeoHack-based coordinate templates to Kartographer on wikis where those templates are also used inside infoboxes?

Or is GeoHack currently still the only viable solution in such mixed-use cases?

Any pointers, examples from other wikis, or general guidance would be very welcome.

Thank you in advance.
&lt;/blockquote&gt;

--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 23 des 2025, 21.52 (CET)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], dien! [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 24 des 2025, 07.43 (CET)

@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], dit is it andert dat ik weromkrigen haw fan https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech oangeande de koördinaten.

Okay, so there are two problems:

:::* GeoHack doesn’t show a map. What GeoHack shows is defined at [[Berjocht:GeoTemplate]], you can copy parts of its Dutch or English (or whichever) counterpart to fix this.
:::* You couldn’t replace the GeoHack link with a Kartographer one. This replacement is probably worth it even if you manage to (or could manage to) add the map to GeoHack, as showing the map without loading a new page is more user-friendly in my opinion. The problem with Kartographer is that it uses a completely different coordinate structure. Currently [[:fy:Berjocht:Koördinaten yn tekst]] gets a parameter with the value &lt;code&gt;53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL&lt;/code&gt;, but Kartographer expects three parameters: &lt;code&gt;latitude=53.050833&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;longitude=5.575556&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;zoom=15&lt;/code&gt; (the latter is optional, &lt;code&gt;type:city&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;region:NL&lt;/code&gt; have no Kartographer equivalents), e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;maplink latitude=&quot;53.050833&quot; longitude=&quot;5.575556&quot; zoom=&quot;15&quot; /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (&lt;maplink latitude=&quot;53.050833&quot; longitude=&quot;5.575556&quot; zoom=&quot;15&quot; /&gt;). While it’s probably possible to code the conversion between the two formats in wikitext (with the help of [[:fy:Module:String]]), the result would likely be unreadable wikitext. So you have two options: either convert all calls using a bot, or have a Lua module do the conversion. The Lua solution means less edits in the short term, but I find the current parameter value quite hard to read, so I think a bot conversion would result in a better editor experience in the long term. 

It earste probleem is dus in kwestje fan [[Berjocht:GeoTemplate]] te fiksen. It twadde probleem liket in stik mear yngewikkeld. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 01.27 (CET)

: Dus opsje a is alles omsette mei in bot en opsje b is in konversy yn in Lua-module. Hy advisearret opsje a mar beide opsjes geane fier boppe myn kennis. Wat no? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 30 des 2025, 10.00 (CET)
::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], hy sei dêr binne twa problemen. Us [[Berjocht:GeoTemplate]] is tink ik út de tiid, want dêr stiet gjin kaart op. We kinne dy side miskien ferhelpe om de fariant fan nl of en of de oer te nimmen. Ik tink dat it probleem dan ek noch net ferholpen is, want [[Berjocht:Koördinaten]] en [[Berjocht:Koördinaten yn tekst]] sille nei alle gedachten ek oanpast wurde moatte, want yn in soad oare wikys wiene dy jierrenlyn al oanpast neffens nije systemen sa't ik begrepen ha. Dy fan ús is nea oanpast. It simpelste is dy ek fan bgl nl of en of de oer te nimmen.
::It twade probleem is grutter, want as je Kartographer brûke wolle, moatte oare koördinatestruktueren, sa't er hjirboppe neamt, brûkt wurde en dêr binne twa opsjes foar: a: mei in bot of b: mei in Lua-module.
::Wat te dwaan no: ik soe it net witte. It giet my allegear te fier boppe de pet. We kinne besykje it earste probleem op te lossen en sjen oft dat wat helpt. Ik ha earder besocht mei dy Lua-rommel te pielen, mar rekke alhiel fêst. Ik ha lêsten besocht om [[Berjocht:Ofbyld multy]] te meitsjen, dêr't je meardere ôfbylldings sa as yn bygelyks ynfoboksen sette kin, mar doe rûn ik tsjin in betonnen muorre oan, want dêr rûn ik tsjin dy Lua-modulen oan en besocht guon fan dy berjocten oan te meitsjen, mar rûn ahiel fêst. Ik tocht nei it foarinoar krijen fan 'e posysjekaarten, dat ik soks hooplik ek oan 'e praat krije koe, mar dat slagge my dus net. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 30 des 2025, 20.32 (CET)
:::{{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed}} Tsja, mannen, ik kin hjir ek net folle oan tafoegje. Ik haw de reäksje fannacht trije kear lêzen en ik koe it noch net neikomme. Ik hie sels noch nea fan Lua heard, en wit net wat dat is. Bots hawwe wy ek net. Wat ik wol sjoch is dat GeoHack DMS-koördinaten (degrees, minutes, seconds) brûkt, wylst Kartographer desimale koördinaten brûkt. As we Kartographer brûke wolle soene, betsjut dat dat al dy DMS-koördinaten omrekkene wurde moatte. Wat my oangiet is dat in brêge te fier. Dus we bliuwe by GeoHack. Dan is der noch ien mooglikheid: gewoan hânmjittich side foar side de boel oanpasse. It giet om sa'n 4.500 haw ik lêsten opsocht. As we 50 deis dwaan kinne komt dat út op in fearnsjier. Dat is net leuk, mar it soe te dwaan wêze as we allegearre mei-inoar de hannen út 'e mouwen stekke. Mar dan moat der earst fansels wol in funksjonearjende keppeling yninoar knutsele wurde om 'e âlde mei te ferfangen. Dat is wêr't it by my stûket, want dat kin ik sels net dwaan. Of oars kinne we der ek foar kieze om 'e âlde keppeling net te ferfangen mar gewoan fuort te heljen. We hawwe ommers yn hast alle geografyske artikels ek al in posysjekaart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 des 2025, 21.18 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Hoe dan ek, it wurket no net dus gjin ien hat wat oan dy koördinaten en it jout allinnich mar argewaasje as jo der op drukke en der komt neat. It giet hoe dan ek my ek fier boppe de macht, dus it soe al fan Kneppelfreed komme moatte en oars is it net oars. Faaks is dan de koartste klap om de koördinaten út de ynfoboksen te ferwiderjen. Mar dat lit ik oan jimme oer, ik help wol mei as se side foar side omset wurde moatte (mar dan sil der ek in plan komme moatte hoe't wy dat oanpakke, oars iepenje wy allegear siden dêr't earder al ien oan 'e gong west hat.  

Kinne jo hjir wat mei [[Meidogger:Kneppelfreed]]? Dit ha'k fan ChatGPT, faaks helpt it jo wat.
&lt;blockquote&gt;
'''Stappenplan: starten met een Lua-oplossing (veilig en omkeerbaar)'''

''Doel:
Kartographer gebruiken zonder artikelen of infoboxen aan te passen, en met mogelijkheid tot volledige terugdraai.''

----
'''Stap 1 — Niets wijzigen aan artikelen of infoboxen'''

* Geen enkele artikelpagina aanpassen
* Geen infobox-sjablonen aanpassen
* Alles moet blijven werken met de huidige GeoHack-parameterstring
* Als dit niet haalbaar blijkt → stoppen.
----
'''Stap 2 — Maak één nieuw Lua-module aan (losstaand)'''

Maak een nieuwe module aan, bijvoorbeeld:

&lt;small&gt;Module:Koördinaten&lt;/small&gt;

Deze module doet uitsluitend het volgende:

* input: de bestaande GeoHack-string

&lt;small&gt;53_03_03_N_5_34_32_E_type:city_zoom:15_region:NL&lt;/small&gt;

* output:
** latitude (decimaal)
** longitude (decimaal)
** zoom (optioneel)

'''Belangrijk:'''
*De module rendert géén kaart
*Geen maplink, geen HTML
*Alleen parsing en omrekening
----
'''Stap 3 — Houd de Lua-code minimaal en leesbaar'''

*Gebruik standaard Lua-functies
*Eventueel : &lt;small&gt;Module:String&lt;/small&gt; voor splitsen
*Geen “slimme” trucjes

Commentaar toevoegen bij elke stap (voor onderhoud)

Als de code onleesbaar wordt → heroverwegen.
----
'''Stap 4 — Pas alleen het bestaande sjabloon minimaal aan'''

In &lt;small&gt;Berjocht:Koördinaten yn tekst:&lt;/small&gt;

*Voeg een '''veilige keuze''' toe:
**Als Lua-module geldige coördinaten teruggeeft → gebruik Kartographer
**Anders → toon exact de oude GeoHack-link

Dus altijd een '''fallback'''.

Geen recursie, geen extra sjablonen.
----
'''Stap 5 — Test uitsluitend via voorvertoning'''

*Test op 1 artikel met inline coördinaten
*Test op 1 artikel met infobox
*Alleen voorvertoning gebruiken
*Pas opslaan als:
**geen foutmeldingen
**geen lege waarden
**geen template-lussen
----
'''Stap 6 — Terugdraaien moet triviaal zijn'''

Zorg dat alles terug te draaien is door:

*het sjabloon terug te zetten
*of de module te verwijderen

Geen sporen in artikelen.
----
'''Stopcriteria (heel belangrijk)'''

Direct stoppen als:

*infoboxen {{{3}}} of lege waarden tonen
*template-lus ontstaat
*meerdere sjablonen tegelijk aangepast moeten worden
*extra interfaceberichten nodig lijken

Dan is Lua hier geen goede oplossing.
----
'''Samenvattend'''

*Lua is hier een tussenlaag, geen einddoel
*Veiligheid en leesbaarheid gaan vóór functionaliteit
*Geen bot, geen massabewerkingen
*Bij twijfel: niets doen en GeoHack behouden

----
'''Hjirûnder stiet in minimaal Lua-skelet (raamwurk) dat allinnich de besteande GeoHack-string parsed en omrekkenet. It rendert neat en feroaret neat oan artikels. As dit al net stabyl wurket, moatte wy hjir stopje.'''

It is in minimaal en feilich Lua-skelet en hoe't it brûkt wurdt, sa opset dat:

*er niets aan artikelen of infoboxen verandert
*alles terug te draaien is
*het vooral begrijpelijk blijft voor een volgende beheerder

----
'''Lua-skelet (minimaal en veilig)''' 

Nieuwe pagina aanmaken:

&lt;nowiki&gt;&lt;/pre&gt;Module:Koördinaten&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

Inhoud (voorbeeld, nog zonder Kartographer):

&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
-- Module:Koördinaten
-- Doel: omrekken fan GeoHack-koördinaten nei desimale latitude/longitude
-- LET OP: dizze module rendert GEEN kaart

local p = {}

local function dmsToDecimal(deg, min, sec, hemi)
    local val = deg + (min / 60) + (sec / 3600)
    if hemi == 'S' or hemi == 'W' then
        val = -val
    end
    return val
end

function p.parse(frame)
    local input = frame.args[1]
    if not input or input == '' then
        return nil
    end

    local parts = mw.text.split(input, '_')
    if #parts &lt; 8 then
        return nil
    end

    local lat = dmsToDecimal(
        tonumber(parts[1]),
        tonumber(parts[2]),
        tonumber(parts[3]),
        parts[4]
    )

    local lon = dmsToDecimal(
        tonumber(parts[5]),
        tonumber(parts[6]),
        tonumber(parts[7]),
        parts[8]
    )

    return string.format(
        'latitude=%.6f|longitude=%.6f',
        lat,
        lon
    )
end

return p
&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;


'''Belangrijk''':

*Dit doet nog niets zichtbaar
*Geen &lt;maplink&gt;
*Geen HTML
*Alleen rekenen

----

'''Hoe dit later in het sjabloon gebruikt kan worden (concept)'''

In &lt;small&gt;Berjocht:Koördinaten yn tekst&lt;/small&gt;(alleen conceptueel):

&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:Koördinaten|parse|{{{1}}}}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

👉 In deze fase alleen testen in voorvertoning, niet opslaan.

----
'''Waarom dit skelet veilig is'''

*Geen recursie
*Geen template-lus mogelijk
*Geen wijziging aan artikelen
*Geen afhankelijkheid van infoboxen

Eén module = één edit om terug te draaien

----
'''Wat nog NIET moet gebeuren'''

❌ Nog geen &lt;maplink&gt;&lt;br&gt;
❌ Nog geen vervanging van GeoHack&lt;br&gt;
❌ Nog geen bot&lt;br&gt;
❌ Nog geen interfaceberichten aanpassen&lt;br&gt;

Eerst alleen vaststellen:

Kinne wy betrouber latitude/longitude út de besteande string helje?

Als dit niet stabiel werkt → direct stoppen.

----
{{Ping|RomkeHoekstra}}, {{Ping|Ieneach fan 'e Esk}}, sorry, mar dit giet my allegear boppe de pet. Ik ha by https://meta.wikimedia.org/wiki/Tech frege as se dêr mei helpe wolle, of immen witte dy't ús helpe wol. It moat as it heal kin al even fikst wurde, want dat soe ek moai wêze foar takomstige meidoggers. As ik nei in wike neat fan harren hear, dan sil ik sels noch even besykje dêr mei om te pielen en as dat net my net slagget, dan moatte we mar in plan meitsje alle siden hânmjittich om te setten. Ik soe it leafste de koördinaten wol op 'e siden hâlde wolle.
:{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk}} De bêste winsken foar it nije jier! Geweldich Kneppelfreed dat jo dit fierder noch oppakke wolle. As it net slagget, soe'k der mar net te lang mear mei omgrieme. Dan kin de tiid miskien better stutsen wurde yn it omsetten en dan moat er lykas Ieneach skreau noch wol in funksjonearjend einformaat komme. Ik ha der fierder gjin doel oer, it iennige wat ik bydrage kin is wat ChatGPT hjir oer seit. Ik wit dat jimme dêr noch net sa'n soad betrouwen yn ha, mar wy wite ek net alles en meiïnoar ynklusyf ChatGPT witte wy yn alle gefallen mear. 
----
Stappenplan bij handmatige omzetting van alle artikelen – zo pak je het veilig aan:&lt;br&gt;
1️⃣ '''Leg eerst het nieuwe eindformaat vast (zonder uitzonderingen)'''

Nog vóór het eerste artikel:

*exact één manier afspreken om coördinaten te noteren
*vastleggen:
**welke parameters verplicht zijn
**welke optioneel zijn (bijv. zoom)
**hoe het er in infoboxen uitziet

Bijvoorbeeld (alleen illustratief):
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
{{Koördinaten yn tekst
 | latitude = 53.050833
 | longitude = 5.575556
 | zoom = 15
}}
&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;
----
2️⃣ '''Maak een korte handleiding voor bewerkers'''

Eén simpele pagina is genoeg:

oude vorm → nieuwe vorm

*1 of 2 voorbeelden
*hoe je graden/minuten/seconden omzet naar decimalen
*waar je fouten meldt

Dit voorkomt goedbedoelde, maar verschillende oplossingen.
----
3️⃣ Begin met 3–5 testartikelen

Niet meteen los.

*kies artikelen:
**1 met infobox
**1 zonder infobox

*controleer:
**kaart klopt
**mobiele weergave
**geen foutmeldingen

Pas als dit goed voelt → doorgaan.
----
'''4️⃣ Werk in kleine batches'''

Bijvoorbeeld:

*5–10 artikelen per keer
*tussendoor kijken of alles nog goed gaat
*niet alles in één week willen doen
*Dat houdt het overzichtelijk.
----
5️⃣ '''Verwijder oude GeoHack-specifieke rommel'''

Bij elke omzetting:

*haal type:city, region:NL etc. weg
*zet ze niet om naar iets vaags
*liever minder, maar correct
----
6️⃣ '''Noteer wat al gedaan is'''

Bijvoorbeeld:

*een categorie “Koördinaten omset nei Kartographer”
*of een projectpagina met afgevinkte artikelen
*Zodat niemand dubbel werk doet.
----
7️⃣ '''Accepteer dat het niet perfect hoeft'''

Dit is belangrijk:

*een kaart die 20 meter verschoven is → oké
*een ontbrekende zoom → oké
*later verbeteren kan altijd
----
'''Eerlijk slotwoord'''

Na alles wat jullie geprobeerd hebben, is dit:

*de meest begrijpelijke
*de meest controleerbare
*en de minst stressvolle route

En misschien wel de enige die echt past bij een kleine, zorgvuldige wiki.

Als je wilt, help ik graag met:

*een concreet Fries voorbeeldartikel
*een korte omzettingshandleiding
*of een checklist voor elke bewerking
&lt;/blockquote&gt;

== Uitnodiging ==

--------------

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:WhiteSmoke&quot;
|- 
| &lt;h3&gt;&lt;span style=&quot;color: #000;&quot;&gt;Kom jij ook naar de extra feestelijke nieuwjaarsborrel?&lt;/span&gt;&lt;/h3&gt;
&lt;span style=&quot;color: #000;&quot;&gt;Wikipedia bestaat 25 jaar! De borrel is op 17 januari in Den Bosch. &lt;br&gt;&lt;br&gt;'''[[wmnl:Nieuwjaarsbijeenkomst 2026|Schrijf je uiterlijk 10 januari in]]!'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;De borrel wordt georganiseerd door Wikimedia Nederland voor alle Wikimedianen.
&lt;br&gt;Eventuele partners zijn ook welkom.&lt;/span&gt;
| [[File:Mascot celebratory floating balloons.jpg]]
|}
--------------

Ik hoop dat er Friese Wikipedianen zijn die de reis naar Den Bosch kunnen maken. In elk geval zijn jullie ook van harte welkom. [[Meidogger:Ellywa|Ellywa]] ([[Meidogger oerlis:Ellywa|oerlis]]) 7 jan 2026, 21.40 (CET)

== In goed begjin? ==

Eltsenien dy't ik noch net troffen haw: Folle Lok en Seine.
As immen neat om hannen hat, kin er dan ris op [[Meidogger:Mysha/Kladblok]] sjen hoe't de plaatsjes goed komme? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 15 jan 2026, 10.03 (CET)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026, 20.45 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;
: Grif hawwe hja it idee dat it foar eltsenien dúdlik wêze sil, mar ik soe sizze dat it de tante-test (muoike-metoade(?)) net folbringen kin. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Amateurfuotbalklubs yn Fryslân ==

@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], is der immen dy't de amateurfuotbalklubs yn Fryslân by de tiid bringe/ferbetterje wol? Guon klubs hawwe noch gjin side en in guon klubs binne fusearre. Ek soe it moai wêze as der in navigaasjebalkje komt fan de klubs út Fryslân of sokssawat. Ik yn alle gefallen haw der gjin nocht oan, it seit my net sa folle, mar as in Fryske wikipedy soe it baas wêze en haw soks teminsten by de tiid. Ik haw de lêste tiden dwaande west mei in soad siden en oare dingen oan it ophelpen en dêr haw ik stadichoan in bytsje myn nocht fan, want it begjint wat putsjewurk te wurden. Ik wol meikoarten ris oer dingen skriuwe dêr't ik niget oan haw. Alfêst tige tanke. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 18 jan 2026, 04.45 (CET)
:@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]] Ha we in list om hokker Klubs it giet? [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 18 jan 2026, 11.13 (CET)
::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha|Drewes}}  Gjin idee, ik ha ek al eefkes sjoen mar koe allinnich de Fryske list fine, dy't neffens Kneffelfreed al datearre is. Ik bin earlik sein net sa thús yn 'e sport.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.38 (CET)
::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Ieneach fan 'e Esk|Mysha}} Ik bin ek net thús yn 'e sport en fiel der gjin sprút foar. En sjoch ek ris nei dy oare siden dy't dy't by de tiid brocht wurde moatte. Totaal in krappe 125 op dit stuit. Wy hawwe ienfâldich te min meidoggers om alles by te hâlden. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 18 jan 2026, 16.26 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|FreyaSport|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Ik bin net fan 'e sport en alhielendal fan it fuotbal. Ik haw yn it ferline wolris in keatsferiening of sa beskreaun, mar dat wie ynsidinteel. It lokket my net oan om hjir struktureel mei oan 'e gong. Wat kin ik sizze? Dit is myn ûnderwerp net. Drewes hat gelyk: we kinne net alles byhâlde. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 19 jan 2026, 01.46 (CET)

@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] en @[[Meidogger:Mysha|Mysha]], der is dêr fierder gjin list fan dy't by de tiid brocht wurde moatte. It bêste is om se allegear eefkes bylâns te rinnen. Soks binne we ek mei de siden oer doarpen ensfh oan 'e gong. Guon dêrfan wiene sa'n 20 jier net bywurke.&lt;br&gt;
Sa besteane bygelyks [[Bolswardia]] en [[CAB]] net mear en binne se fusearre ta SC Bolsward. De bêste manear soe wêze om dan even nei de Nederlânske ferzje te sjen. Ja Drewes hat wier gelyk dat we net alles byhâlde kinne, mar as it heal kin, soe it moai wêze dat siden, dy't mei Fryslân te krijen hawwe, in bytsje byholden wurde. Ik soe tinke dat sokke siden wol reedlik populêr by de lêzer wêze soene. Mar hawar as it net ien oanlokket om dêr mei oan 'e gong te gean, dat ik wol jimme ek gjin wurk opkringe, it moat wol moai bliuwe fansels. --[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 19 jan 2026, 20.49 (CET)
:::::{{Ping|Kneppelfreed|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|RomkeHoekstra|Mysha}} Dan moatte we earst mar ris in list sjen te meitsjen, fan wat we ha en wat der efterhelle is. Ik bin al fan de sport mar fan it fuotbal bin ik mear fan de grutte toernoaien en de gruttere klubs. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 19 jan 2026, 09.42 (CET)
::::::{{Ping|FreyaSport}} Jo kinne [[:Kategory:Fryske_fuotbalklup]] as ynvintarisaasjelist brûke. Dat binne alle Fryske fuotbalklubs dêr't wy siden oer hawwe. Dan hoege jo net alle doarpen bylâns om te sjen oft der in artikel oer de pleatslike klub bestiet. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 20 jan 2026, 01.58 (CET)
:::::::{{Ping|FreyaSport|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes}} Moai dat jo dat oppakke wolle Freya. Eefkes in pear opmerkingen foar ús allegear: (1) miskien is it wol goed om der tenei by in bewurking wat konsekwinter om te tinken of der in fermoeden is dat it artikel by de tiid brocht wurde moat en sa ja, dan fuort eefkes dat berjocht ta te foegjen. Ferâldere artikels binne gjin reklame foar de Fryske wikipedy en ik kin my foarstelle dat soks argewaasje jout by in lêzer dêrfan, dus ek hiel moai dat Kneppelfreed dit eefkes oan 'e oarder stselde. Ik bin op it stuit wat mei Frankryk oan 'e gong en dêr kaam ik ek slim ferâldere artikels tsjin fan (grutte) plakken en sa ek mei de regio's dêre, wylst der wol lytse bewurkinkjes dien wurde. Somtiden is it ien yn eachopslach te sjen dat de ynformaasje yn in ynfoboks al aardich datearre is. (2) Sa'n berocht tafoegje is in ding, mar it moat ek dúdlik wêze wêrom&quot;t in berjocht tafoege wurdt. Sa is it handich om - yn guon gefallen - op 'e oerlisside (as it hiel erch nedich is) of teminsten yn 'e gearfetting in regeltsje efter te litten wat der krekt by de tiid brocht wurde moat. Dat hoecht net as dat yn ien eachopslach lykas by doarpen of stêden wol te sjen is, mar by [[Kim Kardashian]] bygelyks stiet noch in berjocht dat it artikel by de tiid brocht wurde moat, wylst dêr nei it oanbringen fan it berjocht noch wol oan wurke is. In regeltsje yn 'e gearfetting lykas &quot;by de tiid bringe&quot; of &quot;update nedich&quot; seit foar in oar net altiten alles. In update yn it artikel fan bygelyks wat? As in klub fusearre is of as der mei in persoan wat feroare is, dan is it handich om dat tagelyk mei de tafoeging fan it berjocht fuort op 'e oerlisside of yn 'e gearfetting del te setten. Sadat de persoan dy't it oppakt fuort ek wit wat der barre moat.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 20 jan 2026, 08.45 (CET)
:::::::: Ut dy beskriuwing lês ik dat wy in berjocht {{moatbywurke}} hawwe. Krekt hokfoar berjocht is dat? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
{{Ping|Mysha}} Mysha, dat is it berjocht: {{By de tiid}}.
:::::::: {{Ping|RomkeHoekstra|Kneppelfreed|Mysha|Ieneach fan 'e Esk|Drewes|Welberry|Wutsje}} Ik ha sakrekt in begjintsje makke, nei efkes neitinken ha ik besletten it wat gestrukturearder ([[Wikipedy:Wikiprojekt/Fryske amateur fuobalklups]]) oan te pakken as wat ik mei de [[PC]] en de grutte Omgongen fan it hurdfytsen dien ha. Ek om't ek ik net alhiel thús bin yn it fuotbal. Ik gean earst de kommende wiken efkes goed de brot troch en dan moat it mar ris los en hooplik komt der wat help fan bûten. [[Meidogger:FreyaSport|FreyaSport]] ([[Meidogger oerlis:FreyaSport|oerlis]]) 20 jan 2026, 13.25 (CET)

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 18 jan 2026, 14.21 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

19 jan 2026, 22.01 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Oranjestêden ==

Wy sizze no op de haadside dat [[Oranjestêd]] de haadstêd is fan [[Arûba]] en fan [[Sint Eustaasjes]]. Dan moat dy keppeling, op de haadside, fansels al nei [[Oranjestêd]]; oars komt de lêzer by mar ien stêd út. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 9 feb 2026, 14.15 (CET)
: Ik haw [[Berjocht:Wisten jo dat/wike 7]] oanpast dat dy keppelet nei [[Oranjestêd]], mar ik wit net at it berjocht om it berjocht om it bejocht dan ek oanpast wurdt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: It is goedkaam. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Reference Previews – experiment ==

Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Problem ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the &lt;sup&gt;a b&lt;/sup&gt; (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Assumption ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Idea ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.

When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the &quot;x&quot; or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.

&lt;gallery heights=&quot;275&quot; widths=&quot;250&quot;&gt;
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
&lt;/gallery&gt;

When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.

&lt;gallery heights=&quot;275&quot; widths=&quot;250&quot;&gt;
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
&lt;/gallery&gt;

By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapse&quot;&gt; 
=== Experiment ===
&lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot;&gt;
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.

We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 20 feb 2026, 13.26 (CET)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&amp;diff=prev&amp;oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). --[[Meidogger:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Meidogger oerlis:Johannes Richter (WMDE)|oerlis]]) 9 mrt 2026, 14.31 (CET)

:: Skriuwer wol graach in ekspiriment dwaan; ik haw gjin idee wêrom dat net op En: dien wurdt: It ekspiriment is beheind, dat de beheining op En: koe ienfâldich op mar 1% setten wurde. Mar it nuvere is dat der sein wurdt dat it barre sil; der wurdt net om tastimming frege, mar sûnder fregen wurdt dit oplein. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:: Author would like to do an experiment; I have no idea why it isn't done at En:: The experiment is limited, so the restriction on En: could simply be set to only 1%. But the strange thing is that it is SAID to be happening; permission is not asked, this is imposed without asking. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Save the Date: zaterdag 20 juni 2026 Verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar! ==

Op 19 juni bestaat de Nederlandstalige Wikipedia precies 25 jaar en dat willen we vieren! 

Daarom nodigen we je van harte uit voor het verjaardagsfeest op zaterdag 20 juni van 12:00 tot 17:00 uur bij restaurant LE:EN in Utrecht. 

Inschrijving is geopend! Op [[wmnl:Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar!|deze pagina]] vind je meer informatie alsmede het inschrijfformulier.

We hopen dat je erbij kunt zijn en kijken ernaar uit je te mogen verwelkomen. Tot dan!

Met vriendelijke groet,

Team Wikimedia Nederland [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 12 mrt 2026, 11.36 (CET)

: It is moai dat der romte foar in feestke is foar Nl:. Fansels is Fy: jonger: Wolle wy eat dwaan foar [[2 septimber]] [[2027]]? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Kaarte? ==

Is it [[Klaverjasse (kaartspul)]] of [[Klaverjassen (kaartspul)]]? Wat wy ek skriuwe, der binne hoe ek lju dy't it der net mei iens binne. Dat, kinne jim der eat oer sizze dêr't wy by bliuwe kinne? Perslot: der binne noch mear spultsjes om te beskriuwen. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 13 mrt 2026, 13.45 (CET)

: [[Meidogger oerlis:Top8]] skreau op dy oerlisside in antwurd dat ik frege hie hjir te skriuwen:
:Ik soe oanslute wolle by wat Popkema yn syn grammatika seit, mei de oanfolling dat in ynfinityf brûkt as haadwurd gjin -n krijt as er sûnder fierdere determinearders foarkomt: 'Fytse is in sûne aktiviteit mar smoke wurde je net better fan.' Datselde jildt dus ek foar ynfinitiven dy't brûkt wurde as kopkes. 
:As der in bywurd by de ynfinityf komt bliuwt dy sûnder -n: 
:'Hurd wurkje is goed foar dy.' 
:Of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.'
:Sagau't der in lidwurd of in oar bepalend wurd foar de ynfinityf komt, komt der wol in -n achter. 
:'Syn fytsen is ta in obsesje wurden.'
:'Dat altyd mar hurde wurkjen is net geod foar dy.' 
:Yn myn optyk is dat de gongbere Fryske noarm. 
:Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart. Dêr woe ik net yn meigean.
:Om de regels krekt op papier te krijen (ik haw grif net alle gefallen goed útbonke) soene je in trochkrûpte grammatikus freegje moatte. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 13 mrt 2026, 17.07 (CET)

::{{Ping|Mysha}} Mar it is net in frije kar, Mysha, of in kwestje fan smaak: dit is grammatika. &quot;Klaverjasse&quot; is yn dit gefal simpelwei fout. &quot;Klaverjasse&quot; is in tiidwurd (''werkwoord''). As in wurd dat fan oarsprong in tiidwurd is, brûkt wurdt as in haadwurd (''zelfstandig naamwoord''), dan kriget it yn it Frysk in -n oan 'e ein. Dus: &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''wy klaverjasse,''&lt;/span&gt; mar &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''.''&lt;/span&gt; 
::Tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden komme yn it Nederlânsk ek foar. Soks wurdt yn it Frysk allinnich mar fout dien (neffens my) om't it Nederlânsk by tiidwurden altyd al in -n oan 'e ein hat, dus yn dy taal sjogge (en hearre) je it ferskil net. 
::Hoe kinne je beide foarmen no útinoar hâlde as je dêr net genôch taalgefoel foar hawwe of as je gjin ''native speaker'' binne? Hiel simpel: as je der in lidwurd (&quot;it&quot;) foar sette kinne, moat der in -n oan 'e ein. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy klaverjasse altyd tiisdeitejûns''&lt;/span&gt; kin der gjin lidwurd foar. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it klaverjasse'''n'''''&lt;/span&gt; stiet it lidwurd der al yn en is it dúdlik dat it net &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Wy binne tiisdeitejûns altyd oan it &lt;span style=&quot;text-decoration: line-through;&quot;&gt;klaverjasse&lt;/span&gt;''&lt;/span&gt; wêze kin. By &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan klaverjasse'''n'''''&lt;/span&gt; stiet der gjin lidwurd foar, mar kin it ynfoege wurde: &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;''Ik hâld net fan '''it''' klaverjassen.''&lt;/span&gt; Yn titels giet it altyd om haadwurdlik brûkt tiidwurd, omdat bgl. &quot;klaverjassen&quot; gjin sin is en dat wurd dus gjin tiidwurdsfunksje hawwe kin. Boppedat: wêr giet dat artikel oer? Oer '''it''' klaverjassen. 
::Ik hoopje dat ik it sa dúdlik útlein haw. Sa net, skromje dan net om my der nochris nei te freegjen. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 14 mrt 2026, 20.06 (CET)


::: {{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}}{{Ping|Top8}}Sjoch: At hjimme beide skriuwe, dan is te sjen dat ik net freegje om't ìk dat aardich fyn, mar om't wy dúdlik hawwe moatte hoe it weze moat. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

:@Mysha Ik snap dy wol, in net-memmetaalprater freget om hâldfêst. Mar soms binne de regels net simpel en sels mei dizige grinzen.
:@Ieneach fan 'e Esk Tank foar dyn útlis mar nei myn betinken makkest de saak te simpel (om didaktyske redenen miskien?). De sinnen dy't ik neamde: 'Hurd wurkje is goed foar dy.' of: 'Altyd mar hurd wurkje is net goed foar dy.' binne perfekt grammatikaal, mar it giet wol om in ynfinityf brûkt as haadwurd dy't gjin -n kriget. Neffens dyn argumint kin dat net. Sjoch ek Popkema syn 'Grammatica Fries', Utert 2006, s. 194. Dêr stiet hiel dúdlik dat yn de gefallen dat de ynfinityf 'zonder bepaaldwoord' stiet der gjin -n by hoecht. En foar kopkes dy't besteane út in ynfinityf sûnder bepaaldwurd jildt dus itselde. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 16 mrt 2026, 11.42 (CET)

::{{Ping|Mysha|Tulp8}} Tulp8, ik ha mei ferheardens jo stikje lêzen. Ik fyn &quot;wurkjen&quot; net sa'n goed foarbyld om't hjir yn myn omkriten troch frijwol eltsenien it hollanisme &quot;werken&quot; brûkt wurdt, en dat fertroebelet myn taalgefoel foar &quot;wurkjen&quot; wat. Mar as we &quot;wurkjen&quot; ferfange troch &quot;fytsen&quot;, dan soe ik altyd sizze: &quot;Hurd fytse'''n''' is goed foar dy&quot; en noait &quot;Hurd fytse is goed foar dy&quot;. Dat lêste doocht foar myn taalgefoel net. Ek: &quot;Fytse'''n''' is in sûne aktiviteit mar smoke'''n''' wurde je net better fan.&quot; Ik wit net wat ik der fierders fan sizze kin, mar dat is neffens mý hoe't it heart. Sa't jo jo beroppe op Popkema, berop ik my op it boekje ''Tiidwurden'', in útjefte fan 'e Afûk, wêryn't op side 22 yn 'e paragraaf ''Nammefoarm + -n'' stiet: &quot;By it brûken fan in tiidwurd as haadwurd kriget de nammefoarm ek in -n, bygelyks: It rinne'''n''' falt him swier; Prate'''n''' hâld ik net fan. Yn jo/Popkema's optyk soe dat twadde foarbyld &quot;Prate hâldt ik net fan&quot; wêze moatte, mar neffens de Afûk is dat net sa. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 17 mrt 2026, 01.15 (CET)
:::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}}, der ferskynde in reade melding op myn skerm, mooglik wiene jo wat fan'e kaart en is hjirboppe in betizing mei de brûker {{Ping|Top8}}? [[Meidogger:Tulp8|Tulp8]] ([[Meidogger oerlis:Tulp8|oerlis]]) 20 mrt 2026, 17.32 (CET)
::::{{Ping|Tulp8}} Oeps. Sa siet it presys. Nim my net kwea-ôf. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 15.44 (CET)
:::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]Dat boekje ''Tiidwurden'' fan de Afûk haw ik ek. It jout yn par 2.4. in ferienfâldige werjefte fan it systeem want it gefal dat in ynfinityf brûkt wurdt as haadwurd sûnder determinearder stiet der net yn. Oars, it foarbyldsintsje 'Praten hâld ik net fan' dat jo jouwe stiet net yn it boekje fan de Afûk. Boppedat is dat sintsje net in korrekt foarbyld omdat it ferhâldingswurd 'fan' strâne is. Dat heart eins by 'praten'.
:::::In better foarbyld is 'Prate is goed foar har'. Dêr heart nei myn taalgefoel gjin n achter. Mar ja, as it op yndividueel taalgefoel oankomt, dan is it jowes tsjinoer mines. Noch in foarbyld: Ik fyn 'Hurd fytse is goed foar de lea' (en ek 'Hurdfytse is in moaie sport':-)) grammatikaal korrekte sinnen. Sa't ik earder sei, miskien soene wy hjir in trochkrûpte grammatikus rieplachtsje kinne. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 26 mrt 2026, 00.16 (CET)
::::::{{Ping|Top8}} Jo hawwe blykber in totaal oare útjefte fan ''Tiidwurden'', want yn myn ferzje giet it fan paragraaf 2.2.3. nei 3, dus 2.4 bestiet net. Ik kin foaryn gjin druk fine, mar ik tink dat ik de oarspronklike útjefte út 1989 haw. By my giet ik yn dizze saak om par. 4.5.2. op side 22, dêr't trije foarbylden jûn wurde:
::::::*It rinnen falt him swier.
::::::*It sliepen wol net mear.
::::::*Praten hâld ik net fan.
::::::Dat foarbyldsintsje stiet der dus wol deeglik yn. (It middelste foarbyld hie ik hjirboppe weilitten om't dat op itselde delkomt as foarbyld nû. 1.) As dat is wat jo bedoele mei &quot;haadwurd sûnder determinearder&quot; (en sa haw ik it al begrepen), dan wurdt ek dy foarm yn it boekje beskreaun. Dat en wêr't &quot;fan&quot; yn dy sin stiet, hat neffens my gjin inkele ynfloed op 'e fraach oft it haadwurdlik brûkte tiidwurd in wurdeinige -n kriget of net. Mar om jo foarbyld te nimmen: dat heart dus neffens my (en neffens de Afûk) &quot;Praten is goed foar har&quot; te wêzen. Dêr komme we dan, sa't jo hjirboppe al fêststelden, net fierder mei.
::::::Mar jo skriuwe hjirboppe: &quot;''Troch de tanimmende druk fan it Hollânsk op it Fryske systeem sjogge je hieltiid faker in -n achter in ynfinityf, ek as it net hoecht/heart.''&quot; Dêr woe ik noch al even tsjinyn gean. Neffens my is it krekt oarsom: sa't it my út myn jeugd bystiet, waard doe altyd &quot;Praten is goed foar dy&quot; sein, mei in -n, wylst de foarm &quot;Prate is goed foar dy&quot;, sûnder -n, der letter geandewei ynslûpt is ûnder druk fan it Nederlânsk. Alteast, sa haw ik dat belibbe. Want it Nederlânsk makket gjin ûnderskie tusken skriuwwize en útspraak fan tiidwurden en haadwurdlik brûkte tiidwurden. Friezen ferlieze dêrtroch it besef dat dat ûnderskie bestiet en begjinne nei Nederlânsk foarbyld haadwurdlik brûkte tiidwurden út te sprekken en te skriuwen as gewoane tiidwurden. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.24 (CET)
:::::::@Ieneach fan 'e Esk [1] De útjeften fan ''Tiidwurden'' dy't ik haw binne in 6ste printinge út 2000 en in 11te printinge út 2011. Jo hawwe grif in âldere fersy, sa't jo sels ek al stelle.
:::::::[2] In didaktysk boekje fan de Afûk is foar my minder gesachhawwend as in wiidweidige grammatika.
:::::::[3] Wy moatte earst dúdlik hawwe wêr't wy it ûniens oer binne. It giet om it as haadwurd brûkte tiidwurd sûnder determinearder. Yn de trije foarbylden dy't jo út ''Tiidwurden'' oanhelje hat de ynfinityf wol in determinearder, al is it foarsetsel 'fan' yn nr. 3 nei de ein fan de sin ta skood. 
:::::::[4] It giet my dus allinne om ynfinitiven as substantyf sûnder determinearder. Oer de oare gefallen binne wy it wol iens, liket my.
:::::::Ik haw in pear foarbylden út de skreaune literatuer opdûkt.
:::::::[a] It lidwurd 'it' is in determinearder. Dêrom is it 'It skûtsjesilen is hjoed yn Grou.' Mar Tetman de Vries sjongt: 'Skûtsjesile is myn nocht,/ lavearje en soms foar de wyn.'. Dêr wurdt de ynfinityf 'los' brûkt as haadwurd, sûnder fierdere determinearders, en Tetman sjongt dêr GJIN -n. Dat kinne je goed hearre, want oars hie er wol songen 'Skûtsjesil'n', mei in dúdlike sylabisearring fan it lêste wurdlid. Op Spotify kinne jo hearre hoe't Anneke Douma it sjongt, krekt sa't it hjir boppe stiet, sûnder -n. In parallel is dan: 'Klaverjasse is myn nocht.'
:::::::[b] Yn ''De Reade Boarre'' fan Tr. Riemersma fûn ik ek in moai foarbyld (s. 457): 'Underweis fan de wein ôf springe, dat wie prachtich.'
:::::::Dat is itselde as ien dy't seit: 'De hiele jûn klaverjasse, dat wie prachtich!'
:::::::[5] Jo analyse fan de ynfloed fan it Nederlânsk is nijsgjirrich. It soe kinne dat dy ynfloed sa wurket. Mar ik gean ôf op hoe't de dingen yn it Frysk sein wurde (waarden), en, sa't jo sizze, der is yn de útspraak in dúdlik ferskil, sa't Tetman en Anneke Douma hearre litte. En by harren is de útspraak sûnder n wier gjin ynterferinsje mei it Nederlânsk.  
:::::::[6] Sa't ik earder ek al útstelde, miskien is it better om hjir in trochkrûpte grammatikus te rieplachtsjen. [[Meidogger:Top8|Top8]] ([[Meidogger oerlis:Top8|oerlis]]) 12 apr 2026, 22.35 (CEST)
:::::::: Ik moat ris sjen wêr't ik it oersjoch fan de Afûk haw. Mar hoe ek: Sa't it my bystiet is De Reade Boarre net yn de hjoeddeiske stavering. Dat koe ynfloed hawwe. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==

Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.

* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:SchlurcherBot]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from &lt;code&gt;http://&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;https://&lt;/code&gt; (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[metawiki:User:SchlurcherBot|meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects:''': [[metawiki:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[:en:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[:en:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[:en:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[:en:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[:en:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[:en:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[metawiki:Special:CentralAuth/SchlurcherBot|sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. [[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 21 mrt 2026, 16.43 (CET)

:{{Ping|Drewes|Kneppelfreed}} Goeie. Dit liket my wol okee. Sille wy dit mar takenne? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 22 mrt 2026, 17.39 (CET)
::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], ja dat liket my ek wol goed ta. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 22 mrt 2026, 21.07 (CET)
:::Ik ha ek gjin beswier. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 23 mrt 2026, 11.24 (CET)
:::: [[File:Symbol neutral vote.svg|18px]] [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) - Ik wit it net: ik gean der fanút dat at immen keazen hat foar &quot;http:&quot;, dat dêr dan in grûn foar is. Mar at der sein wurdt dat der al ferskate tapassings foar binne, dan nim ik oan dat sokke problemen al fûn binne. (Wie der berjocht dêr't ik dat &quot;neutraal&quot; mei dwaan koe?) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:::: {{Neutraal}} [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
::::: Ik leau net dat dêr al in berjocht foar bestiet, mar fiel jo frij om it oan te meitsjen. Wat dizze diskusje fierders oangiet: foarstel is oannommen. Ik sil ris sjen oft ik &quot;bot flag&quot; aktivearre krij. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.00 (CET)
:::::{{Ping|Schlurcher}} Hello. We (the aministrators of this Wikipedia) talked it over and decided to grant your request. I believe I have taken care of it, but I've never done this before (we don't get many bot flag requests, in fact almost none). So if there is a problem, please let me know. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 mrt 2026, 02.34 (CET)
::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Thanks for confirming, everything looks fine. --[[Meidogger:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Meidogger oerlis:Schlurcher|oerlis]]) 26 mrt 2026, 22.48 (CET)

Ik tocht al; grif hawwe wy dêr wat foar: It wie: &quot;foar&quot; {{foar}}; &quot;tsjin&quot; {{tsjin}} ; en &quot;neutraal&quot; {{neutraal}}. (No opnaam yn de list fan berjochten.) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:Moat dat &quot;Neutraal&quot; net &quot;Unthâlding&quot; wurde? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 28 mrt 2026, 21.02 (CET)

:: Dit is hoe't @[[Meidogger:J'88|J'88]] it makke hat, 15 jier lyn. Fansels kin it ek {{Unthâlde}} wêze, mar dan komme wy wer by de stavering fan it tiidwurd. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])
:[[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 30 mrt 2026, 12.11 (CEST)

== Beursaanvraag Wikimania 2026 geopend ==

Van 21 - 25 juli vindt [[wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] in Parijs plaats, de jaarlijkse wereldwijde conferentie voor iedereen die betrokken is bij een of meerdere Wikimedia-projecten. 

Wikimedia Nederland stelt een beperkt aantal beurzen beschikbaar voor reis- en verblijfskosten voor het hoofdprogramma van 23–25 juli. Je kunt tot uiterlijk zondag 12 april een beurs aanvragen. 

[[wmnl:Wikimania_2026|Meer informatie over de beursaanvraag vind je op de verenigingswiki]]. [[Meidogger:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Meidogger oerlis:JansenKirsten|oerlis]]) 23 mrt 2026, 15.06 (CET)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Unsichtber? ==

Is der immen dy sjen kin dat ik dizze bewurking makke haw [[Oerlis:1918]]? Ik kin it sjen at ik der sels hinne gean, en ik sjoch it ek yn myn Bydragen, mar by myn Folchlist stiet it der net by, en by Koartlyn feroare ek net. Immen in idee? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 2 apr 2026, 12.40 (CEST)

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 3 apr 2026, 19.11 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Meidogger:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meidogger oerlis:MediaWiki message delivery|oerlis]]) 26 apr 2026, 02.57 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;</text>
      <sha1>5xquhkt2fup9r5lk312w14pv6dlunhu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fidzjy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7485</id>
    <revision>
      <id>1228605</id>
      <parentid>1037965</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T17:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>lytse oanfolling</comment>
      <origin>1228605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4627" sha1="023npsdo4ttuv7upul4x6lxubhtqwl5" xml:space="preserve">{{Lântabel|
eigennamme = Republic of Fiji &lt;small&gt;&lt;small&gt;(Ingelsk)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt; Matanitu Tugalala o Viti &lt;small&gt;&lt;small&gt;(Fidzjiaansk)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt; फ़िजी गणराज्य &lt;small&gt;&lt;small&gt;(Fidzjiaansk-Hindoestaansk)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt; |
namme = Fidzjy|
flagge = Flag of Fiji.svg|
wapen = Coat of arms of Fiji.svg|
lokaasje = LocationFiji.png |
taal = [[Ingelsk]], [[Fidzjiaansk]], [[Hindy]]|
haadstêd = Suva|
steatsfoarm = Republyk|
oerflak = 18.250|
pctwetter = -|
ynwenners = 846.085| befolikingtichtens = 49 ynwenners/km2|teljier = 2005|
munt = [[Fidzjiaanske dollar]]| muntkoade = FJD|
tiidsone = +12 |
feestdei = [[10 oktober]]|
folksliet = God bless Fidzjy|
lânkoade = FJI|
ynternet = .fj|
tillefoan = 679|
}}
'''Fidzjy''' is in [[lân]] yn [[Oseaanje]] op it súdlik healrûn. Fidzjy bestjit út 332 eilannen dêr't om-ende-by 110 fan bewenne binne. De grutste binne [[Viti Levu]] dêr't de haadstêd [[Suva]] op leit en [[Vanua Levu]].

== Geografy ==
=== Lizzing ===
De Fidzjy-eilannen wurde begrinzge troch de [[Territoariaal wetter|territoriale wetters]] fan:
* [[Tûvalû]] yn it noarden;
* De [[Salomonseilannen]] yn it westen;
* [[Fanûatû]] yn it suden;
* [[Wallis en Fûtûna]] en [[Tonga]] yn it easten.

=== Lânskip ===
[[Ofbyld:2004.03.04 08 Vanua Levu ferry Fiji.jpg|thumb|left|[[Fanua Levu]] fanôf see]]
It gebiet bestiet út mear as 320 eilannen, dêr't guons [[atol]]len fan binne, guons [[fulkaan|fulkanyske]] eilannen en 110 fêst bewenne. De twa wichtichste eilannen binne: [[Fity Levu]] en [[Fanua Levu]] dy't beide bot berchich binne mei piken boppe de 1300 meter. De heechste pyk is de Tomanivy of Fiktoria, op 1324 meter. 

De Fidzjy-eilannen hawwe in tropysk klimaat en binne bedekt mei tropyske bosken. De foar it each ûneinige strannen meitsje fan de eilannen in populêre fakânsje bestimming. Op Fity Levu leit de haadstêd, dêr't sawat trijefearn fan de totale befolking wennet. 

=== De eilannen ===
[[Ofbyld:Fiji map.png|thumb|right|225px|Kaart mei de eilânkloften]]
Fidzjy is ferdield yn de folgjende eilânkloften:
* [[Kadavu-eilannen]]
* [[Lau-eilannen]]
** [[Noardlike Lau-eilannen]]
** [[Súdlike Lau-eilannen]]
** [[Moala-eilannen]]
* [[Lomaiviti-eilannen]]
* [[Mamanuka-eilannen]]
* [[Rotûma]]
* [[Vanua Levu-eilannen]]
** [[Ringgoldeilannen]]
* [[Viti Levu-eilannen]]
* [[Yasawa-eilannen]]

=== Plakken === 
Sjoch [[List fan stêden en doarpen yn Fidzjy]]

== Skiednis ==
De Fidzjy-eilannen binne ûntdekt waan troch [[Abel Tasman]] yn [[1643]]. Dêr wienen spoaren fan bewenning troch [[Polyneezje]]rs. Mar it duorre oant [[1874]] foar't de [[Grut-Brittanje|Ingelsen]] de basis foar in Britske koloanje leinen. Yn [[1970]] waard Fidzjy ûnôfhinklik, mar it bleau wol in part fan it [[Britske Mienebêst]]. Nei een steatsgreep yn [[1987]] waard Fiji in [[republyk]].

== Demografy ==
=== Befolking ===
De befolking fan de Fidzjy-eilannen besteane foar it grutste part út lânseigen [[Fidzjianen]] dy't fan [[Melaneezje|Melanezysk]] komôf binne (54.3%), alhoewol't guons ek [[Polyneezje|Polynezyske]] foarâlden hawwe, en [[Yndo-Fidzjianen]] (38.1%), ôfstammelingen fan [[Yndia|Yndiaaske]] kontrakt-arbeiders dy't troch de Ingelsen yn de [[19e iuw]] nei de eilannen brocht waarden. It persintaazje Ynjers is de lêste desennia lykwols tebek rûn as gefolch fan emigraasje yn gong set nei de kûp fan 2000 doe't nochal wat geweld brûkt is tsjin de Yndyske Fidzjianen. Fierders is der ek in lytse mar wichtige kloft fan ôfstammelingen fan kontrakt arbeiders fan de [[Salomonseilannen]].

=== Religy ===
De lânseigen Fizjianen binne foar it grutste part [[kristendom|kristenen]] (97.2% neffens tellingen út 1996), de Yndyske Fidzjianen meast [[hindoeïsme|hindoes]] (70.7%) en [[islam|moslims]] (17.9%). Oer de hiele befolking ferdield lizze de persintaazjes op: kristenen 64.5%, hindoes 27.9%, moslims 6.3%, sikhs 0.3%, oaren 0.3%, gjin 0.7% (telling 2007).

=== Talen ===
De offisjele talen binne [[Fidzjaansk]], dat ta de [[Austronezyske talen]] heart, [[Hindy]] en [[Ingelsk]]. De Yndiaaske befolking praat Fidzjiaansk-Hindoestaansk (ek wol &quot;Fidzjy Dialooch&quot;), yn oanfolling op it Hindi en [[Oerdû]]. Dat is ek de offisjele taal.

Dêrnjonken wurdt der ek Lauanysk Rotumanysk sprutsen.

== Keppeling om utens ==
[https://web.archive.org/web/20210827055140/https://www.cia.gov/the CIAː World Fact Book - Fiji]

[[Kategory:Fidzjy| ]]
[[Kategory:Lân yn Oseaanje]]
[[Kategory:Melaneezje]]
[[Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Histoaryske Britske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1970]]
[[Kategory:Republyk]]</text>
      <sha1>023npsdo4ttuv7upul4x6lxubhtqwl5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Breslau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11952</id>
    <revision>
      <id>1228678</id>
      <parentid>1034796</parentid>
      <timestamp>2026-04-26T07:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ynfboks fernijd. Utwreide mei stikken fan 'e Ned. wikipedia.</comment>
      <origin>1228678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12587" sha1="8siji6zvgjxdelvsokbfkhtxekdo17e" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme     = Breslau (Wrocław)
| ôfbylding = Rynek Starego Miasta We Wroclawiu (152991773).jpeg
| ôfbyldingstekst = De Grutte Merk (Rynek) fan Breslau
| flagge   = POL Wrocław flag.svg
| wapen    = Herb wroclaw.svg
| lân      = Poalen
| bestjoerlike ienheid 1 = Woiwodskip
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Neder-Sileezje
| boargemaster      = 
| ynwennertal       = 672.545 (2026)&lt;ref&gt;[https://bdl.stat.gov.pl/bdl/start Główny Urząd Statystyczny (GUS), &quot;Baza Demografia - Tablice&quot;], febrewaris 2026.]&lt;/ref&gt;
| oerflak           = 293 km²
| stêdekloft        =
| befolkingstichtens = 2.300/km²
| hichte            = 120 m
| stifting          = ± 10e iuw
| postkoade         = 50-001–54-705
| netnûmer          = +48 71
| tiidsône          = UTC+1
| simmertiid        = UTC+2
| webside           = [https://www.wroclaw.pl www.wroclaw.pl]
| ôfbylding2        =
| ôfbyldingstekst2  =
| ôfbylding3        =
| ôfbyldingstekst3  =
| mapname           = Poalen
| lat_deg           = 51
| lat_min           = 06
| lat_sec           = 36
| lat_dir           = N
| lon_deg           = 17
| lon_min           = 02
| lon_sec           = 20
| lon_dir           = E
| tekst by posysjekaart = Breslau yn Poalen
| ôfbylding99        =
| ôfbyldingstekst99  =
| ôfbyldingsbreedte99  =
}}
'''Breslau''' ([[Poalsk]] en offisjeel: '''Wrocław''') is in stêd oan 'e Oder yn it súdwesten fan it hjoeddeiske [[Poalen]]. Breslau is de belangrykste histoaryske stêd fan [[Sileezje]] en leit oan de rivier de [[Oder]]. Breslau is de fjirde grutste stêd fan Poalen. 

Histoarysk is de stêd bekend as Breslau om't it as part fan Sileezje oant 1945 in Dútske stêd wie.

== Skiednis ==
=== De Dútske stêd (oant 1945) ===
[[Ofbyld:Wratislauia Breßlaw Breslau 17.Jh.jpg|thumb|left|Breslau yn 'e 17e iuw.]]
Breslau ûntjoech him yn 'e rin fan 'e iuwen as ien fan 'e wichtichste stêden yn Sintraal-Europa. Nei't it diel útmakke hie fan it [[Keninkryk Bohemen]] en de [[Habsburchske Monargy]], kaam de stêd yn 1741 ûnder de kroan fan [[Prusen]].

Yn 'e lette [[midsiuwen]] ûntjoech de stêd him ta in machtich hannelssintrum en wie it tusken 1387 en 1474 in wichtich lid fan it Hânzebûn. Troch syn lizzing op it krúspunt fan 'e rivier de [[Oder]] en de [[Via Regia]] koe de stêd rykdom sammelje troch de hannel yn produkten lykas lekken, nôt en metaal. Dizze hânze-histoarje lei de grûnslach foar de statige arsjitektuer en de ynternasjonale oriïntaasje dy't de stêd iuwenlang karakterisearje soe.

Troch de yndustriële revolúsje groeide Breslau yn 'e 19e iuw ekstreem hurd. Al yn 1840 kaam it ynwennertal boppe de 100.000, wêrtroch't Breslau ien fan 'e earste offisjele ''[[Großstädt]]e'' fan Dútslân waard. Oan it begjin fan 'e 20ste iuw wie it in bloeiend sintrum fan hannel, wittenskip en keunst. De stêd stie yn dy tiid yn 'e top tsien fan grutste Dútske stêden, as in rivalisearjende metropoal foar [[Berlyn]] en [[München]].

=== Twadde Wrâldkriich ===
De [[Twadde Wrâldkriich]] wie foar Breslau in tragyske kearpunt. De stêd, dy't fier yn it easten fan it [[Tredde Ryk|Dútske Ryk]] lei, waard lange tiid sjoen as de &quot;loftskûlkelder fan it Ryk&quot; (de Reichsluftschutzkeller), om't de Alliearde bommesmiters it earst net berikke koene. Dat feroare lykwols folslein oan 'e ein fan 'e oarloch. Yn augustus 1944, doe't it [[Reade Leger]] tichterby kaam, ferklearre [[Adolf Hitler]] de stêd ta in ''Festung'' (fêsting). Dat betsjutte dat de stêd oant de lêste man ferdigene wurde moast en nea kapitulearje mocht. De Gauleiter fan Sileezje, [[Karl Hanke]], krige de lieding en late de ferdigening mei izeren tucht.

Yn jannewaris 1945 waard de stêd folslein omsingele troch de Sovjets. Wat folge wie in ferskriklik belis dat hast trije moannen duorre. Breslau wie ien fan 'e lêste grutte Dútske stêden dy't opjoegen. Pas op 6 maaie 1945, fjouwer dagen nei't [[Berlyn]] al fallen wie en twa dagen foar de algemiene Dútske oerjefte, ûndertekenen de ferdigeners de [[kapitulaasje]]. De Gauleiter sels, Karl Hanke, wie de deis dêrfoar al mei in fleantúch útnaaid.

[[Ofbyld:Civilians fleeing Breslau.jpg|thumb|left|De flechtsjende befolking fan Breslau.]]
De lêste faze fan 'e oarloch en de oername troch it Reade Leger yn maaie 1945 gie mank mei grutskalich geweld tsjin de Dútske boargerbefolking. Njonken plonderingen en massale ferkrêftings fûnen der op ferskate plakken stânrjochtlike moardpartijen plak troch Sovjet-soldaten as wraak foar de Dútske misdieden yn 'e Sovjet-Uny. Dêrnjonken kamen tûzenen ynwenners om troch útputting en geweld by de gaoatyske flecht nei it westen of yn 'e Poalske ynternearingskampen dy't flak nei de oarloch ynsteld waarden. De oerlibjende befolking, dy't it belis en it geweld trochstien hie, waard yn 'e jierren dêrnei [[Ferdriuwing fan Dútsers nei de Twadde Wrâldkriich|massaal ferdreaun]].

=== De Poalske perioade (sûnt 1945) ===
Nei de kapitulaasje fan 'e stêd yn maaie 1945 en de ôfspraken fan 'e [[Konferinsje fan Potsdam]], waard Sileezje en dêrmei ek de stêd Breslau oan Poalen tawiisd. De stêd krige de Poalske namme Wrocław. 

Yn harren plak kamen nije Poalske ynwenners. In grut part fan 'e nije 'kolonisten' wie sels ek ûnder twang ferdreaun út de eastlike gebieten fan Poalen dy't troch de [[Sovjet-Uny]] ynliifd wienen, benammen út de stêd [[Lemberch]] (Lviv). De nije ynwenners begûnen mei de massive werbou fan 'e histoaryske binnenstêd, wêrby't de âlde merk (de Rynek) yn syn folsleine gloarje wersteld waard. Sûnt 1999 is de stêd de haadstêd fan it woiwodskip Neder-Sileezje. It hat him sûnt it fallen fan it [[Izeren Gerdyn]] yn 1989 ûntwikkele ta ien fan 'e meast dynamyske en moderne stêden fan it hjoeddeiske Poalen.

== Bestjoer en Kultuer ==
Hjoed-de-dei is de stêd wer in kultureel en wittenskiplik knooppunt. Breslau fungearret as residinsje fan in roomske aartsbiskop en in evangelyske biskop. Mei ferskate universiteiten, teaters en museums is it it kulturele hert fan de hiele regio Sileezje. De stêd is ek ekonomysk fan grut belang, benammen op it gebiet fan masinebou en metaalyndustry, en profitearret fan de lân- en mynbou yn it omlizzende woiwodskip.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: auto; text-align: center;&quot;
|+ Befolkingsûntwikkeling fan Breslau (1526–2023)
! Jier
| '''1526''' || '''1710''' || '''1849''' || '''1871''' || '''1890''' || '''1900''' || '''1910''' || '''1939''' 
|-
! Ynwennertal
| 22.000 || 40.890 || 110.702 || 207.997 || 335.186 || 422.709 || 512.105 || 629.565 
|-
! Groei
| — || +85,9% || +170,7% || +87,9% || +61,1% || +26,1% || +21,1% || +22,9% 
|-
! Jier
|  '''1946''' || '''1970''' || '''1990''' || '''2000''' || '''2010''' || '''2023'''
|-
! Ynwennertal
| 170.656 || 526.000 || 640.571 || 633.857 || 632.996 || 674.132
|-
! Groei
| -72,9% || +208,2% || +21,8% || -1,0% || -0,1% || +6,5%
|}

== It besjen wurdich ==
Oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldkriich en yn 'e neitiid dêrfan wie 70 prosint fan 'e histoaryske bebouwing fan Breslau ferneatige. De wichtichste monuminten binne sûnt dy tiid restaurearre of folslein op 'e nij opboud. Dochs makke it nije Poalske bestjoer doe ek de kar om guon histoaryske pânen ôf te brekken dy't te nau ferbûn wienen mei de Prusyske skiednis fan 'e stêd, om't dy net pasten yn it winske Poalsk-nasjonale byld. 
[[Ofbyld:Ratusz wroclaw.JPG|thumb|left|Goatysk stedhûs.]]
It hert fan 'e stêd wurdt foarme troch de Grutte Ring (Rynek), dêr't it goatyske Riedshûs (''Stary Ratusz'') út 'e jierren 1471–1504 midden op it plein stiet, dat omfieme wurdt troch karakteristike gevels fan patrisiërshuzen. In oar markant bestjoerlik gebou is it Nije Riedshûs (''Nowy Ratusz''), dat tusken 1858 en 1864 ûntwurpen waard troch Friedrich August Stüler. Spitigernôch waard it Keninklik Slot út 1845 (''Zamek Królowiecki''), ek in ûntwurp fan Stüler, yn 1970 noch ôfbrutsen. Wol bewarre bleaun is it 18e-iuwske Keninklik Paleis (''Pałac Królewski'') fan 'e Prusyske kening [[Freark de Grutte]], dêr't no it histoarysk museum ûnderbrocht is, en it [[Klassisisme|klassisistyske]] Wallenberg-Pachaly-paleis (''Pałac Wallenberg-Pachaly'').
[[Ofbyld:2023-05-14 061208 00700 Wrocław, archikatedra św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu.jpg|thumb|Katedraal.]]
Op religieus mêd hat de stêd in rykdom oan goatyske tsjerken, wêrûnder de Sint-Jehanneskatedraal (''Archikatedrała św. Jana Chrzciciela''), de Sint-Elisabethtsjerke (''Bazylika św. Elżbiety''), de Maria Magdalenakatedraal (''Katedra św. Marii Magdaleny'') en de 15e-iuwske Kollegiale Krústsjerke (''Kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja''). In hichtepunt fan 'e barokke arsjitektuer is de Aula Leopoldina, dy't diel útmakket fan it haadgebou fan de Universiteit fan Wrocław (''Uniwersytet Wrocławski'').

=== Kultuer en Moderne Tiid ===
[[Ofbyld:Wroclaw - Hala Stulecia 3a.jpg|thumb|left|''Jahrhunderthalle''.]]
Foar leafhawwers fan teäter en modernisme biedt de stêd it Stedsteäter (Opera Wrocławska), yn 1841 yn Prusyske klassisistyske styl boud, en it yn 1911 troch Hans Poelzig ûntwurpen Firmahûs (''Biurowiec Hansa Poelziga''). In wrâldferneamd ikoan fan it modernisme is de ''Hala Stulecia'' (yn it Dútsk: ''Jahrhunderthalle'') út 1913, in ûntwerp fan Max Berg dat sûnt 2006 op 'e Wrâlderfgoedlist fan UNESCO stiet. Ek it Hûs Kameleon (''Dom Handlowy Kameleon'') út 1929 is in wichtich foarbyld fan 'e moderne boukeunst. Sels it neogoatyske sintraal stasjon, ''Dworzec Główny'', is op himsels al in besite wurdich.

=== Rekreaasje en Attraksjes ===
Oare trekpleisters fan Breslau it Panorama fan Racławice (''Panorama Racławicka'') en de dieretún (''ZOO Wrocław''), de âldste en grutste fan Poalen. Fierder is de Hortus botanicus (''Ogród Botaniczny''), de Japanske tún (''Ogród Japoński'') en it Aquapark it neamen wurdich. Op jûntiid wurde de Wrocławska Fontanna (in grutte fontyn by de Hala Stulecia) en de histoaryske Wettertoer (Wieża ciśnień) in soad besocht.
[[Ofbyld:Konspirek (Conspirator) Wroclaw dwarf 2021 P02.jpg|thumb|Kabouterke.]]
In bysûndere en populêre attraksje yn 'e binnenstêd binne de kabouterkes fan Breslau (''Wrocławskie Krasnale''). Wat yn 'e jierren 1980 as in ludyk protest fan 'e fersetsbeweging &quot;Oranje Alternatyf&quot; tsjin it [[Kommunisme|kommunistyske]] rezjym útein sette, is útgroeid ta in symboal fan de stêd. Intusken steane der mear as 600 lytse brûnzen kabouterbyldsjes ferspraat oer de hiele stêd, elk mei in eigen namme en berop. In soad toeristen dogge in kabouter-speurtocht.

== Ferkear ==
[[Ofbyld:Wroclaw Glowny - budynek dworca.jpg|thumb|left|Sintraal Stasjon.]]
Breslau is in wichtich ferkearsbestjoerlik knooppunt yn Súdwest-Poalen mei in eigen ynternasjonaal fleanfjild, Wrocław-Copernicus (WRO), dat de stêd ferbynt mei oare Europeeske metropoalen. It iepenbier ferfier yn 'e stêd wurdt karakterisearre troch in wiidweidich en modern tramnetwurk, oanfolle troch in ticht net fan stedsbussen dy't ek de bûtenwiken berikke. Fan it neogoatyske sintraal stasjon (Wrocław Główny) út fertrekke treinen nei alle grutte Poalske stêden en oer de grins rjochting Berlyn en Praach. De stêd leit boppedat strategysk oan 'e snelwei A4, de wichtichste east-westferbinning fan Súd-Poalen.

== Sport ==
[[Ofbyld:Iluminacja Stadion Wrocław.jpg|thumb|It ferljochte Stadion Wrocław.]]
De grutste [[fuotbal]]klub is [[Śląsk Wrocław]], dy't meardere kearen lânskampioen fan Poalen wurden is. Hja spylje harren thúswedstriden yn it moderne Stadion Wrocław (ek wol de Tarczyński Arena neamd), dat boud waard foar it [[UEFA Euro 2012|Europeesk Kampioenskip fan 2012]] en plak jout oan mear as 45.000 taskôgers.

In sport dy't yn Poalen en spesifyk yn Breslau enoarm populêr is, is [[speedway]]. De klub Sparta Wrocław heart by de top fan 'e Poalske liga en spilet yn it histoaryske Olympysk Stadion (''Stadion Olimpijski''), in unyk bouwurk út 'e jierren 1920 dat folslein renovearre is.

Op it mêd fan [[basketbal]] is Śląsk Wrocław de meast súksesfolle klub yn 'e Poalske skiednis, mei in rekordtal oan nasjonale titels.

De stêd mocht yn 2017 de [[Wrâldspullen]] te organisearjen, in grut ynternasjonaal sportevenemint foar sporten dy't net op it programma fan 'e [[Olympyske Spullen]] steane.

[[Ofbyld:Wroclaw18395.jpg|thumb|center|800px|Breslau]]
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Wrocław}}
}}
[[Kategory:Breslau]]
[[Kategory:Hânzestêd]]
[[Kategory:Plak yn Poalen]]
[[Kategory:Plak yn Sileezje]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 10e iuw]]</text>
      <sha1>8siji6zvgjxdelvsokbfkhtxekdo17e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228680</id>
      <parentid>1228678</parentid>
      <timestamp>2026-04-26T07:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1228680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12589" sha1="kz3eqawnpfrgg7om5r3zvzrjessoqem" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme     = Breslau (Wrocław)
| ôfbylding = Rynek Starego Miasta We Wroclawiu (152991773).jpeg
| ôfbyldingstekst = De Grutte Merk (Rynek) fan Breslau
| flagge   = POL Wrocław flag.svg
| wapen    = Herb wroclaw.svg
| lân      = Poalen
| bestjoerlike ienheid 1 = Woiwodskip
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Neder-Sileezje
| boargemaster      = 
| ynwennertal       = 672.545 (2026)&lt;ref&gt;[https://bdl.stat.gov.pl/bdl/start Główny Urząd Statystyczny (GUS), &quot;Baza Demografia - Tablice&quot;], febrewaris 2026.]&lt;/ref&gt;
| oerflak           = 293 km²
| stêdekloft        =
| befolkingstichtens = 2.300/km²
| hichte            = 120 m
| stifting          = ± 10e iuw
| postkoade         = 50-001–54-705
| netnûmer          = +48 71
| tiidsône          = UTC+1
| simmertiid        = UTC+2
| webside           = [https://www.wroclaw.pl www.wroclaw.pl]
| ôfbylding2        =
| ôfbyldingstekst2  =
| ôfbylding3        =
| ôfbyldingstekst3  =
| mapname           = Poalen
| lat_deg           = 51
| lat_min           = 06
| lat_sec           = 36
| lat_dir           = N
| lon_deg           = 17
| lon_min           = 02
| lon_sec           = 20
| lon_dir           = E
| tekst by posysjekaart = Breslau yn Poalen
| ôfbylding99        =
| ôfbyldingstekst99  =
| ôfbyldingsbreedte99  =
}}
'''Breslau''' ([[Poalsk]] en offisjeel: '''Wrocław''') is in stêd oan 'e Oder yn it súdwesten fan it hjoeddeiske [[Poalen]]. Breslau is de belangrykste histoaryske stêd fan [[Sileezje]] en leit oan de rivier de [[Oder]]. Breslau is de fjirde grutste stêd fan Poalen. 

Histoarysk is de stêd bekend as Breslau om't it as part fan Sileezje oant 1945 in Dútske stêd wie.

== Skiednis ==
=== De Dútske stêd (oant 1945) ===
[[Ofbyld:Wratislauia Breßlaw Breslau 17.Jh.jpg|thumb|left|Breslau yn 'e 17e iuw.]]
Breslau ûntjoech him yn 'e rin fan 'e iuwen as ien fan 'e wichtichste stêden yn Sintraal-Europa. Nei't it diel útmakke hie fan it [[Keninkryk Bohemen]] en de [[Habsburchske Monargy]], kaam de stêd yn 1741 ûnder de kroan fan [[Prusen]].

Yn 'e lette [[midsiuwen]] ûntjoech de stêd him ta in machtich hannelssintrum en wie it tusken 1387 en 1474 in wichtich lid fan it Hânzebûn. Troch syn lizzing op it krúspunt fan 'e rivier de [[Oder]] en de [[Via Regia]] koe de stêd rykdom sammelje troch de hannel yn produkten lykas lekken, nôt en metaal. Dizze hânze-histoarje lei de grûnslach foar de statige arsjitektuer en de ynternasjonale oriïntaasje dy't de stêd iuwenlang karakterisearje soe.

Troch de yndustriële revolúsje groeide Breslau yn 'e 19e iuw ekstreem hurd. Al yn 1840 kaam it ynwennertal boppe de 100.000, wêrtroch't Breslau ien fan 'e earste offisjele ''[[Großstädt]]e'' fan Dútslân waard. Oan it begjin fan 'e 20ste iuw wie it in bloeiend sintrum fan hannel, wittenskip en keunst. De stêd stie yn dy tiid yn 'e top tsien fan grutste Dútske stêden, as in rivalisearjende metropoal foar [[Berlyn]] en [[München]].

=== Twadde Wrâldkriich ===
De [[Twadde Wrâldkriich]] wie foar Breslau in tragyske kearpunt. De stêd, dy't fier yn it easten fan it [[Tredde Ryk|Dútske Ryk]] lei, waard lange tiid sjoen as de &quot;loftskûlkelder fan it Ryk&quot; (de Reichsluftschutzkeller), om't de Alliearde bommesmiters it earst net berikke koene. Dat feroare lykwols folslein oan 'e ein fan 'e oarloch. Yn augustus 1944, doe't it [[Reade Leger]] tichterby kaam, ferklearre [[Adolf Hitler]] de stêd ta in ''Festung'' (fêsting). Dat betsjutte dat de stêd oant de lêste man ferdigene wurde moast en nea kapitulearje mocht. De Gauleiter fan Sileezje, [[Karl Hanke]], krige de lieding en late de ferdigening mei izeren tucht.

Yn jannewaris 1945 waard de stêd folslein omsingele troch de Sovjets. Wat folge wie in ferskriklik belis dat hast trije moannen duorre. Breslau wie ien fan 'e lêste grutte Dútske stêden dy't opjoegen. Pas op 6 maaie 1945, fjouwer dagen nei't [[Berlyn]] al fallen wie en twa dagen foar de algemiene Dútske oerjefte, ûndertekenen de ferdigeners de [[kapitulaasje]]. De Gauleiter sels, Karl Hanke, wie de deis dêrfoar al mei in fleantúch útnaaid.

[[Ofbyld:Civilians fleeing Breslau.jpg|thumb|left|De flechtsjende befolking fan Breslau.]]
De lêste faze fan 'e oarloch en de oername troch it Reade Leger yn maaie 1945 gie mank mei grutskalich geweld tsjin de Dútske boargerbefolking. Njonken plonderingen en massale ferkrêftings fûnen der op ferskate plakken stânrjochtlike moardpartijen plak troch Sovjet-soldaten as wraak foar de Dútske misdieden yn 'e Sovjet-Uny. Dêrnjonken kamen tûzenen ynwenners om troch útputting en geweld by de gaoatyske flecht nei it westen of yn 'e Poalske ynternearingskampen dy't flak nei de oarloch ynsteld waarden. De oerlibjende befolking, dy't it belis en it geweld trochstien hie, waard yn 'e jierren dêrnei [[Ferdriuwing fan Dútsers nei de Twadde Wrâldkriich|massaal ferdreaun]].

=== De Poalske perioade (sûnt 1945) ===
Nei de kapitulaasje fan 'e stêd yn maaie 1945 en de ôfspraken fan 'e [[Konferinsje fan Potsdam]], waard Sileezje en dêrmei ek de stêd Breslau oan Poalen tawiisd. De stêd krige de Poalske namme Wrocław. 

Yn harren plak kamen nije Poalske ynwenners. In grut part fan 'e nije 'kolonisten' wie sels ek ûnder twang ferdreaun út de eastlike gebieten fan Poalen dy't troch de [[Sovjet-Uny]] ynliifd wienen, benammen út de stêd [[Lemberch]] (Lviv). De nije ynwenners begûnen mei de massive werbou fan 'e histoaryske binnenstêd, wêrby't de âlde merk (de Rynek) yn syn folsleine gloarje wersteld waard. Sûnt 1999 is de stêd de haadstêd fan it woiwodskip Neder-Sileezje. It hat him sûnt it fallen fan it [[Izeren Gerdyn]] yn 1989 ûntwikkele ta ien fan 'e meast dynamyske en moderne stêden fan it hjoeddeiske Poalen.

== Bestjoer en Kultuer ==
Hjoed-de-dei is de stêd wer in kultureel en wittenskiplik knooppunt. Breslau fungearret as residinsje fan in roomske aartsbiskop en in evangelyske biskop. Mei ferskate universiteiten, teaters en museums is it it kulturele hert fan de hiele regio Sileezje. De stêd is ek ekonomysk fan grut belang, benammen op it gebiet fan masinebou en metaalyndustry, en profitearret fan de lân- en mynbou yn it omlizzende woiwodskip.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: auto; text-align: center;&quot;
|+ Befolkingsûntwikkeling fan Breslau (1526–2023)
! Jier
| '''1526''' || '''1710''' || '''1849''' || '''1871''' || '''1890''' || '''1900''' || '''1910''' || '''1939''' 
|-
! Ynwennertal
| 22.000 || 40.890 || 110.702 || 207.997 || 335.186 || 422.709 || 512.105 || 629.565 
|-
! Groei
| — || +85,9% || +170,7% || +87,9% || +61,1% || +26,1% || +21,1% || +22,9% 
|-
! Jier
|  '''1946''' || '''1970''' || '''1990''' || '''2000''' || '''2010''' || '''2023'''
|-
! Ynwennertal
| 170.656 || 526.000 || 640.571 || 633.857 || 632.996 || 674.132
|-
! Groei
| -72,9% || +208,2% || +21,8% || -1,0% || -0,1% || +6,5%
|}

== It besjen wurdich ==
Oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldkriich en yn 'e neitiid dêrfan wie 70 prosint fan 'e histoaryske bebouwing fan Breslau ferneatige. De wichtichste monuminten binne sûnt dy tiid restaurearre of folslein op 'e nij opboud. Dochs makke it nije Poalske bestjoer doe ek de kar om guon histoaryske pânen ôf te brekken dy't te nau ferbûn wienen mei de Prusyske skiednis fan 'e stêd, om't dy net pasten yn it winske Poalsk-nasjonale byld. 
[[Ofbyld:Ratusz wroclaw.JPG|thumb|left|Goatysk stedhûs.]]
It hert fan 'e stêd wurdt foarme troch de Grutte Ring (Rynek), dêr't it goatyske Riedshûs (''Stary Ratusz'') út 'e jierren 1471–1504 midden op it plein stiet, dat omfieme wurdt troch karakteristike gevels fan patrisiërshuzen. In oar markant bestjoerlik gebou is it Nije Riedshûs (''Nowy Ratusz''), dat tusken 1858 en 1864 ûntwurpen waard troch Friedrich August Stüler. Spitigernôch waard it Keninklik Slot út 1845 (''Zamek Królowiecki''), ek in ûntwurp fan Stüler, yn 1970 noch ôfbrutsen. Wol bewarre bleaun is it 18e-iuwske Keninklik Paleis (''Pałac Królewski'') fan 'e Prusyske kening [[Freark de Grutte]], dêr't no it histoarysk museum ûnderbrocht is, en it [[Klassisisme|klassisistyske]] Wallenberg-Pachaly-paleis (''Pałac Wallenberg-Pachaly'').
[[Ofbyld:2023-05-14 061208 00700 Wrocław, archikatedra św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu.jpg|thumb|Katedraal.]]
Op religieus mêd hat de stêd in rykdom oan goatyske tsjerken, wêrûnder de Sint-Jehanneskatedraal (''Archikatedrała św. Jana Chrzciciela''), de Sint-Elisabethtsjerke (''Bazylika św. Elżbiety''), de Maria Magdalenakatedraal (''Katedra św. Marii Magdaleny'') en de 15e-iuwske Kollegiale Krústsjerke (''Kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja''). In hichtepunt fan 'e barokke arsjitektuer is de Aula Leopoldina, dy't diel útmakket fan it haadgebou fan de Universiteit fan Wrocław (''Uniwersytet Wrocławski'').

=== Kultuer en Moderne Tiid ===
[[Ofbyld:Wroclaw - Hala Stulecia 3a.jpg|thumb|left|''Jahrhunderthalle''.]]
Foar leafhawwers fan teäter en modernisme biedt de stêd it Stedsteäter (Opera Wrocławska), yn 1841 yn Prusyske klassisistyske styl boud, en it yn 1911 troch Hans Poelzig ûntwurpen Firmahûs (''Biurowiec Hansa Poelziga''). In wrâldferneamd ikoan fan it modernisme is de ''Hala Stulecia'' (yn it Dútsk: ''Jahrhunderthalle'') út 1913, in ûntwerp fan Max Berg dat sûnt 2006 op 'e Wrâlderfgoedlist fan UNESCO stiet. Ek it Hûs Kameleon (''Dom Handlowy Kameleon'') út 1929 is in wichtich foarbyld fan 'e moderne boukeunst. Sels it neogoatyske sintraal stasjon, ''Dworzec Główny'', is op himsels al in besite wurdich.

=== Rekreaasje en Attraksjes ===
Oare trekpleisters fan Breslau it Panorama fan Racławice (''Panorama Racławicka'') en de dieretún (''ZOO Wrocław''), de âldste en grutste fan Poalen. Fierder is de Hortus botanicus (''Ogród Botaniczny''), de Japanske tún (''Ogród Japoński'') en it Aquapark it neamen wurdich. Op jûntiid wurde de Wrocławska Fontanna (in grutte fontyn by de Hala Stulecia) en de histoaryske Wettertoer (Wieża ciśnień) in soad besocht.
[[Ofbyld:Konspirek (Conspirator) Wroclaw dwarf 2021 P02.jpg|thumb|Kabouterke.]]
In bysûndere en populêre attraksje yn 'e binnenstêd binne de kabouterkes fan Breslau (''Wrocławskie Krasnale''). Wat yn 'e jierren 1980 as in ludyk protest fan 'e fersetsbeweging &quot;Oranje Alternatyf&quot; tsjin it [[Kommunisme|kommunistyske]] rezjym útein sette, is útgroeid ta in symboal fan de stêd. Intusken steane der mear as 600 lytse brûnzen kabouterbyldsjes ferspraat oer de hiele stêd, elk mei in eigen namme en berop. In soad toeristen dogge in kabouter-speurtocht.

== Ferkear ==
[[Ofbyld:Wroclaw Glowny - budynek dworca.jpg|thumb|left|Sintraal Stasjon.]]
Breslau is in wichtich ferkearsbestjoerlik knooppunt yn Súdwest-Poalen mei in eigen ynternasjonaal fleanfjild, Wrocław-Copernicus (WRO), dat de stêd ferbynt mei oare Europeeske metropoalen. It iepenbier ferfier yn 'e stêd wurdt karakterisearre troch in wiidweidich en modern tramnetwurk, oanfolle troch in ticht net fan stedsbussen dy't ek de bûtenwiken berikke. Fan it neogoatyske sintraal stasjon (Wrocław Główny) út fertrekke treinen nei alle grutte Poalske stêden en oer de grins rjochting Berlyn en Praach. De stêd leit boppedat strategysk oan 'e snelwei A4, de wichtichste east-westferbinning fan Súd-Poalen.

== Sport ==
[[Ofbyld:Iluminacja Stadion Wrocław.jpg|thumb|It ferljochte Stadion Wrocław.]]
De grutste [[fuotbal]]klub is [[Śląsk Wrocław]], dy't meardere kearen lânskampioen fan Poalen wurden is. Hja spylje harren thúswedstriden yn it moderne Stadion Wrocław (ek wol de Tarczyński Arena neamd), dat boud waard foar it [[UEFA Euro 2012|Europeesk Kampioenskip fan 2012]] en plak jout oan mear as 45.000 taskôgers.

In sport dy't yn Poalen en spesifyk yn Breslau enoarm populêr is, is [[speedway]]. De klub Sparta Wrocław heart by de top fan 'e Poalske liga en spilet yn it histoaryske Olympysk Stadion (''Stadion Olimpijski''), in unyk bouwurk út 'e jierren 1920 dat folslein renovearre is.

Op it mêd fan [[basketbal]] is Śląsk Wrocław de meast súksesfolle klub yn 'e Poalske skiednis, mei in rekordtal oan nasjonale titels.

De stêd mocht yn 2017 de [[Wrâldspullen]] te organisearjen, in grut ynternasjonaal sportevenemint foar sporten dy't net op it programma fan 'e [[Olympyske Spullen]] steane.

[[Ofbyld:Wroclaw18395.jpg|thumb|center|800px|Breslau]]
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Wrocław}}
}}
[[Kategory:Breslau| ]]
[[Kategory:Hânzestêd]]
[[Kategory:Plak yn Poalen]]
[[Kategory:Plak yn Sileezje]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 10e iuw]]</text>
      <sha1>kz3eqawnpfrgg7om5r3zvzrjessoqem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sydney</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19830</id>
    <revision>
      <id>1228684</id>
      <parentid>1226045</parentid>
      <timestamp>2026-04-26T10:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25433-76</username>
        <id>57833</id>
      </contributor>
      <origin>1228684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2754" sha1="pegs5fk73w510ceg36ypoz6exddelzk" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Sydney 2029
| ôfbylding                   = Montage of Sydney1.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 5,312,000 &lt;small&gt;([[2020]])&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 12.367 km&amp;sup2;
| befolkingstichtens          = 380 km&amp;sup2;
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 3 m. boppe seenivo
| lân                         = {{Flagge AU}} [[Austraalje (lân)|Austraalje]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Nij Súd-Wales]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster                = Clover Moore
| stêdsyndieling              = 38 bestjoerlike distrikten &lt;small&gt;(LGA's)&lt;/small&gt;
| stifting                    = [[26 jannewaris]] [[1788]]
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +10
| simmertiid                  = [[UTC]] +11
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|33_51_36_S_151_12_34_E_type:city(746000)_region:AU-NSW|&lt;small&gt;33° 51′ SB, 151° 12′ EL&lt;/small&gt;}}
| webside                     = [http://www.cityofsydney.nsw.gov.au www.cityofsydney.nsw.gov.au]
}}
'''Sydney''' is de [[haadstêd]] fan de [[dielsteat]] [[Nij Súd-Wales]] yn [[Austraalje (lân)|Austraalje]], en is de grutste en âldste [[stêd]] yn it lân. Sydney hie 4.757.083 ynwenners by de folkstelling fan 2013 en mei stêdekloft alhiel 4.119.190 ynwenners. Sydney is net haadstêd fan Austraalje, dat is nammentlik [[Kanberra]].

== Demografy ==
=== Befolking ===
1800: 2540 ynwenners&lt;br /&gt;
1820: 12.000&lt;br /&gt;
1851: 39.000&lt;br /&gt;
1871: 206.800&lt;br /&gt;
1901: 487.900&lt;br /&gt;
1925: 1.039.000&lt;br /&gt;
2003: 4 [[miljoen]]&lt;br /&gt;
2006: 4,3 miljoen&lt;br /&gt;
2050: 6 miljoen (projeksje)&lt;br /&gt;

== Underwiis ==
=== Universiteiten ===
* [[Sydney University]]
* [[Universiteit fan Nij-Súd-Wales]]
* [[Macquarie University]]
* [[Universiteit fan Súd-Sydney]]

== Partnerstêden ==
* {{Flagge IT}} [[Florâns (stêd)|Florence]] ([[Itaalje]])
* {{Flagge CN}} [[Kanton (stêd)|Kanton]] ([[Sina]])
* {{Flagge JP}} [[Nagoya]] ([[Japan]])
* {{Flagge FR}} [[Parys]] ([[Frankryk]])
* {{Flagge IN}} [[Portsmouth (Ingelân)|Portsmouth]] ([[Feriene Keninkryk]])
* {{Flagge US}} [[San Francisco]] ([[Feriene Steaten]])
* {{Flagge KR}} [[Seoel]] ([[Súd-Korea]]), sûnt 1991
* {{Flagge JP}} [[Tokio]] (Japan)
* {{Flagge NZ}} [[Wellington (stêd)|Wellington]] ([[Nij-Seelân]])

== Keppelings om utens ==
* [https://www.cityofsydney.nsw.gov.au/ City of Sydney Offisjeel webstee]
* [https://www.sydney.com.au/ Sydney the Harbour City]

[[Kategory:Sydney| ]]
[[Kategory:Plak yn Nij-Súd-Wales]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1788]]</text>
      <sha1>pegs5fk73w510ceg36ypoz6exddelzk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228685</id>
      <parentid>1228684</parentid>
      <timestamp>2026-04-26T10:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bewurkings fan &quot;[[Wiki:Contributions/~2026-25433-76|~2026-25433-76]]&quot; ([[Meidogger oerlis:~2026-25433-76|oerlis]]) werom set ta de ferzje fan &quot;SchlurcherBot&quot;.</comment>
      <origin>1226045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2749" sha1="7i4dc3lho7lkd1lfuf0r85uhsmvxoc9" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Sydney
| ôfbylding                   = Montage of Sydney1.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 5,312,000 &lt;small&gt;([[2020]])&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 12.367 km&amp;sup2;
| befolkingstichtens          = 380 km&amp;sup2;
| stêdekloft                  = 
| hichte                      = 3 m. boppe seenivo
| lân                         = {{Flagge AU}} [[Austraalje (lân)|Austraalje]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Nij Súd-Wales]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster                = Clover Moore
| stêdsyndieling              = 38 bestjoerlike distrikten &lt;small&gt;(LGA's)&lt;/small&gt;
| stifting                    = [[26 jannewaris]] [[1788]]
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = [[UTC]] +10
| simmertiid                  = [[UTC]] +11
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|33_51_36_S_151_12_34_E_type:city(746000)_region:AU-NSW|&lt;small&gt;33° 51′ SB, 151° 12′ EL&lt;/small&gt;}}
| webside                     = [http://www.cityofsydney.nsw.gov.au www.cityofsydney.nsw.gov.au]
}}
'''Sydney''' is de [[haadstêd]] fan de [[dielsteat]] [[Nij Súd-Wales]] yn [[Austraalje (lân)|Austraalje]], en is de grutste en âldste [[stêd]] yn it lân. Sydney hie 4.757.083 ynwenners by de folkstelling fan 2013 en mei stêdekloft alhiel 4.119.190 ynwenners. Sydney is net haadstêd fan Austraalje, dat is nammentlik [[Kanberra]].

== Demografy ==
=== Befolking ===
1800: 2540 ynwenners&lt;br /&gt;
1820: 12.000&lt;br /&gt;
1851: 39.000&lt;br /&gt;
1871: 206.800&lt;br /&gt;
1901: 487.900&lt;br /&gt;
1925: 1.039.000&lt;br /&gt;
2003: 4 [[miljoen]]&lt;br /&gt;
2006: 4,3 miljoen&lt;br /&gt;
2050: 6 miljoen (projeksje)&lt;br /&gt;

== Underwiis ==
=== Universiteiten ===
* [[Sydney University]]
* [[Universiteit fan Nij-Súd-Wales]]
* [[Macquarie University]]
* [[Universiteit fan Súd-Sydney]]

== Partnerstêden ==
* {{Flagge IT}} [[Florâns (stêd)|Florence]] ([[Itaalje]])
* {{Flagge CN}} [[Kanton (stêd)|Kanton]] ([[Sina]])
* {{Flagge JP}} [[Nagoya]] ([[Japan]])
* {{Flagge FR}} [[Parys]] ([[Frankryk]])
* {{Flagge IN}} [[Portsmouth (Ingelân)|Portsmouth]] ([[Feriene Keninkryk]])
* {{Flagge US}} [[San Francisco]] ([[Feriene Steaten]])
* {{Flagge KR}} [[Seoel]] ([[Súd-Korea]]), sûnt 1991
* {{Flagge JP}} [[Tokio]] (Japan)
* {{Flagge NZ}} [[Wellington (stêd)|Wellington]] ([[Nij-Seelân]])

== Keppelings om utens ==
* [https://www.cityofsydney.nsw.gov.au/ City of Sydney Offisjeel webstee]
* [https://www.sydney.com.au/ Sydney the Harbour City]

[[Kategory:Sydney| ]]
[[Kategory:Plak yn Nij-Súd-Wales]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1788]]</text>
      <sha1>7i4dc3lho7lkd1lfuf0r85uhsmvxoc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fanûatû</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19971</id>
    <revision>
      <id>1228608</id>
      <parentid>876499</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T18:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>lytse oanfolling</comment>
      <origin>1228608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4373" sha1="lrix3pay9bl8ztd5nwe7unmw5fue1yw" xml:space="preserve">{{Lântabel|
eigennamme = Republic of Vanuatu&lt;br /&gt;République du Vanuatu&lt;br /&gt;Ripablik Blong Vanuatu |
namme = Fanûatû |
flagge = Flag of Vanuatu.svg |
wapen =Coat_of_arms_of_Vanuatu.svg |
lokaasje = LocationVanuatu.png |
motto = &lt;/small&gt; |
folksliet = ''Yumi, Yumi, Yumi'' |
taal = [[Ingelsk]], [[Frânsk]], [[Bislama]]|
haadstêd = [[Port Vila]] |
steatsfoarm = Republyk |
oerflak =  |
pctwetter = - |
ynwenners =  | teljier =  |
munt = CFA-frank | muntkoade = XAF |
tiidsone = +11 |
feestdei = [[30 july]] |
lânkoade = VAN |
ynternet = .vu |
tillefoan = 678 |
}}
De '''Republyk Fanûatû''' is in lân yn [[Oseaanje]]. Eartiids stie it bekend as '''Nije Hebriden'''. 

== Geografy ==
=== Lizzing ===
De eilannen dy't by Fanûatû hearre wurde begrinzge: 
* de [[Austraalje (wrâlddiel)|Austraalje]] en [[Koraalsee-eilannen]] yn it westen,
* de [[Salomonseilannen]] yn it noarden,
* de [[Fidzjy]] yn it easten,
* [[Nij-Kaledoanje]] yn it suden.

=== Lânskip ===
[[Ofbyld:A stream on Efate, Vanuatu.jpg|thumb|left|Efate eilân]]
De [[arsjipel]] fan Fanûatû bestiet út 82 eilannen, dêr't tolve fan grutte eilannen binne en santich lytse, foar it meastepart noch aktive fulkanen en koraaleilannen. Troch dy fulkanen is der hieltyd gefaar foar in erupsje, dêr't de lêste fan yn [[1945]] wie. 

De measte eilannen binne bercheftich. De heechste punt fan Fanûatû is de [[Mount Tabwemasana]] (1879 meter) op it eilân [[Espiritû Santo]]. 

Troch de bysûnder moaie tropyske en fulkanyske lânskippen en strannen binne de eilannen populêre toeristyske attraksjes. 

Utsein de drûgere eilannen [[Eromanga]] en [[Aneitym]] yn it suden, is it klimaat tropysk oant subtropysk. Trochsneed falt der om-ende-by 2360&amp;nbsp;mm rein yn it jier, mar op de noardlike eilannen falt mei 4000&amp;nbsp;mm folle mear delslach.

=== Plakken ===
Sjoch [[List fan befolke plakken yn Fanûatû]].

== Skiednis ==
In protte eilannen fan Fanûatû wurde al lange tiden bewenne. De earste spoaren fan minsklike bewenning datearre fan 2000 f.Kr. 

De arsjipel waard yn [[1606]] troch de [[Portugal|Portegezen]] ûntdekt en yn [[1774]] ferkent troch de Ingelske ûntdekkingsreizger [[James Cook]] dy de eilannekloft ''Nije Hebriden'' neamde. Yn [[1906]] kamen [[Ingelân]] en [[Frankryk]] in mienskiplik bestjoer oerien. Sûnt [[1980]] is Fanûatû in ûnôfhinklike republyk.

== Demografy ==
=== Befolking ===
It grutste part fan de befolking fan Fanûatû (98,5%) binne ynhiemske [[Melaneezje]]rs, oaren binne Jeropeanen, Aziaten en minsken dy't fan oare eilannen komme yn de Stille Oceaan.

=== Talen ===
Der binne trije offisjele talen, te witten: [[Ingelsk]], [[Frânsk]] en [[Bislama]]. Bislama is in [[pidgin (taal)|pidgin]] [[Kreoolske taal]] dy't op it Ingelsk basearre is en beynfloede troch it Frânsk en talen út it suden fan Fanûatû. Dêrneist wurde der noch goed hûndert lokale talen sprutsen op de ferskillende eilannen. It oantal talen per haad fan de befolking is in Fanûatû dan ek heger as hokker lân yn de wrâld dan ek en it oantal sprekkers leit per taal trochstrings om 2000 sprekkers. Alle ynhiemske talen binne [[Austronesyske talen]].

=== Religy ===
It kristendom is de wichtichste religy yn Fanûatû en bestiet út ferskate tsjerkemienskippen. De [[presbyterianisme|Presbyteriaanse Tsjerke]] is dêrfan de grutste mei in tredde fan de befolking as oanhinger. Dêrnei folgje de [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] en de [[anglikanisme|Anglikaanske Tsjerke]], mei elts 15% fan de befolking. Oare kristlike tsjerkemienstkippen binne [[sândedeisadventisten]] en de [[Tsjerke fan Jezus Kristus fan Letterdei Hilligen|Tsjerke fan Kristus]]. Troch alle moderne spullen dy't soldaten yn de [[Twadde Wrâldkriich]] meinommen, ûntstienen ferskate [[kargokult]]ussen. Measten hjirfan stoaren út, mar de [[John Frum]] kultus op [[Tanna (eilân)|Tanna]] is noch altyd grut.

== Keppelings om utens ==
* [https://www.gov.vu Offisjele hiemside] 
* [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu/ Vanuatu]  ''The World Factbook''. [[Central Intelligence Agency]].
* {{Commonscat|Vanuatu}}

[[Kategory:Fanûatû| ]]
[[Kategory:Lân yn Oseaanje]]
[[Kategory:Melaneezje]]
[[Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Histoaryske Britske koloanje]]
[[Kategory:Histoaryske Frânske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1980]]
[[Kategory:Republyk]]</text>
      <sha1>lrix3pay9bl8ztd5nwe7unmw5fue1yw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228610</id>
      <parentid>1228608</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T18:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lânskip */ tekst by plaatsje oars</comment>
      <origin>1228610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4380" sha1="rowagypt101au19ffombtxv532v0g61" xml:space="preserve">{{Lântabel|
eigennamme = Republic of Vanuatu&lt;br /&gt;République du Vanuatu&lt;br /&gt;Ripablik Blong Vanuatu |
namme = Fanûatû |
flagge = Flag of Vanuatu.svg |
wapen =Coat_of_arms_of_Vanuatu.svg |
lokaasje = LocationVanuatu.png |
motto = &lt;/small&gt; |
folksliet = ''Yumi, Yumi, Yumi'' |
taal = [[Ingelsk]], [[Frânsk]], [[Bislama]]|
haadstêd = [[Port Vila]] |
steatsfoarm = Republyk |
oerflak =  |
pctwetter = - |
ynwenners =  | teljier =  |
munt = CFA-frank | muntkoade = XAF |
tiidsone = +11 |
feestdei = [[30 july]] |
lânkoade = VAN |
ynternet = .vu |
tillefoan = 678 |
}}
De '''Republyk Fanûatû''' is in lân yn [[Oseaanje]]. Eartiids stie it bekend as '''Nije Hebriden'''. 

== Geografy ==
=== Lizzing ===
De eilannen dy't by Fanûatû hearre wurde begrinzge: 
* de [[Austraalje (wrâlddiel)|Austraalje]] en [[Koraalsee-eilannen]] yn it westen,
* de [[Salomonseilannen]] yn it noarden,
* de [[Fidzjy]] yn it easten,
* [[Nij-Kaledoanje]] yn it suden.

=== Lânskip ===
[[Ofbyld:A stream on Efate, Vanuatu.jpg|thumb|left|In steamke op Efate]]
De [[arsjipel]] fan Fanûatû bestiet út 82 eilannen, dêr't tolve fan grutte eilannen binne en santich lytse, foar it meastepart noch aktive fulkanen en koraaleilannen. Troch dy fulkanen is der hieltyd gefaar foar in erupsje, dêr't de lêste fan yn [[1945]] wie. 

De measte eilannen binne bercheftich. De heechste punt fan Fanûatû is de [[Mount Tabwemasana]] (1879 meter) op it eilân [[Espiritû Santo]]. 

Troch de bysûnder moaie tropyske en fulkanyske lânskippen en strannen binne de eilannen populêre toeristyske attraksjes. 

Utsein de drûgere eilannen [[Eromanga]] en [[Aneitym]] yn it suden, is it klimaat tropysk oant subtropysk. Trochsneed falt der om-ende-by 2360&amp;nbsp;mm rein yn it jier, mar op de noardlike eilannen falt mei 4000&amp;nbsp;mm folle mear delslach.

=== Plakken ===
Sjoch [[List fan befolke plakken yn Fanûatû]].

== Skiednis ==
In protte eilannen fan Fanûatû wurde al lange tiden bewenne. De earste spoaren fan minsklike bewenning datearre fan 2000 f.Kr. 

De arsjipel waard yn [[1606]] troch de [[Portugal|Portegezen]] ûntdekt en yn [[1774]] ferkent troch de Ingelske ûntdekkingsreizger [[James Cook]] dy de eilannekloft ''Nije Hebriden'' neamde. Yn [[1906]] kamen [[Ingelân]] en [[Frankryk]] in mienskiplik bestjoer oerien. Sûnt [[1980]] is Fanûatû in ûnôfhinklike republyk.

== Demografy ==
=== Befolking ===
It grutste part fan de befolking fan Fanûatû (98,5%) binne ynhiemske [[Melaneezje]]rs, oaren binne Jeropeanen, Aziaten en minsken dy't fan oare eilannen komme yn de Stille Oceaan.

=== Talen ===
Der binne trije offisjele talen, te witten: [[Ingelsk]], [[Frânsk]] en [[Bislama]]. Bislama is in [[pidgin (taal)|pidgin]] [[Kreoolske taal]] dy't op it Ingelsk basearre is en beynfloede troch it Frânsk en talen út it suden fan Fanûatû. Dêrneist wurde der noch goed hûndert lokale talen sprutsen op de ferskillende eilannen. It oantal talen per haad fan de befolking is in Fanûatû dan ek heger as hokker lân yn de wrâld dan ek en it oantal sprekkers leit per taal trochstrings om 2000 sprekkers. Alle ynhiemske talen binne [[Austronesyske talen]].

=== Religy ===
It kristendom is de wichtichste religy yn Fanûatû en bestiet út ferskate tsjerkemienskippen. De [[presbyterianisme|Presbyteriaanse Tsjerke]] is dêrfan de grutste mei in tredde fan de befolking as oanhinger. Dêrnei folgje de [[Roomsk-Katolike Tsjerke]] en de [[anglikanisme|Anglikaanske Tsjerke]], mei elts 15% fan de befolking. Oare kristlike tsjerkemienstkippen binne [[sândedeisadventisten]] en de [[Tsjerke fan Jezus Kristus fan Letterdei Hilligen|Tsjerke fan Kristus]]. Troch alle moderne spullen dy't soldaten yn de [[Twadde Wrâldkriich]] meinommen, ûntstienen ferskate [[kargokult]]ussen. Measten hjirfan stoaren út, mar de [[John Frum]] kultus op [[Tanna (eilân)|Tanna]] is noch altyd grut.

== Keppelings om utens ==
* [https://www.gov.vu Offisjele hiemside] 
* [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu/ Vanuatu]  ''The World Factbook''. [[Central Intelligence Agency]].
* {{Commonscat|Vanuatu}}

[[Kategory:Fanûatû| ]]
[[Kategory:Lân yn Oseaanje]]
[[Kategory:Melaneezje]]
[[Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan]]
[[Kategory:Histoaryske Britske koloanje]]
[[Kategory:Histoaryske Frânske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1980]]
[[Kategory:Republyk]]</text>
      <sha1>rowagypt101au19ffombtxv532v0g61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William Perkins</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29363</id>
    <revision>
      <id>1228587</id>
      <parentid>1128224</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T13:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */</comment>
      <origin>1228587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8134" sha1="0bluj9801w52uc8hf0dpemrnq3e36sh" xml:space="preserve">[[Ofbyld:William Perkins cropped.png|right|thumb|250px|''William Perkins'']]
'''William Perkins''' ([[Bulkington]], [[Warwickshire]], [[1558]] - [[22 oktober]] [[1602]]) wie in predikant en [[teolooch]] dy't ien fan wichtichste lieders fan de [[Puriteinen|puriteinske]] beweging yn de tsjerke fan [[Ingelân]] wie.

== Teologyske opfettings ==
Perkins wie in oanhinger fan de &quot;[[Predestinaasje|dûbele predestinaasje]]lear&quot; en hat in protte war dien om de Ingelsken oan de lear fan [[Theodore Beza]] te krijen. Hy wie ferantwurdlik foar de publikaasje yn 't Ingelsk fan Bezá's ferneamde traktaat oer dûbele predestinaasje.

== Publikaasjes fan Perkins ==
*''Libellus de Memoria, Verissimaque Bene Recordandi Scientia''  (1584)
*''Antidicsonus Cuiusdam Cantabrigiensis''   (1584)
*''Foure Great Lyers, Striuing Who Shall Win the Siluer Whetstone: Also, A Resolution to the Count''  (1585)
*''A Treatise Tending Vnto a Declaration Whether a Man be in the Estate of Damnation or in the Estate of Grace: And If he be in the First, How he may in Time Come out of it: if in the second, how he maie discerne it, and perseuere in the same to the end. The points that are handled are set downe in the page following''  (1590)
*''Armilla aurea, id est, Miranda series causarum et salutis &amp; damnationis iuxta verbum Dei: Eius synopsin continet annexa tabula''  (1590)
*''A golden chaine, or the description of theologie: containing the order of the causes of saluation and damnation, according to Gods woord. A view of the order wherof, is to be seene in the table annexed''  (1591)
*''The foundation of Christian religion : gathered into sixe principles. And it is to bee learned of ignorant people, that they may be fit to hear sermons with profit, and to receiue the Lords Supper with comfort''  (1591)
*''Prophetica, sive, De sacra et vnica ratione concionandi tractatus''  (1592)
*''A case of conscience : the greatest that euer was; how a man may know whether he be the child of God or no. Resolued by the word of God. Whereunto is added a briefe discourse, taken out of Hier. Zanchius''  (1592)
*''An exposition of the Lords prayer : in the way of catechising seruing for ignorant people''  (1592)
*''Tvvo treatises·: I. Of the nature and practise of repentance. II. Of the combat of the flesh and spirit''  (1593)
*''An exposition of the Lords praier : in the way of catechisme''  (1593)
*''A direction for the government of the tongue according to Gods word''  (1593)
*''An exposition of the Symbole or Creed of the Apostles : according to the tenour of the Scriptures, and the consent of orthodoxe Fathers of the Church''  (1595)
*''A salve for a sicke man, or, A treatise containing the nature, differences, and kindes of death : as also the right manner of dying well. And it may serue for spirituall instruction to 1. Mariners when they goe to sea. 2. Souldiers when they goe to battell. 3. Women when they trauell of child''  (1595)
*''A declaration of the true manner of knowing Christ crucified''  (1596)
*''A reformed Catholike, or, A declaration shewing how neere we may come to the present Church of Rome in sundrie points of religion, and wherein we must for euer depart from them : with an advertisement to all fauourers of the Romane religion, shewing that the said religion is against the Catholike principles and grounds of the catechisme''  (1597)
*''De praedestinationis modo et ordine : et de amplitudine gratiae diuinae Christiana &amp; perspicua disceptatio''  (1598)
*''Specimen digesti, sive Harmoniæ bibliorum Veteris et Novi Testamneti''  (1598) 
*''A warning against the idolatrie of the last times : And an instruction touching religious, or diuine worship''  (1601)
*''The true gaine : more in worth then all the goods in the world''  (1601) 
*''How to liue, and that well: in all estates and times, specially when helps and comforts faile''  (1601)

Postúm:
*''The works of that famous and worthie minister of Christ, in the Universitie of Cambridge, M.W. Perkins : gathered into one volume, and newly corrected according to his owne copies. With distinct chapters, and contents of euery book, and a generall table of the whole  (1603)
*''The reformation of couetousnesse: Written vpon the 6. chapter of Mathew, from the 19. verse to the ende of the said chapter''  (1603)
*''A commentarie or exposition, vpon the fiue first chapters of the Epistle to the Galatians: penned by the godly, learned, and iudiciall diuine''  (1604)
*''Lectures vpon the three first chapters of the Reuelation: preached in Cambridge anno Dom. 1595''  (1604)
*''Gvilielmi Perkinsi Problema de Romanæ fidei ementito Catholicismo. : Estq´; Antidotum contra Thesaurum Catholicum Iodoci Coccij. Et [propaidoia] iuventutis in lectione omnium patrum''  (1604)
*''The first part of The cases of conscience : Wherein specially, three maine questions concerning man, simply considered in himselfe, are propounded and resolued, according to the word of God''  (1604)
*''Satans sophistrie ansuuered by our Sauiour Christ: and in diuers sermons further manifested''  (1604)
*''Hepieíkeia: or, a treatise of Christian equitie and moderation''  (1604)
*''M. Perkins, his Exhortation to repentance, out of Zephaniah: preached in 2. sermons in Sturbridge Faire. Together with two treatises of the duties and dignitie of the ministrie: deliuered publiquely in the Vniuersitie of Cambridge. With a preface præfixed touching the publishing of all such workes of his as are to be expected: with a catalogue of all the perticulers [sic] of them, diligently perused and published, by a preacher of the word''  (1605)
*''Works newly corrected according to his owne copies''  (1605)
*''Of the calling of the ministerie two treatises, describing the duties and dignities of that calling''  (1605)
*''The combat betweene Christ and the diuell displayed, or A commentarie upon the temptations of Christ''  (1606)
*''A godlie and learned exposition vpon the whole epistle of Ivde...''  (1606)
*''A C[hristian] and [plain]e treatise of the manner and order of predestination : and of the largenes of Gods grace''  (1606)
*''The arte of prophecying, or, A treatise concerning the sacred and onely true manner and methode of preaching''  (1607)
*''A cloud of faithfull witnesses, leading to the heauenly Canaan, or, A commentarie vpon the 11 chapter to the Hebrewes''  (1607)
*''A treatise of mans imaginations : Shewing his naturall euill thoughts: His want of good thoughts: The way to reforme them''  (1607)
*''A discourse of the damned art of witchcraft: so farre forth as it is revealed in the Scriptures and manifest by true experience ...''  (1608)
*''The vvhole treatise of the cases of conscience : distinguished into three bookes''  (1608)
*''Christian oeconomie: or, A short survey of the right manner of erecting and ordering a familie : according to the scriptures''  (1609)
*''A graine of musterd-seede: or, the least measure of grace that is or can be effectuall to saluation''  (1611)
*''A resolution to the countryman prooving it utterly unlawfull to buy or use our yeerely prognostications''  (1618)
*''Deaths knell: or, The sicke mans passing-bell : summoning all sicke consciences to pr[e]pare themselues for the coming of the grea[t] day of doome, lest mercies gate be shut against them: fit for all those that desire to arriue at the heauenly Ierusalem. Whereunto are added prayers fit for housholders.'' The ninth edition.  (1628)
*''The works of William Perkins'', ed. Ian Breward  (1970)

== Fierder lêze ==
*{{aut|Christy Desmet}}, &quot;William Perkins,&quot; ''The Dictionary of Literary Biography, Volume 281: British Rhetoricians and Logicians, 1500-1660, Second Series'', Detroit: Gale, 2003, sd. 215-28.
*{{aut|Donald McKim}}, ''Ramism in William Perkins' Theology'', New York: Peter Lang, 1987.
*{{aut|Ceri Sullivan}}, ''The Rhetoric of the Conscience in Donne, Herbert, and Vaughan'', Oxford University Press, 2008, ISBN 9780199547845.

{{DEFAULTSORT:Perkins, William}}
[[Kategory:Ingelsk predikant]]
[[Kategory:Ingelsk teolooch]]
[[Kategory:Ingelsk publisist]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1558]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1602]]</text>
      <sha1>0bluj9801w52uc8hf0dpemrnq3e36sh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kalkutta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29773</id>
    <revision>
      <id>1228657</id>
      <parentid>1154969</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:52:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */ kt</comment>
      <origin>1228657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14743" sha1="5695dbh1jfgu48rh4b7ccvt8q6kx6jx" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; border=&quot;0&quot; rules=&quot;all&quot; width=&quot;300px&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #efefef&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #008800&quot; |'''Kalkutta''' &lt;br&gt;''Kolkata'' 
[[Ofbyld:Kolkata Imgs.jpg|280px]]
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; style=&quot;border-bottom:3px solid gray;&quot; | [[Ofbyld:Kolkata map.jpg|125px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; style=&quot;border-bottom:3px solid gray;&quot; | [[Ofbyld:Kolkata in West Bengal (India).svg|125px]]
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Lân''': || {{Flagge IN}} [[Yndia]]
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Dielsteat''': || [[West-Bengalen]]
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Koördinaten''': || {{Koördinaten yn tekst|22_34_22_N_88_21_50_E_type:city(746000)_region:NL|&lt;small&gt;22° 34′ NB, 88° 21′ EL&lt;/small&gt;}}
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Oerflak''': || 185 km&amp;sup2;
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Befolking''': || 5.080.519  &lt;small&gt;([[2009]])&lt;/small&gt;
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Befolkingstichtens''': || 27.462 km&amp;sup2;
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Stêdekloft''': || 15.414.859 ynwenners
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Hichte''': || 9 meter boppe seespegel 
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Boargemaster''': || [[Bikash Ranjan Bhattacharya]]
|-
| valign=&quot;top&quot;| '''Hiemside''': || [http://www.kolkatamycity.com www.kolkatamycity.com]
|}
'''Kalkutta''' ([[Bingaalsk]]: কলকাতা, ''Kolkata''; oant [[1 jannewaris]] [[2001]] offisjeel [[Ingelsk]]: ''Calcutta'') is in stêd yn [[Yndia]], it is de haadstêd fan de dielsteat [[West-Bingalen]]. Kalkutta leit oan de east-igge fan de [[rivier]] de Hooghly. 

Yn Kalkutta wenje likernôch 4.580.544 ynwenners (2001) en yn de heule [[stêdekloft]] om de stêd hinne wenje 13.216.546 minsken (2001). Hjirmei is it de op twa nei grutste stêd fan it lân nei [[Bombay (stêd)|Bombay]] en [[Delhi]] en de njoggend grutste stêdekloft fan de wrâld nei de definysje fan de [[Feriene Naasjes]].&lt;ref&gt;[http://www.un.org/esa/population/publications/WUP2005/2005WUP_DataTables11.pdf The 30 largest urban agglomerations ranked by population size, 1950-2015], Feriene Naasjes (sjoen op 16 desimber 2009)&lt;/ref&gt;

Kalkutta is in yndustrystêd en in ferkearsknooppunt. Der is in soad kultuer yn de stêd mei universiteiten, teaters, bioskopen, museums en galeryen. Lykas oare grutte stêden yn Yndia hat Kalkutta te krijen mei earmoed, fersmoarging en ferkearsopstoppingen.

== Namme ==
De namme is in ferbastering fan ''Kalikshetra'': ''“It fjild fan Kali”''.

De namme waard yn 2001 offisjeel feroare fan Kalkutta nei Kalkutta. De stêd waard altyd al sa neamd yn it Bengaalsk, Kalkutta is eins in feringelsking fan de namme. Yn de westerske wrâld is Kalkutta bot ynboargere, dat de [[Nederlânske Taaluny]] riedt it gebrûk fan de âlde namme oan.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Situationsplan von Kalkutta (Kolkata).jpg|thumb|left|200px|Kaart fan Kalkutta yn 1888.]]

By fynsten fan it deunby Kalkutta leine [[Chandraketugarh]], in archeologysk fynplak, hat bewezen dat der al mear as twatûzen jier minsken wenje yn de omkriten. De moderne skiednis fan Kalkutta begjint mei de oankomst fan de [[Britske Eastyndyske Kompanjy|Ingelske Eastyndyske Kompanjy]] yn [[1690]]. [[Job Charnock]], in wurknimmer fan de Kompanjy wurdt wol sjoen as de stifter fan de stêd. Alhoewol’t guon akademisy dat tsjinsprekke.

Yn dy tiid bestie Kalkutta út trije doarpen, ûnder it bewâld fan de Nawab fan Bengalen Siraj-Ud-Daulah. De doarpen wienen [[Kalikata]], [[Govindapur]] en [[Sutanuti]]. Yn de tiid dat de Britten dêr oankamen wienen de [[Portegal|Portegezen]] en [[Nederlân|Nederlanners]] dêr ek al warber.&lt;ref&gt;[http://www.kolkatamycity.com/kolkata_history.asp History of Kolkata] KolkataMyCity.com (sjoen op 17 desimber 2009)&lt;/ref&gt; De Britten woenen yn [[1696]] yn de omkriten fan Gobindapur in fort bouwe om harren te beskermje tsjin de oare machten. Yn [[1702]] wie it fort ree, it krige de namme [[Fort William]] en waard brûkt as basis foar de soldaten en in regionale basis. Kalkutta waard in stêd fan [[Britsk Yndia]] en waard it haarkertier fan de Bengaalske part dêrfan. Doe’t der geregeld fochten waard mei [[Frankryk]], waarden de forten yn [[1756]] fersterke. De lokale befolking wie hjir net bliid mei en foelen Fort William oan. Dit laad ta it Black Hole ynsidint. In leger fan de Kompanjy en it Britske leger, ûnder lieding fan [[Robert Clive]], oermasteren de stêd in jier letter werom. Kalkutta waard de haadstêd fan Britsk Yndia yn [[1772]]. [[Richard Wellesley]], de Gûverneur-generaal fan [[1797]] oant [[1805]], hat in soad betsjutte foar de stêd wat it waaksjen fan de stêd en de arsjitektuer fan de stêd oanbelanget. Kalkutta krige dêrom letter de namme ''“Stêd fan de Paleizen”''. De stêd wie it sintrum fan de hannel yn opium troch de Britske Eastyndyske Kompanjy yn de [[18e iuw|18e]] en [[19e iuw]], dat lokaal produsearre waard en ferkocht waard yn Kalkutta om ferskipt te wurde nei [[Sina]]. 

Yn [[1912]] waard it regear fan Kalkutta nei [[Delhi]] ferhuze, dat de stêd ferlearn in soad oan politike macht. Mar it die gjin ôfbraak oan de ekonomyske posysje fan de stêd, oant it stuit dat [[East-Pakistan]], it hjoeddeiske [[Bangladesj]], ûnôfhinklik waard. Benammen de oanfier fan jute, dat de ekonomy fan de stêd oan de gong huld, kaam stil te lizzen. 

[[Ofbyld:HooglyKolkata1945.jpg|thumb|right|250px|De rivier Hooghly en KKalkutta olkata yn 1945.]]

Yn de [[Twadde Wrâldkriich]] waard de stêd en syn haven bombardearre troch de [[Japan]]ners.&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/ww2peopleswar/stories/50/a5756150.shtml The bombing of Calcutta by the Japanese], BBC, 15 septimber 2005 (sjoen op 17 desimber 2009)&lt;/ref&gt; Dat barde foar it earst op [[20 desimber]] [[1942]], en foar it lêst op [[24 desimber]] [[1944]]. Yn de kriich ferstoarnen miljoenen minsken by de Bengaalske Hongersnead fan 1943. Yn [[1946]] kaam it ta in opstân fan de moslimmienskip, se woenen in moslimsteat stiftsje, dit laad ta in soad geweld wêryn 4.500 minsken om it libben kamen.&lt;ref&gt;[http://www.ontdekindia.nl/calcutta.php Calcutta], OntdekIndia.nl (sjoen op 17 desimber 2009)&lt;/ref&gt; De Dieling fan Yndia hie as gefolch dat der in grut folkerfarren op gong kaam, grutte mannichten moslims ferfarren nei East-Pakistan, wylst hûnderttûzenen hindûs nei de stêd flechten.

De jierren ’60 en ’70 fan de [[20e iuw]] wienen de jierren fan elektrisiteitstekoarten, stakings en de opkomst fan de gewelddiedige beweging de [[Naxalities]], dit allegear hie as resultaat dat de ynfrastruktuer skansearre rekke en de ekonomyske groei stagnearre. Yn [[1971]] kaam de ynfrastruktuer bot ûnder druk te stean nei dat tûzenen minsken nei de stêd flechten fanwegen de oarloch tusken Yndia en Pakistan fan dat jier. Kalkutta waard healwei de tachtiger jierren ynhelle troch [[Bombay (stêd)|Bombay]] as grutste stêd fan Yndia. 

Kalkutta is in grut [[kommunisme|kommunistysk]] bolwurk, West-Bengalen wurdt al 32 jier regeare troch in kommunistyske partij, it is de wrâlds langst regearjende demokratysk keazen kommunistysk bestjoer.&lt;ref&gt;[http://www.volkskrant.nl/archief_gratis/article589545.ece/Dertig_jaar_democratisch_gekozen_communisme Dertig jaar democratisch gekozen communisme], De Volkskrant, 22 juny 2007 (sjoen op 17 desimber 2009)&lt;/ref&gt; Stadichoan komt de stêd der wer boppe op. Nei de ekonomyske herfoarming yn Yndia yn healwei de jierren ’90 soarge foar groei. Sûnt [[2000]] hat de [[Ynformaasje-technology|IT]]-sektor him setten yn de stêd, dizze sektor groeit mei 70% it jier, wêrtroch de ekonomy fierder groeie kin. Ek komt der in soad produksje wurk nei de stêd.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/crossing_continents/4830762.stm Rising Kolkata’s winners and losers], BBC Radio4, 22 maart 2006 (sjoen op 17 desimber 2009)&lt;/ref&gt;

== Geografy ==
[[Ofbyld:Kolkata SPOT 1354.jpg|thumb|right|250px|Satellytfoto fan Kalkutta.]]

Kalkutta is lein yn de [[Ganges]]delta, oan de rivier de Hooghly op in hichte fan 1,5 oant 9 meter boppe de seespegel. Oan de oare kant fan it wetter leit [[Haora]], de grutste foarstêd fan Kalkutta en faak ek de twalingstêd fan Kalkutta neamd.

In grut part fan de stêd is oarspronklik in útstrekte [[sompe]]gebiet, dat yn de rin fan de iuwen drûchlein is om romte te meitsje foar de waaksende befolking. It [[Nasjonaal park Sundarbans]] skiedt it stêdlik gebiet fan de [[Golf fan Bengalen]], 154 súdlik fan Kolkota.

== Klimaat ==
Yn de [[simmer]]moannen, maaie/juny, leit de temperatuer yn de stêd trochstrings tusken de 26 en de 42 graden selsius. Yn de [[winter]]moannen, desimber/jannewaris, leit de temperatuer trochstring tusken de 8 en 26 graden selsius.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
|+ '''Waartabel'''&lt;ref&gt;WMO: [http://worldweather.wmo.int/066/c00225.htm World Weather Information Service]&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! || Jan || Feb || Mrt || Apr || Mai || Jun || Jul || Aug || Sep || Okt || Nov || Des || Jier
|-
|align=&quot;left&quot; | Trochnseed &lt;br /&gt;temp. heech (°C) || 26,6 || 29,7 || 34,0 || 36,3 || 36,0 || 34,1 || 32,2 || 32,0 || 32,2 || 31,9 || 29,8 || 27,0 || 31,8
|-
|align=&quot;left&quot; | Trochnseed &lt;br /&gt;temp. leech (°C) || 13,9 || 16,9 || 21,7 || 25,1 || 26,4 || 26,5 || 26,1 || 26,1 || 25,8 || 24,0 || 18,9 || 14,3 || 22,1
|-
|align=&quot;left&quot; | Trochnseed &lt;br /&gt;Delslach(mm) || 16,8 || 22,9 || 32,8 || 47,7 || 101,7 || 259,9 || 331,8 || 328,8 || 295,9 || 151,3 || 17,2 || 7,4 || 1614,2
|-
|align=&quot;left&quot; | Trochnseed &lt;br /&gt;Reindagen|| 0,9 || 1,5 || 2,3 || 3,0 || 5,9 || 12,3 || 16,8 || 17,2 || 13,4 || 7,4 || 1,1 || 0,4 || 82,2
|}

== Ynwenners ==
=== Ynwennertal ===
[[Ofbyld:Kolkata BBD Bagh4.jpg|thumb|right|200px|Drokte yn de strjitten fan Kalkutta.]]
[[Ofbyld:KolkataVIP road.jpg|thumb|right|200px|VIP Road, de dyk dy't it fleanfjild mei Kalkutta ferbynt.]]
[[Ofbyld:Democraticsocialistpartykolkata (55).jpg|thumb|right|200px|Gearkomst fan de kommunistyske partij.]]
[[Ofbyld:St Paul's Cathedral, Kolkata.jpg|thumb|right|200px|St. Pauls Cathedral.]]
[[Ofbyld:Indian Museum, Courtyard, Kolkata, India.jpg|thumb|right|200px|Yndysk Museum.]]
[[Ofbyld:Dakshineswar Kali Temple, Dakshineswar, West Bengal, India (2007).jpg|thumb|right|200px|De Dakshineswar Kali Timpel.]]

De befolking fan Kalkutta hat him sûnt de 18e iuw sterk ûntwikkele. Yn [[1710]] libben der likernôch 12.000 minsken yn de stêd, en yn [[1831]] wie dat al groeit nei 187.000. Yn [[1930]] waard de grins fan in miljoen ynwenners slachte. Sûnt dy tiid hat him dat ferfjouwerdûbele nei in ynwennertal fan 4,58 miljoen minsken by de folkstelling fan 2001. De befolkingstichtens leit op 26.805 minsken de kante kilometer. It hjoeddeiske ynwennertal wurdt rûsd op 5,02 miljoen.

It grutste part fan de ynwenners is fan Bengaalske komôf, mar ek libje der minsken fan Sineeske, Tamyl, Armeenske, Tibetaanske en Persyske komôf. De meastsprutsen talen yn de stêd binne it [[Bengaalsk]], [[Urdu]], [[Hindy]], [[Ingelsk]] en [[Bhojpuri]].

Understeande giet oer it ynwennertal fan Kalkutta sûnt 1710. Oant 1839 giet it om rûzings, fan 1872 oant 2001 giet it om folkstellingen. It getal fan 2008 is in rûzing.

{| 
| valign=&quot;top&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; 
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Jier &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp;
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Ynwenners
|-
| 1710 || align=&quot;right&quot; | 12.000
|-
| 1737 || align=&quot;right&quot; | 20.000
|-
| 1757 || align=&quot;right&quot; | 45.000
|-
| 1831 || align=&quot;right&quot; | 187.000
|-
| 1839 || align=&quot;right&quot; | 229.000	
|-
| 1872 || align=&quot;right&quot; | 633.009
|-
| 1881 || align=&quot;right&quot; | 612.307
|-
| 1891 || align=&quot;right&quot; | 682.305
|-
| 1901 || align=&quot;right&quot; | 847.796
|-
| 1911 || align=&quot;right&quot; | 896.667
|}
| valign=&quot;top&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot; 
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Jier/Datum
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Ynwenners
|-	
| 1921 || align=&quot;right&quot; | 907.851
|-
| 1931 || align=&quot;right&quot; | 1.163.771
|-
| 1941 || align=&quot;right&quot; | 2.108.891
|-
| 1 maart 1951 || align=&quot;right&quot; | 2.548.677
|-
| 1 maart 1961 || align=&quot;right&quot; | 2.927.280
|-
| 1 april 1971 || align=&quot;right&quot; | 3.148.746
|-
| 1 maart 1981 || align=&quot;right&quot; | 3.305.006
|-
| 1 maart 1991 || align=&quot;right&quot; | 4.399.819
|-
| 1 maart 2001 || align=&quot;right&quot; | 4.580.544
|-
| 1 jannewaris 2008 || align=&quot;right&quot; | 5.021.458 
|}
|}

=== Religy ===
It meastepart fan de ynwenners fan Kalkutta is [[hindoe]], ek is der noch in grut part dat de [[islaam]] oanhinget. De oare leauwen komme net boppe it persint út.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
|+ '''Befolking nei godstsjinst (2001)'''
|- bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! || Ynwennertal|| Tal yn % 
|-
|align=&quot;left&quot; | hindoes || 3.552.274 || 77,68
|-
|align=&quot;left&quot; | moslims || 926.769 || 20,27
|-
|align=&quot;left&quot; | kristenen || 40.218 || 0,88
|-
|align=&quot;left&quot; | jaïna's || 20.859 || 0,46
|-
|align=&quot;left&quot; | sikhs || 15.599 || 0,34
|-
|align=&quot;left&quot; | boedisten|| 6.445 || 0,14
|-
|align=&quot;left&quot; | oaren || 2.179 || 0,05
|-
|align=&quot;left&quot; | gjin leauwe || 8.533 || 0,19
|-
!align=&quot;left&quot; | totaal || 4.572.876 || 100,00
|}

== Bestjoerlike yndieling ==
De gemeente en de stêd Kolkota falt gear mei it distrikt Kalkutta. De stêdekloft leit fierder ferspraat oer de distrikten Uttar 24 Parganas, Dakshin 24 Parganas, Hooghly en Haora.

== It besjen wurdich ==
Kalkutta is it sintrum fan de Yndyske yntellektuelen en de keunst. De winner fan [[Nobelpriis foar de Literatuer]] fan [[1913]], [[Rabindranath Thakur]] (1861-1941) wurke hjir, lykas [[Mem Teresa]] (1910-1997), dy’t ek yn it westen ferneamd is. Se wûn yn [[1979]] de [[Nobelpriis foar de Frede]]. Ek de fisikus [[Satyendranath Bose]] (1894-1974) hat yn Kalkota wenne.

De Yndyske Nasjonale bibleteek, museums en teaters-, muzyk- en filmyndustry binne fierdere ûnderdielen fan de keunst en kultuer fan de stêd. Der binne universiteiten, wêroan wichtich ûndersyk dien wurdt. 

* ''Yndyske Museum'' (''Indian Musem'')
* ''Calcutta Gallery''
* ''Fort William''
* ''Victoria Memorial''
* ''St. Paul’s Cathedral''
* ''Marble Palace''
* ''Timpel Kalighat''
* ''Haorabrêge''

== Stêdebân ==
Kolkota hat stêdebannen mei:

* {{Flagge GR}} [[Thessaloniki]] ([[Grikelân]])
* {{Flagge US}} [[Dalles]] ([[Feriene Steaten]])
* {{Flagge US}} [[Long Beach (Kalifornje)|Long Beach]] ([[Feriene Steaten]])
* {{Flagge IT}} [[Napels (stêd)|Napels]] ([[Itaalje]])
* {{Flagge UA}} [[Odessa]] ([[Oekraïne]])

== Keppelings om utens ==
* {{en}} [http://www.kolkatamycity.com/ Offisjele hiemside]
* {{en}} [http://www.kolkataweb.com Kolkataweb, mei ynformaasje oer Kalkutta]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}
{{commonscat|Kolkata}}

{{Koördinaten|22_34_22_N_88_21_50_E_type:city(746000)_region:NL|22° 34′ NB, 88° 21′ EL}}

[[Kategory:Kalkutta| ]]
[[Kategory:Plak yn West-Bingalen]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1698]]</text>
      <sha1>5695dbh1jfgu48rh4b7ccvt8q6kx6jx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bombay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42624</id>
    <revision>
      <id>1228654</id>
      <parentid>1115359</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Berne */ kt</comment>
      <origin>1228654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10001" sha1="nzcznd8bbd5u5vefeydwylxtiso2fz4" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd	
| namme                       = Bombay &lt;br&gt;मुंबई, ''Mumbai''
| ôfbylding                   = Mumbai 03-2016 77 sunset at Marine Drive.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 12.478.447  &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 603,4 km²
| befolkingstichtens          = 20.680 / km²
| stêdekloft                  = 20.748.395 &lt;small&gt;(2014)&lt;/small&gt;
| hichte                    = 14 m
| lân                       = [[Yndia]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= Maharashtra
| bestjoerlike ienheid 2      = Distrikt
| namme bestjoerlike ienheid 2= Mumbai City, Mumbai Suburban
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = [[1507]]
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = [[UTC]]+5:30
| simmertiid                = 
| koördinaten               = 
| webside                   = [http://www.mcgm.gov.in/ www.mcgm.gov.in/]
}}
[[Ofbyld:Kanheri-stupa1.jpg|thumb|''De grotten fan [[Kanheri]] wienen yn de âldheid boeddistysk sintrum '']]
{{Oar|de stêd yn Yndia|Bombay (betsjuttingsside)}}
'''Bombay''' ([[Maratysk]] en offisjeel: मुंबई, ''Mumbai'', [[Ynternasjonaal Fonetysk Alfabet|IPA]]: [mumbəi]) is de grutste stêd fan [[Yndia]] en de haadstêd fan de dielsteat [[Maharashtra]].

== Namme ==
De Grykske kartograaf [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeus]] fermelde yn de twadde iuw foar Kristus de stêd as ''Heptanesia'', wat [[Aldgrysksk]] is foar &quot;in groep fan sân eilannen&quot;. De Portugezen neamden it 'Bom Bahia', 'Buon Bahia' of 'Bambain', Portugeesk foar 'Goede Baai'. Yn 1538 neamden se it ek wol Boa-vida, 'it eilân fan it goede libben'. Doe't letter de Britten de kontrole oer Yndia krigen waard de namme feringelske nei ''Bombay'' hoewol't Maratysk- en Gûdjaratysk-sprekkers de stêd as ''Mumbai'' kenden.
Yn [[1996]] waard de namme offisjeel wizige yn Bombay,&lt;ref&gt;[http://www.mcgm.gov.in/irj/portal/anonymous/qlmumbaitravelguide Official Website of Municipal Corporation of Greater Mumbai: Mumbai Travel Guide]&lt;/ref&gt; konform it stribjen om Yndiaaske stêden om te neamen nei de orizjinele Yndiaaske nammen. Yn de dielsteat Maharashtra wie doe de hindoenasjonalistyske partij [[Shiv Sena]] oan it bewâld en dy bewearde dat Bombay neat mear is as in ferbastering fan it orizjinele Bombay. In faak heard tsjinargumint hjirop is dat de stêd stifte waard troch de Britten en de Portugezen en dat sy dus de nammerjochten hawwe.

Nettsjinsteande de nammeferoaring bliuwt Bombay in yn de Nederlânsktalige folksmûle brûkte namme. De media lykje de lêste jierren faker foar Bombay te kiezen alhoewol't de [[Taaluny]] it advys jout yn Nederlânsktalige teksten Bombay te brûken.&lt;ref&gt;[http://taaladvies.net/taal/aardrijkskundige_namen/land/IN Advys fan de Taalunie]&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
Oan de hân fan foarwerpen dy't tichtby [[Kandivali]] yn noardlik Bombay fûn binne kin opmakke wurde dat de eilannen sûnt de [[Stientiid]] bewenne west hawwe. Minsklike bewenning is dukumintearre sûnt [[250 f.Kr.]] doe't it by de Griken bekendstie as ''Heptanesia''. Yn de tredde iuw f.Kr. wienen de ailannen in diel fan it [[Maurya's|Maurya Ryk]], regeard troch de [[Boeddisme|boeddistyske]] keizer [[Asoka]]. Yn de earste pear eiuwen waard de macht oer Bombay betwiste tusken de [[Yndo-Skien|Yndo-Skityske]] [[Westlike Satrapen]] en de [[Satavahana-dynasty|Satavahana's]]. De [[hindoeïsme|hindoe]]-hearskers fan de [[Silhara-dynasty]] bestjoerden de eilannen oant [[1343]], doe't [[Gujarat]] se anneksearren. De grotten fan [[Elefanta]] en it timpelkompleks [[Walkeshwar]], ien fan de âldste bouwurken fan de eilannegroep, komme út dizze perioade.

Yn [[1543]] krigen de [[Portegal|Portegezen]] de eilannen yn ruil foar in bûnsgenoatskip fan sultan [[Bahadur Shah]] fan Gujarat en yn [[1661]] waarden se troch [[Katarina fan Braganza]] as breidsskat oan [[Karel II fan Ingelân]] jûn. De eilannen waarden doe yn [[1668]] oan de [[Britske Eastyndyske Kompanjy]] ferpachte foar tsien pûn jiers. De kompanjy fûn de djippe natuerlike haven oan de eastkant fan de eilannen goed geskikt foar harren earste haven op it [[Yndysk subkontinint]]. De befolking groeide hurd fan 10.000 yn 1661 nei 60.000 in [[1675]] en yn [[1587]] ferpleatste de Britske Eastyndyske Kompanjy har haadkertier fan [[Surat (Yndia)|Surat]] nei Bombay. De stêd sil úteinlik de haadstêd wurde fan it presidintskip [[Bombay (presidintskip)|Bombay]] (Bombay Presidency).

Sûnt [[1817]] waard de stêd werynrjochte en útwreide. Mei help fan grutskalige sivile wurksumheden waard fan de eilannen fan de arsjipel ien grut eilân ([[Salsette]]) makke. Dit projekt, dat bekend stie as de ''[[Hornby Vellard]]'' wie yn [[1845]] klear en resultearre yn in fergrutte oerflakte fan 438 km². Yn [[1853]] ried de earste passazjierstrein fan Yndia fan Bombay nei [[Thane (stêd)|Thane]]. Yn de [[Amerikaanske boargeroarloch]] (1861-1865) waard de stêd de wichtichste [[katoen]]merk fan de wrâld wat foar in sterke groei fan de ekonomy soarge en de stêd in heger oansjen joech. Troch de iepening fan it [[Suezkanaal]] yn [[1869]] waard Bombay ien fan de grutste seehavens oan de Arabyske See. Yn de tritich jier dêrnei groeide de stêd út nei in grut steedlik sintrum, prikkele troch in ferbetering fan de ynfrastruktuer en it ûntstean fan in soad steedlike ynstituten. It ynwennertal fan de stêd groeide nei in miljoen yn [[1906]], wêrmei't it op dat stuit de op ien nei grutste stêd fan Yndia wie, nei [[Kalkutta]]. Bombay waard ek in wichtich bolwurk foar de Yndiaaske ûnôfhinklikheidsbeweging, mei de [[Quit India Movement]] fan [[Mahatma Gandy]] yn [[1942]] as wichtichst barren.

Nei de ûnôfhinklikheid fan Yndia yn [[1947]] waard it de haadstêd fan de steat [[Bombay (steat)|Bombay]] (Bombay State). Yn [[1950]] krige de sTêd syn hjoeddeiske stêdsgrinzen, troch in stêdsútwreiding nei it noarden. Nei [[1955]] doe't de steat Bombay splitst waard lâns etnolinguïstyske linen yn de steaten [[Maharastra]] en Gujarat, wie der in rop om fan de stêd in autonome stêdssteat te meitsjen. In boargerkomitee, besteande út foaroansteande [[Gujaraty (folk)|Gujaraty]] yndustriëlen lobbyde foar in autonome status foar Bombay. De [[Samyukta Maharashtra]]-beweging wie hjir lykwols poer op tsjin en easke dat Bombay de haadstêd waard fan de nije steat Maharashtra. Nei demonstraasjes wêryn 105 minsken troch plysjegeweld om it libben kamen, ûntstie op [[1 maaie]] [[1960]] Maharashtra, mei as haadstêd Bombay.

Hjirnei groeide Bombay út ta de grutste stêd en finansjele haadstêd fan Yndia. Boppedat krige it in liedende rol as technologysk sintrum en waard it it Yndiaaske sintrum fan de entertainment-yndustry (sjoch [[Bollywood]]). Yn de jierren njoggentich kaam it ynwennertal boppe de tsien miljoen en ferpleatste de sterk groeiende bouniverheid him nei it fêstelân, haadsaaklik [[Navi Mumbai]], de grutste plande stêd fan de wrâld.

=== Kommunaal en terroristysk geweld ===
Yn de jierren sechtich en santich waard Bombay meardere kearen troffen troch [[kommunaal geweld]], wdêr't ûnder oare oanhingers fan de hindoenasjonalistyske partij [[Shiv Sena]] by belutsen wiene. Op [[17 maaie]] [[1984]] brutsen der rellen út tusken moslims en hindoes, wat mear as twahûndert libbens koste.

== Geografy ==
[[File:Bombaycitydistricts.png|thumb|Stêd en distrikten]]
De stêd leit op it eilân [[Salsette]], oan de [[Arabyske See]]. Tegearre mei de stêden is Bombay ien fan de grutste steedlike agglomeraasjes op de wrâld. Neffens de folkstelling yn 2001 hie de agglomeraasje 16.368.084 ynwenners. Neffens in net-offisjele skatting oer 1 jannewaris 2009 hat de agglomeraasje wylst 22.300.000 ynwenners.&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html Citypolution.de: The Principal Agglomerations of the World - statistics and charts as map, diagram and table (reference date 2009-01-01)]&lt;/ref&gt; De grutste foarstêden binne, fan grut nei lyts; [[Thane (stêd)|Thane]], [[Kalyan-Dombivly]], [[Navi Mumbai]] (Nij Bombay), [[Mira-Bayandar]] en [[Ulhasnagar]].

De stêd hat ek in haven dy't fan grut belang is foar it lân. Ungefear de helte fan it Yndiaaske reizgersferfier giet oer wetter, krektas in grut diel fan de frachtoerslach geane fia de [[haven fan Bombay]].

Bombay is it kulturele en kommersjele hert fan Yndia. Der sitte in protte finansjele ynstellings en in soad Yndiaaske bedriuwen hawwe hjir harren haadkantoar. Troch de hege libbenssstandert wurde ymmigranten út hiel Yndia oanlutsen, de stêd is dêrom ek in grienmank fan ferskillende Yndyske kultueren.

Neist de yndustry is Bombay bekend om syn filmproduksjes. Minsken út de hele wrâld komme hjirhinne om te aktearjen en te wurkjen yn [[Bollywood]].

Ien fan de opfallendste bouwurken fan de stêd is de Gateway of India, boud as oantinken oan in besite fan de Britske kening [[George V fan it Feriene Keninkryk|George V]] yn [[1911]]. De lêste Britske militêren ferlieten Yndia yn 1948 troch dizze poarte.

De stêd hat in soad sloppewiken. 43% fan de befolking libbet yn sloppewiken en oare ynformele nedersettings. De bekendste is [[Daravy]], mei sa'n 1 miljoen ynwenners, ien fan de grutste sloppewiken fan Aazje.
== Berne ==
* [[John Abraham]] (1972), Yndiaaske akteur en model
* [[Joseph Cordeiro]] (1918), kardinaal-aartsbiskop fan [[Karachi]] ([[Pakistan]])
* [[Anice Das]] (1985), Frysk langebaanrydster
* [[Rajiv Gandhi]] (1944), Indiaas politicus
* [[Rudyard Kipling]] (1865), Britske skriuwer en dichter
* [[Zubin Mehta]] (1936), Yndiaask dirigint
* [[Salman Rushdie]] (1947), Yndiaask skriuwer

{{Boarnen|boarnefernijing=
* {{en}} [http://www.mcgm.gov.in/ Offisjele webside fan de stêd]
* {{en}} [http://mumbai.kyakare.com/ Bombay] Barrens
&lt;references/&gt;
}}
{{commonscat|Mumbai}}

[[Kategory:Bombay| ]]
[[Kategory:Plak yn Maharashtra]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1507]]</text>
      <sha1>nzcznd8bbd5u5vefeydwylxtiso2fz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>New Delhi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42640</id>
    <revision>
      <id>1228662</id>
      <parentid>1044411</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bestjoer en yndieling */ kt</comment>
      <origin>1228662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3558" sha1="rasw2gzs5i7hxag44l9camortiqzlmu" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = New Delhi / नई दिल्ली
| ôfbylding                   = Delhi Montage.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = Fan boppe ôf mei de klok mei: [[Lotus Temple]], Tombe fan Humayun, Connaught Place, Akshardham timpel en Yndiapoarte
| ynwennertal                 = 294.725 &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 42,7 km²
| befolkingstichtens          =  9.294/ km²
| stêdekloft                  = 13.850.507
| hichte                    =  216 m
| lân                       = [[Yndia]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Territoarium
| namme bestjoerlike ienheid 1= Delhi
| bestjoerlike ienheid 2      = Distrikt
| namme bestjoerlike ienheid 2= New Delhi
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = 
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = 
| simmertiid                = IST ([[UTC]]+5:30)
| koördinaten               = 
| webside                   = 
}}
'''New Delhi''' is de [[haadstêd]] fan [[Yndia]]. New Delhi is ek in gemeente en in distrikt fan it Nasjonaal Haadstêdlik Territorium fan [[Delhi (territorium)|Delhi]], en foarmet mei de stêd [[Delhi (stêd)|Delhi]] en in oantal lytsere stêden ien steedlik gebiet. Meastentiids wurde yn Yndia de beide stêden tegearre Delhi neamd. De gemeente New Delhi hat in oerflak fan 42,7 km² en 294.783 ynwenners (2001&lt;ref name=census&gt;[http://web.archive.org/web/20070607194126/http://www.censusindia.net/results/data/del_uatowns.PDF Census van 1 maart 2001 (fia archive.org)]&lt;/ref&gt;). It distrikt New Delhi hat in oerflak fan 35 km² en 171.806 ynwenners (2001&lt;ref name=census /&gt;).

== Skiednis ==
New Delhi is yn [[1912]] troch de [[Feriene keninkryk|Britten]] stifte om de nije haadstêd fan [[Britsk-Ynje]] te wurden. De stêd wie offisjeel klear yn [[1929]] en waard yn [[1931]] as haadstêd yn gebrûk nomd. Fan [[1912]] - [[1931]] wie Delhi de tydlike haadstêd; oant 1912 wie [[Kalkutta]] de haadstêd.

== Stedsbyld ==
Meidat New Delhi in planmjittich oanleine Britske stêd is, hat de stêd in opfallend Britsk-koloniaal uterlik, dit yn tsjinstelling ta it folle gruttere en âldere Delhi. De stêd hat ek inkele grutte parken, nei Britsk foarbyld. It resultaat is dat de haadstêd fan Yndia it minste op in Yndiaaske stêd liket wat [[arsjitektuer]] en [[stedsplanning]] oanbelanget.

== Bestjoer en yndieling ==
De gemeente New Delhi wurdt bestjoerd troch de ''New Delhi Municipal Council'' (NDMC). De gemeente New Delhi komt lykwols net hielendal oerien mei it lykneamde distrikt New Delhi. Neffens de folkstelling fan 2001 wenje der yn it distrikt New Delhi totaal 171.806 ynwenners,&lt;ref&gt;[http://www.educationforallinindia.com/page163.html Census 2001 (fia educationforallinindia.com)]&lt;/ref&gt;. 157.881 dêrfan wenne yn de gemeente New Delhi en 13.925 yn de [[Delhi (stêd)|gemeente Delhi]]. De gemeente New Delhi is fierder ek ferspraat oer de distrikten [[Sintraal-Delhi|Sintraal]] (3490 ynw.), [[Súdwest-Delhi|Súdwest]] (89.943 ynw.) en [[Súd-Delhi|Súd]] (43.469 ynw.).
[[Ofbyld:Rashtrapati Bhavan Wide New Delhi India.jpg|thumb|left|Residinsje fan de presidint fan Yndia]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.ndmc.gov.in/index1024.aspx Webside fan de gemeente New Delhi] (Ingelsk)
--------
&lt;references/&gt;
}}
{{Koördinaten|28_40_0_N_77_13_0_E_type:city(294783)_region:IN|28°40' NB, 77°13' EL}}

[[Kategory:Haadstêd yn Aazje]]
[[Kategory:Plak yn Delhi]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1912]]</text>
      <sha1>rasw2gzs5i7hxag44l9camortiqzlmu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Perth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44888</id>
    <revision>
      <id>1228643</id>
      <parentid>966918</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gallery */ kt</comment>
      <origin>1228643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3421" sha1="qs16b1pk33k18u0cc1uuhf8tx3cd85y" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Perth
| ôfbylding                   = Perth Montage.png
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| ôfbyldingstekst             = Mei de klok mei fan boppe lofts: City Beach, oan de rivier Swan, St Georges Terrace by nacht, skyline fan Kings Park wei sjoen, Sorrento Beach en Parlemintsgebou
| ynwennertal                 = 2.059.484↑&lt;small&gt;(2018)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 5.386 km²
| befolkingstichtens          = 320,8 / km²
| stêdekloft                  = 
| hichte                    = 2 m 
| lân                       = [[Austraalje (lân)|Austraalje]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= West-Austraalje
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| boargemaster               = 
| stêdsyndieling             = 
| stifting                   = [[12 juny]] [[1829]]
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = AWST ([[UTC]]+8)
| simmertiid                = 
| koördinaten               = {{Koördinaten|31_57_10.68_S_115_51_32.38_E_type:city(1457639)_region:AU-WA|31° 57' SB, 115° 51' EL}}
| webside                   = [http://www.cityofperth.wa.gov.au/ Stêd Perth]
}}

'''Perth''' is de [[haadstêd]] fan de [[Austraalje (lân)|Australyske]] dielsteat [[West-Austraalje]].
It is in [[stêdekloft|metropoal]] mei in protte rânestêden en -gemeenten. Perth self hie 1.554.769 ynwenners yn 2007. Perth leit oan de westkust fan Austraalje oan de [[Yndyske Oseaan]], oan de mûning fan de rivier de [[Swan (rivier)|Swan]]. De stêd wurdt rekkene ta de stêden yn de wrâld dêr't tige goed wenjen en wurkjen is.

De stêd leit fier fan oare befolkingsintrums ôf. It spoar, de [[Trans-Australian Railway]], ferbynt Perth mei [[Adelaide]], in grutte stêd dy't op in ôfstân fan 2800 kilometer it tichtst by leit. 

De earste delsetting waard yn 1829 stifte troch kaptein [[James Stirling (Australysk gûverneur)|James Stirling]]. It waard it bestjoersintrum fan Swanrivier Koloanje.

Yn Perth binne de fabriken fan twa Australyske automerken festige. Teffens hat Perth twa [[Australysk fuotbal|Australyske Football]]-teams.

== Berne yn Perth ==
* [[John Winter (atleet)|John Winter]] (3 desimber 1924), heechspringer
* [[Stan Lazaridis]] (16 augustus 1972), fuotballer
* [[Tim Minchin]] (7 oktober 1975), komyk
* [[Michael Petković]] (16 july 1976), fuotballer
* [[Heath Ledger]] (4 april 1979), akteur
* [[Kym Howe]], (12 april 1980), atlete
* [[Ryan Bayley]] (9 maart 1982), baanhurdfytser
* [[John Steffensen]] (30 augustus 1982), sprinter
* [[Sally Foster]] (13 april 1985), swimster
* [[Eamon Sullivan]] (30 augustus 1985), swimmer
* [[Gemma Ward]]  (3 novimber 1987), fotomodel
* [[Daniel Ricciardo]] (1 july 1989), autokûreur
* [[Tommaso D'Orsogna]] (29 desimber 1990), swimmer
* [[Blair Evans]] (3 april 1991), swimster

=== Gallery ===
&lt;gallery&gt;
File:The Foundation of Perth 1829.jpg|''The Foundation of Perth 1829'' troch [[George Pitt Morison]].&lt;small&gt; In histoarysk korrekte werjefte fan de offisjele stiftingsseremoanje.&lt;/small&gt;
File:Perth in 1968.jpg|St Georges Terrace yn Perth, 1968.
File:Perth Skyline Feb2011.jpg|Utwreidzjend Perth, 2011.
Ofbyld:BarrackStreetPerth01 gobeirne.jpg|''Barrack Street''
&lt;/gallery&gt;

{{commonscat|Perth, Australia}}

[[Kategory:Perth| ]]
[[Kategory:Plak yn West-Austraalje]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1829]]</text>
      <sha1>qs16b1pk33k18u0cc1uuhf8tx3cd85y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Chastel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96669</id>
    <revision>
      <id>1228686</id>
      <parentid>1024731</parentid>
      <timestamp>2026-04-26T10:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>353</id>
      </contributor>
      <comment>Jean-chastel.jpg ferfongen troch [[c:File:Stèle_de_Jean_Chastel.jpg|Stèle_de_Jean_Chastel.jpg]] (troch [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] om't: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Error: it's a sculpture, no</comment>
      <origin>1228686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4301" sha1="e1155v8984wqr965cdb3zyr29alpqix" xml:space="preserve">{{Persoan algemien
| ôfbylding                    = 
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Jean Chastel
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = [[File:Royal Standard of the King of France.svg|20px]] [[Frankryk|Frânsk]]
| berne                        = [[31 maart]] [[1708]]
| berteplak                    = yn [[Gévaudan]] ([[Frankryk]])
| stoarn                       = [[1790]]
| stjerplak                    = yn [[Gévaudan]]? ([[Frankryk]])
| etnisiteit                   = [[File:Flag of Occitania (with star).svg|20px]] [[Oksitanen|Oksitaansk]]
| berop/amt                    = [[boer]], [[herberge|herbergier]]
| aktyf as                     = [[jacht (aktiviteit)|jager]]
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = deade it [[Bist fan Gévaudan]]
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Jean Chastel''' (yn [[Gévaudan]] ([[Frankryk]]), [[31 maart]] [[1708]] – dêre? ([[Frankryk]]), [[1790]]) wie in [[Frankryk|Frânsk]] [[boer]] en [[herberge|herbergier]] fan [[Oksitanen|Oksitaansk]] [[etnyske groep|etnysk]] komôf. Hy waard bekend as de [[jacht (aktiviteit)|jager]] dy't yn [[1767]] it [[Bist fan Gévaudan]] deaskeat.

==Libben==
Chastel waard yn [[1708]] berne yn 'e doetiidske [[provinsje]] [[Gévaudan]] (it hjoeddeiske [[departemint]] [[Lozère]]), yn it [[Margeride|Margeride-berchtme]] fan súdlik-sintraal [[Frankryk]]. Der is net folle oars oer syn libben bekend as dat er [[boer]] wie en in [[herberge]] dreau. Hy wie [[houlik|troud]] en hie teminsten ien [[soan]], dy't fan Antoine hiet. 
[[File:Stèle de Jean Chastel.jpg|left|thumb|180px|In plakkette wijd oan Jean Chastel.]]

Tusken [[1764]] en [[1767]] waard Gévaudan terrorisearre troch in [[minske-iter|minske-itende]] [[grize wolf]] (of mooglik in [[hûn]] of [[wolfshûn]]), it saneamde [[Bist fan Gévaudan]], dat neffens in ûndersyk út [[1987]] nei skatting 210 ûnderskate oanfallen op [[minske]]n útfierde, wêrby't 113 deaden en 49 ferwûnen foelen. Nettsjinsteande in oansjenlike ynset fan 'e Frânske oerheid om it bist te deadzjen, giene de deadlike oanfallen troch oant Chastel op [[19 juny]] [[1767]] by [[Mont Mouchet]], ûnder in [[jacht (aktiviteit)|jacht]] dy't organisearre wie troch in pleatslike [[ealman]], de [[markys]] fan [[Apcher]], in wolf deaskeat dêr't [[minske|minsklike]] resten by yn 'e [[mage]] oantroffen waarden.

Doedestiden wie Gévaudan yn 'e greep fan in algemiene publike [[hystery]], dy't yn hege mjitte bydroech oan it duorjende [[byleauwe]] dat de oanfallen útfierd waarden troch in [[wearwolf]]. Neffens de gongbere moderne ynterpretaasje fan 'e foarfallen gie it nei alle gedachten om in stikmannich (natuerlike) wolven dy't yn isolaasje faninoar operearren of oan in gearwurkjende wolveridel. Chastel soe neffens dizze tinkwize inkeld ferantwurdlik west hawwe foar it deadzjen fan 'e lêste (aktive) [[minske-iter]].

==Adaptaasjes==
Om't it Bist fan Gévaudan yn 'e [[Frankryk|Frânske]] [[folkloare]] opnommen waard as in gefal fan in [[wearwolf]], is it in ûnderwerp dat graach oanhelle wurdt yn hjoeddeistige [[fantasy (sjenre)|fantasy]][[literatuer]] en -[[film]]s. Sadwaande ferskynde Chastel as in personaazje yn 'e Frânske [[horror]]film ''Le Pacte des Loups'' (yn [[Ingelsk]]talige lannen útbrocht as ''Brotherhood of the Wolf''), út [[2001]]. Teffens is er in personaazje yn 'e [[roman]] ''[[Hunting Ground (roman)|Hunting Ground]]'', fan 'e [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] [[skriuwster]] [[Patricia Briggs]], út [[2009]]. Yn dat [[boek]] wurdt útholden dat it Bist fan Gévaudan yndie in wearwolf wie, en dat Chastel en it Bist ien-en-deselde wiene. Chastel soe, doe't him úteinlik yn dy krite de grûn te hjit ûnder de fuotten waard, de dea fan it Bist fan Gévaudan yn sêne set hawwe.

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Chastel ''References'', op dizze side].
}}

{{DEFAULTSORT:Chastel, Jean}}
[[Kategory:Frânsk boer]]
[[Kategory:Frânsk ûndernimmer]]
[[Kategory:Frânsk jager]]
[[Kategory:Oksitaansk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1708]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1790]]</text>
      <sha1>e1155v8984wqr965cdb3zyr29alpqix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Endlösung der Judenfrage</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121360</id>
    <revision>
      <id>1228593</id>
      <parentid>1115928</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T14:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>- tikfl.</comment>
      <origin>1228593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1057" sha1="6lvl1616938alhwyomd8k5cqdb1yoqa" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Carta Göring.JPG|thumb|Brief fan Göring oan Heydrich oer it 'Joadske fraachstik', 31 july 1941]]
De '''Endlösung der Judenfrage''' ([[Frysk]]: ''Einoplossing foar it Joadefraachstik''), of koartwei de '''Endlösung''', wie in plan fan de [[Nazy-Dútslân|Nazy's]] foar de systematyske [[genoside]] op de [[Joaden]] yn Jeropa tidens de [[Twadde Wrâldkriich]]. De term waard betocht troch [[Adolf Eichmann]], ien fan de ferantwurdliken foar de útfiering fan it plan.

It beslút ta de Endlösung om elkenien dy't neffens de Dútsers Joadsk wie systematysk en op mechanysk-yndustriële wize te ferneatigjen, is nei alle gedachten yn de twadde helte fan [[1941]] naam. De operasjonele ymplemintaasje fan it plan waard bepraat tidens de [[Wannseekonferinsje]] op [[20 jannewaris]] [[1942]]. Yn de maitiid fan 1942 waard begûn mei it systematysk ferneatigjen.

[[Kategory:Joadeferfolging]]
[[Kategory:Nazy-Dútslân]]
[[Kategory:Holokaust]]
[[Kategory:Yntroduksje út 1942]]
[[Kategory:Nasjonaal-sosjalisme]]
[[Kategory:Antysemitisme yn Dútslân]]</text>
      <sha1>6lvl1616938alhwyomd8k5cqdb1yoqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MDMA</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126052</id>
    <revision>
      <id>1228586</id>
      <parentid>1226138</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T13:07:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */</comment>
      <origin>1228586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2169" sha1="rh61iun2ipjszv76zogafrdunmi3sgm" xml:space="preserve">[[Ofbyld:MDMA.svg|thumb|200px|[[Struktuerformule]] fan MDMA]]
De gemyske stofnamme '''MDMA''' stiet foar '''3,4-methyleendioxymethamfetamine''', in organyske ferbining mei as brutoformule C&lt;sub&gt;11&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;15&lt;/sub&gt;NO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. MDMA en de besibbe stoffen MDA, MMDA en MDEA binne, krekt as lsd, semysyntetyske ferbiningen dy't klassifisearre wurde as psychostimulantia en hallusinogenen. MDMA is ien fan de meastbrûkte syntetyske [[Drug|drugs]], benammen yn de [[subkultuer]] fan elektronyskemuzyk (benammen techno, trance, house en hardcore), mar ek by psychoterapy. Brûkers fan MDMA ûnderfine gjin lichaamlike ferslaving en de psychysk ferslaavjende wurking is minder as kokaïne of metamfitamine.

'''Ecstasy''' of '''xtc''' is de strjitnamme foar pillen of poeiers dy't ûnder oare de stof MDMA befetsje. Dizze tabletten befetsje somtiden ek oare stoffen as MDMA, bygelyks mCPP en PMMA. De stof MDMA stiet sûnt 1988 op List 1 (harddrugs) fan de Nederlânske Opiumwet. MDMA wurdt yn de skiedkundich meast klear mooglike foarm ferkocht yn de foarm fan sânkleurige kristallen.

== Keppelingen om utens ==
* (ned)  [http://www.unity.nl/drugs-abc/xtc-mdma XTC (MDMA), Unity drugsfoarljochting]
* (ned)  [https://www.yojax.com/site/?id=ecstasy Yo Jax International] - Wiidweidige ynformaasje oer ecstasy en oare soarten drugs
* (in)  [https://www.maps.org/mdma/ Multidisciplinarian Association for Psychedelic Studies] - Wiidweidige ynformaasje oer rinnende en plande ûndersiken nei de psychoterapeutyske tapassingen fan MDMA en psychedelika
* (in)  [http://www.mdma.net/ www.mdma.net] - Wiidweidich oersjoch fan alle beskikbere ynformaasje oer MDMA
* (in)  [https://web.archive.org/web/20060815110230/http://www.dancesafe.org/slideshow/ Wat bart er ûnder it brûken fan XTC yn dyn brein?] - Slideshow mei foto's en animaasjetekeningen
* (ned)  [http://www.npogeschiedenis.nl/andere-tijden/afleveringen/2012-2013/House--pillen-en-extase.html &quot;House, pillen en extase&quot;], útstjoering Andere Tijden fan 26 maaie 2013
{{Commonscat|MDMA}}

{{DEFAULTSORT:Methyleendioxymethamfetamine, 3,4-}}
[[Kategory:Amfetamine]]
[[Kategory:Drug]]
[[Kategory:Hallusinogeen]]</text>
      <sha1>rh61iun2ipjszv76zogafrdunmi3sgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prayagraj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133090</id>
    <revision>
      <id>1228660</id>
      <parentid>1206173</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */ kt</comment>
      <origin>1228660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24051" sha1="sf1v8ogqimrdrzugbecl8ywfllcjicq" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Prayagraj &lt;br&gt;&lt;small&gt;Allahabad&lt;/small&gt;
| ôfbylding                   = Allahabad city.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| ynwennertal                 = 1.117.094 &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 82 km² 
| befolkingstichtens          = 13.623,1 / km²
| stêdekloft                  = 1.216.719 &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
| hichte                    = 98 m
| lân                       = [[File:Flag of India.svg|border|20px]] [[Yndia]]
| bestjoerlike ienheid 1      = Steat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Uttar Pradesh]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Difyzje
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Prayagraj (difyzje)]]
| bestjoerlike ienheid 3      = Distrikt
| namme bestjoerlike ienheid 3= [[Prayagraj (distrikt)]]
| boargemaster               = 
| stedsyndieling             = 
| stifting                   = [[Aldheid]]
| postkoade                 = 
| tiidsône                  = [[UTC]] +5:30
| simmertiid                = gjint
| koördinaten               = 25°27′09″N 81°50′47″E
| webside                   = [https://prayagraj.nic.in/ prayagraj.nic.in]
| mapname                     = Yndia
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 25
| lat_min                     = 27
| lat_sec                     = 9
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 81
| lon_min                     = 50
| lon_sec                     = 47
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = De lizzing fan Prayagraj yn [[Yndia]].
}}
'''Prayagraj''' ([[útspr.]]: [pɾəjaːɡɾaːdʒ], likernôch &quot;pruh-jaa-graadzj&quot;), foarhinne (en noch altyd better bekend as) '''Allahabad''', soms ek wol '''Prayag''' of '''Illahabad''' neamd, is in [[stêd]] yn it [[súd]]like part fan 'e [[Yndia]]aske steat [[Uttar Pradesh]]. It leit binnen dy steat yn 'e difyzje [[Prayagraj (difyzje)|Prayagraj]] en is it [[haadplak]] fan it [[distrikt]] [[Prayagraj (distrikt)|Prayagraj]]. Yn Prayagraj is it [[heechgerjochtshôf]] fan Uttar Pradesh fêstige. De stêd, dy't datearret út 'e [[Aldheid]], leit oan 'e [[gearfloeiïng]] fan 'e [[rivier]]en de [[Ganges]] en de [[Yamuna]], en is ien fan 'e [[hillich plak|hillichste plakken]] fan it [[hindoeïsme]], dêr't eltse tolve jier tsientallen miljoenen [[pylger]]s gearkomme foar it [[Kumbh Mela]]-[[festival]]. Neffens gegevens fan 'e [[folkstelling]] fan [[2011]] hie Prayagraj doe in [[befolking]] fan goed 1,1&amp;nbsp;miljoen [[minske]]n, wêrmei't it de op seis nei grutste stêd fan Uttar Pradesh is en de op 37 nei grutste stêd fan Yndia. As [[stêdekloft]], dus alle [[foarstêd]]en ynbegrepen, hie Prayagraj yn [[2011]] sa'n 1,2&amp;nbsp;miljoen ynwenners. 

==Namme==
De oarspronklike [[namme]] fan Prayagraj wie ''Prayag'' ([[útspr.]] likernôch.: &quot;prajak&quot;) of ''Prayagraj'' (útspr. likernôch &quot;prajakrazj&quot;). Dy namme is in gearstalling fan 'e [[Sanskryt|Sanskrityske]] [[wurd]]en प्र:, ''pra'' (&quot;earste&quot;) en यज्ञ, ''yajña'' (&quot;ferearing&quot; of &quot;offer&quot;). Yn dy letterlike, [[religy|religieuze]], betsjutting wurdt nei de stêd ferwiisd yn 'e ''[[Veda's]]'', de âlde hillige geskriften fan it [[hindoeïsme]]. ''Prayag'' kin lykwols ek &quot;gearfloeiïng fan rivieren&quot; betsjutte (wêrby't de iene rivier himsels ommers 'offeret' oan 'e oare). Yn it gefal fan Prayagraj giet it dêrby om 'e [[rivier]]en de [[Ganges]] en de [[Yamuna]]. 

Nei't yn 'e [[sechstjinde iuw]] it [[Mogol-ryk]] yn noardlik [[Yndia]] fêstige wie, soe [[keizer]] [[Akbar de Grutte]] yn [[1575]] in besyk oan Prayagraj brocht hawwe, wêrby't er neffens it ferhaal sa ûnder de yndruk wie fan 'e [[strategy]]ske lizzing fan 'e stêd, dat er der in [[fêsting]] bouwe liet. Tsjin [[1584]] liet er de stêd sels omneame ta ''Ilahabas'', dat &quot;Wente fan God&quot; betsjut. Letter kaam de stêd ûnder Akbar syn [[pakesizzer]] [[Sjah Djahaan]] ''Allahabad'' te hjitten, hoewol't de [[Grut-Brittanje|Britske]] [[keunstner]] [[James Forbes (keunstner)|James Forbes]] oan it begjin fan 'e [[njoggentjinde iuw]] in pleatslike [[leginde]] optekene dy't hawwe woe dat Akbar syn [[soan]] [[Djahangir]] de stêd ''Allahabad'' neamde nei't er om 'e nocht besocht hie om 'e [[Akshayavat]]-[[beam]] te ferneatigjen.

Tsjintwurdich sprekt men yn 'e stêd sels in protte fan Allahabad, wylst dêrnjonken de foarm ''Illahabad'' wol brûkt wurdt, dy't &quot;Wente fan 'e Goaden&quot; betsjut (ynstee fan &quot;Wente fan God&quot;). Fromme [[hindoe]]s hâlde fêst oan 'e namme fan foar de [[islam]]ityske ynfallen: Prayagraj. De [[fûnemintalisme|fûnemintalistyske]] [[hindoeïsme|hindoeïstyske]] [[politike partij]] [[BJP]] besocht fan [[1992]] ôf om fan 'Prayagraj' de offisjele namme fan 'e stêd te meitsjen. Yn [[1992]] en [[2001]] mislearre dat, mar yn [[oktober]] [[2018]] wist men de feroaring der einlings trochhinne te drukken. Bûten Yndia wurdt lykwols noch almeast de namme 'Allahabad' brûkt.
[[File:Triveni_Sangam.JPG|left|thumb|250px|[[Pylger]]s op it wetter fan [[Triveni Sangam]] by Prayagraj, dêr't neffens de [[hindoe]]leginden de trije [[rivier]]en de [[Ganges]], de [[Yamuna]] en de [[Sarasvati (rivier)|Sarasvati]] gearkomme.]]

==Geografy==
Prayagraj leit yn it [[súd]]like part fan 'e Noardyndiaaske steat [[Uttar Pradesh]], op sa'n 90&amp;nbsp;[[meter|m]] boppe [[seenivo]]. De stêd leit oan 'e râne fan 'e [[Doab]]-krite, en grinzget oan 'e regio's [[Bundelkhand]] yn it [[súdwesten]], [[Baghelkhand]] yn it [[easten]] en [[súdeasten]], en [[Awadh]] (âlde stavering: Oudh) yn it [[noarden]] en [[noardeasten]]. Yn of fuortby de stêd komme trije [[rivier]]en gear: de [[Ganges]], de hillige rivier fan it hindoeïsme, en de [[Yamuna]], mei dêropta de ûnsichtbere [[Sarasvati (rivier)|Sarasvati]], dy't neffens hindoeïstyske [[leginde]]n opwelje soe út 'e grûn. Behalven troch de rivier de Yamuna wurdt Prayagraj ek midstwa spjalten troch in [[spoarwegen|spoarline]] dy't yn east-westrjochting troch de stêd rint. 

==Skiednis==
===Aldheid oant de Renêssânse===
Yn it ierste tiidrek fan syn bestean waard Prayagraj ''Prayāga'' neamd (letter ferkoarte ta Prayag). Ut [[argeology]]ske opgravings is oan it ljocht kommen dat op it plak fan 'e hjoeddeiske stêd al yn 'e [[sânde iuw f.Kr.]] in [[delsetting]] bestie. Letter fêstige de [[Kuru-keninkryk|Kuru-dynasty]] dy't regearre yn [[Hastinapur]] (yn 'e neite fan [[Delly]]), it stedsje Kaushambi deunby Prayagraj. Wer letter makken se Kaushambi ta harren [[haadstêd]], nei't Hastinapur ferwuostge wie troch [[oerstreaming]]s. Doe't it ryk fan 'e Kurus omtrint [[525 f.Kr.]] ûnder strûpt wie, waard de [[Doab]]-krite, dêr't Prayagraj ta heart, behearske troch it iene ryk nei it oare. Sa makke it fan 'e [[4e iuw f.Kr.|fjirde]] oant en mei de [[twadde iuw f.Kr.]] diel út fan it [[Maurya-ryk]] en fan 'e [[3e iuw|trêde]] oant en mei de [[sechsde iuw]] (n.Kr.) fan it [[Gupta-ryk]]. Oer de pleatslike skiednis fan Prayagraj is lykwols net in protte bekend oant it regear fan 'e [[Mogol-ryk|Mogol-keizer]] [[Akbar de Grutte]] yn 'e twadde helte fan 'e [[sechstjinde iuw]]. Wol is witten dat der oant yn 'e [[Midsiuwen]] en mooglik oant yn 'e [[Renêssânse]] in [[beam]] yn Prayagraj stie, de [[Akshayavat]]-beam, dy't in wichtige rol hie yn it [[hindoeïsme]], en troch in diel fan 'e pylgers brûkt waard om [[ritueel]] [[selsmoard]] te dwaan troch deryn te klimmen en dan tepletter te springen.

===Under de grut-mogols===
Yn [[novimber]] [[1583]] brocht Akbar de Grutte in besyk oan Prayagraj, dêr't er, fanwegen de [[strategy]]ske lizzing, in grutte [[fêsting]] bouwe liet. Ek soed er neffens de [[kronykskriuwer]]s fan 'e Mogol-keizers de [[fûnemint]]en lizze litten hawwe foar de bou fan in grutte stêd, mar dêrby sil it earder om in útwreiding fan 'e besteande stêd gien wêze, mei't Prayagraj doe al lang bestie. Akbar wie nei't it skynt wol ferantwurdlik foar it omneamen fan  'e stêd ta ''Ilahabas'', dat tsjin [[1584]] syn beslach krigen hawwe moat. Under syn [[pakesizzer]] [[Sjah Djahaan]] waard de namme feroare yn ''Allahabad''. Fierders reorganisearre Akbar syn ryk yn [[1580]] yn tolve provinsjes, saneamde ''[[subah]]''; dêrby foege er de eardere provinsjes [[Jaunpur]], [[Kara-Manikpur]] en de krite [[Bandhogarh]] gear ta de ''subah'' fan Allahabad.
[[File:Akbar_Fort_Allahabad.jpg|left|thumb|280px|It [[Fort fan Allahabad]], dat yn [[1575]] yn opdracht fan [[Akbar de Grutte]] boud waard.]]

Yn [[1602]] fêstige Akbar syn [[opstân|opstannige]] [[soan]] [[prins]] Salim (letter bekend as [[Djahangir]]) him yn Allahabad, dêr't er himsels ta in frijwol ûnôfhinklik hearsker makke. Sa liet er syn eigen namme neame yn it [[islam]]ityske [[islamitysk gebed|freedsgebed]] yn 'e [[moskee]]ën en ek liet er syn eigen muntjild slaan. Ek nei't er him koarte tiid letter mei syn [[heit]] [[fermoedsoening|fermoedsoene]] hie, bleau Salim noch oant [[1604]] yn Allahabad te wenjen. Yn [[1624]] oardere [[Sjah Djahaan]] de [[belegering]] fan Allahabad nei't er earder Jaunpur ferovere hie, mar de stêd waard [[ûntset]] doe't [[Parviz Mirza]] en [[Mahabat Khan]] it [[garnizoen]] te help kamen. Under de [[Súksesjeoarloch yn it Mogol-ryk]] wie Allahabad earst trou oan [[kroanprins]] [[Sjah Sjûdja (Mogol-prins)|Sjah Sjûdja]], mar doe't bliken die dat dy de [[boargeroarloch]] ferlieze soe fan syn jongere [[broer]] [[Aurangzeb]] wist de [[kommandant]] fan it garnizoen de stêd op [[12&amp;nbsp;jannewaris]] [[1659]] freedsum oan fertsjintwurdigers fan Aurangzeb [[oerjefte|oer te jaan]].

De [[Britske Eastyndyske Kompanjy]] longere op 'e fêsting fan Allahabad om deselde redens as dat Akbar dy dêr boud hie. Yn 'e [[Slach by Buxar]], yn [[oktober]] [[1764]] en yn 'e [[Slach by Kora (1765)|Slach by Kora]] yn [[maaie]] fan it jier dêrop waarden de [[leger(lânmacht)|leger]]s fan 'e Mogol-keizer [[Sjah Alam&amp;nbsp;II]], de [[nawab]] fan [[Oudh]] [[Sjûdja-ûd-Daula]], en de nawab fan [[Bingalen]] [[Mir Kasim]] ferslein troch de troepen fan 'e Kompanjy. Neitiid waarden as útfloeisel fan it dêrop sletten [[Ferdrach fan Allahabad]] yn [[1765]] foar it earst Britske [[soldaten]] yn Allahabad legere. Sjah Alam&amp;nbsp;II moast him nei de nederlagen oerjaan oan 'e Britten en libbe doe seis jier ûnder Britsk tafersjoch yn 'e stêd, as in soarte fan [[kriichsfinzene]] of [[gizelder (ûnderpân)|gizelder]].
[[File:Tomb_of_Nisar_Begum_at_Khusro_Bagh_Allahabad.jpg|right|thumb|250px|De [[Tombe fan Nithar Begum]], in [[dochter]] fan 'e [[Mogol-ryk|Mogol-keizer]] [[Djahangir]], te [[Khusro Bagh]].]]

Yn [[1771]] sette er úteinlik ôf, werom nei syn haadstêd [[Delly]], dy't koart dêrfoar yn [[Maratyske Ryk|Maratyske]] hannen fallen wie. Sjah Alam&amp;nbsp;II liet de Maraten ferdriuwe troch syn [[generaal]] [[Mirza Nadjaf Khan]], mar ûnder [[Tukoji Rao Holkar]] en [[Visaji Krushna Biniwale]] marsjearre yn [[1772]] in nij Maratysk leger nei it noarden, dat de troepen fan it Mogol-ryk fersloech by Delly. Sjah Alam&amp;nbsp;II wie doe twongen om 'e Maraten ôf te keapjen troch harren (op papier) it besit fan Kora en Allahabad te jaan. Dêrop ferleine de Maraten harren oandacht nei it nawabskip fan Oudh, dat dy beide gebieten fysyk yn besit hold. Sjûdja-ûd-Daula, dy't yn namme in [[lienman]] Sjah Alam&amp;nbsp;II wie, wie lykwols net ree om syn lân op te jaan en frege dêrom de Britten om help. Dy fersloegen de Maraten yn 'e [[Slach by Ramghat]]. Neitiid droech [[Warren Hastings]] by in [[ferdrach]] dat yn [[augustus]] en [[septimber]] [[1773]] sletten waard, Kora en Allahabad wer oer oan 'e nawab fan Oudh, foar de priis fan fiif miljoen [[rupee]]s. 

Yn [[1798]] sleat [[Saadat Ali Khan&amp;nbsp;II]], nei't er troch [[John Shore, 1e baron Treignmouth|John Shore]] op 'e troan fan Oudh holpen wie, in nij ferdrach mei de Britske Eastyndyske Kompanjy, wêrby't er de fêsting fan Allahabad oan 'e Britten oerdroech. Trije jier letter kaam der wer in nij ferdrach tusken Oudh en de Kompanjy ta stân nei't [[Richard Wellesley, 1e markys Wellesley|Richard Wellesley]] drige hie om hiele Oudh mar te [[anneksearjen]]. It leger fan Oudh waard doe opheft en ferfongen troch troepen yn 'e tsjinst fan 'e Kompanjy, wylst [[Rohilkhand]], [[Gorakhpur]] en [[Doab]] (dêr't ek Allahabad ta hearde) troch Oudh ôfstien waarden oan 'e Kompanjy.
[[File:Gandhi_Patel_1940.jpg|left|thumb|250px|[[Mahatma Gandhi]] op in gearkomste yn 'e [[filla]] [[Anand Bhavan]] yn Allahabad, mei [[Vallabhbhai Patel]] en [[Vijaya Lakshmi Pandit]].]]

===Under de Britten===
Under it bewâld fan 'e Britske Eastyndyske Kompanjy groeide Allahabad út ta in wichtich [[ekonomy]]sk sintrum foar de hiele regio fan 'e [[Gangetyske Flakte]]. Yn [[1833]] waard it de [[haadstêd]] fan 'e [[Ofstiene en Ferovere Provinsjes]], foar't yn [[1835]] [[Agra]] dy funksje oernaam. Doe't yn [[1857]] de [[Yndyske Opstân fan 1857|Yndyske Opstân]] útbriek, joech ek Allahabad him dêrby. De opstannelingen yn 'e stêd stiene ûnder lieding fan [[Maulvi Liaquat Ali]], waans oanhingers de [[Jeropa|Jeropeeske]] soldaten yn Allahabad [[slachting|ôfslachten]].

Nei't de [[opstân]] bloedich ûnderdrukt wie, waard it bestjoer oer [[Britsk-Ynje]] de Kompanjy ûntnommen. De [[koloanje]] kaam doe ûnder it bewâld fan 'e Britske [[oerheid]] te stean. De proklamaasje fan [[keninginne]] [[Fiktoaria fan it Feriene Keninkryk|Fiktoaria]] dêr't dy feroaring syn beslach yn krige, waard begjin [[1858]] troch [[Charles Canning, 1e greve Canning|Lord Canning]] yn it [[Minto Park (Prayagraj)|Minto Park]] yn Allahabad bekendmakke en foarlêzen. Canning, dy't de earste [[ûnderkening]] fan [[Britsk-Ynje]] wie, rjochte yn Allahabad in [[heechgerjochtshôf]] op en fêstige der ek in regionaal [[plysje]]haadkertier. Nei in bestjoerlike herfoarming waard Allahabad yn [[1858]] de haadstêd fan 'e [[Noardwestlike Provinsjes]], in funksje dy't de stêd behold oant [[1877]]. Teffens wie Allahabad yn [[1858]] ien dei lang de haadstêd fan hiel Britsk-Ynje. Yn [[1877]] waarden de provinsjes Agra en Oudh gearfoege ta de [[Feriene Provinsjes fan Agra en Oudh|Feriene Provinsjes]], dêr't Allahabad fan [[1902]] oant [[1920]] de haadstêd fan wie.
[[File:On_the_banks_of_New_Yamuna_bridge,_Allahabad.jpg|right|thumb|250px|De [[Nije Yamuna-brêge]], de langste [[tuibrêge]] fan [[Yndia]].]]

Allahabad wie ek fan it begjin ôf oan in wichtich plak foar de [[Yndiaaske ûnôfhinklikheidsbeweging]]. Yn [[1888]] waard der al in gearkomste holden fan it [[Yndysk Nasjonaal Kongres]], en tsjin 'e iuwwiksel wie de stêd útgroeid ta in sintrum fan [[revolúsjonêr]]e aktiviteit. Dat bleau sa yn 'e earste helte fan 'e [[tweintichste iuw]], doe't yn 'e [[wente]]n fan 'e [[Gandhi-Nehru|Nehru-famylje]], [[Anand Bhavan]] en [[Swaraj Bhavan]], de [[takomst]] fan in ûnôfhinklik [[Yndia]] útstippele waard, wylst ferskate militante ûnôfhinklikheidsaktivisten yn 'e stêd [[terrorisme|terroristyske]] oanslaggen diene op Britske doelen. Ek de ierste siedsjes foar de ûnôfhinklikheid fan [[Pakistan]] waarden yn Allahabad plante, te witten op [[29&amp;nbsp;desimber]] [[1930]], doe't [[Allama Muhammad Iqbal]] yn in [[taspraak]] foar in gearkomste fan 'e [[Al-Yndyske Moslimliga]] de oprjochting fan in aparte steat bepleite dy't bestean moast út 'e regio's fan Britsk-Ynje dêr't [[moslim]]s de mearderheid fan 'e [[befolking]] útmakken.
[[File:Au_science_faculty.jpg|left|thumb|180px|De [[Universiteit fan Prayagraj]].]]

===Sûnt de ûnôfhinklikheid===
Prayagraj stiet bekend as de &quot;Stêd fan 'e Premiers&quot;, mei't 7 fan 'e 15 [[premier]]s fan it ûnôfhinklike [[Yndia]] konneksjes mei de stêd hiene ([[Jawaharlal Nehru]], [[Lal Bahadur Shastri]], [[Indira Gandhi]], [[Rajiv Gandhi]], [[Gulzarilal Nanda]], [[Vishwanath Pratap Singh|V.P. Singh]] en [[Chandra Shekhar]]). Dyselden waarden òf [[berne]] yn Prayagraj, òf [[studearre]]n der, òf waarden yn it Yndiaaske [[parlemint]] keazen foar it [[kiesdistrikt]] fan Prayagraj.

Yn [[2016]] makke de [[Wrâldsûnensorganisaasje]] (WHO) yn syn ''Global Urban Ambient Air Pollution Database'' bekend dat Prayagraj de op twa nei heechste foarm fan [[luchtfersmoarging]] (&lt;2.5 μm diameter) hie fan alle 2.972 stêden dy't yn dat ûndersyk meinommen wiene. De iennichste stêden dêr't it noch minder steld wie mei de [[lucht]], wiene [[Zabol]] yn [[Iraan]] en [[Gwalior]] yn [[Yndia]].

==Prayagraj hjoed de dei==
De [[ekonomy]] fan Prayagraj is tige ferskaat en dêrtroch stabyl. Wichtige sektoaren foar de [[beropsbefolking]] fan 'e stêd binne û.m. de ryks- en steats[[oerheid|oerheden]], it [[ûnderwiis]], [[Undersyksynstitút|ûndersyksynstituten]], de [[boufak|bou]], de [[makelardij]], de [[detailhannel]], it [[bankwêzen]], de [[horeka]], de [[toerisme|toeristyske sektor]], de [[iten]]sferwurkjende [[yndustry]], de [[glês]]yndustry en de [[transport]]sektor. Wichtige [[bedriuw]]en dy't harren [[haadkertier]]en yn Prayagraj hawwe, binne [[Allahabad Bank]], [[Bharat Pumps &amp; Compressors]] en de [[boekhannel]]keatling [[A.H. Wheeler]]. Yn it [[distrikt]] om 'e stêd hinne binne [[toerisme]], [[fiskerij]] en [[lânbou]] de wichtichste ekonomyske sektoaren.
[[File:Kumbh_Mela2001.JPG|right|thumb|250px|In prosesje fan [[pylger]]s stekt de [[Ganges]] oer ûnder de [[Kumbh Mela]] fan [[2001]].]]

Prayagraj hat trije [[universiteit]]en. De [[Universiteit fan Prayagraj]], oprjochte yn [[1876]], is de âldste universiteit fan [[Uttar Pradesh]]. It [[Motilal Nehru Nasjonaal Ynstitút foar Technology Prayagraj]] is in [[technyske universiteit]] fan namme. En de [[Steatsuniversiteit fan Prayagraj]] makket it trijetal fol. Fierders is yn Prayagraj ek de [[Sam Higginbottom Universiteit foar Lânbou, Technology en Wittenskippen]] fêstige, in ynstitút foar [[heger ûnderwiis]] fan 'e [[kristlik]]e [[minderheid]] út 'e omkriten fan 'e stêd. Dêropta hat Prayagraj ek in [[iepen universiteit]]: de [[Uttar Pradesh Rajarshi Tandon Open University]]. 

De âlde stêd fan Prayagraj leit oan 'e súdkant fan 'e [[spoarline]] dy't de stêd yn east-westrjochting midstwa snijt. Dêr binne in protte [[gebou]]wen dy't mei [[Yndo-islamityske arsjitektuer|Yndo-islamityske]] of [[Yndo-Saraseenske arsjitektuer|Yndo-Saraseenske]] [[arsjitektuer]] noch de sfear fan it Ynje fan 'e grut-mogols azemje. De nije stêd, oan 'e noardkant fan it spoar, bestiet út [[wyk|wiken]] dy't boud binne yn 'e tiid fan it [[Grut-Brittanje|Britske]] [[koloanje|koloniaal]] [[bestjoer]]. De wyk [[Civil Lines (Prayagraj)|Civil Lines]], yn 'e nije stêd, is it sakedistrikt fan 'e Prayagraj, en stiet bekend om 'e [[moderne arsjitektuer]], [[wolkekliuwer]]s en kearsrjochte [[strjitte]]n dy't neffens in roaster oanlein binne. De wyk waard boud fan [[1857]] ôf en wie it grutste stedsplanningsprojekt dat ea yn Yndia útfierd waard foar de oanlis fan 'e nije nasjonale haadstêd [[Nij-Delly]].

Ferneamde gebouwen yn Prayagraj binne û.o. it [[Prayagraj Museum]], de [[Iepenbiere Bibleteek fan Prayagraj]] (ek bekend as Thornhill Mayne Memorial), it [[Fort fan Allahabad]], de [[Nije Yamuna-brêge]], de [[Universiteit fan Prayagraj]], de [[Alderheljenkatedraal (Prayagraj)|Alderheljenkatedraal]] en de [[filla]] [[Anand Bhavan]]. Oare besjensweardichheden binne [[Alfred Park]], [[Minto Park (Prayagraj)|Minto Park]], it [[Tinkteken foar Fiktoaria]], it [[Prayagraj Museum]], it [[Jawahar Planetarium]], de [[Pylder fan Asjoka]] en [[tún]] [[Khusro Bagh]], dêr't ferskate grutte [[mausoleum|mausoleä]] steane. De wichtichste ''[[ghat (Yndia)|ghat]]'' ([[trep]] nei de [[igge]] fan 'e rivier) yn Prayagraj is de [[Saraswati Ghat]], oan 'e [[igge]] fan 'e [[Yamuna]], dêr't fan trije kanten ôf treppens omleech liede nei it griene rivierwetter. Dêrnjonken binne der mear as hûndert saneamde 'rouwe' ''ghats'' yn 'e stêd (dêr't gjin treppens oanlein binne, mar dêr't de minsken wol tradisjoneel yn 'e rivier [[baaien|baaie]] en [[wask]]je.
[[File:Anand_Bhawan,_Allahabad.jpg|left|thumb|250px|De [[filla]] [[Anand Bhavan]] yn Prayagraj, dêr't de lieders fan 'e [[Yndiaaske ûnôfhinklikheidsbeweging]] gearkamen.]]

Prayagraj is ien fan 'e fjouwer [[hillich plak|hillichste plakken]] fan it [[hindoeïsme]]. Ienris yn 'e tolve jier wurdt yn 'e stêd de ''Maha'' (&quot;grutte&quot;) [[Kumbh Mela]] holden, de grutste [[religy|religieuze]] gearkomste yn 'e wrâld, dêr't tsientallen miljoenen [[pylger]]s op ôf komme. Yn it sechsde jier tusken de fierings fan 'e Kumbh Mela yn Prayagraj yn, fynt yn 'e stêd de folle lytsere ''Ardh'' (&quot;heale&quot;) Kumbh Mela plak. Fanwegen de religieuze betsjutting fan 'e stêd is yn Prayagraj troch de jierren hinne de [[jiske (ferbaarning)|jiske]] fan in ferskate Yndiaaske nasjonale lieders útstruid oer it wetter fan 'e hillige rivier de [[Ganges]]. Dat waard bygelyks yn [[1948]] dien mei de jiske fan [[Mahatma Gandhi]].

==Demografy==
Prayagraj hie yn [[1981]] neffens gegevens fan 'e [[folkstelling]] fan dat jier goed 642.000 ynwenners. Tsien jier letter, yn [[1991]], wie dat oantal oanwoeksen ta krapoan 793.000. Yn [[2001]] hie Prayagraj in [[befolking]] fan goed 990.000 [[minske]]n, en yn [[2011]] hie de stêd 1.117.094 ynwenners. Op in [[oerflak]] fan 82&amp;nbsp;[[km²]] komt dat del op in [[befolkingstichtens]] fan 13.623 minsken de km². It persintaazje [[analfabetisme|analfabeten]] leit ûnder de [[manlik]]e ynwenners fan Prayagraj op 8,2% en ûnder [[froulik]]e ynwenners op 17,8%.

De ynwenners fan Prayagraj binne yn grutte mearderheid [[etnysk]]e [[Hindoestanen]]. De dominante [[taal]] dy't yn 'e stêd sprutsen wurdt, is it [[Hindy]] (of Hindoestaansk), dat ek de [[offisjele taal]] is fan 'e steat [[Uttar Pradesh]]. It [[Oerdû]] (de fiertaal fan 'e [[islam]]ityske [[minderheid]]) en ferskate oare talen wurde yn 'e stêd ek sprutsen. 

Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan [[2011]] besteane de ynwenners fan Prayagraj yn [[religy|religieus]] opsicht foar it meastepart út [[hindoe]]s (76,0%), folge troch [[moslims]] (21,9%), [[kristenen]] (0,7%), [[sikhisme|sikhs]] (0,3%), [[boedisme|boedisten]] (0,3%) en [[jaïnisme|jaïna's]] (0,1%). [[Ateïsme|Ateïsten]] en [[agnostisisme|agnosten]] meitsje mar 0,9% fan 'e befolking út.
[[File:Allahabad_high_court.jpg|right|thumb|250px|It [[Heechgerjochtshôf fan Prayagraj]].]]

===Berne yn Prayagraj===
&lt;!---dizze opsomming stiet op folchoarder fan bertejier---&gt;
*[[Jawaharlal Nehru]] (1889-1964), [[premier]] fan [[Yndia]]
*[[Indira Gandhi]] (1917-1984), premier fan Yndia
*[[V.P. Singh]] (1931-2008), premier fan Yndia
*[[Ashok Kumar (filmmakker)|Ashok Kumar]] (1941-2014), [[kameraregisseur]]
*[[Amitabh Bachchan]] (1942), [[akteur]]
*[[Aditya Srivastava]] (1968), akteur

==Klimaat==
Prayagraj hat in fochtich [[subtropysk klimaat]], mei trije [[jiertiid|jiertiden]]: in gleonhjitte drûge [[simmer]], in koele drûge [[winter]] en in hjitte neare [[moesson]]. De simmer duorret fan [[maart]] oant en mei [[novimber]], tusken [[juny]] en [[augustus]] ûnderbrutsen troch de moesson. De winter rint fan [[desimber]] oant en mei [[febrewaris]]. Yn [[maaie]], de hjitste [[moanne (tiid)|moanne]], is de trochsneed [[temperatuer]] [[dei|oerdeis]] 41,6&amp;nbsp;°C, mei útsjitters oant rom boppe de 48&amp;nbsp;°C. Yn [[jannewaris]], de kâldste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis likegoed noch 23,2&amp;nbsp;°C. Rekôrtemperatueren yn Prayagraj wiene 48,8&amp;nbsp;°C  yn 'e simmer en –0,7&amp;nbsp;°C yn 'e winter. De measte [[rein (delslach)|rein]] falt yn [[july]] en [[augustus]]. [[Snie]]fal is yn Prayagraj noch nea waarnommen, mar wol hat de stêd yn it winterseizoen te krijen mei tichte [[smog]] troch de talrike [[hout]]- en [[stienkoal|koal]]fjurren, wat resultearret yn oansjenlik [[ferkear]]s- en [[reis]]fertragings.

==Keppelings om utens==
*{{en}}[https://prayagraj.nic.in/ Offisjele webside fan Prayagraj]

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Prayagraj ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|Prayagraj}}
}}

[[Kategory:Plak yn Uttar Pradesh]]
[[Kategory:Hindoeïstysk hillich plak]]</text>
      <sha1>sf1v8ogqimrdrzugbecl8ywfllcjicq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sint-Andréasbasilyk (Arthunkal)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133885</id>
    <revision>
      <id>1228619</id>
      <parentid>966063</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T19:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ posysjekaart.</comment>
      <origin>1228619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6054" sha1="dqo5cd99f2xmh2zlg1d9cvmgd8v8ryj" xml:space="preserve">{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme                       = Sint-Andréasbasilyk&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Basilica St. Andrew''&lt;/small&gt;
| ôfbylding                   = Arthunkal Basilica.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = De 20e iuwske basilyk
| lân                         = [[File:Flag of India.svg|20px]] [[Yndia]]
| bestjoerlike ienheid 1      = dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Kerala]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Arthunkal]]
| adres                       = Cherthala South, Kerala 688530 
| koördinaten                 = 
| tsjerkegenoatskip           =
| bisdom                      =
| aartsbisdom                 = 
| patroanhillige              =
| wijd oan                    =
| status                      =
| ôfstjitten                  =
| hjoeddeiske funksje         =   
| arsjitekt                   = 
| yngenieur                   = 
| boustyl                     = Alde bou: barok; nijbou: neogotyk 
| sloopjier                   = 
| boujier                     = 17e iuw; 20e iuw	
| hichte                      = 
| monumintale status          = 
| monumintnûmer               = 
| webside                     = [https://www.arthunkalbasilica.com/ Offisjele side]
| mapname                     = Yndia
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 9
| lat_min                     = 39
| lat_sec                     = 39.96
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 76
| lon_min                     = 18
| lon_sec                     = 1.44
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
De '''Sint-Andréasbasilyk''' ([[Ingelsk]]: ''Basilica St. Andrew'') is in [[Roomsk-Katolike Tsjerke|roomsk-katolike]] tsjerke yn [[Arthunkal]] yn 'e [[Yndia|Yndiaaske]] steat [[Kerala]]. De oan 'e apostel [[Andréas (apostel)|Andréas]] wijde tsjerke hat de status fan in [[basilica minor]] en is bekend fanwegen de ferearing fan [[Sebastiaan (hillige)|Sint-Sebastiaan]].

== Skiednis âlde tsjerke ==
[[Ofbyld:Arthunkal Church - അർത്തുങ്കൽ പള്ളി 04.jpg|thumb|left|Heechalter âlde tsjerke.]]
Sûnt likernôch de 7e iuw libje der kristenen yn Kerala. Oarspronklik wiene dat de saneamde [[Tomaskristenen]]. Doe't yn 'e 16e iuw de [[Portegal|Portegezen]] yn Yndia kamen, yntrodusearren hja dêr it roomsk-katolisisme. Mei de Portegezen kamen ek de misjonarissen fan 'e [[jezuïten]]. Hja troffen yn 'e kontreien fan Arthunkal in soad Tomaskristenen oan, dy't oars as harren foarfaars net doopt wiene. Sûnt 1560 hiene de kristenen en misjonarissen oan 'e kening permisje frege om in tsjerke te bouwen. Dy hie oare saken oan 'e holle en der kaam gjin tastimming. Mar fanwegen de help dy de kening krige fan 'e kristenen, joech er yn novimber 1581 dochs tastimming om in houten tsjerke te bouwen. Noch deselde moanne waard de ienfâldige tsjerke wijd oan Sint-Andréus. De kening, dy't foar in part ek it boumaterjaal levere, kaam by de foltôging del om it gebou te ynspektearjen en hiet de fikaris om de tsjerke goed te ûnderhâlden as in hûs fan God.  

Mei tastimming fan 'e kening mocht yn 1601, nei't Jacomo Fenicio yn 1584 beneamd wie as [[fikarus]], de houten tsjerke ferfongen wurde troch in stiennen tsjerke. Jacomo Fenicio wie tige populêr ûnder de befolking, sawol ûnder kristenen as [[Hindoeïsme|hindû's]] en krige de bynamme &quot;apostel fan Arthunkal&quot;. Al by syn libben waard er as in hillige beskôge en nei syn dea yn 1630 wie de kloft minsken ûnbidich grut om him de lêste eare te bringen. Hy waard tichteby it alter yn 'e âlde tsjerke byset.   
[[Ofbyld:Arthunkal Basilica Interior.jpg|thumb|left|Heechalter nije tsjerke.]]
Fenicio's opfolger liet yn 1640 de tsjerke ferbouwe. Yn dy tiid kaam it mirakuleuze byld fan Sint-Sebastiaan út [[Milaan]] nei Ynje. It byld krige in plak yn 'e tsjerke en tal fan minsken kamen nei de tsjerke om dêr syn foarspraak ôf te smeken. Oan 'e ein fan 'e 18e iuw namen Karmeliten de taken fan 'e tsjerke oer fan 'e Jezuïten. De tsjerke waard yn 1896 renovearre en yn 1902 waarden in nije klokketoer en in nij presbyterium foltôge. 
 
Yn 1900 waard oan 'e westlike kant fan 'e âlde tsjerke de hjoeddeiske, [[Krústsjerke|krúsfoarmige tsjerke]] boud mei de gevel rjochting it strân. De bou duorre lang en pas sechtich jier letter waard de tsjerke yn 1967 ynwijd. Ek it mirakuleuze byld fan Sint-Sebastiaan krige yn 'e nije tsjerke in plak op in eigen alter. De âlde tsjerke waard net ôfbrutsen en stiet tsjintwurdich mei de klokketoer achter de nijbou út de 20e iuw.

Fanwegen it skiedkundige belang fan it gebou foar de Roomsk-Katolike Tsjerke ferliende paus [[Benediktus XVI]] yn 2010 de tsjerke de rang fan basilica minor.

== Beafeart ==
Arthunkal waard ferneamd doe't yn 1647 it mirakuleuze byld fan 'e martler Sebastiaan út [[Itaalje]] oankaam. Net allinnne kristenen mar ek hindoe's kamen nei it byld om, as hja troffen wienen troch in epidemy, genêzing te freegjen. Op syn feestdei ûntstie der in beafeart, dêr't minsken fan alle leauwen oan meidogge.   

Op 20 jannewaris wurdt de grutte prosesje mei it byld fan 'e hillige Sebastiaan holden. It is it hichtepunt fan alle festiviteiten dy't tusken 10 en 27 jannewaris plakfine.
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.arthunkalbasilica.com/about-basilica-history.php Skiednis fan de basilyk op de side fan it hillichdom]
* [https://www.arthunkalbasilica.com/about-landmarking.php#landmark Tiidstabel op de side fan it hillichdom] 
{{reflist}}
----
{{Commonscat|St. Andrew's Basilica, Arthunkal|Sint-Andréasbasilyk (Arthunkal)}}
}}
{{DEFAULTSORT:Andreasbasilik}}
[[Kategory:Kerala|Andreasbasilyk]]
[[Kategory:Tsjerkegebou yn Yndia|Andréasbasilyk (Arthunkal)]]
[[Kategory:Basilyk yn Yndia|Andréasbasilyk (Arthunkal)]]
[[Kategory:Bouwurk út de 17e iuw|Andréasbasilyk (Arthunkal)]]
[[Kategory:Bouwurk út de 20e iuw|Andréasbasilyk (Arthunkal)]]</text>
      <sha1>dqo5cd99f2xmh2zlg1d9cvmgd8v8ryj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alexander Wienerberger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141238</id>
    <revision>
      <id>1228594</id>
      <parentid>1226170</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T14:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Foto fan de man</comment>
      <origin>1228594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7307" sha1="selhm06oa6pmmfu0j0vimvvaobyea3j" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Alexander Wienerberger (1891 1955).jpg|thumb|upright|Alexander Wienerberger (1955)]]
'''Alexander Wienerberger''' ([[Wenen]], [[8 desimber]] [[1891]] - [[Salzburg]], [[5 jannewaris]] [[1955]]) wie in Eastenrykske [[Skiekunde|skiekundich]] yngenieur dy't 19 jier wurke by gemyske ûndernimmingen fan de [[USSR]]. Doe't er yn [[Charkov]] wurke, makke er in hiele rige foto's fan de [[Holodomor]] fan 1932-1933, dy't it fotografysk bewiis binne fan de [[Hongersneed|massale honger]] fan it [[Oekraïne|Oekraynske]] folk yn dy tiid. 

== Libben en wurk ==
Alexander Wienerberger waard berne yn 1891 (oare boarnen jouwe by fersin 1898) yn [[Wenen]], yn in famylje fan mingde oarsprong. Nettsjinsteande it feit dat syn heit [[joadsk]] en syn mem [[Tsjechje|Tsjechysk]] wie, beskôge Alexander himsels, neffens syn dochter, as in Eastenriker en in [[ateïst]]. 

Fan 1910 oant 1914 studearre er oan de Fakulteit fan de Filosofy oan de [[Universiteit fan Wenen]].

Yn de [[Earste Wrâldoarloch]] waard er mobilisearre yn it Eastenryksk-Hongaarske leger. Hy die  mei oan fjildslaggen tsjin it Russyske leger en waard finzennomen yn 1915.

Yn 1917 mocht er nei [[Moskou]] ferhúzje, dêr't er mei maten in gemysk laboratoarium oprjochte. Yn de hjerst fan 1919 besocht er troch sabeare-dokuminten kwyt út Sovjet-Ruslân te ûntkommen nei [[Eastenryk]] oer [[Estlân]], mar dat mislearre: yn [[Pskov]] waard er oanhâlden troch de Cheka. Wienerberger waard feroardiele foar spionaazje. Hy brocht in grut part fan de jierren 1920 troch yn de Loebjanka-finzenis yn Moskou. Yn de finzenis waarden syn feardichheden as gemikus wurdearre troch it Sovjetregear, dy't finzenen fan bûtenlânsk komôf syn yn syn produksje-ynstallaasjes brûkte. Wienerberger waard oansteld as yngenieur foar de produksje fan fernis en ferve en letter stie er yn fabriken foar de produksje fan eksplosiven. 

Yn 1927 roan it houlik mei Josefine Rönimois, in [[Baltyske Dútsers|Baltyske Dútser]], op 'e non. Sy bleau mei dochter Annemarie en soan Alexander yn Estlân (letter ferfear Annemarie nei Eastenryk).

Yn 1928 besocht Wienerberger foar it earst nei syn finzenskip syn famylje yn Wenen en die in nij houlik mei Lilly Zimmermann, de dochter fan in fabrikant fan Schwechat. Werom yn Moskou waarden beheiningen fan him opheft, sadat syn frou nei de Sovjet-Unie ferhúzje koe. Yn 1931 mocht syn frou koart weromkomme nei Wenen, dêr't se harren dochter Margot krige.

Yn it begjin fan de jierren tritich wenne de famylje Wienerberger yn Moskou, dêr't Alexander in funksje hie by in gemyske fabryk. Yn 1932 waard er nei Ljoeboetsjany stjoerd (Oblast Moskou) as technys direkteur fan in plestikfabryk en yn 1933 oerbrocht nei in gelikense posysje yn Cherson.   

=== Fotografysk bewiis fan de hongersneed yn 1932-1933 ===
[[File:HolodomorUcrania9.jpg|thumb|225px|De minsken stoaren fan de honger op strjitte]]
By syn ferbliuw yn Charkov makke Alexander Wienerberger yn it geheim sa'n 100 foto's fan de stêd ûnder de [[Holodomor]]. Syn foto's toane wachtrijen fan hongerige minsken yn supermerken, úthongere bern, lichems fan minsken dy't stoaren fan de honger yn 'e strjitten fan Charkoverson, en massagrêven fan slachtoffers fan de honger. De yngenieur makke syn foto's mei in Dútske Leica- kamera, dy't him nei alle gedachten oerbrocht waard troch freonen út it bûtenlân.

Wienerberger gie yn 1934 nei Eastenryk en stjoerde negativen oer diplomatike post mei help fan de Eastenrykske ambassade. Eastenrykske diplomaten stiene dêr op oan, omdat der in grutte kâns wie op it sykjen nei persoanlike besittings oan de grins en úteinlike ûntdekking fan de foto's wat syn libben bedriigje kinne soe. By it weromkommen yn Wenen oerhandige Wienerberger de foto's oan kardinaal [[Theodor Innitzer]], dy't se yn 'e mande mei de sekretaris-generaal fan it Ynternasjonaal Komitee fan Nasjonale Minderheden [[Ewald Ammende]] oan it [[Folkebûn]] presintearre. 

Yn 1934 brocht it ''Vaterländische Front'' yn Eastenryk de foto's fan Wienerberger út yn in lytse brosjuere mei de titel ''&quot;Russland, wie es wirklich is&quot;'' ('Ruslân, sa as it wier is', mar sûnder dat it oan him taskreaun waard). De foto's fan Wienerberger waarden foar it earst beskikber steld oan it publyk yn 1935 mei de publikaasje yn it boek, 'Moat Ruslân ferhongerje?' (''Muss Russland Hungern'') fan Ewald Ammende; de foto's binne net kreditearre fanwegen noed oer de feilichheid fan harren makker. Yn 1939 publisearre Alexander Wienerberger yn Eastenryk syn eigen boek mei [[memoires]] oer it libben yn de Sovjet-Uny, dêr't twa haadstikken yn wijd binne oan de Holodomor. Foto's waarden ek opnommen yn syn memoires dy't yn 1942 publisearre waarden.

Yn 1944 tsjinne Wienerberger as ferbiningsofsier fan it Russyske Befrijdingsleger. Nei de oarloch slagge it him en foarkom syn de oerdracht oan de Sovjet-troepen en bedarre er yn de Amerikaanske besettingssône yn Salzburg, dêr't er ek stoar yn 1955. 

Hjoed-de-dei binne de foto's fan Wienerberger op 'e nij publisearre yn in protte oare wurken en wurde se benammen útstald yn it Museum foar minskerjochten yn [[Winnipeg]].  
 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=160px&gt;
File:-Alexander Wienerberger Holodomor4.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor11.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor12.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor13.jpg
File:Померла дитина на вулиці Харкова.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor18.jpg
File:Famine Kharkov 1933.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor6.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor9.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Keppelingen om utens ==
* [https://holodomormuseum.org.ua/en/archive/holodomor-in-kharkiv-region-photo-by-alexander-wienerberger/ Holodomor in Kharkiv region. Photo by Alexander Wienerberger]
* [https://samarajadepearce.files.wordpress.com/2013/05/plain-text-section1.pdf Alexander Wienerberger: His Daughter’s Memories] [sjoen 20.10.2013].
* [https://britishphotohistory.ning.com/profiles/blogs/alexander-wienerberger Alexander Wienerberger] British photographic history
* [https://www.rferl.org/a/holodomor-ukraine/25174454.html Ukraine's Holodomor Through An Austrian's Eyes]
* [https://www.doew.at/cms/download/dvnt7/jb2015_vogl.pdf Josef Vogl. Alexander Wienerberger&amp;nbsp;— Fotograf des Holodomor. Yn: Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstandes (Hrsg.), Feindbilder, Wien 2015 (= Jahrbuch 2015), s. 259—272]
* [https://www.currenttime.tv/a/golodomor-ukraine-ussr-death-photo/29617091.html Уникальные фото Голодомора в Украине: их тайком снял Александр Винербергер]
* [https://fakty.ua/258493-riskuya-popast-v-zastenki-nkvd-moj-praded-fotografiroval-zhertv-golodomora «Рискуя попасть в застенки НКВД, мой прадед фотографировал жертв Голодомора»]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Foar boarnen, noaten en referinsjes sjoch: [[:en:Alexander Wienerberger]]
}}
 
{{DEFAULTSORT:Wienerberger, Alexander}}
[[Kategory:Eastenryksk skiekundige]]
[[Kategory:Eastenryksk yngenieur]]
[[Kategory:Skiednis fan de Oekraïne]]
[[Kategory:Russysk persoan fan Eastenryksk komôf]]
[[Kategory:Eastenryksk ateïst]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1891]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1955]]</text>
      <sha1>selhm06oa6pmmfu0j0vimvvaobyea3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228595</id>
      <parentid>1228594</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T15:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1228595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7292" sha1="cw9slocf78b3m8u1jled2252jhyuxf5" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Alexander Wienerberger (1891 1955).jpg|thumb|upright|Alexander Wienerberger (1955)]]
'''Alexander Wienerberger''' ([[Wenen]], [[8 desimber]] [[1891]] - [[Salzburg]], [[5 jannewaris]] [[1955]]) wie in Eastenrykske [[Skiekunde|skiekundich]] yngenieur dy't 19 jier wurke by gemyske ûndernimmingen fan de [[USSR]]. Doe't er yn [[Charkov]] wurke, makke er in hiele rige foto's fan de [[Holodomor]] fan 1932-1933, dy't it fotografysk bewiis binne fan de [[hongersneed]] fan it [[Oekraïne|Oekraynske]] folk yn dy tiid. 

== Libben en wurk ==
Alexander Wienerberger waard berne yn 1891 (oare boarnen jouwe by fersin 1898) yn [[Wenen]], yn in famylje fan mingde oarsprong. Nettsjinsteande it feit dat syn heit [[joadsk]] en syn mem [[Tsjechje|Tsjechysk]] wie, beskôge Alexander himsels, neffens syn dochter, as in Eastenriker en in [[ateïst]]. 

Fan 1910 oant 1914 studearre er oan de Fakulteit fan de Filosofy oan de [[Universiteit fan Wenen]].

Yn de [[Earste Wrâldoarloch]] waard er mobilisearre yn it Eastenryksk-Hongaarske leger. Hy die  mei oan fjildslaggen tsjin it Russyske leger en waard finzennomen yn 1915.

Yn 1917 mocht er nei [[Moskou]] ferhúzje, dêr't er mei maten in gemysk laboratoarium oprjochte. Yn de hjerst fan 1919 besocht er troch sabeare-dokuminten kwyt út Sovjet-Ruslân te ûntkommen nei [[Eastenryk]] oer [[Estlân]], mar dat mislearre: yn [[Pskov]] waard er oanhâlden troch de Cheka. Wienerberger waard feroardiele foar spionaazje. Hy brocht in grut part fan de jierren 1920 troch yn de Loebjanka-finzenis yn Moskou. Yn de finzenis waarden syn feardichheden as gemikus wurdearre troch it Sovjetregear, dy't finzenen fan bûtenlânsk komôf syn yn syn produksje-ynstallaasjes brûkte. Wienerberger waard oansteld as yngenieur foar de produksje fan fernis en ferve en letter stie er yn fabriken foar de produksje fan eksplosiven. 

Yn 1927 roan it houlik mei Josefine Rönimois, in [[Baltyske Dútsers|Baltyske Dútser]], op 'e non. Sy bleau mei dochter Annemarie en soan Alexander yn Estlân (letter ferfear Annemarie nei Eastenryk).

Yn 1928 besocht Wienerberger foar it earst nei syn finzenskip syn famylje yn Wenen en die in nij houlik mei Lilly Zimmermann, de dochter fan in fabrikant fan Schwechat. Werom yn Moskou waarden beheiningen fan him opheft, sadat syn frou nei de Sovjet-Unie ferhúzje koe. Yn 1931 mocht syn frou koart weromkomme nei Wenen, dêr't se harren dochter Margot krige.

Yn it begjin fan de jierren tritich wenne de famylje Wienerberger yn Moskou, dêr't Alexander in funksje hie by in gemyske fabryk. Yn 1932 waard er nei Ljoeboetsjany stjoerd (Oblast Moskou) as technys direkteur fan in plestikfabryk en yn 1933 oerbrocht nei in gelikense posysje yn Cherson.   

=== Fotografysk bewiis fan de hongersneed yn 1932-1933 ===
[[File:HolodomorUcrania9.jpg|thumb|225px|De minsken stoaren fan de honger op strjitte]]
By syn ferbliuw yn Charkov makke Alexander Wienerberger yn it geheim sa'n 100 foto's fan de stêd ûnder de [[Holodomor]]. Syn foto's toane wachtrijen fan hongerige minsken yn supermerken, úthongere bern, lichems fan minsken dy't stoaren fan de honger yn 'e strjitten fan Charkoverson, en massagrêven fan slachtoffers fan de honger. De yngenieur makke syn foto's mei in Dútske Leica- kamera, dy't him nei alle gedachten oerbrocht waard troch freonen út it bûtenlân.

Wienerberger gie yn 1934 nei Eastenryk en stjoerde negativen oer diplomatike post mei help fan de Eastenrykske ambassade. Eastenrykske diplomaten stiene dêr op oan, omdat der in grutte kâns wie op it sykjen nei persoanlike besittings oan de grins en úteinlike ûntdekking fan de foto's wat syn libben bedriigje kinne soe. By it weromkommen yn Wenen oerhandige Wienerberger de foto's oan kardinaal [[Theodor Innitzer]], dy't se yn 'e mande mei de sekretaris-generaal fan it Ynternasjonaal Komitee fan Nasjonale Minderheden [[Ewald Ammende]] oan it [[Folkebûn]] presintearre. 

Yn 1934 brocht it ''Vaterländische Front'' yn Eastenryk de foto's fan Wienerberger út yn in lytse brosjuere mei de titel ''&quot;Russland, wie es wirklich is&quot;'' ('Ruslân, sa as it wier is', mar sûnder dat it oan him taskreaun waard). De foto's fan Wienerberger waarden foar it earst beskikber steld oan it publyk yn 1935 mei de publikaasje yn it boek, 'Moat Ruslân ferhongerje?' (''Muss Russland Hungern'') fan Ewald Ammende; de foto's binne net kreditearre fanwegen noed oer de feilichheid fan harren makker. Yn 1939 publisearre Alexander Wienerberger yn Eastenryk syn eigen boek mei [[memoires]] oer it libben yn de Sovjet-Uny, dêr't twa haadstikken yn wijd binne oan de Holodomor. Foto's waarden ek opnommen yn syn memoires dy't yn 1942 publisearre waarden.

Yn 1944 tsjinne Wienerberger as ferbiningsofsier fan it Russyske Befrijdingsleger. Nei de oarloch slagge it him en foarkom syn de oerdracht oan de Sovjet-troepen en bedarre er yn de Amerikaanske besettingssône yn Salzburg, dêr't er ek stoar yn 1955. 

Hjoed-de-dei binne de foto's fan Wienerberger op 'e nij publisearre yn in protte oare wurken en wurde se benammen útstald yn it Museum foar minskerjochten yn [[Winnipeg]].  
 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=160px&gt;
File:-Alexander Wienerberger Holodomor4.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor11.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor12.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor13.jpg
File:Померла дитина на вулиці Харкова.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor18.jpg
File:Famine Kharkov 1933.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor6.jpg
File:Alexander Wienerberger Holodomor9.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Keppelingen om utens ==
* [https://holodomormuseum.org.ua/en/archive/holodomor-in-kharkiv-region-photo-by-alexander-wienerberger/ Holodomor in Kharkiv region. Photo by Alexander Wienerberger]
* [https://samarajadepearce.files.wordpress.com/2013/05/plain-text-section1.pdf Alexander Wienerberger: His Daughter’s Memories] [sjoen 20.10.2013].
* [https://britishphotohistory.ning.com/profiles/blogs/alexander-wienerberger Alexander Wienerberger] British photographic history
* [https://www.rferl.org/a/holodomor-ukraine/25174454.html Ukraine's Holodomor Through An Austrian's Eyes]
* [https://www.doew.at/cms/download/dvnt7/jb2015_vogl.pdf Josef Vogl. Alexander Wienerberger&amp;nbsp;— Fotograf des Holodomor. Yn: Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstandes (Hrsg.), Feindbilder, Wien 2015 (= Jahrbuch 2015), s. 259—272]
* [https://www.currenttime.tv/a/golodomor-ukraine-ussr-death-photo/29617091.html Уникальные фото Голодомора в Украине: их тайком снял Александр Винербергер]
* [https://fakty.ua/258493-riskuya-popast-v-zastenki-nkvd-moj-praded-fotografiroval-zhertv-golodomora «Рискуя попасть в застенки НКВД, мой прадед фотографировал жертв Голодомора»]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Foar boarnen, noaten en referinsjes sjoch: [[:en:Alexander Wienerberger]]
}}
 
{{DEFAULTSORT:Wienerberger, Alexander}}
[[Kategory:Eastenryksk skiekundige]]
[[Kategory:Eastenryksk yngenieur]]
[[Kategory:Skiednis fan de Oekraïne]]
[[Kategory:Russysk persoan fan Eastenryksk komôf]]
[[Kategory:Eastenryksk ateïst]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1891]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1955]]</text>
      <sha1>cw9slocf78b3m8u1jled2252jhyuxf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pilekaaneftigen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147409</id>
    <revision>
      <id>1228607</id>
      <parentid>1194117</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T17:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ruurd Jorritsma</username>
        <id>38557</id>
      </contributor>
      <comment>famyljenamme</comment>
      <origin>1228607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="969yuwa8wudil7ovjjaz5pn5rebdd3k" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding           =Great white pelican (Pelecanus onocrotalus).jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     =[[pilekaan]] (''Pelecanus onocrotalus'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = [[skift]]:
| namme9              = '''pilekaaneftigen''' (''Pelecaniformes'')
| takson11            = 
| namme11             = 

| beskriuwer, jier    = [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1891
}}
De '''pilekaaneftigen''' ([[wittenskiplike namme]]: ''Pelecaniformes'') foarmje in [[skift]] fan de [[klasse (taksonomy)|klasse]] fan de [[fûgels]] (''Aves''), en it [[boppeskift]] fan de [[nije fûgels]] (''Neoaves''). Ta dit skift hearre sa'n 120 ûnderskate [[soarte]]n fûgels. De pilekaaneftigen komme yn grutte dielen fan de wrâld foar, mei útsondering fan 'e poalgebieten, altyd op of deunby it wetter fan seeën, marren of rivieren. Foar it meastepart libje de pilekaaneftigen fan fisk.

==Taksonomy==
De pilekaaneftigen formje mei de [[eiberteftigen]] (''Ciconiiformes''), [[ginteftigen]] (''Suliformes''), [[mokeftigen]] (''Procellariiformes''), [[pinguineftigen]] (''Sphenisciformes'') en [[seedûkereftigen]] (''Gaviiformes'') in [[klade (taksonomy)|klade]] fan 'e [[wetterfûgels]] (''Aequornithes''). De gearhing tusken de pilekaaneftigen en de oanbuorjende skiften fan de [[ginteftigen]] en [[eiberteftigen]] is kompleks en haw forskate resinte taksonomyske útwikselingen meibrocht. Tsjintwurdich wurde de pilekaaneftigen opdield yn twa ûnderskiften, de [[reagerfûgels en sibben]] (''Ardei'') en de [[pilekaanfûgels]] (''Pelicani'') en fiif famyljes. De grutste famylje is dy't fan de [[reagerfûgels]].

==Skiftopbou==
* ''skift'': '''pilekaaneftigen ''' (''Pelecaniformes'')
** ''famylje'': [[wylpreagerfûgels]] (''Threskiornithidae''), 13 skaaien, 31 soarten
** ''famylje'': [[reagerfûgels]] (''Ardeidae''), 18 skaaien, 70-80 soarten
** ''famylje'': [[hammerkoppen]] (''Scopidae''), 1 skaai, 1 soarte
** ''famylje'': [[skuonbekken]] (''Balaenicipitidae''), 1 skaai, 1 soarte
** ''famylje'': [[pilekaanfûgels]] (''Pelecanidae''), 1 skaai, 8 soarten

[[Kategory:Fûgelskift]]
[[Kategory:Pilekaaneftige| ]]</text>
      <sha1>969yuwa8wudil7ovjjaz5pn5rebdd3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Kalkutta</title>
    <ns>14</ns>
    <id>158230</id>
    <revision>
      <id>1228656</id>
      <parentid>1077324</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="q4mq5rt3ofq82tchsaqq7ljfwee5quz" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn West-Bingalen]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1698]]</text>
      <sha1>q4mq5rt3ofq82tchsaqq7ljfwee5quz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Bombay</title>
    <ns>14</ns>
    <id>166490</id>
    <revision>
      <id>1228653</id>
      <parentid>1115360</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="skgqmdxdz1sw4ygp2u6pv5umyf0nd59" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn Maharashtra]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1507]]</text>
      <sha1>skgqmdxdz1sw4ygp2u6pv5umyf0nd59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak yn Kerala</title>
    <ns>14</ns>
    <id>184900</id>
    <revision>
      <id>1228659</id>
      <parentid>1201045</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="pmnuis3t7vq6uvrllumr9kms42vd89p" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn Yndia nei steat of unyterritoarium|Kerala]]
[[Kategory:Kerala]]</text>
      <sha1>pmnuis3t7vq6uvrllumr9kms42vd89p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Ynfoboks plak (2026)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>190805</id>
    <revision>
      <id>1228611</id>
      <parentid>1228381</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T19:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Lytse oanpassing.</comment>
      <origin>1228611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4267" sha1="4fxllzq5sa42yto9g5gc4g55s72hhmu" xml:space="preserve">{{Ynfoboks generyk
| bgcolor  = #DCE6F2
| kop      = {{{namme|}}}
| image    = {{{ôfbylding|}}}
| caption  = {{{ôfbyldingstekst|}}}
| imagewidth = {{{ôfbyldingsbreedte|}}}

&lt;!-- EMblemen --&gt;
| kop1 = {{#if:{{{flagge|}}}{{{wapen|}}}|Symboalen}}
| breed1 = {{#if:{{{flagge|}}}{{{wapen|}}}|
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{{#if:{{{flagge|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 15px;&quot;&gt;[[File:{{{flagge}}}|x70px|border]]&lt;/span&gt;}}
{{#if:{{{wapen|}}}|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0 15px;&quot;&gt;[[File:{{{wapen}}}|x70px]]&lt;/span&gt;}}
&lt;/div&gt;
}}

&lt;!-- BESTJOER --&gt;
| kop2     = Bestjoer
| head2_1  = Lân                            | item2_1 = {{{lân|}}}
| head2_2  = {{{bestjoerlike ienheid 1|}}}  | item2_2 = {{{namme bestjoerlike ienheid 1|}}}
| head2_3  = {{{bestjoerlike ienheid 2|}}}  | item2_3 = {{{namme bestjoerlike ienheid 2|}}}
| head2_4  = {{{bestjoerlike ienheid 3|}}}  | item2_4 = {{{namme bestjoerlike ienheid 3|}}}
| head2_5  = {{{bestjoerlike ienheid 4|}}}  | item2_5 = {{{namme bestjoerlike ienheid 4|}}}
| head2_6  = Boargemaster                   | item2_6 = {{{boargemaster|}}}
| head2_7  = Stedsyndieling                 | item2_7 = {{{stedsyndieling|}}}
| head2_8  = Gemeente-yndieling             | item2_8 = {{{gemeente-yndieling|}}}

&lt;!-- SIFERS --&gt;
| kop3     = Sifers
| head3_1  = Ynwennertal       | item3_1 = {{{ynwennertal|}}}
| head3_2  = Oerflak           | item3_2 = {{{oerflak|}}}
| head3_3  = Befolkingsticht.  | item3_3 = {{{befolkingstichtens|}}}
| head3_4  = Stêdekloft        | item3_4 = {{{stêdekloft|}}}
| head3_5  = Hichte            | item3_5 = {{{hichte|}}}

&lt;!-- OAR --&gt;
| kop4     = Oar
| head4_1  = Stifting        | item4_1 = {{{stifting|}}}
| head4_2  = Ferkearsieren   | item4_2 = {{{ferkearsieren|}}}
| head4_3  = Postkoade       | item4_3 = {{{postkoade|}}}
| head4_4  = Netnûmer        | item4_4 = {{{netnûmer|}}}
| head4_5  = Tiidsône        | item4_5 = {{{tiidsône|}}}
| head4_6  = Simmertiid      | item4_6 = {{{simmertiid|}}}
| head4_7  = Koördinaten     | item4_7 = {{{koördinaten|}}}

&lt;!-- EXTRA AFbyldingen --&gt;
| image0   = {{{ôfbylding2|}}}
| caption0 = {{{ôfbyldingstekst2|}}}
| image1   = {{{ôfbylding3|}}}
| caption1 = {{{ôfbyldingstekst3|}}}

&lt;!-- WEBSITE --&gt;
| otherkop = {{#if:{{{webside|}}}|Offisjele webside}}
| other1   = {{#if:{{{webside|}}}|{{{webside}}}}}

&lt;!-- KAART --&gt;
| otherkop2= {{#if:{{{mapname|}}}|Kaart}}
| other4   = {{#if:{{{mapname|}}}|
  {{Posysjekaart|{{{mapname}}}
  |lat_deg={{{lat_deg}}}
  |lat_min={{{lat_min}}}
  |lat_sec={{{lat_sec|0}}}
  |lat_dir={{{lat_dir|N}}}
  |lon_deg={{{lon_deg}}}
  |lon_min={{{lon_min|}}}
  |lon_sec={{{lon_sec|0}}}
  |lon_dir={{{lon_dir|E}}}
  |width={{#if:{{{mapwidth|}}}|{{{mapwidth}}}|260}}
  |float=center
  |mark={{{mark|Blue pog.svg}}}
  |marksize={{{marksize|8}}}
  |caption={{{tekst by posysjekaart|}}}
  }}}}
| kop99 = {{#if:{{{ôfbylding99|}}}|Kaart}}
| image99 = {{{ôfbylding99|}}}
| caption99 = {{{ôfbyldingstekst99|}}}
| imagewidth99 = {{{ôfbyldingsbreedte99|}}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{Sjablooninfo|1=
== Tapasse ==
Brûk de ynfoboks sa:
&lt;pre&gt;
{{Ynfoboks plak (2026)
| namme     = Ljouwert
| ôfbylding = Leeuwarden city centre.jpg
| ôfbyldingstekst = It sintrum fan Ljouwert
| flagge   = Flagge.svg
| wapen    = Wapen.svg
| lân      = Nederlân
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Fryslân
| boargemaster = Sybrand Buma
| ynwennertal = 95.000
| oerflak  = 84 km²
| befolkingstichtens = 1.100/km²
| hichte   = 3 m
| stifting = ± 8e iuw
| postkoade = 8900–8941
| netnûmer = 058
| tiidsône = UTC+1
| simmertiid = UTC+2
| webside = https://www.leeuwarden.nl
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname = Netherlands
| lat_deg                     = 
| lat_min                     = 
| lat_sec                     = 
| lat_dir                     = 
| lon_deg                     = 
| lon_min                     = 
| lon_sec                     = 
| lon_dir                     = 
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = 
| ôfbyldingstekst99           = 
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}
&lt;/pre&gt;
}}

[[Kategory:Ynfoboks Geografy]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4fxllzq5sa42yto9g5gc4g55s72hhmu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Delhi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191250</id>
    <revision>
      <id>1228664</id>
      <parentid>1228497</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bestjoer */ kt</comment>
      <origin>1228664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10950" sha1="b6n6jd12bvvlgwg2q8my0ubfdsjuaz2" xml:space="preserve">{{Ynfoboks dielsteat fan Yndia
| namme             = Delhi&lt;br&gt;&lt;small&gt;दिल्ली / دہلی / ਦਿੱਲੀ&lt;/small&gt;
| status            = Nasjonaal Haadstedsk Territoarium
| ôfbylding         = Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg
| ôfbyldingstekst   = Reade Fort yn Delhi.
| wapen             = Emblem of India.svg
| haadstêd          = [[New Delhi]]
| grutste stêd      = Delhi
| distrikten        = 11
| ynwennertal       = 16.787.941 &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
| oerflak           = 1.484 km²
| talen             = [[Hindy]], [[Ingelsk]] (offisjeel); [[Punjabi]], [[Urdu]]
| religy            = [[Hindoeïsme]] 81,68%&lt;br&gt;[[Islam]] 12,86%&lt;br&gt;[[Sikhisme]] 3,40%
| stifting          = 1 febrewaris 1992 (as NCT)
| webside           = [https://delhi.gov.in delhi.gov.in]
| ôfbylding99       = National Capital Territory of Delhi in India (claimed and disputed hatched).svg
| ôfbyldingstekst99 = Lokaasje fan Delhi yn it noarden fan Yndia.
}}
'''Delhi''' is in [[unyterritoarium]] (Nasjonaal Haadstedsk Territoarium) mei in bysûndere status. It omfiemet sawol de histoaryske stêd [[Old Delhi]] as de troch de Britten oanleine haadstêd [[New Delhi]]. It is, nei Mumbai, de grutste stêdekloft fan it lân. Delhi hat in tige rike skiednis en wurdt faak de &quot;stêd fan 'e sân stêden&quot; neamd, omdat ferskate riken hjir harren haadstêd fêstigen.

== Geografy ==
Delhi leit yn it noarden fan [[Yndia]] en wurdt oan trije kanten omjûn troch [[Haryana]] en yn it easten troch [[Uttar Pradesh]]. De geografy fan 'e stêd wurdt foar in grut part bepaald troch twa natuerlike eleminten.
[[Ofbyld:Old Yamuna Bridge Delhi 03.jpg|thumb|left|Alde brêge yn Dehli oer de Yamuna.]]
De [[Yamuna]] streamt troch it eastlike part fan 'e stêd en hat fanâlds in sintrale rol spile yn 'e ûntwikkeling fan Delhi. De measte fan 'e &quot;sân histoaryske stêden&quot; waarden oan 'e westlike ouwer boud. Hjoed-de-dei foarmet de rivier de skieding tusken it sintrum en East-Delhi (Trans-Yamuna).

De Delhirêch is in heuveleftige útrinner fan it [[Aravalliberchtme]]. Dizze rige rint as in soarte fan rêchbonke troch de stêd en wurdt faak de “griene long” fan Delhi neamd, omdat se beskerming biedt tsjin de hjitte, drûge wyn út [[Radjastan]].

It klimaat fan Delhi is subtropysk kontinintaal en tige útsprutsen. De simmers (april–juny) binne tige hjit, mei temperatueren dy't faak boppe de 45 °C komme, wylst de winters (desimber–jannewaris) kâld en faak dampich binne, mei temperatueren dy't soms ticht by it friespunt komme.

== Skiednis ==
Yn 'e âldheid wurdt de stêd yn 'e epyske tradysje ferbûn mei Indraprastha, de haadstêd fan 'e Pandava’s út it ferneamde epos [[Mahabharata]].
[[Ofbyld:Jama Masjid, Delhi.jpg|thumb|left|De Jamamoskee.]]
Sûnt de 12e iuw waard Delhi it sintrum fan ferskate [[Islam|islamityske]] [[Sultanaat|sultanaten]]. Letter waard it in wichtich machtsintrum fan it [[Mogolryk]]. Keizer Shah Jahan liet yn 'e 17e iuw Shahjahanabad bouwe (it hjoeddeiske Ald Delhi), mei ûnder oaren it Reade Fort en de Jamamoskee.

Yn 'e tiid fan [[Britsk Ynje]] ferhûzen de Britten yn 1911 de haadstêd fan [[Kolkata]] (doe Calcutta) nei Delhi. Se lieten de arsjitekten [[Edwin Lutyens]] en [[Herbert Baker]] in nije, planmjittich oanleine haadstêd ûntwerpe: New Delhi.

Nei de ûnôfhinklikens yn 1947 waard Delhi de haadstêd fan it selsstannige Yndia. De stêd feroare doe drastysk nei de dieling fan [[Britsk-Ynje]] troch de komst fan miljoenen flechtlingen út de Pûndjaab.

== Befolking ==
Delhi is ien fan 'e fluchst groeiende metropoalen op 'e wrâld. It is in smeltkroes fan talen, kultueren en religys, mei miljoenen migranten dy't út alle dielen fan Yndia nei de stêd tein binne foar wurk en ûnderwiis.

De meast sprutsen taal is it [[Hindy]], mar Delhi hat yn 'e praktyk in meartalige taalsituaasje. It [[Pûndjaabsk]] en it [[Urdu]] hawwe yn bepaalde konteksten in offisjele status as twadde talen. It [[Ingelsk]] spilet in wichtige rol yn bestjoer, heger ûnderwiis en it bedriuwslibben. Troch de grutte Bingaalske mienskip wurdt ek it [[Bingaalsk]] yn guon wiken in soad praat.

=== Religy ===
Hoewol't it [[hindoeïsme]] de grutste religy is, hat Delhi in hiel ferskaat religieus lânskip. Old Delhi is noch altyd in wichtich sintrum foar de islamityske mienskip, wylst de [[Sikhisme|sikhs]] in grutte kulturele ynfloed op 'e stêd hawwe. Ek de Bingaalske mienskip is goed fertsjintwurdige, benammen yn Chittaranjan Park.
[[Ofbyld:Laxminarayan Temple in New Delhi 03-2016.jpg|thumb|De Laxminarayan-timpel.]]
[[Ofbyld:20191203 Moti Masjid, Red Fort, Delhi 0505 6362 DxO.jpg|thumb|Moti Masjid (Motimoskee) yn it Reade Fort.]]
[[Ofbyld:St. James Church 9.jpg|thumb|Sint-Jakobustsjerke.]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: auto; text-align: left;&quot;
|+ Religy yn Delhi (2011)
! Religy !! % !! Karakteristyk
|-
| [[Hindoeïsme]] || 81,68% || Ferspraat oer de hiele stêd; de dominante groep.
|-
| [[Islam]] || 12,86% || Benammen yn Ald-Delhi en om de Jama Masjid hinne.
|-
| [[Sikhisme]] || 3,40% || In kultureel wichtige groep mei grutte timpels.
|-
| [[Sjainisme]] || 0,99% || In histoarysk wichtige hannelsmienskip yn 'e âlde binnenstêd.
|-
| [[Kristendom]] || 0,87% || In lytse mienskip, faak út Súd-Yndiaaske steaten.
|-
| Oars || 0,20% || Ynklusyf boedisme en oare minderheden.
|}

=== Befolkingsûntwikkeling ====
De grutste sprong yn it ynwennertal fûn plak nei de dieling fan Britsk-Ynje yn 1947, doe't miljoenen hindoes en sikhs út de westlike Pûndjaab (Pakistan) harren yn Delhi fêstigen. Sûnt dy tiid is de stêd elk desennium mei miljoenen minsken groeid.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: auto; text-align: center;&quot;
|+ Befolkingsûntwikkeling fan Delhi (1901–2011)
! Jier
| '''1901''' || '''1911''' || '''1921''' || '''1931''' || '''1941''' || '''1951''' || '''1961'''
|-
! Ynwennertal
| 405.819 || 413.851 || 488.452 || 636.246 || 917.939 || 1.744.072 || 2.658.612
|-
! Groei
| — || +2,0% || +18,0% || +30,3% || +44,3% || style=&quot;color:green;&quot; | +90,0% || +52,4%
|-
! Jier
| '''1971''' || '''1981''' || '''1991''' || '''2001''' || '''2011''' || ||
|-
! Ynwennertal
| 4.065.698 || 6.220.406 || 9.420.644 || 13.850.507 || 16.787.941 || ||
|-
! Groei
| +52,9% || +53,0% || +51,4% || +47,0% || +21,2% || ||
|}

== Kultuer en Toerisme ==
Delhi hat in kulturele rykdom fan tûzenen jierren oan skiednis. Old Dehli hat nauwe, drokke strjitsjes en New Dehli griene leanen. 

Delhi hat trije lokaasjes dy't op de [[wrâlderfgoed]]list fan [[UNESCO]] steane: 

* It Reade Fort (Lal Qila) is in grut fort fan reade sânstien, boud troch Mogol-keizer Shah Jahan. 
* De tombe fan Humayun is in foarbyld fan iere Mogol-arsjitektuer en in foarrinner fan 'e ferneamde [[Taj Mahal]] yn [[Agra]]. 
* De Qutub Minar is in yndrukwekkende oerwinningspylder fan 73 meter heech, boud yn 'e 12e iuw en omfieme troch ruïnes út 'e iere islamityske perioade fan Yndia. 
[[Ofbyld:India Gate 1.JPG|thumb|India Gate.]]
Oare wichtige trekpleisters binne de India Gate (in oarlochsmonumint), de Lotus-timpel (bekend om syn moderne arsjitektuer) en de Jamamoskee, ien fan 'e grutste moskeeën fan it lân. 

As kulturele haadstêd hat Delhi de wichtichste musea fan it lân, lykas it National Museum, de National Gallery of Modern Art en it National Crafts Museum, dêr't tradisjoneel Yndiaask hânwurk út alle gebieten te sjen is.

== Ekonomy ==
Delhi is it grutste kommersjele sintrum fan Noard-Yndia en hat ien fan 'e heechste ynkommens per ynwenner fan it lân. De ekonomy is de lêste desennia stadichoan ferskood fan hannel nei in moderne tsjinstesektor, dy't mei aktiviteiten yn ûnder oaren IT, telekommunikaasje, banken en fersekerings de wichtichste pylder fan 'e ekonomy foarmet. De stêd lûkt dêrtroch in soad multynasjonale bedriuwen oan.
[[Ofbyld:Chandni Chowk, 2008 (06).JPG|thumb|left|In winkelstrjitte yn Chandni Chowk (Sintraal-Dehli).]]
As haadstêd spilet de oerheid in sintrale rol yn 'e wurkgelegenheid. De oanwêzigens fan parleminten, ministearjes en diplomatike missys soarget foar in stabyl ynkommen foar in grut part fan 'e befolking. Ek hannel en detailhannel binne tige wichtich. Delhi funksjonearret as in grut distribúsjesintrum foar guod dat oer hiel Noard-Yndia ferspraat wurdt.

Swiere yndustry is foar in grut part ferhûze nei de râne fan 'e stêd troch miljeuregels. Yn 'e foarstêden is lykwols noch altyd in soad lichte yndustry te finen, lykas de produksje fan elektroanika, tekstyl en auto-ûnderdielen.

== Bestjoer ==
[[Ofbyld:Glimpses of the new Parliament Building, in New Delhi (2).jpg|thumb|Parlemintsgebou.]]
Delhi hat in bysûndere bestjoerlike struktuer dy’t ôfwykt fan dy fan 'e measte oare unyterritoaria. Offisjeel hjit Dehli it Nasjonaal Haadstedsk Territoarium fan Delhi (NCT) en hat it, oars as de measte unyterritoaria, in eigen parlemint en in eigen regear ûnder lieding fan in ''Chief Minister'', lykas by in dielsteat.

Dochs is de macht ferdield tusken it lokale bestjoer en de federale oerheid. Dy lêste hâldt, troch in Luitenant-gûverneur, de kontrôle oer wichtige saken lykas plysje, iepenbiere oarder en grûn. Dat soarget yn 'e praktyk geregeld foar spannings tusken it stedsbestjoer en de lanlike oerheid.

Binnen it territoarium nimt New Delhi in aparte posysje yn. Hjir sitte de presidint fan Yndia, it nasjonale parlemint en de heechste rjochtbank, wat it gebiet ek it politike hert fan it lân makket.

Bestjoerlik is Delhi fierder opdield yn alve distrikten, dy’t elk harren eigen taken en ferantwurdlikheden hawwe.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 80%; text-align: left;&quot;
|+ Distrikten fan Delhi
! Distrikt !! Haadplak !! Ynwennertal (2011) !! Oerflak (km²)
|-
| [[New Delhi (distrikt)|New Delhi]] || Connaught Place || 142.004 || 35
|-
| [[North Delhi]] || Alipur || 887.978 || 60
|-
| [[North West Delhi]] || Kanjhawala || 3.656.539 || 440
|-
| [[North East Delhi]] || Nand Nagri || 2.241.624 || 60
|-
| [[West Delhi]] || Rajouri Garden || 2.543.243 || 129
|-
| [[South Delhi]] || Saket || 2.731.929 || 250
|-
| [[South West Delhi]] || Dwarka || 2.292.958 || 420
|-
| [[South East Delhi]] || Defence Colony || 637.775* || 102
|-
| [[East Delhi]] || Preet Vihar || 1.709.346 || 64
|-
| [[Central Delhi]] || Daryaganj || 582.320 || 25
|-
| [[Shahdara]] || Shahdara || 322.931* || 40
|}
''&lt;small&gt;Sifers foar South East Delhi en Shahdara binne rûmings, om't dizze distrikten koart nei de folkstelling fan 2011 offisjeel ynsteld binne troch it splitsen fan besteande distrikten.&lt;/small&gt;''
{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables Census of India.]
* [https://delhitourism.gov.in/ Toeristyske side oer Chandigarh.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Delhi}}
}}
{{Dielsteat fan Yndia}}
[[Kategory:Delhi| ]]
[[Kategory:Unyterritoarium yn Yndia]]
[[Kategory:Plak yn Delhi]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 6e iuw f.Kr.]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1992]]</text>
      <sha1>b6n6jd12bvvlgwg2q8my0ubfdsjuaz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Helmut Sick</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191285</id>
    <revision>
      <id>1228589</id>
      <parentid>1228558</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T13:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1228589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5273" sha1="6vek1tv9n3r3rkbmjbk4t5fy2e1hkys" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Helmut Sick e José Hidasi.jpg
| ôfbyldingstekst              = Helmut Sick (l.) en José Hidasi (1953)
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Heinrich Maximilian Friedrich Helmut Sick
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{GERnasj}} en {{BRAnasj}}
| berne                        = [[10 jannewaris]] [[1910]]
| berteplak                    = [[Leipzig]]
| stoarn                       = [[5 maart]] [[1991]] (81 jier)
| stjerplak                    = [[Rio de Janeiro]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[Ornitolooch]]
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Helmut Sick''' ([[Leipzig]], [[10 jannewaris]] [[1910]] – [[Rio de Janeiro]], [[5 maart]] [[1991]]) wie in Dútsk-Brazyljaanske [[ornitolooch]], &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Author Search Results |url=https://catalog.freelibrary.org/Author/Home?author=Sick,%20Helmut,%201910- |access-date=2026-01-28 |website=catalog.freelibrary.org |language=en}}&lt;/ref&gt; dy't ien fan 'e meast útsûnderlike saakkundigen op it mêd fan Brazyljaanske fûgels wie. Brazyljanen joegen him de [[bynamme]] ''Sicki''.

== Libben en wurk ==
Helmut Sick wie fan jongs ôf fassinearre troch fûgels. Doe't er 18 wie waard er lid fan 'e &quot;Feriening fan Saksyske Ornithologen&quot; (''Verein sächsischer Ornithologen'') en mei 21 jier fan 'e Dútske Ornithologyske Feriening (''Deutschen Ornithologen-Gesellschaft''). Yn 1933 ferhuze er nei [[Berlyn]] en yn 1936 sette er útein mei de stúdzje ornitology ûnder Erwin Stresemann. Syn dissertaasje, publisearre yn it Journal für Ornithologie yn 1937, wie in stúdzje oer de funksjonele morfology fan 'e struktuer fan fearren.

Nei in suggestje fan Stresemann, ûndernaam er yn 1939 in ekspedysje nei Brazylje om de readsnavelhokko (''Crax blumenbachii'') te bestudearjen, in ekspedysje dy't oarspronklik trije moannen duorje soe. Helmut Sick die dêrnei fierder ûndersyk yn 'e Brazyljaanske steaten Espírito Santo, Rio de Janeiro en Mato Grosso, en libbe yn ûnderdûk yn Espírito Santo oant 1942. Nei't Brazylje yn 1942 de oarloch oan Dútslân ferklearre, waard Sick fêstset. Hy waard yn 1945 frijlitten, mar bleau yn Brazylje. Yn 1947 waard er lid fan 'e American Ornithological Society (AOU). Helmut Sick waard yn 1952 Brazyljaansk steatsboarger.

Yn 1957 waard syn boek ''Tukaní'' oer de earste suksesfolle geografyske en ornitologyske ekspedysje nei Sintraal-Brazylje (Mato Grosso, Pará) yn 1943 publisearre en dat waard tige bekend. Fan 1946 ôf begelate Sick, as meiwurker fan 'e Fundaçao Brasil Central (FBC), in troch de oerheid sponsore organisaasje oprjochte yn 1943 om sintraal Brazylje te ferkennen, dizze ekspedysje, dy't de rin fan 'e Rio Roncador, de Río Xingú en de Rio Tapajós folge. Mear as 500 fûgelsoarten waarden opnij klassifisearre, en ferskate lânseigen stammen waarden ûntdutsen dy't noch libben as yn 'e stientiid, ûnbemurken troch de bûtenwrâld. Yn 1960 ferhuze Sick nei it Museu Nacional da Universidade Federal do Rio de Janeiro, dêr't er de ornitologyske ôfdieling late oant syn pinsjoen yn 1981.

Sick syn wichtichste fokus lei lykwols op 'e stúdzje fan 'e [[Indigo ara]] (''Anodorhynchus leari''). Nei in syktocht dy't hast 25 jier duorre (1954–1979) en fiif ekspedysjes, seagen professor Sick en syn tiim de earste Indigo ara's yn it wyld op 10 jannewaris 1979 yn Raso da Catarina, yn it noarden fan 'e steat Bahia. De soarte wie earder 120 jier allinnich bekend fia finzen eksimplaren en fearren.

Yn 1984 waard syn twadielige magnum opus, ''Ornitologia Brasileira'' (Ingelske edysje: ''Birds in Brazil: A Natural History'', 1993), publisearre. Mei 1.635 beskreaune fûgelsoarten is it ien fan 'e meast wiidweidige fjildgidsen foar Braziliaanske fûgels. It boek waard skreaun yn gearwurking mei José Fernando Pacheco, Jürgen Haffer, en Herculano F. Alvarenga, en yllustrearre troch Paul Barruel en John Patton O'Neill. 

== Wurken ==
Sick skreau sa'n 200 wittenskiplike publikaasjes, benammen yn it [[Portegeesk]] en [[Dútsk]], mar ek yn it [[Ingelsk]]. Hy droeg by oan 'e karriêreûntwikkeling fan jonge ornithologen en oan 'e groei fan dy dissipline yn Brazylje.
* ''Tukaní – Unter Tieren und Indianern Zentralbrasiliens bei der ersten Durchquerung von SO nach NW.'' Parey, Hamburg 1957.
* Axel Amuchástegui: ''Studies of birds and mammals of South America.'' Mit Texten von Helmut Sick. John Murray in association with The Tryon Gallery, Londen 1967.
* ''Ornitologia Brasileira.'' Linha Grafica Editora, Brasilia 1984, ISBN 85-230-0087-9, (portegeesk).
* ''Birds of Brazil. A Natural History.'' Princeton University Press, Princeton NJ 1993, ISBN 0-691-08569-2.

{{Commonscat}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch [[:de:Helmut Sick]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Sick, Helmut}}
[[Kategory:Dútsk ornitolooch]]
[[Kategory:Brazyljaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Brazyljaansk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1910]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1991]]</text>
      <sha1>6vek1tv9n3r3rkbmjbk4t5fy2e1hkys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228609</id>
      <parentid>1228589</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T18:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Libben en wurk */ hokko</comment>
      <origin>1228609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5273" sha1="3md34ezcigy07ffcrkkrzd0stgdsjjr" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Helmut Sick e José Hidasi.jpg
| ôfbyldingstekst              = Helmut Sick (l.) en José Hidasi (1953)
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Heinrich Maximilian Friedrich Helmut Sick
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{GERnasj}} en {{BRAnasj}}
| berne                        = [[10 jannewaris]] [[1910]]
| berteplak                    = [[Leipzig]]
| stoarn                       = [[5 maart]] [[1991]] (81 jier)
| stjerplak                    = [[Rio de Janeiro]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[Ornitolooch]]
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Helmut Sick''' ([[Leipzig]], [[10 jannewaris]] [[1910]] – [[Rio de Janeiro]], [[5 maart]] [[1991]]) wie in Dútsk-Brazyljaanske [[ornitolooch]], &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Author Search Results |url=https://catalog.freelibrary.org/Author/Home?author=Sick,%20Helmut,%201910- |access-date=2026-01-28 |website=catalog.freelibrary.org |language=en}}&lt;/ref&gt; dy't ien fan 'e meast útsûnderlike saakkundigen op it mêd fan Brazyljaanske fûgels wie. Brazyljanen joegen him de [[bynamme]] ''Sicki''.

== Libben en wurk ==
Helmut Sick wie fan jongs ôf fassinearre troch fûgels. Doe't er 18 wie waard er lid fan 'e &quot;Feriening fan Saksyske Ornithologen&quot; (''Verein sächsischer Ornithologen'') en mei 21 jier fan 'e Dútske Ornithologyske Feriening (''Deutschen Ornithologen-Gesellschaft''). Yn 1933 ferhuze er nei [[Berlyn]] en yn 1936 sette er útein mei de stúdzje ornitology ûnder Erwin Stresemann. Syn dissertaasje, publisearre yn it Journal für Ornithologie yn 1937, wie in stúdzje oer de funksjonele morfology fan 'e struktuer fan fearren.

Nei in suggestje fan Stresemann, ûndernaam er yn 1939 in ekspedysje nei Brazylje om de readsnaffelhokko (''Crax blumenbachii'') te bestudearjen, in ekspedysje dy't oarspronklik trije moannen duorje soe. Helmut Sick die dêrnei fierder ûndersyk yn 'e Brazyljaanske steaten Espírito Santo, Rio de Janeiro en Mato Grosso, en libbe yn ûnderdûk yn Espírito Santo oant 1942. Nei't Brazylje yn 1942 de oarloch oan Dútslân ferklearre, waard Sick fêstset. Hy waard yn 1945 frijlitten, mar bleau yn Brazylje. Yn 1947 waard er lid fan 'e American Ornithological Society (AOU). Helmut Sick waard yn 1952 Brazyljaansk steatsboarger.

Yn 1957 waard syn boek ''Tukaní'' oer de earste suksesfolle geografyske en ornitologyske ekspedysje nei Sintraal-Brazylje (Mato Grosso, Pará) yn 1943 publisearre en dat waard tige bekend. Fan 1946 ôf begelate Sick, as meiwurker fan 'e Fundaçao Brasil Central (FBC), in troch de oerheid sponsore organisaasje oprjochte yn 1943 om sintraal Brazylje te ferkennen, dizze ekspedysje, dy't de rin fan 'e Rio Roncador, de Río Xingú en de Rio Tapajós folge. Mear as 500 fûgelsoarten waarden opnij klassifisearre, en ferskate lânseigen stammen waarden ûntdutsen dy't noch libben as yn 'e stientiid, ûnbemurken troch de bûtenwrâld. Yn 1960 ferhuze Sick nei it Museu Nacional da Universidade Federal do Rio de Janeiro, dêr't er de ornitologyske ôfdieling late oant syn pinsjoen yn 1981.

Sick syn wichtichste fokus lei lykwols op 'e stúdzje fan 'e [[Indigo ara]] (''Anodorhynchus leari''). Nei in syktocht dy't hast 25 jier duorre (1954–1979) en fiif ekspedysjes, seagen professor Sick en syn tiim de earste Indigo ara's yn it wyld op 10 jannewaris 1979 yn Raso da Catarina, yn it noarden fan 'e steat Bahia. De soarte wie earder 120 jier allinnich bekend fia finzen eksimplaren en fearren.

Yn 1984 waard syn twadielige magnum opus, ''Ornitologia Brasileira'' (Ingelske edysje: ''Birds in Brazil: A Natural History'', 1993), publisearre. Mei 1.635 beskreaune fûgelsoarten is it ien fan 'e meast wiidweidige fjildgidsen foar Braziliaanske fûgels. It boek waard skreaun yn gearwurking mei José Fernando Pacheco, Jürgen Haffer, en Herculano F. Alvarenga, en yllustrearre troch Paul Barruel en John Patton O'Neill.

== Wurken ==
Sick skreau sa'n 200 wittenskiplike publikaasjes, benammen yn it [[Portegeesk]] en [[Dútsk]], mar ek yn it [[Ingelsk]]. Hy droeg by oan 'e karriêreûntwikkeling fan jonge ornithologen en oan 'e groei fan dy dissipline yn Brazylje.
* ''Tukaní – Unter Tieren und Indianern Zentralbrasiliens bei der ersten Durchquerung von SO nach NW.'' Parey, Hamburg 1957.
* Axel Amuchástegui: ''Studies of birds and mammals of South America.'' Mit Texten von Helmut Sick. John Murray in association with The Tryon Gallery, Londen 1967.
* ''Ornitologia Brasileira.'' Linha Grafica Editora, Brasilia 1984, ISBN 85-230-0087-9, (portegeesk).
* ''Birds of Brazil. A Natural History.'' Princeton University Press, Princeton NJ 1993, ISBN 0-691-08569-2.

{{Commonscat}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch [[:de:Helmut Sick]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Sick, Helmut}}
[[Kategory:Dútsk ornitolooch]]
[[Kategory:Brazyljaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Brazyljaansk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1910]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1991]]</text>
      <sha1>3md34ezcigy07ffcrkkrzd0stgdsjjr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228623</id>
      <parentid>1228609</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1228623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5277" sha1="6mfx001ucmdvodk52gfbo9b9ymnxqvr" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Helmut Sick e José Hidasi.jpg
| ôfbyldingstekst              = Helmut Sick (l.) en José Hidasi (1953)
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Heinrich Maximilian Friedrich Helmut Sick
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{GERnasj}} en {{BRAnasj}}
| berne                        = [[10 jannewaris]] [[1910]]
| berteplak                    = [[Leipzig]]
| stoarn                       = [[5 maart]] [[1991]] (81 jier)
| stjerplak                    = [[Rio de Janeiro]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[Ornitolooch]]
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Helmut Sick''' ([[Leipzig]], [[10 jannewaris]] [[1910]] – [[Rio de Janeiro]], [[5 maart]] [[1991]]) wie in Dútsk-Brazyljaanske [[ornitolooch]], &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Author Search Results |url=https://catalog.freelibrary.org/Author/Home?author=Sick,%20Helmut,%201910- |access-date=2026-01-28 |website=catalog.freelibrary.org |language=en}}&lt;/ref&gt; dy't ien fan 'e meast útsûnderlike saakkundigen op it mêd fan Brazyljaanske fûgels wie. Brazyljanen joegen him de [[bynamme]] ''Sicki''.

== Libben en wurk ==
Helmut Sick wie fan jongs ôf fassinearre troch fûgels. Doe't er 18 wie waard er lid fan 'e &quot;Feriening fan Saksyske Ornithologen&quot; (''Verein sächsischer Ornithologen'') en mei 21 jier fan 'e Dútske Ornithologyske Feriening (''Deutschen Ornithologen-Gesellschaft''). Yn 1933 ferhuze er nei [[Berlyn]] en yn 1936 sette er útein mei de stúdzje ornitology ûnder Erwin Stresemann. Syn dissertaasje, publisearre yn it Journal für Ornithologie yn 1937, wie in stúdzje oer de funksjonele morfology fan 'e struktuer fan fearren.

Nei in suggestje fan Stresemann, ûndernaam er yn 1939 in ekspedysje nei Brazylje om de [[readsnaffelhokko]] (''Crax blumenbachii'') te bestudearjen, in ekspedysje dy't oarspronklik trije moannen duorje soe. Helmut Sick die dêrnei fierder ûndersyk yn 'e Brazyljaanske steaten Espírito Santo, Rio de Janeiro en Mato Grosso, en libbe yn ûnderdûk yn Espírito Santo oant 1942. Nei't Brazylje yn 1942 de oarloch oan Dútslân ferklearre, waard Sick fêstset. Hy waard yn 1945 frijlitten, mar bleau yn Brazylje. Yn 1947 waard er lid fan 'e American Ornithological Society (AOU). Helmut Sick waard yn 1952 Brazyljaansk steatsboarger.

Yn 1957 waard syn boek ''Tukaní'' oer de earste suksesfolle geografyske en ornitologyske ekspedysje nei Sintraal-Brazylje (Mato Grosso, Pará) yn 1943 publisearre en dat waard tige bekend. Fan 1946 ôf begelate Sick, as meiwurker fan 'e Fundaçao Brasil Central (FBC), in troch de oerheid sponsore organisaasje oprjochte yn 1943 om sintraal Brazylje te ferkennen, dizze ekspedysje, dy't de rin fan 'e Rio Roncador, de Río Xingú en de Rio Tapajós folge. Mear as 500 fûgelsoarten waarden opnij klassifisearre, en ferskate lânseigen stammen waarden ûntdutsen dy't noch libben as yn 'e stientiid, ûnbemurken troch de bûtenwrâld. Yn 1960 ferhuze Sick nei it Museu Nacional da Universidade Federal do Rio de Janeiro, dêr't er de ornitologyske ôfdieling late oant syn pinsjoen yn 1981.

Sick syn wichtichste fokus lei lykwols op 'e stúdzje fan 'e [[indigo ara]] (''Anodorhynchus leari''). Nei in syktocht dy't hast 25 jier duorre (1954–1979) en fiif ekspedysjes, seagen professor Sick en syn tiim de earste Indigo ara's yn it wyld op 10 jannewaris 1979 yn Raso da Catarina, yn it noarden fan 'e steat Bahia. De soarte wie earder 120 jier allinnich bekend fia finzen eksimplaren en fearren.

Yn 1984 waard syn twadielige magnum opus, ''Ornitologia Brasileira'' (Ingelske edysje: ''Birds in Brazil: A Natural History'', 1993), publisearre. Mei 1.635 beskreaune fûgelsoarten is it ien fan 'e meast wiidweidige fjildgidsen foar Braziliaanske fûgels. It boek waard skreaun yn gearwurking mei José Fernando Pacheco, Jürgen Haffer, en Herculano F. Alvarenga, en yllustrearre troch Paul Barruel en John Patton O'Neill.

== Wurken ==
Sick skreau sa'n 200 wittenskiplike publikaasjes, benammen yn it [[Portegeesk]] en [[Dútsk]], mar ek yn it [[Ingelsk]]. Hy droeg by oan 'e karriêreûntwikkeling fan jonge ornithologen en oan 'e groei fan dy dissipline yn Brazylje.
* ''Tukaní – Unter Tieren und Indianern Zentralbrasiliens bei der ersten Durchquerung von SO nach NW.'' Parey, Hamburg 1957.
* Axel Amuchástegui: ''Studies of birds and mammals of South America.'' Mit Texten von Helmut Sick. John Murray in association with The Tryon Gallery, Londen 1967.
* ''Ornitologia Brasileira.'' Linha Grafica Editora, Brasilia 1984, ISBN 85-230-0087-9, (portegeesk).
* ''Birds of Brazil. A Natural History.'' Princeton University Press, Princeton NJ 1993, ISBN 0-691-08569-2.

{{Commonscat}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch [[:de:Helmut Sick]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Sick, Helmut}}
[[Kategory:Dútsk ornitolooch]]
[[Kategory:Brazyljaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Brazyljaansk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1910]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1991]]</text>
      <sha1>6mfx001ucmdvodk52gfbo9b9ymnxqvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228624</id>
      <parentid>1228623</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wurken */ kt</comment>
      <origin>1228624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5343" sha1="qgi9ebz3cvep865b24r7wyg3yldry9z" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Helmut Sick e José Hidasi.jpg
| ôfbyldingstekst              = Helmut Sick (l.) en José Hidasi (1953)
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Heinrich Maximilian Friedrich Helmut Sick
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{GERnasj}} en {{BRAnasj}}
| berne                        = [[10 jannewaris]] [[1910]]
| berteplak                    = [[Leipzig]]
| stoarn                       = [[5 maart]] [[1991]] (81 jier)
| stjerplak                    = [[Rio de Janeiro]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[Ornitolooch]]
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Helmut Sick''' ([[Leipzig]], [[10 jannewaris]] [[1910]] – [[Rio de Janeiro]], [[5 maart]] [[1991]]) wie in Dútsk-Brazyljaanske [[ornitolooch]], &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Author Search Results |url=https://catalog.freelibrary.org/Author/Home?author=Sick,%20Helmut,%201910- |access-date=2026-01-28 |website=catalog.freelibrary.org |language=en}}&lt;/ref&gt; dy't ien fan 'e meast útsûnderlike saakkundigen op it mêd fan Brazyljaanske fûgels wie. Brazyljanen joegen him de [[bynamme]] ''Sicki''.

== Libben en wurk ==
Helmut Sick wie fan jongs ôf fassinearre troch fûgels. Doe't er 18 wie waard er lid fan 'e &quot;Feriening fan Saksyske Ornithologen&quot; (''Verein sächsischer Ornithologen'') en mei 21 jier fan 'e Dútske Ornithologyske Feriening (''Deutschen Ornithologen-Gesellschaft''). Yn 1933 ferhuze er nei [[Berlyn]] en yn 1936 sette er útein mei de stúdzje ornitology ûnder Erwin Stresemann. Syn dissertaasje, publisearre yn it Journal für Ornithologie yn 1937, wie in stúdzje oer de funksjonele morfology fan 'e struktuer fan fearren.

Nei in suggestje fan Stresemann, ûndernaam er yn 1939 in ekspedysje nei Brazylje om de [[readsnaffelhokko]] (''Crax blumenbachii'') te bestudearjen, in ekspedysje dy't oarspronklik trije moannen duorje soe. Helmut Sick die dêrnei fierder ûndersyk yn 'e Brazyljaanske steaten Espírito Santo, Rio de Janeiro en Mato Grosso, en libbe yn ûnderdûk yn Espírito Santo oant 1942. Nei't Brazylje yn 1942 de oarloch oan Dútslân ferklearre, waard Sick fêstset. Hy waard yn 1945 frijlitten, mar bleau yn Brazylje. Yn 1947 waard er lid fan 'e American Ornithological Society (AOU). Helmut Sick waard yn 1952 Brazyljaansk steatsboarger.

Yn 1957 waard syn boek ''Tukaní'' oer de earste suksesfolle geografyske en ornitologyske ekspedysje nei Sintraal-Brazylje (Mato Grosso, Pará) yn 1943 publisearre en dat waard tige bekend. Fan 1946 ôf begelate Sick, as meiwurker fan 'e Fundaçao Brasil Central (FBC), in troch de oerheid sponsore organisaasje oprjochte yn 1943 om sintraal Brazylje te ferkennen, dizze ekspedysje, dy't de rin fan 'e Rio Roncador, de Río Xingú en de Rio Tapajós folge. Mear as 500 fûgelsoarten waarden opnij klassifisearre, en ferskate lânseigen stammen waarden ûntdutsen dy't noch libben as yn 'e stientiid, ûnbemurken troch de bûtenwrâld. Yn 1960 ferhuze Sick nei it Museu Nacional da Universidade Federal do Rio de Janeiro, dêr't er de ornitologyske ôfdieling late oant syn pinsjoen yn 1981.

Sick syn wichtichste fokus lei lykwols op 'e stúdzje fan 'e [[indigo ara]] (''Anodorhynchus leari''). Nei in syktocht dy't hast 25 jier duorre (1954–1979) en fiif ekspedysjes, seagen professor Sick en syn tiim de earste Indigo ara's yn it wyld op 10 jannewaris 1979 yn Raso da Catarina, yn it noarden fan 'e steat Bahia. De soarte wie earder 120 jier allinnich bekend fia finzen eksimplaren en fearren.

Yn 1984 waard syn twadielige magnum opus, ''Ornitologia Brasileira'' (Ingelske edysje: ''Birds in Brazil: A Natural History'', 1993), publisearre. Mei 1.635 beskreaune fûgelsoarten is it ien fan 'e meast wiidweidige fjildgidsen foar Braziliaanske fûgels. It boek waard skreaun yn gearwurking mei José Fernando Pacheco, Jürgen Haffer, en Herculano F. Alvarenga, en yllustrearre troch Paul Barruel en John Patton O'Neill.

== Wurken ==
Sick skreau sa'n 200 wittenskiplike publikaasjes, benammen yn it [[Portegeesk]] en [[Dútsk]], mar ek yn it [[Ingelsk]]. Hy droeg by oan 'e karriêreûntwikkeling fan jonge ornithologen en oan 'e groei fan dy dissipline yn Brazylje.
* ''Tukaní – Unter Tieren und Indianern Zentralbrasiliens bei der ersten Durchquerung von SO nach NW.'' Parey, Hamburg 1957.
* Axel Amuchástegui: ''Studies of birds and mammals of South America.'' Mit Texten von Helmut Sick. John Murray in association with The Tryon Gallery, Londen 1967.
* ''Ornitologia Brasileira.'' Linha Grafica Editora, Brasilia 1984, ISBN 85-230-0087-9, (portegeesk).
* ''Birds of Brazil. A Natural History.'' Princeton University Press, Princeton NJ 1993, ISBN 0-691-08569-2.

{{Commonscat}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Sjoch [[:de:Helmut Sick]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Sick, Helmut}}
[[Kategory:Dútsk ornitolooch]]
[[Kategory:Dútsk publisist]]
[[Kategory:Brazyljaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Brazyljaansk publisist]]
[[Kategory:Brazyljaansk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1910]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1991]]</text>
      <sha1>qgi9ebz3cvep865b24r7wyg3yldry9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjitpartij yn Kiëv (2026)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191289</id>
    <revision>
      <id>1228606</id>
      <parentid>1228577</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T17:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>red</comment>
      <origin>1228606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8439" sha1="qw982ximusdos4c4mjxn5b9qyvn2ckd" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Kyiv bodycam footage screenshot censor.png|thumb|Bylden fan 'e earste sjitsêne|300px]]
Op [[18 april]] [[2026]] wie der in [[Sjitten|massasjitterij]] yn 'e wyk Demiivka fan it Holosiivskyi-distrikt fan [[Kiëv|Kiev]], [[Oekraïne]], doe't in man it fjoer iepene op syn buorlju en foarbygongers op strjitte foar't hy in supermerk yngie, dêr't er [[gizelder]]s naam foar't hy troch de plysje deasketten waard yn in sjitpartij. Acht minsken, wêrûnder de dieder, waarden fermoarde en 13 oaren rekken ferwûne.

De dieder waard identifisearre as de 57-jierrige Dmytro Vasylchenkov, in yn [[Ruslân]] berne Oekraynske boarger.

== Sjitten ==
Om 16.32 oere krige de plysje in melding oer in rûzje tusken buorlju yn it Demiivka-gebiet fan it Holosiivskyi-distrikt fan Kiev. Vasylchenkov wie earst bewapene mei in rubberen kûgelpistoal en skeat dêrmei op in buorman. Vasylchenkov bewapene himsels doe mei it [[karabyn]] dat er by de oanfal brûkt hie, en skeat in man, in frou en in jonge. Twa plysjeminsken, dy't wisten dat der in sjitterij wie, kamen op it plak nei't Vasylchenkov werom syn appartemint yngie en it yn 'e brân stutsen hie. De jonge frege de plysjeminsken om syn heit te behanneljen, en doe kaam Vasylchenkov út syn appartemint en iepene it fjoer op 'e ferwûne slachtoffers, de plysje en oare minsken yn 'e buert.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |date=18 April 2026 |title=Police operation underway after shooting in Kyiv’s Holosiyivskyi district kills five |url=https://english.nv.ua/nation/shooting-in-kyiv-one-person-killed-suspect-takes-hostages-50601241.html |access-date=18 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Two Kyiv policemen charged for fleeing mass shooting scene |url=https://english.nv.ua/nation/kyiv-policemen-charged-for-fleeing-mass-shooting-scene-50601702.html |access-date=21 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;

Sawat tsien minuten nei't er syn appartemint ferlitten hie, gie Vasylchenkov in Velmart-supermerk yn, dêr't er gizelders naam, himsels binnen barrikadearre hie en ekstra skotten yn 'e winkel lost hie.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=19 April 2026 |title=Ukraine's national police chief discloses details about terrorist who carried out Kyiv shooting |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030827/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; De plysje naam kontakt op mei Vasylchenkov yn 'e winkel en ûnderhannele sawat 40 minuten mei him. De [[plysje]] beskreau syn gedrach as &quot;gaoatysk&quot; en murk op dat er gjin spesifike easken stelde. Nei't ûnderhannelings mislearre wiene, bestoarme de plysje de supermerk. Vasylchenkov waard fermoarde yn 'e dêropfolgjende sjitterij nei in offisjele opdracht om him &quot;te eliminearjen&quot;.&lt;ref name=&quot;x757&quot;&gt;{{cite web | last=Armstrong | first=Kathryn | title=Ukraine: At least six dead in Kyiv as gunman opens fire | website=BBC | date=18 April 2026 | url=https://www.bbc.com/news/articles/cm25r1vkx4lo | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d502&quot;&gt;{{cite web | last=Mazumdaru | first=Srinivas | title=Ukraine: Police shoot dead gunman who killed several in Kyiv | website=DW | date=18 April 2026 | url=https://www.dw.com/en/ukraine-police-shoot-dead-gunman-who-killed-several-in-kyiv/a-76843205 | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d503&quot;&gt;{{cite web | last=Ogirenko| first=Valentyn| title=Six die in Kyiv shooting, hostage situation; police kill suspect | website=Reuters | date=18 April 2026 | url=https://www.reuters.com/world/europe/shooter-opens-fire-kyiv-district-several-dead-mayor-says-2026-04-18/ | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt; Ien gizelder waard fermoarde by de patstelling en de fjouwer oerbleaune gizelders waarden mei súkses rêden troch de plysje.&lt;ref name=&quot;BNO&quot;&gt;{{Cite news |date=April 18, 2026 |title=7 dead, including gunman, after shooting spree in Kyiv, Ukraine |url=https://bnonews.com/index.php/2026/04/7-dead-including-gunman-after-shooting-spree-in-kyiv-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[BNO News]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Hayden |first=Jones |date=18 April 2026 |title=At least 5 killed by gunman in Kyiv shooting |url=https://www.politico.eu/article/at-least-5-killed-by-gunman-in-kyiv-shooting/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Politico]]}}&lt;/ref&gt;

== Slachtoffers ==
De [[boargemaster]] fan Kiev, Vitali Klitschko, sei yn earste ynstânsje dat seis minsken omkamen, wêrûnder de wapene man, en 15 oaren ferwûne rekken, mar in frou dy't slim ferwûne rekke, stoar letter oan har ferwûnings. Under de ferwûnen wiene in bern fan 12 jier en in bern fan 4 moannen âld.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |last=Pohorilov |first=Stanislav |date=19 April 2026 |title=Terrorist attack in Kyiv on 18 April: eight people remain in hospital, one critically injured |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030803/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Acht minsken wiene op 19 april noch yn it sikehûs.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=April 19, 2026 |title=Eight remain in hospital after Kyiv shooting that killed six, mayor says |url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-kyiv-shooting-russia-zelensky-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[The Globe and Mail]]}}&lt;/ref&gt; Op 20 april melde Klitschko dat in kritysk ferwûne man oan syn ferwûnings ferstoarn wie, wêrtroch't it tal deaden op sân kaam en dat fjouwer fan 'e ferwûnen op 'e [[yntinsive behanneling]] bleaune.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Kyiv shooting death toll rises to seven, mayor says |url=https://www.reuters.com/world/kyiv-shooting-death-toll-rises-seven-mayor-says-2026-04-20/ |access-date=20 April 2026 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

== Dieder ==
De sjitter waard identifisearre as de 57-jierrige '''Dmytro Vasyliovych Vasylchenkov''' (21 april 1968 - 18 april 2026), in Oekraynske boarger berne yn [[Moskou]], Ruslân.&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite news |last=Harding |first=Luke |date=18 April 2026 |title=Investigators examine whether Ukraine terrorist attack was directed by Russia |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/18/terrorist-attack-kyiv-ukraine |access-date=18 April 2026 |work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=18 April 2026 |title=Prosecutor general confirms Kyiv shooter was Moscow-born |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/18/8030747/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Vasylchenkov tsjinne fan 1992 oant 2005 yn 'e striidkrêften fan Oekraïne as motortransportsoldaat, benammen yn 'e oblast [[Odessa (oblast)|Odesa]]. Yn 2007 ferhuze Vasylchenkov nei Ruslân, mar yn 2017 kaam er werom nei Oekraïne en wenne yn [[Bakhmut]] foar't er úteinlik nei it distrikt Holosiivskyi fan Kiev ferhuze.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Neffens de plysje hie Vasylchenkov in oanstriid ta konflikten en hie er periodyk rûzje mei syn buorlju. Yn 2024 waard in strafrjochtlike proseduere oanspand tsjin Vasylchenkov ûnder artikel 125 fan it Wetboek fan Strafrjocht (&quot;it feroarsaakjen fan licht lichaamlik letsel&quot;) nei in fjochterij yn in winkel. De saak waard seponearre doe't beide partijen in skikking berikten. It rjochtbankbeslút stelt dat Vasylchenkov berne is yn Kiev, net yn Moskou, yn tsjinstelling ta de eardere útspraken fan wetshanthaveningsamtners.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |last=Chernysh |first=Oleh |date=2026-04-21 |title=Terrorist attack in Kyiv: why did the patrol officers flee, why did the killer record himself on a dictaphone, and where did he get the weapon? |trans-title= |url=https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260422032952/https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |archive-date=2026-04-22 |access-date=2026-04-22 |website=[[BBC News Ukrainian]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

''[[The Guardian]]'' sitearre rapporten dy't seine dat er anty-Oekraïnske en [[Antysemitisme|antysemityske]] berjochten op sosjale media pleatst hie, winske dat Ruslân Bakhmut earder finzen nommen hie, it rjocht fan Oekraïne om te bestean ûntkend hie, en fantasearre oer it &quot;suverjen&quot; fan 'e maatskippij mei de metoaden fan [[Adolf Hitler]].&lt;ref name=&quot;guardian&quot; /&gt;

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Massasjitpartijen]]
[[Kategory:Sjitten]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>qw982ximusdos4c4mjxn5b9qyvn2ckd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228625</id>
      <parentid>1228606</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Sjitpartij yn Kiev yn 2026]] omneamd ta [[Sjitpartij yn Kiëv (2026)]]: red</comment>
      <origin>1228606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8439" sha1="qw982ximusdos4c4mjxn5b9qyvn2ckd" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Kyiv bodycam footage screenshot censor.png|thumb|Bylden fan 'e earste sjitsêne|300px]]
Op [[18 april]] [[2026]] wie der in [[Sjitten|massasjitterij]] yn 'e wyk Demiivka fan it Holosiivskyi-distrikt fan [[Kiëv|Kiev]], [[Oekraïne]], doe't in man it fjoer iepene op syn buorlju en foarbygongers op strjitte foar't hy in supermerk yngie, dêr't er [[gizelder]]s naam foar't hy troch de plysje deasketten waard yn in sjitpartij. Acht minsken, wêrûnder de dieder, waarden fermoarde en 13 oaren rekken ferwûne.

De dieder waard identifisearre as de 57-jierrige Dmytro Vasylchenkov, in yn [[Ruslân]] berne Oekraynske boarger.

== Sjitten ==
Om 16.32 oere krige de plysje in melding oer in rûzje tusken buorlju yn it Demiivka-gebiet fan it Holosiivskyi-distrikt fan Kiev. Vasylchenkov wie earst bewapene mei in rubberen kûgelpistoal en skeat dêrmei op in buorman. Vasylchenkov bewapene himsels doe mei it [[karabyn]] dat er by de oanfal brûkt hie, en skeat in man, in frou en in jonge. Twa plysjeminsken, dy't wisten dat der in sjitterij wie, kamen op it plak nei't Vasylchenkov werom syn appartemint yngie en it yn 'e brân stutsen hie. De jonge frege de plysjeminsken om syn heit te behanneljen, en doe kaam Vasylchenkov út syn appartemint en iepene it fjoer op 'e ferwûne slachtoffers, de plysje en oare minsken yn 'e buert.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |date=18 April 2026 |title=Police operation underway after shooting in Kyiv’s Holosiyivskyi district kills five |url=https://english.nv.ua/nation/shooting-in-kyiv-one-person-killed-suspect-takes-hostages-50601241.html |access-date=18 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Two Kyiv policemen charged for fleeing mass shooting scene |url=https://english.nv.ua/nation/kyiv-policemen-charged-for-fleeing-mass-shooting-scene-50601702.html |access-date=21 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;

Sawat tsien minuten nei't er syn appartemint ferlitten hie, gie Vasylchenkov in Velmart-supermerk yn, dêr't er gizelders naam, himsels binnen barrikadearre hie en ekstra skotten yn 'e winkel lost hie.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=19 April 2026 |title=Ukraine's national police chief discloses details about terrorist who carried out Kyiv shooting |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030827/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; De plysje naam kontakt op mei Vasylchenkov yn 'e winkel en ûnderhannele sawat 40 minuten mei him. De [[plysje]] beskreau syn gedrach as &quot;gaoatysk&quot; en murk op dat er gjin spesifike easken stelde. Nei't ûnderhannelings mislearre wiene, bestoarme de plysje de supermerk. Vasylchenkov waard fermoarde yn 'e dêropfolgjende sjitterij nei in offisjele opdracht om him &quot;te eliminearjen&quot;.&lt;ref name=&quot;x757&quot;&gt;{{cite web | last=Armstrong | first=Kathryn | title=Ukraine: At least six dead in Kyiv as gunman opens fire | website=BBC | date=18 April 2026 | url=https://www.bbc.com/news/articles/cm25r1vkx4lo | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d502&quot;&gt;{{cite web | last=Mazumdaru | first=Srinivas | title=Ukraine: Police shoot dead gunman who killed several in Kyiv | website=DW | date=18 April 2026 | url=https://www.dw.com/en/ukraine-police-shoot-dead-gunman-who-killed-several-in-kyiv/a-76843205 | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d503&quot;&gt;{{cite web | last=Ogirenko| first=Valentyn| title=Six die in Kyiv shooting, hostage situation; police kill suspect | website=Reuters | date=18 April 2026 | url=https://www.reuters.com/world/europe/shooter-opens-fire-kyiv-district-several-dead-mayor-says-2026-04-18/ | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt; Ien gizelder waard fermoarde by de patstelling en de fjouwer oerbleaune gizelders waarden mei súkses rêden troch de plysje.&lt;ref name=&quot;BNO&quot;&gt;{{Cite news |date=April 18, 2026 |title=7 dead, including gunman, after shooting spree in Kyiv, Ukraine |url=https://bnonews.com/index.php/2026/04/7-dead-including-gunman-after-shooting-spree-in-kyiv-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[BNO News]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Hayden |first=Jones |date=18 April 2026 |title=At least 5 killed by gunman in Kyiv shooting |url=https://www.politico.eu/article/at-least-5-killed-by-gunman-in-kyiv-shooting/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Politico]]}}&lt;/ref&gt;

== Slachtoffers ==
De [[boargemaster]] fan Kiev, Vitali Klitschko, sei yn earste ynstânsje dat seis minsken omkamen, wêrûnder de wapene man, en 15 oaren ferwûne rekken, mar in frou dy't slim ferwûne rekke, stoar letter oan har ferwûnings. Under de ferwûnen wiene in bern fan 12 jier en in bern fan 4 moannen âld.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |last=Pohorilov |first=Stanislav |date=19 April 2026 |title=Terrorist attack in Kyiv on 18 April: eight people remain in hospital, one critically injured |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030803/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Acht minsken wiene op 19 april noch yn it sikehûs.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=April 19, 2026 |title=Eight remain in hospital after Kyiv shooting that killed six, mayor says |url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-kyiv-shooting-russia-zelensky-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[The Globe and Mail]]}}&lt;/ref&gt; Op 20 april melde Klitschko dat in kritysk ferwûne man oan syn ferwûnings ferstoarn wie, wêrtroch't it tal deaden op sân kaam en dat fjouwer fan 'e ferwûnen op 'e [[yntinsive behanneling]] bleaune.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Kyiv shooting death toll rises to seven, mayor says |url=https://www.reuters.com/world/kyiv-shooting-death-toll-rises-seven-mayor-says-2026-04-20/ |access-date=20 April 2026 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

== Dieder ==
De sjitter waard identifisearre as de 57-jierrige '''Dmytro Vasyliovych Vasylchenkov''' (21 april 1968 - 18 april 2026), in Oekraynske boarger berne yn [[Moskou]], Ruslân.&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite news |last=Harding |first=Luke |date=18 April 2026 |title=Investigators examine whether Ukraine terrorist attack was directed by Russia |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/18/terrorist-attack-kyiv-ukraine |access-date=18 April 2026 |work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=18 April 2026 |title=Prosecutor general confirms Kyiv shooter was Moscow-born |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/18/8030747/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Vasylchenkov tsjinne fan 1992 oant 2005 yn 'e striidkrêften fan Oekraïne as motortransportsoldaat, benammen yn 'e oblast [[Odessa (oblast)|Odesa]]. Yn 2007 ferhuze Vasylchenkov nei Ruslân, mar yn 2017 kaam er werom nei Oekraïne en wenne yn [[Bakhmut]] foar't er úteinlik nei it distrikt Holosiivskyi fan Kiev ferhuze.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Neffens de plysje hie Vasylchenkov in oanstriid ta konflikten en hie er periodyk rûzje mei syn buorlju. Yn 2024 waard in strafrjochtlike proseduere oanspand tsjin Vasylchenkov ûnder artikel 125 fan it Wetboek fan Strafrjocht (&quot;it feroarsaakjen fan licht lichaamlik letsel&quot;) nei in fjochterij yn in winkel. De saak waard seponearre doe't beide partijen in skikking berikten. It rjochtbankbeslút stelt dat Vasylchenkov berne is yn Kiev, net yn Moskou, yn tsjinstelling ta de eardere útspraken fan wetshanthaveningsamtners.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |last=Chernysh |first=Oleh |date=2026-04-21 |title=Terrorist attack in Kyiv: why did the patrol officers flee, why did the killer record himself on a dictaphone, and where did he get the weapon? |trans-title= |url=https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260422032952/https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |archive-date=2026-04-22 |access-date=2026-04-22 |website=[[BBC News Ukrainian]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

''[[The Guardian]]'' sitearre rapporten dy't seine dat er anty-Oekraïnske en [[Antysemitisme|antysemityske]] berjochten op sosjale media pleatst hie, winske dat Ruslân Bakhmut earder finzen nommen hie, it rjocht fan Oekraïne om te bestean ûntkend hie, en fantasearre oer it &quot;suverjen&quot; fan 'e maatskippij mei de metoaden fan [[Adolf Hitler]].&lt;ref name=&quot;guardian&quot; /&gt;

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Massasjitpartijen]]
[[Kategory:Sjitten]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>qw982ximusdos4c4mjxn5b9qyvn2ckd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228627</id>
      <parentid>1228625</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8509" sha1="57twdbvx9p8fc3rwbzeo8gsohbn0775" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Kyiv bodycam footage screenshot censor.png|thumb|Bylden fan 'e earste sjitsêne|300px]]
Op [[18 april]] [[2026]] wie der in [[sjitpartij]] útrinnend op in [[massamoard]] yn 'e wyk Demiivka fan it Holosiivskyi-distrikt fan [[Kiëv|Kiev]], [[Oekraïne]], doe't in man it fjoer iepene op syn buorlju en foarbygongers op strjitte foar't hy in supermerk yngie, dêr't er [[gizeling (misdriuw)|gizelder]]s naam foar't hy troch de plysje deasketten waard yn in sjitpartij. Acht minsken, wêrûnder de dieder, waarden fermoarde en 13 oaren rekken ferwûne.

De dieder waard identifisearre as de 57-jierrige Dmytro Vasylchenkov, in yn [[Ruslân]] berne Oekraynske boarger.

== Sjitten ==
Om 16.32 oere krige de plysje in melding oer in rûzje tusken buorlju yn it Demiivka-gebiet fan it Holosiivskyi-distrikt fan Kiev. Vasylchenkov wie earst bewapene mei in rubberen kûgelpistoal en skeat dêrmei op in buorman. Vasylchenkov bewapene himsels doe mei it [[karabyn]] dat er by de oanfal brûkt hie, en skeat in man, in frou en in jonge. Twa plysjeminsken, dy't wisten dat der in sjitterij wie, kamen op it plak nei't Vasylchenkov werom syn appartemint yngie en it yn 'e brân stutsen hie. De jonge frege de plysjeminsken om syn heit te behanneljen, en doe kaam Vasylchenkov út syn appartemint en iepene it fjoer op 'e ferwûne slachtoffers, de plysje en oare minsken yn 'e buert.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |date=18 April 2026 |title=Police operation underway after shooting in Kyiv’s Holosiyivskyi district kills five |url=https://english.nv.ua/nation/shooting-in-kyiv-one-person-killed-suspect-takes-hostages-50601241.html |access-date=18 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Two Kyiv policemen charged for fleeing mass shooting scene |url=https://english.nv.ua/nation/kyiv-policemen-charged-for-fleeing-mass-shooting-scene-50601702.html |access-date=21 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;

Sawat tsien minuten nei't er syn appartemint ferlitten hie, gie Vasylchenkov in Velmart-supermerk yn, dêr't er gizelders naam, himsels binnen barrikadearre hie en ekstra skotten yn 'e winkel lost hie.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=19 April 2026 |title=Ukraine's national police chief discloses details about terrorist who carried out Kyiv shooting |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030827/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; De plysje naam kontakt op mei Vasylchenkov yn 'e winkel en ûnderhannele sawat 40 minuten mei him. De [[plysje]] beskreau syn gedrach as &quot;gaoatysk&quot; en murk op dat er gjin spesifike easken stelde. Nei't ûnderhannelings mislearre wiene, bestoarme de plysje de supermerk. Vasylchenkov waard fermoarde yn 'e dêropfolgjende sjitterij nei in offisjele opdracht om him &quot;te eliminearjen&quot;.&lt;ref name=&quot;x757&quot;&gt;{{cite web | last=Armstrong | first=Kathryn | title=Ukraine: At least six dead in Kyiv as gunman opens fire | website=BBC | date=18 April 2026 | url=https://www.bbc.com/news/articles/cm25r1vkx4lo | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d502&quot;&gt;{{cite web | last=Mazumdaru | first=Srinivas | title=Ukraine: Police shoot dead gunman who killed several in Kyiv | website=DW | date=18 April 2026 | url=https://www.dw.com/en/ukraine-police-shoot-dead-gunman-who-killed-several-in-kyiv/a-76843205 | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d503&quot;&gt;{{cite web | last=Ogirenko| first=Valentyn| title=Six die in Kyiv shooting, hostage situation; police kill suspect | website=Reuters | date=18 April 2026 | url=https://www.reuters.com/world/europe/shooter-opens-fire-kyiv-district-several-dead-mayor-says-2026-04-18/ | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt; Ien gizelder waard fermoarde by de patstelling en de fjouwer oerbleaune gizelders waarden mei súkses rêden troch de plysje.&lt;ref name=&quot;BNO&quot;&gt;{{Cite news |date=April 18, 2026 |title=7 dead, including gunman, after shooting spree in Kyiv, Ukraine |url=https://bnonews.com/index.php/2026/04/7-dead-including-gunman-after-shooting-spree-in-kyiv-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[BNO News]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Hayden |first=Jones |date=18 April 2026 |title=At least 5 killed by gunman in Kyiv shooting |url=https://www.politico.eu/article/at-least-5-killed-by-gunman-in-kyiv-shooting/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Politico]]}}&lt;/ref&gt;

== Slachtoffers ==
De [[boargemaster]] fan Kiev, Vitali Klitschko, sei yn earste ynstânsje dat seis minsken omkamen, wêrûnder de wapene man, en 15 oaren ferwûne rekken, mar in frou dy't slim ferwûne rekke, stoar letter oan har ferwûnings. Under de ferwûnen wiene in bern fan 12 jier en in bern fan 4 moannen âld.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |last=Pohorilov |first=Stanislav |date=19 April 2026 |title=Terrorist attack in Kyiv on 18 April: eight people remain in hospital, one critically injured |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030803/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Acht minsken wiene op 19 april noch yn it sikehûs.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=April 19, 2026 |title=Eight remain in hospital after Kyiv shooting that killed six, mayor says |url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-kyiv-shooting-russia-zelensky-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[The Globe and Mail]]}}&lt;/ref&gt; Op 20 april melde Klitschko dat in kritysk ferwûne man oan syn ferwûnings ferstoarn wie, wêrtroch't it tal deaden op sân kaam en dat fjouwer fan 'e ferwûnen op 'e [[yntinsive behanneling]] bleaune.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Kyiv shooting death toll rises to seven, mayor says |url=https://www.reuters.com/world/kyiv-shooting-death-toll-rises-seven-mayor-says-2026-04-20/ |access-date=20 April 2026 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

== Dieder ==
De sjitter waard identifisearre as de 57-jierrige '''Dmytro Vasyliovych Vasylchenkov''' (21 april 1968 - 18 april 2026), in Oekraynske boarger berne yn [[Moskou]], Ruslân.&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite news |last=Harding |first=Luke |date=18 April 2026 |title=Investigators examine whether Ukraine terrorist attack was directed by Russia |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/18/terrorist-attack-kyiv-ukraine |access-date=18 April 2026 |work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=18 April 2026 |title=Prosecutor general confirms Kyiv shooter was Moscow-born |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/18/8030747/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Vasylchenkov tsjinne fan 1992 oant 2005 yn 'e striidkrêften fan Oekraïne as motortransportsoldaat, benammen yn 'e oblast [[Odessa (oblast)|Odesa]]. Yn 2007 ferhuze Vasylchenkov nei Ruslân, mar yn 2017 kaam er werom nei Oekraïne en wenne yn [[Bakhmut]] foar't er úteinlik nei it distrikt Holosiivskyi fan Kiev ferhuze.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Neffens de plysje hie Vasylchenkov in oanstriid ta konflikten en hie er periodyk rûzje mei syn buorlju. Yn 2024 waard in strafrjochtlike proseduere oanspand tsjin Vasylchenkov ûnder artikel 125 fan it Wetboek fan Strafrjocht (&quot;it feroarsaakjen fan licht lichaamlik letsel&quot;) nei in fjochterij yn in winkel. De saak waard seponearre doe't beide partijen in skikking berikten. It rjochtbankbeslút stelt dat Vasylchenkov berne is yn Kiev, net yn Moskou, yn tsjinstelling ta de eardere útspraken fan wetshanthaveningsamtners.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |last=Chernysh |first=Oleh |date=2026-04-21 |title=Terrorist attack in Kyiv: why did the patrol officers flee, why did the killer record himself on a dictaphone, and where did he get the weapon? |trans-title= |url=https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260422032952/https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |archive-date=2026-04-22 |access-date=2026-04-22 |website=[[BBC News Ukrainian]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

''[[The Guardian]]'' sitearre rapporten dy't seine dat er anty-Oekraïnske en [[Antysemitisme|antysemityske]] berjochten op sosjale media pleatst hie, winske dat Ruslân Bakhmut earder finzen nommen hie, it rjocht fan Oekraïne om te bestean ûntkend hie, en fantasearre oer it &quot;suverjen&quot; fan 'e maatskippij mei de metoaden fan [[Adolf Hitler]].&lt;ref name=&quot;guardian&quot; /&gt;

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Kiëv]]
[[Kategory:Skiednis fan de Oekraïne]]
[[Kategory:Sjitpartij]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>57twdbvx9p8fc3rwbzeo8gsohbn0775</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228629</id>
      <parentid>1228627</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referinsjes */ bytsje opromje...</comment>
      <origin>1228629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8522" sha1="jhmdlleqkmhf1i1x1ga1hdz949weczx" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Kyiv bodycam footage screenshot censor.png|thumb|Bylden fan 'e earste sjitsêne|300px]]
Op [[18 april]] [[2026]] wie der in [[sjitpartij]] útrinnend op in [[massamoard]] yn 'e wyk Demiivka fan it Holosiivskyi-distrikt fan [[Kiëv|Kiev]], [[Oekraïne]], doe't in man it fjoer iepene op syn buorlju en foarbygongers op strjitte foar't hy in supermerk yngie, dêr't er [[gizeling (misdriuw)|gizelder]]s naam foar't hy troch de plysje deasketten waard yn in sjitpartij. Acht minsken, wêrûnder de dieder, waarden fermoarde en 13 oaren rekken ferwûne.

De dieder waard identifisearre as de 57-jierrige Dmytro Vasylchenkov, in yn [[Ruslân]] berne Oekraynske boarger.

== Sjitten ==
Om 16.32 oere krige de plysje in melding oer in rûzje tusken buorlju yn it Demiivka-gebiet fan it Holosiivskyi-distrikt fan Kiev. Vasylchenkov wie earst bewapene mei in rubberen kûgelpistoal en skeat dêrmei op in buorman. Vasylchenkov bewapene himsels doe mei it [[karabyn]] dat er by de oanfal brûkt hie, en skeat in man, in frou en in jonge. Twa plysjeminsken, dy't wisten dat der in sjitterij wie, kamen op it plak nei't Vasylchenkov werom syn appartemint yngie en it yn 'e brân stutsen hie. De jonge frege de plysjeminsken om syn heit te behanneljen, en doe kaam Vasylchenkov út syn appartemint en iepene it fjoer op 'e ferwûne slachtoffers, de plysje en oare minsken yn 'e buert.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |date=18 April 2026 |title=Police operation underway after shooting in Kyiv’s Holosiyivskyi district kills five |url=https://english.nv.ua/nation/shooting-in-kyiv-one-person-killed-suspect-takes-hostages-50601241.html |access-date=18 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Two Kyiv policemen charged for fleeing mass shooting scene |url=https://english.nv.ua/nation/kyiv-policemen-charged-for-fleeing-mass-shooting-scene-50601702.html |access-date=21 April 2026 |work=[[The New Voice of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt;

Sawat tsien minuten nei't er syn appartemint ferlitten hie, gie Vasylchenkov in Velmart-supermerk yn, dêr't er gizelders naam, himsels binnen barrikadearre hie en ekstra skotten yn 'e winkel lost hie.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=19 April 2026 |title=Ukraine's national police chief discloses details about terrorist who carried out Kyiv shooting |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030827/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; De plysje naam kontakt op mei Vasylchenkov yn 'e winkel en ûnderhannele sawat 40 minuten mei him. De [[plysje]] beskreau syn gedrach as &quot;gaoatysk&quot; en murk op dat er gjin spesifike easken stelde. Nei't ûnderhannelings mislearre wiene, bestoarme de plysje de supermerk. Vasylchenkov waard fermoarde yn 'e dêropfolgjende sjitterij nei in offisjele opdracht om him &quot;te eliminearjen&quot;.&lt;ref name=&quot;x757&quot;&gt;{{cite web | last=Armstrong | first=Kathryn | title=Ukraine: At least six dead in Kyiv as gunman opens fire | website=BBC | date=18 April 2026 | url=https://www.bbc.com/news/articles/cm25r1vkx4lo | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d502&quot;&gt;{{cite web | last=Mazumdaru | first=Srinivas | title=Ukraine: Police shoot dead gunman who killed several in Kyiv | website=DW | date=18 April 2026 | url=https://www.dw.com/en/ukraine-police-shoot-dead-gunman-who-killed-several-in-kyiv/a-76843205 | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d503&quot;&gt;{{cite web | last=Ogirenko| first=Valentyn| title=Six die in Kyiv shooting, hostage situation; police kill suspect | website=Reuters | date=18 April 2026 | url=https://www.reuters.com/world/europe/shooter-opens-fire-kyiv-district-several-dead-mayor-says-2026-04-18/ | access-date=18 April 2026}}&lt;/ref&gt; Ien gizelder waard fermoarde by de patstelling en de fjouwer oerbleaune gizelders waarden mei súkses rêden troch de plysje.&lt;ref name=&quot;BNO&quot;&gt;{{Cite news |date=April 18, 2026 |title=7 dead, including gunman, after shooting spree in Kyiv, Ukraine |url=https://bnonews.com/index.php/2026/04/7-dead-including-gunman-after-shooting-spree-in-kyiv-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[BNO News]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Hayden |first=Jones |date=18 April 2026 |title=At least 5 killed by gunman in Kyiv shooting |url=https://www.politico.eu/article/at-least-5-killed-by-gunman-in-kyiv-shooting/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Politico]]}}&lt;/ref&gt;

== Slachtoffers ==
De [[boargemaster]] fan Kiev, Vitali Klitschko, sei yn earste ynstânsje dat seis minsken omkamen, wêrûnder de wapene man, en 15 oaren ferwûne rekken, mar in frou dy't slim ferwûne rekke, stoar letter oan har ferwûnings. Under de ferwûnen wiene in bern fan 12 jier en in bern fan 4 moannen âld.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |last=Pohorilov |first=Stanislav |date=19 April 2026 |title=Terrorist attack in Kyiv on 18 April: eight people remain in hospital, one critically injured |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/19/8030803/ |access-date=19 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Acht minsken wiene op 19 april noch yn it sikehûs.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=April 19, 2026 |title=Eight remain in hospital after Kyiv shooting that killed six, mayor says |url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-kyiv-shooting-russia-zelensky-ukraine/ |access-date=April 18, 2026 |publisher=[[The Globe and Mail]]}}&lt;/ref&gt; Op 20 april melde Klitschko dat in kritysk ferwûne man oan syn ferwûnings ferstoarn wie, wêrtroch't it tal deaden op sân kaam en dat fjouwer fan 'e ferwûnen op 'e [[yntinsive behanneling]] bleaune.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 April 2026 |title=Kyiv shooting death toll rises to seven, mayor says |url=https://www.reuters.com/world/kyiv-shooting-death-toll-rises-seven-mayor-says-2026-04-20/ |access-date=20 April 2026 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

== Dieder ==
De sjitter waard identifisearre as de 57-jierrige '''Dmytro Vasyliovych Vasylchenkov''' (21 april 1968 - 18 april 2026), in Oekraynske boarger berne yn [[Moskou]], Ruslân.&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite news |last=Harding |first=Luke |date=18 April 2026 |title=Investigators examine whether Ukraine terrorist attack was directed by Russia |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/18/terrorist-attack-kyiv-ukraine |access-date=18 April 2026 |work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Tyshchenko |first=Kateryna |date=18 April 2026 |title=Prosecutor general confirms Kyiv shooter was Moscow-born |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/04/18/8030747/ |access-date=18 April 2026 |work=[[Ukrainska Pravda]]}}&lt;/ref&gt; Vasylchenkov tsjinne fan 1992 oant 2005 yn 'e striidkrêften fan Oekraïne as motortransportsoldaat, benammen yn 'e oblast [[Odessa (oblast)|Odesa]]. Yn 2007 ferhuze Vasylchenkov nei Ruslân, mar yn 2017 kaam er werom nei Oekraïne en wenne yn [[Bakhmut]] foar't er úteinlik nei it distrikt Holosiivskyi fan Kiev ferhuze.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Neffens de plysje hie Vasylchenkov in oanstriid ta konflikten en hie er periodyk rûzje mei syn buorlju. Yn 2024 waard in strafrjochtlike proseduere oanspand tsjin Vasylchenkov ûnder artikel 125 fan it Wetboek fan Strafrjocht (&quot;it feroarsaakjen fan licht lichaamlik letsel&quot;) nei in fjochterij yn in winkel. De saak waard seponearre doe't beide partijen in skikking berikten. It rjochtbankbeslút stelt dat Vasylchenkov berne is yn Kiev, net yn Moskou, yn tsjinstelling ta de eardere útspraken fan wetshanthaveningsamtners.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |last=Chernysh |first=Oleh |date=2026-04-21 |title=Terrorist attack in Kyiv: why did the patrol officers flee, why did the killer record himself on a dictaphone, and where did he get the weapon? |trans-title= |url=https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260422032952/https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c9vl9ygvk9yo |archive-date=2026-04-22 |access-date=2026-04-22 |website=[[BBC News Ukrainian]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

''[[The Guardian]]'' sitearre rapporten dy't seine dat er anty-Oekraïnske en [[Antysemitisme|antysemityske]] berjochten op sosjale media pleatst hie, winske dat Ruslân Bakhmut earder finzen nommen hie, it rjocht fan Oekraïne om te bestean ûntkend hie, en fantasearre oer it &quot;suverjen&quot; fan 'e maatskippij mei de metoaden fan [[Adolf Hitler]].&lt;ref name=&quot;guardian&quot; /&gt;

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references /&gt;
}}

[[Kategory:Kiëv]]
[[Kategory:Skiednis fan de Oekraïne]]
[[Kategory:Sjitpartij]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>jhmdlleqkmhf1i1x1ga1hdz949weczx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Intelligenzaktion</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191290</id>
    <revision>
      <id>1228580</id>
      <timestamp>2026-04-25T12:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Ofbyld:Execution in Piaśnica forest.jpg|thumb|Eksekúsje yn 'e bosken fan Piaśnica yn it ramt fan 'e ''Inteligenzaktion''.]] De '''Intelligenzaktion''' wie in systematyske [[genoside]]-kampanje fan [[Nazy-Dútslân]] oan it begjin fan 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] yn [[Poalen]], rjochte op it folslein útroegjen fan 'e Poalske boppelaach. De besetter seach de Poalske yntelliginsje — leararen, geastliken, dokters, keunstners en politisy — as in grutte hinder foar it ge...&quot;</comment>
      <origin>1228580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="nlwp1m8icpcu2x633l57cpkmi3hlfyh" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Execution in Piaśnica forest.jpg|thumb|Eksekúsje yn 'e bosken fan Piaśnica yn it ramt fan 'e ''Inteligenzaktion''.]]
De '''Intelligenzaktion''' wie in systematyske [[genoside]]-kampanje fan [[Nazy-Dútslân]] oan it begjin fan 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] yn [[Poalen]], rjochte op it folslein útroegjen fan 'e Poalske boppelaach. De besetter seach de Poalske yntelliginsje — leararen, geastliken, dokters, keunstners en politisy — as in grutte hinder foar it germanisearjen fan it lân, om't hja de dragers wiene fan 'e nasjonale identiteit en kultuer.

Troch de elite te fermoardzjen, hope de [[SS]] de Poalen te degradearjen ta in folk fan slave-arbeiders sûnder lieders of histoarysk besef. De aksje fûn benammen plak tusken 1939 en 1940 en koste oan likernôch 100.000 Poalen it libben. In grut part waard daliks eksekutearre yn massaslachtings yn bosken (lykas de moarden yn [[Wielka Piaśnica|Piaśnica]]), wylst oaren nei de earste [[konsintraasjekamp]]en lykas [[Mauthausen]] stjoerd waarden. 

De aksje fûn plak yn alle gruttere stêden en regio's fan Poalen. Sa wiene der spesifike operaasjes lykas de ''Intelligenzaktion Posen'' (Poznań), ''Intelligenzaktion Litzmannstadt'' (Łódź) en de ''Sonderaktion Krakau'', dêr't heechleararen fan 'e universiteit massaal oppakt waarden. Yn it westen fan it lân fûnen yn 'e bosken fan Piaśnica massaslachtings plak dy't tûzenen it libben kosten.

{{CommonsBalke|Poland in World War II}}
[[Kategory:Nazy-Dútslân]]
[[Kategory:Poalen yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Genoside]]</text>
      <sha1>nlwp1m8icpcu2x633l57cpkmi3hlfyh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228630</id>
      <parentid>1228580</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:31:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1655" sha1="042vpo9fjxpkwp3yfc98fltan52xb26" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Execution in Piaśnica forest.jpg|thumb|Eksekúsje yn 'e bosken fan Piaśnica yn it ramt fan 'e ''Inteligenzaktion''.]]
De '''Intelligenzaktion''' wie in systematyske [[genoside]]-kampanje fan [[Nazy-Dútslân]] oan it begjin fan 'e [[Twadde Wrâldoarloch]] yn 1939 en 1940 yn [[Poalen]], rjochte op it folslein útrûgjen fan 'e boppelaach fan 'e Poalske befolking. De besetter seach de Poalske [[intelligentsia]] — leararen, geastliken, dokters, keunstners en politisy — as in grutte hinder foar it germanisearjen fan it lân, om't hja de dragers wiene fan 'e nasjonale identiteit en kultuer.

Troch de elite te fermoardzjen, hope de [[SS]] de Poalen te degradearjen ta in folk fan slave-arbeiders sûnder lieders of histoarysk besef. De aksje fûn benammen plak tusken 1939 en 1940 en koste oan likernôch 100.000 Poalen it libben. In grut part waard daliks eksekutearre yn massaslachtings yn bosken (lykas de moarden yn [[Wielka Piaśnica|Piaśnica]]), wylst oaren nei de earste [[konsintraasjekamp]]en lykas [[Mauthausen]] stjoerd waarden. 

De aksje fûn plak yn alle gruttere stêden en regio's fan Poalen. Sa wiene der spesifike operaasjes lykas de ''Intelligenzaktion Posen'' (Poznań), ''Intelligenzaktion Litzmannstadt'' (Łódź) en de ''Sonderaktion Krakau'', dêr't heechleararen fan 'e universiteit massaal oppakt waarden. Yn it westen fan it lân fûnen yn 'e bosken fan Piaśnica massaslachtings plak dy't tûzenen it libben kosten.

{{CommonsBalke|Poland in World War II}}
[[Kategory:Nazy-Dútslân]]
[[Kategory:Poalen yn de Twadde Wrâldkriich]]
[[Kategory:Genoside]]
[[Kategory:Barren yn 1939]]
[[Kategory:Barren yn 1940]]</text>
      <sha1>042vpo9fjxpkwp3yfc98fltan52xb26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>List fan plakken yn Fidzjy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191291</id>
    <revision>
      <id>1228581</id>
      <timestamp>2026-04-25T12:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <comment>Nij</comment>
      <origin>1228581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2444" sha1="4shrh3iahhudxemps8t1ptwo2dapa6z" xml:space="preserve">[[File:Fiji-map.gif|thumb|250px|Kaart fan [[Fidzjy]]]]
[[File:Suva,_Fiji_52.jpg|thumb|right|250px|[[Suva]], haadstêd fan [[Fidzjy]]]]

Dit is in '''list mei stêden en doarpen yn Fidzjy'''.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web |title=2017 Population and Housing Census, Administrative Report, 2018 |url=https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |website=Fiji Bureau of Statistics |access-date=9 August 2023 |page=27 |date=September 2018 |archive-date=14 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614014422/https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== List ==
Dizze list lit de befolking sjen fan 'e top 10 stêden/doarpen yn Fidzjy op basis fan befolking, neffens de meast resinte jierren wêryn't elk fan harren teld is. [[Suva]], de haadstêd, is de meast befolke stedske plak yn it lân, mei in befolking fan 101.166 yn 2025.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suva, Fiji Population 2024|url=https://worldpopulationreview.com/cities/fiji/suva|access-date=2024-12-18|website=worldpopulationreview.com}}&lt;/ref&gt; De oerbleaune stedske gebieten dy't hjir net opnommen binne, kinne hjirûnder yn dizze tabel fûn wurde.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!'''Rang'''
!'''Stêd of Doarp'''
!'''Befolking'''
|-
|1
|[[Suva]]
|101.166
|-
|2
|[[Lautoka]]
|74.841
|-
|3
|[[Nasinu]]
|73.673
|-
|4
|[[Nausori]]
|57.866
|-
|5
|[[Nadi]]
|48.164
|-
|6
|[[Labasa]]
|27.949
|-
|7
|[[Lami, Fiji|Lami]]
|22.030
|-
|8
|[[Sigatoka]]
|17.622
|-
|9
|[[Ba, Fidzjy|Ba]]
|14.596
|-
|10
|[[Vaileka|Rakiraki]]
|6.325
|}

== Stêden ==

* [[Suva]]
* [[Lautoka]]

== Ynkorporearre doarpen ==
De Fidzjaanske wet definiearret &quot;doarpen&quot; as urbanisearre gebieten dy't opnommen binne as gemeentlike lichems, bestjoerd troch gemeenterieden.

* [[Ba, Fidzjy|Ba]]
* [[Labasa]]
* [[Lami, Fiji|Lami]]
* [[Levuka]]
* [[Nadi]]
* [[Nasinu]]
* [[Nausori]]
* [[Vaileka|Rakiraki]]
* [[Savusavu]]
* [[Sigatoka]]
* [[Tavua, Fiji|Tavua]]

== Net-ynkorporearre doarpen ==
De folgjende plakken binne ferstedske, mar binne net gemeentlik organisearre. Se binne stedske gebieten foar statistyske doelen.

* [[Korovou]]
* [[Matei, Fiji|Matei]]
* [[Nabouwalu]]
* [[Naqara, Fiji|Naqara]]
* [[Navua]]
* [[Pacific Harbour]]
* [[Seaqaqa]]
* [[Vatukoula]]

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Befolke plakken yn Fidzjy]]
[[Kategory:Listen fan stêden yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>4shrh3iahhudxemps8t1ptwo2dapa6z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228582</id>
      <parentid>1228581</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T12:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <origin>1228582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2433" sha1="pz0icckbgs9py81l7kugdnpweihsapa" xml:space="preserve">[[File:Fiji-map.gif|thumb|250px|Kaart fan [[Fidzjy]]]]
[[File:Suva,_Fiji_52.jpg|thumb|right|250px|[[Suva]], haadstêd fan [[Fidzjy]]]]

Dit is in '''list mei stêden en doarpen yn Fidzjy'''.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web |title=2017 Population and Housing Census, Administrative Report, 2018 |url=https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |website=Fiji Bureau of Statistics |access-date=9 August 2023 |page=27 |date=September 2018 |archive-date=14 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614014422/https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== List ==
Dizze list lit de befolking sjen fan 'e top 10 stêden/doarpen yn Fidzjy op basis fan befolking, neffens de meast resinte jierren wêryn't elk fan harren teld is. [[Suva]], de haadstêd, is de meast befolke stedske plak yn it lân, mei in befolking fan 101.166 yn 2025.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suva, Fiji Population 2024|url=https://worldpopulationreview.com/cities/fiji/suva|access-date=2024-12-18|website=worldpopulationreview.com}}&lt;/ref&gt; De oerbleaune stedske gebieten dy't hjir net opnommen binne, kinne hjirûnder yn dizze tabel fûn wurde.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!'''Rang'''
!'''Stêd of Doarp'''
!'''Befolking'''
|-
|1
|[[Suva]]
|101.166
|-
|2
|[[Lautoka]]
|74.841
|-
|3
|[[Nasinu]]
|73.673
|-
|4
|[[Nausori]]
|57.866
|-
|5
|[[Nadi]]
|48.164
|-
|6
|[[Labasa]]
|27.949
|-
|7
|[[Lami, Fiji|Lami]]
|22.030
|-
|8
|[[Sigatoka]]
|17.622
|-
|9
|[[Ba, Fidzjy|Ba]]
|14.596
|-
|10
|[[Vaileka|Rakiraki]]
|6.325
|}

== Stêden ==

* [[Suva]]
* [[Lautoka]]

== Ynkorporearre doarpen ==
De Fidzjaanske wet definiearret &quot;doarpen&quot; as urbanisearre gebieten dy't opnommen binne as gemeentlike lichems, bestjoerd troch gemeenterieden.

* [[Ba, Fidzjy|Ba]]
* [[Labasa]]
* [[Lami, Fiji|Lami]]
* [[Levuka]]
* [[Nadi]]
* [[Nasinu]]
* [[Nausori]]
* [[Vaileka|Rakiraki]]
* [[Savusavu]]
* [[Sigatoka]]
* [[Tavua, Fiji|Tavua]]

== Net-ynkorporearre doarpen ==
De folgjende plakken binne ferstedske, mar binne net gemeentlik organisearre. Se binne stedske gebieten foar statistyske doelen.

* [[Korovou]]
* [[Matei, Fiji|Matei]]
* [[Nabouwalu]]
* [[Naqara, Fiji|Naqara]]
* [[Navua]]
* [[Pacific Harbour]]
* [[Seaqaqa]]
* [[Vatukoula]]

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Plak yn Fidzjy]]
[[Kategory:Listen fan stêden yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>pz0icckbgs9py81l7kugdnpweihsapa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228583</id>
      <parentid>1228582</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T12:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <comment>Bywurke statistiken</comment>
      <origin>1228583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2433" sha1="obaym7hn8c0ndqevqgp2v8xlus68ymc" xml:space="preserve">[[File:Fiji-map.gif|thumb|250px|Kaart fan [[Fidzjy]]]]
[[File:Suva,_Fiji_52.jpg|thumb|right|250px|[[Suva]], haadstêd fan [[Fidzjy]]]]

Dit is in '''list mei stêden en doarpen yn Fidzjy'''.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web |title=2017 Population and Housing Census, Administrative Report, 2018 |url=https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |website=Fiji Bureau of Statistics |access-date=9 August 2023 |page=27 |date=September 2018 |archive-date=14 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614014422/https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== List ==
Dizze list lit de befolking sjen fan 'e top 10 stêden/doarpen yn Fidzjy op basis fan befolking, neffens de meast resinte jierren wêryn't elk fan harren teld is. [[Suva]], de haadstêd, is de meast befolke stedske plak yn it lân, mei in befolking fan 102.103 yn 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suva, Fiji Population 2024|url=https://worldpopulationreview.com/cities/fiji/suva|access-date=2024-12-18|website=worldpopulationreview.com}}&lt;/ref&gt; De oerbleaune stedske gebieten dy't hjir net opnommen binne, kinne hjirûnder yn dizze tabel fûn wurde.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!'''Rang'''
!'''Stêd of Doarp'''
!'''Befolking'''
|-
|1
|[[Suva]]
|102.103
|-
|2
|[[Lautoka]]
|74.841
|-
|3
|[[Nasinu]]
|73.673
|-
|4
|[[Nausori]]
|57.866
|-
|5
|[[Nadi]]
|48.164
|-
|6
|[[Labasa]]
|27.949
|-
|7
|[[Lami, Fiji|Lami]]
|22.030
|-
|8
|[[Sigatoka]]
|17.622
|-
|9
|[[Ba, Fidzjy|Ba]]
|14.596
|-
|10
|[[Vaileka|Rakiraki]]
|6.325
|}

== Stêden ==

* [[Suva]]
* [[Lautoka]]

== Ynkorporearre doarpen ==
De Fidzjaanske wet definiearret &quot;doarpen&quot; as urbanisearre gebieten dy't opnommen binne as gemeentlike lichems, bestjoerd troch gemeenterieden.

* [[Ba, Fidzjy|Ba]]
* [[Labasa]]
* [[Lami, Fiji|Lami]]
* [[Levuka]]
* [[Nadi]]
* [[Nasinu]]
* [[Nausori]]
* [[Vaileka|Rakiraki]]
* [[Savusavu]]
* [[Sigatoka]]
* [[Tavua, Fiji|Tavua]]

== Net-ynkorporearre doarpen ==
De folgjende plakken binne ferstedske, mar binne net gemeentlik organisearre. Se binne stedske gebieten foar statistyske doelen.

* [[Korovou]]
* [[Matei, Fiji|Matei]]
* [[Nabouwalu]]
* [[Naqara, Fiji|Naqara]]
* [[Navua]]
* [[Pacific Harbour]]
* [[Seaqaqa]]
* [[Vatukoula]]

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Plak yn Fidzjy]]
[[Kategory:Listen fan stêden yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>obaym7hn8c0ndqevqgp2v8xlus68ymc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228601</id>
      <parentid>1228583</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T16:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1228601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2437" sha1="dsp1m1c1ai9pp8nmzhpfvylztjwttfx" xml:space="preserve">[[File:Fiji-map.gif|thumb|250px|Kaart fan [[Fidzjy]]]]
[[File:Suva,_Fiji_52.jpg|thumb|right|250px|[[Suva]], haadstêd fan [[Fidzjy]]]]

Dit is in '''list mei stêden en doarpen yn [[Fidzjy]]'''.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web |title=2017 Population and Housing Census, Administrative Report, 2018 |url=https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |website=Fiji Bureau of Statistics |access-date=9 August 2023 |page=27 |date=September 2018 |archive-date=14 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614014422/https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== List ==
Dizze list lit de befolking sjen fan 'e top 10 stêden/doarpen yn Fidzjy op basis fan befolking, neffens de meast resinte jierren wêryn't elk fan harren teld is. [[Suva]], de haadstêd, is de meast befolke stedske plak yn it lân, mei in befolking fan 102.103 yn 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suva, Fiji Population 2024|url=https://worldpopulationreview.com/cities/fiji/suva|access-date=2024-12-18|website=worldpopulationreview.com}}&lt;/ref&gt; De oerbleaune stedske gebieten dy't hjir net opnommen binne, kinne hjirûnder yn dizze tabel fûn wurde.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!'''Rang'''
!'''Stêd of Doarp'''
!'''Befolking'''
|-
|1
|[[Suva]]
|102.103
|-
|2
|[[Lautoka]]
|74.841
|-
|3
|[[Nasinu]]
|73.673
|-
|4
|[[Nausori]]
|57.866
|-
|5
|[[Nadi]]
|48.164
|-
|6
|[[Labasa]]
|27.949
|-
|7
|[[Lami, Fiji|Lami]]
|22.030
|-
|8
|[[Sigatoka]]
|17.622
|-
|9
|[[Ba, Fidzjy|Ba]]
|14.596
|-
|10
|[[Vaileka|Rakiraki]]
|6.325
|}

== Stêden ==

* [[Suva]]
* [[Lautoka]]

== Ynkorporearre doarpen ==
De Fidzjaanske wet definiearret &quot;doarpen&quot; as urbanisearre gebieten dy't opnommen binne as gemeentlike lichems, bestjoerd troch gemeenterieden.

* [[Ba, Fidzjy|Ba]]
* [[Labasa]]
* [[Lami, Fiji|Lami]]
* [[Levuka]]
* [[Nadi]]
* [[Nasinu]]
* [[Nausori]]
* [[Vaileka|Rakiraki]]
* [[Savusavu]]
* [[Sigatoka]]
* [[Tavua, Fiji|Tavua]]

== Net-ynkorporearre doarpen ==
De folgjende plakken binne ferstedske, mar binne net gemeentlik organisearre. Se binne stedske gebieten foar statistyske doelen.

* [[Korovou]]
* [[Matei, Fiji|Matei]]
* [[Nabouwalu]]
* [[Naqara, Fiji|Naqara]]
* [[Navua]]
* [[Pacific Harbour]]
* [[Seaqaqa]]
* [[Vatukoula]]

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Plak yn Fidzjy]]
[[Kategory:Listen fan stêden yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>dsp1m1c1ai9pp8nmzhpfvylztjwttfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228631</id>
      <parentid>1228601</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[List fan stêden en doarpen yn Fidzjy]] omneamd ta [[List fan plakken yn Fidzjy]]: frysker</comment>
      <origin>1228601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2437" sha1="dsp1m1c1ai9pp8nmzhpfvylztjwttfx" xml:space="preserve">[[File:Fiji-map.gif|thumb|250px|Kaart fan [[Fidzjy]]]]
[[File:Suva,_Fiji_52.jpg|thumb|right|250px|[[Suva]], haadstêd fan [[Fidzjy]]]]

Dit is in '''list mei stêden en doarpen yn [[Fidzjy]]'''.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web |title=2017 Population and Housing Census, Administrative Report, 2018 |url=https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |website=Fiji Bureau of Statistics |access-date=9 August 2023 |page=27 |date=September 2018 |archive-date=14 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614014422/https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== List ==
Dizze list lit de befolking sjen fan 'e top 10 stêden/doarpen yn Fidzjy op basis fan befolking, neffens de meast resinte jierren wêryn't elk fan harren teld is. [[Suva]], de haadstêd, is de meast befolke stedske plak yn it lân, mei in befolking fan 102.103 yn 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suva, Fiji Population 2024|url=https://worldpopulationreview.com/cities/fiji/suva|access-date=2024-12-18|website=worldpopulationreview.com}}&lt;/ref&gt; De oerbleaune stedske gebieten dy't hjir net opnommen binne, kinne hjirûnder yn dizze tabel fûn wurde.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!'''Rang'''
!'''Stêd of Doarp'''
!'''Befolking'''
|-
|1
|[[Suva]]
|102.103
|-
|2
|[[Lautoka]]
|74.841
|-
|3
|[[Nasinu]]
|73.673
|-
|4
|[[Nausori]]
|57.866
|-
|5
|[[Nadi]]
|48.164
|-
|6
|[[Labasa]]
|27.949
|-
|7
|[[Lami, Fiji|Lami]]
|22.030
|-
|8
|[[Sigatoka]]
|17.622
|-
|9
|[[Ba, Fidzjy|Ba]]
|14.596
|-
|10
|[[Vaileka|Rakiraki]]
|6.325
|}

== Stêden ==

* [[Suva]]
* [[Lautoka]]

== Ynkorporearre doarpen ==
De Fidzjaanske wet definiearret &quot;doarpen&quot; as urbanisearre gebieten dy't opnommen binne as gemeentlike lichems, bestjoerd troch gemeenterieden.

* [[Ba, Fidzjy|Ba]]
* [[Labasa]]
* [[Lami, Fiji|Lami]]
* [[Levuka]]
* [[Nadi]]
* [[Nasinu]]
* [[Nausori]]
* [[Vaileka|Rakiraki]]
* [[Savusavu]]
* [[Sigatoka]]
* [[Tavua, Fiji|Tavua]]

== Net-ynkorporearre doarpen ==
De folgjende plakken binne ferstedske, mar binne net gemeentlik organisearre. Se binne stedske gebieten foar statistyske doelen.

* [[Korovou]]
* [[Matei, Fiji|Matei]]
* [[Nabouwalu]]
* [[Naqara, Fiji|Naqara]]
* [[Navua]]
* [[Pacific Harbour]]
* [[Seaqaqa]]
* [[Vatukoula]]

== Referinsjes ==
&lt;references /&gt;
[[Kategory:Plak yn Fidzjy]]
[[Kategory:Listen fan stêden yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>dsp1m1c1ai9pp8nmzhpfvylztjwttfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228633</id>
      <parentid>1228631</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>red</comment>
      <origin>1228633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2439" sha1="nybolfn5m23wnqkc4ai3pvvz7hfuo6k" xml:space="preserve">[[File:Fiji-map.gif|thumb|250px|Kaart fan [[Fidzjy]]]]
[[File:Suva,_Fiji_52.jpg|thumb|right|250px|[[Suva]], haadstêd fan [[Fidzjy]]]]

Dit is in '''list fan plakken yn [[Fidzjy]]'''.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web |title=2017 Population and Housing Census, Administrative Report, 2018 |url=https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |website=Fiji Bureau of Statistics |access-date=9 August 2023 |page=27 |date=September 2018 |archive-date=14 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614014422/https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== List ==
Dizze list lit de befolking sjen fan 'e top 10 stêden/doarpen yn Fidzjy op basis fan befolking, neffens de meast resinte jierren wêryn't elk fan harren teld is. [[Suva]], de haadstêd, is de meast befolke stedske plak yn it lân, mei in befolking fan 102.103 yn 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suva, Fiji Population 2024|url=https://worldpopulationreview.com/cities/fiji/suva|access-date=2024-12-18|website=worldpopulationreview.com}}&lt;/ref&gt; De oerbleaune stedske gebieten dy't hjir net opnommen binne, kinne hjirûnder yn dizze tabel fûn wurde.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!'''Rang'''
!'''Stêd of Doarp'''
!'''Befolking'''
|-
|1
|[[Suva]]
|102.103
|-
|2
|[[Lautoka]]
|74.841
|-
|3
|[[Nasinu]]
|73.673
|-
|4
|[[Nausori]]
|57.866
|-
|5
|[[Nadi]]
|48.164
|-
|6
|[[Labasa]]
|27.949
|-
|7
|[[Lami, Fiji|Lami]]
|22.030
|-
|8
|[[Sigatoka]]
|17.622
|-
|9
|[[Ba, Fidzjy|Ba]]
|14.596
|-
|10
|[[Vaileka|Rakiraki]]
|6.325
|}

== Stêden ==

* [[Suva]]
* [[Lautoka]]

== Ynkorporearre doarpen ==
De Fidzjaanske wet definiearret &quot;doarpen&quot; as urbanisearre gebieten dy't opnommen binne as gemeentlike lichems, bestjoerd troch gemeenterieden.

* [[Ba, Fidzjy|Ba]]
* [[Labasa]]
* [[Lami, Fiji|Lami]]
* [[Levuka]]
* [[Nadi]]
* [[Nasinu]]
* [[Nausori]]
* [[Vaileka|Rakiraki]]
* [[Savusavu]]
* [[Sigatoka]]
* [[Tavua, Fiji|Tavua]]

== Net-ynkorporearre doarpen ==
De folgjende plakken binne ferstedske, mar binne net gemeentlik organisearre. Se binne stedske gebieten foar statistyske doelen.

* [[Korovou]]
* [[Matei, Fiji|Matei]]
* [[Nabouwalu]]
* [[Naqara, Fiji|Naqara]]
* [[Navua]]
* [[Pacific Harbour]]
* [[Seaqaqa]]
* [[Vatukoula]]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references /&gt;
}}

[[Kategory:Plak yn Fidzjy| ]]
[[Kategory:List fan plakken yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>nybolfn5m23wnqkc4ai3pvvz7hfuo6k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228638</id>
      <parentid>1228633</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Net-ynkorporearre doarpen */</comment>
      <origin>1228638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2446" sha1="bek1i2gjp488bgj8cwjad1qy2mkboda" xml:space="preserve">[[File:Fiji-map.gif|thumb|250px|Kaart fan [[Fidzjy]]]]
[[File:Suva,_Fiji_52.jpg|thumb|right|250px|[[Suva]], haadstêd fan [[Fidzjy]]]]

Dit is in '''list fan plakken yn [[Fidzjy]]'''.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web |title=2017 Population and Housing Census, Administrative Report, 2018 |url=https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |website=Fiji Bureau of Statistics |access-date=9 August 2023 |page=27 |date=September 2018 |archive-date=14 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614014422/https://www.statsfiji.gov.fj/component/advlisting/?view=download&amp;format=raw&amp;fileId=5970 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== List ==
Dizze list lit de befolking sjen fan 'e top 10 stêden/doarpen yn Fidzjy op basis fan befolking, neffens de meast resinte jierren wêryn't elk fan harren teld is. [[Suva]], de haadstêd, is de meast befolke stedske plak yn it lân, mei in befolking fan 102.103 yn 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suva, Fiji Population 2024|url=https://worldpopulationreview.com/cities/fiji/suva|access-date=2024-12-18|website=worldpopulationreview.com}}&lt;/ref&gt; De oerbleaune stedske gebieten dy't hjir net opnommen binne, kinne hjirûnder yn dizze tabel fûn wurde.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!'''Rang'''
!'''Stêd of Doarp'''
!'''Befolking'''
|-
|1
|[[Suva]]
|102.103
|-
|2
|[[Lautoka]]
|74.841
|-
|3
|[[Nasinu]]
|73.673
|-
|4
|[[Nausori]]
|57.866
|-
|5
|[[Nadi]]
|48.164
|-
|6
|[[Labasa]]
|27.949
|-
|7
|[[Lami, Fiji|Lami]]
|22.030
|-
|8
|[[Sigatoka]]
|17.622
|-
|9
|[[Ba, Fidzjy|Ba]]
|14.596
|-
|10
|[[Vaileka|Rakiraki]]
|6.325
|}

== Stêden ==

* [[Suva]]
* [[Lautoka]]

== Ynkorporearre doarpen ==
De Fidzjaanske wet definiearret &quot;doarpen&quot; as urbanisearre gebieten dy't opnommen binne as gemeentlike lichems, bestjoerd troch gemeenterieden.

* [[Ba, Fidzjy|Ba]]
* [[Labasa]]
* [[Lami, Fiji|Lami]]
* [[Levuka]]
* [[Nadi]]
* [[Nasinu]]
* [[Nausori]]
* [[Vaileka|Rakiraki]]
* [[Savusavu]]
* [[Sigatoka]]
* [[Tavua, Fiji|Tavua]]

== Net-ynkorporearre doarpen ==
De folgjende plakken binne ferstedske, mar binne net gemeentlik organisearre. Se binne stedske gebieten foar statistyske doelen.

* [[Korovou]]
* [[Matei, Fiji|Matei]]
* [[Nabouwalu]]
* [[Naqara, Fiji|Naqara]]
* [[Navua]]
* [[Pacific Harbour]]
* [[Seaqaqa]]
* [[Vatukoula]]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references /&gt;
}}

[[Kategory:Plak yn Fidzjy| ]]
[[Kategory:List fan plakken yn Oseaanje|Fidzjy]]</text>
      <sha1>bek1i2gjp488bgj8cwjad1qy2mkboda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>List fan plakken yn Fanûatû</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191292</id>
    <revision>
      <id>1228584</id>
      <timestamp>2026-04-25T12:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;Hjirûnder is in '''diellist fan befolke plakken yn Fanûatû'''. It sil net alle befolke plakken yn [[Fanûatû]] omfetsje, mar allinich de meast opmerklike.  == Befolke plakken == [[File:Port Vila aerial.jpg|thumb|300px|[[Port Vila]], haadstêd fan [[Fanûatû]]]] [[File:Vanuatu-map.jpg|thumb|350px|Kaart fan Fanûatû]] *[[Avire|Avire]] *[[Bunlap]] *[[Butmas]] *[[Endu]] *[[Forari]] *[[Ipikil]] *[[Ipota|Ipota]] *[[Isangel]] *[[Lakatoro]] *[[Lamap]] *[[Loltong]] *[[Longana]...&quot;</comment>
      <origin>1228584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="nrhevjx4d2yi2wl5opie2egspxdhvsw" xml:space="preserve">Hjirûnder is in '''diellist fan befolke plakken yn Fanûatû'''. It sil net alle befolke plakken yn [[Fanûatû]] omfetsje, mar allinich de meast opmerklike.

== Befolke plakken ==
[[File:Port Vila aerial.jpg|thumb|300px|[[Port Vila]], haadstêd fan [[Fanûatû]]]]
[[File:Vanuatu-map.jpg|thumb|350px|Kaart fan Fanûatû]]
*[[Avire|Avire]]
*[[Bunlap]]
*[[Butmas]]
*[[Endu]]
*[[Forari]]
*[[Ipikil]]
*[[Ipota|Ipota]]
*[[Isangel]]
*[[Lakatoro]]
*[[Lamap]]
*[[Loltong]]
*[[Longana]]
*[[Lorevilko]]
*[[Luganville]]
*[[Lenakel]]
*[[Norsup]]
*[[Port Olry]]
*[[Port Vila]] - Haadstêd
*[[Rovo Bay]]
*[[Sola, Fanûatû|Sola]]
*[[Sulphur Bay]]
*[[Whitesands]]

{{Stub}}

[[Kategory:Plak yn Fanûatû]]
[[Kategory:Listen fan stêden yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>nrhevjx4d2yi2wl5opie2egspxdhvsw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228634</id>
      <parentid>1228584</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[List fan befolke plakken yn Fanûatû]] omneamd ta [[List fan plakken yn Fanûatû]]: It wurd &quot;plak&quot; hat yn it Frysk al de betsjutting fan &quot;befolke&quot;. Dit is dûbel.</comment>
      <origin>1228584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="nrhevjx4d2yi2wl5opie2egspxdhvsw" xml:space="preserve">Hjirûnder is in '''diellist fan befolke plakken yn Fanûatû'''. It sil net alle befolke plakken yn [[Fanûatû]] omfetsje, mar allinich de meast opmerklike.

== Befolke plakken ==
[[File:Port Vila aerial.jpg|thumb|300px|[[Port Vila]], haadstêd fan [[Fanûatû]]]]
[[File:Vanuatu-map.jpg|thumb|350px|Kaart fan Fanûatû]]
*[[Avire|Avire]]
*[[Bunlap]]
*[[Butmas]]
*[[Endu]]
*[[Forari]]
*[[Ipikil]]
*[[Ipota|Ipota]]
*[[Isangel]]
*[[Lakatoro]]
*[[Lamap]]
*[[Loltong]]
*[[Longana]]
*[[Lorevilko]]
*[[Luganville]]
*[[Lenakel]]
*[[Norsup]]
*[[Port Olry]]
*[[Port Vila]] - Haadstêd
*[[Rovo Bay]]
*[[Sola, Fanûatû|Sola]]
*[[Sulphur Bay]]
*[[Whitesands]]

{{Stub}}

[[Kategory:Plak yn Fanûatû]]
[[Kategory:Listen fan stêden yn Oseaanje]]</text>
      <sha1>nrhevjx4d2yi2wl5opie2egspxdhvsw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228636</id>
      <parentid>1228634</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="ghzx3c2hj2xprmjsxbej9xj27jcegk0" xml:space="preserve">Hjirûnder is in '''diellist fan plakken yn Fanûatû'''. It sil net alle befolke plakken yn [[Fanûatû]] omfetsje, mar allinich de meast opmerklike.

== Befolke plakken ==
[[File:Port Vila aerial.jpg|thumb|300px|[[Port Vila]], haadstêd fan [[Fanûatû]]]]
[[File:Vanuatu-map.jpg|thumb|350px|Kaart fan Fanûatû]]
*[[Avire|Avire]]
*[[Bunlap]]
*[[Butmas]]
*[[Endu]]
*[[Forari]]
*[[Ipikil]]
*[[Ipota|Ipota]]
*[[Isangel]]
*[[Lakatoro]]
*[[Lamap]]
*[[Loltong]]
*[[Longana]]
*[[Lorevilko]]
*[[Luganville]]
*[[Lenakel]]
*[[Norsup]]
*[[Port Olry]]
*[[Port Vila]] - Haadstêd
*[[Rovo Bay]]
*[[Sola, Fanûatû|Sola]]
*[[Sulphur Bay]]
*[[Whitesands]]

{{Stub}}

[[Kategory:Plak yn Fanûatû| ]]
[[Kategory:List fan plakken yn Oseaanje|Fanuatu]]</text>
      <sha1>ghzx3c2hj2xprmjsxbej9xj27jcegk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Crawley Edge Boatshed</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191293</id>
    <revision>
      <id>1228585</id>
      <timestamp>2026-04-25T13:03:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[File:Blue Boat House 2016-09-04.jpg|right|300px]] De '''Crawley Edge Boatshed''', meastentiids oantsjutten as de ''Blue Boat House'', is in boathûs oan 'e Swanrivier by Matilda Bay, Crawley, yn [[Perth]], [[West-Austraalje]].&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot;&gt;{{cite web |author1=&lt;!-- not stated --&gt; |title=Crawley Edge Boatshed |url=https://www.westernaustralia.com/au/attraction/crawley-edge-boatshed/5e73085f21a71f594d72bc02 |website=westernaustralia.com |publisher=Tourism Western...&quot;</comment>
      <origin>1228585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3425" sha1="pnfdje4rh78ghs7hx76v76zlio9z8jv" xml:space="preserve">[[File:Blue Boat House 2016-09-04.jpg|right|300px]]
De '''Crawley Edge Boatshed''', meastentiids oantsjutten as de ''Blue Boat House'', is in boathûs oan 'e Swanrivier by Matilda Bay, Crawley, yn [[Perth]], [[West-Austraalje]].&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot;&gt;{{cite web |author1=&lt;!-- not stated --&gt; |title=Crawley Edge Boatshed |url=https://www.westernaustralia.com/au/attraction/crawley-edge-boatshed/5e73085f21a71f594d72bc02 |website=westernaustralia.com |publisher=[[Tourism Western Australia]] |access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt; In bekend oriïntaasjepunt,&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hordov |first1=Natalie |title=Crawley history: area named in honour of landowner's mother |url=https://www.communitynews.com.au/western-suburbs-weekly/real-estate/crawley-history-area-named-in-honour-of-landowners-mother/ |accessdate=27 July 2019 |work=Western Suburbs Weekly |date=29 June 2016}}&lt;/ref&gt; it is sûnt de jierren 1940 benammen yn besit fan 'e famylje Nattrass.&lt;ref name=&quot;ag 2014-08-29&quot;&gt;{{cite web |author1=AG staff |title=Boatshed on the edge of Crawley |url=https://www.australiangeographic.com.au/photography/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |website=[[Australian Geographic]] |accessdate=27 July 2019 |date=29 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112050937/https://www.australiangeographic.com.au/archive/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |archive-date=12 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wa 2015-11-15&quot;&gt;{{cite news |last1=Emery |first1=Kate |title=Crawley icon gets an overhaul |url=https://thewest.com.au/news/wa/crawley-icon-gets-an-overhaul-ng-ya-132445 |accessdate=27 July 2019 |work=[[The West Australian]] |date=15 November 2015}}&lt;/ref&gt;

== History ==
De earste ferzje fan it boathûs waard boud yn 'e jierren '30. It kaam earst yn 'e hannen fan 'e famylje Nattrass doe't Roland en Joyce Nattrass it lân derachter yn 1944 kochten as it plak foar harren famyljehûs.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot;&gt;{{cite news|last1=Leaver|first1=Kate|last2=De Poloni|first2=Gian|title=How a little blue boathouse in Perth became the hottest selfie spot on Instagram|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-30/perth-blue-boathouse-in-crawley-becomes-instagram-star/11261312|accessdate=27 July 2019|work=[[ABC News (Australia)]]|date=30 June 2019}}&lt;/ref&gt;

Yn 1972 joech Roland Nattrass it boathûs oan Ron Armstrong. In wat grutter boathûs waard om it orizjineel hinne boud. Yn 'e jierren '90 gie it eigendom fan it boatskip oer nei Barry Kollman.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Yn 2001 waard it boathûs te keap oanbean en kocht troch Peter Nattrass.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

It boathûs wie doe al tige ferfallen. Konfrontearre mei bedrigingen fan 'e oerheid om it te slopen en te ferwiderjen, begon de famylje it wer op te bouwen. Op suggestje fan in famyljefreon, it lokale federale parlemintslid Julie Bishop, waard it boathûs opnij skildere yn in fet blauwe kleur.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Op 6 febrewaris 2004 waard it opknapte boathûs opnij te wetter litten troch de Perth-sylgier Jon Sanders en de Perth-sylgier David Dicks. Ein 2015 krige it in facelift, wêrûnder it opnij skilderjen fan 'e bûtenkant en it ferfangen fan 'e houten steiger troch in nije mei stielen pylons.&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

== Referinsjes ==
{{reflist}}
[[Kategory:Boathuzen]]
[[Kategory:Swanrivier (West-Austraalje)]]</text>
      <sha1>pnfdje4rh78ghs7hx76v76zlio9z8jv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228590</id>
      <parentid>1228585</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T13:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>wurk</comment>
      <origin>1228590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3451" sha1="6ys8ewk4lf1vchmbu321pv33hub5g90" xml:space="preserve">{{Wurk}}
[[File:Blue Boat House 2016-09-04.jpg|right|300px]]
De '''Crawley Edge Boatshed''', meastentiids oantsjutten as de ''Blue Boat House'', is in boathûs oan 'e rivier Swan (rivier)|Swan]] by Matilda Bay, Crawley, yn [[Perth]], [[West-Austraalje]].&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot;&gt;{{cite web |author1=&lt;!-- not stated --&gt; |title=Crawley Edge Boatshed |url=https://www.westernaustralia.com/au/attraction/crawley-edge-boatshed/5e73085f21a71f594d72bc02 |website=westernaustralia.com |publisher=[[Tourism Western Australia]] |access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt; In bekend oriïntaasjepunt,&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hordov |first1=Natalie |title=Crawley history: area named in honour of landowner's mother |url=https://www.communitynews.com.au/western-suburbs-weekly/real-estate/crawley-history-area-named-in-honour-of-landowners-mother/ |accessdate=27 July 2019 |work=Western Suburbs Weekly |date=29 June 2016}}&lt;/ref&gt; it is sûnt de jierren 1940 benammen yn besit fan 'e famylje Nattrass.&lt;ref name=&quot;ag 2014-08-29&quot;&gt;{{cite web |author1=AG staff |title=Boatshed on the edge of Crawley |url=https://www.australiangeographic.com.au/photography/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |website=[[Australian Geographic]] |accessdate=27 July 2019 |date=29 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112050937/https://www.australiangeographic.com.au/archive/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |archive-date=12 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wa 2015-11-15&quot;&gt;{{cite news |last1=Emery |first1=Kate |title=Crawley icon gets an overhaul |url=https://thewest.com.au/news/wa/crawley-icon-gets-an-overhaul-ng-ya-132445 |accessdate=27 July 2019 |work=[[The West Australian]] |date=15 November 2015}}&lt;/ref&gt;

== History ==
De earste ferzje fan it boathûs waard boud yn 'e jierren '30. It kaam earst yn 'e hannen fan 'e famylje Nattrass doe't Roland en Joyce Nattrass it lân derachter yn 1944 kochten as it plak foar harren famyljehûs.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot;&gt;{{cite news|last1=Leaver|first1=Kate|last2=De Poloni|first2=Gian|title=How a little blue boathouse in Perth became the hottest selfie spot on Instagram|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-30/perth-blue-boathouse-in-crawley-becomes-instagram-star/11261312|accessdate=27 July 2019|work=[[ABC News (Australia)]]|date=30 June 2019}}&lt;/ref&gt;

Yn 1972 joech Roland Nattrass it boathûs oan Ron Armstrong. In wat grutter boathûs waard om it orizjineel hinne boud. Yn 'e jierren '90 gie it eigendom fan it boathûs oer nei Barry Kollman.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Yn 2001 waard it boathûs te keap oanbean en kocht troch Peter Nattrass.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

It boathûs wie doe al tige ferfallen. Konfrontearre mei bedrigingen fan 'e oerheid om it te slopen en te ferwiderjen, begon de famylje it wer op te bouwen. Op suggestje fan in famyljefreon, it lokale federale parlemintslid Julie Bishop, waard it boathûs opnij skildere yn in fet blauwe kleur.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Op 6 febrewaris 2004 waard it opknapte boathûs opnij te wetter litten troch de Perth-sylgier Jon Sanders en de Perth-sylgier David Dicks. Ein 2015 krige it in facelift, wêrûnder it opnij skilderjen fan 'e bûtenkant en it ferfangen fan 'e houten steiger troch in nije mei stielen pylons.&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

== Referinsjes ==
{{reflist}}
[[Kategory:Boathuzen]]
[[Kategory:Swanrivier (West-Austraalje)]]</text>
      <sha1>6ys8ewk4lf1vchmbu321pv33hub5g90</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228591</id>
      <parentid>1228590</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T13:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>oanfollinkje fan nl:</comment>
      <origin>1228591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4913" sha1="4pliti3gz0s3zfbe251xix4i44ikuas" xml:space="preserve">[[File:Blue Boat House 2016-09-04.jpg|right|300px]]
De '''Crawley Edge Boatshed''', meastentiids oantsjutten as de ''Blue Boat House'', is in boathûs oan 'e rivier [[Swan (rivier)|Swan]] by Matilda Bay, Crawley, yn [[Perth]], [[West-Austraalje]].&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot;&gt;{{cite web |author1=&lt;!-- not stated --&gt; |title=Crawley Edge Boatshed |url=https://www.westernaustralia.com/au/attraction/crawley-edge-boatshed/5e73085f21a71f594d72bc02 |website=westernaustralia.com |publisher=[[Tourism Western Australia]] |access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt; In bekend oriïntaasjepunt,&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hordov |first1=Natalie |title=Crawley history: area named in honour of landowner's mother |url=https://www.communitynews.com.au/western-suburbs-weekly/real-estate/crawley-history-area-named-in-honour-of-landowners-mother/ |accessdate=27 July 2019 |work=Western Suburbs Weekly |date=29 June 2016}}&lt;/ref&gt; it is sûnt de jierren 1940 benammen yn besit fan 'e famylje Nattrass.&lt;ref name=&quot;ag 2014-08-29&quot;&gt;{{cite web |author1=AG staff |title=Boatshed on the edge of Crawley |url=https://www.australiangeographic.com.au/photography/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |website=[[Australian Geographic]] |accessdate=27 July 2019 |date=29 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112050937/https://www.australiangeographic.com.au/archive/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |archive-date=12 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wa 2015-11-15&quot;&gt;{{cite news |last1=Emery |first1=Kate |title=Crawley icon gets an overhaul |url=https://thewest.com.au/news/wa/crawley-icon-gets-an-overhaul-ng-ya-132445 |accessdate=27 July 2019 |work=[[The West Australian]] |date=15 November 2015}}&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
De earste ferzje fan it boathûs waard boud yn 'e jierren '30. It kaam earst yn 'e hannen fan 'e famylje Nattrass doe't Roland en Joyce Nattrass it lân derachter yn 1944 kochten as it plak foar harren famyljehûs.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot;&gt;{{cite news|last1=Leaver|first1=Kate|last2=De Poloni|first2=Gian|title=How a little blue boathouse in Perth became the hottest selfie spot on Instagram|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-30/perth-blue-boathouse-in-crawley-becomes-instagram-star/11261312|accessdate=27 July 2019|work=[[ABC News (Australia)]]|date=30 June 2019}}&lt;/ref&gt;

Yn 1972 joech Roland Nattrass it boathûs oan Ron Armstrong. In wat grutter boathûs waard om it orizjineel hinne boud. Yn 'e jierren '90 gie it eigendom fan it boathûs oer nei Barry Kollman.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Yn 2001 waard it boathûs te keap oanbean en kocht troch Peter Nattrass.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

It boathûs wie doe al tige ferfallen. Konfrontearre mei bedrigingen fan 'e oerheid om it te slopen en te ferwiderjen, begon de famylje it wer op te bouwen. Op suggestje fan in famyljefreon, it lokale federale parlemintslid Julie Bishop, waard it boathûs opnij skildere yn in blauwe kleur.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Op 6 febrewaris 2004 waard it opknapte boathûs opnij te wetter litten troch de silers Jon Sanders en David Dicks fan Perth. Ein 2015 krige it in facelift, wêrûnder it opnij skilderjen fan 'e bûtenkant en it ferfangen fan 'e houten steiger troch in nije mei stielen pylons.&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

== Toerisme ==
[[File:BoatShed2.webm|thumb|left|Koarte fideo fan it skiphûs]]
Yn 'e 21e iuw is it boathûs in Australysk ikoan wurden en in topattraksje foar toeristen dy't Perth út Aazje wei besykje. Fan juny 2019 ôf ferskynde de hashtag #blueboathouse yn tûzenen Instagram-berjochten. In CNN-artikel dat dy moanne publisearre waard, bewearde dat it boathûs de meast fotografearre reisattraksje yn Perth wie, noch foar Elizabeth Quay, St George's Cathedral en de Swan Bell Tower. &lt;ref&gt;{{en}}[https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html ''Perth spends $278k on public toilet for Instagrammers'', CNN Travel, 11 juny 2019], rieplachte op 16 maaie 2021. [https://web.archive.org/web/20210516130447/https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html Argivearre] op 16 maaie 2021.&lt;/ref&gt; In oar artikel dat dy moanne publisearre waard op 'e webside The Conversation bewearde dat it boathûs de twadde populêrste plak yn Perth wurden wie foar toeristyske selfies en dat publisiteit op sosjale media oer it boathûs wrâldwide reklame foar Perth opsmiten hie dy't potinsjeel miljoenen dollars wurdich wie. &lt;ref&gt;{{en}}[https://theconversation.com/how-a-humble-perth-boathouse-became-australias-most-unlikely-tourist-attraction-119079 ''How a humble Perth boathouse became Australia’s most unlikely tourist attraction'', Theconversation.com, 20 juni 2019], geraadpleegd op 16 mei 2021&lt;/ref&gt;

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}
[[Kategory:Boathuzen]]
[[Kategory:Swanrivier (West-Austraalje)]]</text>
      <sha1>4pliti3gz0s3zfbe251xix4i44ikuas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228639</id>
      <parentid>1228591</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:38:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Toerisme */ kt</comment>
      <origin>1228639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4910" sha1="mhaiz79r2cnkfeeqk5n3isn67kjngh9" xml:space="preserve">[[File:Blue Boat House 2016-09-04.jpg|right|300px]]
De '''Crawley Edge Boatshed''', meastentiids oantsjutten as de ''Blue Boat House'', is in boathûs oan 'e rivier [[Swan (rivier)|Swan]] by Matilda Bay, Crawley, yn [[Perth]], [[West-Austraalje]].&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot;&gt;{{cite web |author1=&lt;!-- not stated --&gt; |title=Crawley Edge Boatshed |url=https://www.westernaustralia.com/au/attraction/crawley-edge-boatshed/5e73085f21a71f594d72bc02 |website=westernaustralia.com |publisher=[[Tourism Western Australia]] |access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt; In bekend oriïntaasjepunt,&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hordov |first1=Natalie |title=Crawley history: area named in honour of landowner's mother |url=https://www.communitynews.com.au/western-suburbs-weekly/real-estate/crawley-history-area-named-in-honour-of-landowners-mother/ |accessdate=27 July 2019 |work=Western Suburbs Weekly |date=29 June 2016}}&lt;/ref&gt; it is sûnt de jierren 1940 benammen yn besit fan 'e famylje Nattrass.&lt;ref name=&quot;ag 2014-08-29&quot;&gt;{{cite web |author1=AG staff |title=Boatshed on the edge of Crawley |url=https://www.australiangeographic.com.au/photography/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |website=[[Australian Geographic]] |accessdate=27 July 2019 |date=29 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112050937/https://www.australiangeographic.com.au/archive/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |archive-date=12 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wa 2015-11-15&quot;&gt;{{cite news |last1=Emery |first1=Kate |title=Crawley icon gets an overhaul |url=https://thewest.com.au/news/wa/crawley-icon-gets-an-overhaul-ng-ya-132445 |accessdate=27 July 2019 |work=[[The West Australian]] |date=15 November 2015}}&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
De earste ferzje fan it boathûs waard boud yn 'e jierren '30. It kaam earst yn 'e hannen fan 'e famylje Nattrass doe't Roland en Joyce Nattrass it lân derachter yn 1944 kochten as it plak foar harren famyljehûs.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot;&gt;{{cite news|last1=Leaver|first1=Kate|last2=De Poloni|first2=Gian|title=How a little blue boathouse in Perth became the hottest selfie spot on Instagram|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-30/perth-blue-boathouse-in-crawley-becomes-instagram-star/11261312|accessdate=27 July 2019|work=[[ABC News (Australia)]]|date=30 June 2019}}&lt;/ref&gt;

Yn 1972 joech Roland Nattrass it boathûs oan Ron Armstrong. In wat grutter boathûs waard om it orizjineel hinne boud. Yn 'e jierren '90 gie it eigendom fan it boathûs oer nei Barry Kollman.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Yn 2001 waard it boathûs te keap oanbean en kocht troch Peter Nattrass.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

It boathûs wie doe al tige ferfallen. Konfrontearre mei bedrigingen fan 'e oerheid om it te slopen en te ferwiderjen, begon de famylje it wer op te bouwen. Op suggestje fan in famyljefreon, it lokale federale parlemintslid Julie Bishop, waard it boathûs opnij skildere yn in blauwe kleur.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Op 6 febrewaris 2004 waard it opknapte boathûs opnij te wetter litten troch de silers Jon Sanders en David Dicks fan Perth. Ein 2015 krige it in facelift, wêrûnder it opnij skilderjen fan 'e bûtenkant en it ferfangen fan 'e houten steiger troch in nije mei stielen pylons.&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

== Toerisme ==
[[File:BoatShed2.webm|thumb|left|Koarte fideo fan it skiphûs]]
Yn 'e 21e iuw is it boathûs in Australysk ikoan wurden en in topattraksje foar toeristen dy't Perth út Aazje wei besykje. Fan juny 2019 ôf ferskynde de hashtag #blueboathouse yn tûzenen Instagram-berjochten. In CNN-artikel dat dy moanne publisearre waard, bewearde dat it boathûs de meast fotografearre reisattraksje yn Perth wie, noch foar Elizabeth Quay, St George's Cathedral en de Swan Bell Tower. &lt;ref&gt;{{en}}[https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html ''Perth spends $278k on public toilet for Instagrammers'', CNN Travel, 11 juny 2019], rieplachte op 16 maaie 2021. [https://web.archive.org/web/20210516130447/https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html Argivearre] op 16 maaie 2021.&lt;/ref&gt; In oar artikel dat dy moanne publisearre waard op 'e webside The Conversation bewearde dat it boathûs de twadde populêrste plak yn Perth wurden wie foar toeristyske selfies en dat publisiteit op sosjale media oer it boathûs wrâldwide reklame foar Perth opsmiten hie dy't potinsjeel miljoenen dollars wurdich wie. &lt;ref&gt;{{en}}[https://theconversation.com/how-a-humble-perth-boathouse-became-australias-most-unlikely-tourist-attraction-119079 ''How a humble Perth boathouse became Australia’s most unlikely tourist attraction'', Theconversation.com, 20 juni 2019], geraadpleegd op 16 mei 2021&lt;/ref&gt;

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}
[[Kategory:Boathûs]]
[[Kategory:Bouwurk yn West-Austraalje]]</text>
      <sha1>mhaiz79r2cnkfeeqk5n3isn67kjngh9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228641</id>
      <parentid>1228639</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4900" sha1="n50vzbyfsif4pa6gkx7ahp3vbqdeh0z" xml:space="preserve">[[File:Blue Boat House 2016-09-04.jpg|right|300px]]
De '''Crawley Edge Boatshed''', meastentiids oantsjutten as de ''Blue Boat House'', is in boathûs oan 'e rivier [[Swan (rivier)|Swan]] by Matilda Bay, Crawley, yn [[Perth]], [[West-Austraalje]].&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot;&gt;{{cite web |author1=&lt;!-- not stated --&gt; |title=Crawley Edge Boatshed |url=https://www.westernaustralia.com/au/attraction/crawley-edge-boatshed/5e73085f21a71f594d72bc02 |website=westernaustralia.com |publisher=[[Tourism Western Australia]] |access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt; In bekend oriïntaasjepunt,&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hordov |first1=Natalie |title=Crawley history: area named in honour of landowner's mother |url=https://www.communitynews.com.au/western-suburbs-weekly/real-estate/crawley-history-area-named-in-honour-of-landowners-mother/ |accessdate=27 July 2019 |work=Western Suburbs Weekly |date=29 June 2016}}&lt;/ref&gt; it is sûnt de jierren 1940 benammen yn besit fan 'e famylje Nattrass.&lt;ref name=&quot;ag 2014-08-29&quot;&gt;{{cite web |author1=AG staff |title=Boatshed on the edge of Crawley |url=https://www.australiangeographic.com.au/photography/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |website=[[Australian Geographic]] |accessdate=27 July 2019 |date=29 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112050937/https://www.australiangeographic.com.au/archive/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |archive-date=12 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wa 2015-11-15&quot;&gt;{{cite news |last1=Emery |first1=Kate |title=Crawley icon gets an overhaul |url=https://thewest.com.au/news/wa/crawley-icon-gets-an-overhaul-ng-ya-132445 |accessdate=27 July 2019 |work=[[The West Australian]] |date=15 November 2015}}&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
De earste ferzje fan it boathûs waard boud yn 'e jierren '30. It kaam earst yn 'e hannen fan 'e famylje Nattrass doe't Roland en Joyce Nattrass it lân derachter yn 1944 kochten as it plak foar harren famyljehûs.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot;&gt;{{cite news|last1=Leaver|first1=Kate|last2=De Poloni|first2=Gian|title=How a little blue boathouse in Perth became the hottest selfie spot on Instagram|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-30/perth-blue-boathouse-in-crawley-becomes-instagram-star/11261312|accessdate=27 July 2019|work=[[ABC News (Australia)]]|date=30 June 2019}}&lt;/ref&gt;

Yn 1972 joech Roland Nattrass it boathûs oan Ron Armstrong. In wat grutter boathûs waard om it orizjineel hinne boud. Yn 'e jierren '90 gie it eigendom fan it boathûs oer nei Barry Kollman.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Yn 2001 waard it boathûs te keap oanbean en kocht troch Peter Nattrass.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

It boathûs wie doe al tige ferfallen. Konfrontearre mei bedrigingen fan 'e oerheid om it te slopen en te ferwiderjen, begon de famylje it wer op te bouwen. Op suggestje fan in famyljefreon, it lokale federale parlemintslid Julie Bishop, waard it boathûs opnij skildere yn in blauwe kleur.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Op 6 febrewaris 2004 waard it opknapte boathûs opnij te wetter litten troch de silers Jon Sanders en David Dicks fan Perth. Ein 2015 krige it in facelift, wêrûnder it opnij skilderjen fan 'e bûtenkant en it ferfangen fan 'e houten steiger troch in nije mei stielen pylons.&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

== Toerisme ==
[[File:BoatShed2.webm|thumb|left|Koarte fideo fan it skiphûs]]
Yn 'e 21e iuw is it boathûs in Australysk ikoan wurden en in topattraksje foar toeristen dy't Perth út Aazje wei besykje. Fan juny 2019 ôf ferskynde de hashtag #blueboathouse yn tûzenen Instagram-berjochten. In CNN-artikel dat dy moanne publisearre waard, bewearde dat it boathûs de meast fotografearre reisattraksje yn Perth wie, noch foar Elizabeth Quay, St George's Cathedral en de Swan Bell Tower. &lt;ref&gt;{{en}}[https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html ''Perth spends $278k on public toilet for Instagrammers'', CNN Travel, 11 juny 2019], rieplachte op 16 maaie 2021. [https://web.archive.org/web/20210516130447/https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html Argivearre] op 16 maaie 2021.&lt;/ref&gt; In oar artikel dat dy moanne publisearre waard op 'e webside The Conversation bewearde dat it boathûs de twadde populêrste plak yn Perth wurden wie foar toeristyske selfies en dat publisiteit op sosjale media oer it boathûs wrâldwide reklame foar Perth opsmiten hie dy't potinsjeel miljoenen dollars wurdich wie. &lt;ref&gt;{{en}}[https://theconversation.com/how-a-humble-perth-boathouse-became-australias-most-unlikely-tourist-attraction-119079 ''How a humble Perth boathouse became Australia’s most unlikely tourist attraction'', Theconversation.com, 20 juni 2019], geraadpleegd op 16 mei 2021&lt;/ref&gt;

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}
[[Kategory:Boathûs]]
[[Kategory:Bouwurk yn Perth]]</text>
      <sha1>n50vzbyfsif4pa6gkx7ahp3vbqdeh0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228668</id>
      <parentid>1228641</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T23:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Toerisme */ kt</comment>
      <origin>1228668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4936" sha1="666p54yf9thuktjqp8kk69kecunfgq0" xml:space="preserve">[[File:Blue Boat House 2016-09-04.jpg|right|300px]]
De '''Crawley Edge Boatshed''', meastentiids oantsjutten as de ''Blue Boat House'', is in boathûs oan 'e rivier [[Swan (rivier)|Swan]] by Matilda Bay, Crawley, yn [[Perth]], [[West-Austraalje]].&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot;&gt;{{cite web |author1=&lt;!-- not stated --&gt; |title=Crawley Edge Boatshed |url=https://www.westernaustralia.com/au/attraction/crawley-edge-boatshed/5e73085f21a71f594d72bc02 |website=westernaustralia.com |publisher=[[Tourism Western Australia]] |access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt; In bekend oriïntaasjepunt,&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hordov |first1=Natalie |title=Crawley history: area named in honour of landowner's mother |url=https://www.communitynews.com.au/western-suburbs-weekly/real-estate/crawley-history-area-named-in-honour-of-landowners-mother/ |accessdate=27 July 2019 |work=Western Suburbs Weekly |date=29 June 2016}}&lt;/ref&gt; it is sûnt de jierren 1940 benammen yn besit fan 'e famylje Nattrass.&lt;ref name=&quot;ag 2014-08-29&quot;&gt;{{cite web |author1=AG staff |title=Boatshed on the edge of Crawley |url=https://www.australiangeographic.com.au/photography/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |website=[[Australian Geographic]] |accessdate=27 July 2019 |date=29 August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112050937/https://www.australiangeographic.com.au/archive/reader-photos/2014/08/reader-photo-crawley-boatshed/ |archive-date=12 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wa 2015-11-15&quot;&gt;{{cite news |last1=Emery |first1=Kate |title=Crawley icon gets an overhaul |url=https://thewest.com.au/news/wa/crawley-icon-gets-an-overhaul-ng-ya-132445 |accessdate=27 July 2019 |work=[[The West Australian]] |date=15 November 2015}}&lt;/ref&gt;

== Skiednis ==
De earste ferzje fan it boathûs waard boud yn 'e jierren '30. It kaam earst yn 'e hannen fan 'e famylje Nattrass doe't Roland en Joyce Nattrass it lân derachter yn 1944 kochten as it plak foar harren famyljehûs.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot;&gt;{{cite news|last1=Leaver|first1=Kate|last2=De Poloni|first2=Gian|title=How a little blue boathouse in Perth became the hottest selfie spot on Instagram|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-30/perth-blue-boathouse-in-crawley-becomes-instagram-star/11261312|accessdate=27 July 2019|work=[[ABC News (Australia)]]|date=30 June 2019}}&lt;/ref&gt;

Yn 1972 joech Roland Nattrass it boathûs oan Ron Armstrong. In wat grutter boathûs waard om it orizjineel hinne boud. Yn 'e jierren '90 gie it eigendom fan it boathûs oer nei Barry Kollman.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Yn 2001 waard it boathûs te keap oanbean en kocht troch Peter Nattrass.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

It boathûs wie doe al tige ferfallen. Konfrontearre mei bedrigingen fan 'e oerheid om it te slopen en te ferwiderjen, begon de famylje it wer op te bouwen. Op suggestje fan in famyljefreon, it lokale federale parlemintslid Julie Bishop, waard it boathûs opnij skildere yn in blauwe kleur.&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

Op 6 febrewaris 2004 waard it opknapte boathûs opnij te wetter litten troch de silers Jon Sanders en David Dicks fan Perth. Ein 2015 krige it in facelift, wêrûnder it opnij skilderjen fan 'e bûtenkant en it ferfangen fan 'e houten steiger troch in nije mei stielen pylons.&lt;ref name=&quot;wa.com ceb&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;abc 2019-06-30&quot; /&gt;

== Toerisme ==
[[File:BoatShed2.webm|thumb|left|Koarte fideo fan it skiphûs]]
Yn 'e 21e iuw is it boathûs in Australysk ikoan wurden en in topattraksje foar toeristen dy't Perth út Aazje wei besykje. Fan juny 2019 ôf ferskynde de hashtag #blueboathouse yn tûzenen Instagram-berjochten. In CNN-artikel dat dy moanne publisearre waard, bewearde dat it boathûs de meast fotografearre reisattraksje yn Perth wie, noch foar Elizabeth Quay, St George's Cathedral en de Swan Bell Tower. &lt;ref&gt;{{en}}[https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html ''Perth spends $278k on public toilet for Instagrammers'', CNN Travel, 11 juny 2019], rieplachte op 16 maaie 2021. [https://web.archive.org/web/20210516130447/https://edition.cnn.com/travel/article/crawley-blue-boat-shed-instagram-perth/index.html Argivearre] op 16 maaie 2021.&lt;/ref&gt; In oar artikel dat dy moanne publisearre waard op 'e webside The Conversation bewearde dat it boathûs de twadde populêrste plak yn Perth wurden wie foar toeristyske selfies en dat publisiteit op sosjale media oer it boathûs wrâldwide reklame foar Perth opsmiten hie dy't potinsjeel miljoenen dollars wurdich wie. &lt;ref&gt;{{en}}[https://theconversation.com/how-a-humble-perth-boathouse-became-australias-most-unlikely-tourist-attraction-119079 ''How a humble Perth boathouse became Australia’s most unlikely tourist attraction'', Theconversation.com, 20 juni 2019], geraadpleegd op 16 mei 2021&lt;/ref&gt;

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
}}
[[Kategory:Boathûs]]
[[Kategory:Bouwurk yn Perth]]
[[Kategory:Bouwurk út de 20e iuw]]</text>
      <sha1>666p54yf9thuktjqp8kk69kecunfgq0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meidogger oerlis:GaelgVaggop1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>191294</id>
    <revision>
      <id>1228588</id>
      <timestamp>2026-04-25T13:08:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GaelgVaggop1</username>
        <id>57820</id>
      </contributor>
      <comment>Lege side oanmakke</comment>
      <origin>1228588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerlis:Helmut Sick</title>
    <ns>1</ns>
    <id>191295</id>
    <revision>
      <id>1228592</id>
      <timestamp>2026-04-25T14:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fûgelnamme */ nije seksje</comment>
      <origin>1228592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="263" sha1="powao42czdvn7fem0puwzrfn1uwsorw" xml:space="preserve">== Fûgelnamme ==

{{Ping|RomkeHoekstra|Ieneach fan 'e Esk}} De fertaalmasine makket '''readsnavelhokko''' fan ''Crax blumenbachii'', mar ik tink dat dat net korrekt is (?) [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 25 apr 2026, 16.04 (CEST)</text>
      <sha1>powao42czdvn7fem0puwzrfn1uwsorw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228596</id>
      <parentid>1228592</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T15:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1228596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="465" sha1="83cz2ocyvgpkrr5sn53hdyi890bckj8" xml:space="preserve">== Fûgelnamme ==
{{Ping|RomkeHoekstra|Ieneach fan 'e Esk}} De fertaalmasine makket '''readsnavelhokko''' fan ''Crax blumenbachii'', mar ik tink dat dat net korrekt is (?) [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 25 apr 2026, 16.04 (CEST)
:{{Ping|Drewes|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Om my kin it readsnaffelhokko wurde. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 25 apr 2026, 17.51 (CEST)</text>
      <sha1>83cz2ocyvgpkrr5sn53hdyi890bckj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228604</id>
      <parentid>1228596</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T17:12:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ruurd Jorritsma</username>
        <id>38557</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fûgelnamme */ Antwurd</comment>
      <origin>1228604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="674" sha1="oy78mddvfzpp766ro7p4bibr1jt7c47" xml:space="preserve">== Fûgelnamme ==
{{Ping|RomkeHoekstra|Ieneach fan 'e Esk}} De fertaalmasine makket '''readsnavelhokko''' fan ''Crax blumenbachii'', mar ik tink dat dat net korrekt is (?) [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 25 apr 2026, 16.04 (CEST)
:{{Ping|Drewes|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Om my kin it readsnaffelhokko wurde. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 25 apr 2026, 17.51 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]]: Iens mei Romke [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 25 apr 2026, 19.12 (CEST)</text>
      <sha1>oy78mddvfzpp766ro7p4bibr1jt7c47</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228622</id>
      <parentid>1228604</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fûgelnamme */ Antwurd</comment>
      <origin>1228622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="885" sha1="2p7mavlt6jynu77ndnnpf4pdo9nwjuu" xml:space="preserve">== Fûgelnamme ==
{{Ping|RomkeHoekstra|Ieneach fan 'e Esk}} De fertaalmasine makket '''readsnavelhokko''' fan ''Crax blumenbachii'', mar ik tink dat dat net korrekt is (?) [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 25 apr 2026, 16.04 (CEST)
:{{Ping|Drewes|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Om my kin it readsnaffelhokko wurde. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 25 apr 2026, 17.51 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]]: Iens mei Romke [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 25 apr 2026, 19.12 (CEST)
:::{{Ping|Drewes|RomkeHoekstra}} Gjin beswier tsjin Romke syn foarstel. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 apr 2026, 00.10 (CEST)</text>
      <sha1>2p7mavlt6jynu77ndnnpf4pdo9nwjuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yndyske gier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191296</id>
    <revision>
      <id>1228597</id>
      <timestamp>2026-04-25T16:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme     = Yndyske gier |Ofbyld    = [[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|250px]] |lûd       = |Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'')  |Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'')  |Wittenskiplike namme= Gyps indicus |Beskriuwer, jier= Giovann...&quot;</comment>
      <origin>1228597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4303" sha1="2rb77rjtaum56acya5pe0agaatwb97f" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Yndyske gier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps indicus
|Beskriuwer, jier= [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;krityk&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsBengalensisMap.svg|250px]]
}}
De '''Yndyske gier''' (''Gyps indicus'') is in rôffûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). De soarte is nau besibbe oan 'e [[feale gier]] en de [[tinsnaffelgier]]. It is in typyske gier fan it Yndiaaske subkontinint dy't slim yn syn bestean bedrige wurdt.

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) Close-up by Shantanu Kuveskar.jpg|thumb|left|Kop fan 'e Yndyske gier.]]
De Yndyske gier is in middelgrutte gier mei de skaaimerken dy't typysk binne foar it skaai ''Gyps'': in keale kop, tige brede wjukken en in koarte sturt. Hy is lytser en slanker boud as de besibbe feale gier. De fûgel wurdt tusken de 80 en 103 sintimeter lang, hat in wjukspanne fan 1,96 oant 2,38 meter en weaget meastentiids tusken de 5,5 en 6,3 kilogram. Syn fearrekleed is oer it algemien sânkleurich oant ljochtbrún, wylst de slachpinnen en sturtfearren dûnkerder binne.

== Fersprieding en taksonomy ==
De Yndyke gier komt foar yn it súdeasten fan [[Pakistan]] en yn it grutste part fan [[Yndia]], benammen súdlik fan 'e rivier de [[Ganges]].

Yn it ferline waard de [[tinsnaffelgier]] (''Gyps tenuirostris'') as in [[ûndersoarte]] fan 'e Yndyske gier beskôge. Ut genetysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat it om in aparte soarte giet. Dêrtroch wurdt de Yndyske gier tsjintwurdich as [[Monotypysk takson|monotypysk]] behannele (der wurde gjin ûndersoarten mear erkend).

== Ekology ==
De Yndyske gier briedt benammen op rotsrânen en kliffen, mar yn regio's lykas [[Radjastan]] is bekend dat se ek nêsten yn beammen bouwe. It binne sosjale fûgels dy't faak yn groepen of koloanjes briede en sykje nei iten.

Lykas oare gieren is de Yndyske gier in [[iesiter]]. Hy fynt syn proai troch op grutte hichte boppe de [[savanne]] en bewenne gebieten te sweven. De fûgel spilet in fitale rol yn it ekosysteem troch karkassen fluch op te romjen, wat de fersprieding fan sykten lykas myltfjoer en hûnsdûmens foarkomt.

== Status en bedriging ==
De populaasje fan 'e Yndyske gier is sûnt de jierren 1990 fan 'e foarige iuw katastrofaal ôfnommen. Tegearre mei de [[Bingaalske gier]] is tusken de 97% en 99% fan 'e populaasje yn Yndia en Pakistan ferdwûn. De wichtichste oarsaak hjirfoar is it gebrûk fan it medisyn diclofenac troch feehâlders. As gieren ite fan karkassen fan fee dat foar de dea mei it middel behannele wie, dan krije se akút nierfalen, wat binnen in pear dagen de dea ta gefolch hat.

Om de soarte foar útstjerren te behoedzjen, binne der yn Yndia ferskate fokprogramma's yn finzenskip opset. Om't gieren pas mei fiif jier geslachtsryp binne en harren stadich fuortplantsje, is dit in projekt wat in soad tiid kostet. De organisaasje ''Saving Asia’s Vultures from Extinction'' (SAVE) wurket oan it feilich meitsjen fan 'e leefomjouwing, mei as doel de fûgels wer yn it wyld út te setten as it miljeu frij is fan diclofenac. De soarte stiet as '''krityk bedrige''' (Critically Endangered) op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indian-vulture-gyps-indicus BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
*[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=C255F69A6BC7F0DC Avibase, oproppen 25 april 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/indvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
{{Commonscat|Gyps indicus|Yndyske gier}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Haukfûgel]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]</text>
      <sha1>2rb77rjtaum56acya5pe0agaatwb97f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228599</id>
      <parentid>1228597</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T16:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1228599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4546" sha1="qy8jaml0q3ewhcqudpx7t8563ywf16c" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Yndyske gier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps indicus
|Beskriuwer, jier= [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;krityk&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsBengalensisMap.svg|250px]]
}}
De '''Yndyske gier''' (''Gyps indicus'') is in rôffûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). De soarte is nau besibbe oan 'e [[feale gier]] en de [[tinsnaffelgier]]. It is in typyske gier fan it Yndiaaske subkontinint dy't slim yn syn bestean bedrige wurdt.

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) Close-up by Shantanu Kuveskar.jpg|thumb|left|Kop fan 'e Yndyske gier.]]
De Yndyske gier is in middelgrutte gier mei de skaaimerken dy't typysk binne foar it skaai ''Gyps'': in keale kop, tige brede wjukken en in koarte sturt. Hy is lytser en slanker boud as de besibbe feale gier. De fûgel wurdt tusken de 80 en 103 sintimeter lang, hat in wjukspanne fan 1,96 oant 2,38 meter en weaget meastentiids tusken de 5,5 en 6,3 kilogram. Syn fearrekleed is oer it algemien sânkleurich oant ljochtbrún, wylst de slachpinnen en sturtfearren dûnkerder binne.

== Fersprieding en taksonomy ==
De Yndyke gier komt foar yn it súdeasten fan [[Pakistan]] en yn it grutste part fan [[Yndia]], benammen súdlik fan 'e rivier de [[Ganges]].

Yn it ferline waard de [[tinsnaffelgier]] (''Gyps tenuirostris'') as in [[ûndersoarte]] fan 'e Yndyske gier beskôge. Ut genetysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat it om in aparte soarte giet. Dêrtroch wurdt de Yndyske gier tsjintwurdich as [[Monotypysk takson|monotypysk]] behannele (der wurde gjin ûndersoarten mear erkend).

== Ekology ==
[[Ofbyld:Vultures in the nest, Orchha, Madhya Pradesh, India.jpg|thumb|left|Pear Yndyske gieren mei jong, [[Orchha]], [[Madhya Pradesh]].]]
De Yndyske gier briedt benammen op rotsrânen en kliffen, mar yn regio's lykas [[Radjastan]] is bekend dat se ek nêsten yn beammen bouwe. It binne sosjale fûgels dy't faak yn groepen of koloanjes briede en sykje nei iten.

Lykas oare gieren is de Yndyske gier in [[iesiter]]. Hy fynt syn proai troch op grutte hichte boppe de [[savanne]] en bewenne gebieten te sweven. De fûgel spilet in fitale rol yn it ekosysteem troch karkassen fluch op te romjen, wat de fersprieding fan sykten lykas myltfjoer en hûnsdûmens foarkomt.

== Status en bedriging ==
De populaasje fan 'e Yndyske gier is sûnt de jierren 1990 fan 'e foarige iuw katastrofaal ôfnommen. Tegearre mei de [[Bingaalske gier]] is tusken de 97% en 99% fan 'e populaasje yn Yndia en Pakistan ferdwûn. De wichtichste oarsaak hjirfoar is it gebrûk fan it medisyn diclofenac troch feehâlders. As gieren ite fan karkassen fan fee dat foar de dea mei it middel behannele wie, dan krije se akút nierfalen, wat binnen in pear dagen de dea ta gefolch hat.

Om de soarte foar útstjerren te behoedzjen, binne der yn Yndia ferskate fokprogramma's yn finzenskip opset. Om't gieren pas mei fiif jier geslachtsryp binne en harren stadich fuortplantsje, is dit in projekt wat in soad tiid kostet. De organisaasje ''Saving Asia’s Vultures from Extinction'' (SAVE) wurket oan it feilich meitsjen fan 'e leefomjouwing, mei as doel de fûgels wer yn it wyld út te setten as it miljeu frij is fan diclofenac. De soarte stiet as '''krityk bedrige''' (Critically Endangered) op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].

== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/ Saving Asia’s Vultures from Extinction]

{{Boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indian-vulture-gyps-indicus BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
*[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=C255F69A6BC7F0DC Avibase, oproppen 25 april 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/indvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps indicus|Yndyske gier}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Haukfûgel]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]</text>
      <sha1>qy8jaml0q3ewhcqudpx7t8563ywf16c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228600</id>
      <parentid>1228599</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T16:36:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1228600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4550" sha1="0teo7hj0aie056pq8ifw5mdf1wg8mzc" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Yndyske gier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps indicus
|Beskriuwer, jier= [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsBengalensisMap.svg|250px]]
}}
De '''Yndyske gier''' (''Gyps indicus'') is in rôffûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). De soarte is nau besibbe oan 'e [[feale gier]] en de [[tinsnaffelgier]]. It is in typyske gier fan it Yndiaaske subkontinint dy't slim yn syn bestean bedrige wurdt.

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) Close-up by Shantanu Kuveskar.jpg|thumb|left|Kop fan 'e Yndyske gier.]]
De Yndyske gier is in middelgrutte gier mei de skaaimerken dy't typysk binne foar it skaai ''Gyps'': in keale kop, tige brede wjukken en in koarte sturt. Hy is lytser en slanker boud as de besibbe feale gier. De fûgel wurdt tusken de 80 en 103 sintimeter lang, hat in wjukspanne fan 1,96 oant 2,38 meter en weaget meastentiids tusken de 5,5 en 6,3 kilogram. Syn fearrekleed is oer it algemien sânkleurich oant ljochtbrún, wylst de slachpinnen en sturtfearren dûnkerder binne.

== Fersprieding en taksonomy ==
De Yndyke gier komt foar yn it súdeasten fan [[Pakistan]] en yn it grutste part fan [[Yndia]], benammen súdlik fan 'e rivier de [[Ganges]].

Yn it ferline waard de [[tinsnaffelgier]] (''Gyps tenuirostris'') as in [[ûndersoarte]] fan 'e Yndyske gier beskôge. Ut genetysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat it om in aparte soarte giet. Dêrtroch wurdt de Yndyske gier tsjintwurdich as [[Monotypysk takson|monotypysk]] behannele (der wurde gjin ûndersoarten mear erkend).

== Ekology ==
[[Ofbyld:Vultures in the nest, Orchha, Madhya Pradesh, India.jpg|thumb|left|Pear Yndyske gieren mei jong, [[Orchha]], [[Madhya Pradesh]].]]
De Yndyske gier briedt benammen op rotsrânen en kliffen, mar yn regio's lykas [[Radjastan]] is bekend dat se ek nêsten yn beammen bouwe. It binne sosjale fûgels dy't faak yn groepen of koloanjes briede en sykje nei iten.

Lykas oare gieren is de Yndyske gier in [[iesiter]]. Hy fynt syn proai troch op grutte hichte boppe de [[savanne]] en bewenne gebieten te sweven. De fûgel spilet in fitale rol yn it ekosysteem troch karkassen fluch op te romjen, wat de fersprieding fan sykten lykas myltfjoer en hûnsdûmens foarkomt.

== Status en bedriging ==
De populaasje fan 'e Yndyske gier is sûnt de jierren 1990 fan 'e foarige iuw katastrofaal ôfnommen. Tegearre mei de [[Bingaalske gier]] is tusken de 97% en 99% fan 'e populaasje yn Yndia en Pakistan ferdwûn. De wichtichste oarsaak hjirfoar is it gebrûk fan it medisyn diclofenac troch feehâlders. As gieren ite fan karkassen fan fee dat foar de dea mei it middel behannele wie, dan krije se akút nierfalen, wat binnen in pear dagen de dea ta gefolch hat.

Om de soarte foar útstjerren te behoedzjen, binne der yn Yndia ferskate fokprogramma's yn finzenskip opset. Om't gieren pas mei fiif jier geslachtsryp binne en harren stadich fuortplantsje, is dit in projekt wat in soad tiid kostet. De organisaasje ''Saving Asia’s Vultures from Extinction'' (SAVE) wurket oan it feilich meitsjen fan 'e leefomjouwing, mei as doel de fûgels wer yn it wyld út te setten as it miljeu frij is fan diclofenac. De soarte stiet as krityk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].

== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/ Saving Asia’s Vultures from Extinction]

{{Boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indian-vulture-gyps-indicus BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
*[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=C255F69A6BC7F0DC Avibase, oproppen 25 april 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/indvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps indicus|Yndyske gier}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Haukfûgel]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]</text>
      <sha1>0teo7hj0aie056pq8ifw5mdf1wg8mzc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228646</id>
      <parentid>1228600</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppeling om utens */ kt</comment>
      <origin>1228646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4526" sha1="6jb18z6p54ns0dnlz9d2b96o6o22fy1" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Yndyske gier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps indicus
|Beskriuwer, jier= [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsBengalensisMap.svg|250px]]
}}
De '''Yndyske gier''' (''Gyps indicus'') is in rôffûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). De soarte is nau besibbe oan 'e [[feale gier]] en de [[tinsnaffelgier]]. It is in typyske gier fan it Yndiaaske subkontinint dy't slim yn syn bestean bedrige wurdt.

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) Close-up by Shantanu Kuveskar.jpg|thumb|left|Kop fan 'e Yndyske gier.]]
De Yndyske gier is in middelgrutte gier mei de skaaimerken dy't typysk binne foar it skaai ''Gyps'': in keale kop, tige brede wjukken en in koarte sturt. Hy is lytser en slanker boud as de besibbe feale gier. De fûgel wurdt tusken de 80 en 103 sintimeter lang, hat in wjukspanne fan 1,96 oant 2,38 meter en weaget meastentiids tusken de 5,5 en 6,3 kilogram. Syn fearrekleed is oer it algemien sânkleurich oant ljochtbrún, wylst de slachpinnen en sturtfearren dûnkerder binne.

== Fersprieding en taksonomy ==
De Yndyke gier komt foar yn it súdeasten fan [[Pakistan]] en yn it grutste part fan [[Yndia]], benammen súdlik fan 'e rivier de [[Ganges]].

Yn it ferline waard de [[tinsnaffelgier]] (''Gyps tenuirostris'') as in [[ûndersoarte]] fan 'e Yndyske gier beskôge. Ut genetysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat it om in aparte soarte giet. Dêrtroch wurdt de Yndyske gier tsjintwurdich as [[Monotypysk takson|monotypysk]] behannele (der wurde gjin ûndersoarten mear erkend).

== Ekology ==
[[Ofbyld:Vultures in the nest, Orchha, Madhya Pradesh, India.jpg|thumb|left|Pear Yndyske gieren mei jong, [[Orchha]], [[Madhya Pradesh]].]]
De Yndyske gier briedt benammen op rotsrânen en kliffen, mar yn regio's lykas [[Radjastan]] is bekend dat se ek nêsten yn beammen bouwe. It binne sosjale fûgels dy't faak yn groepen of koloanjes briede en sykje nei iten.

Lykas oare gieren is de Yndyske gier in [[iesiter]]. Hy fynt syn proai troch op grutte hichte boppe de [[savanne]] en bewenne gebieten te sweven. De fûgel spilet in fitale rol yn it ekosysteem troch karkassen fluch op te romjen, wat de fersprieding fan sykten lykas myltfjoer en hûnsdûmens foarkomt.

== Status en bedriging ==
De populaasje fan 'e Yndyske gier is sûnt de jierren 1990 fan 'e foarige iuw katastrofaal ôfnommen. Tegearre mei de [[Bingaalske gier]] is tusken de 97% en 99% fan 'e populaasje yn Yndia en Pakistan ferdwûn. De wichtichste oarsaak hjirfoar is it gebrûk fan it medisyn diclofenac troch feehâlders. As gieren ite fan karkassen fan fee dat foar de dea mei it middel behannele wie, dan krije se akút nierfalen, wat binnen in pear dagen de dea ta gefolch hat.

Om de soarte foar útstjerren te behoedzjen, binne der yn Yndia ferskate fokprogramma's yn finzenskip opset. Om't gieren pas mei fiif jier geslachtsryp binne en harren stadich fuortplantsje, is dit in projekt wat in soad tiid kostet. De organisaasje ''Saving Asia’s Vultures from Extinction'' (SAVE) wurket oan it feilich meitsjen fan 'e leefomjouwing, mei as doel de fûgels wer yn it wyld út te setten as it miljeu frij is fan diclofenac. De soarte stiet as krityk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].

== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/ Saving Asia’s Vultures from Extinction]

{{Boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indian-vulture-gyps-indicus BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
*[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=C255F69A6BC7F0DC Avibase, oproppen 25 april 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/indvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps indicus|Yndyske gier}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]</text>
      <sha1>6jb18z6p54ns0dnlz9d2b96o6o22fy1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228647</id>
      <parentid>1228646</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppeling om utens */ korr neffens BirdLife (- Bûtan, + Afganistan; en - Nepal is dwaalgast)</comment>
      <origin>1228647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4491" sha1="e9zrmsghbo6kyz02xiayr5q0h3lot4f" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Yndyske gier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps indicus
|Beskriuwer, jier= [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsBengalensisMap.svg|250px]]
}}
De '''Yndyske gier''' (''Gyps indicus'') is in rôffûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). De soarte is nau besibbe oan 'e [[feale gier]] en de [[tinsnaffelgier]]. It is in typyske gier fan it Yndiaaske subkontinint dy't slim yn syn bestean bedrige wurdt.

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) Close-up by Shantanu Kuveskar.jpg|thumb|left|Kop fan 'e Yndyske gier.]]
De Yndyske gier is in middelgrutte gier mei de skaaimerken dy't typysk binne foar it skaai ''Gyps'': in keale kop, tige brede wjukken en in koarte sturt. Hy is lytser en slanker boud as de besibbe feale gier. De fûgel wurdt tusken de 80 en 103 sintimeter lang, hat in wjukspanne fan 1,96 oant 2,38 meter en weaget meastentiids tusken de 5,5 en 6,3 kilogram. Syn fearrekleed is oer it algemien sânkleurich oant ljochtbrún, wylst de slachpinnen en sturtfearren dûnkerder binne.

== Fersprieding en taksonomy ==
De Yndyke gier komt foar yn it súdeasten fan [[Pakistan]] en yn it grutste part fan [[Yndia]], benammen súdlik fan 'e rivier de [[Ganges]].

Yn it ferline waard de [[tinsnaffelgier]] (''Gyps tenuirostris'') as in [[ûndersoarte]] fan 'e Yndyske gier beskôge. Ut genetysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat it om in aparte soarte giet. Dêrtroch wurdt de Yndyske gier tsjintwurdich as [[Monotypysk takson|monotypysk]] behannele (der wurde gjin ûndersoarten mear erkend).

== Ekology ==
[[Ofbyld:Vultures in the nest, Orchha, Madhya Pradesh, India.jpg|thumb|left|Pear Yndyske gieren mei jong, [[Orchha]], [[Madhya Pradesh]].]]
De Yndyske gier briedt benammen op rotsrânen en kliffen, mar yn regio's lykas [[Radjastan]] is bekend dat se ek nêsten yn beammen bouwe. It binne sosjale fûgels dy't faak yn groepen of koloanjes briede en sykje nei iten.

Lykas oare gieren is de Yndyske gier in [[iesiter]]. Hy fynt syn proai troch op grutte hichte boppe de [[savanne]] en bewenne gebieten te sweven. De fûgel spilet in fitale rol yn it ekosysteem troch karkassen fluch op te romjen, wat de fersprieding fan sykten lykas myltfjoer en hûnsdûmens foarkomt.

== Status en bedriging ==
De populaasje fan 'e Yndyske gier is sûnt de jierren 1990 fan 'e foarige iuw katastrofaal ôfnommen. Tegearre mei de [[Bingaalske gier]] is tusken de 97% en 99% fan 'e populaasje yn Yndia en Pakistan ferdwûn. De wichtichste oarsaak hjirfoar is it gebrûk fan it medisyn diclofenac troch feehâlders. As gieren ite fan karkassen fan fee dat foar de dea mei it middel behannele wie, dan krije se akút nierfalen, wat binnen in pear dagen de dea ta gefolch hat.

Om de soarte foar útstjerren te behoedzjen, binne der yn Yndia ferskate fokprogramma's yn finzenskip opset. Om't gieren pas mei fiif jier geslachtsryp binne en harren stadich fuortplantsje, is dit in projekt wat in soad tiid kostet. De organisaasje ''Saving Asia’s Vultures from Extinction'' (SAVE) wurket oan it feilich meitsjen fan 'e leefomjouwing, mei as doel de fûgels wer yn it wyld út te setten as it miljeu frij is fan diclofenac. De soarte stiet as krityk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].

== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/ Saving Asia’s Vultures from Extinction]

{{Boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indian-vulture-gyps-indicus BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
*[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=C255F69A6BC7F0DC Avibase, oproppen 25 april 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/indvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps indicus|Yndyske gier}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]</text>
      <sha1>e9zrmsghbo6kyz02xiayr5q0h3lot4f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228648</id>
      <parentid>1228647</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppeling om utens */ defsort</comment>
      <origin>1228648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4520" sha1="q00hxixapohs98d7vvu10i0pgnv101l" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Yndyske gier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps indicus
|Beskriuwer, jier= [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsBengalensisMap.svg|250px]]
}}
De '''Yndyske gier''' (''Gyps indicus'') is in rôffûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). De soarte is nau besibbe oan 'e [[feale gier]] en de [[tinsnaffelgier]]. It is in typyske gier fan it Yndiaaske subkontinint dy't slim yn syn bestean bedrige wurdt.

== Uterlik ==
[[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) Close-up by Shantanu Kuveskar.jpg|thumb|left|Kop fan 'e Yndyske gier.]]
De Yndyske gier is in middelgrutte gier mei de skaaimerken dy't typysk binne foar it skaai ''Gyps'': in keale kop, tige brede wjukken en in koarte sturt. Hy is lytser en slanker boud as de besibbe feale gier. De fûgel wurdt tusken de 80 en 103 sintimeter lang, hat in wjukspanne fan 1,96 oant 2,38 meter en weaget meastentiids tusken de 5,5 en 6,3 kilogram. Syn fearrekleed is oer it algemien sânkleurich oant ljochtbrún, wylst de slachpinnen en sturtfearren dûnkerder binne.

== Fersprieding en taksonomy ==
De Yndyke gier komt foar yn it súdeasten fan [[Pakistan]] en yn it grutste part fan [[Yndia]], benammen súdlik fan 'e rivier de [[Ganges]].

Yn it ferline waard de [[tinsnaffelgier]] (''Gyps tenuirostris'') as in [[ûndersoarte]] fan 'e Yndyske gier beskôge. Ut genetysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat it om in aparte soarte giet. Dêrtroch wurdt de Yndyske gier tsjintwurdich as [[Monotypysk takson|monotypysk]] behannele (der wurde gjin ûndersoarten mear erkend).

== Ekology ==
[[Ofbyld:Vultures in the nest, Orchha, Madhya Pradesh, India.jpg|thumb|left|Pear Yndyske gieren mei jong, [[Orchha]], [[Madhya Pradesh]].]]
De Yndyske gier briedt benammen op rotsrânen en kliffen, mar yn regio's lykas [[Radjastan]] is bekend dat se ek nêsten yn beammen bouwe. It binne sosjale fûgels dy't faak yn groepen of koloanjes briede en sykje nei iten.

Lykas oare gieren is de Yndyske gier in [[iesiter]]. Hy fynt syn proai troch op grutte hichte boppe de [[savanne]] en bewenne gebieten te sweven. De fûgel spilet in fitale rol yn it ekosysteem troch karkassen fluch op te romjen, wat de fersprieding fan sykten lykas myltfjoer en hûnsdûmens foarkomt.

== Status en bedriging ==
De populaasje fan 'e Yndyske gier is sûnt de jierren 1990 fan 'e foarige iuw katastrofaal ôfnommen. Tegearre mei de [[Bingaalske gier]] is tusken de 97% en 99% fan 'e populaasje yn Yndia en Pakistan ferdwûn. De wichtichste oarsaak hjirfoar is it gebrûk fan it medisyn diclofenac troch feehâlders. As gieren ite fan karkassen fan fee dat foar de dea mei it middel behannele wie, dan krije se akút nierfalen, wat binnen in pear dagen de dea ta gefolch hat.

Om de soarte foar útstjerren te behoedzjen, binne der yn Yndia ferskate fokprogramma's yn finzenskip opset. Om't gieren pas mei fiif jier geslachtsryp binne en harren stadich fuortplantsje, is dit in projekt wat in soad tiid kostet. De organisaasje ''Saving Asia’s Vultures from Extinction'' (SAVE) wurket oan it feilich meitsjen fan 'e leefomjouwing, mei as doel de fûgels wer yn it wyld út te setten as it miljeu frij is fan diclofenac. De soarte stiet as krityk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].

== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/ Saving Asia’s Vultures from Extinction]

{{Boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indian-vulture-gyps-indicus BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
*[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=C255F69A6BC7F0DC Avibase, oproppen 25 april 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/indvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps indicus|Yndyske gier}}
}}
{{DEFAULTSORT:Indyske gier}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]]</text>
      <sha1>q00hxixapohs98d7vvu10i0pgnv101l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gyps indicus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191297</id>
    <redirect title="Yndyske gier" />
    <revision>
      <id>1228598</id>
      <timestamp>2026-04-25T16:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Yndyske gier]]</comment>
      <origin>1228598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="tk0hg4895xkm6zsk1wdnhdiann2h0jx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Yndyske gier]]</text>
      <sha1>tk0hg4895xkm6zsk1wdnhdiann2h0jx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tinsnaffelgier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191298</id>
    <revision>
      <id>1228602</id>
      <timestamp>2026-04-25T17:08:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme     = tinsnaffelgier |Ofbyld    = [[Ofbyld:Slender-billed Vulture by Tisha Mukherjee 05.jpg|250px]] |lûd       = |Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'')  |Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'')  |Wittenskiplike namme= Gyps tenuirostris |Beskriuwer, jier= George Robert Gray|...&quot;</comment>
      <origin>1228602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3868" sha1="biclf5pmemko382lmvjs0sjqeergeng" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = tinsnaffelgier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Slender-billed Vulture by Tisha Mukherjee 05.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps tenuirostris
|Beskriuwer, jier= [[George Robert Gray|Gray]], 1844
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsTenuirostrisMap.png|250px]]
}}
De '''tinsnaffelgier''' (''Gyps tenuirostris'') is in krityk bedrige [[rôffûgel]], dy't foarkomt yn it suden en súdeasten fan [[Aazje]]. Lange tiid waard er sjoen as in [[ûndersoarte]] fan 'e [[Yndyske gier]], mar hjoed-de-dei wurdt er as in aparte soarte beskôge.

== Uterlik ==
De tinsnaffelgier is in middelgrutte gier fan 80 oant 95 sm lang mei in wjukspanne fan sa'n 2 oant 2,5 meter. Hy liket in soad op de [[Yndyske gier]], mar hat in donkerder kop en in tinnere, swarte snaffel. De kop en nekke binne keal, swart en rimpelich. It fearrekleed is foar it grutste part griisbrún mei in ljochte stút. Der is gjin ferskil yn uterlik tusken mantsjes en wyfkes.

== Fersprieding en habitat ==
De fûgel hat in ferspriedingsgebiet dat noardliker en eastliker leit as dat fan 'e Yndyske gier. Hy komt foar yn it noarden fan [[Yndia]] (yn it streamgebiet fan de [[Ganges]] en de [[Brahmaputra]]), it suden fan [[Nepal]] en dielen fan [[Bangladesj]], [[Birma]] en [[Kambodja]]. De fûgel is yn Tailân en Maleizje útstoarn en yn Laos en Fjetnam is de soarte tige seldsum.

Oars as de Yndyske gier, dy't op rotsen briedt, bout de tinsnaffelgier syn nêsten heech yn beammen (7 oant 25 meter boppe de grûn). It binne gjin [[trekfûgel]]s; se bliuwe meastentiids it hiele jier yn itselde gebiet.

== Ekology ==
Tinsnaffelgieren briede tusken oktober en maart. In pearke bout in grut nêst fan tûken en leit meastentiids mar ien aai per jier, dat yn sa'n 50 dagen útbret wurdt. It binne sosjale iesiters dy't faak yn groepen sjoen wurde by karkassen, ek yn it selskip fan oare gieresoarten lykas de [[Bingaalske gier]]. Se frette foaral deade sûchdieren, lykas fee, mar sykje ek op stoartplakken nei fretten.

== Status en beskerming ==
Sûnt 2002 stiet de soarte as krityk bedrige op de [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]]. Yn 2021 waard rûsd dat der minder as 870 folwoeksen fûgels yn it wyld oer binne. De grutste bedriging is it medisyn diclofenac yn it fee dêr't se fan frette, wat by de fûgels nierfalen feroarsaket.

Yn Kambodja, dêr't gjin diclofenac brûkt wurdt, libbet noch in lytse, stabile populaasje. Beskermingsmaatregels besteane út it ferbieden fan it behanneljen fan fee troch feedokters mei diclofenac, it opsetten fan fokprogramma's yn finzenskip en it ynstelle fan saneamde &quot;giererestaurants&quot;, dêr't de fûgels feilich, net-fergiftige ies krije.

== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/ Saving Asia’s Vultures from Extinction]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/slender-billed-vulture-gyps-tenuirostris BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
* [https://ebird.org/species/slbvul1?siteLanguage=fy Ebird, oproppen 25 april 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/slbvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps tenuirostris|Tinsnaffelgier}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Haukfûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>biclf5pmemko382lmvjs0sjqeergeng</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228649</id>
      <parentid>1228602</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppeling om utens */ kt</comment>
      <origin>1228649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3844" sha1="nm0gou2q50fbc9m8c9iezhytb894r2i" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = tinsnaffelgier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Slender-billed Vulture by Tisha Mukherjee 05.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps tenuirostris
|Beskriuwer, jier= [[George Robert Gray|Gray]], 1844
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;
|lânkaart= [[Ofbyld:GypsTenuirostrisMap.png|250px]]
}}
De '''tinsnaffelgier''' (''Gyps tenuirostris'') is in krityk bedrige [[rôffûgel]], dy't foarkomt yn it suden en súdeasten fan [[Aazje]]. Lange tiid waard er sjoen as in [[ûndersoarte]] fan 'e [[Yndyske gier]], mar hjoed-de-dei wurdt er as in aparte soarte beskôge.

== Uterlik ==
De tinsnaffelgier is in middelgrutte gier fan 80 oant 95 sm lang mei in wjukspanne fan sa'n 2 oant 2,5 meter. Hy liket in soad op de [[Yndyske gier]], mar hat in donkerder kop en in tinnere, swarte snaffel. De kop en nekke binne keal, swart en rimpelich. It fearrekleed is foar it grutste part griisbrún mei in ljochte stút. Der is gjin ferskil yn uterlik tusken mantsjes en wyfkes.

== Fersprieding en habitat ==
De fûgel hat in ferspriedingsgebiet dat noardliker en eastliker leit as dat fan 'e Yndyske gier. Hy komt foar yn it noarden fan [[Yndia]] (yn it streamgebiet fan de [[Ganges]] en de [[Brahmaputra]]), it suden fan [[Nepal]] en dielen fan [[Bangladesj]], [[Birma]] en [[Kambodja]]. De fûgel is yn Tailân en Maleizje útstoarn en yn Laos en Fjetnam is de soarte tige seldsum.

Oars as de Yndyske gier, dy't op rotsen briedt, bout de tinsnaffelgier syn nêsten heech yn beammen (7 oant 25 meter boppe de grûn). It binne gjin [[trekfûgel]]s; se bliuwe meastentiids it hiele jier yn itselde gebiet.

== Ekology ==
Tinsnaffelgieren briede tusken oktober en maart. In pearke bout in grut nêst fan tûken en leit meastentiids mar ien aai per jier, dat yn sa'n 50 dagen útbret wurdt. It binne sosjale iesiters dy't faak yn groepen sjoen wurde by karkassen, ek yn it selskip fan oare gieresoarten lykas de [[Bingaalske gier]]. Se frette foaral deade sûchdieren, lykas fee, mar sykje ek op stoartplakken nei fretten.

== Status en beskerming ==
Sûnt 2002 stiet de soarte as krityk bedrige op de [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]]. Yn 2021 waard rûsd dat der minder as 870 folwoeksen fûgels yn it wyld oer binne. De grutste bedriging is it medisyn diclofenac yn it fee dêr't se fan frette, wat by de fûgels nierfalen feroarsaket.

Yn Kambodja, dêr't gjin diclofenac brûkt wurdt, libbet noch in lytse, stabile populaasje. Beskermingsmaatregels besteane út it ferbieden fan it behanneljen fan fee troch feedokters mei diclofenac, it opsetten fan fokprogramma's yn finzenskip en it ynstelle fan saneamde &quot;giererestaurants&quot;, dêr't de fûgels feilich, net-fergiftige ies krije.

== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/ Saving Asia’s Vultures from Extinction]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/slender-billed-vulture-gyps-tenuirostris BirdLife, oproppen 25 april 2026.]
* [https://ebird.org/species/slbvul1?siteLanguage=fy Ebird, oproppen 25 april 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/slbvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 25 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps tenuirostris|Tinsnaffelgier}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>nm0gou2q50fbc9m8c9iezhytb894r2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gyps tenuirostris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191299</id>
    <redirect title="Tinsnaffelgier" />
    <revision>
      <id>1228603</id>
      <timestamp>2026-04-25T17:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Tinsnaffelgier]]</comment>
      <origin>1228603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="9ysccayt31kh521ebmbjv8bglm0qvds" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Tinsnaffelgier]]</text>
      <sha1>9ysccayt31kh521ebmbjv8bglm0qvds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orchha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191300</id>
    <revision>
      <id>1228612</id>
      <timestamp>2026-04-25T19:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks plak (2026) | namme      = Orchha | ôfbylding  = 0121321 Jehangir Mahal, Orchha Madhya Pradesh 01.jpg | ôfbyldingstekst = It Jahangir Mahal yn Orchha | lân        = Yndia | bestjoerlike ienheid 1 = Dielsteat | namme bestjoerlike ienheid 1 = Madhya Pradesh | boargemaster =  | ynwennertal = ± 12.000 | oerflak    = 12 km² | befolkingstichtens = 1.000/km² | hichte     = 231 m | stifting   = ± 1501 | postkoade  = 472246 | netnûmer   = +91 7680 | tiidsône   =...&quot;</comment>
      <origin>1228612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3081" sha1="ghkjs0xmzo8tfhhcbg9t1wmzkgkapsj" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme      = Orchha
| ôfbylding  = 0121321 Jehangir Mahal, Orchha Madhya Pradesh 01.jpg
| ôfbyldingstekst = It Jahangir Mahal yn Orchha
| lân        = Yndia
| bestjoerlike ienheid 1 = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Madhya Pradesh
| boargemaster = 
| ynwennertal = ± 12.000
| oerflak    = 12 km²
| befolkingstichtens = 1.000/km²
| hichte     = 231 m
| stifting   = ± 1501
| postkoade  = 472246
| netnûmer   = +91 7680
| tiidsône   = UTC+5:30
| simmertiid = UTC+5:30
| webside    = [https://www.mpstdc.com www.mpstdc.com]
| mapname    = Yndia
| lat_deg    = 25
| lat_min    = 21
| lat_sec    = 0
| lat_dir    = N
| lon_deg    = 78
| lon_min    = 38
| lon_sec    = 0
| lon_dir    = E
| tekst by posysjekaart  = Orchha yn Madhya Pradesh
| ôfbylding99            =
| ôfbyldingstekst99      =
| ôfbyldingsbreedte99    =
}}
'''Orchha''' (letterlik: 'it ferburgen plak') is in stêd yn it distrikt Niwari fan 'e [[Yndia]]aske steat [[Madhya Pradesh]]. De stêd leit oan 'e rivier de [[Betwa]] en is tige ferneamd om syn arsjitektuer út 'e tiid fan 'e Bundela-dynasty.

== Skiednis ==
De stêd waard om it jier 1531 hinne stifte troch de Bundela-haadling Rudra Pratap Singh. Hy boude it fort en makke fan Orchha de haadstêd fan syn keninkryk. Troch de jierren hinne ûntstie der in unike mjuks fan Hindoe- en [[Mogolryk|Mogol]]-arsjitektuer, dy't hjoed de dei noch altyd yn treflike steat te bewûnderjen is.

== It besjen wurdich ==
De stêd is yn feite ien grut iepenloftmuseum. De wichtichste monuminten binne:

* Jahangir Mahal: In paleis dat boud waard foar in besite fan keizer Jahangir. It is ferneamd om syn fykwurk en symmetry.
* Ram Raja Timpel: In bysûnder religieus plak dêr't de god Rama net as in godheid, mar as in kening (Raja) fereare wurdt. It is de ienige timpel yn Yndia dêr't dit bart.
* Chattris: Fyftjin keninklike grêfmonuminten (senotaven) dy't majestueus oan 'e igge fan 'e rivier de Betwa steane.

== Geografy en kultuer ==
Orchha leit op in eilâneftige lokaasje dy't omfieme wurdt troch de rivier de Betwa. It is hjoed-de-dei in populêre lokaasje foar toeristen dy't de drokte fan stêden lykas [[Delhi]] of [[Agra]] mije wolle. De stêd hat syn midsiuwske karakter folslein behâlden.

== Ofbylden timpels ==
&lt;gallery&gt;
Ram Raja Temple.jpg|Ram Raja Timpel
0121321 Lakshmi temple Orchha Madhya Pradesh 375.jpg|Lakshmi Narayan Timpel
0121321 Chaturbhuj Temple, Orchha Madhya Pradesh 002.jpg|Chaturbhuj Timpel
17th century Shiva Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 01.jpg|Shiva Timpel
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
0121321 Radhika Bihari temple, Orchha Bundelkhand, Madhya Pradesh 004.jpg|Radhika Bihari Timpel
0121321 16th to 18th century Bundela Chhatris, Orchha, Madhya Pradesh 016.jpg|Bundela Chhatris Timpel
0121321 Vanavasi temple and Dharmashala, Orchha, Madhya Pradesh 02.jpg|Vanavasi Timpel
Panchmukhi Mahadev Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 014.jpg|Panchmukhi Mahadev Timpel
&lt;/gallery&gt;
{{CommonsBalke|Orchha}}
[[Kategory:Plak yn Yndia]]
[[Kategory:Plak yn Madhya Pradesh]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1531]]</text>
      <sha1>ghkjs0xmzo8tfhhcbg9t1wmzkgkapsj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228613</id>
      <parentid>1228612</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T19:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>/* It besjen wurdich */</comment>
      <origin>1228613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3104" sha1="0pcw7ldpzo64vqz8rfanlye8yx53xtj" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme      = Orchha
| ôfbylding  = 0121321 Jehangir Mahal, Orchha Madhya Pradesh 01.jpg
| ôfbyldingstekst = It Jahangir Mahal yn Orchha
| lân        = Yndia
| bestjoerlike ienheid 1 = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Madhya Pradesh
| boargemaster = 
| ynwennertal = ± 12.000
| oerflak    = 12 km²
| befolkingstichtens = 1.000/km²
| hichte     = 231 m
| stifting   = ± 1501
| postkoade  = 472246
| netnûmer   = +91 7680
| tiidsône   = UTC+5:30
| simmertiid = UTC+5:30
| webside    = [https://www.mpstdc.com www.mpstdc.com]
| mapname    = Yndia
| lat_deg    = 25
| lat_min    = 21
| lat_sec    = 0
| lat_dir    = N
| lon_deg    = 78
| lon_min    = 38
| lon_sec    = 0
| lon_dir    = E
| tekst by posysjekaart  = Orchha yn Madhya Pradesh
| ôfbylding99            =
| ôfbyldingstekst99      =
| ôfbyldingsbreedte99    =
}}
'''Orchha''' (letterlik: 'it ferburgen plak') is in stêd yn it distrikt Niwari fan 'e [[Yndia]]aske steat [[Madhya Pradesh]]. De stêd leit oan 'e rivier de [[Betwa]] en is tige ferneamd om syn arsjitektuer út 'e tiid fan 'e Bundela-dynasty.

== Skiednis ==
De stêd waard om it jier 1531 hinne stifte troch de Bundela-haadling Rudra Pratap Singh. Hy boude it fort en makke fan Orchha de haadstêd fan syn keninkryk. Troch de jierren hinne ûntstie der in unike mjuks fan Hindoe- en [[Mogolryk|Mogol]]-arsjitektuer, dy't hjoed de dei noch altyd yn treflike steat te bewûnderjen is.

== It besjen wurdich ==
De stêd is yn feite ien grut iepenloftmuseum. De wichtichste monuminten binne:

* Jahangir Mahal: In paleis dat boud waard foar in besite fan keizer Jahangir. It is ferneamd om syn fykwurk en symmetry.
* Ram Raja Timpel: In bysûnder religieus plak dêr't de god Rama net as in godheid, mar as in kening (Raja) fereare wurdt. It is de ienige timpel yn Yndia dêr't dit bart.
* Chattris (keninklike paviljoens: Fyftjin keninklike grêfmonuminten (senotaven) dy't majestueus oan 'e igge fan 'e rivier de Betwa steane.

== Geografy en kultuer ==
Orchha leit op in eilâneftige lokaasje dy't omfieme wurdt troch de rivier de Betwa. It is hjoed-de-dei in populêre lokaasje foar toeristen dy't de drokte fan stêden lykas [[Delhi]] of [[Agra]] mije wolle. De stêd hat syn midsiuwske karakter folslein behâlden.

== Ofbylden timpels ==
&lt;gallery&gt;
Ram Raja Temple.jpg|Ram Raja Timpel
0121321 Lakshmi temple Orchha Madhya Pradesh 375.jpg|Lakshmi Narayan Timpel
0121321 Chaturbhuj Temple, Orchha Madhya Pradesh 002.jpg|Chaturbhuj Timpel
17th century Shiva Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 01.jpg|Shiva Timpel
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
0121321 Radhika Bihari temple, Orchha Bundelkhand, Madhya Pradesh 004.jpg|Radhika Bihari Timpel
0121321 16th to 18th century Bundela Chhatris, Orchha, Madhya Pradesh 016.jpg|Bundela Chhatris Timpel
0121321 Vanavasi temple and Dharmashala, Orchha, Madhya Pradesh 02.jpg|Vanavasi Timpel
Panchmukhi Mahadev Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 014.jpg|Panchmukhi Mahadev Timpel
&lt;/gallery&gt;
{{CommonsBalke|Orchha}}
[[Kategory:Plak yn Yndia]]
[[Kategory:Plak yn Madhya Pradesh]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1531]]</text>
      <sha1>0pcw7ldpzo64vqz8rfanlye8yx53xtj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228614</id>
      <parentid>1228613</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T19:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1228614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3097" sha1="7nv835zxapbkmxvh6saoz64kvvki7rd" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme      = Orchha
| ôfbylding  = 0121321 Jehangir Mahal, Orchha Madhya Pradesh 01.jpg
| ôfbyldingstekst = It Jahangir Mahal yn Orchha
| lân        = Yndia
| bestjoerlike ienheid 1 = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Madhya Pradesh
| boargemaster = 
| ynwennertal = ± 12.000
| oerflak    = 12 km²
| befolkingstichtens = 1.000/km²
| hichte     = 231 m
| stifting   = ± 1501
| postkoade  = 472246
| netnûmer   = +91 7680
| tiidsône   = UTC+5:30
| simmertiid = UTC+5:30
| webside    = [https://www.mpstdc.com www.mpstdc.com]
| mapname    = Yndia
| lat_deg    = 25
| lat_min    = 21
| lat_sec    = 0
| lat_dir    = N
| lon_deg    = 78
| lon_min    = 38
| lon_sec    = 0
| lon_dir    = E
| tekst by posysjekaart  = Orchha yn Madhya Pradesh
| ôfbylding99            =
| ôfbyldingstekst99      =
| ôfbyldingsbreedte99    =
}}
'''Orchha''' (letterlik: 'it ferburgen plak') is in stêd yn it distrikt Niwari fan 'e [[Yndia]]aske steat [[Madhya Pradesh]]. De stêd leit oan 'e rivier de [[Betwa]] en is tige ferneamd om syn arsjitektuer út 'e tiid fan 'e Bundela-dynasty.

== Skiednis ==
De stêd waard om it jier 1531 hinne stifte troch de Bundela-haadling Rudra Pratap Singh. Hy boude it fort en makke fan Orchha de haadstêd fan syn keninkryk. Troch de jierren hinne ûntstie der in unike mjuks fan Hindoe- en [[Mogolryk|Mogol]]-arsjitektuer, dy't hjoed de dei noch altyd yn treflike steat te bewûnderjen is.

== It besjen wurdich ==
De stêd is yn feite ien grut iepenloftmuseum. De wichtichste monuminten binne:

* Jahangir Mahal: In paleis dat boud waard foar in besite fan keizer Jahangir. It is ferneamd om syn fykwurk en symmetry.
* Ram Raja Timpel: In bysûnder religieus plak dêr't de god Rama net as in godheid, mar as in kening (Raja) fereare wurdt. It is de ienige timpel yn Yndia dêr't dit bart.
* Chattris (keninklike paviljoens: Fyftjin keninklike grêfmonuminten (senotaven) dy't majestueus oan 'e igge fan 'e rivier de Betwa steane.

== Geografy en kultuer ==
Orchha leit op in eilâneftige lokaasje dy't omfieme wurdt troch de rivier de Betwa. It is hjoed-de-dei in populêre lokaasje foar toeristen dy't de drokte fan stêden lykas [[Delhi]] of [[Agra]] mije wolle. De stêd hat syn midsiuwske karakter folslein behâlden.

== Ofbylden timpels ==
&lt;gallery&gt;
Ram Raja Temple.jpg|Ram Raja Timpel
0121321 Lakshmi temple Orchha Madhya Pradesh 375.jpg|Lakshmi Narayan Timpel
0121321 Chaturbhuj Temple, Orchha Madhya Pradesh 002.jpg|Chaturbhuj Timpel
17th century Shiva Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 01.jpg|Shiva Timpel
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
0121321 Radhika Bihari temple, Orchha Bundelkhand, Madhya Pradesh 004.jpg|Radhika Bihari Timpel
0121321 16th to 18th century Bundela Chhatris, Orchha, Madhya Pradesh 016.jpg|Bundela Chhatris
0121321 Vanavasi temple and Dharmashala, Orchha, Madhya Pradesh 02.jpg|Vanavasi Timpel
Panchmukhi Mahadev Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 014.jpg|Panchmukhi Mahadev Timpel
&lt;/gallery&gt;
{{CommonsBalke|Orchha}}
[[Kategory:Plak yn Yndia]]
[[Kategory:Plak yn Madhya Pradesh]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1531]]</text>
      <sha1>7nv835zxapbkmxvh6saoz64kvvki7rd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228620</id>
      <parentid>1228614</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T20:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ofbylden timpels */</comment>
      <origin>1228620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3088" sha1="k5d2a8xlcq7ndqb9nal7n7e6czm4t2y" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme      = Orchha
| ôfbylding  = 0121321 Jehangir Mahal, Orchha Madhya Pradesh 01.jpg
| ôfbyldingstekst = It Jahangir Mahal yn Orchha
| lân        = Yndia
| bestjoerlike ienheid 1 = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Madhya Pradesh
| boargemaster = 
| ynwennertal = ± 12.000
| oerflak    = 12 km²
| befolkingstichtens = 1.000/km²
| hichte     = 231 m
| stifting   = ± 1501
| postkoade  = 472246
| netnûmer   = +91 7680
| tiidsône   = UTC+5:30
| simmertiid = UTC+5:30
| webside    = [https://www.mpstdc.com www.mpstdc.com]
| mapname    = Yndia
| lat_deg    = 25
| lat_min    = 21
| lat_sec    = 0
| lat_dir    = N
| lon_deg    = 78
| lon_min    = 38
| lon_sec    = 0
| lon_dir    = E
| tekst by posysjekaart  = Orchha yn Madhya Pradesh
| ôfbylding99            =
| ôfbyldingstekst99      =
| ôfbyldingsbreedte99    =
}}
'''Orchha''' (letterlik: 'it ferburgen plak') is in stêd yn it distrikt Niwari fan 'e [[Yndia]]aske steat [[Madhya Pradesh]]. De stêd leit oan 'e rivier de [[Betwa]] en is tige ferneamd om syn arsjitektuer út 'e tiid fan 'e Bundela-dynasty.

== Skiednis ==
De stêd waard om it jier 1531 hinne stifte troch de Bundela-haadling Rudra Pratap Singh. Hy boude it fort en makke fan Orchha de haadstêd fan syn keninkryk. Troch de jierren hinne ûntstie der in unike mjuks fan Hindoe- en [[Mogolryk|Mogol]]-arsjitektuer, dy't hjoed de dei noch altyd yn treflike steat te bewûnderjen is.

== It besjen wurdich ==
De stêd is yn feite ien grut iepenloftmuseum. De wichtichste monuminten binne:

* Jahangir Mahal: In paleis dat boud waard foar in besite fan keizer Jahangir. It is ferneamd om syn fykwurk en symmetry.
* Ram Raja Timpel: In bysûnder religieus plak dêr't de god Rama net as in godheid, mar as in kening (Raja) fereare wurdt. It is de ienige timpel yn Yndia dêr't dit bart.
* Chattris (keninklike paviljoens: Fyftjin keninklike grêfmonuminten (senotaven) dy't majestueus oan 'e igge fan 'e rivier de Betwa steane.

== Geografy en kultuer ==
Orchha leit op in eilâneftige lokaasje dy't omfieme wurdt troch de rivier de Betwa. It is hjoed-de-dei in populêre lokaasje foar toeristen dy't de drokte fan stêden lykas [[Delhi]] of [[Agra]] mije wolle. De stêd hat syn midsiuwske karakter folslein behâlden.

== Timpels ==
&lt;gallery&gt;
Ram Raja Temple.jpg|Ram Raja Timpel
0121321 Lakshmi temple Orchha Madhya Pradesh 375.jpg|Lakshmi Narayan Timpel
0121321 Chaturbhuj Temple, Orchha Madhya Pradesh 002.jpg|Chaturbhuj Timpel
17th century Shiva Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 01.jpg|Shiva Timpel
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
0121321 Radhika Bihari temple, Orchha Bundelkhand, Madhya Pradesh 004.jpg|Radhika Bihari Timpel
0121321 16th to 18th century Bundela Chhatris, Orchha, Madhya Pradesh 016.jpg|Bundela Chhatris
0121321 Vanavasi temple and Dharmashala, Orchha, Madhya Pradesh 02.jpg|Vanavasi Timpel
Panchmukhi Mahadev Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 014.jpg|Panchmukhi Mahadev Timpel
&lt;/gallery&gt;
{{CommonsBalke|Orchha}}
[[Kategory:Plak yn Yndia]]
[[Kategory:Plak yn Madhya Pradesh]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1531]]</text>
      <sha1>k5d2a8xlcq7ndqb9nal7n7e6czm4t2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228650</id>
      <parentid>1228620</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Timpels */ litte we dêr mar mei ophâlde, dit is sa'n grut lân...</comment>
      <origin>1228650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3062" sha1="pyyvaycc019bonw98vido0k5ujbs3x6" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme      = Orchha
| ôfbylding  = 0121321 Jehangir Mahal, Orchha Madhya Pradesh 01.jpg
| ôfbyldingstekst = It Jahangir Mahal yn Orchha
| lân        = Yndia
| bestjoerlike ienheid 1 = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1 = Madhya Pradesh
| boargemaster = 
| ynwennertal = ± 12.000
| oerflak    = 12 km²
| befolkingstichtens = 1.000/km²
| hichte     = 231 m
| stifting   = ± 1501
| postkoade  = 472246
| netnûmer   = +91 7680
| tiidsône   = UTC+5:30
| simmertiid = UTC+5:30
| webside    = [https://www.mpstdc.com www.mpstdc.com]
| mapname    = Yndia
| lat_deg    = 25
| lat_min    = 21
| lat_sec    = 0
| lat_dir    = N
| lon_deg    = 78
| lon_min    = 38
| lon_sec    = 0
| lon_dir    = E
| tekst by posysjekaart  = Orchha yn Madhya Pradesh
| ôfbylding99            =
| ôfbyldingstekst99      =
| ôfbyldingsbreedte99    =
}}
'''Orchha''' (letterlik: 'it ferburgen plak') is in stêd yn it distrikt Niwari fan 'e [[Yndia]]aske steat [[Madhya Pradesh]]. De stêd leit oan 'e rivier de [[Betwa]] en is tige ferneamd om syn arsjitektuer út 'e tiid fan 'e Bundela-dynasty.

== Skiednis ==
De stêd waard om it jier 1531 hinne stifte troch de Bundela-haadling Rudra Pratap Singh. Hy boude it fort en makke fan Orchha de haadstêd fan syn keninkryk. Troch de jierren hinne ûntstie der in unike mjuks fan Hindoe- en [[Mogolryk|Mogol]]-arsjitektuer, dy't hjoed de dei noch altyd yn treflike steat te bewûnderjen is.

== It besjen wurdich ==
De stêd is yn feite ien grut iepenloftmuseum. De wichtichste monuminten binne:

* Jahangir Mahal: In paleis dat boud waard foar in besite fan keizer Jahangir. It is ferneamd om syn fykwurk en symmetry.
* Ram Raja Timpel: In bysûnder religieus plak dêr't de god Rama net as in godheid, mar as in kening (Raja) fereare wurdt. It is de ienige timpel yn Yndia dêr't dit bart.
* Chattris (keninklike paviljoens: Fyftjin keninklike grêfmonuminten (senotaven) dy't majestueus oan 'e igge fan 'e rivier de Betwa steane.

== Geografy en kultuer ==
Orchha leit op in eilâneftige lokaasje dy't omfieme wurdt troch de rivier de Betwa. It is hjoed-de-dei in populêre lokaasje foar toeristen dy't de drokte fan stêden lykas [[Delhi]] of [[Agra]] mije wolle. De stêd hat syn midsiuwske karakter folslein behâlden.

== Timpels ==
&lt;gallery&gt;
Ram Raja Temple.jpg|Ram Raja Timpel
0121321 Lakshmi temple Orchha Madhya Pradesh 375.jpg|Lakshmi Narayan Timpel
0121321 Chaturbhuj Temple, Orchha Madhya Pradesh 002.jpg|Chaturbhuj Timpel
17th century Shiva Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 01.jpg|Shiva Timpel
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
0121321 Radhika Bihari temple, Orchha Bundelkhand, Madhya Pradesh 004.jpg|Radhika Bihari Timpel
0121321 16th to 18th century Bundela Chhatris, Orchha, Madhya Pradesh 016.jpg|Bundela Chhatris
0121321 Vanavasi temple and Dharmashala, Orchha, Madhya Pradesh 02.jpg|Vanavasi Timpel
Panchmukhi Mahadev Temple, Orchha Fort Madhya Pradesh 014.jpg|Panchmukhi Mahadev Timpel
&lt;/gallery&gt;
{{CommonsBalke|Orchha}}

[[Kategory:Plak yn Madhya Pradesh]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1531]]</text>
      <sha1>pyyvaycc019bonw98vido0k5ujbs3x6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak stifte yn 1531</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191301</id>
    <revision>
      <id>1228615</id>
      <timestamp>2026-04-25T19:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Kategory:1531]] [[Kategory:Plak stifte yn de 16e iuw|1531]]&quot;</comment>
      <origin>1228615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="heajreyxaxwszk699amrg1iu5m5umdu" xml:space="preserve">[[Kategory:1531]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 16e iuw|1531]]</text>
      <sha1>heajreyxaxwszk699amrg1iu5m5umdu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228616</id>
      <parentid>1228615</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T19:21:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1228616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="ov6nlad8qsl0qpnrk7bo0jk8thw1tws" xml:space="preserve">{{Commosncat|Populated places established in 1531}}
[[Kategory:1531]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 16e iuw|1531]]</text>
      <sha1>ov6nlad8qsl0qpnrk7bo0jk8thw1tws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228617</id>
      <parentid>1228616</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T19:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1228617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="jahgxx3lq1ij2s9koysogw6c3xdi7n3" xml:space="preserve">{{Commonscat|Populated places established in 1531}}
[[Kategory:1531]]
[[Kategory:Plak stifte yn de 16e iuw|1531]]</text>
      <sha1>jahgxx3lq1ij2s9koysogw6c3xdi7n3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak yn Madhya Pradesh</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191302</id>
    <revision>
      <id>1228618</id>
      <timestamp>2026-04-25T19:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Populated places in Madhya Pradesh}} [[Kategory:Plak yn Yndia]]&quot;</comment>
      <origin>1228618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="jufuf7p5m69x3zzh15vhhilt5x1zvgf" xml:space="preserve">{{Commonscat|Populated places in Madhya Pradesh}}
[[Kategory:Plak yn Yndia]]</text>
      <sha1>jufuf7p5m69x3zzh15vhhilt5x1zvgf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228651</id>
      <parentid>1228618</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:49:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="5jmfvui030b35sj3yjhd7jjx2sn8xfp" xml:space="preserve">{{Commonscat|Populated places in Madhya Pradesh}}
[[Kategory:Plak yn Yndia nei steat of unyterritoarium|Madhya Pradesh]]
[[Kategory:Madhya Pradesh]]</text>
      <sha1>5jmfvui030b35sj3yjhd7jjx2sn8xfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giereftigen fan de Nije Wrâld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191303</id>
    <revision>
      <id>1228621</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ruurd Jorritsma</username>
        <id>38557</id>
      </contributor>
      <comment>Nije side</comment>
      <origin>1228621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1995" sha1="nltqy1mebxdsxo4r73k71wymlylmimn" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme               = giereftigen fan de Nije Wrâld
| ôfbylding           = Turkey vulture profile.jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     = [[kalkoengier]] (''Cathartes aura'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4             = [[ûnderstamme]]:
| namme4              = [[wringedieren]] (''Vertebrata'')
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson6             = [[ûnderklasse]]:
| namme6              = [[moderne fûgels]]&amp;nbsp;(''Neornithes'')
| takson7             = [[tuskenklasse]]:
| namme7              = [[nijkakigen]] (''Neognathae'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = ''sûnder rang'':
| namme9              = [[lânfûgels]] (''Telluaves'')
| takson12            = [[skift]]:
| namme12             = '''giereftigen fan de Nije Wrâld''' (''Cathartiformes'')
| takson13            = 
| namme13             = 
| takson14            = 
| namme14             =
| takson15            = 
| namme15             =
| takson16            = 
| namme16             =
| beskriuwer, jier    = [[Elliott Coues|Coues]], 1884
}}
De '''giereftigen fan de Nije Wrâld''' (''Cathartiformes'') binne in [[skift]] yn de klasse fan de [[fûgels]] (''Aves''). Der is mar ien libbene famylje yn dit skift: de [[gierfûgels fan de Nije Wrâld]]. 

== Klassifikaasje ==
* ''klasse'': [[fûgels]] (''Aves'')
** ''skift'': '''giereftigen fan de Nije Wrâld''' (''Cathartiformes'')
*** ''famylje'': [[gierfûgels fan de Nije Wrâld]] (''Cathartidae'')
*** ''famylje'': (útstoarn) ''[[Teratornithidae]]''

[[Kategory:Fûgelskift| ]]
[[Kategory:gierfûgels fan de Nije Wrâld]]</text>
      <sha1>nltqy1mebxdsxo4r73k71wymlylmimn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228665</id>
      <parentid>1228621</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T22:59:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1994" sha1="lcpcx6net5sg34duehkf1w1j0tzagcu" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme               = giereftigen fan de Nije Wrâld
| ôfbylding           = Turkey vulture profile.jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     = [[kalkoengier]] (''Cathartes aura'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4             = [[ûnderstamme]]:
| namme4              = [[wringedieren]] (''Vertebrata'')
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson6             = [[ûnderklasse]]:
| namme6              = [[moderne fûgels]]&amp;nbsp;(''Neornithes'')
| takson7             = [[tuskenklasse]]:
| namme7              = [[nijkakigen]] (''Neognathae'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = ''sûnder rang'':
| namme9              = [[lânfûgels]] (''Telluaves'')
| takson12            = [[skift]]:
| namme12             = '''giereftigen fan de Nije Wrâld''' (''Cathartiformes'')
| takson13            = 
| namme13             = 
| takson14            = 
| namme14             =
| takson15            = 
| namme15             =
| takson16            = 
| namme16             =
| beskriuwer, jier    = [[Elliott Coues|Coues]], 1884
}}
De '''giereftigen fan de Nije Wrâld''' (''Cathartiformes'') binne in [[skift]] yn de klasse fan de [[fûgels]] (''Aves''). Der is mar ien libbene famylje yn dit skift: de [[gierfûgels fan de Nije Wrâld]]. 

== Klassifikaasje ==
* ''klasse'': [[fûgels]] (''Aves'')
** ''skift'': '''giereftigen fan de Nije Wrâld''' (''Cathartiformes'')
*** ''famylje'': [[gierfûgels fan de Nije Wrâld]] (''Cathartidae'')
*** ''famylje'': (útstoarn) ''[[Teratornithidae]]''

[[Kategory:Giereftige fan de Nije Wrâld| ]]
[[Kategory:Fûgelskift]]</text>
      <sha1>lcpcx6net5sg34duehkf1w1j0tzagcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjitpartij yn Kiev yn 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191304</id>
    <redirect title="Sjitpartij yn Kiëv (2026)" />
    <revision>
      <id>1228626</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[Sjitpartij yn Kiev yn 2026]] omneamd ta [[Sjitpartij yn Kiëv (2026)]]: red</comment>
      <origin>1228626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="rmf148dw910zlphzj5kr11suczsn6a8" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sjitpartij yn Kiëv (2026)]]</text>
      <sha1>rmf148dw910zlphzj5kr11suczsn6a8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Sjitpartij</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191305</id>
    <revision>
      <id>1228628</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="3zkxpxcglc67fugzkcspsfc68gh7es9" xml:space="preserve">[[Kategory:Oanslach]]
[[Kategory:Moard]]
[[Kategory:Fjoerwapen]]</text>
      <sha1>3zkxpxcglc67fugzkcspsfc68gh7es9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>List fan stêden en doarpen yn Fidzjy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191306</id>
    <redirect title="List fan plakken yn Fidzjy" />
    <revision>
      <id>1228632</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[List fan stêden en doarpen yn Fidzjy]] omneamd ta [[List fan plakken yn Fidzjy]]: frysker</comment>
      <origin>1228632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="f19q6puf64gta0o3b016z2w9kp3ri5t" xml:space="preserve">#REDIRECT [[List fan plakken yn Fidzjy]]</text>
      <sha1>f19q6puf64gta0o3b016z2w9kp3ri5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>List fan befolke plakken yn Fanûatû</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191307</id>
    <redirect title="List fan plakken yn Fanûatû" />
    <revision>
      <id>1228635</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ieneach fan 'e Esk hat de side [[List fan befolke plakken yn Fanûatû]] omneamd ta [[List fan plakken yn Fanûatû]]: It wurd &quot;plak&quot; hat yn it Frysk al de betsjutting fan &quot;befolke&quot;. Dit is dûbel.</comment>
      <origin>1228635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="8zwbunshstpbci402u6eif3qb6lhk13" xml:space="preserve">#REDIRECT [[List fan plakken yn Fanûatû]]</text>
      <sha1>8zwbunshstpbci402u6eif3qb6lhk13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:List fan plakken yn Oseaanje</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191308</id>
    <revision>
      <id>1228637</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:35:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="636jjshiaqelpmkpjssvpe4cbhxn4m9" xml:space="preserve">[[Kategory:List|Plakken yn Oseaanje]]
[[Kategory:Geografy fan Oseaanje|Plakken]]</text>
      <sha1>636jjshiaqelpmkpjssvpe4cbhxn4m9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Boathûs</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191309</id>
    <revision>
      <id>1228640</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:39:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="5wc9s3xmyku4tvw6ob5s7k67s16k6qy" xml:space="preserve">[[Kategory:Bouwurk nei soarte]]
[[Kategory:Fartúch]]</text>
      <sha1>5wc9s3xmyku4tvw6ob5s7k67s16k6qy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Bouwurk yn Perth</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191310</id>
    <revision>
      <id>1228642</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="2773iy66ngz35v4prshz2lfovit13pl" xml:space="preserve">[[Kategory:Bouwurk yn West-Austraalje|Perth]]
[[Kategory:Perth]]</text>
      <sha1>2773iy66ngz35v4prshz2lfovit13pl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Perth</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191311</id>
    <revision>
      <id>1228644</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="qlufkb2ttz31miqpu9ijao3xnywtker" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn West-Austraalje]]
[[Kategory:Plak stifte yn 1829]]</text>
      <sha1>qlufkb2ttz31miqpu9ijao3xnywtker</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Bouwurk yn West-Austraalje</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191312</id>
    <revision>
      <id>1228645</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:42:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="l0s3vxwi5cjdu45o8mee2i3ua7eddav" xml:space="preserve">[[Kategory:Bouwurk yn Austraalje nei steat of territoarium|West-Austraalje]]
[[Kategory:West-Austraalje]]</text>
      <sha1>l0s3vxwi5cjdu45o8mee2i3ua7eddav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak yn Yndia nei steat of unyterritoarium</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191313</id>
    <revision>
      <id>1228652</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="19cb5a4tw7alpcegbgwh2hy3aca15na" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn Yndia| ]]</text>
      <sha1>19cb5a4tw7alpcegbgwh2hy3aca15na</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak yn Maharashtra</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191314</id>
    <revision>
      <id>1228655</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="eg6omm3jvagyndxolfuqjbdoxoddwp0" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn Yndia nei steat of unyterritoarium|Maharashtra]]
[[Kategory:Maharashtra]]</text>
      <sha1>eg6omm3jvagyndxolfuqjbdoxoddwp0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak yn West-Bingalen</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191315</id>
    <revision>
      <id>1228658</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="cfkhlfw05lmpwvv7ggesybbaqw2hhym" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn Yndia nei steat of unyterritoarium|West-Bingalen]]
[[Kategory:West-Bingalen]]</text>
      <sha1>cfkhlfw05lmpwvv7ggesybbaqw2hhym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak yn Uttar Pradesh</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191316</id>
    <revision>
      <id>1228661</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="s64bi1md66xwlmlkwhor403k9gnrirn" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn Yndia nei steat of unyterritoarium|Uttar Pradesh]]
[[Kategory:Uttar Pradesh]]</text>
      <sha1>s64bi1md66xwlmlkwhor403k9gnrirn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Plak yn Delhi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191317</id>
    <revision>
      <id>1228663</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="cfd2cpsx9xkxp1sn9snmfgl7x966851" xml:space="preserve">[[Kategory:Plak yn Yndia nei steat of unyterritoarium|Delhi]]
[[Kategory:Delhi]]</text>
      <sha1>cfd2cpsx9xkxp1sn9snmfgl7x966851</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Giereftige fan de Nije Wrâld</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191318</id>
    <revision>
      <id>1228666</id>
      <timestamp>2026-04-25T22:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="hhanunmd415exnuj9qngkix6r0oboq4" xml:space="preserve">[[Kategory:Fûgelskift]]</text>
      <sha1>hhanunmd415exnuj9qngkix6r0oboq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gierfûgels fan de Nije Wrâld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191319</id>
    <revision>
      <id>1228667</id>
      <timestamp>2026-04-25T23:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ruurd Jorritsma</username>
        <id>38557</id>
      </contributor>
      <comment>Nije side</comment>
      <origin>1228667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2827" sha1="6bren430kxei9hoadt9i6txeyxdbwpx" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme           = gierfûgels fan de Nije Wrâld
| ôfbylding           = Coragyps-atratus-001.jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     = [[swarte gier]] (''Coragyps atratus'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson6             = [[ûnderklasse]]:
| namme6              = [[moderne fûgels]]&amp;nbsp;(''Neornithes'')
| takson7             = [[tuskenklasse]]:
| namme7              = [[nijkakigen]] (''Neognathae'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = ''sûnder rang'':
| namme9              = [[lânfûgels]] (''Telluaves'')
| takson12            = [[skift]]:
| namme12             = [[giereftigen fan de Nije Wrâld]] (''Cathartiformes'')
| takson13            = [[famylje]] 
| namme13             = '''gierfûgels fan de Nije Wrâld''' (''Cathartidae'')
| takson14            = 
| namme14             =
| takson15            = 
| namme15             =
| takson16            = 
| namme16             =
| beskriuwer, jier    = [[Frédéric de Lafresnaye|Lafresnaye]], 1839
}}
De '''gierfûgels fan de Nije Wrâld''' (''Cathartidae'') binne in [[famylje]] fan [[fûgels]] in it skift fan ‘e [[giereftigen fan de Nije Wrâld]] ''(Cathartiformes)''. De famylje bestiet út fiif skaaien en sân libbene en tsien útstoarne soarten.

==Famyljeopbou ==
* (famylje) [[gierfûgels fan de Nije Wrâld]] (''Cathartidae'')
** (skaai) ''[[Gymnogyps]]'', 1 libbene en 4 útstoarne soarten:
*** [[Kalifornyske kondor]] ''(Gymnogyps californianus)'' – Noard-Amearika
*** †''[[Gymnogyps amplus]]''
*** †''[[Gymnogyps howardae]]''
*** †''[[Gymnogyps kofordi]]''
*** †''[[Gymnogyps varonai]]''
** (skaai) ''[[Sarcoramphus]]'', 1 libbene en 2 útstoarne soarten:
*** [[keninggier]] ''(Sarcoramphus papa)'' – Sintraal- en Súd-Amearika
*** †''[[Sarcoramphus kernense]]''
*** †''[[Sarcoramphus fisheri]]''
** (skaai) ''[[Vultur]]'', 1 libbene en 1 útstoarne soarten:
*** [[Andeskondor]] ''(Vultur gryphus)'' –  Súd-Amearika
*** †''[[Vultur messi]]''
** (skaai) ''[[Coragyps]]'', 1 libbene en 2 útstoarne soarten:
*** [[swarte gier]] ''(Coragyps atratus)'' –  Noard-, Sintraal- en Súd-Amearika
*** †''[[Coragyps occidentalis]]''
*** †''[[Coragyps seductus]]''
** (skaai) ''[[Cathartes]]'', 3 libbene en 1 útstoarne soarten:
*** [[kalkoengier]] ''(Cathartes aura)'' –  Noard-, Sintraal- en Súd-Amearika
*** [[lytse gielkopgier]] ''(Cathartes burrovianus)'' –  Sintraal- en Súd-Amearika
*** [[grutte gielkopgier]] ''(Cathartes melambrotus)'' –  Súd-Amearika
*** †''[[Cathartes emsilei]]''

[[Kategory:Fûgelskaai| ]]
[[Kategory:Giereftige fan de Nije Wrâld| ]]</text>
      <sha1>6bren430kxei9hoadt9i6txeyxdbwpx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228669</id>
      <parentid>1228667</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T23:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1228669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2870" sha1="4jhq2xqqacaq41azebcys8a47n8q846" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme           = gierfûgels fan de Nije Wrâld
| ôfbylding           = Coragyps-atratus-001.jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     = [[swarte gier]] (''Coragyps atratus'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson6             = [[ûnderklasse]]:
| namme6              = [[moderne fûgels]]&amp;nbsp;(''Neornithes'')
| takson7             = [[tuskenklasse]]:
| namme7              = [[nijkakigen]] (''Neognathae'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = ''sûnder rang'':
| namme9              = [[lânfûgels]] (''Telluaves'')
| takson12            = [[skift]]:
| namme12             = [[giereftigen fan de Nije Wrâld]] (''Cathartiformes'')
| takson13            = [[famylje]] 
| namme13             = '''gierfûgels fan de Nije Wrâld''' (''Cathartidae'')
| takson14            = 
| namme14             =
| takson15            = 
| namme15             =
| takson16            = 
| namme16             =
| beskriuwer, jier    = [[Frédéric de Lafresnaye|Lafresnaye]], 1839
}}
De '''gierfûgels fan de Nije Wrâld''' (''Cathartidae'') binne in [[famylje]] fan [[fûgels]] in it skift fan ‘e [[giereftigen fan de Nije Wrâld]] ''(Cathartiformes)''. De famylje bestiet út fiif skaaien en sân libbene en tsien útstoarne soarten.

==Famyljeopbou ==
* (famylje) [[gierfûgels fan de Nije Wrâld]] (''Cathartidae'')
** (skaai) ''[[Gymnogyps]]'', 1 libbene en 4 útstoarne soarten:
*** [[Kalifornyske kondor]] ''(Gymnogyps californianus)'' – Noard-Amearika
*** †''[[Gymnogyps amplus]]''
*** †''[[Gymnogyps howardae]]''
*** †''[[Gymnogyps kofordi]]''
*** †''[[Gymnogyps varonai]]''
** (skaai) ''[[Sarcoramphus]]'', 1 libbene en 2 útstoarne soarten:
*** [[keninggier]] ''(Sarcoramphus papa)'' – Sintraal- en Súd-Amearika
*** †''[[Sarcoramphus kernense]]''
*** †''[[Sarcoramphus fisheri]]''
** (skaai) ''[[Vultur]]'', 1 libbene en 1 útstoarne soarten:
*** [[Andeskondor]] ''(Vultur gryphus)'' –  Súd-Amearika
*** †''[[Vultur messi]]''
** (skaai) ''[[Coragyps]]'', 1 libbene en 2 útstoarne soarten:
*** [[swarte gier]] ''(Coragyps atratus)'' –  Noard-, Sintraal- en Súd-Amearika
*** †''[[Coragyps occidentalis]]''
*** †''[[Coragyps seductus]]''
** (skaai) ''[[Cathartes]]'', 3 libbene en 1 útstoarne soarten:
*** [[kalkoengier]] ''(Cathartes aura)'' –  Noard-, Sintraal- en Súd-Amearika
*** [[lytse gielkopgier]] ''(Cathartes burrovianus)'' –  Sintraal- en Súd-Amearika
*** [[grutte gielkopgier]] ''(Cathartes melambrotus)'' –  Súd-Amearika
*** †''[[Cathartes emsilei]]''

[[Kategory:Gierfûgel fan de Nije Wrâld| ]]
[[Kategory:Fûgelfamylje]]
[[Kategory:Giereftige fan de Nije Wrâld]]</text>
      <sha1>4jhq2xqqacaq41azebcys8a47n8q846</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Gierfûgel fan de Nije Wrâld</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191320</id>
    <revision>
      <id>1228670</id>
      <timestamp>2026-04-25T23:03:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1228670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="pxdxbsfy9e9fa96vceuilidvomhbye2" xml:space="preserve">[[Kategory:Fûgelfamylje]]
[[Kategory:Giereftige fan de Nije Wrâld]]</text>
      <sha1>pxdxbsfy9e9fa96vceuilidvomhbye2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sigebert fan Keulen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191321</id>
    <revision>
      <id>1228672</id>
      <timestamp>2026-04-26T03:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Ofbyld:Rathausturm Köln - Sigibert von Ripuarien (5907-09).jpg|thumb|200px|Stânbyld fan Sigebert fan Keulen op 'e toer fan it stedhûs fan Keulen]] '''Sigebert fan Keulen''', ek wol '''Sigebert de Lamme''' neamd (stoarn likernôch [[508]] of [[509]]) wie kening fan de [[Ripuaryske Franken]] yn it gebiet om [[Zülpich]] ([[Latyn]]: ''Tolbiac'') en [[Keulen]] hinne.  == Libben == Syn heit hiet fan Gildebert. Hy rekke nei alle gedachten ferwûne oan syn knibbel yn de Sla...&quot;</comment>
      <origin>1228672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2514" sha1="66s0ob9vdwexa1apla8ufoohsbv52e1" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Rathausturm Köln - Sigibert von Ripuarien (5907-09).jpg|thumb|200px|Stânbyld fan Sigebert fan Keulen op 'e toer fan it stedhûs fan Keulen]]
'''Sigebert fan Keulen''', ek wol '''Sigebert de Lamme''' neamd (stoarn likernôch [[508]] of [[509]]) wie kening fan de [[Ripuaryske Franken]] yn it gebiet om [[Zülpich]] ([[Latyn]]: ''Tolbiac'') en [[Keulen]] hinne.

== Libben ==
Syn heit hiet fan Gildebert. Hy rekke nei alle gedachten ferwûne oan syn knibbel yn de [[Slach by Tolbiak]] tsjin de [[Alemannen]] yn [[496]]. Hy stipe [[Klovis I]], kening fan de [[Salyske Franken]], tsjin de [[Fisigoaten]] yn de [[Slach by Fouillé]] yn 'e maitiid fan [[507]].

Nettsjinsteande dat er Klovis by twa eardere gelegenheden holpen hie, waard Sigebert neffens [[Gregoarius fan Tours]] op ynstigaasje fan Klovis I fermoarde troch syn soan Glodoarik, doe't syn soan moardners op him ôfstjoerde wylst in ferbliuw bûten syn keninkryk yn in bosk by [[Fulda]]. Glodoarik sei tsjin Klovis dêrnei oer de moard en bea him de moaiste skatten fan syn kreklyn urven keninkryk oan as symboal fan harren nije alliânsje.

Klovis stjoerde boadskippers om de skat te taksearjen, dy't dêrnei Glodorik fregen syn hân sa djip mooglik yn syn gouden munten te stekken. Wylst syn earm ûnderdompele wie, deaden de gesanten fan Klovis de nije kening op ferriederlike wize. Klovis ferkynde dêrnei foar it folk fan Glodorik en bearde as er skokt wie troch de moard op Sigebert. Hy sei harren ta dat de soan moardners stjoerd hie en fermoardzje syn heit, mar dat Glodorik dêrnei ek oan syn ein kommen wie. Klovis bea dêrnei syn beskerming oan oan de eardere ûnderdienen fan Sigebert en Glodoarik, en waard harren kening. 

Gregoarius fan Tours suggerearre dat Glodoarik fermoarde waard by deselde fjildtocht dêr't de Frankyske kening Gararik yn om it libben kaam. Earder hie Klovis [[Ragnagar]] en syn bruorren al deade.

Nei al dy deaden stelde Gregoarius dat it Klovis him muoide dat er gjin famylje mear hie, dêr't er mei suggerearre dat er ûnder syn eigen slachtoffers neiste famyljeleden wiene. Hy sei dat net út fertriet of wroech, mar sa tajaan dat de slachtoffers bloedsibben wiene.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Foar boarnen, sjoch [https://en.wikipedia.org/wiki/Sigobert%20the%20Lame ''References'' op dizze side].
-------------------
{{Commonscat|Sigibert von Köln}}
}}

[[Kategory:Kening fan de Franken]]
[[Kategory:Persoan berne yn de 5e iuw]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 508]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 509]]</text>
      <sha1>66s0ob9vdwexa1apla8ufoohsbv52e1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Persoan stoarn yn 508</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191322</id>
    <revision>
      <id>1228673</id>
      <timestamp>2026-04-26T04:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Kategory:508]] [[Kategory:Persoan stoarn yn de 6e iuw|508]]&quot;</comment>
      <origin>1228673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="g9fy3uu9zhkmbal6yjmvtjf48khizbb" xml:space="preserve">[[Kategory:508]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn de 6e iuw|508]]</text>
      <sha1>g9fy3uu9zhkmbal6yjmvtjf48khizbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:508</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191323</id>
    <revision>
      <id>1228674</id>
      <timestamp>2026-04-26T04:02:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Kategory:6e iuw]] [[Kategory:Jier|0508]]&quot;</comment>
      <origin>1228674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="121d5i9ao57aclkymx75ak0mk2ib7d4" xml:space="preserve">[[Kategory:6e iuw]]
[[Kategory:Jier|0508]]</text>
      <sha1>121d5i9ao57aclkymx75ak0mk2ib7d4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sigibert fan Keulen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191324</id>
    <redirect title="Sigebert fan Keulen" />
    <revision>
      <id>1228675</id>
      <timestamp>2026-04-26T04:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Sigebert fan Keulen]]</comment>
      <origin>1228675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="e7efnngbaomqdj3jvfmc3tuu19si3xi" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sigebert fan Keulen]]</text>
      <sha1>e7efnngbaomqdj3jvfmc3tuu19si3xi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sigebert de Lamme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191325</id>
    <redirect title="Sigebert fan Keulen" />
    <revision>
      <id>1228676</id>
      <timestamp>2026-04-26T04:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Sigebert fan Keulen]]</comment>
      <origin>1228676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="e7efnngbaomqdj3jvfmc3tuu19si3xi" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sigebert fan Keulen]]</text>
      <sha1>e7efnngbaomqdj3jvfmc3tuu19si3xi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ripuaryske Franken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191326</id>
    <revision>
      <id>1228677</id>
      <timestamp>2026-04-26T05:21:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Wurk}} [[Ofbyld:Franken Expans1.jpg|300px|thumb|De twa Frankyske haadtakken: Salyske (giel) en Ripuaryske Franken (oranje) yn de 5e iuw]] De '''Ripuaryske Franken''', '''Ripuaarjers''' of '''Rynfranken''' ([[Latyn]]: ''Ripuarii'' of ''Ribuarii'') wiene de [[Franken]] dy't harren fêstigen yn en om de eardere Romeinske stêd [[Keulen]] hinne, oan de [[Ryn]] yn it hjoeddeistige [[Dútslân]].  == It begryp Ripuaryske Franken == Oant de 1950-er jierren waarden de Ripuaarjers...&quot;</comment>
      <origin>1228677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2204" sha1="r9ympbkcm8mbd6f9zrpwg3v1vv6t9aa" xml:space="preserve">{{Wurk}}
[[Ofbyld:Franken Expans1.jpg|300px|thumb|De twa Frankyske haadtakken: Salyske (giel) en Ripuaryske Franken (oranje) yn de 5e iuw]]
De '''Ripuaryske Franken''', '''Ripuaarjers''' of '''Rynfranken''' ([[Latyn]]: ''Ripuarii'' of ''Ribuarii'') wiene de [[Franken]] dy't harren fêstigen yn en om de eardere Romeinske stêd [[Keulen]] hinne, oan de [[Ryn]] yn it hjoeddeistige [[Dútslân]].

== It begryp Ripuaryske Franken ==
Oant de 1950-er jierren waarden de Ripuaarjers beskôge as de meast eastlike fan twa ôfsûnderlike &quot;substammen&quot; fan de Franken dy't nei de fal fan it [[Westromeinske Ryk]] yn de [[5e iuw]] twa oangrinzgjende regio's yn it noarden fan [[Galje]] regearren. Neffens dy tradysje, dy't hjoed-de-dei noch hieltyd ynfloedryk is, regearren de Ripuaarjers net allinnich oer it [[Rynlân]] by Keulen, mar ek oer it gânse of it grutste part fan wat letter de regio [[Austraasje]] of [[Loataringen]] wurde soe, dat fan it suden fan it hjoeddeistige [[Belgje]] oant de Ryn yn it hjoeddeistige Dútslân en [[Nederlân]]. Harren westlike tsjinhingers wiene de [[Salyske Franken]] of Saaljers, dy't de kontrôle oer wat hjoed-de-dei Belgje en Noard-[[Frankryk]] is. Dy tradisjonele opfetting fan de Franken as twa grutte stammen dy't harren eigen gebieten bewennen, is benammen basearre op twa 7e iuwske Frankyske wetboeken: de ''[[Lex Ripuaria]]'' en de ''[[Lex Salica]]''. Dy wetten ferwize nei ferskate geografyske rjochtsgebieten, en der waard oppenearre dat de grins tusken de twa gebieten de [[Ardinnen]] en it [[Koalewâld]] wie, yn wat hjoed-de-dei [[Walloanje]] is.

Sûnt de 1950-er jierren wurdt de term Ripuarysk net langer sjoen as ôfkomstich fan in stamnamme, ek al waard it lang om let de namme foar in spesifike befolkingsgroep yn Keulen. Der is ek in algeduerigen wittenskiplike diskusje oer wannear't en hoe de term Ripuarysk, as wannear't it ea sa wie, tapast warad op de folle gruttere Austrasyske regio, yn tsjinstelling ta de lytsere regio om Keulen hinne. De ''Lex Ripuaria'' sels wurdt no benammen sjoen as in wetboek fan it Keulske Rynlân, itjinge ek nei stêen lykas [[Bonn]], [[Zülpich]], [[Jülich]] en [[Neuss]] omfettet.

== Untjouwing fan it begryp ==</text>
      <sha1>r9ympbkcm8mbd6f9zrpwg3v1vv6t9aa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1228681</id>
      <parentid>1228677</parentid>
      <timestamp>2026-04-26T07:48:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <origin>1228681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5597" sha1="6tf7ddbb4guc4eeuopzmf4z0vsj7j4j" xml:space="preserve">{{Wurk}}
[[Ofbyld:Franken Expans1.jpg|300px|thumb|De twa Frankyske haadtakken: Salyske (giel) en Ripuaryske Franken (oranje) yn de 5e iuw]]
De '''Ripuaryske Franken''', '''Ripuaarjers''' of '''Rynfranken''' ([[Latyn]]: ''Ripuarii'' of ''Ribuarii'', ôfkomstich fan it [[Aldfrankysk]]e ''rīp'', &quot;ouwer&quot;) wiene de [[Franken]] dy't harren fêstigen yn en om de eardere Romeinske stêd [[Keulen]] hinne, oan de [[Ryn]] yn it hjoeddeistige [[Dútslân]]. De substamme fan de Franken soe yn de [[4e iuw]] ûntstien wêze troch it ferienjen fan ôfsûnderlike lytsere stammen. Harren wichtichste wengebiet soe by de [[Ryn]] del lizzen ha. By de rivier del soene de Ripuaarjers harren ferspraat hawwe fan Keulen oer [[Mainz]] oant [[Worms]] en [[Spiers]]. 

== Franken == 
{{Apart|Franken}}
In folk mei de namme ''Franci'' waard foar it earst neamd oan 'e ein fan de [[3e iuw]] yn [[Latyn]]ske skriften. Yn werklikheid gie it dêrby om meardere lytse stammen, dy't as Proto-Franken oantsjut wurde. Hja fêstigen har ynearsten rjochts fan de Ryn, feroaren gauris fan wengebiet en lutsen, yn wikseljende alliânsjes, hieltyd wer op rôftochten nei [[galje]] ta. Yn de rin fan de tiid ûnstiene ôfsûnderlike stammeferbûnen en ûntstie stadichoan in fêste etnyske ienheid de grutte stamme fan de Franken. Dy waarden neffens tradisjonele skiedwittenskip ûnderferdield yn in yn it noardwesten, oan de [[Nederryn (regio)|Nederryn]], fêstige dielstamme fan de [[Salyske Franken]] en in oan de Midryn en súdlik dêrfan fêstige dielstamme fan de Ripuaryske Franken.

== Dielstammen fan de Franken == 
De Salyske Franken soene har yn [[Sallân]] oan de [[Isel]] en yn de Ryndelta fêstige hawwe, dêr't se fan nei [[Toksandrje]] en Noard-Galje ferspraat hiene en dêr it grûnwurk lein hawwe foar it lettere [[Frankyske Ryk]] ûnder de [[Merovingen]]. De Pipuayske Franken dêrfoaroer soene har tusken de Nederryn en de Midryn fêstige hawwe, yn 'e mid-5e iuw [[Keulen]] oermastere hawwe en harren dêrút fierder nei it suden en westen ferspraat hiene. fan de 5e/6e iuw soene de Salyske en Ripuaryske gebieten ûnder mienskiplike keningen feriene wêze. Foar de Ripuaarjers dy't har yn de omkriten fan Keulen fêstigen, soe sûnt de 6e iuw de namme fan ''Ripuarii''/''Ribuarii'' (ouwerbewenners) ûntstien wêze. De namme &quot;[[Ripuarysk]]&quot; is dêr wer fan ôflaat. De namme fan de Ripuaarjerssoe letter ek de namme jûn hawwe oan it stamwetboek fan de ''[[Lex Ripuaria]]'', wylst it rjocht fan de Saaljers yn de ''[[Lex Salica]]'' fêstlein wêze soe.

Resint ûndersyk hat sjen litten dat de ''Lex Ripuaria'' in gâns lettere oanpassing fan de ''Lex Salica'' is, en net needsaaklik in wiziging fan de wet dy't foar in ôfsûnderlike befolkingsgroep opsteld waard. Dêr is de twrm ''Lex Ripuaria'' mei op syn betiidst yn de 7e, of mooglik yn de 8e iuw foar it earst dokumintearre. It wurd ''riparii'', dat yn âldere boarnen foarkomt en gauris yn ferbân brocht wurdt mei in dielstamme hat dêrfoaroer neat te krijen mei de Ripuaarjers, mar giet nei alle gedachten werom op bergripen út de Romeinske administraasje. Ek de namme Ripuaryske Franken komt yn gjin inkelde boarne út 'e tiid fan it Frankyske Ryk foar. De besibbe term ''Francia Rinensis'' is foar it earst dokumintearre yn de 9e iuw troch de [[geograaf fan Ravenna]]. Op grûnwurk fan dy útkomsten hat de Dútske histoarikus Matthias Springer konkludearre dat it ûnderskied tusken de Salyske en Ripuaryske Franken op gjin inkelde wize oerienkomt mei de histoaryske realiteit.  

Njonken de Salyske en Ripuaryske Franken wurdt de rek noch wol in ûnderskied makke tusken de Mûzelfranken, in subgroep fan de Ripuaarjers, dy't har oan it begjin fan d e5e iuw oan de bopperin fan de Ryn en oan de [[Mûzel (Ryn)|Mûzel]] fêstigen.

== Ekspânsje fan de Ripuaarjers == 

== It begryp Ripuaryske Franken ==
Oant de 1950-er jierren waarden de Ripuaarjers beskôge as de meast eastlike fan twa ôfsûnderlike &quot;substammen&quot; fan de Franken dy't nei de fal fan it [[Westromeinske Ryk]] yn de [[5e iuw]] twa oangrinzgjende regio's yn it noarden fan [[Galje]] regearren. Neffens dy tradysje, dy't hjoed-de-dei noch hieltyd ynfloedryk is, regearren de Ripuaarjers net allinnich oer it [[Rynlân]] by Keulen, mar ek oer it gânse of it grutste part fan wat letter de regio [[Austraasje]] of [[Loataringen]] wurde soe, dat fan it suden fan it hjoeddeistige [[Belgje]] oant de Ryn yn it hjoeddeistige Dútslân en [[Nederlân]]. Harren westlike tsjinhingers wiene de [[Salyske Franken]] of Saaljers, dy't de kontrôle oer wat hjoed-de-dei Belgje en Noard-[[Frankryk]] is. Dy tradisjonele opfetting fan de Franken as twa grutte stammen dy't harren eigen gebieten bewennen, is benammen basearre op twa 7e iuwske Frankyske wetboeken: de ''[[Lex Ripuaria]]'' en de ''[[Lex Salica]]''. Dy wetten ferwize nei ferskate geografyske rjochtsgebieten, en der waard oppenearre dat de grins tusken de twa gebieten de [[Ardinnen]] en it [[Koalewâld]] wie, yn wat hjoed-de-dei [[Walloanje]] is.

Sûnt de 1950-er jierren wurdt de term Ripuarysk net langer sjoen as ôfkomstich fan in stamnamme, ek al waard it lang om let de namme foar in spesifike befolkingsgroep yn Keulen. Der is ek in algeduerigen wittenskiplike diskusje oer wannear't en hoe de term Ripuarysk, as wannear't it ea sa wie, tapast warad op de folle gruttere Austrasyske regio, yn tsjinstelling ta de lytsere regio om Keulen hinne. De ''Lex Ripuaria'' sels wurdt no benammen sjoen as in wetboek fan it Keulske Rynlân, itjinge ek nei stêen lykas [[Bonn]], [[Zülpich]], [[Jülich]] en [[Neuss]] omfettet.</text>
      <sha1>6tf7ddbb4guc4eeuopzmf4z0vsj7j4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Breslau</title>
    <ns>14</ns>
    <id>191327</id>
    <revision>
      <id>1228679</id>
      <timestamp>2026-04-26T07:47:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Wrocław|Breslau}} [[Kategory:Plak yn Poalen]]&quot;</comment>
      <origin>1228679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="otyg9intfb6y1g6w3snk3rj3u04vf6k" xml:space="preserve">{{Commonscat|Wrocław|Breslau}}
[[Kategory:Plak yn Poalen]]</text>
      <sha1>otyg9intfb6y1g6w3snk3rj3u04vf6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wytrêchgier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191328</id>
    <revision>
      <id>1228682</id>
      <timestamp>2026-04-26T08:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme     = wytrêchgier |Ofbyld    = [[Ofbyld:2012-white-backed-vulture.jpg|250px]] |lûd       = |Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'')  |Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')  |Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'')  |Wittenskiplike namme= Gyps africanus |Beskriuwer, jier= [[Tomasso Salvadori|Salvadori]], 1865 |IUCN-s...&quot;</comment>
      <origin>1228682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7162" sha1="ccb4qgc9q14q627bhkw70ajcdd327so" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = wytrêchgier
|Ofbyld    = [[Ofbyld:2012-white-backed-vulture.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
|Famylje   = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'') 
|Skaai     = [[gieren]] (''Gyps'') 
|Wittenskiplike namme= Gyps africanus
|Beskriuwer, jier= [[Tomasso Salvadori|Salvadori]], 1865
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;
|lânkaart= 
}}
De '''wytrêchgier''' (''Gyps africanus''), ek wol de '''Afrikaanske wytrêchgier''' neamd, is in [[rôffûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). It wie foarhinne de meast algemiene gier fan [[Afrika]], mar de populaasje is de lêste jierren tige hurd ôfnommen.

== Skaaimerken ==
[[Ofbyld:White-backed vulture (Gyps africanus) Kruger.jpg|thumb|left|Wytrêchgier mei iepen wjukken.]]
In folwoeksen wytrêchgier hat in gemiddelde lichemslingte fan 94 sm. De wjukspanne is likernôch 218 sm en it gewicht leit tusken de 4,15 en 7,20 kilogram.

Nettsjinsteande de namme is de rêch fan 'e fûgel net hielendal wyt, mar earder donkergriis. De namme ferwiist benammen nei de ljochte stút dy't goed te sjen is as de fûgel de wjukken iepenet. Hy hat in krêftige swarte snaffel, in keale donkere kop en in lange, wittige nekke mei brune spikkels. It lichem is foar it grutste part brún, útsein de boppekant fan 'e romp en de fearren op 'e boppepoaten, dy't wyt binne. De wjukken binne brún mei wat donkere úteinen.

== Fersprieding en habitat ==
De fûgel komt wiidferspraat foar yn Afrika besuden de [[Sahara]]. It is meastentiids in [[stânfûgel]], hoewol't der oanwizings binne dat guon populaasjes yn [[West-Afrika]] yn 'e reintiid nei it noarden lûke. It leefgebiet bestiet út iepen lânskippen sa as [[steppe]]s en [[savanne]]s. Dizze gier mijt tichte bosken en ek hiele keale woastinen.

== Ekology ==
De wytrêchgier is in tige sosjale fûgel. Se frette net allinne yn grutte groepen, mar briede ek yn losse koloanjes. Dat biedt beskerming tsjin rôfdieren en makket it útwikseljen fan ynformaasje oer wêr't fretten te finen is makliker. Oars as in soad oare grutte gieren dy't op rotsrânen briede, is de wytrêchgier in fûgel dy't heech yn beammen briedt. It wyfke leit mar ien wyt aai yn 't jier. It útbrieden fan it aai duorret likernôch 56 dagen en wurdt troch beide âlden dien.
[[Ofbyld:White-backed Vultures (Gyps africanus) on giraffe carcass ... (32477529784).jpg|thumb|left|Groep wytrêchgieren by in karkas fan in sjiraffe.]]
De wytrêchgier is in [[iesiter]] dy't foaral fan deade bisten libbet. Se hawwe in foarkar foar de yngewanten fan in karkas, om't dat fleis sêfter is. Mei harren grutte wjukken kinne se oerenlang op 'e [[termyk]] sweve sûnder in soad enerzjy te ferbrûken. Se hawwe tige skerpe eagen en kinne fan grutte hichte ôf karkassen op 'e grûn waarnimme. 

== Status ==
[[Ofbyld:White-backed Vultures (Gyps africanus) (54178443656).jpg|thumb|Wytrêchgieren yn it [[Nasjonaal Park Kruger|Krugerpark]].]]
Hoewol't it oantal wytrêchgieren yn 2007 noch rûsd waard op sa'n 270.000 yndividuen, is de populaasje sûnt dy tiid katastrofaal ôfnommen. De oarsaken hjirfoar binne it ferlies fan habitat troch yntinsive feehâlderij, de jacht op libbene gieren en fergiftiging troch it medisyn diclofenac yn it fee. Streupers fergiftigje mei opsetsin karkassen om de bisten út te roegjen, om't gieren boppe deade oaljefanten of noashoarns sirkelje en sa de lokaasje fan streupers ferriede kinne.

Fanwegen de snelle efterútgong fan 'e soarte is de status op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] de lêste jierren fluch oanpast: yn 2008 hie de fûgel noch de status gefoelich, yn 2012 bedrige en sûnt 2015 stiet de wytrêchgier as krityk bedrige (''Critically Endangered'') op 'e list.

Om it útstjerren fan 'e wytrêchgier tefoarren te kommen, binne der ferskate inisjativen opset. Lykas yn [[Aazje]] wurde der yn lannen as [[Súd-Afrika]], [[Botswana]] en [[Simbabwe]] feilige sônes foar gieren ynsteld, grutte gebieten dêr't boeren en lânbesitters tasein ha gjin gif te brûken en dêr't de stroomkabels gierfreonlik makke binne. Ek binne der spesjalisearre opfangstasjons, lykas dat fan 'e organisaasje VulPro yn Súd-Afrika, dêr't ferwûne of fergiftige gieren opfongen wurde om se nei genêzing wer út te setten yn it wyld. Ek wurde dêr fûgels yn finzenskip fokt om de wylde populaasje letter oan te foljen. Op ferskate plakken yn súdlik Afrika wurde foerplakken ûnderhâlden, dêr't gieren karkassen krije dy't frij fan gif of lead binne. Om't streupers faak karkassen fergiftigje om de gieren (dy't harren lokaasje ferriede kinne) dea te krijen, wurde rangers oplaat om fergiftige karkassen fluch op te romjen foardat der hûnderten fûgels tagelyk fan frette.
== Keppeling om utens ==
* [https://save-vultures.org/vulture-safe-zones/ Save Vultures Organisation.]
* [https://www.vulpro.com/ Vulpro.]
{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-backed-vulture-gyps-africanus BirdLife, oproppen 26 april 2026.]
* [https://ebird.org/species/whbvul1?siteLanguage=fy Ebird, oproppen 26 april 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/whbvul1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 26 april 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Gyps africanus|Wytrêchgier}}
}}
{{DEFAULTSORT:Witrechgier}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Gier]]
[[Kategory:Haukfûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Niger]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe]]</text>
      <sha1>ccb4qgc9q14q627bhkw70ajcdd327so</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gyps africanus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191329</id>
    <redirect title="Wytrêchgier" />
    <revision>
      <id>1228683</id>
      <timestamp>2026-04-26T08:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Wytrêchgier]]</comment>
      <origin>1228683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="78mipt2pr1i5hm4yqqpezmy9q5w25ez" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Wytrêchgier]]</text>
      <sha1>78mipt2pr1i5hm4yqqpezmy9q5w25ez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gieren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191330</id>
    <revision>
      <id>1228687</id>
      <timestamp>2026-04-26T11:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding           = Gyps fulvus in flight.jpg | ôfbyldingsbreedte   = | ôfbyldingstekst     = Feale gier (''Gyps fulvus'') | takson1             =  | namme1              = | takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme2              = [[dieren]] (''Animalia'') | takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]...&quot;</comment>
      <origin>1228687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5870" sha1="p85hz5q7gp9vqvaxa5o1fu5q4t7gy7h" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding           = Gyps fulvus in flight.jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     = Feale gier (''Gyps fulvus'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = [[skift]]:
| namme9              = [[rôffûgels]] (''Accipitriformes'') 
| takson11            = [[famylje]]:
| namme11             = [[haukfûgels]] (''Accipitridae'')
| takson12            = [[ûnderfamylje]]
| namme 12            = gieren fan de Alde Wrâld (Gypaetinae/Aegypiinae)
| takson14            = [[skaai (taksonomy)|skaai]]
| namme14             = '''gieren''' (''Gyps'')
| beskriuwer, jier    = [[Marie Jules César Savigny|Savigny]], 1809
}}
'''Gieren''' (''Gyps'') foarmje in [[rôffûgel]][[skaai (taksonomy)|skaai]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[haukfûgels]] (''Accipitridae''). De wittenskiplike namme fan it skaai waard yn 1809 troch [[Marie Jules César Savigny]] publisearre. De [[typesoarte]] fan it skaai is de [[feale gier]] (''Gyps fulvus'').

Gieren út dit skaai binne grutte rôffûgels mei brede wjukken en in koarte sturt. Se binne spesjalisearre yn it iten fan karkassen. Karakteristyk is de lange, keale of mei dûns bedutsen nekke, sadat de fearren net smoarch reitsje as de fûgel mei de kop djip yn in karkas fret. It fearrekleed is meastentiids brún, griis of donker fan kleur, faak mei in kraach fan fearren oan 'e basis fan 'e nekke.

De fûgels steane bekend om harren fermogen om oerenlang op 'e [[termyk]] te sweven sûnder in soad enerzjy te ferbrûken. Se hawwe in tige goed gesichtsfermogen, wêrmei't se fan grutte hichte ôf deade bisten op 'e grûn fine kinne. Se binne sosjaal en wurde faak yn grutte groepen by karkassen sjoen. Se briede meastentiids yn koloanjes op steile kliffen of heech yn beammen.

It skaai komt foar yn 'e waarmere dielen fan 'e [[Alde Wrâld]], wêrûnder [[Afrika]], it [[Middellânske See]]gebiet en it suden fan [[Aazje]]. In soad soarten út it skaai wurde hjoed-de-dei slim bedrige troch fergiftiging en ferlies fan leefgebiet.

== Soarten ==
It skaai bestiet út acht soarten:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike&lt;br&gt;namme !! Fersprieding !! Status/&lt;br&gt;Trend

|-
|[[Ofbyld:RAVI.WIKI.WHITERUMPEDVULTURE2.jpg|150px]] || [[Bingaalske gier]] || ''Gyps bengalensis''  || Súd- en Súdeast-[[Aazje]] || &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Red Downwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-rumped-vulture-gyps-bengalensis ''Gyps bengalensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ofbyld:Vale Gier (Gyps fulvus) (13692423715).jpg|150px]] || [[feale gier]]  || ''Gyps fulvus'' || Middellânske Seegebiet, West- en Sintraal-[[Aazje]] || &lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Green Upwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/griffon-vulture-gyps-fulvus ''Gyps fulvus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ofbyld:Indian vulture (Gyps indicus) 2 Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|150px]] || [[Yndyske gier]]  || ''Gyps indicus'' || [[Yndia]] en súdeastlik [[Pakistan]] || &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Red Downwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/indian-vulture-gyps-indicus ''Gyps indicus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ofbyld:Cape vulture at De Wildt Cheetah Research Centre (South Africa).jpg|150px]] || [[Kaapske gier]] || ''Gyps coprotheres''  || Súdlik Afrika || &lt;span style=&quot;color:orange;&quot;&gt;'''kwetsber'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Red Downwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/cape-vulture-gyps-coprotheres ''Gyps coprotheres'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ofbyld:Himalayan Griffon (Gyps himalayensis).jpg|150px]] || [[sniegier]] || ''Gyps himalayensis''  || [[Himalaya]] en it [[Tibetaansk Heechlân]] || &lt;span style=&quot;color:#D4AC0D;&quot;&gt;'''hast bedrige'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Red Downwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/himalayan-griffon-gyps-himalayensis ''Gyps himalayensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ofbyld:Rueppell's Griffon Vulture (Gyps rueppellii) - Flickr - Lip Kee.jpg|150px]] || [[sparwergier]] || ''Gyps rueppellii''  || [[Sahel]]-regio en [[East-Afrika]] || &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Red Downwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rüppells-vulture-gyps-rueppelli ''Gyps rueppellii'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ofbyld:Gyps tenuirostris 361017874 (cropped).jpg|150px]] || [[tinsnaffelgier]] || ''Gyps tenuirostris''  || [[Ganges]]flakte en Súdeast-Aazje || &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Red Downwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/slender-billed-vulture-gyps-tenuirostris ''Gyps tenuirostris'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ofbyld:White-backed Vulture (Gyps africanus) (32467673583).jpg|150px]]  || [[wytrêchgier]] || ''Gyps africanus'' || [[Afrika]] besuden de [[Sahara]] || &lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;'''krityk'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Ofbyld:Red Downwards Trend Arrow.svg|25px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-backed-vulture-gyps-africanus ''Gyps africanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Gyps}}
}}
[[Kategory:Gier| ]]
[[Kategory:Haukfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]</text>
      <sha1>p85hz5q7gp9vqvaxa5o1fu5q4t7gy7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gyps</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191331</id>
    <redirect title="Gieren" />
    <revision>
      <id>1228688</id>
      <timestamp>2026-04-26T11:35:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Gieren]]</comment>
      <origin>1228688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="or27358cv9432ayn7ttqdpm43qmfytx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Gieren]]</text>
      <sha1>or27358cv9432ayn7ttqdpm43qmfytx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>