Offenwier

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Offenwier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7075</id>
    <revision>
      <id>1232429</id>
      <parentid>1182293</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:39:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Komboerd</comment>
      <origin>1232429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5227" sha1="lpbf7x7qubymb9aslto287tx2bkwwvt" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Map NL Snits Offenwier.png|thumb|300px|right|de [[himrik]] fan Offenwier]]
[[Ofbyld:Komboerd - Offenwier.jpeg|thumb|left|Komboerd]]
[[Ofbyld:Offringawier, kerk foto7 2011-04-24 11.30.JPG|thumb|300px|right|de tsjerke fan Offenwier]]
'''Offenwier''' (''Nederlânsk: Offingawier'') wie lytste doarp yn de eardere gemeente [[Snits (gemeente)|Snits]], east fan de stêd. Sûnt 2011 heart Offenwier by de gemeente [[Súdwest-Fryslân]]. It is ien fan de doarpen fan de [[Snitser Fiifgea]] en is diel fan [[De Legean]]. It doarp hat 162 ynwenners (2006). Dochs is it frij grut kwa oerflakte. Dit komt omdat de doarpsgrûn oan de [[Snitser Mar]] ta rint. Dêr is ek it Paviljoen Snitser Mar, in wichtich toeristysk sintrum yn de gemeente.

It doarp komt al yn 1328 foar as ''Offinghewere''. De plaknamme soe &quot;opsmiten hichte fan Offe&quot; betsjutte.

It tsjerkje fan Offenwier is in [[gemeentlik monumint]] en is it âldste gebou fan de gemeente Snits. De hjoeddeiske muorre is fan [[1850]], mar binnen dy muorre stiet noch it Niklaastsjerkje fan [[1335]].

== Doarpswapen en flagge==
It is net bekend oft Offenwier yn it ferline in doarpswapen hân hat. Der is neat wat yn dy rjochting wiist. Nei in oprop yn in doarpskrante fan 2004 binne twa ûntwerpen ynlevere wêrfan't de eleminten brûkt binne yn it úteinlike wapen. 
;Yndieling
It wapen bestiet út in skyld dat trochsnien is troch in reade bân. De boppeste helte is blau, de kleur fan it wetter. It wetter is tagelyk in freon en in fijân. In freon om't fiskers en skippers der har brea op fertsjinnen en in fijân as in skip oan leger wâl bedarre en by stoarmen as it wetter wer in stik lân naam.&lt;br&gt;
It ûnderste part is grien, de kleur fan it gers, de greiden, it lân wêrop't Offenwier boud is. In feilich plak.&lt;br&gt; 
De reade bân yn it midden stiet symboal foar de grienedyk mei dêryn de slûs. De grienedyk stiet foar de beskerming tsjin de drigingen fan bûten ôf, en mear taspitst de driging fan it wetter. Tagelyk is de slûs in iepening wêrtroch't Offenwier kânsen foar de takomst ynhelje kin. Op it skyld steane fjouwer ôfbyldings dy't elts symboal steane foar in stikje Offenwier. 
;Ofbylden 
* Stêf
De [[tsjerke fan Offenwier]] is wijd oan [[Nikolaas fan Myra|Sinteklaas]]. De hilligenstêf moat dêr de klam op lizze. Skipfeart wie eartiids nedich foar it ferfier, it brocht wurk en dêrmei ek wolfeart. Sinteklaas is fanâlds de beskermhillige fan de skipfeart. Mar de tsjerke jout ek it belang fan it leauwen yn it doarp oan. Sûnt iuwen jout it leauwen rjochting oan it libben en wêzen fan de Offenwiersters. It leauwen en de tsjerke wie en is foar in protte minsken in hâldfêst yn it libben.
* Skûtsje
In ferienfâldige werjefte fan in skûtsje stiet symboal foar de skipfeart út it ferline, mei namme it beropsmjittige karakter dêrfan, mar jout ek it belang fan de wettersport yn de hjoeddeiske tiid wer.
* Ko
De ko stiet foar de lânbou en it belang hjirfan foar it ûntstean fan it lânskip en de ynfloed dy't de lânbou op de mienskip fan it doarp. De kop fan de ko is dy fan in moderne ko mei in ferwizing nei de hjoeddeiske lânbou. Tagelyk hat de ko hoarnen as ferwizing nei it belang fan de lânbou fan alear.
* Klaverblêd
It klaverblêd stiet foar grûnbesit op de klaaigrûn. Ek hjir is der in ferbining mei de lânbou. Grûnbesit joech fanâlds in garânsje op ynkommen en dêrmei ek op wolfeart. De ynfloed fan de lânbou wurdt de lêste tiid gâns minder. Mei it klaverblêd yn it wapen wol it doarp de spesjale bân mei de lânbou fêstlizze, mar ek de winsk fan ynkommen en wolfeart.

== Ferskaat ==
* De doarpskrante hjit Wier Nijs.
* Oan de [[Houkesleat]] leit it Snitser Aldtsjerkhôf, wêr't fûneminten en deakisten fûn binne

== Mienskip ==

=== Befolking ===
*[[1954]] - 144
*[[1959]] - 129
*[[1964]] - 127
*[[1969]] - 126
*[[1973]] - 126
*[[2006]] - 162

=== Bustsjinst ===
De busline troch Offenwier wurdt fersoarge troch [[Qbuzz]]. De folgjende line rydt troch Offenwier:

* '''Line 38 Hidaard - Snits fia Wommels:''' [[Hidaard]] - [[Wommels]] - [[Easterein]] - [[Itens]] - [[Rien]] - [[Lytsewierrum]] - [[Skearnegoutum]] - ''Fiifgeawei'' - [[Snits]]

== Strjitten ==
*''De Potten'' - De Potten binne in diel fan de [[Snitser Mar]]
*''[[Fiifgea]]wei'' - rint troch it âlde 'Snitser Fiifgea', in gearfoeging fan fiif [[Goa (krite)|goaen]] om Snits.
*''Grienedyk'' - mei seegers begroeide âlde seedyk. Ta beskerming fan [[Raarderhim]].
*''Kolmarslân'' - it Starteilân yn de Snitser Mar hjit offisjeel Kolmarslân
*''Koaiwei'' - nei de eardere [[einekoai]]
*''Midsbuorren'' - krige yn [[1992]] de namme om oan te jaan dat it in ferbining foarmet tusken de twa âlde Offenwierster buorskippen Tsjerkebuorren en Brêgebuorren.
*''Paviljoenwei'' - rint nei it paviljoen oan de Snitser Mar

== Sjoch ek ==
* [[Fryske doarpen]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://users.raketnet.nl/jifke/omgeving.htm Oer Offenwier]
}}
{{Koördinaten|53_1_55_N_5_41_49_E_type:city_zoom:15_region:NL|53° 2' NB, 5° 42' EL}}

{{Súdwest-Fryslân}}
[[Kategory:Offenwier| ]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Wymbritseradiel (oant 1984)]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Snits (gemeente)]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>lpbf7x7qubymb9aslto287tx2bkwwvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Snits</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14220</id>
    <revision>
      <id>1232365</id>
      <parentid>1227882</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Komboerd, ar eins bin ik net wis fan it plak.</comment>
      <origin>1232365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20607" sha1="65q053ihvk07sdi1pgwl4r8bgylon7g" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
|namme                        = Snits
|ôfbylding                    = Waterpoort Sneek 07c2.JPG
|ôfbyldingsbreedte            = 260px
|ôfbyldingstekst              = [[Wetterpoarte (Snits)|De Wetterpoarte]]
|wapen                        = [[Ofbyld:Flag_of_Sneek.svg|100px|border]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Sneek_wapen.svg|100px]]
|ynwennertal                  = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Snits}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Sneek Kerncijfers wijken en buurten 2021 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|oerflak                      =
|befolkingstichtens           =
|stêdekloft                   =
|hichte                       =
|lân                          = {{NEDf}}
|bestjoerlike ienheid 1       = Provinsje
|namme bestjoerlike ienheid 1 = {{FRLf}}
|bestjoerlike ienheid 2       = Gemeente
|namme bestjoerlike ienheid 2 = {{SWFf}}
|boargemaster                 =
|stêdsyndieling               =
|stifting                     =
|ferkearsieren                = {{Piktogram dyk Europa E-wei|22}} {{Piktogram dyk Nederlân A-wei|7}} {{Piktogram dyk Nederlân N-wei|354}} {{Piktogram dyk Nederlân Ringwei|Snits}} &lt;br&gt; [[Spoar fan Ljouwert nei Starum]]
|postkoade                    = 8900 - 8939
|tiidsône                     = [[UTC]] +1
|simmertiid                   = UTC +2
|koördinaten                  = {{Koördinaten yn tekst|53_2_2_N_5_40_2_E_type:city_region:NL-FR|&lt;small&gt;53° 2′ NB, 5° 40′ EL&lt;/small&gt;}}
|webside                      = [http://www.sneek.nl Webstee Snits]
| ôfbylding2                  = 20190529_Martinikerk_Sneek_met_klokkentoren.jpg
| ôfbyldingstekst2            = [[Martinytsjerke (Snits)|Grutte of Martinytsjerke]] mei klokketoer
| ôfbylding3                  = Townhall_in_Sneek.JPG
| ôfbyldingstekst3            = [[Stedhûs fan Snits]]
| mapname                     = Fryslân
| mapwidth                    = 260
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 2
| lat_sec                     = 2
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 40
| lon_sec                     = 2
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Sneek-plaats-OpenTopo.jpg
| ôfbyldingstekst99           = Kaart fan Snits (2014)
| ôfbyldingsbreedte99         = 260
}}
{{Of|de stêd Snits|de eardere gemeente|Snits (gemeente)}}
'''Snits''' is in [[stêd]] yn it [[noardeasten]] fan de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] [[Súdwest-Fryslân]]. Mei {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Snits}} ynwenners is it it grutste plak fan dy gemeente en hat it in sintrumfunksje foar de [[Súdwesthoeke]] fan 'e [[provinsje]] [[Fryslân]]. Snits leit tichteby de [[Snitser Mar]] en is ûnder mear bekend om syn âlde [[binnenstêd]] mei de [[Snitser Wetterpoarte]]. As ien fan de alve [[Fryske stêden]] yn [[Westerlauwersk Fryslân]] is Snits ek ûnderdiel fan de [[Alvestêdetocht]]. Dêrneist is de stêd bekend om de [[wettersport]] en de [[Snitswike]]. Yn 'e [[Saksetiid]] wie Snits fan [[augustus]] [[1498]] oant en mei [[maart]] [[1500]] de [[haadstêd]] fan 'e [[Hearlikheid Fryslân]].&lt;ref&gt;[https://sites.google.com/site/argeosneek/de-sneeker-munt De Sneeker munt], ArGeos&lt;/ref&gt; Oant [[2011]] wie Snits in [[Snits (gemeente)|selsstannige gemeente]].

== Skiednis ==
{{Apart|Skiednis fan Snits}}
[[Ofbyld:Blaeu 1652 - Sneek.jpg|thumb|left|Snits op in kaart fan [[Joan Blaeu|Blaeu]] út 1652]]
Snits is ûntstien dêr't de farwei (yn âlde dokuminten ''[[Magna Fossa]]'', ''Grut Kanaal'', neamd) nei it noarden de súdlike dyk fan de [[Himpolders|Himpolder]] Skerhim krúst. De farwei nei it noarden ([[Geau (Drylst)|Geau]], [[Snitser Aldfeart]]) wie needsaak wurden omdat de [[Middelsee]] troch tichtslykjen ferlern gien wie. De âlde [[himdyk]] komt Snits oan de westkant binnen as Himdyk, wurdt dêrnei de Alde Dyk en rint dan fierder as de Wide en Nauwe Noarderhoarnes. Dan is er part fan de [[Merkstrjitte (Snits)|Merkstrjitte]] en ferfolget er syn wei as Piperstrjitte en Nauwe en Wide Boarchstrjitten, en is dêrnei de basis fan de drokke winkelstrjitte de Easterdyk. Hy giet fierder as de Ljouwerter Dyk, om op 't lêst as [[Griene Dyk]], de polderdyk fan de Raerderhim, Snits te ferlitten.

Snits hat sûnt [[13e iuw]] [[stedsrjochten]], wat Snits ien fan de Fryske Alve Stêden, mar om't it dêr letter gjin dokuminten foar bybringe koe, hat it yn de 16e&amp;nbsp;iuw nije stedsrjochten oanfrege en krigen. Yn [[1456]] naam Snits in offisjeel [[stedsboek]] oan, dêr't it rjocht yn 'e stêd mei regele waard. Dat wie ek it begjin fan in bloeiperioade as hannelsstêd dy't oant likernôch [[1550]] ta duorje soe. Yn [[1492]] waard mei de oanlis fan in nije stedsgrêft en stedswâl begûn. Yn de tiid fan [[Karel V fan it Hillige Roomske Ryk|Karel&amp;nbsp;V]] waard dêr in stedsmuorre op oanlein. Nei dy tiid wie Snits de iennichste ommuorre stêd fan Fryslân. Fan de âlde [[Fêstingwurk|fêstingwurken]] binne no allinnich noch de Wetterpoarte en in lyts stikje bolwurk oer.

Mei it [[ferdrach fan Snits]] fan [[30 april]] [[1498]] erkende [[Westergoa]] it gesach fan [[Albrecht fan Saksen]]. Dêrmei komt der in ein oan de [[Fryske frijheid]] en begjint de [[Saksetiid]] yn Fryslân. Snits waard yn augustus 1498 op oanstean fan [[Wilwolt fan Schaumberch]] de nije haadstêd fan it gewest Fryslân. De stêd Ljouwert wie op dat stuit yn hannen fan de Fetkeapers en soe pas yn it belis fan Ljouwert fan septimber en oktober 1498 ûnderhearrich makke wurde oan [[Albrecht fan Saksen]]. Yn maart 1500 rekket Snits syn status as haadstêd fan Fryslân kwyt en wurdt Ljouwert de nije haadstêd.

Oan 'e ein fan 'e [[Twadde Wrâldkriich]] ferdwûn de [[Joadske mienskip fan Snits]] út 'e stêd. De binnenstêd fan Snits is sûnt [[1991]] in [[beskerme stedsgesicht]], de stasjonsbuert sûnt [[2007]].

== Polityk ==
Snits is sûnt [[1 jannewaris]] [[2011]] part fan de gemeente [[Súdwest-Fryslân]]. Dêrfoar wie Snits it [[haadplak]] fan de gemeente [[Snits (gemeente)|Snits]].

=== Partnerstêd Kurobe ===
Sûnt [[10 septimber]] [[1970]] is de [[Japan]]ske stêd [[Kurobe]] de [[partnerstêd]] fan Snits. Doetiidske boargemaster L. Rasterhoff, brocht op dat stuit in besyk oan Kurobe en waard ta eareboarger beneamd. Boargemaster Hatsuo Terade fan Kurobe brocht yn [[1972]] in tsjinbesyk oan Snits. Yn [[2000]] besochten delegaasjes fan beide stêden elkoars stêd opnij. De Japanners ûntbleaten yn Snits in keunstwurk; de Snitsers waarden ferblide mei de ûntbleating fan in ''Snitsplein'' yn Kurobe.

== Geografy ==
De stêd leit tichteby de [[Snitser Mar]] en it [[Prinses Margrietkanaal]] en is dêrmei troch de [[Houkesleat]] ferbûn. Mei [[De Geau (Drylts)|De Geau]] is Snits mei [[Drylts]] ferbûn. De binnenstêd leit foar in part op in [[terp]]. De doarpen [[Toppenhuzen]], [[Twellingea]], [[Offenwier]], [[Skearnegoutum]] en [[Ysbrechtum]] lizze om Snits hinne, mar binne hast oan de stêd fêstgroeid en foarmje mei-inoar in lyts stedsk gebiet.

=== Stedsyndieling ===
{{Apart|Wiken en buerten yn Snits}}
De stêd Snits bestiet út 25 wiken dy't wer opdield binne yn buerten. De âlde [[Binnenstêd (Snits)|binnenstêd]] fan Snits leit binnen de [[Stedsgrêft (Snits)|stedsgrêften]]. Yn de lette njoggentjinde iuw en de tweintichste iuw wreide Snits him bûten de stedsgrêften út. De wiken binnenstêd en de [[Stasjonsbuert (Snits)|Stasjonsbuert]] binne [[beskerme stedsgesicht]]en. De nijste wyk, [[Harinxmalân]] wurdt sûnt 2010 yn twa fazen boud. Fierders hat Snits ferskate bedriuweterreinen: [[Yndustryterrein It Ges|It Ges]], [[Yndustryterrein De Himmen|De Himmen]] en [[Yndustryterrein Houkesleat|Houkesleat]].

== Ekonomy ==
[[Ofbyld:Overzicht van de gevel met sheddaken - Sneek - 20423026 - RCE.jpg|thumb|left|Tonnemafabryk]]
[[Ofbyld:Sneek_5.66871E_53.03119N.jpg|thumb|250px|right|Satelytfoto mei de stêden Snits en Drylts.]]
[[Ofbyld:Sneek-gracht.jpg|thumb|250px|right|De Stedsgrêft by it Lytssân yn Snits]]
[[Ofbyld:Snits Bolwurk 67.JPG|thumb|180px|right|Bolwurk]]
De bekende kleanwinkelkeatling [[C&amp;A]] begûn yn [[1861]] mei in winkel yn Snits.
It sûkerwurkfabryk [[Tonnema]] makket [[pipermunt]] ûnder de namme [[KING (pipermunt)|KING]]. Dy namme hat, offisjeel, neat mei it Ingelske wurd foar kening te krijen: It is in ôfkoarting dy't stiet foar 'Kwaliteit In Niets Geëvenaard'. Snits hat fierder stielyndustry, masinebouw, in tou- en trossefabryk ([[Lankhorst]]), en sûnt [[1964]] in fêstiging fan de [[ritssluting]]produsint [[Yoshida YKK]] út [[Kurobe]]. Dat wie de earste [[Japan]]ske fabryk in Nederlân, en it wie de earste Europeeske festiging fan YKK. Ek [[Mitsui Sekka]], in Japanske fabrikant fan [[keunsttried|keunsttriedd]]en, hat in fabryk yn Snits. De [[feemerk fan Snits]], dy't al fan 'e [[Midsiuwen]] ôf bestie, waard yn [[1992]] opheft.

=== Ferkear ===
Snits leit oan de [[autodyk|gongwei]] [[Rykswei 7|A7]] fan [[Grins (stêd)|Grins]] nei [[Noard-Hollân]]. De A7, as N7 yn it part bylâns Snits foarmet in part fan de [[Ring Snits]]. Ek de N354 fan [[De Lemmer]] nei [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] foarmet in part fan de Ringwei. De A7/N7 is part fan de [[Jeropeeske wei 22|E22]]. 

==== Trein ====
Fierders hat Snits twa treinstasjons - ([[Stasjon Snits|Snits]] en [[Stasjon Snits Noard|Snits Noard]]) - oan it [[spoar fan Ljouwert nei Starum]]. Der wurdt praat oer it bouwen fan in tredde spoarstasjon yn Snits, it [[Stasjon Snits Harinxmalân]] yn de nije wyk [[harinxmalân]]. 

==== Bus ====
It [[Busstasjon Snits]] leit njonken it Stasjon Snits en is in mulpunt fan busferfier yn it súdwesten fan Fryslân.

De buslinen troch Snits wurde fersoarge troch [[Qbuzz]]. De folgjende linen ride troch Snits:

* '''Line 35 Snits - Frjentsjer:''' ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Boeierstrjitte'' - ''Nij Nazareth'' - [[Skearnegoutum]] - [[Boazum]] - [[Wiuwert]] - [[Britswert]] - [[Easterlittens]] - [[Baard]] - [[Winsum (Fryslân)|Winsum]] - [[Wjelsryp]] - [[Tsjom]] - [[Frjentsjer]]
* '''Line 38 Hidaard - Snits fia Wommels:''' [[Hidaard]] - [[Wommels]] - [[Easterein]] - [[Itens]] - [[Rien]] - [[Lytsewierrum]] - [[Skearnegoutum]] - [[Offenwier]] - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Grootzand'' - ''Easterdyk'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Snits Busstasjon''
* '''Line 39 Ferwâlde - Snits:''' [[Ferwâlde]] - [[Parregea]] - [[Dedzjum]] - [[Blauhús (Súdwest-Fryslân)|Blauhús]] - [[Westhim]] - [[Abbegea]] - [[Drylts]] - ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Easterdyk'' - ''Grootzand'' - ''Frieswijkstrjitte''
* '''Line 42 Snits - De Lemmer fia Spannenburch:''' ''Snits Busstasjon'' - [[Drylts]] - [[Heech]] - [[De Hommerts]] - [[Kûfurderrige]] - [[Wâldsein]] - [[Tsjerkgaast]] - [[Spannenburch (buorskip)|Spannenburch]] (Tsjerkgaast) - [[Follegea]] - [[Jistergea]] - [[De Lemmer]]
* '''Line 44 Boalsert - Snits fia Gaasterlân:''' [[Boalsert]] - [[Tsjerkwert]] - [[Parregea]] - [[Warkum]] - [[Koudum]] - [[Himmelum]] - [[Bakhuzen]] - [[Murns]] - [[Riis]] - [[Aldemardum]] - [[Nijemardum]] - [[Sondel]] - [[Wikel (plak)|Wikel]] - [[Balk]] - [[Ypekolsgea]] - [[Wâldsein]] - [[Kûfurderrige]] - [[De Hommerts]] - [[Jutryp]] - ''Tinga'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Grootzand'' - ''Easterdyk'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Snits Busstasjon''
* '''Line 45 Snits - Himmelum fia Wâldsein:''' ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Easterdyk'' - ''Grootzand'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Tinga'' - [[Jutryp]] - [[De Hommerts]] - [[Kûfurderrige]] - [[Wâldsein]] - [[Ypekolsgea]] - [[Ealahuzen]] - [[Aldegea (De Fryske Marren)|Aldegea]] - [[Kolderwâlde]] - [[Himmelum]]
* '''Line 46 Snits - Aldegea en Heech:''' ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Easterdyk'' - ''Grootzand'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Tinga'' - [[Jutryp]] - [[De Hommerts]] - [[Heech]] - [[Aldegea (Súdwest-Fryslân)|Aldegea]] - [[Idzegea]] - [[De Gaastmar]] - [[Heech]] - De Hommerts - Jutryp - ''Tinga'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Grootzand'' - ''Easterdyk'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Snits Busstasjon''

==== Wetterwegen ====
Boppedat leit Snits oan wetterwegen, ûnder mear de [[Houkesleat]] dy't de stêd ferbynt mei de Snitser Mar en it [[Prinses Margrietkanaal]]. Yn [[2003]] is it [[Houkesleat Akwadukt]] klear komd sadat Snits doe in folsleine rûnwei krige. Yn 2008 binne de [[Geaubrêgen]], yn de súdlike rûnwei, ferfongen troch it [[Geau-akwadukt]].

== Ferdivedaasje ==
Snits is in bekend wettersportsintrum mei sa'n 130&amp;nbsp;wettersportbedriuwen en 13&amp;nbsp;jachthavens. Teffens hat it in monumintaal sintrum mei âlde hearehuzen. Yn Snits wurdt in eigen [[dialekt]] sprutsen, it [[Snitsersk]], dat heart ta de [[Stedsk]]e dialekten.

=== Kultureel Kertier ===
Yn [[2010]]-[[2012]] is yn Snits in Kultureel Kertier gearstald. De gemeente Snits hie plannen ûntwikkele om fan de Westersingel en it Noarderkertier it sintrum fan kultureel te meitsjen. It plan, dêr't de kosten fan rûsd waarden op 25&amp;nbsp;miljoen euro, hold yn:
* it ûnderbringen fan in teäter en in part fan it hjoeddeiske Sintrum foar de Keunsten (SfdK) yn de eardere Noardertsjerke;
* it ûnderbringen fan oare parten fan it SfdK yn It Bolwurk, yn eardere skoalgebouwen dêrneist en yn it Van Loohûs;
* nijbou foar in teäter mei in kapasiteit fan 600&amp;nbsp;sitplakken op it stee fan it doetiidske TPG-gebou.

It plan is útfierd troch al dy gebouwen binnen de stedsgrêft ta ien nei gebou [[Atrium]] gear te foegjen. Om ek it nije teäter hjirmei te ferbinen waard tocht om de ouwers fan de Westersingel en de Tsjerkegrêft mei in rinbrêge te ferbinen en in driuwend poadium yn de grêft te lizzen. Dy plannen binne lykwols net útfierd.

De [[Martinytsjerke (Snits)|Martinitsjerke]] is part fan it Kultureel Kertier yn dy sin dat it kulturele gebrûk fan de romte troch de deselde organisaasje dien wurdt. De Iepenbiere Bibleteek is allinnich in oare kulturele ynstelling yn itselde gebiet, mar hat gjin organisatoaryske bannen.

=== Bouwurken ===
{{Apart|List fan ryksmonuminten yn Snits}}
{{Apart|List fan gemeentlike monuminten yn Snits}}
[[Ofbyld:Tussen Sneek en IJlst, houten viadukt foto5 2011-04-25 09.31.JPG|thumb|It Krúsrak yn de Ring Snits]]
De [[Snitser Wetterpoarte]] út [[1613]] is it symboal fan de stêd Snits. Ferskate ferienings, stiftings as bedriuwen brûke de wetterpoarte as logo of ferwize yn harren namme nei de wetterpoarte. Om it jier 1550 hinne waard in begjin makke mei it [[Stedhûs Snits|stedshûs fan Snits]]. Yn de 18e&amp;nbsp;iuw krige it stedshûs in renovaasje. By de renovaasjes krige it gebou in gevel yn [[rokoko]]styl. De [[Martinitsjerke (Snits)|Martinitsjerke]] út [[1498]] hat in kariljon mei 50&amp;nbsp;klokken. Foar 1681 hie de Martinitsjerke twa tuorren en in ruterke; hjoed-de-dei hat de tsjerke allinnich in koepeltsje. De [[Sint-Martinustsjerke (Snits)|Sint-Martinustsjerke]] is in let-njoggentjinde-iuwske [[Pierre Cuypers|Cuyperstsjerke]] mei in Maarschalkerweerd-oargel.

=== Tsjerken === 
{|
|
* [[Eastertsjerke (Snits)|Eastertsjerke ]]
* [[Minnistetsjerke (Snits)|Minnistetsjerke ]]
* [[HIMtsjerke]]
* [[Ichtustsjerke (Snits)|Ichtustsjerke]]
* [[Lytse Tsjerke (Snits)|Lytse Tsjerke]]
* [[Sint-Martinustsjerke (Snits)|Sint-Martinustsjerke ]]
* [[Martinytsjerke (Snits)|Martinytsjerke]]
| width=50 |
|
* [[Nij-Apostoalyske Tsjerke (Middelseeleane, Snits)|Nij-Apostoalyske Tsjerke (Middelseeleane)]]
* [[Nij-Apostolyske Tsjerke (Johan Willem Frisostrjitte, Snits)|Nij-Apostolyske Tsjerke (Johan Willem Frisostrjitte)]]
* [[Noardertsjerke (Snits)|Noardertsjerke ]]
* [[Sudertsjerke (Snits)|Sudertsjerke ]]
* [[Tsjerke Baptiste Gemeente (Snits)|Tsjerke Baptiste Gemeente ]]
* [[Wite Tsjerkje (Snits)|Wite Tsjerkje]]
|}

=== Eveneminten ===
[[Ofbyld:Houkesloot boulevard Sneekweek.jpg|thumb|[[Houkesleat]] by de [[Snitswike]]]]
* [[Alvestêdetocht]] en dêrfan ôflate eveneminten:
**[[Alvestêde Fytsfjouwerdaagse]]
**[[Alvestêde Oldtimer Rally]]
**[[Alvestêde Roeimaraton]]
**[[Alvestêde Ultrarin]]
**[[Alvestêdekuiertocht]]
**[[Alvestêdetocht fan de Fryske Motorklub]]
**[[Alvestêdetocht op de Fyts]]
**[[Autopedalvestêdetocht]]
**[[SUP 11 City Tour]]
**[[Non-stop 11 Stêde Seekajak Prestaasjetocht]]
**[[Trekkeralvestêdetocht]]
* [[Lytse Snitswike]]
* [[Snits-Boalsert-Snits]]
* [[Snitser Simmer]]
* [[Snitswike]]
** [[Hurdsyldei]]
Op [[12 novimber]] [[2005]] wie de lanlike yntocht fan [[Sinteklaas]] yn Snits. By de Wetterpoarte lei [[Pakjesboat&amp;nbsp;12]] foar de wâl.

=== Musea === 
[[Ofbyld:Fries Scheepvaart Museum - Kleinzand 12-18, Sneek.jpg|thumb|[[Frysk Skipfeart Museum]]]]
* [[Frysk Skipfeart Museum]] 
* [[Nasjonaal Modelspoar Museum]]

=== Bioskoop ===
[[Ofbyld:Cine Sneek.jpg|thumb|[[CineSneek]]]]
* [[CineSneek]]

=== Poadia ===
* [[It Bolwurk]], langstbesteande poppoadium fan Fryslân
* [[Noardertsjerke (Snits)|Noardertsjerke]]
* [[Teater Snits]]

=== Muzykkorpsen ===
* [[Stedsk Muzykkorps Snits]]
* [[Harmony Snits|Harmony]]
* [[Rythm Stars]]
* [[Advendo (Snits)|Advendo]]

=== De Sulveren Krystbal ===
{{apart|Sulveren Krystbal}}
De kultuerpriis fan Snits hjit De Sulveren Krystbal. De ûnderskieding wurdt alle jierren útrikt oan immen dy't him op it mêd fan muzyk en kultuer foar Snits en omkriten ynset hat. Winners wienen ûnder oaren:
* 2004: [[Henk van der Veer]], skriuwer
* 2005: [[Maaike Schuurmans]], musicalstjer
* 2006: Yede van Dijk, toanielspiler
* 2007: Bennie Hoogstra, 25 jier tamboer-majoar fan [[Advendo (Snits)|Advendo]]

== Underwiis ==
[[Ofbyld:BogermanCollegeSneek1.JPG|thumb|[[Kristlike Skoallemienskip Bogerman|Bogerman-Kolleezje]]]]
In Snits binne tsien basisskoallen en trije middelbere skoallen. De basisskoallen binne:
* Thomas fan Akwino
* De Wyken
* De Aldfeart
* Bonifatiusskoalle
* Swetteskoalle
* Simon Havingaskoalle
* De Fjoerflinter (fúzje tusken ''De Standerd'' en de ''Jan van Nassauskoalle'')
* Julianaskoalle
* Johannes Postskoalle
* It Harspit
* De Trijemêster

De trije middelbere skoallen binne:
* [[RSG Magister Alvinus|R.S.G. Magister Alvinus]]
* [[Bogerman College|Bogerman]]
* [[Nordwin Kolleezje]] (earder AOC-Fryslân)

== Sûnenssoarch ==
[[Ofbyld:Antonius sneek.JPG|thumb|[[Antonius Sikehûs]]]]
* [[Antoniussikehûs]]

== Sport ==
* [[Fuotbalferiening Snits Wyt Swart]], fuotbalklup
* [[Fuotbalferiening LSC 1890]], ien fan de âldste fuotbalklups fan Nederlân
* [[ONS Snits]], fuotbalklub. De klup waard yn it seizoen 2005/2006 kampioen yn de sneonhaadklasse&amp;nbsp;C
* [[Sneeker MHC]], hockeyklub fan Snits
* [[ESBC Menhir]], basketbal klup fan Snits
* [[Follybalferiening Snits]], follybalklup fan Snits

== Ynwenners ==
=== Ynwennertal ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=16| Befolkingsûntjouwing fan Snits &lt;ref&gt;{{Aut|dr. J.A. Faber}} - ''Drie eeuwen Friesland. Economische en sociale ontwikkelingen van 1500 tot 1800'', (Ljouwert, de Tille, 1973)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''De provinciale Friesche Almanak''&lt;/ref&gt;
|-
!Jier !!1796 !!1850 !!1875 !!1900 !!1920 !!1931 !!1941 !!1950 !!1960 !!1970 !!1980 !!1990 !!2000 !!2010 !!2018
|-
|Ynwennertal ||4.893 ||7.886 ||9.579 ||11.696 ||13.647 ||14.737 ||17.092 ||19.463 ||21.066 ||27.129 ||28.519 ||29.282 ||32.137 ||33.260 ||33.135
|}

=== Bekende Snitsers ===
* [[Toon Gerbrands]]
* [[Pieter Sjoerds Gerbrandy]]
* [[Rienk de Groot]]
* [[Murk van Phelsum]]
* [[Jakob van Schevichaven]] (1866-1935), de earste Nederlânske beropsdetectiveskriuwer
* [[Tietse Pieter Sevensma]]
* [[Willem de Sitter]]
* [[Monique Sluyter]]
* [[Bart Tromp]]

;sjoch ek
* [[List fan Snitsers]]

== Ferskaat ==
* Van [[Drs. P]] is it nûmer [[Sneker café]].

== Strjitten ==
[[Ofbyld:Komboerd - Snits.jpeg|thumb|left|150px|Komboerd]]
* Alle [[Strjitten yn Snits]]
* [[Brêgen yn Snits]]

== Literatuer ==
* {{Aut|[[Schroor, M.]]}} ''De wereld van het Friesche landschap'' útjûn troch [[Wolters Noordhoff]] 1993; ISBN&amp;nbsp;9001955193

== Keppelings om utens ==
* [http://www.vvvzuidwestfriesland.nl/dorp-en-stad/Sneek/ VVV Súdwest-Fryslân oer Snits]

==Sjoch ek==
* [[Snits (gemeente)]]
* [[Skiednis fan Snits]]
* [[list fan boargemasters fan Snits]]
* [[Wiken en buerten yn Snits]]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}

{{Koördinaten|53_2_2_N_5_40_2_E_type:city_region:NL-FR|53° 2′ NB, 5° 40′ EL}}

{{Alve stêden provinsje Fryslân}}
{{WikenSnits}}
{{Súdwest-Fryslân}}
[[Kategory:Snits| ]]
[[Kategory:Stêd yn Fryslân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Snits (gemeente)]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>65q053ihvk07sdi1pgwl4r8bgylon7g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232376</id>
      <parentid>1232365</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>stiet better oan rjochts</comment>
      <origin>1232376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20602" sha1="0m1t52swz7zhq9a3bm1d6s2ukyr4fmi" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
|namme                        = Snits
|ôfbylding                    = Waterpoort Sneek 07c2.JPG
|ôfbyldingsbreedte            = 260px
|ôfbyldingstekst              = [[Wetterpoarte (Snits)|De Wetterpoarte]]
|wapen                        = [[Ofbyld:Flag_of_Sneek.svg|100px|border]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Sneek_wapen.svg|100px]]
|ynwennertal                  = {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Snits}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|TXT=Year}})&lt;ref&gt;Sjoch: [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85039NED?q=Sneek Kerncijfers wijken en buurten 2021 (CBS)].&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|oerflak                      =
|befolkingstichtens           =
|stêdekloft                   =
|hichte                       =
|lân                          = {{NEDf}}
|bestjoerlike ienheid 1       = Provinsje
|namme bestjoerlike ienheid 1 = {{FRLf}}
|bestjoerlike ienheid 2       = Gemeente
|namme bestjoerlike ienheid 2 = {{SWFf}}
|boargemaster                 =
|stêdsyndieling               =
|stifting                     =
|ferkearsieren                = {{Piktogram dyk Europa E-wei|22}} {{Piktogram dyk Nederlân A-wei|7}} {{Piktogram dyk Nederlân N-wei|354}} {{Piktogram dyk Nederlân Ringwei|Snits}} &lt;br&gt; [[Spoar fan Ljouwert nei Starum]]
|postkoade                    = 8900 - 8939
|tiidsône                     = [[UTC]] +1
|simmertiid                   = UTC +2
|koördinaten                  = {{Koördinaten yn tekst|53_2_2_N_5_40_2_E_type:city_region:NL-FR|&lt;small&gt;53° 2′ NB, 5° 40′ EL&lt;/small&gt;}}
|webside                      = [http://www.sneek.nl Webstee Snits]
| ôfbylding2                  = 20190529_Martinikerk_Sneek_met_klokkentoren.jpg
| ôfbyldingstekst2            = [[Martinytsjerke (Snits)|Grutte of Martinytsjerke]] mei klokketoer
| ôfbylding3                  = Townhall_in_Sneek.JPG
| ôfbyldingstekst3            = [[Stedhûs fan Snits]]
| mapname                     = Fryslân
| mapwidth                    = 260
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 2
| lat_sec                     = 2
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 40
| lon_sec                     = 2
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = Sneek-plaats-OpenTopo.jpg
| ôfbyldingstekst99           = Kaart fan Snits (2014)
| ôfbyldingsbreedte99         = 260
}}
{{Of|de stêd Snits|de eardere gemeente|Snits (gemeente)}}
'''Snits''' is in [[stêd]] yn it [[noardeasten]] fan de [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] [[Súdwest-Fryslân]]. Mei {{Statistyk wenplak Fryslân ynwenners|Snits}} ynwenners is it it grutste plak fan dy gemeente en hat it in sintrumfunksje foar de [[Súdwesthoeke]] fan 'e [[provinsje]] [[Fryslân]]. Snits leit tichteby de [[Snitser Mar]] en is ûnder mear bekend om syn âlde [[binnenstêd]] mei de [[Snitser Wetterpoarte]]. As ien fan de alve [[Fryske stêden]] yn [[Westerlauwersk Fryslân]] is Snits ek ûnderdiel fan de [[Alvestêdetocht]]. Dêrneist is de stêd bekend om de [[wettersport]] en de [[Snitswike]]. Yn 'e [[Saksetiid]] wie Snits fan [[augustus]] [[1498]] oant en mei [[maart]] [[1500]] de [[haadstêd]] fan 'e [[Hearlikheid Fryslân]].&lt;ref&gt;[https://sites.google.com/site/argeosneek/de-sneeker-munt De Sneeker munt], ArGeos&lt;/ref&gt; Oant [[2011]] wie Snits in [[Snits (gemeente)|selsstannige gemeente]].

== Skiednis ==
{{Apart|Skiednis fan Snits}}
[[Ofbyld:Blaeu 1652 - Sneek.jpg|thumb|left|Snits op in kaart fan [[Joan Blaeu|Blaeu]] út 1652]]
Snits is ûntstien dêr't de farwei (yn âlde dokuminten ''[[Magna Fossa]]'', ''Grut Kanaal'', neamd) nei it noarden de súdlike dyk fan de [[Himpolders|Himpolder]] Skerhim krúst. De farwei nei it noarden ([[Geau (Drylst)|Geau]], [[Snitser Aldfeart]]) wie needsaak wurden omdat de [[Middelsee]] troch tichtslykjen ferlern gien wie. De âlde [[himdyk]] komt Snits oan de westkant binnen as Himdyk, wurdt dêrnei de Alde Dyk en rint dan fierder as de Wide en Nauwe Noarderhoarnes. Dan is er part fan de [[Merkstrjitte (Snits)|Merkstrjitte]] en ferfolget er syn wei as Piperstrjitte en Nauwe en Wide Boarchstrjitten, en is dêrnei de basis fan de drokke winkelstrjitte de Easterdyk. Hy giet fierder as de Ljouwerter Dyk, om op 't lêst as [[Griene Dyk]], de polderdyk fan de Raerderhim, Snits te ferlitten.

Snits hat sûnt [[13e iuw]] [[stedsrjochten]], wat Snits ien fan de Fryske Alve Stêden, mar om't it dêr letter gjin dokuminten foar bybringe koe, hat it yn de 16e&amp;nbsp;iuw nije stedsrjochten oanfrege en krigen. Yn [[1456]] naam Snits in offisjeel [[stedsboek]] oan, dêr't it rjocht yn 'e stêd mei regele waard. Dat wie ek it begjin fan in bloeiperioade as hannelsstêd dy't oant likernôch [[1550]] ta duorje soe. Yn [[1492]] waard mei de oanlis fan in nije stedsgrêft en stedswâl begûn. Yn de tiid fan [[Karel V fan it Hillige Roomske Ryk|Karel&amp;nbsp;V]] waard dêr in stedsmuorre op oanlein. Nei dy tiid wie Snits de iennichste ommuorre stêd fan Fryslân. Fan de âlde [[Fêstingwurk|fêstingwurken]] binne no allinnich noch de Wetterpoarte en in lyts stikje bolwurk oer.

Mei it [[ferdrach fan Snits]] fan [[30 april]] [[1498]] erkende [[Westergoa]] it gesach fan [[Albrecht fan Saksen]]. Dêrmei komt der in ein oan de [[Fryske frijheid]] en begjint de [[Saksetiid]] yn Fryslân. Snits waard yn augustus 1498 op oanstean fan [[Wilwolt fan Schaumberch]] de nije haadstêd fan it gewest Fryslân. De stêd Ljouwert wie op dat stuit yn hannen fan de Fetkeapers en soe pas yn it belis fan Ljouwert fan septimber en oktober 1498 ûnderhearrich makke wurde oan [[Albrecht fan Saksen]]. Yn maart 1500 rekket Snits syn status as haadstêd fan Fryslân kwyt en wurdt Ljouwert de nije haadstêd.

Oan 'e ein fan 'e [[Twadde Wrâldkriich]] ferdwûn de [[Joadske mienskip fan Snits]] út 'e stêd. De binnenstêd fan Snits is sûnt [[1991]] in [[beskerme stedsgesicht]], de stasjonsbuert sûnt [[2007]].

== Polityk ==
Snits is sûnt [[1 jannewaris]] [[2011]] part fan de gemeente [[Súdwest-Fryslân]]. Dêrfoar wie Snits it [[haadplak]] fan de gemeente [[Snits (gemeente)|Snits]].

=== Partnerstêd Kurobe ===
Sûnt [[10 septimber]] [[1970]] is de [[Japan]]ske stêd [[Kurobe]] de [[partnerstêd]] fan Snits. Doetiidske boargemaster L. Rasterhoff, brocht op dat stuit in besyk oan Kurobe en waard ta eareboarger beneamd. Boargemaster Hatsuo Terade fan Kurobe brocht yn [[1972]] in tsjinbesyk oan Snits. Yn [[2000]] besochten delegaasjes fan beide stêden elkoars stêd opnij. De Japanners ûntbleaten yn Snits in keunstwurk; de Snitsers waarden ferblide mei de ûntbleating fan in ''Snitsplein'' yn Kurobe.

== Geografy ==
De stêd leit tichteby de [[Snitser Mar]] en it [[Prinses Margrietkanaal]] en is dêrmei troch de [[Houkesleat]] ferbûn. Mei [[De Geau (Drylts)|De Geau]] is Snits mei [[Drylts]] ferbûn. De binnenstêd leit foar in part op in [[terp]]. De doarpen [[Toppenhuzen]], [[Twellingea]], [[Offenwier]], [[Skearnegoutum]] en [[Ysbrechtum]] lizze om Snits hinne, mar binne hast oan de stêd fêstgroeid en foarmje mei-inoar in lyts stedsk gebiet.

=== Stedsyndieling ===
{{Apart|Wiken en buerten yn Snits}}
De stêd Snits bestiet út 25 wiken dy't wer opdield binne yn buerten. De âlde [[Binnenstêd (Snits)|binnenstêd]] fan Snits leit binnen de [[Stedsgrêft (Snits)|stedsgrêften]]. Yn de lette njoggentjinde iuw en de tweintichste iuw wreide Snits him bûten de stedsgrêften út. De wiken binnenstêd en de [[Stasjonsbuert (Snits)|Stasjonsbuert]] binne [[beskerme stedsgesicht]]en. De nijste wyk, [[Harinxmalân]] wurdt sûnt 2010 yn twa fazen boud. Fierders hat Snits ferskate bedriuweterreinen: [[Yndustryterrein It Ges|It Ges]], [[Yndustryterrein De Himmen|De Himmen]] en [[Yndustryterrein Houkesleat|Houkesleat]].

== Ekonomy ==
[[Ofbyld:Overzicht van de gevel met sheddaken - Sneek - 20423026 - RCE.jpg|thumb|left|Tonnemafabryk]]
[[Ofbyld:Sneek_5.66871E_53.03119N.jpg|thumb|250px|right|Satelytfoto mei de stêden Snits en Drylts.]]
[[Ofbyld:Sneek-gracht.jpg|thumb|250px|right|De Stedsgrêft by it Lytssân yn Snits]]
[[Ofbyld:Snits Bolwurk 67.JPG|thumb|180px|right|Bolwurk]]
De bekende kleanwinkelkeatling [[C&amp;A]] begûn yn [[1861]] mei in winkel yn Snits.
It sûkerwurkfabryk [[Tonnema]] makket [[pipermunt]] ûnder de namme [[KING (pipermunt)|KING]]. Dy namme hat, offisjeel, neat mei it Ingelske wurd foar kening te krijen: It is in ôfkoarting dy't stiet foar 'Kwaliteit In Niets Geëvenaard'. Snits hat fierder stielyndustry, masinebouw, in tou- en trossefabryk ([[Lankhorst]]), en sûnt [[1964]] in fêstiging fan de [[ritssluting]]produsint [[Yoshida YKK]] út [[Kurobe]]. Dat wie de earste [[Japan]]ske fabryk in Nederlân, en it wie de earste Europeeske festiging fan YKK. Ek [[Mitsui Sekka]], in Japanske fabrikant fan [[keunsttried|keunsttriedd]]en, hat in fabryk yn Snits. De [[feemerk fan Snits]], dy't al fan 'e [[Midsiuwen]] ôf bestie, waard yn [[1992]] opheft.

=== Ferkear ===
Snits leit oan de [[autodyk|gongwei]] [[Rykswei 7|A7]] fan [[Grins (stêd)|Grins]] nei [[Noard-Hollân]]. De A7, as N7 yn it part bylâns Snits foarmet in part fan de [[Ring Snits]]. Ek de N354 fan [[De Lemmer]] nei [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] foarmet in part fan de Ringwei. De A7/N7 is part fan de [[Jeropeeske wei 22|E22]]. 

==== Trein ====
Fierders hat Snits twa treinstasjons - ([[Stasjon Snits|Snits]] en [[Stasjon Snits Noard|Snits Noard]]) - oan it [[spoar fan Ljouwert nei Starum]]. Der wurdt praat oer it bouwen fan in tredde spoarstasjon yn Snits, it [[Stasjon Snits Harinxmalân]] yn de nije wyk [[harinxmalân]]. 

==== Bus ====
It [[Busstasjon Snits]] leit njonken it Stasjon Snits en is in mulpunt fan busferfier yn it súdwesten fan Fryslân.

De buslinen troch Snits wurde fersoarge troch [[Qbuzz]]. De folgjende linen ride troch Snits:

* '''Line 35 Snits - Frjentsjer:''' ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Boeierstrjitte'' - ''Nij Nazareth'' - [[Skearnegoutum]] - [[Boazum]] - [[Wiuwert]] - [[Britswert]] - [[Easterlittens]] - [[Baard]] - [[Winsum (Fryslân)|Winsum]] - [[Wjelsryp]] - [[Tsjom]] - [[Frjentsjer]]
* '''Line 38 Hidaard - Snits fia Wommels:''' [[Hidaard]] - [[Wommels]] - [[Easterein]] - [[Itens]] - [[Rien]] - [[Lytsewierrum]] - [[Skearnegoutum]] - [[Offenwier]] - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Grootzand'' - ''Easterdyk'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Snits Busstasjon''
* '''Line 39 Ferwâlde - Snits:''' [[Ferwâlde]] - [[Parregea]] - [[Dedzjum]] - [[Blauhús (Súdwest-Fryslân)|Blauhús]] - [[Westhim]] - [[Abbegea]] - [[Drylts]] - ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Easterdyk'' - ''Grootzand'' - ''Frieswijkstrjitte''
* '''Line 42 Snits - De Lemmer fia Spannenburch:''' ''Snits Busstasjon'' - [[Drylts]] - [[Heech]] - [[De Hommerts]] - [[Kûfurderrige]] - [[Wâldsein]] - [[Tsjerkgaast]] - [[Spannenburch (buorskip)|Spannenburch]] (Tsjerkgaast) - [[Follegea]] - [[Jistergea]] - [[De Lemmer]]
* '''Line 44 Boalsert - Snits fia Gaasterlân:''' [[Boalsert]] - [[Tsjerkwert]] - [[Parregea]] - [[Warkum]] - [[Koudum]] - [[Himmelum]] - [[Bakhuzen]] - [[Murns]] - [[Riis]] - [[Aldemardum]] - [[Nijemardum]] - [[Sondel]] - [[Wikel (plak)|Wikel]] - [[Balk]] - [[Ypekolsgea]] - [[Wâldsein]] - [[Kûfurderrige]] - [[De Hommerts]] - [[Jutryp]] - ''Tinga'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Grootzand'' - ''Easterdyk'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Snits Busstasjon''
* '''Line 45 Snits - Himmelum fia Wâldsein:''' ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Easterdyk'' - ''Grootzand'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Tinga'' - [[Jutryp]] - [[De Hommerts]] - [[Kûfurderrige]] - [[Wâldsein]] - [[Ypekolsgea]] - [[Ealahuzen]] - [[Aldegea (De Fryske Marren)|Aldegea]] - [[Kolderwâlde]] - [[Himmelum]]
* '''Line 46 Snits - Aldegea en Heech:''' ''Snits Busstasjon'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Easterdyk'' - ''Grootzand'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Tinga'' - [[Jutryp]] - [[De Hommerts]] - [[Heech]] - [[Aldegea (Súdwest-Fryslân)|Aldegea]] - [[Idzegea]] - [[De Gaastmar]] - [[Heech]] - De Hommerts - Jutryp - ''Tinga'' - ''Frieswijkstrjitte'' - ''Grootzand'' - ''Easterdyk'' - ''Prins Hendrikkade'' - ''Snits Busstasjon''

==== Wetterwegen ====
Boppedat leit Snits oan wetterwegen, ûnder mear de [[Houkesleat]] dy't de stêd ferbynt mei de Snitser Mar en it [[Prinses Margrietkanaal]]. Yn [[2003]] is it [[Houkesleat Akwadukt]] klear komd sadat Snits doe in folsleine rûnwei krige. Yn 2008 binne de [[Geaubrêgen]], yn de súdlike rûnwei, ferfongen troch it [[Geau-akwadukt]].

== Ferdivedaasje ==
Snits is in bekend wettersportsintrum mei sa'n 130&amp;nbsp;wettersportbedriuwen en 13&amp;nbsp;jachthavens. Teffens hat it in monumintaal sintrum mei âlde hearehuzen. Yn Snits wurdt in eigen [[dialekt]] sprutsen, it [[Snitsersk]], dat heart ta de [[Stedsk]]e dialekten.

=== Kultureel Kertier ===
Yn [[2010]]-[[2012]] is yn Snits in Kultureel Kertier gearstald. De gemeente Snits hie plannen ûntwikkele om fan de Westersingel en it Noarderkertier it sintrum fan kultureel te meitsjen. It plan, dêr't de kosten fan rûsd waarden op 25&amp;nbsp;miljoen euro, hold yn:
* it ûnderbringen fan in teäter en in part fan it hjoeddeiske Sintrum foar de Keunsten (SfdK) yn de eardere Noardertsjerke;
* it ûnderbringen fan oare parten fan it SfdK yn It Bolwurk, yn eardere skoalgebouwen dêrneist en yn it Van Loohûs;
* nijbou foar in teäter mei in kapasiteit fan 600&amp;nbsp;sitplakken op it stee fan it doetiidske TPG-gebou.

It plan is útfierd troch al dy gebouwen binnen de stedsgrêft ta ien nei gebou [[Atrium]] gear te foegjen. Om ek it nije teäter hjirmei te ferbinen waard tocht om de ouwers fan de Westersingel en de Tsjerkegrêft mei in rinbrêge te ferbinen en in driuwend poadium yn de grêft te lizzen. Dy plannen binne lykwols net útfierd.

De [[Martinytsjerke (Snits)|Martinitsjerke]] is part fan it Kultureel Kertier yn dy sin dat it kulturele gebrûk fan de romte troch de deselde organisaasje dien wurdt. De Iepenbiere Bibleteek is allinnich in oare kulturele ynstelling yn itselde gebiet, mar hat gjin organisatoaryske bannen.

=== Bouwurken ===
{{Apart|List fan ryksmonuminten yn Snits}}
{{Apart|List fan gemeentlike monuminten yn Snits}}
[[Ofbyld:Tussen Sneek en IJlst, houten viadukt foto5 2011-04-25 09.31.JPG|thumb|It Krúsrak yn de Ring Snits]]
De [[Snitser Wetterpoarte]] út [[1613]] is it symboal fan de stêd Snits. Ferskate ferienings, stiftings as bedriuwen brûke de wetterpoarte as logo of ferwize yn harren namme nei de wetterpoarte. Om it jier 1550 hinne waard in begjin makke mei it [[Stedhûs Snits|stedshûs fan Snits]]. Yn de 18e&amp;nbsp;iuw krige it stedshûs in renovaasje. By de renovaasjes krige it gebou in gevel yn [[rokoko]]styl. De [[Martinitsjerke (Snits)|Martinitsjerke]] út [[1498]] hat in kariljon mei 50&amp;nbsp;klokken. Foar 1681 hie de Martinitsjerke twa tuorren en in ruterke; hjoed-de-dei hat de tsjerke allinnich in koepeltsje. De [[Sint-Martinustsjerke (Snits)|Sint-Martinustsjerke]] is in let-njoggentjinde-iuwske [[Pierre Cuypers|Cuyperstsjerke]] mei in Maarschalkerweerd-oargel.

=== Tsjerken === 
{|
|
* [[Eastertsjerke (Snits)|Eastertsjerke ]]
* [[Minnistetsjerke (Snits)|Minnistetsjerke ]]
* [[HIMtsjerke]]
* [[Ichtustsjerke (Snits)|Ichtustsjerke]]
* [[Lytse Tsjerke (Snits)|Lytse Tsjerke]]
* [[Sint-Martinustsjerke (Snits)|Sint-Martinustsjerke ]]
* [[Martinytsjerke (Snits)|Martinytsjerke]]
| width=50 |
|
* [[Nij-Apostoalyske Tsjerke (Middelseeleane, Snits)|Nij-Apostoalyske Tsjerke (Middelseeleane)]]
* [[Nij-Apostolyske Tsjerke (Johan Willem Frisostrjitte, Snits)|Nij-Apostolyske Tsjerke (Johan Willem Frisostrjitte)]]
* [[Noardertsjerke (Snits)|Noardertsjerke ]]
* [[Sudertsjerke (Snits)|Sudertsjerke ]]
* [[Tsjerke Baptiste Gemeente (Snits)|Tsjerke Baptiste Gemeente ]]
* [[Wite Tsjerkje (Snits)|Wite Tsjerkje]]
|}

=== Eveneminten ===
[[Ofbyld:Houkesloot boulevard Sneekweek.jpg|thumb|[[Houkesleat]] by de [[Snitswike]]]]
* [[Alvestêdetocht]] en dêrfan ôflate eveneminten:
**[[Alvestêde Fytsfjouwerdaagse]]
**[[Alvestêde Oldtimer Rally]]
**[[Alvestêde Roeimaraton]]
**[[Alvestêde Ultrarin]]
**[[Alvestêdekuiertocht]]
**[[Alvestêdetocht fan de Fryske Motorklub]]
**[[Alvestêdetocht op de Fyts]]
**[[Autopedalvestêdetocht]]
**[[SUP 11 City Tour]]
**[[Non-stop 11 Stêde Seekajak Prestaasjetocht]]
**[[Trekkeralvestêdetocht]]
* [[Lytse Snitswike]]
* [[Snits-Boalsert-Snits]]
* [[Snitser Simmer]]
* [[Snitswike]]
** [[Hurdsyldei]]
Op [[12 novimber]] [[2005]] wie de lanlike yntocht fan [[Sinteklaas]] yn Snits. By de Wetterpoarte lei [[Pakjesboat&amp;nbsp;12]] foar de wâl.

=== Musea === 
[[Ofbyld:Fries Scheepvaart Museum - Kleinzand 12-18, Sneek.jpg|thumb|[[Frysk Skipfeart Museum]]]]
* [[Frysk Skipfeart Museum]] 
* [[Nasjonaal Modelspoar Museum]]

=== Bioskoop ===
[[Ofbyld:Cine Sneek.jpg|thumb|[[CineSneek]]]]
* [[CineSneek]]

=== Poadia ===
* [[It Bolwurk]], langstbesteande poppoadium fan Fryslân
* [[Noardertsjerke (Snits)|Noardertsjerke]]
* [[Teater Snits]]

=== Muzykkorpsen ===
* [[Stedsk Muzykkorps Snits]]
* [[Harmony Snits|Harmony]]
* [[Rythm Stars]]
* [[Advendo (Snits)|Advendo]]

=== De Sulveren Krystbal ===
{{apart|Sulveren Krystbal}}
De kultuerpriis fan Snits hjit De Sulveren Krystbal. De ûnderskieding wurdt alle jierren útrikt oan immen dy't him op it mêd fan muzyk en kultuer foar Snits en omkriten ynset hat. Winners wienen ûnder oaren:
* 2004: [[Henk van der Veer]], skriuwer
* 2005: [[Maaike Schuurmans]], musicalstjer
* 2006: Yede van Dijk, toanielspiler
* 2007: Bennie Hoogstra, 25 jier tamboer-majoar fan [[Advendo (Snits)|Advendo]]

== Underwiis ==
[[Ofbyld:BogermanCollegeSneek1.JPG|thumb|[[Kristlike Skoallemienskip Bogerman|Bogerman-Kolleezje]]]]
In Snits binne tsien basisskoallen en trije middelbere skoallen. De basisskoallen binne:
* Thomas fan Akwino
* De Wyken
* De Aldfeart
* Bonifatiusskoalle
* Swetteskoalle
* Simon Havingaskoalle
* De Fjoerflinter (fúzje tusken ''De Standerd'' en de ''Jan van Nassauskoalle'')
* Julianaskoalle
* Johannes Postskoalle
* It Harspit
* De Trijemêster

De trije middelbere skoallen binne:
* [[RSG Magister Alvinus|R.S.G. Magister Alvinus]]
* [[Bogerman College|Bogerman]]
* [[Nordwin Kolleezje]] (earder AOC-Fryslân)

== Sûnenssoarch ==
[[Ofbyld:Antonius sneek.JPG|thumb|[[Antonius Sikehûs]]]]
* [[Antoniussikehûs]]

== Sport ==
* [[Fuotbalferiening Snits Wyt Swart]], fuotbalklup
* [[Fuotbalferiening LSC 1890]], ien fan de âldste fuotbalklups fan Nederlân
* [[ONS Snits]], fuotbalklub. De klup waard yn it seizoen 2005/2006 kampioen yn de sneonhaadklasse&amp;nbsp;C
* [[Sneeker MHC]], hockeyklub fan Snits
* [[ESBC Menhir]], basketbal klup fan Snits
* [[Follybalferiening Snits]], follybalklup fan Snits

== Ynwenners ==
=== Ynwennertal ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=16| Befolkingsûntjouwing fan Snits &lt;ref&gt;{{Aut|dr. J.A. Faber}} - ''Drie eeuwen Friesland. Economische en sociale ontwikkelingen van 1500 tot 1800'', (Ljouwert, de Tille, 1973)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''De provinciale Friesche Almanak''&lt;/ref&gt;
|-
!Jier !!1796 !!1850 !!1875 !!1900 !!1920 !!1931 !!1941 !!1950 !!1960 !!1970 !!1980 !!1990 !!2000 !!2010 !!2018
|-
|Ynwennertal ||4.893 ||7.886 ||9.579 ||11.696 ||13.647 ||14.737 ||17.092 ||19.463 ||21.066 ||27.129 ||28.519 ||29.282 ||32.137 ||33.260 ||33.135
|}

=== Bekende Snitsers ===
* [[Toon Gerbrands]]
* [[Pieter Sjoerds Gerbrandy]]
* [[Rienk de Groot]]
* [[Murk van Phelsum]]
* [[Jakob van Schevichaven]] (1866-1935), de earste Nederlânske beropsdetectiveskriuwer
* [[Tietse Pieter Sevensma]]
* [[Willem de Sitter]]
* [[Monique Sluyter]]
* [[Bart Tromp]]

;sjoch ek
* [[List fan Snitsers]]

== Ferskaat ==
* Van [[Drs. P]] is it nûmer [[Sneker café]].

== Strjitten ==
[[Ofbyld:Komboerd - Snits.jpeg|thumb|right|Komboerd]]
* Alle [[Strjitten yn Snits]]
* [[Brêgen yn Snits]]

== Literatuer ==
* {{Aut|[[Schroor, M.]]}} ''De wereld van het Friesche landschap'' útjûn troch [[Wolters Noordhoff]] 1993; ISBN&amp;nbsp;9001955193

== Keppelings om utens ==
* [http://www.vvvzuidwestfriesland.nl/dorp-en-stad/Sneek/ VVV Súdwest-Fryslân oer Snits]

==Sjoch ek==
* [[Snits (gemeente)]]
* [[Skiednis fan Snits]]
* [[list fan boargemasters fan Snits]]
* [[Wiken en buerten yn Snits]]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}

{{Koördinaten|53_2_2_N_5_40_2_E_type:city_region:NL-FR|53° 2′ NB, 5° 40′ EL}}

{{Alve stêden provinsje Fryslân}}
{{WikenSnits}}
{{Súdwest-Fryslân}}
[[Kategory:Snits| ]]
[[Kategory:Stêd yn Fryslân]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Snits (gemeente)]]
[[Kategory:Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân]]</text>
      <sha1>0m1t52swz7zhq9a3bm1d6s2ukyr4fmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Feer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16976</id>
    <revision>
      <id>1232388</id>
      <parentid>962844</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>/* Plakken op Feer */ [[]] oars</comment>
      <origin>1232388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1630" sha1="jr291p6wjifxp6nwn0zrq6ifxhrcwab" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Föhr satellite.jpg|thumb|300px|right|In satellytfoto fan Feer]]

'''Feer''' ([[Deensk]]: Før, [[Dútsk]]: Föhr) is ien fan de [[Noard-Fryslân|Noard-Fryske]] [[eilân]]. It eilân leit súdlik fan [[Sylt]] en hat in oerflak fan sa’n 82 kante kilometer. Dêrmei is it it twadde Noardfryske eilân en it grutste sûnder fêste ferbining nei de wâl. 

It eilân in breedte fan sawat 7 kilometer en is 12 kilometer yn de lingte. It heechste plak op Feer leit besuden it plakje [[Oevenum]] en leit 13 meter boppe de seespegel. Der wenje sa'n 8.700 minsken op Feer. Op Feer lizze sechtjin doarpen. Wêrfan [[Wyk (Föhr)|Wyk]] fierút de grutste is. Yn Wyk wenje sa’n 4.400 minsken. Fan Wyk út wurde fjirtjin feartsjinsten ûnderhâlden nei it [[Dagebüll]] op it fêstelân fan [[Dútslân]]. Wyk beskikt ek oer in lyts fleanfjild.  

Op Feer wurdt troch sa’n 2.000 ynwenners it [[Noardfrysk]], dat dêr Fering of Föhring neamd wurd, sprutsen. It Noard-Frysk wurdt op it eilân it meast sprutsen op it westlike part fan Feer.

Feer is in toeristysk eilân en beskikt oer likernôch 15 kilometer sânstrân. Op de seepromenade fan Wyk ha jo útsjoch op de [[Halligen]], in tsiental eilannen dy’t net troch in dyk beskerme wurdt.   

==Plakken op Feer==
[[Aalkersem]], [[Borigsem]], [[Dunsem]], [[Madlem]], [[Njiblem]], [[Guating]], [[Ööwnem]], [[Olersem]], [[Taftem]], [[Klantem]], [[Söleraanj]], [[Ödersem]], [[Hedehüsem]], [[Wiisem]], [[Wraksem]], [[Wyk auf Föhr|A Wik]]

{{Fryske eilannen}}

[[Kategory:Dútsk Noardfrysk eilân]]
[[Kategory:Eilân yn de Noardsee]]
[[Kategory:Eilân yn Sleeswyk-Holstein]]</text>
      <sha1>jr291p6wjifxp6nwn0zrq6ifxhrcwab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pieter Stuyvesant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17709</id>
    <revision>
      <id>1232369</id>
      <parentid>1232285</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>stavering hifke</comment>
      <origin>1232369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6636" sha1="e6uyfehl1advqfzogmrt9f63hh9xkxv" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Petrus (Peter Pieter) Stuyvesant portrait c1660.jpg|thumb|In skilderij fan Peter Stuyvesant.]]

'''Pieter Stuyvesant''' (ek wol Peter of Petrus) (wierskynlik berne in [[Pepergea]], [[Weststellingwerf]], [[1611]]/[[1612]] – [[New York City|New York]] [[1672]]) wie in [[Fryslân|Frysk]] koloniaal bestjoerder. Hy wie de lêste [[Nederlân]]ske bestjoerder fan [[Nij-Nederlân]]. Stuyvesant hat in wichtige rol spile yn de skiednis fan New York. Sa soarge er ûnder mear foar in grutte útwreiding fan de delsetting [[Nij-Amsterdam (Amearika)|Nij Amsterdam]] op it súdlike part fan [[Manhattan (New York)|Manhattan]]. Inkele projekten fan Stuyvesant wienen de beskermingsmuorre op [[Wall Street]], it kanaal dat letter [[Canal Street]] wurde soe en [[Broadway]].

== Libbensrin ==
Oer Stuyvesant syn jonge jierren is net in protte wis. Der wurdt wol sein dat er yn [[1592]] of [[1602]] berne is, mar oer it algemien wurdt oannaam dat er om [[1612]] berne is yn Pepergea. De heit fan Stuyvesant, Balthazar Johannes Stuyvesant, wie dûmny yn [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]] dêr't er dan ek opgroeid is. Stuyvesant syn mem wie Margaretha Hardenstein. 
[[File:Peter stuyvesant.jpg|thumb|left|175px|Stuyvesant komt yn Nij-Amsterdam oan]]
Om [[1635]] hinne waard Stuyvesant direkteur by de [[West-Yndyske Kompanjy]] en hie it befel oer de [[ABC-eilannen]]. Yn [[1644]] ferlear er in skonke yn in gefjocht my de [[Spanje]]rts op [[Sint-Marten (eilân)|Sint-Marten]], wêrnei't er syn fierder libben mei in houten poat troch it libben moast.

Yn maaie [[1645]] waard er selektearre by de West-Yndyske Kompanjy om [[Willem Kieft]] te ferfangen as [[List fan gûverneurs fan Nij-Nederlân|direkteur-generaal]] fan [[Nij-Nederlân]]. Op [[11 maaie]] [[1647]] kaam er yn Nij-Amsterdam oan wêrnei't er yn septimber [[1647]] direkteur-generaal fan de Nederlânske koloanje waard. 

Yn 1645 troude Stuyvesant mei Judith Bayard ([[1610]] – [[1687]]) fan [[Amsterdam]]. Sy wie in suser fan [[Samuel Bayard]], dy’t troude mei Anna Stuyvesant. Peter en Judith krigen yn [[1648]] in soan, Nikolaas Willem Stuyvesant, dy't [[1698]] stoar. Stuyvesant en syn famylje wienen grutgrûnbesitters yn it noardeastlike part fan Nij-Amsterdam. Syn pleats, dy’t bekend stie ûnder de namme ‘bouwerie’, is de nammejouwer fan de strjitte Bowery.

Stuyvesant wie de direkteur-generaal fan Nij-Nederlân oant [[1664]], yn dat jier waard it gebiet troch de [[Ingelân|Ingelsen]] bemastere. De Ingelsken wienen mei fjouwer boaten nei Nij-Nederlân ta fearn. Op [[30 augustus]] [[1664]] hie de gûverneur [[George Cartwright]] in brief nei Stuyvesant stjoerd om himsels oer te jaan. Op [[9 septimber]] fan dat jier tekene Stuyvesant op syn Bouwerij in ferdrach mei de Ingelsen. 

Nei syn rin as direkteurgeneraal libbe er de rest fan syn libben op syn pleats. Dat hûs waard yn [[1777]] troch in brân ferwoaste. Stuyvesant boude ek noch in grut hearehûs fan stien, mei de namme [[Whitehall]]. Stuyvesant ferstoar yn [[augustus]] [[1672]], hy waard begroeven yn de [[Sint Mark’s Tsjerk yn-de-bouwerij]] yn Manhattan.

[[Ofbyld:Stuyvesant Wolvega 05c.JPG|thumb|It stânbyld fan Stuyvesant yn Wolvegea.]]

== Monuminten ==
Yn Nederlân hat Stuyvesant in trije-tal monuminten krigen. Yn [[Wolvegea]] stiet in stânbyld fan Stuyvesant mei syn houten poat. Yn Pepergea stiet in monumint mei in boat fan Stuyvesant op in stien. Ek yn Skerpenseel stiet in monumint. It byld is in meter as seis heech, ek dêrop stiet yn boat. 

Yn New York is der in Peter Stuyvesant-stânbyld yn Stuyvesant Square Park, leit tusken East 15th en East 17th Streets, en tusken Rutherford Place en Second Avenue yn de Gramercy-wijk fan Manhattan, New York City.&lt;ref&gt;https://www.the-low-countries.com/article/how-peter-stuyvesant-became-an-anachronistic-symbol-of-dutch-american-friendship/&lt;/ref&gt; 

In hertmakke ferzje fan dit stânbyld troch Gertrude Vanderbilt Whitney waard makke foar Port St. Maarten, tsjinoer de kant fan 'e baai wêr't Stuyvesant syn foet ferlear ûnder it belis fan Fort Amsterdam.&lt;ref&gt;https://www.visitstmaarten.com/fun-facts-st-maarten/#peter-stuyvesant&lt;/ref&gt;

== Oars ==
* Stuyvesant wie in grut foarstanner fan goede edukaasje. Yn [[1660]] waard er sitearre mei: “Neat hat in gruttere betsjutting as de ynstruksje fan jonge bern.” Yn [[1661]] hie Nij-Amsterdam 31 skoallen. Om de grutte betsjutting fan Stuyvesant op dat mêd te earen waard de [[Stuyvesant Hege Skoalle]] yn Manhatten nei him ferneamd.
* Stuyvesant syn namme komt noch in protte foar yn it deistich libben yn New-York. Sa is der in hegeskoalle nei him ferneamd en hat er syn eigen strjitte: Stuyvesant Street. Ek komt syn namme werom yn de wenwyk [[Stuyvesant Town]]. De namme fan syn pleats komt ek in protte foar. Bygelyks yn de tsjerke dêr't er begroeven is: Sint Mark’s Tsjerke yn-de-bouwerij.
* Fan Stuyvesant wurdt sein dat er tee yntrodusearre hat yn de [[Amearika|Amerikaanske]] koloanjes.
* Yn syn jonge jierren fierde Stuyvesant de namme Peter, mar letter waard dy yn it Latynske Petrus feroare. Yn de [[19e iuw]] feroaren de Amerikanen de namme yn Peter. Dy namme is by it libben fan Stuyvesant nea brûkt.
* Hjoeddeis bringt [[American Tobacco]] in sigarettemerk út ûnder de namme Peter Stuyvesant.

== Keppelings om utens ==
* [http://www.peterstuyvesant.org/ Webstee oer it libben fan Peter Stuyvesant]
* [http://www.friesgenootschap.nl/artikelen/stuyvesant.htm/ In stik oer de jeugd fan Stuyvesant.]
* [http://www.njcu.edu/programs/jchistory/Pages/S_Pages/Stuyvesant_Peter.htm/ Stik oer it libben fan Stuyvesant tusken 1646 en 1664.]

{{DEFAULTSORT:Stuyvesant, Peter}}
[[Kategory:Frysk bestjoerder]]
[[Kategory:Frysk amtner]]
[[Kategory:Gûverneur fan Nij-Nederlân]]
[[Kategory:Frysk politikus]]
[[Kategory:Frysk ofsier]]
[[Kategory:Nederlânsk bestjoerder]]
[[Kategory:Nederlânsk amtner]]
[[Kategory:Nederlânsk politikus]]
[[Kategory:Nederlânsk ofsier]]
[[Kategory:Amerikaansk bestjoerder]]
[[Kategory:Amerikaansk amtner]]
[[Kategory:Amerikaansk politikus]]
[[Kategory:Amerikaansk ofsier]]
[[Kategory:Studint oan de Universiteit fan Frjentsjer]]
[[Kategory:Steatsk militêr yn de Tachtichjierrige Oarloch]]
[[Kategory:Steatsk militêr yn de Twadde Ingelske Oarloch]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Stellingwerfsk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn Pepergea]]
[[Kategory:Skiednis fan New York (stêd)]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1611]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1612]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1672]]</text>
      <sha1>e6uyfehl1advqfzogmrt9f63hh9xkxv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232370</id>
      <parentid>1232369</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */</comment>
      <origin>1232370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6679" sha1="h6lfz92uebejsnc3uv3s7z3aj56cgox" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Petrus (Peter Pieter) Stuyvesant portrait c1660.jpg|thumb|In skilderij fan Peter Stuyvesant.]]

'''Pieter Stuyvesant''' (ek wol Peter of Petrus) (wierskynlik berne in [[Pepergea]], [[Weststellingwerf]], [[1611]]/[[1612]] – [[New York City|New York]] [[1672]]) wie in [[Fryslân|Frysk]] koloniaal bestjoerder. Hy wie de lêste [[Nederlân]]ske bestjoerder fan [[Nij-Nederlân]]. Stuyvesant hat in wichtige rol spile yn de skiednis fan New York. Sa soarge er ûnder mear foar in grutte útwreiding fan de delsetting [[Nij-Amsterdam (Amearika)|Nij Amsterdam]] op it súdlike part fan [[Manhattan (New York)|Manhattan]]. Inkele projekten fan Stuyvesant wienen de beskermingsmuorre op [[Wall Street]], it kanaal dat letter [[Canal Street]] wurde soe en [[Broadway]].

== Libbensrin ==
Oer Stuyvesant syn jonge jierren is net in protte wis. Der wurdt wol sein dat er yn [[1592]] of [[1602]] berne is, mar oer it algemien wurdt oannaam dat er om [[1612]] berne is yn Pepergea. De heit fan Stuyvesant, Balthazar Johannes Stuyvesant, wie dûmny yn [[Skerpenseel (Fryslân)|Skerpenseel]] dêr't er dan ek opgroeid is. Stuyvesant syn mem wie Margaretha Hardenstein. 
[[File:Peter stuyvesant.jpg|thumb|left|175px|Stuyvesant komt yn Nij-Amsterdam oan]]
Om [[1635]] hinne waard Stuyvesant direkteur by de [[West-Yndyske Kompanjy]] en hie it befel oer de [[ABC-eilannen]]. Yn [[1644]] ferlear er in skonke yn in gefjocht my de [[Spanje]]rts op [[Sint-Marten (eilân)|Sint-Marten]], wêrnei't er syn fierder libben mei in houten poat troch it libben moast.

Yn maaie [[1645]] waard er selektearre by de West-Yndyske Kompanjy om [[Willem Kieft]] te ferfangen as [[List fan gûverneurs fan Nij-Nederlân|direkteur-generaal]] fan [[Nij-Nederlân]]. Op [[11 maaie]] [[1647]] kaam er yn Nij-Amsterdam oan wêrnei't er yn septimber [[1647]] direkteur-generaal fan de Nederlânske koloanje waard. 

Yn 1645 troude Stuyvesant mei Judith Bayard ([[1610]] – [[1687]]) fan [[Amsterdam]]. Sy wie in suser fan [[Samuel Bayard]], dy’t troude mei Anna Stuyvesant. Peter en Judith krigen yn [[1648]] in soan, Nikolaas Willem Stuyvesant, dy't [[1698]] stoar. Stuyvesant en syn famylje wienen grutgrûnbesitters yn it noardeastlike part fan Nij-Amsterdam. Syn pleats, dy’t bekend stie ûnder de namme ‘bouwerie’, is de nammejouwer fan de strjitte Bowery.

Stuyvesant wie de direkteur-generaal fan Nij-Nederlân oant [[1664]], yn dat jier waard it gebiet troch de [[Ingelân|Ingelsen]] bemastere. De Ingelsken wienen mei fjouwer boaten nei Nij-Nederlân ta fearn. Op [[30 augustus]] [[1664]] hie de gûverneur [[George Cartwright]] in brief nei Stuyvesant stjoerd om himsels oer te jaan. Op [[9 septimber]] fan dat jier tekene Stuyvesant op syn Bouwerij in ferdrach mei de Ingelsen. 

Nei syn rin as direkteurgeneraal libbe er de rest fan syn libben op syn pleats. Dat hûs waard yn [[1777]] troch in brân ferwoaste. Stuyvesant boude ek noch in grut hearehûs fan stien, mei de namme [[Whitehall]]. Stuyvesant ferstoar yn [[augustus]] [[1672]], hy waard begroeven yn de [[Sint Mark’s Tsjerk yn-de-bouwerij]] yn Manhattan.

[[Ofbyld:Stuyvesant Wolvega 05c.JPG|thumb|It stânbyld fan Stuyvesant yn Wolvegea.]]

== Monuminten ==
Yn Nederlân hat Stuyvesant in trije-tal monuminten krigen. Yn [[Wolvegea]] stiet in stânbyld fan Stuyvesant mei syn houten poat. Yn Pepergea stiet in monumint mei in boat fan Stuyvesant op in stien. Ek yn Skerpenseel stiet in monumint. It byld is in meter as seis heech, ek dêrop stiet yn boat. 

Yn New York is der in Peter Stuyvesant-stânbyld yn Stuyvesant Square Park, leit tusken East 15th en East 17th Streets, en tusken Rutherford Place en Second Avenue yn de Gramercy-wijk fan Manhattan, New York City.&lt;ref&gt;https://www.the-low-countries.com/article/how-peter-stuyvesant-became-an-anachronistic-symbol-of-dutch-american-friendship/&lt;/ref&gt; 

In hertmakke ferzje fan dit stânbyld troch Gertrude Vanderbilt Whitney waard makke foar Port St. Maarten, tsjinoer de kant fan 'e baai wêr't Stuyvesant syn foet ferlear ûnder it belis fan Fort Amsterdam.&lt;ref&gt;https://www.visitstmaarten.com/fun-facts-st-maarten/#peter-stuyvesant&lt;/ref&gt;

== Oars ==
* Stuyvesant wie in grut foarstanner fan goede edukaasje. Yn [[1660]] waard er sitearre mei: “Neat hat in gruttere betsjutting as de ynstruksje fan jonge bern.” Yn [[1661]] hie Nij-Amsterdam 31 skoallen. Om de grutte betsjutting fan Stuyvesant op dat mêd te earen waard de [[Stuyvesant Hege Skoalle]] yn Manhatten nei him ferneamd.
* Stuyvesant syn namme komt noch in protte foar yn it deistich libben yn New-York. Sa is der in hegeskoalle nei him ferneamd en hat er syn eigen strjitte: Stuyvesant Street. Ek komt syn namme werom yn de wenwyk [[Stuyvesant Town]]. De namme fan syn pleats komt ek in protte foar. Bygelyks yn de tsjerke dêr't er begroeven is: Sint Mark’s Tsjerke yn-de-bouwerij.
* Fan Stuyvesant wurdt sein dat er tee yntrodusearre hat yn de [[Amearika|Amerikaanske]] koloanjes.
* Yn syn jonge jierren fierde Stuyvesant de namme Peter, mar letter waard dy yn it Latynske Petrus feroare. Yn de [[19e iuw]] feroaren de Amerikanen de namme yn Peter. Dy namme is by it libben fan Stuyvesant nea brûkt.
* Hjoeddeis bringt [[American Tobacco]] in sigarettemerk út ûnder de namme Peter Stuyvesant.

== Keppelings om utens ==
* [http://www.peterstuyvesant.org/ Webstee oer it libben fan Peter Stuyvesant]
* [http://www.friesgenootschap.nl/artikelen/stuyvesant.htm/ In stik oer de jeugd fan Stuyvesant.]
* [http://www.njcu.edu/programs/jchistory/Pages/S_Pages/Stuyvesant_Peter.htm/ Stik oer it libben fan Stuyvesant tusken 1646 en 1664.]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Stuyvesant, Peter}}
[[Kategory:Frysk bestjoerder]]
[[Kategory:Frysk amtner]]
[[Kategory:Gûverneur fan Nij-Nederlân]]
[[Kategory:Frysk politikus]]
[[Kategory:Frysk ofsier]]
[[Kategory:Nederlânsk bestjoerder]]
[[Kategory:Nederlânsk amtner]]
[[Kategory:Nederlânsk politikus]]
[[Kategory:Nederlânsk ofsier]]
[[Kategory:Amerikaansk bestjoerder]]
[[Kategory:Amerikaansk amtner]]
[[Kategory:Amerikaansk politikus]]
[[Kategory:Amerikaansk ofsier]]
[[Kategory:Studint oan de Universiteit fan Frjentsjer]]
[[Kategory:Steatsk militêr yn de Tachtichjierrige Oarloch]]
[[Kategory:Steatsk militêr yn de Twadde Ingelske Oarloch]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Stellingwerfsk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn Pepergea]]
[[Kategory:Skiednis fan New York (stêd)]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1611]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1612]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1672]]</text>
      <sha1>h6lfz92uebejsnc3uv3s7z3aj56cgox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rolstoel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42370</id>
    <revision>
      <id>1232368</id>
      <parentid>1232286</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>stavering hifke</comment>
      <origin>1232368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21612" sha1="astz1pvzof7t8wk2fjdz8wnm0tntvqm" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Sopur Titanium - Sunrise Medical.jpg|200px|thumb|right|In rolstoel foar deistich gebrûk]]
[[Ofbyld:Rullstol-Etac-Cross.jpg|200px|thumb|right|In rolstoel foar ynsidinteel gebrûk]]
[[Ofbyld:Standard rollstuhl.jpg|200px|thumb|right|In rolstoel foar tydlik gebrûk]]
In '''rolstoel''' is in helpmiddel foar it ferfier fan minsken dy't min of net rinne kinne.

== Oer rolstuollen ==
In rolstoel is in [[stoel]] mei [[Tsjil (fuortbeweging)|tsjil]]len, en ôfhinklik fan it model:

* beweecht de persoan dy't yn de rolstoel sit himsels foarút mei de [[hân|hannen]];
* wurdt de persoan yn de rolstoel treaun troch in oar persoan;
* befettet de rolstoel in [[elektromotor]] dêr't de rolstoel mei oandreaun wurdt.

Der is in soad ferskaat yn rolstuollen. Hokker rolstoel oft geskikt is, hinget ôf fan allegear faktoaren. Foaral fan wat de persoan allegear kin en mei de rolstoel dwaan wol. Foar minsken dy't net rinne kinne, is in rolstoel faak de ienichste ferfanging fan de [[Foet (lichemsdiel)|fuotten]].

Yn de rin fan de jierren is der troch de tapassing fan moderne konstruksjes en lichte materialen lykas karbon en titanium, in breed assortimint foar eltse tapassing leverber. Ek de bestjoering fan elektrysk oandreaune rolstuollen kin op ferskate manieren.

Ek de [[rollator]], [[skootmobyl]] en [[hânfyts]] wurde faak diels as rolstoel beskôge, mar se binne dat beslist net. Foar in skootmobyl en in hânfyts jilde der hiele oare regels as foar rolstuollen.

== Triuwrolstoel ==
[[Ofbyld:Boston - airport wheelchair.JPG||200px|thumb|right|In Triuwrolstoel sa as yn gebrûk op in ynternasjonaal fleanfjild]]
In triuwrolstoel is in rolstoel dy't net troch de persoan dy't yn de rolstoel sit, sels op gong brocht wurde kin. Sa'n rolstoel is bedoeld om minsken mei slimme, faak mearfâldige beheiningen, te ferpleatsen. Ek wurde triuwrolstuollen faak brûkt yn sikehuzen en op fleanfjilden om minsken dy't net fier rinne kinne te ferfieren. De rolstoel wurdt op gong brocht troch te triuwen tsjin twa hânfetten dy't befêstige binne oan de efterkant fan de rolstoel. In triuwrolstoel is te werkennen oan fjouwer '''lytse''' tsjillen. Somtiden liket in triuwrolstoel op in hânbewege rolstoel, mar is it net. Men kin him werkenne oan in kantelferstelling en fier nei efteren pleatste tsjillen. Dy triuwrolstoullen wurde faak brûkt troch persoanen dy't net aktyf sels de rolstoel op gong bringe kinne. In triuwrolstoel is faak útrist mei yndividuele oanpassingen foar de persoan dy't yn de rolstoel sit.

== Hânbewege rolstoel ==
In hânbewege rolstoel is in rolstoel dy't troch de persoan dy't yn de rolstoel sit sels op gong brocht wurde kin. Dy rolstoel soarget derfoar dat immen himsels selsstannich ferpleatse kin. De rolstoel wurdt op gong brocht troch mei de hannen mei behelp fan hoepels dy't oan de tsjillen sitte te bewegen. Der binne ferskate types hânbewege rolstuollen.

=== Frame ===
It frame fan in moderne hânbewege rolstoel bestiet út ien stik of is opfouber en makke fan in metaallegearing of komposytmaterialen, lykas: [[titanium]], [[aluminium]], [[koalstof|karbon]] en [[kromolybdeen]]. In rolstoel mei in optearber frame wurd faak as maklik mei te nimmen sjoen mar oan in optearber frame sitte ek in soad losse ûnderdielen en nimt dêrtroch in soad romte yn, en is minder stabyl as in fêst frame dat bestiet út ien stik. In rolstoel mei in optearber frame is dêrom ek net sa geskikt foar yntinsyf gebrûk. De meast brûkte opfousysteem is dy mei in fertikale x ek wol X-brace neamd. foar dit optearsysteem waard yn [[1933]] patint oanfrege troch de Amerikaanske fabrikanten Everest and Jennings. Moderne optearbere rolstuollen ha tsjintwurdich ek wol in optearsysteem mei in horizontale x en der binne rolstuollen wêr't de rêchleuning foaroer klapt wurde kin en de fuottesteun efteroer. By fêstframe rolstuollen komme meardere soarten frames foar. De Boks frame, de heal boks frame, de minimaal frame en de trijetsjil T frame. Dat lêste frame soart wurdt foaral brûkt by rolstuollen foar tennis en wheelen mar en ek wol by berne rolstuollen. De minimal frame waard yn 1985 foar it earst tapast troch de [[Switserlân|Switserske]] atleet en rolstoelfabrikant [[Rainer Küschall]].

=== Jasbeskermers en earmleuningen ===
Jasbeskermers soargje der foar dat de klean skjin bliuwe en dat de klean net yn de tsjillen komme kinne. Jasbeskermers wurde faak makke fan [[keunststof]], karbon as aluminium.
Earmleunings soargje der lykas jasbeskermers ek foar dat de klean fan de persoan dy't yn de rolstoel sit skjin bliuwe en net yn de tsjillen komme kinne mar earmleunings soargje dêrnêst foar ekstra ûndersteuning fan de persoan yn de rolstoel en soargje der foar dat persoanen makliker stean gean kinne fan út de rolstoel. Earmleuningen wurde dan faak ek brûkt op rolstuollen foar ynsidinteel en tydlik gebrûk.

=== Fuotplaten en fuotsteunen ===
De fuotten fan in persoan yn in rolstoel steune op in fuotplaat as op fuotsteunen. In fuotplaat sit faak oan it frame fêst en wurdt meastentiid brûkt op in rolstoel mei in fêst frame. Mar je ha ek fuotplaten dy't opfouber binne dy't likje op fuotplaat dy't likje op dy't fêst oan it frame sitte. Fuotsteunen sitte faak los fan it frame en wurde oan it frame fêstset mei in pen yn gat ferbining. Dizze fuotsteunen ha in soad ynstelmooglikheden en kinne opklapt en fuortklapt wurde sadat de persoan dy't yn de rolstoel sit makliker opstean kin út de rolstoel wei. Fuotsteunnen wurde dan ek faak brûkt op rolstuollen foar ynsidinteel en tydlik gebrûk. Fuotplaten en fuotsteunen wurde meastentiids makke fan keunststof mar ek wol fan karbon.
By rolstuollen mei in fêste fuotplaat is de fuotplaat faak fuortdaliks ûnder de [[knibbel]]s as dêr efter montearre, dit soarget foar in aktive sithâlding.&lt;ref name=&quot;http://www.de-hullu.nl/bekijkpagina.php?id=22#rolstoel&quot;&gt;[http://www.de-hullu.nl/bekijkpagina.php?id=22#rolstoel Ynformaasje oer sitten en ynstellen fan stoelen]&lt;/ref&gt; Fuotsteunen binne faak troch de beweachberens fan de steunen foar de knibbels pleatst sadat se maklik fuortklapt wurde kinne en de ynstelberens behâlden wurdt, mar it behindert al in aktive sithâlding en dêrtroch moat de rêchleuning wat heger wêze as by de fêste fuotplaten.

=== Rêchleuning en sitkêssen ===
De rolstoel is meastentiids útrêste mei in stoffen rêchleuning mar ek keunstof en karbon rêchleunings beklaaid mei stof komme foar, in rêchleuning is foaral bedoeld om te soargjen foar foldwaande steun yn de ûnderrêch. Is in rêchleuning te heech dan belemmert dat de beweechberens fan de persoan dy't yn de rolstoel sit mar soarget der ek foar dat de bekken efteroer kantelt mei in bolle rêch en in soad wurgens ta gefolch. 
It sitkêssen moat der foar soargje dat de persoan yn de rolstoel foldwaande ûndersteund wurd, soarget foar komfort, en dat der gjin trochlisferwûnings ûntsteane.
'''Komfort''' hâld net allinne nofflik sitte yn mar ek dat it kêssen maklik yn gebrûk, en maklik skjin te meitsjen is. En trillingen fan it ''(bûten)'' riden opfangt.
It sitkessen moat ek soargje foar '''ûnderteuning''', dit om te foarkommen dat de persoan yn de rolstoel by eltse beweging dy't hy of sy makket bygelyks by it oppakken fan in pinne dy't op 'e grûn fallen is al út de rolstoel falt. Dêrom moat in sitkessen soargje foar foldwaande ûndersteuning nei foaren en nei siden ta, wêrtroch it bekken in fêst punt wurde yn it kêssen.
Om trochlisferwûnings te foarkommen moat it kêssen nêst boppesteande saken ek soarge foar yn goede drukferdieling om pieken yn de druk te foarkommen. Der binne in ferskaat oan fullingen foar sitkêssens, der binne kêssens dy't folt binne mei skûm, mei loft, as mei gel en der binne kêssens mei in kombinaasje fan dizze fullingen.

=== Tsjillen ===
Hast wol it meast opfallende ûnderdiel fan in rolstoel. De eftertsjillen binne faak fjouwerentweintich inch tsjillen mar der binne ek rolstuollen mei gruttere as lytsere eftertsjillen dat hinget in bytsje ôf fan de lingte fan de persoan dy't yn de rolstoel sit. De as fan de eftertsjillen sit meastentiids ûnder bekken fan de persoan dy't yn de rolstoel sit pleatst, by rolstuollen foar ynsidinteel gebrûk en tydlik gebrûk sitte se ek faak ûnder de rêchleuning pleatst. Der is in soad ferskaat yn eftertsjillen sa ha je tsjillen mei trije speaken fan karbon, tsjillen mei tolve, achtjin as fjouwerentweintich speaken fan karbon, trijespeak tsjillen mei beweechberre ûnderdielen der yn saneamde spinners en tsjillen mei speaken dy't yn elkoar om flechte binne de saneamde twisters mar ek tsjillen mei gewoane speaken wurde noch in soad brûkt. By tsjillen mei gewoane speaken wurde faak speakbeskermers brûkt, dit foar de feiligens fan de [[finger]]s fan de persoan dy't yn de rolstoel sit as fan in nijsgjirrich lyts berntsje dat de tsjillen fan tichby besjocht, foar de feiligens by it sporten en foar de sier. Dizze speakbeskermers wurde makke fan keunststof mar foar kwad rugby wurde de speakbeskermers makke fan aluminium. Om de tsjillen sitte bannen en dizze moatte foar de komfoar en in lichte rolwjerstân soargje rolstuollen wurde dêrom faak fersjoen fan hêgedrukbannen. bannen moatte goed op druk hâlden wurde om lichaamlike skea te foarkommen.
De foartsjillen binne faak fjouwer as fiif inch grut. Trochdat se lyts binne hawwe se in grutte rolwjerstân. rolstuollen foar ynsidinteel gebrûk ha faak gruttere foartsjillen. Ôfhinklike fan it frame hat in rolstoel twa as ien foartsjil.

=== Remmen ===
Der binne rûchwei twa soarten remmen de standaard fertikale remmen en de skjirre remmen dat binne horizontale remmen. In Rem bestiet út twa dielen de remhendel en it remstik. De remmen wurde fan slytfêst materiaal makke. En moatte sa op de rolstoel montearre wêze dat as de rolstoel op de rem stiet de eftertsjillen net nei efteren drukt wurde. Fierder kinne de remmen útfierd wurde mei yndividuele oanpassingen foar de persoan dy't yn de rolstoel sit.

=== Typen hânbewege rolstuollen ===
Der binne trije typen hânbewege rolstuollen, der binne rolstuollen foar deistich, foar ynsidinteel, en foar tydlik gebrûk, hjirûnder folget in útlis oer de ferskillen yn dizze typen.

==== Deistich gebrûk ====
Rolstuollen foar deistich gebrûk wurde yntinsyf brûkt fan it momint ôf fan bêd kommen oant it momint fan wer op bêd gean. Dy rolstuollen ha mei yndividuele oanpassings foar de persoan dy't yn de rolstoel sit. In rolstoel foar deistich gebrûk ha faak in fêst frame mar ek ynklapbere ferzjes komme foar. In rolstoel foar deistich gebrûk mei net mear as tsien kilogram weagje. Dy rolstuollen binne bedoeld foar persoanen dy't net rinne kinne, en wurde faak ek brûkt troch persoanen fan wa't it bynweefsel ûngewoan rekber is.

==== Ynsidinteel gebrûk ====
In rolstoel foar ynsidinteel gebrûk is bedoeld foar it gebrûk bûtenshûs om bygelyks [[boadskippen]] dwaan te kinnen, as nei in attraksjepark te gean. Dy rolstuollen binne foar persoanen dy't net fierder rinne kinne as hûndert meter. De rolstoel is almeast opfouber en hat faak yndividuele oanpassingen. In rolstoel foar ynsidinteel gebrûk waget ûngefear alve oant fyftsjin kilogram. Deistich yntinsyf gebrûk fan dizze rolstoel kin slimme lichaamlike skea ta gefolch ha.

==== Tydlik gebrûk ====
Rolstuollen foar tydlik gebrûk binne bedoeld foar minsken mei tydlike beheinings oan de fuotten sa as in brutsen [[skonk]]. Dy rolstoel is faak in standertútfiering en faak noch makke fan stiel. En is bedoeld foar ferfier fan [[bêd]] nei it [[húske]] en fan bêd nei it [[sikehûs]] ensafuorthinne. Dy rolstuollen ha gjin yndividuele oanpassingen en weagje sawat tusken de fyftjin en de tweintich kilogram. Dy rolstuollen meie net langer as inkele wiken efterinoar wurde brûkt om slimme lichaamlike skea te foarkommen.

== Elektryske rolstoel ==
[[Ofbyld:Electric-powered wheelchair Belize1.jpg|200px|thumb|right|In elektryske rolstoel foar binnen en bûtengebrûk.]]
In elektryske rolstoel wurdt op gong brocht mei behelp fan in [[elektromotor]]. De rolstoel kin bestjoerd wurde mei behelp fan in joystick, mar ek mei toetsen of sels mei it bewegen fan de holle. Op in joystick binne ek meardere fariaasjes mooglik. Der binne ferskeidene types elektryske rolstuollen.

=== Akkus ===
It wichtichste ûnderdiel fan in elektryske rolstoel is de [[akku]]. De akku moat net allinne de motor op gong bringe, mar moat alle funksjes fan in elektryske rolstoel fan [[stroom]] foarsjen. Der binne twa types akku, de wiete akku en de gelakku. De akku makket stroom troch in gemyske reaksje tusken [[lead (elemint)|lead]] en [[swavelsoer]]. De wiete akku is licht yn gewicht, mar freget in soad [[ûnderhâld]]. Se moatte regelmjittich byfolle wurde mei distillearre wetter. Ek mei dizze akku net mei yn [[fleantúch]] flein wurde.&lt;br&gt;
De gelakku is makliker yn ûnderhâld en trochdat der gjin wetter oan tafoege wurde hoecht, kinne se net lekke. Dêrom mei der mei sokke akku's wol flein wurde.&lt;ref name=&quot;http://wheelchairliftsramps.net/electric-wheelchair-batteries.html&quot;&gt;[http://wheelchairliftsramps.net/electric-wheelchair-batteries.html,Electric Wheelchair Batteries: Fuelling Mobility]&lt;/ref&gt;

=== Motor ===
[[Ofbyld:Knuffi Oi.jpg|200px|thumb|right|In hânbewege bêrnerolstoel ''(it anty-kiptsjiltsje is ynklapt op dizze ôfbylding en de triuwhânfetten ûntbrekke)'']]
De [[elektromotor]] fan de rolstoel wurdt yn beweging setten troch de akku fan de rolstoel. Wat foar motor der nedich is hinget ôf fan wêr't de rolstoel foar brûkt wurd. Wurd de rolstoel foaral binnenshûs brûkt, wurd der binnen en bûten brûkt, wurdt de rolstoel foar sport brûkt as wurdt de rolstoel brûkt foar rûch terein, In rolstoel dy't foar rûch terein brûkt wurdt hat mear fermogen nedich as in rolstoel dy't allinne mar bûten brûkt wurdt.&lt;ref name=&quot;http://www.thewheelchairsite.com/wheelchair-motors.aspx&quot;&gt;[http://www.thewheelchairsite.com/wheelchair-motors.aspx,Wheelchair Motors - What to look for]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;http://www.thewheelchairsite.com/how-wheelchair-motors-work.aspx&quot;&gt;[http://www.thewheelchairsite.com/how-wheelchair-motors-work.aspx,How Wheelchair Motors Work]&lt;/ref&gt;

=== Betsjinning ===
De betsjinning fan in elektryske rolstoel bart meastentiids mei in joystick en in betsjinningspaniel. Mei dy joystick kin net allinne it riden en de faasje fan de rolstoel regele wurde mar ek de betsjinning fan de heech/leech fersteling fan de rolstoel, de kantelferstelling fan de rechleuning, de fuottensteunen en de ferljochting fan de rolstoel. Ek kin der mei de betsjinning oare saken betsjinne wurde bygelyks it lûd fan in radio as it iepen en ticht dwaan fan in doar. As de persoan yn de rolstoel net yn steat is om in joystick te betsjinjen dan is der in mooglikheid om in rolstoel te betsjinjen mei de holle yn kombinaasje mei de fuotten. Dit is faak in oplossing foar minsken dy't slim spastysk binne. &lt;ref name=&quot;http://www.adremo.nl/aanpak/hoofdbalans.php&quot;&gt;[http://www.adremo.nl/aanpak/hoofdbalans.php, Sturen met de hoodfbediening]&lt;/ref&gt;

=== Oandriuwing ===
Ek by de elektryske rolstoel binne de tsjillen in wichtich ûnderdiel, ommers sûnder tsjillen kin in rolstoel net ride. De tsjillen fan de elektryske rolstoel soargje foar de oandriuwing.
Der binne trije farianten mooglik, foartsjil-oandriuwing, middenstjil-oantriuwing en eftertsjil-oandriuwing.

==== Foartsjiloandriuwing ====
De foartsjiloandriuwing hat as foardiel dat se hiel maklik draaie kinne en komt sûnder al te grutte problemen by obstakels bygelyks stoepen op.
In neidiel fan foarstjil oandreaune rolstuollen is dat se net altyd like snel binne.

==== Middentsjiloandriuwing ====
[[Ofbyld:Wheelchair Racing Parapan 2007.jpg|200px|thumb|right|In sportrolstoel foar de sport wheelen]]
De mei in middenstjil oandreaune rolstoel hat de oandriuwing op tsjillen dy't yn it midden steane fan de rolstoel en derom hat in middentsjil oandreaune rolstoel seis tsjillen. In grut foardiel fan de middenstiloandriuwing is dat de rolstoel maklik draaie kin yn lytse romten. In neidiel fan in rolstoel mei de oandriuwing yn it midden is dat se fêst kinne komme te sitten op obstakels. Derom wurd dy oandriuwing faak brûkt by rolstuollen dy't allinne binnen brûkt wurde.

==== Eftertsjiloandriuwing ====
De Eftertsjiloandriuwing is de meast bekinde oandriuwing, en hat as foardiel dat de rolstoel dat de rolstoel stabyl bliuwt by hegere snelhyden, mar de draaisirkel is wol frij grut by in eftertsjil oandriuwing en is dêrtroch net altyd like geskikt om binnen te brûken. &lt;ref name=&quot;http://wheelchair.ca/bases.php&quot;&gt;[http://wheelchair.ca/bases.php, Power Wheelchair Features and Components]&lt;/ref&gt;

=== Typen elektryske rolstuollen ===
Der binne trije typen rolstuollen, der binne rolstuollen foar binnen gebrûk en foar off-road/bûten gebrûk, hjirûnder folget in útlis oer de ferskillen yn dy typen.

==== Binnen gebrûk ====
[[Ofbyld:Streetlife Rollstuhl-Hockey.JPG|200px|thumb|right|In elektryske sportrolstoel foaral brûkt foar de sport hokky]]
Dit binne elektryske rolstuollen mei lytse tsjiltsjes en beheinde ôfmjittings. Se sjogge der faak út as in [[burostoel]] en ha in beheinde gong, maksimaal seis kilometer yn it oere.

==== Binnendoar en bûtendoargebrûk ====
Dit is de meast bekende elektryske rolstoel. Hy hat grutte tsjillen efter en lytse tsjillen foar. Dizze rolstoel hat in gong fan njoggen oant fjirtjin kilometer yn it oere en is oeral te brûken útsien net ferhurde diken.

==== Off-road/bûtendoar ====
Dit binne grutte stoer eagjende rolstuollen mei faak fjouwertsjiloandriuwing. Se binne geskikt foar gebrûk op net ferhurde diken bygelyks yn it bosk as yn de drek. Foar op it [[strân (kust)|strân]] binne se in bytsje minder geskikt, troch de sângefoelige parten yn de motor. Dy rolstuollen binne tige sterk.

== Bernerolstoel ==
[[Ofbyld:Douchestoel.JPG|200px|thumb|right|In dûsrolstoel]]
In bernerolstoel is in rolstoel spesjaal makke foar [[bern (jeugd)|bern]]. In bernerolstoel kin in triuw, hânbewege as elektryske rolstoel wêze. De triuwrolstoel hâlde we hjirre efterwêge om't dy technysk net oars is as de triuwrolstoel foar [[folwoeksen]]en. By in bernerolstoel moat foaral sjoen wurde nei de meigroeiberens fan de rolstoel, sadat in bern der net al binnen in jier der út groeit. Fierders heart in '''hânbewege''' rolstoel foar bern oant en mei fiif jier âld foarsjen te wêzen fan anty-kyptsjiltsjes efter de rolstoel ''(fergelykber mei de sidtsjillen op bernefytsen)'', triuwhânfetten en speakbeskermers, dy't der binne om de feiligens by gebrûk te fergrutsjen. ''De anty-kiptsjiltsjes binne net winsklik by persoanen boppe de fiif jier âld mei in rolstoel foar deistich of ynsidinteel gebrûk, om't de anty-kiptsjiltsjes nêst it fergrutsjen fan de feiligens, ek de selsstannigens slim beheine.'' By in '''elektryske''' bernerolstoel is it fan belang dat troch in heech/leech ferstelling it bern gewoan oan [[tafel]] [[sitte]] kin as selsstannich guod fan it [[oanrjocht]] pakke kin. Foar de feiligens mei in elektryske rolstoel foar bern mar mei in beheinde gong ride kinne. Ôfhinklik fan de [[leeftyd]] is dat tusken de seis en de tsien kilometer yn it oere.

== Sportrolstoel ==
[[Ofbyld:Big wheel wheelchair for on the beach.jpg|200px|thumb|right|In strânrolstoel]]
In sportrolstoel is in rolstoel dy't spesiaal makke is om mei te sporten. Eartiids waard de gewoane rolstoel brûkt mar yn de rin fan de jierren is foar eltse sport in eigen rolstoel ûntwikkele mei eigen easken.

=== Hânbewege sportrolstoel ===
In hânbewege sportrolstoel is in rolstoel bedoeld foar it beöefenjen fan sport en hat yn alle sporten syn eigen spesifike easken. In algemien foarkommen kenmerk fan sportrolstuollen is dat de tsjillen ekstreem skean steane.
Der binne spesjale rolstuollen foar:

* [[Rolstoelbasketbal]] en [[Rolstoelhokky]]
* [[Kwad Rugby]]
* [[Wheelen]]. In foarm fan [[atletyk]], fergelykber mei wat [[hurdrinnen]] is foar net-rolstoelgebrûkers.
* [[Rolstoeltennis]], en [[Rolstoelbadminton]].
* [[Rolstoeldûnsjen]]

=== Elektryske sportrolstoel ===
Dizze rolstuollen kinne tige fluch ride, fan trettjin en in heale kilometer yn it oere ôf, en binne tige manûfrearber. Dy rolstuollen ha ek in bumper oan de foarkant om de rolstoel en de persoan dy't der yn sit te beskermjen by it botsen. Yn ús lân wurde dy elektryske sportrolstuollen foaral brûkt foar [[rolstoelhokky]]

== Spesjale rolstuollen ==
Nêst boppesteande rolstuollen binne der ferskate spesjale rolstuollen:
* strânrolstoel - rolstoel mei ballonêftige tsjillen foar gebrûk op it [[Strân (kust)|strân]]
* dûsrolstoel - rolstoel geskikt foar ûnder de [[dûs]]
* húskerolstoel - rolstoel geskikt foar op it húske. ''Faak yn in kombinaasje fan dûs en húskerolstoel''.
* swimbadrolstoel - rolstoel geskikt foar gebrûk yn in waarme fochtige omjouwing as in [[swimbad]] en in [[sauna]].
* XL Rolstoel - rolstoel mei in ekstra grutte sitbreedte en het gewicht wat de rolstoel ha kin is sawat fjouwerhûndert kilo. De XL rolstoel wurdt faak brûkt foar persoanen mei [[obesitas]].

Under it begryp '[[rolstoelfyts]]' falle ferskeidene kombinaasjes fan [[fyts]] en rolstoel en heare dêrtroch net ûnder de rolstuollen mar ûnder de fytsen.

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [http://zoeken.oba.nl/?cmd=frec&amp;itemid=%7Clibrary%2Fvubissmart-oba%7C809111  (boek) Rolstoelkunde Kees van Breukelen]
{{Commonscat|Category:Wheelchairs|Rolstoel}}
}}

[[Kategory:Stoel]]
[[Kategory:Helpmiddel]]
[[Kategory:Ferfiermiddel]]
[[Kategory:Ferlamming]]
[[Kategory:Tagonklikheid]]
[[Kategory:Nijsgjirrige siden]]</text>
      <sha1>astz1pvzof7t8wk2fjdz8wnm0tntvqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Emmanuelle Béart</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43132</id>
    <revision>
      <id>1232392</id>
      <parentid>1082656</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T18:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Geoffroi</username>
        <id>54195</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Emmanuelle Béart-2006.jpg]] → [[File:Emmanuelle Béart-2004.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · It was during the 2004 Cannes Festival. As a comparison, see [https://www.journaldesfemmes.fr/mode/styles-de-people/2722895-emmanuelle-beart/2722959-emmanuelle-beart-le-12-mai-2004 that] for instance.</comment>
      <origin>1232392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5888" sha1="8beubmn8z1cqhxdf8lnxsrhzuwa5g5f" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Emmanuelle Béart Deauville 2010.jpg|thumb|Emmanuelle Béart yn 2010]]
[[Ofbyld:Emmanuelle Béart-2004.jpg|thumb|Emmanuelle Béart yn 2006]]
[[Ofbyld:Emmanuelle Béart 2004.jpg|thumb|Emmanuelle Béart yn 2004]]
'''Emmanuelle Béart''' ([[Saint-Tropez]] of [[Gassin]], [[14 augustus]] [[1963]]) is in [[Frankryk|Frânske]] [[akteur|aktrise]] dy't sûnt 1972 yn goed 50 films en telefyzjeproduksjes meispile hat. Fan 1996 oant 2006 wie hja ambastrise foar it Frânske Komitee fan [[UNICEF]].

Béart wûn in [[César Award]] foar Bêste Understeunende Aktrise mei har rol yn de film ''[[Manon des Sources (1986 film)|Manon des Sources]]'' (1986). Fierders is hja sânris nominearre foar in César foar in akteur dêr't in soad fan ferwachte wurdt (''[[César Award for Most Promising Actress|Most Promising Actress]]'') en foar [[César Award for Best Actress|Bêste Aktrise]].

== Biografy ==
=== Jeugd ===
Emmanuelle Béart is de dochter fan de Italjaansk-Grykske aktrise [[Geneviève Galéa]] en de Libaneeske yngenieur en chansonnier [[Guy Béart]]. Sy wenne mei har bruorren en susters op in pleats yn Gassin yn de [[Provence]]]. Sy hiene thús gjin telefyzje dat Emmanuelle learde ferskes en lieten út de Frânske kultuer fan de radio. Sosjale belutsenens wie fansels yn it húshâlden. 

Op har 13e seach sy de film ''Mado'' mei [[Romy Schneider]] en fan dat stuit ôf woe hja aktrise wurde. Jierren letter waard sy nei [[Montreal]] yn [[Kanada]] stjoerd om [[Ingelsk]] te learen. Se wurke dêr ûnder oaren as [[au-pair]]. Regisseur Robert Altman trúne har oan om troch te gean mei toanielspyljen.

=== Wurkpaad ===
Werom yn Frankrijk, fjouwer jier letter, spile se har earste rol yn de telefyzjesearje ''[[Raison perdue]]'' (1984). Wylens krige sy toaniellessen fan Jean-Laurent Cochet. Ek yn de jierren dêrnei spile sy yn ferskate films, dêr't faak in protte bleat yn te sjen wie. Tsjintwurdich docht se noch út en troch mei oan in spylfim, sa as yn ''[[Mission: Impossible I]]'' út 1996 mei tsjinspilers as [[Tom Cruise]] en [[Jon Voight]]. Yn [[François Ozon]] syn [[musical]] ''[[8 femmes]]'' (2002) spile sy in sensueel keamerfamke, mei ûnder oaren [[Isabelle Huppert]], [[Catherine Deneuve]] en [[Fanny Ardant]] as tsjinspylsters. Yn ''[[Nathalie...|Nathalie]]'' (2003) spile sy in prostituee, mei [[Fanny Ardant]] en [[Gérard Depardieu]] as har tsjinspilers.

=== Priveelibben ===
Yn 1984 moete sy [[Daniel Auteuil]] by it draaien fan de film ''Der Filou'' ''(L’amour en douce)''. Foardat de film dien wie, wienen sy al troud; yn 1994 folge in skieding. Ut dit houlik krige sy in dochter. Teffens hat sy in soan fan de muzikant en produsint [[David Moreau]].

Augustus 2008 troude Bréart yn har Belgyske wenplak [[Genappe]] mei skriuwer-akteur [[Michaël Cohen]]. Hy publisearre yn 2007 de roman ''Ça commence par la fin''. Béart soe model stien hawwe foar de romanheldinne Gabrielle.&lt;ref&gt;[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-60135248.html „Personalien. Emmanuelle Béart“], [[Der Spiegel]], 15 septimber 2008, Nr. 38, S. 200.&lt;/ref&gt;

Neist har filmwurk is Béart ek bekend fan har sosjale aktvisme. Sy wie as ambassatrise foar UNICEF ûnder mear belutsen by projekten foar bernesoldaten yn [[Sierra Leöane]] en [[AIDS]]-bestriding. Doe't guon oerheden har net oan de makke ôfspraken holden, wie Béart sa teloarsteld dat sy har funksje oerjoech. Sy protestearre ek tsjin de Frânske anti-ymmigraasje wetjouwing. Yn 1996 helle sy it nijs by it ferdigenjen fan de rjochten fan de &quot;sans-papiers&quot; (yllegale ymmigranten); de plysje helle Bréart en har meistanners doe út in troch harren besette Paryske tsjerke wei.

== Films ==
{|
| valign=top width=350 |
* Tomorrow's Children (1976)
* First Desires (1983)
* A Strange Passion (1984)
* Love on the Quiet (1985)
* [[Manon des Sources]] (1986)
* Date with an Angel (1987)
* Door on the Left as You Leave the Elevator (1988)
* Children of Chaos (1989)
* The Voyage of Captain Fracassa (1990)
* [[J'embrasse pas]] (1991)
* La belle noiseuse (1991)
* Le bateau de Lu (1991)
* A Heart in Winter (1992)
* Rupture(s) (1993)
* L'enfer (1994)
* Nelly and Mr. Arnaud (1995)
* A French Woman (1995)
* Le dernier chaperon rouge (1996)
* [[Mission: Impossible I|Mission Impossible]] (1996)
* Stolen Life (1998)
| valign=top width=350 |
* Don Juan (1998)
* In Search of Lost Time (1999)
* Elephant Juice (1999)
* Season's Beatings (1999)
* Les destinées sentimentales (2000)
* Voyance et manigance (2001)
* Replay (2001)
* [[8 femmes]] (2002)
* Searching for Debra Winger (2002)
* The Story of Marie and Julien (2003)
* [[Nathalie...]] (2003)
* [[Les égarés]] (2003)
* A boire (2004)
* Un fil à la patte (2005)
* Hell (2005)
* A Crime (2005)
* The Witnesses (2007)
* Disco (2008)
* Vinyan (Fabrice Du Welz) (2008)
| valign=top width=350 |
* Les Yeux jaunes des crocodiles (Cécile Telerman, 2014)
* My Mistress (Stephen Lance, 2014)
* Beyond the Known World (2017)
* Wonders in the Suburbs (2019)
* L'étreinte (2020)
|}

== Telefyzje ==
* ''Raison perdue'' (1984)
* ''Zacharius'' (1984)
* ''La femme de sa vie'' (1986)
* ''Marie-Antoinette, reine d'un seul amour'' (1989)
* ''D'Artagnan et les trois mousquetaires'' (2005)

== Keppeling om utens ==
* {{en}}[http://www.ebeart.co.uk/ De Emmanuelle Béart webside]
* {{en}}[http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/actress%20conceals%20grief%20at%20cannes ACTRESS CONCEALS GRIEF AT CANNES] Artikel oer de selsmoard fan har freon [[Vincent Meyer]] yn 2003

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Emmanuelle Béart}}
}}

{{DEFAULTSORT:Beart, Emmanuelle}}
[[Kategory:Frânsk filmakteur]]
[[Kategory:Frânsk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Frânsk toanielakteur]]
[[Kategory:Gûvernante]]
[[Kategory:Goodwill-ambassadeur fan de Feriene Naasjes]]
[[Kategory:Frânsk persoan fan Joadsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1963]]</text>
      <sha1>8beubmn8z1cqhxdf8lnxsrhzuwa5g5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Remonstranten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47526</id>
    <revision>
      <id>1232421</id>
      <parentid>1207780</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Stobbe ferwidere. Artikel útwreide mei ynformaasje fan Ingelske wiki.</comment>
      <origin>1232421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6400" sha1="hpd5z9ltd9h8h3x7g98v2go8xvxz74d" xml:space="preserve">{{Ynfoboks tsjerkegenoatskip 2
| namme tsjerkegenoatskip      = Remonstrantske Bruorsskip
| ôfbylding                    =
| ôfbyldingstekst              =
| ôfbyldingsbreedte            =
| logo/wapen                   =
| lân                          = [[Nederlân]] (en [[Friedrichstadt]], [[Dútslân]])
| haadsit                      = [[Utert (stêd)|Utert]] (Lanlik Buro)
| haadstreaming                = [[Protestantisme]]
| rjochting                    = Arminianisme / Frijssinnichheid
| karakter                     = 
| titel primaat                = Foarsitter fan de Bruorskip
| namme primaat                =
| bertenamme                   =
| oprjochte                    = 1619 (formele organisaasje)
| oprjochter                   = [[Jacobus Arminius]] (geastlik heit), [[Simon Episcopius]] (oanfierder)
| ôfsplitsing fan              = [[Nederdútsk-Grifformearde Tsjerke]]
| fúzjegegevens                =
| oansletten                   = European Liberal Protestant Network, World Alliance of Reformed Churches, Communion of Protestant Churches in Europe
| datum opheffing              =
| tal bisdommen                =
| tal dekanaten                =
| tal parochy's                =
| tal kongregaasjes            = ± 40
| tal kleasters                =
| ledetal                      = ± 5.000 leden en freonen 
| tsjerketaal                  = Nederlânsk
| liturgy                      = Frijssinnich
| hiemside                     = [https://www.remonstranten.nl/ www.remonstranten.nl]
}}
De '''Remonstranten'''  (ek wol de '''Remonstrantske Bruorskip''' neamd) foarmje in [[Protestantisme|protestantske]] beweging dy't oan it begjin fan 'e 17e iuw ûntstie as in ôfspjalting fan 'e [[Nederlânske Herfoarme Tsjerke]]. De beweging stipe ynearsten de lear fan [[Jacobus Arminius]]. Nei syn ferstjerren bleaunen syn folgelingen dy opfettings – it Arminianisme – ferdigenjen tsjin de oanhingers fan it [[Kalvinisme]].

== Skiednis en ûntstean ==
De striid tusken de Remonstranten en harren tsjinstanners (de Gomaristen of Kontra-Remonstranten) wie net allinnich [[teology]]sk, mar ek sterk ferweven mei de politike tsjinstellings yn 'e [[Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen]].
[[Ofbyld:Allegory of theological dispute-Abraham van der Eyk-MBA Lyon H1151-IMG 0428.jpg|thumb|left|Allegory fan it teologysk skeel tusken de Remonstranten en harren tsjinstanners troch [[Abraham van der Eyk]], 1721. De Remonstranten binne lofts te sjen, wylst harren Nederlânsk-Herfoarme tsjinstanners rjochts steane. De skeal lit sjen dat de kalvinistyske saak swierder weaget as de remonstrantske en der leit in swurd op. It swurd symbolisearret de stipe fan 'e Republyk oan 'e Nederlânsk-Herfoarme Tsjerke.]]
Yn 1610 presintearren de folgelingen fan Arminius de 'Fiif Artikelen fan 'e Remonstranten' oan 'e Steaten fan Hollân en West-Fryslân. Hjiryn joegen se in taljochting fan harren krityk op 'e kalvinistyske lear oer [[predestinaasje]] (foarbeskikking). Harren tsjinstanners, ynspirearre troch [[Franciscus Gomarus]], waarden bekend as Gomaristen of Kontra-Remonstranten. Hoewol't de [[Steaten-Generaal]] in edikt útfeardige om beide partijen te tolerearjen en fierdere diskusjes te ferbieden, gie it konflikt troch en waard it ferweven mei politike konflikten yn 'e Republyk. De Remonstranten waarden net allinnich oanfallen troch persoanlike fijannen, mar ek troch de politike wapens fan [[Maurits fan Oranje]].

De [[Synoade fan Doardt]] (1618–1619) soarge foar de definitive brek. De Remonstrantske predikanten waarden ôfset en soms ferballe. Harren wichtichste bûnsmaat, [[Johan van Oldenbarnevelt]], waard eksekutearre en oare lieders waarden finzen set.

Troch de ferfolging moasten de Remonstranten harren tsjinsten lang yn saneamde '[[skûltsjerke]]n' hâlde. Nei de stifting fan 'e [[Bataafske Republyk]] yn 1795 krigen hja offisjele erkenning en mochten se wer sichtbere tsjerken bouwe. In groep ballingen stifte yn 1621 de stêd [[Friedrichstadt]] yn [[Sleeswyk-Holstein]] ([[Dútslân]]), dêr't noch altyd in Remonstrantske gemeente is.

== Untwikkeling nei it liberalisme ==
Healwei de 19e iuw ûndergie de Remonstrantske Bruorskip in sterke ynfloed fan it [[liberalisme]], dêr't [[Petrus Hofstede de Groot]] (1802–1886) foar krewearre. Syn [[teology]] fûn in breed publyk yn Europa, wat karakteristyk is foar de romantyske faze fan it kristlik humanisme. Yn Nederlân wurdt dy tinkrjochting sûnt 1830 fertsjintwurdige troch de 'Grinzer Rjochting'. De beweging ûntwikkele him ta in frijsinnige tsjerke, wêrby't persoanlik leauwen en de frijheid fan it yndividu sintraal steane.

== De hjoeddeiske Bruorskip ==
[[Ofbyld:Ljouwert, Waalske Tsjerke.jpg|thumb|Ljouwert, [[Waalske Tsjerke (Ljouwert)|Waalske Tsjerke]].]]
Hjoed-de-dei is de Remonstrantske Bruorskip in lyts [[tsjerkegenoatskip]].

De Remonstranten hawwe gjin binend dogmatysk gesach. Hoewol't der troch de skiednis hinne belidenisgeskriften skreaun binne (1621, 1940, 2006), wurdt leauwen sjoen as in persoanlike kar.

De bruorskip stiet bekend om syn foarútstribjende stânpunten. Yn 1986 wiene de Remonstranten it earste kristlike tsjerkegenoatskip yn Europa dat it seinigjen fan relaasjes fan itselde geslacht tastie, lang foardat soks wetlik mooglik wie.

De bruorskip hat hjoed-de-dei sa'n 5.000 leden en freonen, ferspraat oer mear as 40 gemeenten yn Nederlân. Se binne oansletten by ynternasjonale organisaasjes lykas de Communio of Protestant Churches in Europe. Fryslân telt mar ien remonstrantske gemeente. Dy gemeente makket gebrûk fan 'e [[Waalske Tsjerke (Ljouwert)|Waalske tsjerke]] yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]]. 

Wat remonstranten bynt is in kristlike mienskip dy't woartelet yn it evangeelje fan Jezus Kristus en trou is oan it begjinsel fan frijheid en ferdraachsumens en stribbet nei it earjen en tsjinjen fan God.

==Keppeling om utens ==
* [http://www.remonstranten.org/ de Remonstranten]
* [https://leeuwarden.remonstranten.nl/belidenis-yn-it-frysk/ Remonstrantske belidenis (Frysk)]
* [https://www.facebook.com/RemoLWD/ FB-side Remonstrantske Gem. Ljouwert]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is in oersetting fan in part fan 'e Ingelske side oer dit ûnderwerp; sjoch foar referinsjes: [[:en:Remonstrants]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Remonstrants|Remonstranten}}
}}
[[Kategory:Skiednis fan it kristendom]]
[[Kategory:Protestantisme| ]]</text>
      <sha1>hpd5z9ltd9h8h3x7g98v2go8xvxz74d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klaus Störtebeker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52385</id>
    <revision>
      <id>1232375</id>
      <parentid>850105</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1232375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4423" sha1="83zgcm1idfxpp9wq65ck7g85zenj81z" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Stoertebeker.jpg|thumb|''Monumint foar Störtebeker yn [[Hamburg]]]]
[[Ofbyld:Vitalienbrueder.jpg|thumb|250px|''Terjochtstelling fan de [[Fiktaaljebruorren]] op de Grasbrook yn Hamburg op in pamflet út 1701'']]
'''Klaus Niklaus Störtebeker''' (stoarn yn [[Hamburg]], [[21 oktober]] [[1401]]) wie in [[seerôver|piraat]].

It is ûnbekend wêr't Klaus berne waard, ien fan de ferhalen dêroer is, dat hy in weesjonge út [[Fryslân]] of [[Grinslân]] ([[Termunten]]) wêze soe. De earste kear dat Klaus Störtebeker neamd wurdt is yn in protokol fan rjochtsaken út de stêd [[Wismar]] út 1380. Syn namme waard skreaun as Nicolao Stertebeker, dy't troch twa manlju mishannele waard. Dy beide manlju waarden útwiisd. De folgjende fermelding is yn [[1394]] as de Ingelske kening [[Hindrik IV fan Ingelân|Hindrik IV]] him beklaget oer de seerôverij fan in sekere Stortebeker. Hy en syn kompanen, wêrûnder [[Magister Wigbold]] en [[Godeke Michels]] neamden har ''de [[Likedielers]]'' wat frij oersetten betsjut ''Elts krijt syn diel'' of ''lykdielers''. Elk bemanningslid krige nei in ferovering in likens diel fan de bút of priis taskikt.

Störtebeker wurke foar Sweden en soarge foar speserijen en tekstyl, yn de [[Eastsee]] ferovere hy Deenske skippen en har fracht. Hy soe syn basis hân hawwe op [[Gotlân]] mar ek op [[Bornholm (eilân)|Bornholm]]. Yn 1389 wisten de [[Denen]] [[Sweden]] hast folslein te feroverjen, allinnich [[Stockholm]] hâlde noch hoek. De stêd waard belegere, mar tanksij Störtebeker krigen de ynwenners foarrieden en koenen hoekhâlde. Tanksij dy ynbeslachnommen foarrieden, de saneamde ''fiktaaljen'', krigen se de [[bynamme]] de ''[[Fiktaaljebruorren]]''. De Likedielers fochten mei en wisten Stockholm te ûntsetten. Doe't de frede sluten wie woenen de Hânzestêden de piraten kwyt en wykten se út nei de Noardsee.

De nije thúshaven fan Störtebeker waard doe [[Marienhafe]] yn East-Fryslân, dat yn it amstgebiet fan syn freon [[Widzel tom Brok]] lei. De striid tusken de Fryslannen en Hollân wie yn 1396 oplôge en Störtebeker focht mei tsjin de Hollanners.

Begjin 1400 besleat de [[Hânze]] om mei de Hollânske stêden de Likedelers oan te pakken. By in seeslach op de [[Westeriems (rivier)|Westeriems]] waard har in swiere slach tabrocht. Störtebeker flechte mei 114 fan syn manlju nei de Hollânske greve [[Albrecht fan Beieren (1336-1404)|Albrecht fan Beieren]], dy't in oare aginda hie as de oare Hollânske hearen. De Fryske haadlingen, dy't Störtebeker oant dan beskerme hienen, besleaten nei de nederlaach op de Iems, gjin ûnderdak mear te bieden oan Störtebeker. Mar hy hie har net mear nedich, siet feilich yn Hollân en begûn wer mei seerôverij.

Nochris waard troch de Hânze in fleat by elkoar brocht en yn 1401 kaam it ta in seegefjocht by [[Helgolân]]. Dat wie fataal foar de Likedielers: 40 sneuvelen en 73, wêrûnder Störtebeker waarden finzen nomd. 

In Hamburg is Störtebeker op 21 oktober 1401 steande [[ûnthalze]]. Hy hie frege oft de meiferoardielden dy't hy, nei ûnthalze te wêzen noch foarby rinne koe, frijkomme soenen. Hy rûn 11 fan syn mannen foarby oant der in blok foar syn fuotten smiten waard. De rjochters hâlden harren ôfspraak net, ek dy 11 waarden ûnthalze. [[Magister Wigbold]] en [[Godeke Michels]] waarden letter fongen en yn de maitiid fan 1402 yn Hamburg ta de dea brocht.

== Ferskaat ==
* Störtebeker krige syn bynamme oan it feit dat hy in beker bier yn ien swolch leechdrinke koe.
* Troch de eardere [[Dútske Demokratyske Republyk|DDR]] waard Störtebeker om syn sosjale trekjes ta histoaryske held ferheft. Ek no binne der noch Störtebekerfestivals en is der in Störtebekerrûte.
* Op it Dútske skiereilân [[Rügen]] soe noch in skat fan Störtebeker begroeven lizze.
* Yn 2006 ferskynde in Dútske minirige fan ''Störtebeker'', mei yn de haadrol [[Ken Duken]], foar de ynternasjonale merk hjit de film ''[[A Pirate's Heart]]''.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://etext.library.adelaide.edu.au/h/hakluyt/voyages/v05/chapter11.html Oerienkomts foar reparaasjes foar wûnen en skea troch de Fiktaaljebruorren] (makke tusken kening [[Hindrik IV fan Ingelân]] en de Hânze) 
}}

{{Commonscat|Klaus Störtebeker}}

{{DEFAULTSORT:Stortebeker, Klaus}}
[[Kategory:Dútsk seerôver]]
[[Kategory:Skiednis fan East-Fryslân]]
[[Kategory:Persoan berne yn de 14e iuw]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1401]]</text>
      <sha1>83zgcm1idfxpp9wq65ck7g85zenj81z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norddorf auf Amrum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52678</id>
    <revision>
      <id>1232390</id>
      <parentid>1232098</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <origin>1232390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4003" sha1="a50w8eg0dv7030iq5q4gzg0v0h0teuu" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                        = Norddorf auf Amrum / Noorsaarep
| ôfbylding                    = Norddorf in NF.PNG
| ôfbyldingsbreedte            = 
| ôfbyldingstekst              = Lokaasje fan 'e gemeente Norddorf auf Amrum (read) yn [[Noard-Fryslân]].
| flagge                       = 
| wapen                        = 
| ynwennertal                  = 526 &lt;small&gt;(31.12.2024)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://www.statistik-nord.de/fileadmin/Dokumente/A_I_2_vj_24-4_Zensus22_SH.pdf Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein (PDF)]&lt;/ref&gt;
| oerflak                      = 5,89 km²
| befolkingstichtens           = 89 ynw./km²
| hichte                       = 0 m
| lân                          = {{DE}} 
| bestjoerlike ienheid 1      = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Schleswig-Holstein.svg|border|20px]] [[Sleeswyk-Holstein]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Kreis
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Noard-Fryslân (Kreis)|Noard-Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 3      = Amt
| namme bestjoerlike ienheid 3= Föhr-Amrum
| postkoade                   = 25946
| webside                     = [https://www.amtfa.de/verzeichnis/visitenkarte.php?mandat=147727 www.amtfa.de]
| mapname                     = Sleeswyk-Holstein
| lat_deg                     = 54
| lat_min                     = 41
| lat_sec                     = 02
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 8
| lon_min                     = 19
| lon_sec                     = 55
| lon_dir                     = E
}}
'''Norddorf''' ([[Noardfrysk]]: ''Noorsaarep'', [[Deensk]]: ''Nordtorp'') is in plak en gemeente yn 'e [[kreis]] [[Noard-Fryslân (Kreis)|Noard-Fryslân]] yn 'e [[Dútslân|Dútske]] [[Dielsteaten fan Dútslân|dielsteat]] [[Sleeswyk-Holstein]] op it eilân [[Amrum]]. De gemeente wurket mei oare gemeenten gear yn it [[amt]] Föhr-Amrum en hat 526 ynwenners (2024).

== Geografy ==
[[Ofbyld:Amrum M Suessen-4518.jpg|thumb|left|It brede strân fan Amrum.]]
Oan 'e kant fan 'e westlike kust leit in 15 km lang en oant 1,5 km breed strân foar it eilân mei de namme ''Kniepsand''. It liket oft dat strân by Amrum heart en it rint oer yn 'e dunerige. Geologysk is it lykwols gjin ûnderdiel fan Amrum. Yn 'e rin fan 'e kommende iuwen wurdt ferwachte dat it Kniepsand fierder om 'e noardlike punt fan Amrum hinne bûgje sil. It Kniepsand wurket as in natuerlike eilânbeskerming by stoarmfloeden en leveret in soad sân op foar it opbouwen fan 'e dunen.

Winterdeis strûpt it Kniepsand regelmjittich ûnder wetter troch hege stoarmfloeden. Dêrby wurde faak dunen dy't simmerdeis ûntstiene wer weislein.

== Skiednis ==
Norddorf is tegearre mei Süddorf de âldste fan 'e doarpen op Amrum. Yn 1890 stifte Friedrich von Bodelschwingh yn en benoarden Norddorf in oantal sanatoaria, dy't it karakter fan it plak foar in lang skoft bepaalden.  Yn 2001 waard ''Hospiz I'', dat sawat in kilometer benoarden it doarp stie, ôfbrutsen. De oare sanatoaria besteane hjoed-de-dei ek net mear of wurde foar oare doelen brûkt. 

Op 25 july 1925 makke Norddorf him los út de gemeente Amrum, dy't op dat stuit it hiele eilân omfieme útsein Wittdün. De gemeente Norddorf waard doe as nije bestjoerlike ienheid stifte. Yn itselde jier baarnde in grut part fan it doarp ôf, wêrtroch't it doarpsbyld sûnt dy tiid foaral bepaald wurdt troch nijere huzen sûnder reiden tekken.
[[Ofbyld:Kurpark Norddorf.jpg|thumb|left|Kuerpark Norddorf.]]
In eardere haven noardlik fan it eilân moast troch de fersâning tsjin de ein fan 'e jierren 1930 opjûn wurde. 

Mei de stifting fan in kueroard yn 1956 krige Norddorf de status fan seekueroarde. Op 27 april 2009 krige de gemeente de tafoeging ''auf Amrum''.  

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Norddorf auf Amrum}}
}}
{{Navigaasje Landkreis Noard-Fryslân}}
[[Kategory:Gemeente yn Sleeswyk-Holstein]]
[[Kategory:Plak yn Sleeswyk-Holstein]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1926]]</text>
      <sha1>a50w8eg0dv7030iq5q4gzg0v0h0teuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wyk auf Föhr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52809</id>
    <revision>
      <id>1232380</id>
      <parentid>1231911</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>noch wat</comment>
      <origin>1232380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7676" sha1="0pncyd5pth4j8sadu76eorgbt0is4x4" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                        = Wyk op Föhr / A Wik
| ôfbylding                    = Wyk auf Foehr in NF.PNG
| ôfbyldingsbreedte            = 
| ôfbyldingstekst              = Lokaasje fan 'e stêd Wyk (read) op it eilân Feer yn [[Noard-Fryslân]].
| flagge                       = Flagge Wyk auf Foehr.svg
| wapen                        = DEU Wyk auf Foehr COA.svg
| ynwennertal                  = 4.113 &lt;small&gt;(31.12.2024)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://www.statistik-nord.de/fileadmin/Dokumente/A_I_2_vj_24-4_Zensus22_SH.pdf Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein (PDF)]&lt;/ref&gt;
| oerflak                      = 8,08 km²
| befolkingstichtens           = 509 ynw./km²
| hichte                       = 4 m
| lân                          = {{DE}} 
| bestjoerlike ienheid 1      = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Schleswig-Holstein.svg|border|20px]] [[Sleeswyk-Holstein]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Kreis
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Noard-Fryslân (Kreis)|Noard-Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 3      = Amt
| namme bestjoerlike ienheid 3= Föhr-Amrum
| gemeente-yndieling          = 1 stêd (mei de doarpskearnen Boldixum en Südstrand)
| stifting                    = 1706 (kriget stedsrjochten yn 1910)
| postkoade                   = 25938
| webside                     = [https://www.wyk.de www.wyk.de]
| mapname                     = Sleeswyk-Holstein
| lat_deg                     = 54
| lat_min                     = 41
| lat_sec                     = 24
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 8
| lon_min                     = 34
| lon_sec                     = 1
| lon_dir                     = E
}}
'''Wyk auf Föhr''' ([[Noardfrysk]]: ''A Wik''; [[Deensk]]: ''Vyk på Før''; [[Frysk]]: Wyk op Feer) is in gemeente yn 'e [[kreis]] [[Noard-Fryslân (Kreis)|Noard-Fryslân]] yn 'e [[Dútslân|Dútske]] [[Dielsteaten fan Dútslân|dielsteat]] [[Sleeswyk-Holstein]] op it eilân [[Feer]]. De gemeente makket diel út fan it [[amt]] Föhr-Amrum en hat 4.113 ynwenners (2024).

Njonken de stêd Wyk lizze ek de ''[[Ortsteil]]en'' Boldixum (Noardfrysk: ''Bualigsem'') en Südstrand yn 'e gemeente.

== Skiednis ==
=== Oarsprong en flekke-status ===
[[Ofbyld:Kulturdenkmaeler Wyk Boldixum (Kirche) 031 2016 05 31.jpg|thumb|left|De Sint-Nikolaastsjerke fan it âldere doarp Boldixum.]]
It plak Wyk ûntstie nei 1600. Nei't de [[Burchardifloed]] fan 1634 grutte dielen fan it lân ferswolge, krigen de ynwenners fan 'e deunby lizzende [[Halligen]] en fan it súdliker lizzende eilân [[Strân (eilân)|Ald-Noardstrân]] nij lân tawiisd oan in bocht (fergelykje ''Wik'') by it doarp Boldixum. Yn 1704 krige it plak havenrjochten en twa jier letter, yn 1706, de rjochten fan in [[flekke]] mei nij fêststelde grinzen. 

Troch it ynstoarten fan 'e walfiskfeart dy't Feer sa'n soad wolfeart brocht, hie Wyk om 1800 hinne te krijen mei grutte ekonomyske problemen. Tusken 1788 en 1820 sakke it ynwennertal fan 772 nei 582 en likernôch in fearn fan alle gebouwen wie ferfallen.

=== Earste seebad en keninklik besyk ===
Yn 1819 waard Wyk it earste offisjele baaiplak yn it hartochdom Sleeswyk en de strjitte ''Wasserreihe'' oan 'e eastkust waard al gau omfoarme ta in leane en omdoopt ta de ''Sandwall''. De Deenske kening [[Freark VI fan Denemark|Freark VI]] skonk it plak dêrfoar tûzen jonge iperenbeammen, dy't letter lykwols troch de iperensykte wer kapt wurde moasten. Yn april 1824 krige it baaiplak de namme ''Wilhelminen-Seebad'', ferneamd nei [[Wilhelmine fan Denemarken]], de jongste dochter fan 'e kening. Dat jier besocht de kening it eilân sûnder him dêr bekend te meitsjen. 
[[Ofbyld:Sievert Steenbock - Christian 8. ankomst på Før 1842.jpg|thumb|left|Feestlike oankomst fan Kristiaan VIII.]]
It oantal toeristen op Wyk groeide stadichoan mar kening [[Kristiaan VIII fan Denemark|Kristiaan VIII]] yn 1842 (oant 1847) Wyk as syn simmerferbliuw folge mei him in grutte stream nije toeristen. Yn 1844 brocht ek de Deenske mearkeskriuwer [[Hans Christian Andersen]] in besite. Hy wie goed te sprekken oer it wetter  mar hie ek krityk oer de swiere reis dêrhinne; sa beskreau hy de haven Dagebüll as &quot;it meast begrutlike gat op it ierdryk&quot;. Ek út [[Hamburch]] kamen toeristen, al duorre de reis oer lân doe noch fjouwer dagen. Mei it skip út Hamburch oer [[Helgolân]] wie it mar twa dagen, mar mei it risiko op seesykte. Yn it ramt fan 'e keninklike besites waard yn 1843/1844 ek de ''Königsgarten'' as iepenbier park westlik fan 'e binnenhaven oanlein.

=== Prusyske tiid en stedsrjochten ===
Nei de Dútsk-Deenske Oarloch fan 1864 en de stifting fan 'e [[Keninkryk Prusen|Prusyske]] provinsje Sleeswyk-Holstein yn 1867, kaam de flekke Wyk by de kreis Tondern te hearren.

Yn 1910 krige Wyk offisjeel [[stedsrjochten]]. Yn 1924 waard it buordoarp Boldixum, dat doe 698 hektare grut wie, troch de stêd anneksearre. De oarspronklike flekke Wyk wie foar dy tiid mar 35 hektare grut.

=== Twadde Wrâldkriich ===
Under de [[pogrom]]s yn novimber 1938 (de [[Kristalnacht]]) wiene der ek op it eilân útspattingen tsjin [[Joaden|joadske]] famyljes. De bern fan it joadske bernehûs moasten it eilân ferlitte troch in hage fan skoalbern, dy't de joadske bern útskolden en bespijden. 

Flak foar de ein fan 'e [[Twadde Wrâldkriich]] yn 1945 ferhuze de Ingenieurschule für Luftfahrttechnik (IfL) nei Wyk foar it simmersemester. Dizze oplieding wurke ek nei de Dútske kapitulaasje noch in tiid troch en waard pas op 17 april 1945 offisjeel sletten.

== Kultuer ==
[[Ofbyld:Glockenturm Wyk 01.jpg|thumb|left|Große Straße.]]
De histoaryske kearn fan Wyk is de Große- en Kleine Straße mei 18- en 19e-iuwske skippershûzen en ambachtswenten. Ferskillende hûzen ha ynfloeden fan 'e Nederlânske en Deenske boustilen út de tiid fan 'e walfiskfeart

It ''Dr.-Carl-Haeberlin-Friesen-Museum'' (koartwei it ''Friesenmuseum'') ynformearret oer de skiednis en de tradysjes fan it eilân Feer. De tagong nei it museumterrein is makke fan 'e ûndertsjeaken fan in walfisk.

De [[Sint-Nikolaastsjerke (Wyk op Feer)|Sint-Nikolaastsjerke]] fan Boldixum is in midsiuwske tsjerke fan graniten fjildstiennen en bakstien. De tsjerke datearret fan 'e 18e iuw. Op it tsjerkhôf steane de saneamde sprekkende grêfstiennen, de mei skippen en libbensbeammen fersierde grêfstiennen dy't it libbensferhaal fan 'e walfiskfarders ferhelje. 

== Ferneamde persoanen ==
===Berne yn Wyk===
*[[Stine Andresen]] (1849–1927), dichter
*[[Friedrich Christiansen]] (1879–1972), piloat, nazy-generaal. De piloat en lettere ''Wehrmachtsbefehlshaber in den Niederlanden'' [[Friedrich Christiansen]] is hjir berne. Christiansen waard yn 1932 eareboarger fan Wyk. Nei syn frijlitting yn 1951 waard syn eareboargerskip fernijd en waard yn Wyk in strjitte nei him neamd. Dy ferneaming is letter weromdraaid.

===Ferbûn oan Feer===
*[[Sidonie Werner]] (1860–1932), politikus. Stifter fan in [[sanatoarium]] foar joadske bern mei [[tuberkuloaze]] (1927–1938) yn Wyk.
*[[Carl Haeberlin]] (1870–1954), stifter fan it Friesenmuseum yn Wyk en ûndersiker fan de Fryske skiednis; pionier fan 'e [[thalassoterapy]]
*[[Stanfour]], in rockband.

== Ofbylden ==
&lt;gallery&gt;
Foehr Wyk Mittelbruecke Sandwall.jpg|Sicht op Wyk.
Ofbyld:Nordfriesland-IMG 4943.JPG|Fearboat.
Wyk auf foehr altstadtgasse eins ds wv 06 2011.jpg|Histoaryske binnenstêd.
&lt;/gallery&gt;

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Wyk auf Föhr}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wik auf Fohr}}
{{Navigaasje Landkreis Noard-Fryslân}}
[[Kategory:Gemeente yn Sleeswyk-Holstein]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1934]]</text>
      <sha1>0pncyd5pth4j8sadu76eorgbt0is4x4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232396</id>
      <parentid>1232380</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T19:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kultuer */ [[]]</comment>
      <origin>1232396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7679" sha1="cp6pq75lngsur289rsenblmwftww40i" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                        = Wyk op Föhr / A Wik
| ôfbylding                    = Wyk auf Foehr in NF.PNG
| ôfbyldingsbreedte            = 
| ôfbyldingstekst              = Lokaasje fan 'e stêd Wyk (read) op it eilân Feer yn [[Noard-Fryslân]].
| flagge                       = Flagge Wyk auf Foehr.svg
| wapen                        = DEU Wyk auf Foehr COA.svg
| ynwennertal                  = 4.113 &lt;small&gt;(31.12.2024)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://www.statistik-nord.de/fileadmin/Dokumente/A_I_2_vj_24-4_Zensus22_SH.pdf Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein (PDF)]&lt;/ref&gt;
| oerflak                      = 8,08 km²
| befolkingstichtens           = 509 ynw./km²
| hichte                       = 4 m
| lân                          = {{DE}} 
| bestjoerlike ienheid 1      = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Schleswig-Holstein.svg|border|20px]] [[Sleeswyk-Holstein]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Kreis
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Noard-Fryslân (Kreis)|Noard-Fryslân]]
| bestjoerlike ienheid 3      = Amt
| namme bestjoerlike ienheid 3= Föhr-Amrum
| gemeente-yndieling          = 1 stêd (mei de doarpskearnen Boldixum en Südstrand)
| stifting                    = 1706 (kriget stedsrjochten yn 1910)
| postkoade                   = 25938
| webside                     = [https://www.wyk.de www.wyk.de]
| mapname                     = Sleeswyk-Holstein
| lat_deg                     = 54
| lat_min                     = 41
| lat_sec                     = 24
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 8
| lon_min                     = 34
| lon_sec                     = 1
| lon_dir                     = E
}}
'''Wyk auf Föhr''' ([[Noardfrysk]]: ''A Wik''; [[Deensk]]: ''Vyk på Før''; [[Frysk]]: Wyk op Feer) is in gemeente yn 'e [[kreis]] [[Noard-Fryslân (Kreis)|Noard-Fryslân]] yn 'e [[Dútslân|Dútske]] [[Dielsteaten fan Dútslân|dielsteat]] [[Sleeswyk-Holstein]] op it eilân [[Feer]]. De gemeente makket diel út fan it [[amt]] Föhr-Amrum en hat 4.113 ynwenners (2024).

Njonken de stêd Wyk lizze ek de ''[[Ortsteil]]en'' Boldixum (Noardfrysk: ''Bualigsem'') en Südstrand yn 'e gemeente.

== Skiednis ==
=== Oarsprong en flekke-status ===
[[Ofbyld:Kulturdenkmaeler Wyk Boldixum (Kirche) 031 2016 05 31.jpg|thumb|left|De Sint-Nikolaastsjerke fan it âldere doarp Boldixum.]]
It plak Wyk ûntstie nei 1600. Nei't de [[Burchardifloed]] fan 1634 grutte dielen fan it lân ferswolge, krigen de ynwenners fan 'e deunby lizzende [[Halligen]] en fan it súdliker lizzende eilân [[Strân (eilân)|Ald-Noardstrân]] nij lân tawiisd oan in bocht (fergelykje ''Wik'') by it doarp Boldixum. Yn 1704 krige it plak havenrjochten en twa jier letter, yn 1706, de rjochten fan in [[flekke]] mei nij fêststelde grinzen. 

Troch it ynstoarten fan 'e walfiskfeart dy't Feer sa'n soad wolfeart brocht, hie Wyk om 1800 hinne te krijen mei grutte ekonomyske problemen. Tusken 1788 en 1820 sakke it ynwennertal fan 772 nei 582 en likernôch in fearn fan alle gebouwen wie ferfallen.

=== Earste seebad en keninklik besyk ===
Yn 1819 waard Wyk it earste offisjele baaiplak yn it hartochdom Sleeswyk en de strjitte ''Wasserreihe'' oan 'e eastkust waard al gau omfoarme ta in leane en omdoopt ta de ''Sandwall''. De Deenske kening [[Freark VI fan Denemark|Freark VI]] skonk it plak dêrfoar tûzen jonge iperenbeammen, dy't letter lykwols troch de iperensykte wer kapt wurde moasten. Yn april 1824 krige it baaiplak de namme ''Wilhelminen-Seebad'', ferneamd nei [[Wilhelmine fan Denemarken]], de jongste dochter fan 'e kening. Dat jier besocht de kening it eilân sûnder him dêr bekend te meitsjen. 
[[Ofbyld:Sievert Steenbock - Christian 8. ankomst på Før 1842.jpg|thumb|left|Feestlike oankomst fan Kristiaan VIII.]]
It oantal toeristen op Wyk groeide stadichoan mar kening [[Kristiaan VIII fan Denemark|Kristiaan VIII]] yn 1842 (oant 1847) Wyk as syn simmerferbliuw folge mei him in grutte stream nije toeristen. Yn 1844 brocht ek de Deenske mearkeskriuwer [[Hans Christian Andersen]] in besite. Hy wie goed te sprekken oer it wetter  mar hie ek krityk oer de swiere reis dêrhinne; sa beskreau hy de haven Dagebüll as &quot;it meast begrutlike gat op it ierdryk&quot;. Ek út [[Hamburch]] kamen toeristen, al duorre de reis oer lân doe noch fjouwer dagen. Mei it skip út Hamburch oer [[Helgolân]] wie it mar twa dagen, mar mei it risiko op seesykte. Yn it ramt fan 'e keninklike besites waard yn 1843/1844 ek de ''Königsgarten'' as iepenbier park westlik fan 'e binnenhaven oanlein.

=== Prusyske tiid en stedsrjochten ===
Nei de Dútsk-Deenske Oarloch fan 1864 en de stifting fan 'e [[Keninkryk Prusen|Prusyske]] provinsje Sleeswyk-Holstein yn 1867, kaam de flekke Wyk by de kreis Tondern te hearren.

Yn 1910 krige Wyk offisjeel [[stedsrjochten]]. Yn 1924 waard it buordoarp Boldixum, dat doe 698 hektare grut wie, troch de stêd anneksearre. De oarspronklike flekke Wyk wie foar dy tiid mar 35 hektare grut.

=== Twadde Wrâldkriich ===
Under de [[pogrom]]s yn novimber 1938 (de [[Kristalnacht]]) wiene der ek op it eilân útspattingen tsjin [[Joaden|joadske]] famyljes. De bern fan it joadske bernehûs moasten it eilân ferlitte troch in hage fan skoalbern, dy't de joadske bern útskolden en bespijden. 

Flak foar de ein fan 'e [[Twadde Wrâldkriich]] yn 1945 ferhuze de Ingenieurschule für Luftfahrttechnik (IfL) nei Wyk foar it simmersemester. Dizze oplieding wurke ek nei de Dútske kapitulaasje noch in tiid troch en waard pas op 17 april 1945 offisjeel sletten.

== Kultuer ==
[[Ofbyld:Glockenturm Wyk 01.jpg|thumb|left|Große Straße.]]
De histoaryske kearn fan Wyk is de Große- en Kleine Straße mei 18- en 19e-iuwske skippershûzen en ambachtswenten. Ferskillende hûzen ha ynfloeden fan 'e Nederlânske en Deenske boustilen út de tiid fan 'e walfiskfeart

It ''Dr.-Carl-Haeberlin-Friesen-Museum'' (koartwei it ''[[Friesenmuseum]]'') ynformearret oer de skiednis en de tradysjes fan it eilân Feer. De tagong nei it museumterrein is makke fan 'e ûndertsjeaken fan in walfisk.

De [[Sint-Nikolaastsjerke (Wyk op Feer)|Sint-Nikolaastsjerke]] fan Boldixum is in midsiuwske tsjerke fan graniten fjildstiennen en bakstien. De tsjerke datearret fan 'e 18e iuw. Op it tsjerkhôf steane de saneamde sprekkende grêfstiennen, de mei skippen en libbensbeammen fersierde grêfstiennen dy't it libbensferhaal fan 'e walfiskfarders ferhelje.

== Ferneamde persoanen ==
===Berne yn Wyk===
*[[Stine Andresen]] (1849–1927), dichter
*[[Friedrich Christiansen]] (1879–1972), piloat, nazy-generaal. De piloat en lettere ''Wehrmachtsbefehlshaber in den Niederlanden'' [[Friedrich Christiansen]] is hjir berne. Christiansen waard yn 1932 eareboarger fan Wyk. Nei syn frijlitting yn 1951 waard syn eareboargerskip fernijd en waard yn Wyk in strjitte nei him neamd. Dy ferneaming is letter weromdraaid.

===Ferbûn oan Feer===
*[[Sidonie Werner]] (1860–1932), politikus. Stifter fan in [[sanatoarium]] foar joadske bern mei [[tuberkuloaze]] (1927–1938) yn Wyk.
*[[Carl Haeberlin]] (1870–1954), stifter fan it Friesenmuseum yn Wyk en ûndersiker fan de Fryske skiednis; pionier fan 'e [[thalassoterapy]]
*[[Stanfour]], in rockband.

== Ofbylden ==
&lt;gallery&gt;
Foehr Wyk Mittelbruecke Sandwall.jpg|Sicht op Wyk.
Ofbyld:Nordfriesland-IMG 4943.JPG|Fearboat.
Wyk auf foehr altstadtgasse eins ds wv 06 2011.jpg|Histoaryske binnenstêd.
&lt;/gallery&gt;

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Wyk auf Föhr}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wik auf Fohr}}
{{Navigaasje Landkreis Noard-Fryslân}}
[[Kategory:Gemeente yn Sleeswyk-Holstein]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1934]]</text>
      <sha1>cp6pq75lngsur289rsenblmwftww40i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wyk (Föhr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61087</id>
    <redirect title="Wyk auf Föhr" />
    <revision>
      <id>1232379</id>
      <parentid>663398</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>trochferwizing feroare</comment>
      <origin>1232379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="1hsnndfpo8ognbq5nw1lqfgk49vudbp" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Wyk auf Föhr]]</text>
      <sha1>1hsnndfpo8ognbq5nw1lqfgk49vudbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Peter Simon Pallas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84915</id>
    <revision>
      <id>1232373</id>
      <parentid>1015018</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:30:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Jonkheid en oplieding */ - tikfl.</comment>
      <origin>1232373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10357" sha1="mvu46yvo8nd1celwhzxqyqce7fvck0l" xml:space="preserve">{{Persoan algemien
| ôfbylding                    = Pallas PS by Tardier grey.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 200px
| echte namme                  = Peter Simon Pallas
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = [[File:Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|20px]] [[Prusen|Prusysk]] &lt;br&gt;[[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ruslân|Russysk]]
| berne                        = [[22 septimber]] [[1741]]
| berteplak                    = [[Berlyn]] ([[Prusen]])
| stoarn                       = [[8 septimber]] [[1811]]
| stjerplak                    = [[Berlyn]] ([[Prusen]])
| etnisiteit                   = [[File:Flag of Germany.svg|20px]] [[Dútsers|Dútsk]]
| berop/amt                    = [[biolooch]], [[antropolooch]]
| aktyf as                     = [[soölooch]], [[botanikus]], [[publisist]],&lt;br&gt;[[arachnolooch]], [[ornitolooch]], &lt;br&gt;[[mammalooch]], [[ûntdekkingsreizger]] 
| jierren aktyf                = [[1760]] – [[1811]]
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = ''Spicilegia Zoologica'' &lt;br&gt;''Reise durch Verschiedene &lt;br&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;Provinzen des Russischen &lt;br&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;Reichs''
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Peter Simon Pallas''' ([[Berlyn]], [[22 septimber]] [[1741]] – dêre, [[8 septimber]] [[1811]]) wie in foaroansteand [[Prusen|Prusysk]] [[wittenskipper]], dy't in grutte bydrage levere oan ferskate tûken fan 'e [[biology]], wêrûnder de [[botany]] en de [[taksonomy]], mar ek de [[ornitology]], de [[mammalogy]] en de [[arachnology]]. Yn syn jonkheid wied er ferbûn oan 'e [[Universiteit fan Leien]], mar letter libbe en wurke er tsientallen jierren yn [[Ruslân]]. Dêr ûndernaam er ferskate [[ûntdekkingsreis|ûntdekkingsreizen]] wêrby't er in grut tal [[bist]]e[[soarte]]n 'ûntdiek' dy't doedestiden nij wiene foar de Westerske [[wittenskip]]. 

==Libben en karriêre==
===Jonkheid en oplieding===
Pallas waard yn [[1741]] yn in begoedige fermidden berne yn 'e [[Prusen|Prusyske]] haadstêd [[Berlyn]], as de soan fan [[Simon Pallas]], in [[medikus]] en [[heechlearaar]] [[sjirurgy]]. Yn 't earstoan genoat er [[ûnderwiis]] fan priveelearaars, wêrby't al rillegau syn belangstelling foar [[natoer]]histoaryske ûnderwerpen oan it ljocht kaam. Letter folge er kolleezjes oan 'e [[Universiteit fan Halle]] en doe oan 'e [[Universiteit fan Göttingen]], foar't er yn [[1760]], mei njoggentjin jier, ôfstudearre oan 'e [[Universiteit fan Leien]].

===Karriêre===
Neitiid reizge Pallas rûnom yn 'e [[Republyk fan de Feriene Provinsjes]] om, sette doe ôf nei [[Londen]], dêr't er syn [[genêskunde|medyske]] feardichheden ferbettere, en fêstige him dêrnei yn [[De Haach]]. Dêr ûntjoech er in nij systeem foar de klassifikaasje fan [[bist]]en, dat letter priizge wurde soe troch de grutte [[Frankryk|Frânske]] [[biolooch]] [[Georges Cuvier]]. Yn [[1766]] skreau Pallas syn ''Miscellanea Zoologica'', dat omskriuwings fan ferskate [[wringedieren]] omfette dy't er yn 'e kolleksjes fan Nederlânske [[museum|museä]] ûntdutsen hie, mar dy't nij wiene foar de wittenskip. In plande reis nei de [[Kaapkoloanje]] en [[Nederlânsk-Ynje]] gie lykwols net troch doe't syn heit him datselde jiers noch weromrôp nei Berlyn. Dêr begûn er te wurkjen oan ien fan syn meast ferneamde publikaasjes, ''Spicilegia Zoologica'', dat tusken [[1767]] en [[1780]] yn ferskate dielen útkaam.

Yn [[1767]] waard er troch keizerinne [[Katarina de Grutte]] útnûge om [[heechlearaar]] te wurden oan 'e [[Akademy fan Wittenskippen fan Sint-Petersburch]], in oanbod dêr't Pallas grif op yngie. Tusken [[1768]] en [[1774]] late er in ekspedysje troch de Middenrussyske provinsjes, de [[Wolga]]regio, it kustgebiet fan 'e [[Kaspyske See]], de [[Oeral (berchtme)|Oeral]], [[Sibearje|West-Sibearje]], it [[Altai-berchtme]] en oan 'e [[Baikalmar]] ta, wêrby't er natoerhistoaryske eksimplaren foar de akademy ynsloech. Underweis stjoerde Pallas geregeldwei ferslaggen werom nei [[Sint-Petersburch]], dy't sammele en tusken [[1771]] en [[1776]] yn trije dielen publisearre waarden as ''Reise durch Verschiedene Provinzen des Russischen Reichs''. Dêryn beheinde Pallas him net ta de biology, mar bejoech er him ek op oare mêden fan 'e wittenskip. Sa beskreau er yngeand de [[geografy]], [[geology]] en [[mineralogy]] fan it terrein dêr't er trochhinne kaam, en foege er ek wiidweidige [[antropology]]ske beskriuwings ta fan 'e lânseigen [[folk]]en en harren [[kultuer]]en en [[godstsjinst]]en.
[[File:Simferopol 04-14 img22 Botanical Garden.jpg|left|thumb|300px|Pallas syn bûtenpleats by [[Simferopol]], no in [[botanyske tún]].]]

Yn [[1774]] sette Pallas him nei wenjen yn Sint-Petersburch, dêr't er oan it Russyske Keizerlik Hof in favoryt fan Katarina de Grutte waard. Hy naam de rol fan priveelearaar op him foar de jonge aartshartoggen [[Aleksander I fan Ruslân|Aleksander]] (de lettere tsaar Aleksander&amp;nbsp;I) en [[Konstantyn Pavlovitsj fan Ruslân|Konstantyn]], de soannen fan Katarina har erfgenamt [[Paul fan Ruslân|Paul]]. Yn Sint-Petersburch brocht men Pallas [[planten]] dy't troch oare [[botanikus|botanisy]] yn alle úthoeken fan it Russyske Ryk sammele wiene, en dêrút stalde er syn ''Flora Rossica'' gear, dy't in stikmannich dielen publisearre waard tusken [[1784]] en [[1815]]. Teffens begûn er it wurk oan 'e ''Zoographica Rosso-Asiatica'' ([[1811]]-[[1831]]), wêryn't it [[dierte]] fan [[Sibearje]] beskreaun waard. Dêrnjonken publisearre er ek in ferslach fan 'e reizen fan [[Johann Anton Güldenstädt]] troch de [[Kaukasus]]. De keizerinne kocht syn omfangrike partikuliere natoerhistoaryske kolleksje fan 2.000 [[Russyske roebel|roebel]], 500 mear as syn fraachpriis, en stie him ta om it spul oan syn dea ta te behâlden. 

Fan [[1793]] oant [[1794]] late Pallas in twadde ekspedysje troch súdlik Ruslân, wêrby't û.m. op 'e nij de [[Wolga]]regio en de kust fan 'e [[Kaspyske See]] oandien waarden, mar diskear ek de [[Kaukasus]], [[de Krim]] en de kust fan 'e [[Swarte See]]. Dêrby waard er beselskippe troch syn dochter út syn earste houlik (syn frou wie yn [[1782]] stoarn), syn nije frou, in tekener, in kloft tsjinstfolk en in militêre eskorte. Op 'e Krim oerwintere it selskip yn [[Simferopol]], wêrnei't se it oare jiers fia de [[Dnjepr]] wer nei Sint-Petersburch weromkearden. Pallas publisearre syn wiidweidich optekene ûnderfinings oer dizze reis tusken [[1799]] en [[1801]] ûnder de titel ''Bemerkungen auf einer Reise in die Südlichen Statthalterschaften des Rußischen Reichs in den Jahren 1793 und 1794''.
[[File:Grab Pallas.JPG|right|thumb|170px|It grêf fan Pallas op in begraafplak yn 'e [[Berlyn]]ske wyk [[Kreuzberg]].]]

===Ferstjerren===
Katarina de Grutte skonk Pallas in bûtenpleats mei grutte lânerijen by Simferopol, dêr't er him neitiid nei wenjen sette. Hy bleau dêr oant it ferstjerren fan syn twadde frou, yn [[1810]]. Doe krige er fan tsaar [[Aleksander I fan Ruslân|Aleksander]] tastimming om Ruslân te ferlitten, en kearde er werom nei Berlyn, dêr't er in jier letter, yn [[1811]], yn 'e âlderdom fan krekt gjin 70 jier stoar.

==Wurk==
* 1760 – ''Dissertatio Inauguralis de Infestis Viventibus Infra Viventia''
* 1766 – ''Elenchus Zoophytorum''
* 1766 – ''Miscellanea zoologica''
* 1767-1780 – ''Spicilegia Zoologica''
* 1768 – ''Lyst der Plant-Dieren''
* 1768 – ''De Ossibus Sibiriae Fossilibus''
* 1769-1778 – ''Naturgeschichte Merkwürdiger Thiere''
* 1770 – ''Dierkundig Mengelwerk''
* 1771-1801 – ''Reise durch Verschiedene Provinzen des Russischen Reichs''
* 1773-1777– ''Merkwürdigkeiten der Morduanen, Kasaken, Kalmücken, Kirgisen, Baschkiren etc.''
* 1773-1788 – ''Putešestvije po Raznym Provincijam Rossijskogo Gosudarstva''
* 1774-1788 – ''Flora Rossica''
* 1776-1801 – ''Sammlungen Historischer Nachrichten über die Mongolischen Völkerschaften''
* 1777 – ''Observations sur la Formation des Montagnes et sur les Changements Arrivés au Globe, Particulièrement à l’Empire de Russie''
* 1778 – ''Novae Species Quadrupedum e Glirium Ordine''
* 1780 – ''Mémoires sur la Variation des Animaux''
* 1781 – ''Katalog Rastenijam''
* 1781-1806 – ''Icones Insectorum Praesertim Rossiae Sibiriaeque Peculiarium''
* 1786 – ''Opisanije Rastenij Rossijskogo Gosudarstva, s Ich Izobraženijami''
* 1787-1789 – ''Sravniteľnyje Slovari Vsech Jazykov i Narechij''
* 1792 – ''Tableau Physique et Topographique de la Tauride''
* 1795 – ''Kratkoje Fizičeskoje i Topografičeskoje Opisanije Tavričeskoj Oblasti''
* 1799-1801 – ''Bemerkungen auf einer Reise in die Südlichen Statthalterschaften des Rußischen Reichs in den Jahren 1793 und 1794''
* 1800 – ''Species Astragalorum Descriptae et Iconibus Coloratis Illustratae''
* 1802 – ''Travels through the Southern Povinces of the Russian Empire''
* 1803 – ''Illustrationes Plantarum Imperfecte Vel Nondum Cognitarum''
* 1811 – ''Zoographia Rosso-Asiatica''

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Simon_Pallas ''References'' en ''Further reading'', op dizze side].
----
{{commonscat|Peter Simon Pallas}}
}}

{{DEFAULTSORT:Pallas, Peter Simon}}
[[Kategory:Dútsk biolooch]]
[[Kategory:Dútsk botanikus]]
[[Kategory:Dútsk soölooch]]
[[Kategory:Dútsk ornitolooch]]
[[Kategory:Dútsk mammalooch]]
[[Kategory:Dútsk arachnolooch]]
[[Kategory:Dútsk entomolooch]]
[[Kategory:Dútsk ûntdekkingsreizger]]
[[Kategory:Dútsk antropolooch]]
[[Kategory:Dútsk geolooch]]
[[Kategory:Dútsk geograaf]]
[[Kategory:Dútsk ûnderwizer]]
[[Kategory:Dútsk heechlearaar]]
[[Kategory:Dútsk publisist]]
[[Kategory:Russysk biolooch]]
[[Kategory:Russysk botanikus]]
[[Kategory:Russysk soölooch]]
[[Kategory:Russysk ornitolooch]]
[[Kategory:Russysk mammalooch]]
[[Kategory:Russysk arachnolooch]]
[[Kategory:Russysk entomolooch]]
[[Kategory:Russysk ûntdekkingsreizger]]
[[Kategory:Russysk antropolooch]]
[[Kategory:Turkolooch]]
[[Kategory:Mongolooch]]
[[Kategory:Russysk geolooch]]
[[Kategory:Russysk geograaf]]
[[Kategory:Russysk ûnderwizer]]
[[Kategory:Russysk heechlearaar]]
[[Kategory:Russysk publisist]]
[[Kategory:Russysk persoan fan Dútsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1741]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1811]]</text>
      <sha1>mvu46yvo8nd1celwhzxqyqce7fvck0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marienkirche (Lübeck)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93792</id>
    <revision>
      <id>1232363</id>
      <parentid>1225713</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ ynfoboks, red.</comment>
      <origin>1232363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18886" sha1="0buv93k2gjr2v66i0t3xr4qpvs17cm7" xml:space="preserve">{{Ynfoboks tsjerkegebou
| namme                       = Marienkirche
| ôfbylding                   = Luebeck StMarien Rathaus.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = De Marijetsjerke fan Lübeck
| lân                         = {{DE}}
| bestjoerlike ienheid 1      = dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of Schleswig-Holstein.svg|border|20px]] [[Sleeswyk-Holstein]]
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = Lübeck 
| adres                       = Marienkirchhof 1
| koördinaten                 = 
| tsjerkegenoatskip           = [[Evangelyske Tsjerke yn Dútslân|Evangelysk-Luthersk]]
| bisdom                      = 
| aartsbisdom                 = 
| patroanhillige              = [[Marije (mem fan Jezus)|Marije]]
| wijd oan                    = 
| status                      = [[Parochytsjerke]]
| arsjitekt                   = 
| yngenieur                   = 
| boujier                     = [[1250]] – [[1350]]
| sloopjier                   = 
| boustyl                     = [[Bakstiengotyk]]
| hichte                      = 124,95 m en 124,75 m (tuorren)
| monumintale status          = [[UNESCO]]-[[Wrâlderfgoedlist|Wrâlderfgoed]]
| monumintnûmer               = 
| webside                     = [https://www.st-marien-luebeck.de/ www.st-marien-luebeck.de]
| mapname                     = Sleeswyk-Holstein
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 52
| lat_sec                     = 04
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 10
| lon_min                     = 41
| lon_sec                     = 06
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Marienkirche
}}
De '''Marienkirche''' yn 'e Dútske [[hânze]]stêd [[Lübeck]] (offisjeel: ''St. Marien zu Lübeck''; Frysk: Marijetsjerke) waard tusken 1277 oant 1351 boud. It waard in symboal fan 'e macht en wolstân fan 'e âlde hanzestêd en stiet op it heechste plak fan 'e âlde binnenstêd. De Marienkirche makket diel út fan it [[UNESCO]]-wrâlderfskip fan 'e histoaryske binnenstêd en de bou fan 'e tsjerke stiet oan 'e widze fan 'e saneamde [[bakstiengotyk]]. It is ien fan 'e moaiste tsjerken yn it [[Eastsee]]-gebiet.

== Omskriuwing en ôfmjittings ==
[[Ofbyld:Grundriss St. Marien Lübeck (Die Fläche des romanischen Vorgängerbaues ist grau markiert).png|thumb|left|Plattegrûnplan fan 'e tsjerke (it grize part is it grûnplan fan 'e romaanske foargonger).]]
De nije boustyl fan 'e Marienkirche stie model foar tal fan oare tsjerken yn it Eastsee-gebiet, lykas yn [[Stralsund]] en [[Wismar]]. Mei de tsjerke krige de gotyk út Frankryk in eigen karakteristike Noard-Dútske fariant. It [[ferwulft]] fan 'e tsjerke is it heechste bakstiennen ferwulft fan 'e wrâld (38,5 meter yn it midden[[Skip (tsjerke)|skip]]). 

De tsjerke is as in trijeskippige [[Basilyk (boufoarm)|basilyk]] boud mei ynboude kapellen, in [[Koeromgong|koaromgong]], in [[kapellekrâns]] en dwersskipeftige foarhallen. It [[westwurk]] fan 'e tsjerke wurdt foarme troch in gevel mei dûbele tuorren. Mei de wjerhoannen binne de tuorren 124,95 en 124,75 meter heech. 

Om't de tsjerke de wichtigste [[parochytsjerke]] fan 'e ried en de boargers fan 'e stêd wie, waard hja tichteby it riedshûs en de merk boud.

== Skiednis ==
Mei it ferhûzjen fan it bisdom fan Oldenburg nei Lübeck yn 1150 troch [[Hindrik de Liuw]] waard yn Lübeck in dom[[kapittel]] en in houten tsjerke oprjochte. Dizze houten tsjerke waard om 1173 hinne troch in [[romaanske arsjitektuer|romaanske]] bakstiennen tsjerke ferfongen. Fan dizze tsjerke binne noch romaanske bylden fan it ynterieur bewarre bleaun, dy't hjoeddedei yn it ''St.-Annen-Museum'' toant wurde. 
[[Ofbyld:Lübeck marienkirche innen2.jpg|thumb|left|Ynterieur.]]
De romaanske tsjerke foldie lykwols net mear oan 'e easken fan 'e opkommende en selsbewuste boargerij en dus liet de stêd in nije tsjerke bouwe, dy't de romaanske biskopstsjerke fier te boppe gyng. It ambisjeuze projekt yn 'e sûnt 1226 [[frije ryksstêd]] waard ynjûn troch de minne relaasje fan 'e stêd mei de biskoppen fan it bisdom. It wie dus saak om de âlde domtsjerke fan [[Hindrik de Liuw]] yn alles te oertreffen en dat die hja: de tsjerke waard grutter as de romaanske domtsjerke en nea earder waard in bakstiennen tsjerke boud, dy't sa heech wie en ek nochris mei in stiennen ferwulft waard foarsjoen.    

Om 1310 hinne waard eastlik fan 'e súdlike toer de saneamde ''Briefkapelle'' boud. It wie tagelyk in foarhal en kapel en foarme mei it portaal in twadde haadyngong fan 'e tsjerke. De namme datearret fan nei de [[reformaasje]], doe't hjir skriuwers harren wurkromte krigen. De kapel (12 meter lang, 8 meter djip en 12 meter heech) krige in [[stjerferwulft]] en wurdt sjoen as in masterwurk fan 'e heechgotyk. Fan jannewaris oant maart tsjinnet dizze kapel hjoed-de-dei as wintertsjerke.   

Oan 'e súdeasthoeke fan 'e koaromgong boude de stedsried yn 1390 in eigen kapel: de ''Bürgermeisterkapelle''. De muorren binnen ôfwikseljend mei glazuere en net-glazuere stiennen boud. Hjir waard foar in nije ambtsperioade de nij keazen ried beëdige. Op 'e boppeferdjipping fan 'e kapel is in romte wêr't wichtige dokuminten lykas oarkunden en ferdragen bewarre waarden. Dit diel is ek hjoeddedei noch yn it besit fan de sted.   

De lêste goatyske útwreiding fan 'e tsjerke fûn plak yn 1444 mei de bou fan in kapel mei in 5/8 ôfsluting oan 'e eastlike kant fan 'e koaromgong. Yn dizze kapel waarden alle dagen op fêste tiden gebeden as part fan 'e Marijeferearing songen en krige dêrom de namme ''Marientidenkapelle'' of ''Sängerkapelle''.  

De Marienkirche telt meiïnoar njoggen gruttere sydkapellen en nochris tsien lytsere, dy't yn 'e regel nei de Lübecker riedsfamyljes ferneamd waarden dy't de kapellen brûkten en finansierden.  

== Ferneatiging en restauraasje ==
[[Ofbyld:HL Damals – Marienkirche Mittelschiff nach Westen.jpg|thumb|left|Ynterieur Marijetsjerke foar de bombardeminten.]]
By in loftoanfal op 28-29 maart 1942, yn 'e nacht fan [[Palmpeaske]], waard de tsjerke hast folslein ferwoastge troch brân. Mei de Marienkirche gyng ek in fyfte part fan it sintrum fan 'e stêd (wêrûnder ek de [[Dom fan Lübeck|domtsjerke]] en de [[Petrikirche (Lübeck)|St. Petrikirche]]) ûnder. Tal fan keunstwurken gyngen foar ivich ferlern. Hjirûnder it ferneamde Totentanz-oargel, in instrumint dat ea bespile wie troch [[Dieterich Buxtehude]] en mûlk ek [[Johann Sebastian Bach]]. Oare keunstwurken dy't troch it fjoer fertard waarden, wiene de &quot;Mis fan Sint-Gregoarius&quot; fan [[Bernt Notke]], de &quot;Lübecker Deadedûns&quot; (oarsponklik fan Bernt Notke mar yn 1701 ferfongen troch in kopy), de houten bylden fan it [[doksaal]], in alterstuk fan Jacob fan Utrecht (earder ek taskreaun oan Bernard fan Orley) en it skilderij &quot;Yntocht fan Kristus yn Jeruzalim&quot; fan Friedrich Overbeck. Fan 'e bylden fan 'e houtfiker Benedikt Dreyer ferbaarnden de hilligebylden oan 'e westlike kant fan it doksaal, de oargelbylden fan it grutte oargel út 1516-1518 en de &quot;Man mei it Telramt&quot;. Fieders gyngen sûnt 1840 yn 'e Marienkirche ynboude midsiuwske ramen ferlern, dy't oarspronklik út de yn 1819 ôfbrutsen ''Maria-Magdalenen-Kirche'' ôfkomstich wiene. Hoe ryk it ynterieur fan 'e tsjerke wie yn 'e foaroarlochse tiid is hjoed-de-dei allinnich noch te sjen op âlde ôfbylden fan bygelyks de fotograaf Wilhelm Castelli.  
[[Ofbyld:Bundesarchiv Bild 146-2005-0054, Lübeck, Ruinen um Marien-Kirche.jpg|thumb|260px|It ferwoastge Lübeck mei op 'e eftergrûn de Marienkirche.]]
Noch yn 'e oarloch waarden de tsjerke wer fan in needdak foarsjoen en it ferwulft fan it koar yn oarder makke. De echte weropbou begûn lykwols yn 1947 en waard tolve jier letter foar it grutste part ôfsletten. De draachkonstruksje fan it dak en de spitsen fan 'e beide tuorren waarden net mear fan hout mar fan minder brânber materiaal boud. Yn 1951 koe yn 'e tsjerke al wer it 700-jierrich bestean fierd wurde. Bûnskânsler [[Konrad Adenauer]] skonk yn dit ramt in nije klok en yn 'e súdlike toer waard in kapel ta oantinken fan 'e oarloch mei dêryn de brokstikken fan 'e delstoartte klokken ynwijd. Hjir is ek in raam mei de nammen fan 'e gruttere stêden fan 'e eastlike gebieten set, dy't nei de kriich foar Dútslân ferlern gyngen. Yn tal fan troch de kriich ferwoastge tsjerken hinget it saneamde &quot;spikerkrús&quot; en ek de Marienkirche heart fanwegen de ferwoastgingen by dy mienskip fan tsjerken. 

=== Ofbylden fan ferneatige keunstwurken ===
&lt;gallery&gt;
Totentanz Lübeck 5.jpg|Deadedûns (detail)
Bernt Notke Gregorsmesse Lübeck.jpg|Gregoariusmisse (Bernt Notke)
OverbeckEinzugChristi.jpg|Yntocht yn Jeruzalim (Friedrich Overbeck)
Hermen Rode 001 crop.jpg|Hillich Krúsalter fan Herman Rode (1494)
SiriciusEpitaph.jpg|[[Epitaaf]] foar boargemaster Siricius (1702)
&lt;/gallery&gt;

Oer de wize hoe't it nije ynterieur fan 'e tsjerke stâl jûn wurde moast, is in lange diskusje fierd. Uteinliks waard nei in wedstriid it ûntwerp fan Denis Boniver gruttendiels oernommen. Yn 'e jierren 1958-1959 waarden de wurksumheden útfierd en dêrby waarden de kalkstiennen grêfsarken yn ferbân mei de oanlis fan flierferwaarming út de flier helle en foar it ferheegjen fan 'e koarromte brûkt. De noardlike oerbliuwsels fan 'e stiennen ûnderbou fan it doksaal waarden ôfbrutsen. Tusken it koar en de koaromgong waard in trije meter hege wytkalke muorre oplutsen en it swier skeinde, 18 meter hege [[barok (stylperioade)|barokke]] Fredenhagen-alter waard ôfbrutsen om plak te meisjen foar in ienfâldige kalkstiennen altertafel mei dêr boppe in grut brûnzen krúsbyld. De krúsigingsgroep fan it Fredenhagen-alter krige in nij plak yn 'e koaromgong. Op 20 septimber 1959 waard it nije koar ynwijd. 

Tusken de beide tuorren waard in skatkeamer ynrjochte foar de út de Marienkirche fan [[Gdansk|Danzig]] ôfkomstige tsjerkeskat. Dizze tsjerkeskat krige yn 1993 in plak yn it St.-Annenmuseum. Boppe de skatkeamer waard in grutte oargelgalerij ynrjochte. It oargel sels waard net earder as yn 1968 ynboud.   

Oan 'e hân fan âlde ôfbylden en tekeningen waard yn 1980 de 30 meter hege [[dakruter]] wer rekonstruearre.

== Fresko's == 
Troch de hjittens fan 'e brân yn 1942 sprongen oeral yn 'e tsjerke stúklagen fuort. Dêrmei kamen op in soad plakken midsiuwske beskilderingen bleat te lizzen. Noch yn 'e oarloch waarden se foar in grut part dokumintearre. 

Yn 1948 waard troch Dietrich Fey útein set mei de restauraasje fan 'e goatyske fresko's. Hjirby wurke hy tegearre mei de Lübecker skilder Lothar Malskat, dy't al rillegau foar it grutste keunstferfalskersskandaal nei de Twadde Wrâldkriich soargje soe. Om't boppe yn it koar midsiuwske fresko's ûntbrieken, brocht Fey Malskat hjir neffens eigen ûntwerp fresko's yn 14e-iuwske styl fan hilligen oan. Saakkundigen bekritisearren syn wurk al yn 1951, mar earst yn 1952 bekende Malskat syn bedroch. Hjirfoar waarden Fey en Malskat beide yn 1954 troch it rjocht feroardiele ta finzenisstraffen. Efkes letter waarden de falske fresko's yn opdracht fan 'e biskop wer weiwosken. 

De foarstelling fan 'e [[Ferkundiging fan de Hear|Ferkundiging]] mei in ingel tusken twa pylders, dy't heech oan 'e noardlike muorre fan it tsjerkeskip is oanbrocht en yn 1951 as motyf foar postsegels brûkt waard, is net in kreaasje fan Malskat lykas dat fakentiden skreaun wurdt. Dizze foarstelling is in echt fresko út de 14e iuw en waard al yn 1944 oan 'e hân fan foto's dokumintearre.   

Lothar Malskat krige mei de roman &quot;Die Rättin&quot; fan [[Günter Grass]] ek in plakje yn 'e literatuer.

== Ynterieur ==
[[Ofbyld:Germany Luebeck St Mary baptismal font 1.jpg|thumb|260pxl|Doopfont]]
[[Ofbyld:Lübeck marienkirche innen2.jpg|thumb|260px|Ynterieur]]
[[Ofbyld:Lübeck Marienkirche Antwerpener Altar.jpg|thumb|260px|Antwerper retabel]]
[[Ofbyld:Overbeck Lamentatio.JPG|thumb|260px|Friedrich Overbeck's 'Beskrieming fan Kristus']]
De tsjerke waard ryklik mei jeften fan 'e stedsried, de gilden en foaroansteande famyljes begeunstige en oan 'e ein fan 'e midsiuwen telde de tsjerke 38 alters. Fan 'e âlde keunstwurken bleaune bewarre: 

* In út brûns getten doopfont út 1337. 
* De saneamde ''Darsow-Madonna'' út 1420, ferneamd nei de famylje Darsow dy't it byld oan 'e tsjerke skonk. Yn 1942 waard it byld swier skeind en út hûnderten stikjes wer gearstald en restaurearre. It byld krige yn 1989 it plak werom yn 'e tsjerke.
* Oan 'e noardlike muorre fan it koar is in 9,5 meter hege sakramintstoer út 1479.
* In fleugelalter fan Christian Swarte (1495), tsjintwurdich efter it haadalter.
* Yn 'e ''Gebetskapelle'' (noardlike koaromgong) in brûnzen grêfplaat fan Bernt Notke foar de famylje Hutterock (1505). 
* Fan it yn 1942 ferwoastge doksaal bleaune allinnich in bôge en in tal stienen bylden oer (Elisabeth mei Jehannes de Doper, Sint-Anne, de ingel Gabriël en Marije (Ferkundiging), Sint-Jehannes en Sint-Dorotéa). 
* Yn 'e koaromgong binne sânstiennen reliëfs út 1515 te sjen mei foarstellings út de lijensskiednis fan Kristus. Yn 'e list om it Lêste Nachtmiel is in mûs te sjen, dy't oan in tûke fan in roas gnabbet. It sechje is dat dyjinge dy't de mûs oanrekket nea werom komme sil yn Lübeck, of, ôfhinklik fan 'e ferzy, in soad lok hawwe sil.    
* Yn 'e ''Marientidenkapelle'' steane de resten fan 'e oarspronklike banken en it Antwerper Alter. 
* Ut 1505 stamt it houten Sint-Jehannesbyld fan Henning van der Heyde. 
* It stiennen Antoniusbyld datearret fan 1457 en waard skonken troch de riedshear Hermann Sundesbeke, dy't ek lid wie fan 'e Antonius-bruorskip. 
* Yn 'e ''Bürgermeisterkapelle'' fan 'e súdlike koaromgong bleaune dielen fan it oarspronklike goatyske stuoltme bewarre.
* Fan 'e [[Nazareners (keunst)|Nazarener]] skilder [[Johann Friedrich Overbeck|Friedrich Overbeck]] hinget ien fan syn wichtigste wurken yn 'e ''Gebetskapelle'' (noardlike koaromgong). It stelt it beskriemen fan Kristus foar. 
* De koarhekken binnen rekonstruksjes út resintere tiden. Yn 1959 waard de koarromte mei muorren fan 'e omgong ôfsletten, dy't yn 'e jierren 1990 wer ôfbrutsen waarden. De messing ûnderdielen binne foar it measte noch oarspronklik, wylst de houten dielen yn 1942 folslein ferlern gyngen en rekonstruearre wurde moasten.

==== Antwerper retabel ====
It Antwerper [[retabel]] yn 'e ''Marientidenkapelle'' waard yn 1518 boud en yn 1522 troch de keapman Johann Bone foar de kapel skonken. It retabel ferhuze regelmjittich fan plak. Yn 'e Twadde Wrâldkriich stie it yn 'e ''Briefkapelle'' en sa kaam it retabel ûnskansearre de oarloch troch. Op 26 skildere en fan hout sniene foarstellings wurdt it libben fan 'e hillige Maagd Marije toant.

Foar 1869 waarden de fleugels fan 'e [[predella]] mei legindes fan 'e persoanen út de stambeam fan Kristus ferwidere, yn stikken sage en ferkocht. Fjouwer dielen binne tsjintwurdich te finen yn it St. Annen-Museum, oare dielen kamen yn 'e ''Staatsgalerie Stuttgart'' en yn in partikuliere samling yn [[Stockholm]] telâne.

==== Grêfmonuminten ====
Yn 'e [[renêssânse]] en de barokke tiid kamen der jimmeroan mear [[Epitaaf|epitafen]] yn 'e tsjerke. De grêfmonuminten yn it middenskip wiene benammen fan hout, dy yn 'e sydskippen koene ek fan moarmer wêze. Oant yn 'e 20e iuw bleaune der 84 epitafen bewarre. Hast alle houten epitafen gyngen mei de brân yn 1942 ferlern. Fan 'e stienen grêfmonuminten yn 'e sydskippen bleaune der 17 bewarre, guon dêrfan lykwols tige skansearre.

==== Fredenhagen-alter ====
It barokke 18 meter hege heechalter, dat troch de keapman Thomas Fredenhagen jûn en troch de Anterwerper byldhouwer Thomas Fredenhagen makke waard, rekke by de bombardeminten yn 1942 slim skeind. It koe lykwols noch restaurearre wurde, mar nei in lange diskusje fan 1951 oant 1959 waard op oantrunen fan biskop Heinrich Meyer besletten it heechalter ôf te brekken en te ferfangen troch in ienfâldige altertafel. Inkelde stikken fan it heechalter steane hjoeddedei yn 'e koaromgong: de krúsigingsgroep, de moarmeren predella mei in reliëf fan it Lêste Jûnsmiel, de twa allegoaryske bylden fan it Leauwen en de Hope en it byld fan 'e opstiene Hear. Oare dielen binne opslein en de diskusje oer de winsklikens oft it alter, dat troch guon sjoen wurdt as in haadwurk fan barokke keunst, wer restaurearre wurde moat, is noch jimmeroan geande.

==== Oargels ====
Op it plak fan it yn 1942 op Palmpeakse ferbaarnde grutte oargel waard yn 1968 troch it oargelbedriuw Kemper &amp; Sohn it doedestiids grutste oargel fan 'e wrâld mei mechanyske spyltraktuer boud. It hat op fiif manualen en pedaal 100 registers mei 8.512 pipen; de langste piip mjit alve meter, de lytste is net grutter as in sigaret. De registertraktuer wurket elektrysk.

It oarspronklik út 1477 datearjende Totentanz-oargel oan 'e eastlike kant fan it noardlike dwersskip waard ek yn 1942 ferneatige. Neffens de ôfmjittings fan 1937 boude Kemper &amp; Sohn yn 'e jierren 1950 yn 'e noardlike koaromgong rjochting heechkoar in oargel, dat lykwols yn 1986 wer ferfongen wurde moast troch in ynstrumint fan 'e firma Führer út [[Wilhelmshaven]]. Dat oargel besit 56 registers (likernôch 5.000 pipen) op fjouwer manualen en pedaal. 

In tredde oargel dat ferneatige waard stie oant de brân op it eardere doksaal. Tsjintwurdich is in tredde oargel sûnt 1948 te finen yn 'e ''Briefkapelle''. Dit hûsoargel waard yn 1723 troch Johannes Schwarz boud en stamt oarspronklik út de Slotkapel fan it East-Prusyske Dönhoffstädt (tsjintwurdich it Poalske Drogosze). It barokke oargel docht tsjinst as de kapel yn 'e perioade fan jannewaris oant maart as wintertsjerke yn gebrûk is.

&lt;gallery&gt;
Lübeck St. Marien Kemper-Orgel (1).jpg|It grutte Kemper-oargel.
Lübeck Marienkirche Orgel (4).jpg|It Führer-oargel.
Lübeck Briefkapelle Orgel.jpg|It oargel fan de ''Briefkapelle''. 
&lt;/gallery&gt;
== Keppeling om utens ==
* {{de}} [https://www.st-marien-luebeck.de/ Side fan de Marienkirche]
* {{de}} [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/searchresults?isThumbnailFiltered=false&amp;query=marienkirche+L%C3%BCbeck Ofbylden op it webstee fan de Deutsche Digitale Bibliothek]
{{boarnen|boarnefernijing=
Dizze side is alhiel of foar in part in oersetting fan 'e Dútske Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [[:de:Marienkirche_(L%C3%BCbeck)|Marienkirche]]
----
{{Commonscat|St. Marien Lübeck}}
}}

{{DEFAULTSORT:Marienkirche (Lubeck)}}
[[Kategory:Lübeck]]
[[Kategory:Tsjerkegebou yn Sleeswyk-Holstein]]
[[Kategory:Bouwurk út 1150]]
[[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1173]]
[[Kategory:Bouwurk út 1173]]
[[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1277]]
[[Kategory:Bouwurk út 1351]]
[[Kategory:Bouwurk sloopt yn 1942]]
[[Kategory:Bouwurk út 1951]]</text>
      <sha1>0buv93k2gjr2v66i0t3xr4qpvs17cm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sleen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137031</id>
    <revision>
      <id>1232394</id>
      <parentid>1227107</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T18:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Galery */ - tkfl</comment>
      <origin>1232394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6056" sha1="eobtl36qu16cqlnodg4h11aiyqprdgo" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Sleen &lt;br&gt; ''Slien''
| ôfbylding                   = Raadhuis_Sleen.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 270
| ôfbyldingstekst             = It riedhûs fan 'e eardere gemeente Sleen
| wapen                       = [[Ofbyld:Sleen vlag.svg|border|100px]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Ofbyld:Sleen wapen.svg|100px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Drinte ynwenners|Sleen}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Drinte ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2024/11/kerncijfers-wijken-en-buurten-2023 Tabel: Befolking; moannesifers de gemeente en oaree regionale yndieling], 1 jannewaris 2023, Sintraal Buro foar de Statistyk, Foarburch/Hearlen&lt;/ref&gt;
| oerflak                     = 12,41 km² (12,4 km² lân, 0,01 km² wetter
| befolkingstichtens          = 182 /km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         = {{NEDf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[File:Flag of Drenthe.svg|border|20px]] [[Drinte]]&lt;br/&gt;[[File:Flag Overijssel.svg|border|20px]] [[Oerisel]]
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[File:Flag of Coevorden.svg|border|20px]] [[Coevorden]]
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| ferkearsieren               = 
| postkoade                   = 7841
| netnûmer                    = 0591
| tiidsône                    = [[UTC]] +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_46_24_N_6_48_07_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 46' NB, 6° 49' EL}}
| webside                     = [http://www.sleennu.nl/ www.sleennu.nl/]
| ôfbylding2                  = 	            
| ôfbyldingstekst2            =       
| ôfbylding3                  =  
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Drinte
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 46
| lat_sec                     = 24
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 48
| lon_sec                     = 7
| lon_dir                     = E
| ôfbylding99                 = Map - NL - Coevorden - Wijk 40 Sleen - Buurt 40 Sleen.svg
| ôfbyldingstekst99           = Lizzing fan Sleen yn 'e gemeente Coevorden
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}
'''Sleen''' ([[Nedersaksysk]]: ''Slien'') is in doarp en wie in eardere gemeente yn de [[Nederlân]]ske [[provinsje]] [[Drinte]]. It doarp wie oant [[1998]] it haadplak fan de eardere gemeente Sleen en waard yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling fan 1998 by de gemeente [[Coevorden]] foege. 

Sleen leit oan twa [[lange-ôfstân-kuierpaad|lange-ôfstân-kuierpaden]] it [[Piterpaad]] en it [[Drintepaad]] en grinzget oan it natuergebiet ''Sleenerzand'' fan likernôch 1600 bunder.

== Skiednis ==
De âldste spoaren fan bewenning komme fan sa'n 4500 jier ferlyn. Ut dy tiid komme de [[hunebêd]]en fan de omkriten. Letter wie Sleen it haadplak fan de [[dingspel]] [[Sudenfjild]]. Dat dingspel wie in rjochtgebiet dat bestie út de kerspels Sleen, [[Emmen]], [[Odoorn]], [[Zweeloo]], [[Oosterhesselen]], [[Dalen]], [[Schoonebeek]] en [[Roswinkel]]. Yn [[1518]] waard Sleen in eigen skoutamt en yn [[1819]] in eigen gemeente. De gemeente waard op [[1 jannewaris]] [[1998]] by de Coevorden foege.

De [[Friezen|Fries]] [[Gerlof Bontekoe]] wie fan [[1927]] oant [[1938]] [[boargemaster]] fan Sleen.

De [[Belgje|Belgyske]] [[striptekener]] [[Marc Sleen]] is eareboarger fan Sleen.

== Doarpstsjerke ==
{{apart|Doarpstsjerke (Sleen)}}
Sleen hat in grutte [[Tsjerkegebou|tsjerke]] mei trije beuken. De tsjerke stiet oan de âlde wei fan [[Grins (stêd)|Grins]] nei Coevorden. It [[Gotyk|goatyske]] [[koer (tsjerke)|koer]] ûntstie nei alle gedachten al yn de [[fjirtjinde iuw]]. De tsjerketoer is mei 68 meter hichte de heechste tsjerketoer fan Drinte. Nei't de spits yn [[1867]] ôfbaarnd wie, krige de toer in lantearnebekroaning, dy't yn [[1923]] troch de hjoeddeiske nullespits ferfongen waard. Yn [[1883]] waard de tsjerke folslein restaurearre.

== Eardere gemeentehûs ==
It gebou dat oant 1998 it gemeentehûs fan Sleen wie, wurdt no brûkt as multyfunksjoneel sintrum. De trouseal fan it [[ryksmonumint]] is noch wol yn gebrûk.

== Berne yn Sleen ==
* Roelof Klinkhamer, helte fan it [[Drintsk]]talige kabaretduo Harm en Roelof
* [[Salomo Polak]] (1879-1942)), ûndernimmer en politikus
* Reinder Gebbienus de Lange (1896-1943), kaptein, ridder Militêre Willems-Oarder
* [[Freerk Bos]] (1965), akteur
* [[Joël Voordewind]] (1965), politikus
* [[Peter Uneken]] (1972), fuotballer
* [[Marijn de Vries (hurdfytser)|Marijn de Vries]] (1978), hurdfytster, sjoernalist
* [[Klaas Wilting]] (1943), polysjeman, korrespondint, mediatrener, telefyzjepresentator en politikus
* [[Tim de Zeeuw]] (1956), astronoom
* [[Bart Woering]] (1991), fuotbaldoelman

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:-Hervormde_kerk.jpg|[[Doarpstsjerke (Sleen)|Tsjerke fan Sleen]]
Ofbyld:Molen_de_Hoop_Sleen.jpg|Mûne ''[[De Hoop (Sleen)|de Hoop]]'' yn Sleen
Ofbyld:Papelozekerk4.jpg|''[[De Papeloze kerk]]'' yn it bosk ''Sleenerzand''
Ofbyld:Raadhuis Sleen.jpg|Gemeentehûs fan de eardere gemeente Sleen
&lt;/gallery&gt;

== Keppeling om utens ==
* [https://www.coevorden.nl/ Gemeente Coevorden]
* [https://www.sleen.nu/ Webstee fan it doarp Sleen]
* [http://www.historischekerken.nl/Drenthe/Sleen.html Histoaryske tsjerken fan Drinte]
* [https://www.mfcdebrink.nl/ It eardere gemeentehûs, no multyfunksjoneel sintrum]
* [https://www.sleenermolen.nl/ Mûne fan Sleen]
{{Commonscat|Sleen}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}
{{Koördinaten|52_46_N_6_48_E_type:city_zoom:15_region:NL|52° 46' NB, 6° 48' EL}}

{{GemeenteCoevorden}}
[[Kategory:Plak yn Coevorden]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1819]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1998]]</text>
      <sha1>eobtl36qu16cqlnodg4h11aiyqprdgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flagge fan Koatstertille</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178837</id>
    <revision>
      <id>1232367</id>
      <parentid>1178832</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Burjkh</username>
        <id>57637</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eardere flagge */</comment>
      <origin>1232367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2139" sha1="4r3yjlb90fqqq7ysojgraqsz9qfxz3w" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Kootstertille_vlag.svg|thumb| Flagge fan Koatstertille]]
De '''flagge fan Koatstertille''' is de flagge fan it doarp [[Koatstertille]], yn de [[Fryslân|Fryske]] gemeente [[Achtkarspelen]]. De flagge waard yn [[2005]] registrearre. 

It ûntwerp is fan de [[Fryske Rie foar Heraldyk]].

== Beskriuwing ==
De beskriuwing fan de flagge is:

''Fiif like heege horizontale strepen fan wyt en blau, mei oan de broekside yn de boppeste twa wite banen in reade merlet, pleatse op 1/10 flaggelingte fanôf de broekside,''

De kleuren komme út it [[wapen fan Koatstertille]].

== Symbolyk ==

* Blauwe banen: ferwizing nei it [[Prinses Margrietkanaal]].
* Reade merletten: de reade kleur is oernommen út it [[wapen fan Achtkarspelen]].

== Eardere flagge ==
[[Ofbyld:Kootstertille_afgewezen_vlagvoorstel_1999.svg|thumb| Flagge fan Koatstertille]]
Yn 1999 is in eardere flagge registrearre en yn 2001 is dizze ôfkarre.

=== Beskriuwing ===
De beskriuwing fan dy flagge is:

''Yn wyt in blauwe broekingstrijehoeke, reitsjend oan it midden fan de flagge, belein mei in giele fjouwerblêdige skipsskroef mei in diameter gelyk oan 1/4 fan de flaggehichte; yn de flecht in swarte brutsen broekkeper wêr fan de fuorten de boppe- en ûnderkant fan de flagge yn trije like lange stikken ferdield; de top fan de keper brutsen yn de rjochting fan de flaggediagonalen en reitsjend oan de flechtside op 1/3 en 2/3 flaggehichte.''

De kleuren komme út it eardere wapen fan Koatstertille.

=== Symbolyk ===
* Blauwe broekingstrijehoeke: ferwiist nei it [[Prinses Margrietkanaal]].
* Skipsskroef: symboal faor de skipsbou en -feart yn it kanaal.
* Brutsen swarte keper: symboal foar de beweechbere brêge.
* Kleurstelling: swarte en wyt komme út it wapen fan [[De Koaten]].
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:Kooten wapen.svg|[[Wapen fan De Koaten]]
&lt;/gallery&gt;

== Sjoch ek ==
&lt;gallery&gt;
Ofbyld:Koatstertille wapen.svg|link=Bestand:Koatstertille_wapen.svg|alt=Wapen van Kootstertille|[[Wapen fan Koatstertille]]
Ofbyld:Flag of Achtkarspelen.svg|[[Flagge fan Achtkarspelen]]
&lt;/gallery&gt;
[[Kategory:Pleatslike flagge yn Fryslân|Koatstertille]]
[[Kategory:Koatstertille]]</text>
      <sha1>4r3yjlb90fqqq7ysojgraqsz9qfxz3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wrâldkampioenskip fuotbal 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>186242</id>
    <revision>
      <id>1232417</id>
      <parentid>1232325</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SencBorz</username>
        <id>50363</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>bywurke</comment>
      <origin>1232417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22547" sha1="d1n5vh1t1qtbqwm8pzxvepd73vtp351" xml:space="preserve">{{aktueelsport}}
{{Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje
| namme                       = FIFA wrâldkampioenskip fuotbal 2026&lt;br /&gt;2026 FIFA World Cup
| gastlân                     = {{USAf}}&lt;br&gt;{{CANf}}&lt;br&gt;{{MEXf}}
| kampioen                    = 
| ôfbylding                   = 2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| iepeningswedstryd           = [[11 juny]] [[2026]]
| finale                      = [[19 july]] [[2026]]
| tiims                       = 48
| stadions                    = 16
| foarige                     = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2022|2022]]
| folgjende                   = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2030|2030]]
| wedstriden                  = 
| doelpunten                  =
| besikers                    = 
| topskoarder(s)              = 
| beste spiler                = 
| beste doelman               = 
}}
It '''Wrâldkampioenskip fuotbal 2026''' sil de 23e edysje wêze fan 'e FIFA Wrâldbeker, organisearre troch [[FIFA]], en sil spile wurde yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Meksiko. It toernoai sil plakfine yn 11 stêden yn 'e Feriene Steaten, twa yn Kanada, en trije yn Meksiko. It sil spile wurde fan 11 juny oant 19 july. 48 teams sille meidwaan. De gaststêd waard keazen op 13 juny 2018 yn Moskou, Ruslân, en fersloech Marokko yn 'e bod om de FIFA Wrâldbeker 2026 te organisearjen. &lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/sport/football/44464913 World Cup 2026: Canada, US &amp; Mexico joint bid wins right to host tournament]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37518625/us-mexico-canada-officially-launch-bid-co-host-2026-world-cup U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup]&lt;/ref&gt;

{{clear}}
== Stadions ==
===Kanada===
{{Posysjekaart+ |Kanada |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Kanada |lat=49.276389 |lon=-123.111944 |label=BC Place|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Kanada |lat=43.632778 |lon=-79.418611 |label=BMO|position=top}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[Vancouver]]&lt;br&gt;([[Britsk-Kolumbia]])
| [[BC Place Stadium]]
| [[Ofbyld:BCplace stadium.jpg|100px]]
|54.500
|-
| [[Toronto]]&lt;br&gt;([[Ontario]])
| [[BMO Field]]
| [[Ofbyld:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|100px]]
|30.000
|}
{{clear}}
===Feriene Steaten===
{{Posysjekaart+ |Feriene Steaten |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=40.813528 |lon=-74.074361 |label=MetLife|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.953 |lon=-118.339 |label=SoFi|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=32.747778 |lon=-97.092778 |label=AT&amp;T|position=bottom}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.048889 |lon=-94.483889 |label=Arrowhead|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=29.684722 |lon=-95.410833 |label=NRG|position=bottom}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=37.403 |lon=-121.97 |label=Levi's|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=47.616667 |lon=-122.316667|label=Lumen|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.755556 |lon=-84.4|label=Mercedes|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=42.090833 |lon=-71.264444|label=Gilette|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=25.957919 |lon=-80.238842|label=Hard Rock|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.900833 |lon=-75.1675|label=Lincoln|position=left}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]&lt;br&gt;([[Nij-Jersey]])
| [[MetLife Stadium]]
| [[Ofbyld:New Meadowlands Stadium Mezz Corner.jpg|100px]]
|82.500
|-
| [[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]&lt;br&gt;([[Kalifornje]])
| [[SoFi Stadium]]
| [[Ofbyld:SoFi Stadium 2021.jpg|100px]]
|70.240
|-
| [[Arlington (Teksas)|Arlington]]&lt;br&gt;([[Teksas]])
| [[AT&amp;T Stadium]]
| [[Ofbyld:Cowboys stadium.JPG|100px]]
|80.000
|-
| [[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]&lt;br&gt;([[Missoery]])
| [[Arrowhead Stadium]]
| [[Ofbyld:Arrowhead Stadium 2010.JPG|100px]]
|76.416
|-
| [[Houston]]&lt;br&gt;([[Teksas]])
| [[NRG Stadium]]
| [[Ofbyld:Reliantstadium.jpg|100px]]
|72.220
|-
| [[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]&lt;br&gt;([[Kalifornje]])
| [[Levi's Stadium]]
| [[Ofbyld:Levi's Stadium in February 2016 prior to Super Bowl 50 (24398261729).jpg|100px]]
|68.500
|-
| [[Seattle]]&lt;br&gt;([[Washington (steat)|Washington]])
| [[Lumen Field]]
| [[Ofbyld:QwestFieldPano.jpg|100px]]
|69.000
|-
| [[Atlanta]]&lt;br&gt;([[Georgia]])
| [[Mercedes-Benz Stadium]]
| [[Ofbyld:Mercedes Benz Stadium time lapse capture 2017-08-13.jpg|100px]]
|71.000
|-
| [[Foxborough]]&lt;br&gt;([[Massachusetts]])
| [[Gillette Stadium]]
| [[Ofbyld:Gillette Stadium (Top View).jpg|100px]]
|65.878
|-
| [[Miami]]&lt;br&gt;([[Floarida]])
| [[Hard Rock Stadium]]
| [[Ofbyld:Dolphinstadiumint.JPG|100px]]
|64.767
|-
| [[Philadelphia]]&lt;br&gt;([[Pennsylvania]])
| [[Lincoln Financial Field]]
| [[Ofbyld:Philly (45).JPG|100px]]
|69.796
|}

===Meksiko===
{{Posysjekaart+ |Meksiko |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=19.302778 |lon=-99.150556 |label=Azteca|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=20.681667 |lon=-103.462778 |label=Akron|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=25.669167 |lon=-100.244444 |label=BBVA|position=bottom}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[Meksiko-Stêd]]
| [[Estadio Azteca]]
| [[Ofbyld:Azteca entrance.jpg|100px]]
| 87.523
|-
| [[Zapopan]]&lt;br&gt;([[Jalisco]])
| [[Estadio Akron]]
| [[Ofbyld:Estadio Omnilife Chivas.jpg|100px]]
| 49.850
|-
| [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]&lt;br&gt;([[Nuevo León]])
| [[Estadio BBVA]]
| [[Ofbyld:Estadio BBVA Bancomer (1).jpg|100px]]
| 53.500
|}


== Groepen ==
''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 32.''

{{Kolommen4
|Kolom1=
; Groep A
* {{MEXf}}
* {{RSAf}}
* {{KORf}}
* {{CZEf}}
; Groep B
* {{CANf}}
* {{BIHf}}
* {{QATf}}
* {{SUIf}}
; Groep C 
* {{BRAf}}
* {{MARf}}
* {{HAIf}}
* {{SCOf}}
|Kolom2=
; Groep D 
* {{USAf}}
* {{PARf}}
* {{AUSf}}
* {{TURf}}
; Groep E 
* {{GERf}}
* [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
* {{CIVf}}
* {{ECUf}}
; Groep F 
* {{NEDf}}
* {{JPNf}}
* {{SWEf}}
* {{TUNf}}
|Kolom3=
; Groep G 
* {{BELf}}
* {{EGYf}}
* {{IRIf}}
* {{NZLf}}
; Groep H 
* {{ESPf}}
* {{CPVf}}
* {{URUf}}
* {{KSAf}}
; Groep I
* {{FRAf}}
* {{SENf}}
* {{IRQf}}
* {{NORf}}
|Kolom4=
; Groep J
* {{ARGf}}
* {{ALGf}}
* {{AUTf}}
* {{JORf}}
; Groep K
* {{PORf}}
* {{CODf}}
* {{UZBf}}
* {{COLf}}
; Groep L
* {{ENGf}}
* {{CROf}}
* {{GHAf}}
* {{PANf}}
}}

== Groepsfaze ==
=== Groep A ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''11 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{MEXf}}'''
| {{RSAf}}
| '''2 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''11 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{KORf}}'''
| {{CZEf}}
| '''2 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
| {{CZEf}}
| {{RSAf}}
| '''1 - 1 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
| {{MEXf}}
| {{KORf}}
| '''1 - 0 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{CZEf}}
| {{MEXf}}
| ''' -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{RSAf}}
| {{KORf}}
| ''' -  '''
|}

=== Groep B ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
| {{CANf}}
| {{BIHf}}
| '''1 - 1'''
|- 
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
| {{QATf}}
| {{SUIf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
| {{SUIf}}
| {{BIHf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
| {{CANf}}
| {{QATf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{SUIf}}
| {{CANf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{BIHf}}
| {{QATf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep C ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''13 juny''&lt;/small&gt;
| {{BRAf}}
| {{MARf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''13 juny''&lt;/small&gt;
| {{HAIf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{SCOf}}'''
| '''0 - 1''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{SCOf}}
| {{MARf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{BRAf}}
| {{HAIf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{SCOf}}
| {{BRAf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{MARf}}
| {{HAIf}}
|}

=== Groep D ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{USAf}}'''
| {{PARf}}
| '''4 - 1''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{AUSf}}'''
| {{TURf}}
| '''2 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{USAf}}
| {{AUSf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{TURf}}
| {{PARf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{TURf}}
| {{USAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{PARf}}
| {{AUSf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep E ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{GERf}}'''
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| '''7 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{CIVf}}'''
| {{ECUf}}
| '''1 - 0'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{GERf}}
| {{CIVf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{ECUf}}
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| {{CIVf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{ECUf}}
| {{GERf}}
|}

=== Groep F ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
| {{NEDf}}
| {{JPNf}}
| '''2 - 2'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{SWEf}}'''
| {{TUNf}}
| '''5 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{NEDf}}
| {{SWEf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{TUNf}}
| {{JPNf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
|{{JPNf}}
|{{SWEf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{TUNf}}
| {{NEDf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep G ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{BELf}}
| {{EGYf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{IRIf}}
| {{NZLf}}
| '''2 - 2'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{BELf}}
| {{IRIf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{NZLf}}
| {{EGYf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{EGYf}}
| {{IRIf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{NZLf}}
| {{BELf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep H ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{ESPf}}
| {{CPVf}}
| '''0 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{KSAf}}
| {{URUf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{ESPf}}
| {{KSAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{URUf}}
| {{CPVf}}
|'''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{CPVf}}
| {{KSAf}}
|'''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{URUf}}
| {{ESPf}}
|'''  -  '''
|}

=== Groep I ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{FRAf}}'''
| {{SENf}}
|'''4 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
| {{IRQf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{NORf}}'''
|'''1 - 4'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{FRAf}}
| {{IRQf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{NORf}}
| {{SENf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{NORf}}
| {{FRAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{SENf}}
| {{IRQf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep J ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{ARGf}}'''
| {{ALGf}}
|'''3 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{AUTf}}'''
| {{JORf}}
|'''3 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{ARGf}}
| {{AUTf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{JORf}}
| {{ALGf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{ALGf}}
| {{AUTf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{JORf}}
| {{ARGf}}
|''' - '''
|}

=== Groep K ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{PORf}}
| {{CODf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{UZBf}}
| {{COLf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{PORf}}
| {{UZBf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{COLf}}
| {{CODf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{COLf}}
| {{PORf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{CODf}}
| {{UZBf}}
| ''' - '''
|}

=== Groep L ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{ENGf}}
| {{CROf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{GHAf}}
| {{PANf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{ENGf}}
| {{GHAf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{PANf}}
| {{CROf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{PANf}}
| {{ENGf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelpia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{CROf}}
| {{GHAf}}
| ''' - '''
|}

=== Klassearring nûmers trije===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=150|Team
!width=20|Wed
!width=20|W
!width=20|G
!width=20|V
!width=20|Foar
!width=20|Tsjin
!width=20|DoelS
!width=20|Pnt.
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|}

== Knock-outfase ==
&lt;small&gt;''* tusken heakjes de útslach nei strafskoppen''&lt;/small&gt;
{{Wedstrydskema lêste 32
| RD1 = Lêste 32
| RD2 = Achtste finale
| RD3 = Kwartfinale
| RD4 = Heale finale
| RD5 = Finale
&lt;!-- selbreedte --&gt;
| team-width  = 175
| score-width = 50
&lt;!-- Lêste 32 --&gt;
| RD1-seed01 = 
| RD1-team01 = 
| RD1-score01= 
| RD1-seed02 = 
| RD1-team02 = 
| RD1-score02= 

| RD1-seed03 = 
| RD1-team03 = 
| RD1-score03= 
| RD1-seed04 = 
| RD1-team04 = 
| RD1-score04= 

| RD1-seed05 = 
| RD1-team05 = 
| RD1-score05= 
| RD1-seed06 = 
| RD1-team06 = 
| RD1-score06= 

| RD1-seed07 = 
| RD1-team07 = 
| RD1-score07= 
| RD1-seed08 = 
| RD1-team08 = 
| RD1-score08= 

| RD1-seed09 = 
| RD1-team09 = 
| RD1-score09= 
| RD1-seed10 = 
| RD1-team10 = 
| RD1-score10= 

| RD1-seed11 = 
| RD1-team11 = 
| RD1-score11= 
| RD1-seed12 = 
| RD1-team12 = 
| RD1-score12= 

| RD1-seed13 = 
| RD1-team13 = 
| RD1-score13= 
| RD1-seed14 = 
| RD1-team14 = 
| RD1-score14= 

| RD1-seed15 = 
| RD1-team15 = 
| RD1-score15= 
| RD1-seed16 = 
| RD1-team16 = 
| RD1-score16= 

| RD1-seed17 = 
| RD1-team17 = 
| RD1-score17= 
| RD1-seed18 = 
| RD1-team18 = 
| RD1-score18= 

| RD1-seed19 = 
| RD1-team19 = 
| RD1-score19= 
| RD1-seed20 = 
| RD1-team20 = 
| RD1-score20= 

| RD1-seed21 = 
| RD1-team21 = 
| RD1-score21= 
| RD1-seed22 = 
| RD1-team22 = 
| RD1-score22= 

| RD1-seed23 = 
| RD1-team23 = 
| RD1-score23= 
| RD1-seed24 = 
| RD1-team24 = 
| RD1-score24= 

| RD1-seed25 = 
| RD1-team25 = 
| RD1-score25= 
| RD1-seed26 = 
| RD1-team26 = 
| RD1-score26= 

| RD1-seed27 = 
| RD1-team27 = 
| RD1-score27= 
| RD1-seed28 = 
| RD1-team28 = 
| RD1-score28= 

| RD1-seed29 = 
| RD1-team29 = 
| RD1-score29= 
| RD1-seed30 = 
| RD1-team30 = 
| RD1-score30= 

| RD1-seed31 = 
| RD1-team31 = 
| RD1-score31= 
| RD1-seed32 = 
| RD1-team32 = 
| RD1-score32= 
&lt;!-- Achtste finales --&gt;
| RD2-seed01 = 
| RD2-team01 = 
| RD2-score01= 
| RD2-seed02 = 
| RD2-team02 = 
| RD2-score02= 

| RD2-seed03 = 
| RD2-team03 = 
| RD2-score03= 
| RD2-seed04 = 
| RD2-team04 = 
| RD2-score04= 

| RD2-seed05 = 
| RD2-team05 = 
| RD2-score05= 
| RD2-seed06 = 
| RD2-team06 = 
| RD2-score06= 

| RD2-seed07 = 
| RD2-team07 = 
| RD2-score07= 
| RD2-seed08 = 
| RD2-team08 = 
| RD2-score08= 

| RD2-seed09 = 
| RD2-team09 = 
| RD2-score09= 
| RD2-seed10 = 
| RD2-team10 = 
| RD2-score10= 

| RD2-seed11 = 
| RD2-team11 = 
| RD2-score11= 
| RD2-seed12 = 
| RD2-team12 = 
| RD2-score12= 

| RD2-seed13 = 
| RD2-team13 = 
| RD2-score13= 
| RD2-seed14 = 
| RD2-team14 = 
| RD2-score14= 

| RD2-seed15 = 
| RD2-team15 = 
| RD2-score15= 
| RD2-seed16 = 
| RD2-team16 = 
| RD2-score16= 
&lt;!-- kwartfinales --&gt;
| RD3-seed01 = 
| RD3-team01 = 
| RD3-score01= 
| RD3-seed02 = 
| RD3-team02 = 
| RD3-score02= 

| RD3-seed03 = 
| RD3-team03 = 
| RD3-score03= 
| RD3-seed04 = 
| RD3-team04 = 
| RD3-score04= 

| RD3-seed05 = 
| RD3-team05 = 
| RD3-score05= 
| RD3-seed06 = 
| RD3-team06 = 
| RD3-score06= 

| RD3-seed07 = 
| RD3-team07 = 
| RD3-score07= 
| RD3-seed08 = 
| RD3-team08 = 
| RD3-score08= 
&lt;!-- Heale finales --&gt;
| RD4-seed01 = 
| RD4-team01 = 
| RD4-score01= 
| RD4-seed02 = 
| RD4-team02 = 
| RD4-score02= 

| RD4-seed03 = 
| RD4-team03 = 
| RD4-score03= 
| RD4-seed04 = 
| RD4-team04 = 
| RD4-score04= 
&lt;!-- Finale --&gt;
| RD5-seed01 = 
| RD5-team01 = 
| RD5-score01= 
| RD5-seed02 = 
| RD5-team02 = 
| RD5-score02= 
}}

== Keppeling om utens ==
* [http://fifa.com/worldcup/index.html Offisjele webside fan de FIFA]

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
{{Commonscat|FIFA World Cup 2026}}
}}
{{Navigaasje Wrâldkampioenskip fuotbal}}

[[Kategory:Wrâldkampioenskip fuotbal|2026]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>d1n5vh1t1qtbqwm8pzxvepd73vtp351</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232418</id>
      <parentid>1232417</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SencBorz</username>
        <id>50363</id>
      </contributor>
      <comment>bywurke</comment>
      <origin>1232418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22705" sha1="4m1ya99vr9qcg96nxv8fxwgq6v45ije" xml:space="preserve">{{aktueelsport}}
{{Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje
| namme                       = FIFA wrâldkampioenskip fuotbal 2026&lt;br /&gt;2026 FIFA World Cup
| gastlân                     = {{USAf}}&lt;br&gt;{{CANf}}&lt;br&gt;{{MEXf}}
| kampioen                    = 
| ôfbylding                   = 2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| iepeningswedstryd           = [[11 juny]] [[2026]]
| finale                      = [[19 july]] [[2026]]
| tiims                       = 48
| stadions                    = 16
| foarige                     = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2022|2022]]
| folgjende                   = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2030|2030]]
| wedstriden                  = 
| doelpunten                  =
| besikers                    = 
| topskoarder(s)              = 
| beste spiler                = 
| beste doelman               = 
}}
It '''Wrâldkampioenskip fuotbal 2026''' sil de 23e edysje wêze fan 'e FIFA Wrâldbeker, organisearre troch [[FIFA]], en sil spile wurde yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Meksiko. It toernoai sil plakfine yn 11 stêden yn 'e Feriene Steaten, twa yn Kanada, en trije yn Meksiko. It sil spile wurde fan 11 juny oant 19 july. 48 teams sille meidwaan. De gaststêd waard keazen op 13 juny 2018 yn Moskou, Ruslân, en fersloech Marokko yn 'e bod om de FIFA Wrâldbeker 2026 te organisearjen. &lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/sport/football/44464913 World Cup 2026: Canada, US &amp; Mexico joint bid wins right to host tournament]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37518625/us-mexico-canada-officially-launch-bid-co-host-2026-world-cup U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup]&lt;/ref&gt;

{{clear}}
== Stadions ==
===Kanada===
{{Posysjekaart+ |Kanada |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Kanada |lat=49.276389 |lon=-123.111944 |label=BC Place|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Kanada |lat=43.632778 |lon=-79.418611 |label=BMO|position=top}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[Vancouver]]&lt;br&gt;([[Britsk-Kolumbia]])
| [[BC Place Stadium]]
| [[Ofbyld:BCplace stadium.jpg|100px]]
|54.500
|-
| [[Toronto]]&lt;br&gt;([[Ontario]])
| [[BMO Field]]
| [[Ofbyld:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|100px]]
|30.000
|}
{{clear}}
===Feriene Steaten===
{{Posysjekaart+ |Feriene Steaten |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=40.813528 |lon=-74.074361 |label=MetLife|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.953 |lon=-118.339 |label=SoFi|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=32.747778 |lon=-97.092778 |label=AT&amp;T|position=bottom}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.048889 |lon=-94.483889 |label=Arrowhead|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=29.684722 |lon=-95.410833 |label=NRG|position=bottom}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=37.403 |lon=-121.97 |label=Levi's|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=47.616667 |lon=-122.316667|label=Lumen|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.755556 |lon=-84.4|label=Mercedes|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=42.090833 |lon=-71.264444|label=Gilette|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=25.957919 |lon=-80.238842|label=Hard Rock|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.900833 |lon=-75.1675|label=Lincoln|position=left}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]&lt;br&gt;([[Nij-Jersey]])
| [[MetLife Stadium]]
| [[Ofbyld:New Meadowlands Stadium Mezz Corner.jpg|100px]]
|82.500
|-
| [[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]&lt;br&gt;([[Kalifornje]])
| [[SoFi Stadium]]
| [[Ofbyld:SoFi Stadium 2021.jpg|100px]]
|70.240
|-
| [[Arlington (Teksas)|Arlington]]&lt;br&gt;([[Teksas]])
| [[AT&amp;T Stadium]]
| [[Ofbyld:Cowboys stadium.JPG|100px]]
|80.000
|-
| [[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]&lt;br&gt;([[Missoery]])
| [[Arrowhead Stadium]]
| [[Ofbyld:Arrowhead Stadium 2010.JPG|100px]]
|76.416
|-
| [[Houston]]&lt;br&gt;([[Teksas]])
| [[NRG Stadium]]
| [[Ofbyld:Reliantstadium.jpg|100px]]
|72.220
|-
| [[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]&lt;br&gt;([[Kalifornje]])
| [[Levi's Stadium]]
| [[Ofbyld:Levi's Stadium in February 2016 prior to Super Bowl 50 (24398261729).jpg|100px]]
|68.500
|-
| [[Seattle]]&lt;br&gt;([[Washington (steat)|Washington]])
| [[Lumen Field]]
| [[Ofbyld:QwestFieldPano.jpg|100px]]
|69.000
|-
| [[Atlanta]]&lt;br&gt;([[Georgia]])
| [[Mercedes-Benz Stadium]]
| [[Ofbyld:Mercedes Benz Stadium time lapse capture 2017-08-13.jpg|100px]]
|71.000
|-
| [[Foxborough]]&lt;br&gt;([[Massachusetts]])
| [[Gillette Stadium]]
| [[Ofbyld:Gillette Stadium (Top View).jpg|100px]]
|65.878
|-
| [[Miami]]&lt;br&gt;([[Floarida]])
| [[Hard Rock Stadium]]
| [[Ofbyld:Dolphinstadiumint.JPG|100px]]
|64.767
|-
| [[Philadelphia]]&lt;br&gt;([[Pennsylvania]])
| [[Lincoln Financial Field]]
| [[Ofbyld:Philly (45).JPG|100px]]
|69.796
|}

===Meksiko===
{{Posysjekaart+ |Meksiko |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=19.302778 |lon=-99.150556 |label=Azteca|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=20.681667 |lon=-103.462778 |label=Akron|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=25.669167 |lon=-100.244444 |label=BBVA|position=bottom}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[Meksiko-Stêd]]
| [[Estadio Azteca]]
| [[Ofbyld:Azteca entrance.jpg|100px]]
| 87.523
|-
| [[Zapopan]]&lt;br&gt;([[Jalisco]])
| [[Estadio Akron]]
| [[Ofbyld:Estadio Omnilife Chivas.jpg|100px]]
| 49.850
|-
| [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]&lt;br&gt;([[Nuevo León]])
| [[Estadio BBVA]]
| [[Ofbyld:Estadio BBVA Bancomer (1).jpg|100px]]
| 53.500
|}


== Groepen ==
''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 32.''

{{Kolommen4
|Kolom1=
; Groep A
* {{MEXf}}
* {{RSAf}}
* {{KORf}}
* {{CZEf}}
; Groep B
* {{CANf}}
* {{BIHf}}
* {{QATf}}
* {{SUIf}}
; Groep C 
* {{BRAf}}
* {{MARf}}
* {{HAIf}}
* {{SCOf}}
|Kolom2=
; Groep D 
* {{USAf}}
* {{PARf}}
* {{AUSf}}
* {{TURf}}
; Groep E 
* {{GERf}}
* [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
* {{CIVf}}
* {{ECUf}}
; Groep F 
* {{NEDf}}
* {{JPNf}}
* {{SWEf}}
* {{TUNf}}
|Kolom3=
; Groep G 
* {{BELf}}
* {{EGYf}}
* {{IRIf}}
* {{NZLf}}
; Groep H 
* {{ESPf}}
* {{CPVf}}
* {{URUf}}
* {{KSAf}}
; Groep I
* {{FRAf}}
* {{SENf}}
* {{IRQf}}
* {{NORf}}
|Kolom4=
; Groep J
* {{ARGf}}
* {{ALGf}}
* {{AUTf}}
* {{JORf}}
; Groep K
* {{PORf}}
* {{CODf}}
* {{UZBf}}
* {{COLf}}
; Groep L
* {{ENGf}}
* {{CROf}}
* {{GHAf}}
* {{PANf}}
}}

== Groepsfaze ==
=== Groep A ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''11 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{MEXf}}'''
| {{RSAf}}
| '''2 – 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''11 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{KORf}}'''
| {{CZEf}}
| '''2 – 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
| {{CZEf}}
| {{RSAf}}
| '''1 – 1 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| {{MEXf}}
| {{KORf}}
| '''1 – 0 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{CZEf}}
| {{MEXf}}
| ''' –  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{RSAf}}
| {{KORf}}
| ''' –  '''
|}

=== Groep B ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
| {{CANf}}
| {{BIHf}}
| '''1 - 1'''
|- 
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
| {{QATf}}
| {{SUIf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| {{SUIf}}
| {{BIHf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| {{CANf}}
| {{QATf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{SUIf}}
| {{CANf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{BIHf}}
| {{QATf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep C ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''13 juny''&lt;/small&gt;
| {{BRAf}}
| {{MARf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''13 juny''&lt;/small&gt;
| {{HAIf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{SCOf}}'''
| '''0 - 1''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{SCOf}}
| {{MARf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{BRAf}}
| {{HAIf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{SCOf}}
| {{BRAf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{MARf}}
| {{HAIf}}
|}

=== Groep D ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{USAf}}'''
| {{PARf}}
| '''4 - 1''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{AUSf}}'''
| {{TURf}}
| '''2 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{USAf}}
| {{AUSf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{TURf}}
| {{PARf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{TURf}}
| {{USAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{PARf}}
| {{AUSf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep E ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{GERf}}'''
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| '''7 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{CIVf}}'''
| {{ECUf}}
| '''1 - 0'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{GERf}}
| {{CIVf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{ECUf}}
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| {{CIVf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{ECUf}}
| {{GERf}}
|}

=== Groep F ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
| {{NEDf}}
| {{JPNf}}
| '''2 - 2'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{SWEf}}'''
| {{TUNf}}
| '''5 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{NEDf}}
| {{SWEf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{TUNf}}
| {{JPNf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
|{{JPNf}}
|{{SWEf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{TUNf}}
| {{NEDf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep G ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{BELf}}
| {{EGYf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{IRIf}}
| {{NZLf}}
| '''2 - 2'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{BELf}}
| {{IRIf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{NZLf}}
| {{EGYf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{EGYf}}
| {{IRIf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{NZLf}}
| {{BELf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep H ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{ESPf}}
| {{CPVf}}
| '''0 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{KSAf}}
| {{URUf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{ESPf}}
| {{KSAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{URUf}}
| {{CPVf}}
|'''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{CPVf}}
| {{KSAf}}
|'''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{URUf}}
| {{ESPf}}
|'''  -  '''
|}

=== Groep I ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{FRAf}}'''
| {{SENf}}
|'''4 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
| {{IRQf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{NORf}}'''
|'''1 - 4'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{FRAf}}
| {{IRQf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{NORf}}
| {{SENf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{NORf}}
| {{FRAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{SENf}}
| {{IRQf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep J ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{ARGf}}'''
| {{ALGf}}
|'''3 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{AUTf}}'''
| {{JORf}}
|'''3 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{ARGf}}
| {{AUTf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{JORf}}
| {{ALGf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{ALGf}}
| {{AUTf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{JORf}}
| {{ARGf}}
|''' - '''
|}

=== Groep K ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{PORf}}
| {{CODf}}
|'''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{UZBf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{COLf}}'''
|'''1 - 3'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{PORf}}
| {{UZBf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{COLf}}
| {{CODf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{COLf}}
| {{PORf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{CODf}}
| {{UZBf}}
| ''' - '''
|}

=== Groep L ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{ENGf}}'''
| {{CROf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''4 - 2'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{GHAf}}'''
| {{PANf}}
| '''1 - 0 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{ENGf}}
| {{GHAf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{PANf}}
| {{CROf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{PANf}}
| {{ENGf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelpia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{CROf}}
| {{GHAf}}
| ''' - '''
|}

=== Klassearring nûmers trije===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=150|Team
!width=20|Wed
!width=20|W
!width=20|G
!width=20|V
!width=20|Foar
!width=20|Tsjin
!width=20|DoelS
!width=20|Pnt.
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|}

== Knock-outfase ==
&lt;small&gt;''* tusken heakjes de útslach nei strafskoppen''&lt;/small&gt;
{{Wedstrydskema lêste 32
| RD1 = Lêste 32
| RD2 = Achtste finale
| RD3 = Kwartfinale
| RD4 = Heale finale
| RD5 = Finale
&lt;!-- selbreedte --&gt;
| team-width  = 175
| score-width = 50
&lt;!-- Lêste 32 --&gt;
| RD1-seed01 = 
| RD1-team01 = 
| RD1-score01= 
| RD1-seed02 = 
| RD1-team02 = 
| RD1-score02= 

| RD1-seed03 = 
| RD1-team03 = 
| RD1-score03= 
| RD1-seed04 = 
| RD1-team04 = 
| RD1-score04= 

| RD1-seed05 = 
| RD1-team05 = 
| RD1-score05= 
| RD1-seed06 = 
| RD1-team06 = 
| RD1-score06= 

| RD1-seed07 = 
| RD1-team07 = 
| RD1-score07= 
| RD1-seed08 = 
| RD1-team08 = 
| RD1-score08= 

| RD1-seed09 = 
| RD1-team09 = 
| RD1-score09= 
| RD1-seed10 = 
| RD1-team10 = 
| RD1-score10= 

| RD1-seed11 = 
| RD1-team11 = 
| RD1-score11= 
| RD1-seed12 = 
| RD1-team12 = 
| RD1-score12= 

| RD1-seed13 = 
| RD1-team13 = 
| RD1-score13= 
| RD1-seed14 = 
| RD1-team14 = 
| RD1-score14= 

| RD1-seed15 = 
| RD1-team15 = 
| RD1-score15= 
| RD1-seed16 = 
| RD1-team16 = 
| RD1-score16= 

| RD1-seed17 = 
| RD1-team17 = 
| RD1-score17= 
| RD1-seed18 = 
| RD1-team18 = 
| RD1-score18= 

| RD1-seed19 = 
| RD1-team19 = 
| RD1-score19= 
| RD1-seed20 = 
| RD1-team20 = 
| RD1-score20= 

| RD1-seed21 = 
| RD1-team21 = 
| RD1-score21= 
| RD1-seed22 = 
| RD1-team22 = 
| RD1-score22= 

| RD1-seed23 = 
| RD1-team23 = 
| RD1-score23= 
| RD1-seed24 = 
| RD1-team24 = 
| RD1-score24= 

| RD1-seed25 = 
| RD1-team25 = 
| RD1-score25= 
| RD1-seed26 = 
| RD1-team26 = 
| RD1-score26= 

| RD1-seed27 = 
| RD1-team27 = 
| RD1-score27= 
| RD1-seed28 = 
| RD1-team28 = 
| RD1-score28= 

| RD1-seed29 = 
| RD1-team29 = 
| RD1-score29= 
| RD1-seed30 = 
| RD1-team30 = 
| RD1-score30= 

| RD1-seed31 = 
| RD1-team31 = 
| RD1-score31= 
| RD1-seed32 = 
| RD1-team32 = 
| RD1-score32= 
&lt;!-- Achtste finales --&gt;
| RD2-seed01 = 
| RD2-team01 = 
| RD2-score01= 
| RD2-seed02 = 
| RD2-team02 = 
| RD2-score02= 

| RD2-seed03 = 
| RD2-team03 = 
| RD2-score03= 
| RD2-seed04 = 
| RD2-team04 = 
| RD2-score04= 

| RD2-seed05 = 
| RD2-team05 = 
| RD2-score05= 
| RD2-seed06 = 
| RD2-team06 = 
| RD2-score06= 

| RD2-seed07 = 
| RD2-team07 = 
| RD2-score07= 
| RD2-seed08 = 
| RD2-team08 = 
| RD2-score08= 

| RD2-seed09 = 
| RD2-team09 = 
| RD2-score09= 
| RD2-seed10 = 
| RD2-team10 = 
| RD2-score10= 

| RD2-seed11 = 
| RD2-team11 = 
| RD2-score11= 
| RD2-seed12 = 
| RD2-team12 = 
| RD2-score12= 

| RD2-seed13 = 
| RD2-team13 = 
| RD2-score13= 
| RD2-seed14 = 
| RD2-team14 = 
| RD2-score14= 

| RD2-seed15 = 
| RD2-team15 = 
| RD2-score15= 
| RD2-seed16 = 
| RD2-team16 = 
| RD2-score16= 
&lt;!-- kwartfinales --&gt;
| RD3-seed01 = 
| RD3-team01 = 
| RD3-score01= 
| RD3-seed02 = 
| RD3-team02 = 
| RD3-score02= 

| RD3-seed03 = 
| RD3-team03 = 
| RD3-score03= 
| RD3-seed04 = 
| RD3-team04 = 
| RD3-score04= 

| RD3-seed05 = 
| RD3-team05 = 
| RD3-score05= 
| RD3-seed06 = 
| RD3-team06 = 
| RD3-score06= 

| RD3-seed07 = 
| RD3-team07 = 
| RD3-score07= 
| RD3-seed08 = 
| RD3-team08 = 
| RD3-score08= 
&lt;!-- Heale finales --&gt;
| RD4-seed01 = 
| RD4-team01 = 
| RD4-score01= 
| RD4-seed02 = 
| RD4-team02 = 
| RD4-score02= 

| RD4-seed03 = 
| RD4-team03 = 
| RD4-score03= 
| RD4-seed04 = 
| RD4-team04 = 
| RD4-score04= 
&lt;!-- Finale --&gt;
| RD5-seed01 = 
| RD5-team01 = 
| RD5-score01= 
| RD5-seed02 = 
| RD5-team02 = 
| RD5-score02= 
}}

== Keppeling om utens ==
* [http://fifa.com/worldcup/index.html Offisjele webside fan de FIFA]

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
{{Commonscat|FIFA World Cup 2026}}
}}
{{Navigaasje Wrâldkampioenskip fuotbal}}

[[Kategory:Wrâldkampioenskip fuotbal|2026]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>4m1ya99vr9qcg96nxv8fxwgq6v45ije</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232419</id>
      <parentid>1232418</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SencBorz</username>
        <id>50363</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Groep L */</comment>
      <origin>1232419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22688" sha1="9erehc9drcxof3cmkrt4yqcw43bz0mm" xml:space="preserve">{{aktueelsport}}
{{Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje
| namme                       = FIFA wrâldkampioenskip fuotbal 2026&lt;br /&gt;2026 FIFA World Cup
| gastlân                     = {{USAf}}&lt;br&gt;{{CANf}}&lt;br&gt;{{MEXf}}
| kampioen                    = 
| ôfbylding                   = 2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| iepeningswedstryd           = [[11 juny]] [[2026]]
| finale                      = [[19 july]] [[2026]]
| tiims                       = 48
| stadions                    = 16
| foarige                     = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2022|2022]]
| folgjende                   = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2030|2030]]
| wedstriden                  = 
| doelpunten                  =
| besikers                    = 
| topskoarder(s)              = 
| beste spiler                = 
| beste doelman               = 
}}
It '''Wrâldkampioenskip fuotbal 2026''' sil de 23e edysje wêze fan 'e FIFA Wrâldbeker, organisearre troch [[FIFA]], en sil spile wurde yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Meksiko. It toernoai sil plakfine yn 11 stêden yn 'e Feriene Steaten, twa yn Kanada, en trije yn Meksiko. It sil spile wurde fan 11 juny oant 19 july. 48 teams sille meidwaan. De gaststêd waard keazen op 13 juny 2018 yn Moskou, Ruslân, en fersloech Marokko yn 'e bod om de FIFA Wrâldbeker 2026 te organisearjen. &lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/sport/football/44464913 World Cup 2026: Canada, US &amp; Mexico joint bid wins right to host tournament]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37518625/us-mexico-canada-officially-launch-bid-co-host-2026-world-cup U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup]&lt;/ref&gt;

{{clear}}
== Stadions ==
===Kanada===
{{Posysjekaart+ |Kanada |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Kanada |lat=49.276389 |lon=-123.111944 |label=BC Place|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Kanada |lat=43.632778 |lon=-79.418611 |label=BMO|position=top}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[Vancouver]]&lt;br&gt;([[Britsk-Kolumbia]])
| [[BC Place Stadium]]
| [[Ofbyld:BCplace stadium.jpg|100px]]
|54.500
|-
| [[Toronto]]&lt;br&gt;([[Ontario]])
| [[BMO Field]]
| [[Ofbyld:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|100px]]
|30.000
|}
{{clear}}
===Feriene Steaten===
{{Posysjekaart+ |Feriene Steaten |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=40.813528 |lon=-74.074361 |label=MetLife|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.953 |lon=-118.339 |label=SoFi|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=32.747778 |lon=-97.092778 |label=AT&amp;T|position=bottom}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.048889 |lon=-94.483889 |label=Arrowhead|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=29.684722 |lon=-95.410833 |label=NRG|position=bottom}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=37.403 |lon=-121.97 |label=Levi's|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=47.616667 |lon=-122.316667|label=Lumen|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.755556 |lon=-84.4|label=Mercedes|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=42.090833 |lon=-71.264444|label=Gilette|position=right}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=25.957919 |lon=-80.238842|label=Hard Rock|position=left}}
{{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.900833 |lon=-75.1675|label=Lincoln|position=left}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]&lt;br&gt;([[Nij-Jersey]])
| [[MetLife Stadium]]
| [[Ofbyld:New Meadowlands Stadium Mezz Corner.jpg|100px]]
|82.500
|-
| [[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]&lt;br&gt;([[Kalifornje]])
| [[SoFi Stadium]]
| [[Ofbyld:SoFi Stadium 2021.jpg|100px]]
|70.240
|-
| [[Arlington (Teksas)|Arlington]]&lt;br&gt;([[Teksas]])
| [[AT&amp;T Stadium]]
| [[Ofbyld:Cowboys stadium.JPG|100px]]
|80.000
|-
| [[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]&lt;br&gt;([[Missoery]])
| [[Arrowhead Stadium]]
| [[Ofbyld:Arrowhead Stadium 2010.JPG|100px]]
|76.416
|-
| [[Houston]]&lt;br&gt;([[Teksas]])
| [[NRG Stadium]]
| [[Ofbyld:Reliantstadium.jpg|100px]]
|72.220
|-
| [[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]&lt;br&gt;([[Kalifornje]])
| [[Levi's Stadium]]
| [[Ofbyld:Levi's Stadium in February 2016 prior to Super Bowl 50 (24398261729).jpg|100px]]
|68.500
|-
| [[Seattle]]&lt;br&gt;([[Washington (steat)|Washington]])
| [[Lumen Field]]
| [[Ofbyld:QwestFieldPano.jpg|100px]]
|69.000
|-
| [[Atlanta]]&lt;br&gt;([[Georgia]])
| [[Mercedes-Benz Stadium]]
| [[Ofbyld:Mercedes Benz Stadium time lapse capture 2017-08-13.jpg|100px]]
|71.000
|-
| [[Foxborough]]&lt;br&gt;([[Massachusetts]])
| [[Gillette Stadium]]
| [[Ofbyld:Gillette Stadium (Top View).jpg|100px]]
|65.878
|-
| [[Miami]]&lt;br&gt;([[Floarida]])
| [[Hard Rock Stadium]]
| [[Ofbyld:Dolphinstadiumint.JPG|100px]]
|64.767
|-
| [[Philadelphia]]&lt;br&gt;([[Pennsylvania]])
| [[Lincoln Financial Field]]
| [[Ofbyld:Philly (45).JPG|100px]]
|69.796
|}

===Meksiko===
{{Posysjekaart+ |Meksiko |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places=
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=19.302778 |lon=-99.150556 |label=Azteca|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=20.681667 |lon=-103.462778 |label=Akron|position=top}}
{{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=25.669167 |lon=-100.244444 |label=BBVA|position=bottom}}
}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
! Lokaasje
! Stadion
! width=100|
! Kapasiteit
|-
| [[Meksiko-Stêd]]
| [[Estadio Azteca]]
| [[Ofbyld:Azteca entrance.jpg|100px]]
| 87.523
|-
| [[Zapopan]]&lt;br&gt;([[Jalisco]])
| [[Estadio Akron]]
| [[Ofbyld:Estadio Omnilife Chivas.jpg|100px]]
| 49.850
|-
| [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]&lt;br&gt;([[Nuevo León]])
| [[Estadio BBVA]]
| [[Ofbyld:Estadio BBVA Bancomer (1).jpg|100px]]
| 53.500
|}


== Groepen ==
''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 32.''

{{Kolommen4
|Kolom1=
; Groep A
* {{MEXf}}
* {{RSAf}}
* {{KORf}}
* {{CZEf}}
; Groep B
* {{CANf}}
* {{BIHf}}
* {{QATf}}
* {{SUIf}}
; Groep C 
* {{BRAf}}
* {{MARf}}
* {{HAIf}}
* {{SCOf}}
|Kolom2=
; Groep D 
* {{USAf}}
* {{PARf}}
* {{AUSf}}
* {{TURf}}
; Groep E 
* {{GERf}}
* [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
* {{CIVf}}
* {{ECUf}}
; Groep F 
* {{NEDf}}
* {{JPNf}}
* {{SWEf}}
* {{TUNf}}
|Kolom3=
; Groep G 
* {{BELf}}
* {{EGYf}}
* {{IRIf}}
* {{NZLf}}
; Groep H 
* {{ESPf}}
* {{CPVf}}
* {{URUf}}
* {{KSAf}}
; Groep I
* {{FRAf}}
* {{SENf}}
* {{IRQf}}
* {{NORf}}
|Kolom4=
; Groep J
* {{ARGf}}
* {{ALGf}}
* {{AUTf}}
* {{JORf}}
; Groep K
* {{PORf}}
* {{CODf}}
* {{UZBf}}
* {{COLf}}
; Groep L
* {{ENGf}}
* {{CROf}}
* {{GHAf}}
* {{PANf}}
}}

== Groepsfaze ==
=== Groep A ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''11 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{MEXf}}'''
| {{RSAf}}
| '''2 – 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''11 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{KORf}}'''
| {{CZEf}}
| '''2 – 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
| {{CZEf}}
| {{RSAf}}
| '''1 – 1 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| {{MEXf}}
| {{KORf}}
| '''1 – 0 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{CZEf}}
| {{MEXf}}
| ''' –  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{RSAf}}
| {{KORf}}
| ''' –  '''
|}

=== Groep B ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
| {{CANf}}
| {{BIHf}}
| '''1 - 1'''
|- 
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
| {{QATf}}
| {{SUIf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| {{SUIf}}
| {{BIHf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''18 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| {{CANf}}
| {{QATf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{SUIf}}
| {{CANf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{BIHf}}
| {{QATf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep C ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''13 juny''&lt;/small&gt;
| {{BRAf}}
| {{MARf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''13 juny''&lt;/small&gt;
| {{HAIf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{SCOf}}'''
| '''0 - 1''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{SCOf}}
| {{MARf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{BRAf}}
| {{HAIf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{SCOf}}
| {{BRAf}}
| '''  -  ''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''24 juny''&lt;/small&gt;
| {{MARf}}
| {{HAIf}}
|}

=== Groep D ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{USAf}}'''
| {{PARf}}
| '''4 - 1''' 
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''12 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{AUSf}}'''
| {{TURf}}
| '''2 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{USAf}}
| {{AUSf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''19 juny''&lt;/small&gt;
| {{TURf}}
| {{PARf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{TURf}}
| {{USAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{PARf}}
| {{AUSf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep E ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{GERf}}'''
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| '''7 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{CIVf}}'''
| {{ECUf}}
| '''1 - 0'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{GERf}}
| {{CIVf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{ECUf}}
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]]
| {{CIVf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{ECUf}}
| {{GERf}}
|}

=== Groep F ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
| {{NEDf}}
| {{JPNf}}
| '''2 - 2'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''14 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{SWEf}}'''
| {{TUNf}}
| '''5 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{NEDf}}
| {{SWEf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''20 juny''&lt;/small&gt;
| {{TUNf}}
| {{JPNf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
|{{JPNf}}
|{{SWEf}}
| '''  -  '''
|-
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''25 juny''&lt;/small&gt;
| {{TUNf}}
| {{NEDf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep G ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{BELf}}
| {{EGYf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{IRIf}}
| {{NZLf}}
| '''2 - 2'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{BELf}}
| {{IRIf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{NZLf}}
| {{EGYf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Seattle]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{EGYf}}
| {{IRIf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Vancouver]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{NZLf}}
| {{BELf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep H ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{ESPf}}
| {{CPVf}}
| '''0 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''15 juny''&lt;/small&gt;
| {{KSAf}}
| {{URUf}}
| '''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{ESPf}}
| {{KSAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''21 juny''&lt;/small&gt;
| {{URUf}}
| {{CPVf}}
|'''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{CPVf}}
| {{KSAf}}
|'''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{URUf}}
| {{ESPf}}
|'''  -  '''
|}

=== Groep I ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{FRAf}}'''
| {{SENf}}
|'''4 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
| {{IRQf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{NORf}}'''
|'''1 - 4'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelphia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{FRAf}}
| {{IRQf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{NORf}}
| {{SENf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{NORf}}
| {{FRAf}}
| '''  -  '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''26 juny''&lt;/small&gt;
| {{SENf}}
| {{IRQf}}
| '''  -  '''
|}

=== Groep J ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
|&lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{ARGf}}'''
| {{ALGf}}
|'''3 - 0'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''16 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{AUTf}}'''
| {{JORf}}
|'''3 - 1'''
|-
|&lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{ARGf}}
| {{AUTf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''22 juny''&lt;/small&gt;
| {{JORf}}
| {{ALGf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{ALGf}}
| {{AUTf}}
|''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{JORf}}
| {{ARGf}}
|''' - '''
|}

=== Groep K ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{PORf}}
| {{CODf}}
|'''1 - 1'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Meksiko-Stêd]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
| {{UZBf}}
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{COLf}}'''
|'''1 - 3'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Houston]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{PORf}}
| {{UZBf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Zapopan]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{COLf}}
| {{CODf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Miami]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{COLf}}
| {{PORf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Atlanta]]&lt;small&gt;''
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{CODf}}
| {{UZBf}}
| ''' - '''
|}

=== Groep L ===
{| class = &quot;wikitable&quot; 
!width=&quot;100&quot; align=&quot;center&quot;| Stêd
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Datum
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;175&quot; align=&quot;center&quot;| Team
!width=&quot;50&quot; align=&quot;center&quot;| Utslach
|- 
| &lt;small&gt;''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{ENGf}}'''
| {{CROf}}
| '''4 - 2'''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''17 juny''&lt;/small&gt;
|bgcolor=&quot;ccccff&quot;| '''{{GHAf}}'''
| {{PANf}}
| '''1 - 0 '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Foxborough]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{ENGf}}
| {{GHAf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Toronto]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''23 juny''&lt;/small&gt;
| {{PANf}}
| {{CROf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{PANf}}
| {{ENGf}}
| ''' - '''
|-
| &lt;small&gt;''[[Philadelpia]]''&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;''27 juny''&lt;/small&gt;
| {{CROf}}
| {{GHAf}}
| ''' - '''
|}

=== Klassearring nûmers trije===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=150|Team
!width=20|Wed
!width=20|W
!width=20|G
!width=20|V
!width=20|Foar
!width=20|Tsjin
!width=20|DoelS
!width=20|Pnt.
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|- bgcolor=&quot;#ccffcc&quot;
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|-
|align=&quot;left&quot;|   ||   ||   ||   ||   ||   ||  ||   ||  
|}

== Knock-outfase ==
&lt;small&gt;''* tusken heakjes de útslach nei strafskoppen''&lt;/small&gt;
{{Wedstrydskema lêste 32
| RD1 = Lêste 32
| RD2 = Achtste finale
| RD3 = Kwartfinale
| RD4 = Heale finale
| RD5 = Finale
&lt;!-- selbreedte --&gt;
| team-width  = 175
| score-width = 50
&lt;!-- Lêste 32 --&gt;
| RD1-seed01 = 
| RD1-team01 = 
| RD1-score01= 
| RD1-seed02 = 
| RD1-team02 = 
| RD1-score02= 

| RD1-seed03 = 
| RD1-team03 = 
| RD1-score03= 
| RD1-seed04 = 
| RD1-team04 = 
| RD1-score04= 

| RD1-seed05 = 
| RD1-team05 = 
| RD1-score05= 
| RD1-seed06 = 
| RD1-team06 = 
| RD1-score06= 

| RD1-seed07 = 
| RD1-team07 = 
| RD1-score07= 
| RD1-seed08 = 
| RD1-team08 = 
| RD1-score08= 

| RD1-seed09 = 
| RD1-team09 = 
| RD1-score09= 
| RD1-seed10 = 
| RD1-team10 = 
| RD1-score10= 

| RD1-seed11 = 
| RD1-team11 = 
| RD1-score11= 
| RD1-seed12 = 
| RD1-team12 = 
| RD1-score12= 

| RD1-seed13 = 
| RD1-team13 = 
| RD1-score13= 
| RD1-seed14 = 
| RD1-team14 = 
| RD1-score14= 

| RD1-seed15 = 
| RD1-team15 = 
| RD1-score15= 
| RD1-seed16 = 
| RD1-team16 = 
| RD1-score16= 

| RD1-seed17 = 
| RD1-team17 = 
| RD1-score17= 
| RD1-seed18 = 
| RD1-team18 = 
| RD1-score18= 

| RD1-seed19 = 
| RD1-team19 = 
| RD1-score19= 
| RD1-seed20 = 
| RD1-team20 = 
| RD1-score20= 

| RD1-seed21 = 
| RD1-team21 = 
| RD1-score21= 
| RD1-seed22 = 
| RD1-team22 = 
| RD1-score22= 

| RD1-seed23 = 
| RD1-team23 = 
| RD1-score23= 
| RD1-seed24 = 
| RD1-team24 = 
| RD1-score24= 

| RD1-seed25 = 
| RD1-team25 = 
| RD1-score25= 
| RD1-seed26 = 
| RD1-team26 = 
| RD1-score26= 

| RD1-seed27 = 
| RD1-team27 = 
| RD1-score27= 
| RD1-seed28 = 
| RD1-team28 = 
| RD1-score28= 

| RD1-seed29 = 
| RD1-team29 = 
| RD1-score29= 
| RD1-seed30 = 
| RD1-team30 = 
| RD1-score30= 

| RD1-seed31 = 
| RD1-team31 = 
| RD1-score31= 
| RD1-seed32 = 
| RD1-team32 = 
| RD1-score32= 
&lt;!-- Achtste finales --&gt;
| RD2-seed01 = 
| RD2-team01 = 
| RD2-score01= 
| RD2-seed02 = 
| RD2-team02 = 
| RD2-score02= 

| RD2-seed03 = 
| RD2-team03 = 
| RD2-score03= 
| RD2-seed04 = 
| RD2-team04 = 
| RD2-score04= 

| RD2-seed05 = 
| RD2-team05 = 
| RD2-score05= 
| RD2-seed06 = 
| RD2-team06 = 
| RD2-score06= 

| RD2-seed07 = 
| RD2-team07 = 
| RD2-score07= 
| RD2-seed08 = 
| RD2-team08 = 
| RD2-score08= 

| RD2-seed09 = 
| RD2-team09 = 
| RD2-score09= 
| RD2-seed10 = 
| RD2-team10 = 
| RD2-score10= 

| RD2-seed11 = 
| RD2-team11 = 
| RD2-score11= 
| RD2-seed12 = 
| RD2-team12 = 
| RD2-score12= 

| RD2-seed13 = 
| RD2-team13 = 
| RD2-score13= 
| RD2-seed14 = 
| RD2-team14 = 
| RD2-score14= 

| RD2-seed15 = 
| RD2-team15 = 
| RD2-score15= 
| RD2-seed16 = 
| RD2-team16 = 
| RD2-score16= 
&lt;!-- kwartfinales --&gt;
| RD3-seed01 = 
| RD3-team01 = 
| RD3-score01= 
| RD3-seed02 = 
| RD3-team02 = 
| RD3-score02= 

| RD3-seed03 = 
| RD3-team03 = 
| RD3-score03= 
| RD3-seed04 = 
| RD3-team04 = 
| RD3-score04= 

| RD3-seed05 = 
| RD3-team05 = 
| RD3-score05= 
| RD3-seed06 = 
| RD3-team06 = 
| RD3-score06= 

| RD3-seed07 = 
| RD3-team07 = 
| RD3-score07= 
| RD3-seed08 = 
| RD3-team08 = 
| RD3-score08= 
&lt;!-- Heale finales --&gt;
| RD4-seed01 = 
| RD4-team01 = 
| RD4-score01= 
| RD4-seed02 = 
| RD4-team02 = 
| RD4-score02= 

| RD4-seed03 = 
| RD4-team03 = 
| RD4-score03= 
| RD4-seed04 = 
| RD4-team04 = 
| RD4-score04= 
&lt;!-- Finale --&gt;
| RD5-seed01 = 
| RD5-team01 = 
| RD5-score01= 
| RD5-seed02 = 
| RD5-team02 = 
| RD5-score02= 
}}

== Keppeling om utens ==
* [http://fifa.com/worldcup/index.html Offisjele webside fan de FIFA]

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
{{Commonscat|FIFA World Cup 2026}}
}}
{{Navigaasje Wrâldkampioenskip fuotbal}}

[[Kategory:Wrâldkampioenskip fuotbal|2026]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>9erehc9drcxof3cmkrt4yqcw43bz0mm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Harro Harring</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192474</id>
    <revision>
      <id>1232411</id>
      <parentid>1232335</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T23:29:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelingen om utens */ kt</comment>
      <origin>1232411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10903" sha1="phnwku2tcvohglnupy1zp97pbnddz31" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Portrait of Harro Harring by Stelzner.jpg
| ôfbyldingstekst              = Harro Harring yn 1848 (troch [[Carl Ferdinand Stelzner]])
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Harro Paul Kasimier Harring
| oare namme(n)                = Rhongar Jarr (skûlnamme)
| nasjonaliteit                = {{DENnasj}}
| berne                        = [[28 augustus]] [[1798]]
| berteplak                    = [[Wobbenbüll]]
| stoarn                       = [[14 maaie]] [[1870]] (71 jier)
| stjerplak                    = Saint Helier op [[Jersey]]
| etnisiteit                   = [[Noard-Fryslân|Noardfrysk]]
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[revolúsjonêr]], [[sjoernalist]], [[skriuwer]], [[keunstskilder|skilder]]
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Harro Harring''' ([[28 augustus]] [[1798]] – [[14 maaie]] [[1870]]) wie in Dútsk-Deenske [[revolúsjonêr]] en [[skriuwer]]. Faak wurdt er identifisearre as Deensk, mar krekter sein kaam er út [[Noard-Fryslân]] yn it [[Hartochdom Sleeswyk]]. &lt;ref&gt;{{cite book|title=Ladies in the Laboratory 2|url=https://books.google.com/books?id=RhNl22fb5xIC&amp;pg=PA154|date=1 January 2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-4979-2|page=154}}&lt;/ref&gt;

== Biografy ==
Harro Harring waard berne op 'e pleats Ibenshof as de jongste soan fan boer Harro Wilhelm Martens en syn frou Margarethe Dorothea, berne Sievers (1767–1826). Syn heit waard letter in dykgraaf. Hy stoar yn 1810, dat Harro heal wees waard. Earst wurke er by de dûane, mar gie nei [[Kopenhagen]] om him te wijen oan militêr-histoaryske skilderkeunst. Yn 1820 wenne er yn [[Wenen]] en [[Würzburg]], en gie doe werom nei Denemark. Yn 1821 focht er yn 'e [[Grykske Unôfhinklikheidsoarloch]] tsjin de Turken. Teloarsteld troch de passiviteit fan 'e Griken yn de striid, reizge er datselde jier nei Itaalje en lei kontakten mei de Dútske keunstnerskoloanje yn [[Rome]]. &lt;ref&gt; Friedrich Noack: ''Das Deutschtum in Rom seit dem Ausgang des Mittelalters''. Deutsche Verlagsanstalt, Stuttgart 1927, Band 2, s. 239&lt;/ref&gt; Hie wie dêr in jier en gie doe nei Wenen om him wer op keunst te rjochtsjen. &lt;ref name=&quot;ADB&quot;&gt; [[:de:s:ADB:Harring, Harro Paul]]&lt;/ref&gt;

Dêrnei wenne Harring yn [[Switserlân]] en yn [[München]], en wurke yn Wenen as toanielskriuwer by it Theater an der Wien. Hy wie yn Praach en gie letter nei [[Warsjau]] (1828), om as kornet yn in Russysk lansiersrezjimint te gean.[2]

===Omreizgjend revolúsjonêr===
Doe't de julyrevolúsje fan 1830 yn Frankryk útbriek, gie Harring werom nei Dútslân, earst nei Braunschweig, doe nei Beieren en Saksen. Harring de demagooch waard ferballe en gie nei [[Straatsburch]], dêr't er de krante ''Das constitutionale Deutschland'' bewurke en meidie oan it Hambach Festival (1832), mar moast wer nei Frankryk. &lt;ref name=&quot;ADB&quot;/&gt;

Harring wenne doe yn it gebiet fan [[Dijon]]–[[Chalon, Isère|Châlons]], en moete de Italjaanske aktivist en politikus [[Giuseppe Mazzini]]. Hy die mei oan 'e republikeinske oanfal op [[Savoie]]. Hy waard mear as ien kear yn Switserlân arrestearre en útset, wêrnei't hy nei Londen reizge. Yn maaie 1837 rekke er ferwûne yn in sjitpartij en wenne hy op it eilân [[Helgolân]]. Yn dy tiid in Britske koloanje dêr't de ynwenners gjin stim hiene, wiene syn revolúsjonêre opfettings net wolkom. De gûverneur fan it eilân, Henry King, joech Harring opdracht om fuort te gean en liet in oarlochsskip komme om him te heljen.

Yn septimber 1838 wie er op Jersey, yn 'e winter 1838-39 werom yn Helgolân, doe yn [[Bordeaux]] en [[Brugge]]; yn 1841 wied er yn [[Nederlân]], en wenne letter yn Ingelân en Frankryk. Nei in perioade yn [[Brazylje]] reizge er yn augustus 1843 nei de [[Feriene Steaten]], dêr't er as skilder en skriuwer troch de tiid kaam.&lt;ref name=&quot;ADB&quot;/&gt;

De [[Revolúsjejier 1848|revolúsjes fan 1848]] lokten Harring werom nei Dútslân en nei it Deenske [[hartochdom Sleeswyk]]. Hy wie yn Hamburch, doe yn [[Rendsburg]], dêr't er de krante ''Das Volk'' redigearre. Op 23 july 1848, midden yn 'e [[Earste Sleeswykske Oarloch|Dútsk-Deenske boargeroarloch]] oer it Hartochdom Sleeswyk, hold Harring in taspraak yn [[Bredstedt]] yn [[Noard-Fryslân]], dêr't er oproep ta it stifsjen fan in Noardfryske Republyk. Oan 'e ein fan 'e taspraak luts er in [[swurd]] en sitearre it Noardfryske sprekwurd ''better dea as slaaf''. Harring hie himsels posisjonearre as in iere fertsjintwurdiger fan it [[Skandinavisme]], stie ticht by de Deenske Nasjonale Liberalen en wie in oertsjûge republikein. &lt;ref&gt;Peter Mathews: ''Harro Harring - Rebell der Freiheit''. Europa-Verlage, Berlin 2017, s. 360&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wilhelm Ladewig: ''Harro Harring og Skandinavismen''. Dansk-Frisisk Selskab. Haderslev 1950, s. 19&lt;/ref&gt; Al yn 1846 formulearre er it sa: 'In ferienige, frij heitelân, fan 'e Noardkaap oant it strân fan 'e Eider. &lt;ref&gt;Wilhelm Ladewig: ''Harro Harring og Skandinavismen'', Dansk-Frisisk Selskab. Haderslev 1950, s. 21&lt;/ref&gt; Sa kaam er al gau yn konflikt mei de Dútsk-oriïntearre Sleeswyk-Holstein-beweging, dy't anneksaasje oan Dútslân easke. Yn 1849 waard er ferballe en gie nei [[Oslo|Christiania]]. Syn revolúsjonêre geskriften oer Noarwegen trunen it lân oan ta opstân tsjin syn monargyske grûnwet. Yn maaie 1850 moast er it lân út.

===Lêste jierren===
Harring gie earst werom nei Kopenhagen, en doe wer nei Londen, dêr't er meidie oan in Europeesk &quot;demokratysk sintraal komitee&quot;. Doe't er yn it jier 1854 nei Hamburch gie, waard er fuortendaliks arrestearre, en allinnich troch bemiddeling fan 'e Amerikaanske konsul koe er nei Amearika gean, dêr't er oant 1856 bleau; en doe gie er werom nei it Feriene Keninkryk. Fanút Jersey frege er de Deenske regearing om him mar ien plak op eigen grûn te jaan. Hy wenne ôfwikseljend yn Londen en op Jersey.&lt;ref name=&quot;ADB&quot;/&gt;

Tsjin 'e ein fan syn libben wie Harring siik en hie er lêst fan ferfolgingswaan. [[Theodor Storm]] stipe syn winsk om werom nei hûs te gean. Op 25 maaie 1870 waard er dea fûn op 'e flier fan syn sliepkeamer yn Jersey. &lt;ref&gt;&quot;Suicide of Paul Harro Harring, a Danish Political Exile, at Jersey&quot;, ''Palmer's Index to &quot;The Times&quot; Newspaper'', June 30, 1870, [https://books.google.com/books?id=4MU3AQAAMAAJ&amp;pg=PA107 p. 107]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Henrik Cavling, ''Fra Amerika'', Vol. 1 (1897), p. 142: &quot;Den 25. Maj 1870 begik Harro Harring Selvmord i Jersey, England.&quot;&lt;/ref&gt;

Hy hie himsels fergiftige mei fosfor, sammele fan lúsjefers. &lt;ref name=&quot;ADB&quot;/&gt;

=== Bibliografy ===
* ''Blüthen der Jugendfahrt'', 1821 (2nd. ed. 1825)
* ''Dichtungen'', 1821
* ''Erzählungen'', 1825
* ''Der Psariot. Der Khan. Poetische Erzählungen'', 1825
* ''Die Mainotten. Der Corsar: Dramatische Gedichte'', 1825
* ''Der Wildschütze: Ein Trauerspiel'', 1825
* ''Der Student von Salamanca: Ein dramatisches Gedicht'', 1825
* ''Cypressenlaub'', Erzählungen, 1825
* ''Theokla. Der Armenier'', 1827
* ''Erzählungen aus den Papieren eines Reisenden'', 1827
* ''Szapary und Batthiany, Heldengedicht aus dem Ungarischen Türkenkriege'', 1828
* ''Serenaden und Phantasien eines friesischen Sängers, nebst Klängen während des Stimmens'' (Vorläufer des Rhonghar Jarr), 1828
* ''Rhonghar Jarr. Fahrten eines Friesen in Dänemark, Deutschland, Ungarn, Holland, Frankreich, Griechenland, Italien und der Schweiz'', 1828
* ''Theokla. Der Armenier'', Trauerspiele, 1831
* ''Memoiren über Polen unter russischer Herrschaft. Nach zweijährigem Aufenthalt in Warschau'', 1831 (also English)
* ''Die Schwarzen von Giessen, oder der Deutsche Bund'', 1831
* ''Julius von Dreyfalken, des Schwärmers Wahn und Ende'', 1831
* ''Erzählungen aus den Papieren eines Reisenden'', 1831
* ''Erinnerungen aus Warschau. Nachträge zu den Memoiren über Polen'', 1831
* ''Faust im Gewande der Zeit. Ein Schattenspiel mit Licht'', 1831
* ''Der Renegat auf Morea'', Trauerspiel, 1831
* ''Rosabianca. Das hohe Lied des Friesischen Sängers (Harro Harring) im Exil'', 1831
* ''Der Pole. Ein Character-Gemälde aus dem dritten Decenium unsers Jahrhunderts'', 1831
* ''Der Livorneser Mönch'', 1831
* ''Der Carbonaro zu Spoleto: Politisch-satyrische Novelle'', 1831
* ''Firn - Mathes, des Wildschützen Flucht. Szenen im Bayrischen Hochlande'', 1831
* ''Der Russische Unterthan'', 1832
* ''Blutstropfen. Deutsche Gedichte'', 1832
* ''Die Völker. Ein dramatisches Gedicht'', 1832
* ''Gedanken über Wahrheit, Liebe und Gerechtigkeit. Entwurf zu einer Volksvertretung und zur Bildung eines Volkes, demokratischen Grundsätzen'', 1832
* ''Splitter und Balken. Erzählungen, Lebensläufe, Reiseblumen, Gedichte und Aphorismen, nebst Briefen über Literatur'', 1832
* ''Chronique scandaleuse des Petersburger Hofes seit den Zeiten der Kaiserin Elisabeth Oder: Geheime Memoiren zur politischen und Regentengeschichte des Russischen Reichs aus der Periode von 1740 bis zum Tode des Grosfürsten Constantin. Aus dem Nachlasse eines alten Staatsmannes'', 1832
* ''Die Monarchie oder die Geschichte vom König Saul'', 1832
* ''Epistel an Lord Goderich über den Aufstand der Negersklaven auf Jamaika, mit Beziehung auf Hellas und Polen'', 1833
* ''Poland under the dominion of Russia. Printed for I. S. Szymanski'', 1834
* ''Mémoires sur la jeune Italie et sur les derniers événemens de Savoie'', 1834
* ''Worte eines Menschen. Dem Glaubigen von La Mennais gewidmet'', 1834
* ''Die Möwe. Deutsche Gedichte'', 1835
* ''Skizze aus London. Besondre Vorrede zur Autobiographie eines Verbannten'', 1838
* ''Traum des Scandinaviers'', 1839
* ''Poesie eines Scandinaven'', 1843
* ''Werke. Auswahl letzter Hand'', 1844
* ''Rede an die Nordfriesen auf dem Bredstedter Marktplatz, 1848''
* ''Dolores: A Historical Novel'', 1853
* ''Historisches Fragment über die Entstehung der Arbeiter-Vereine und ihren Verfall in communistische Speculationen'', 1852
* ''Rapport entre le magnétisme et la sphéréologie'', 1856
* ''Dolores, Ein Charaktergemälde aus Süd-Amerika'', 1858–1859
* ''Die Dynastie'', 1859
* ''Carl den XIItes Død. Historisk Afhandling'', 1864

== Keppelingen om utens ==
* {{de}} [http://www.harro-harring-gesellschaft.de/ Harro Harring-selskip] 
{{Commonscat}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Harring, Harro}}
[[Kategory:Noardfrysk skriuwer]]
[[Kategory:Noardfrysk dichter]]
[[Kategory:Noardfrysk keunstskilder]]
[[Kategory:Noardfrysk aktivist]]
[[Kategory:Deensk revolúsjonêr]]
[[Kategory:Deensk dichter]]
[[Kategory:Deensk romanskriuwer]]
[[Kategory:Deensk toanielskriuwer]]
[[Kategory:Deensk publisist]]
[[Kategory:Deensk keunstskilder]]
[[Kategory:Selsmoarddogger]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1798]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1870]]</text>
      <sha1>phnwku2tcvohglnupy1zp97pbnddz31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerlis:Kiëvske Petsjersk-lavra</title>
    <ns>1</ns>
    <id>192491</id>
    <revision>
      <id>1232362</id>
      <parentid>1232333</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Minder lulk</comment>
      <origin>1232362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1497" sha1="2gewvlcxc51e7xngec40jpnp4h96laf" xml:space="preserve">== Dy idioaten fan Moskoofje ==

Witte wy genôch om dêr eat oer ta te foegjen? [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 17 jun 2026, 15.33 (CEST)

:Goeie. Jo meie jo graach kryptysk útdrukke, mar in ienfâldige Fryske doarpsjonge moat it ek begripe kinne. Dat... [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 17 jun 2026, 17.57 (CEST)
:: {{Ping|Drewes}} Dat is net om't ik my mei sin kryptysk útdruk, mar om't ik der is lulk bin, der net altiten om tink en skriuw sá dat oaren myn tinzen noch folgje kinne: De [[Rus]] is it gebiet opset troch de [[witsing]]s, fan de [[Botnyske Golf]] oant de [[Swarte See]]. It wichtichste part dêrfan wie de omkriten fan [[
Odessa (stêd)|Odessa]] en [[Kiëv]], wat dêrom &quot;it binnenste&quot; hiet: &quot;Oekraine&quot;. Doe't de [[Mongoalen]] it measte part of de Rus ynnaam hie, kaam der mach oan in resinter plakje [[Moskou]], dy't sa't it like fungearren as belêstingheffers foar de Mongoalen. Dy posyske hawwe hja doe't de Mongoalen fuort wienen, brûkt om te sizze dat hja de wichtste lju yn de Rus wienen, en [[Pieter de Grutte]] woe dêrom dat it gebiet fan Moskow en alles dêrom hinne net &quot;Moskowje&quot; (wat ik oars stavere hie), mar it &quot;Lân fan de Rus&quot; neamd waard. Sûnt dy tiid wurdt der alle jierren jild yn pompt om foar te komen dat hju dochs wer &quot;Moskowje&quot;, mar ik kin it my net út de strot krije. Dúdliker sa? Grif is der yn it nijs oer de oanfal ... [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])</text>
      <sha1>2gewvlcxc51e7xngec40jpnp4h96laf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:Komboerd - Snits.jpeg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192493</id>
    <revision>
      <id>1232364</id>
      <timestamp>2026-06-18T12:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Twatalich komboerd; Hollânsk en Frysk: Snits (2026)</comment>
      <origin>1232364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110" sha1="by6pee3zxczjx9iezjukzco4trso8w9" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
Twatalich komboerd; Hollânsk en Frysk: Snits (2026)


== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>by6pee3zxczjx9iezjukzco4trso8w9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:Komboerd - Offenwier.jpeg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192494</id>
    <revision>
      <id>1232366</id>
      <timestamp>2026-06-18T13:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Twatalich komboerd; Hollânsk en Frysk: Offenwier (2026)</comment>
      <origin>1232366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="dxhlqfbx1n9lydk9wzee7gryftkhnju" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
Twatalich komboerd; Hollânsk en Frysk: Offenwier (2026)
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>dxhlqfbx1n9lydk9wzee7gryftkhnju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dauryske staar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192495</id>
    <revision>
      <id>1232371</id>
      <timestamp>2026-06-18T16:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme     = Dauryske staar |Ofbyld    = [[Ofbyld:Agropsar sturninus - Kent Ridge Park.jpg|250px]] |lûd       = |Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift     = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje   = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'') |Skaai     = [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar'') |Wittenskiplike namme= Agropsar sturninus |Beskriuwer, jier= Peter Sim...&quot;</comment>
      <origin>1232371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4228" sha1="ld2bfnf2x0knjtirkiynszg0hy3u8fq" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Dauryske staar
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Agropsar sturninus - Kent Ridge Park.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje   = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'')
|Skaai     = [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar'')
|Wittenskiplike namme= Agropsar sturninus
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1776
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:Status iucn3.1 LC.svg|250px]] net bedrige
|lânkaart=
}}
De '''Dauryske staar''' (''Agropsar sturninus'') is in fûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[protterfûgels]] (''Sturnidae'') yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar''). De fûgel krige syn namme fan Dauria, in histoaryske en geografyske regio yn East-Sibearje en Noardeast-Aazje.

== Beskriuwing ==
De Dauryske staar is in lytse prottersoarte mei in lingte fan likernôch 18 oant 19 sintimeter. Folwoeksen mantsjes hawwe in opfallende grize kop en boarst, mei in donkere, hast swarte, lytse flek op 'e efterkant fan 'e kop (de krún). De rêch en de wjukken binne donkerpears oant grienich glânzjend, mei in opfallende ljochte, wite bân op 'e wjukken. De búk is ljochtgriis oant wyt. Wyfkes en jonge fûgels binne wat doffer fan kleur; hja hawwe in mear brúngrize rêch en misse de sterke glâns fan 'e mantsjes. De snaffel is koart en donker, en de poaten hawwe in grieneftige oant grize kleur.

== Fersprieding ==
Dizze soarte is in [[trekfûgel]] dy't briedt yn it easten fan it Palearktysk gebiet. It briedgebiet rint fan it easten fan [[Mongoalje]] en it suden fan [[Sibearje]] (Ruslân) oant it noardeasten fan [[Sina]] en [[Noard-Koreä]]. Yn 'e hjerst lûkt de Dauryske staar nei it suden ta om te oerwinterjen. De oerwinteringsgebieten lizze yn [[Súdeast-Aazje]], wêrûnder yn [[Maleizje]], [[Singapoer]], [[Yndoneezje]] ([[Sumatra]] en [[Java]]) en it suden fan [[Tailân]]. As [[dwaalgast]] wurdt de fûgel ek wolris fierder westlik of yn Europa sjoen.

== Ekology ==
De Dauryske staar libbet benammen yn iepen bosken, boskrânen, lânbougebieten en minsklike omjouwings lykas tunen en parken, faak yn 'e buert fan wetter. It binne sosjale fûgels dy't bûten it briedseizoen om yn grutte swarmen libje, faak tegearre mei oare prottersoarten.

Se ite in soad ynsekten (lykas rûpen, kevers en eamels) dy't se op 'e grûn of tusken de beammen fange. Dêrneist ite se ek in soad fruit, beien en nektar. It brieden bart yn natuerlike beamholtes, âlde nêsten fna spjochten of ûnder dakpannen fan gebouwen. It wyfke leit meastentiids tusken de 4 en 6 blau-griene aaien.

== IUCN-status ==
De Dauryske staar hat in ûnbidich grut ferspriedingsgebiet en de populaasje liket stabyl te wêzen. De soarte rint gjin grutte direkte risico's op útstjerren. Dêrom stiet de fûgel op de [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] klassifisearre as net bedrige.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/purple-backed-starling-agropsar-sturninus BirdLife International, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://ebird.org/species/dausta1?siteLanguage=nl Ebird, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/dausta1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 juny 2026.]     
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Agropsar sturninus|blauwe langsturtglânsstaar}}
}}
{{DEFAULTSORT:Dauriske staar}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Aziatyske glânsprotter]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>ld2bfnf2x0knjtirkiynszg0hy3u8fq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232372</id>
      <parentid>1232371</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:10:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Mei fersin te betiid ôfsletten, ik moat it noch neisjen.</comment>
      <origin>1232372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4237" sha1="jxbh1te7blj4f1gv5p572wnv838ooql" xml:space="preserve">{{Wurk}}
{{Bistesoarte
|Namme     = Dauryske staar
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Agropsar sturninus - Kent Ridge Park.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje   = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'')
|Skaai     = [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar'')
|Wittenskiplike namme= Agropsar sturninus
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1776
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:Status iucn3.1 LC.svg|250px]] net bedrige
|lânkaart=
}}
De '''Dauryske staar''' (''Agropsar sturninus'') is in fûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[protterfûgels]] (''Sturnidae'') yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar''). De fûgel krige syn namme fan Dauria, in histoaryske en geografyske regio yn East-Sibearje en Noardeast-Aazje.

== Beskriuwing ==
De Dauryske staar is in lytse prottersoarte mei in lingte fan likernôch 18 oant 19 sintimeter. Folwoeksen mantsjes hawwe in opfallende grize kop en boarst, mei in donkere, hast swarte, lytse flek op 'e efterkant fan 'e kop (de krún). De rêch en de wjukken binne donkerpears oant grienich glânzjend, mei in opfallende ljochte, wite bân op 'e wjukken. De búk is ljochtgriis oant wyt. Wyfkes en jonge fûgels binne wat doffer fan kleur; hja hawwe in mear brúngrize rêch en misse de sterke glâns fan 'e mantsjes. De snaffel is koart en donker, en de poaten hawwe in grieneftige oant grize kleur.

== Fersprieding ==
Dizze soarte is in [[trekfûgel]] dy't briedt yn it easten fan it Palearktysk gebiet. It briedgebiet rint fan it easten fan [[Mongoalje]] en it suden fan [[Sibearje]] (Ruslân) oant it noardeasten fan [[Sina]] en [[Noard-Koreä]]. Yn 'e hjerst lûkt de Dauryske staar nei it suden ta om te oerwinterjen. De oerwinteringsgebieten lizze yn [[Súdeast-Aazje]], wêrûnder yn [[Maleizje]], [[Singapoer]], [[Yndoneezje]] ([[Sumatra]] en [[Java]]) en it suden fan [[Tailân]]. As [[dwaalgast]] wurdt de fûgel ek wolris fierder westlik of yn Europa sjoen.

== Ekology ==
De Dauryske staar libbet benammen yn iepen bosken, boskrânen, lânbougebieten en minsklike omjouwings lykas tunen en parken, faak yn 'e buert fan wetter. It binne sosjale fûgels dy't bûten it briedseizoen om yn grutte swarmen libje, faak tegearre mei oare prottersoarten.

Se ite in soad ynsekten (lykas rûpen, kevers en eamels) dy't se op 'e grûn of tusken de beammen fange. Dêrneist ite se ek in soad fruit, beien en nektar. It brieden bart yn natuerlike beamholtes, âlde nêsten fna spjochten of ûnder dakpannen fan gebouwen. It wyfke leit meastentiids tusken de 4 en 6 blau-griene aaien.

== IUCN-status ==
De Dauryske staar hat in ûnbidich grut ferspriedingsgebiet en de populaasje liket stabyl te wêzen. De soarte rint gjin grutte direkte risico's op útstjerren. Dêrom stiet de fûgel op de [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] klassifisearre as net bedrige.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/purple-backed-starling-agropsar-sturninus BirdLife International, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://ebird.org/species/dausta1?siteLanguage=nl Ebird, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/dausta1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 juny 2026.]     
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Agropsar sturninus|blauwe langsturtglânsstaar}}
}}
{{DEFAULTSORT:Dauriske staar}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Aziatyske glânsprotter]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>jxbh1te7blj4f1gv5p572wnv838ooql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232395</id>
      <parentid>1232372</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T18:32:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>wurk ferwidere.</comment>
      <origin>1232395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4206" sha1="3b200r5e0yujd5uefau7rqfsxihjqjq" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme     = Dauryske staar
|Ofbyld    = [[Ofbyld:Agropsar sturninus - Kent Ridge Park.jpg|250px]]
|lûd       =
|Ryk       = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme    = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse    = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift     = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje   = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'')
|Skaai     = [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar'')
|Wittenskiplike namme= Agropsar sturninus
|Beskriuwer, jier= [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1776
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]]
|lânkaart=
}}
De '''Dauryske staar''' (''Agropsar sturninus'') is in fûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[protterfûgels]] (''Sturnidae'') yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar''). De fûgel krige syn namme fan Dauria, in histoaryske en geografyske regio yn East-Sibearje en Noardeast-Aazje.

== Beskriuwing ==
De Dauryske staar is in lytse prottersoarte mei in lingte fan likernôch 18 oant 19 sintimeter. Folwoeksen mantsjes hawwe in opfallende grize kop en boarst, mei in donkere, hast swarte, lytse flek op 'e efterkant fan 'e kop (de krún). De rêch en de wjukken binne donkerpears oant grienich glânzjend, mei in opfallende ljochte, wite bân op 'e wjukken. De búk is ljochtgriis oant wyt. Wyfkes en jonge fûgels binne wat doffer fan kleur; hja hawwe in mear brúngrize rêch en misse de sterke glâns fan 'e mantsjes. De snaffel is koart en donker, en de poaten hawwe in grieneftige oant grize kleur.

== Fersprieding ==
Dizze soarte is in [[trekfûgel]] dy't briedt yn it easten fan it Palearktysk gebiet. It briedgebiet rint fan it easten fan [[Mongoalje]] en it suden fan [[Sibearje]] (Ruslân) oant it noardeasten fan [[Sina]] en [[Noard-Koreä]]. Yn 'e hjerst lûkt de Dauryske staar nei it suden ta om te oerwinterjen. De oerwinteringsgebieten lizze yn [[Súdeast-Aazje]], wêrûnder yn [[Maleizje]], [[Singapoer]], [[Yndoneezje]] ([[Sumatra]] en [[Java]]) en it suden fan [[Tailân]]. As [[dwaalgast]] wurdt de fûgel ek wolris fierder westlik of yn Europa sjoen.

== Ekology ==
De Dauryske staar libbet benammen yn iepen bosken, boskrânen, lânbougebieten en minsklike omjouwings lykas tunen en parken, faak yn 'e buert fan wetter. It binne sosjale fûgels dy't bûten it briedseizoen om yn grutte swarmen libje, faak tegearre mei oare prottersoarten.

Se ite in soad ynsekten (lykas rûpen, kevers en eamels) dy't se op 'e grûn of tusken de beammen fange. Dêrneist ite se ek in soad fruit, beien en nektar. It brieden bart yn natuerlike beamholtes, âlde nêsten fna spjochten of ûnder dakpannen fan gebouwen. It wyfke leit meastentiids tusken de 4 en 6 blau-griene aaien.

== IUCN-status ==
De Dauryske staar hat in ûnbidich grut ferspriedingsgebiet en de populaasje liket stabyl te wêzen. De soarte rint gjin grutte direkte risico's op útstjerren. Dêrom stiet de fûgel op de [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] klassifisearre as net bedrige.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/purple-backed-starling-agropsar-sturninus BirdLife International, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://ebird.org/species/dausta1?siteLanguage=nl Ebird, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/dausta1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 juny 2026.]     
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Agropsar sturninus|blauwe langsturtglânsstaar}}
}}
{{DEFAULTSORT:Dauriske staar}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Aziatyske glânsprotter]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]	
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]]</text>
      <sha1>3b200r5e0yujd5uefau7rqfsxihjqjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Deensk revolúsjonêr</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192496</id>
    <revision>
      <id>1232374</id>
      <timestamp>2026-06-18T16:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;[[Kategory:Revolúsjonêr]]&quot;</comment>
      <origin>1232374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="5ldq53xsi78xaps66ugrsuz21b5a5q6" xml:space="preserve">[[Kategory:Revolúsjonêr]]</text>
      <sha1>5ldq53xsi78xaps66ugrsuz21b5a5q6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232410</id>
      <parentid>1232374</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T23:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>kt</comment>
      <origin>1232410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="4ck7dfghqv60upojbdmf1f41a68zp2s" xml:space="preserve">[[Kategory:Revolúsjonêr]]
[[Kategory:Deensk persoan|Revolusjoner]]</text>
      <sha1>4ck7dfghqv60upojbdmf1f41a68zp2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salomo Polak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192497</id>
    <revision>
      <id>1232377</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;'''Salomo Polak''' ([[Sleen]], [[19 desimber]] [[1879]] - [[Auschwitz]], [[5 novimber]] [[1942]]) wie in Nederlânsk-Joadske ûndernimmer en [[politikus]].  == Biografy == Polak wie eigener fan in manufaktueresaak yn [[Hoogeveen]]. Yn de jierren tritich rekke er maatskiplik belutsen en kaam yn kontakt mei de húsdokter Piet Kooiman, dy't dêr de politike partij [[Frijsinnich Demokratysk Bûn]] begûn wie. Tegearre mei him siet Polak foar de Onafhankelijke Democratische Kies...&quot;</comment>
      <origin>1232377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1444" sha1="qpn8z6n9c9ofxnrgjc8trb9ocm0f7k1" xml:space="preserve">'''Salomo Polak''' ([[Sleen]], [[19 desimber]] [[1879]] - [[Auschwitz]], [[5 novimber]] [[1942]]) wie in Nederlânsk-Joadske ûndernimmer en [[politikus]].

== Biografy ==
Polak wie eigener fan in manufaktueresaak yn [[Hoogeveen]]. Yn de jierren tritich rekke er maatskiplik belutsen en kaam yn kontakt mei de húsdokter Piet Kooiman, dy't dêr de politike partij [[Frijsinnich Demokratysk Bûn]] begûn wie. Tegearre mei him siet Polak foar de Onafhankelijke Democratische Kieskring fan 1935 ôf yn de Hoogeveenske gemeenteried; yn 1939 kaam J. Koning der noch by.

Syn soan Simon sneuvele op 13 maaie 1940 by de [[Slach om de Grebbeberch]]. In jier nei de Dútske besetting waarden Polak, syn frou Klara Natgra en harren oerbleaune dochter troch de Dútsers oppakt en fuortfierd. Se waarden letter op transport steld nei it [[Konsintraasjekamp|konsintraasje]]- en [[ferneatigingskamp]] [[Auschwitz]], dêr't sy ein 1942 fergast waarden.

==Literatuer==
*''De Veenmol'', [[J.L. Havinga]], 1989-II 62/65 (oer Salomo Polak en oer dejingen dy't by him hearden)

== Eksterne keppeling ==
* [https://www.joodsmonument.nl/nl/page/49130/salomo-polak Salomo Polak] op Joods Monument

{{DEFAULTSORT:Polak, Salomo}}
[[Kategory:Nederlânsk politikus]]
[[Kategory:Nederlânsk ûndernimmer]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Joadsk komôf]]
[[Kategory:Persoan omkommen yn Auschwitz]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:persoan stoarn yn 1942]]</text>
      <sha1>qpn8z6n9c9ofxnrgjc8trb9ocm0f7k1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232378</id>
      <parentid>1232377</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>noch wat ynfo</comment>
      <origin>1232378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1773" sha1="2954tmsg87lnt9r6enaxpmsxf161jo0" xml:space="preserve">'''Salomo Polak''' ([[Sleen]], [[19 desimber]] [[1879]] - [[Auschwitz]], [[5 novimber]] [[1942]]) wie in Nederlânsk-Joadske ûndernimmer en [[politikus]].

== Biografy ==
Salomo Polak wie in soan fan Simon Polak (1834-1915) en Bettje van Rhijn (1842-1929), in húshâlding mei yn totaal njoggen bern. Ien bern stor as poppe, 1 jier âld en ien bern hat de [[Holocaust]] oerlibbe. Alle oare bern, Carolina, Philip, Hartog, Harmannus, Bertha, Anna en Salomo sels, waarden fermoarde yn de kampen.

Polak wie eigener fan in manufaktueresaak yn [[Hoogeveen]]. Yn de jierren tritich rekke er maatskiplik belutsen en kaam yn kontakt mei de húsdokter Piet Kooiman, dy't dêr de politike partij [[Frijsinnich Demokratysk Bûn]] begûn wie. Tegearre mei him siet Polak foar de Onafhankelijke Democratische Kieskring fan 1935 ôf yn de Hoogeveenske gemeenteried; yn 1939 kaam J. Koning der noch by.

Syn soan Simon sneuvele op 13 maaie 1940 by de [[Slach om de Grebbeberch]]. In jier nei de Dútske besetting waarden Polak, syn frou Klara Natgra en harren oerbleaune dochter troch de Dútsers oppakt en fuortfierd. Se waarden letter op transport steld nei it [[Konsintraasjekamp|konsintraasje]]- en [[ferneatigingskamp]] [[Auschwitz]], dêr't sy ein 1942 fergast waarden.

==Literatuer==
*''De Veenmol'', [[J.L. Havinga]], 1989-II 62/65 (oer Salomo Polak en oer dejingen dy't by him hearden)

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://www.joodsmonument.nl/nl/page/49130/salomo-polak Salomo Polak] op Joods Monument
}}

{{DEFAULTSORT:Polak, Salomo}}
[[Kategory:Nederlânsk politikus]]
[[Kategory:Nederlânsk ûndernimmer]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Joadsk komôf]]
[[Kategory:Persoan omkommen yn Auschwitz]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:persoan stoarn yn 1942]]</text>
      <sha1>2954tmsg87lnt9r6enaxpmsxf161jo0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aalkersem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192498</id>
    <redirect title="Alkersum" />
    <revision>
      <id>1232381</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Alkersum]]</comment>
      <origin>1232381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="a8ao61kimwdthbuui4df7xkg2s12ryy" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Alkersum]]</text>
      <sha1>a8ao61kimwdthbuui4df7xkg2s12ryy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dunsem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192499</id>
    <redirect title="Dunsum" />
    <revision>
      <id>1232382</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:33:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Dunsum]]</comment>
      <origin>1232382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="pv90pjj8fgjxazex3mgf6fkp3s0714y" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Dunsum]]</text>
      <sha1>pv90pjj8fgjxazex3mgf6fkp3s0714y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Njiblem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192500</id>
    <redirect title="Nieblum" />
    <revision>
      <id>1232383</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:34:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Nieblum]]</comment>
      <origin>1232383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="geg4lhpkagnzac9evm25evqql79j8te" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Nieblum]]</text>
      <sha1>geg4lhpkagnzac9evm25evqql79j8te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ööwnem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192501</id>
    <redirect title="Oevenum" />
    <revision>
      <id>1232384</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Oevenum]]</comment>
      <origin>1232384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="31r876fhzc0ori6wamuio0lqgq1sbpp" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Oevenum]]</text>
      <sha1>31r876fhzc0ori6wamuio0lqgq1sbpp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ödersem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192502</id>
    <redirect title="Utersum" />
    <revision>
      <id>1232385</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:36:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Utersum]]</comment>
      <origin>1232385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="lcx2ild9nes1vvqi76pd2ghm1orvdo2" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Utersum]]</text>
      <sha1>lcx2ild9nes1vvqi76pd2ghm1orvdo2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Söleraanj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192503</id>
    <redirect title="Süderende" />
    <revision>
      <id>1232386</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:37:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Süderende]]</comment>
      <origin>1232386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="hytpc03lk0jgq08c3w5b52xj2u3gy06" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Süderende]]</text>
      <sha1>hytpc03lk0jgq08c3w5b52xj2u3gy06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wiisem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192504</id>
    <redirect title="Witsum" />
    <revision>
      <id>1232387</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Witsum]]</comment>
      <origin>1232387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="1umj17938boicfgvabsqr8higvb0fv4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Witsum]]</text>
      <sha1>1umj17938boicfgvabsqr8higvb0fv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noorsaarep</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192505</id>
    <redirect title="Norddorf auf Amrum" />
    <revision>
      <id>1232389</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Norddorf auf Amrum]]</comment>
      <origin>1232389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="7525wn43mwbhmm9i0z575dj65utmd8u" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Norddorf auf Amrum]]</text>
      <sha1>7525wn43mwbhmm9i0z575dj65utmd8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neebel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192506</id>
    <redirect title="Nebel (Amrum)" />
    <revision>
      <id>1232391</id>
      <timestamp>2026-06-18T17:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Nebel (Amrum)]]</comment>
      <origin>1232391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="lv1c09amrhjbb9vyokbdlb2knmw6uhm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Nebel (Amrum)]]</text>
      <sha1>lv1c09amrhjbb9vyokbdlb2knmw6uhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:IUCN-LC.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192507</id>
    <revision>
      <id>1232393</id>
      <timestamp>2026-06-18T18:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Friesenmuseum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192508</id>
    <revision>
      <id>1232397</id>
      <timestamp>2026-06-18T19:35:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>wurk</comment>
      <origin>1232397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1868" sha1="1gvg475wlubhg67uaecois7w1ve841i" xml:space="preserve">{{wurk}}
[[Ofbyld:Friesenmuseum.JPG|thumb|Haadyngong]]
[[Ofbyld:Föhr Haus Olesen .JPG|thumb|Haus Olesen yn't Friesenmuseum]]
It '''Dr. Carl Haeberlin Friesen Museum''' yn [[Wyk auf Föhr]] (ek wol bekend as it Friesen Museum fan it Eilân Föhr, of gewoan it '''Friesen Museum''']) is in [[natuerhistoarysk]] en [[etnology]] museum dat him ek rjochtet op 'e [[skiednis fan Noard-Fryslân]] en it eilân [[Föhr]].

== Skiednis ==
It museum waard boud yn 1908. Soks barde op inisjatyf fan 'e dokter [[Carl Haeberlin]] - de yn [[Yndia]] berne soan fan in protestantske misjonarisfamylje en foarsitter fan 'e ''Föhrer Naturwissenschaftlich-kulturhistorischen Vereins'', oprjochte yn 1902[1]. Hy wie datselde jier oankaam op it Waadeilân Föhr. By it gearstallen fan 'e tentoanstellingen koe er gebrûk meitsje fan in kearnkolleksje dy't sammele wie troch de learaar Philippsen út [[Utersum]].

Yn 2008 waard it hûndertjierrich bestean fan it museum fierd.

Nei it ferstjerren fan 'e oprjochter yn 1954 lei de ferantwurdlikens foar it museum oant 1981 allinnich by de museumferiening.

Om it gebou en de kolleksjes te beskermjen, waard it museum yn 1981 oerdroegen oan it Distrikt Noard-Fryslân. Sûnt dy tiid hat de Stichting Noard-Fryslân, fêstige yn [[Husem (Noard-Fryslân)|Husum]], it museum beheard.

== Gebouwen ==
It nije museumgebou waard ûntwurpen troch de Hamburchske arsjitekt Heinrich Bomhoff. Hy ûntwurp it museum fan bakstien mei in reiden dak, yn oerienstimming mei de tradisjonele arsjitektuerstyl fan Föhr. De twa yngongen nei it museumterrein wurde elk oerspand troch in bôge makke fan twa walfiskkaakbonken.

== Literatuer ==
* Konrad Grunsky: ''Das Friesen-Museum der Insel Föhr''. Husum 1993, ISBN 3-88042-243-5.

== Keppelingen om utens ==
{{Commonscat|Friesenmuseum Wyk auf Föhr}}
* [https://www.friesen-museum.de/ Offisjele hiemside]</text>
      <sha1>1gvg475wlubhg67uaecois7w1ve841i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:IUCN-NT.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192509</id>
    <revision>
      <id>1232398</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:IUCN-EN.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192510</id>
    <revision>
      <id>1232399</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:IUCN-CR.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192511</id>
    <revision>
      <id>1232400</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:11:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:IUCN-EW.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192512</id>
    <revision>
      <id>1232401</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:IUCN-EX.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192513</id>
    <revision>
      <id>1232402</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:IUCN-VU.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192514</id>
    <revision>
      <id>1232403</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>8ouwdb7s76mvyt7d2kojyipek29z4hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Readwangstaar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192515</id>
    <revision>
      <id>1232404</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme        = Readwangstaar |Ofbyld       = [[Ofbyld:Sturnus philippensis.jpg|250px]] |lûd          = |Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift        = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje      = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'') |Skaai        = [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar'') |Wittenskiplike namme= Agropsar philippensis |Beskriuwer, jier...&quot;</comment>
      <origin>1232404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2801" sha1="55wahiiy22eg6qbw0ppsydw3nhpffw4" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme        = Readwangstaar
|Ofbyld       = [[Ofbyld:Sturnus philippensis.jpg|250px]]
|lûd          =
|Ryk          = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme       = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse       = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift        = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje      = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'')
|Skaai        = [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar'')
|Wittenskiplike namme= Agropsar philippensis
|Beskriuwer, jier= [[Thomas Pennant|Pennant]], 1781
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]]
|lânkaart=
}}
De '''readwangstaar''' (''Agropsar philippensis'') is in sjongfûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[protterfûgels]] (''Sturnidae''). De fûgel heart ta it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[Aziatyske glânsprotters]] (''Agropsar'').

== Beskriuwing ==
De readwangstaar is in opfallende fûgel. It mantsje hat in ljochte krún en nekke, swarte wjukken mei wite plakken en opfallende readbrune wangen (dêr’t er syn namme oan tanket). De búk is ljocht oant wyt. It wyfke is mear brún en griis fan kleur en mist de skerpe kontrasten fan it mantsje. De fûgel wurdt likernôch 17 oant 18 sintimeter lang.

== Fersprieding ==
De soarte briedt yn Noard-[[Japan]], [[Sachalin]] en de [[Koerilen]]. Winterdeis lûkt de readwangstaar nei it suden, benammen nei de [[Filipinen]], [[Taiwan]], en dielen fan [[Súdeast-Aazje]].

== Ekology ==
De readwangstaar libbet leafst yn iepen bosk, parken, tunen en lânbougebieten. It is in sosjale fûgel dy't bûten de briedtiid faak yn gruttere groepen te sjen is. Se ite benammen ynsekten, beien en fruit. Yn 'e briedtiid bouwe se harren nêst yn beamholtes of yn gebouwen.

== IUCN-status ==
Neffens de [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] hat de readwangstaar de status net bedrige (''Least Concern''). Der is gjin populaasjetrend bekend (2026).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-cheeked-starling-agropsar-philippensis BirdLife International, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://ebird.org/species/chcsta1?siteLanguage=nl Ebird, oproppen 18 juny 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/chcsta1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 juny 2026.]     
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Agropsar philippensis|Readwangstaar}}
}}
{{DEFAULTSORT:Readwangstaar}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Aziatyske glânsprotter]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]]</text>
      <sha1>55wahiiy22eg6qbw0ppsydw3nhpffw4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agropsar philippensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192516</id>
    <redirect title="Readwangstaar" />
    <revision>
      <id>1232405</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Readwangstaar]]</comment>
      <origin>1232405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="9j8p2il1d1fza9b467nestxhf8qui9v" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Readwangstaar]]</text>
      <sha1>9j8p2il1d1fza9b467nestxhf8qui9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Aziatyske glânsprotter</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192517</id>
    <revision>
      <id>1232406</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:34:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Agropsar|Aziatyske glânsprotters}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Protterfûgel]]&quot;</comment>
      <origin>1232406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="r5fbtrbgewz6hx38gptyv1cni36wkvj" xml:space="preserve">{{Commonscat|Agropsar|Aziatyske glânsprotters}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Protterfûgel]]</text>
      <sha1>r5fbtrbgewz6hx38gptyv1cni36wkvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Floris (telefyzje)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192518</id>
    <redirect title="Floris (telefyzjerige)" />
    <revision>
      <id>1232407</id>
      <timestamp>2026-06-18T20:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Floris (telefyzjerige)]]</comment>
      <origin>1232407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="8xgm362no697vouk6yz2metjqmu09ie" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Floris (telefyzjerige)]]</text>
      <sha1>8xgm362no697vouk6yz2metjqmu09ie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aziatyske glânsprotters</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192519</id>
    <revision>
      <id>1232408</id>
      <timestamp>2026-06-18T21:05:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Universele ynfoboks bisteryk |ôfbylding       = Agropsar sturninus - Kent Ridge Park.jpg |ôfbyldingsbreedte= |ôfbyldingstekst = Dauryske staar (Agropsar sturninus) |takson1         = |namme1          = |takson2         = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: |namme2          = [[dieren]] (''Animalia'') |takson3         = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: |namme3          = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |takson4         = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: |namme4          = fûge...&quot;</comment>
      <origin>1232408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2629" sha1="mzhs2qsdhku864g0zwnd29p1dcmzyhc" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
|ôfbylding       = Agropsar sturninus - Kent Ridge Park.jpg
|ôfbyldingsbreedte=
|ôfbyldingstekst = Dauryske staar (Agropsar sturninus)
|takson1         =
|namme1          =
|takson2         = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
|namme2          = [[dieren]] (''Animalia'')
|takson3         = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
|namme3          = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|takson4         = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
|namme4          = [[fûgels]] (''Aves'')
|takson5         = [[boppeskift]]:
|namme5          = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
|takson6         = [[skift]]:
|namme6          = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|takson7       = [[famylje]]:
|namme7         = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'')
|takson8        = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
|namme8         = '''Aziatyske glânsprotter''' (''Agropsar'')
|beskriuwer, jier = [[Eugene William Oates|Oates]], 1889
|soarten         =
}}

De '''Aziatyske glânsprotters''' (''Agropsar'') foarmje in [[fûgel]][[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan middelgrutte [[protterfûgels]]. It skaai bestiet út twa soarten: de [[Dauryske staar]] en de [[readwangstaar]] en is ferspraat yn [[East-Aazje|East-]] en [[Súdeast-Aazje]]. 

Dizze fûgels binne libben en sosjaal en komme faak yn groepen foar. Se hawwe in stevige bou, in skerpe snaffel en in koarte sturt. Se binne tige betûft yn it finen fan iten op 'e grûn. Harren dieet is omnivoar en bestiet foaral út ynsekten, wjirms en ferskate soarten fruit en sied.

De soarten yn dit skaai binne bekend om harren oanpassingsfermogen oan ferskate habitats yn harren Aziatyske ferspriedingsgebiet en wurde fan iepen lânskippen oant gebieten tichtby minsklike bewenning waarnommen.

== Soarten ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Status !! trend
|-
| [[Ofbyld:Daurian starling.jpg|120px]] || [[Dauryske staar]] || ''Agropsar sturninus''  || &lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt; || stabyl &lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/daurian-starling-agropsar-sturninus ''Agropsar sturninus'' op ''BirdLife''.]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Sturnus philippensis.jpg|120px]] || [[Readwangstaar]] || ''Agropsar philippensis''  || &lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;'''net bedrige'''&lt;/span&gt; ||
ûnbekend &lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/chestnut-cheeked-starling-agropsar-philippensis ''Agropsar philippensis'' op ''BirdLife''.]&lt;/ref&gt;
|}

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Agropsar|Aziatyske glânsprotters}}
}}

[[Kategory:Aziatyske glânsprotter| ]]
[[Kategory:Protterfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]</text>
      <sha1>mzhs2qsdhku864g0zwnd29p1dcmzyhc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agropsar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192520</id>
    <redirect title="Aziatyske glânsprotters" />
    <revision>
      <id>1232409</id>
      <timestamp>2026-06-18T21:06:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Aziatyske glânsprotters]]</comment>
      <origin>1232409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="g86yoh0nca832icoqcty3oba05ksrtw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Aziatyske glânsprotters]]</text>
      <sha1>g86yoh0nca832icoqcty3oba05ksrtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Filipynske keningsprotter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192521</id>
    <revision>
      <id>1232412</id>
      <timestamp>2026-06-19T05:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme               = Filipynske keningsprotter |Ofbyld              = [[Ofbyld:Goodfellowia miranda.jpg|250px]] |lûd                 = |Ryk                 = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse              = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'') |Famylje             = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'') |Skaai               = [[Filipynske keningsprotters]]...&quot;</comment>
      <origin>1232412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3371" sha1="i5nwa4u5ewdqytr6uzizpkrvkpgo1it" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme               = Filipynske keningsprotter
|Ofbyld              = [[Ofbyld:Goodfellowia miranda.jpg|250px]]
|lûd                 =
|Ryk                 = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse              = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift               = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|Famylje             = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'')
|Skaai               = [[Filipynske keningsprotters]] (''Goodfellowia'')
|Wittenskiplike namme= Goodfellowia miranda
|Beskriuwer, jier    = [[Ernst Hartert|Hartert]], 1903
|IUCN-status         = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.jpg|250px]]
|lânkaart            =
}}
De '''Filipynske keningsprotter''' (''Goodfellowia miranda'', synonym: ''Basilornis mirandus'') is in [[Endemisme|endemyske]] [[protterfûgels|protterfûgel]] op it [[Filipinen|Filipynske]] eilân [[Mindanao]].

== Taksonomy ==
De fûgel waard yn 1903 troch [[Ernst Hartert]] beskreaun en yn it [[Monotypysk takson|monotypyske]] [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Goodfellowia'' set, as earbetoan oan 'e Britske fûgelkundige Walter Goodfellow. Dêrnei waard de soarte foar in hiel skoft ûnder it skaai ''Basilornis'' set. Ut yn 2007 publisearre DNA-ûndersyk die bliken dat it te ferdigenjen wie om de soarte yn in eigen skaai ûnder te bringen.

== Skaaimerken ==
De Filipynske keningsprotter wurdt sa'n 33 sintimeter lang en hat in wjuklingte fan 11,5 sintimeter. It is in grutte protterfûgel mei in lange sturt. Mantsjes en wyfkes ferskille net fan inoar. In folwoeksen eksimplaar is glânzgjende swart, mei dêrtrochhinne in griene en blauwe-eftige pearse glâns. De ûnderkant fan 'e rêch en de stút binne wyt, wylst de wjukken en sturt swart oant swartbrún binne en net glânzgje. In juvenyl liket op in folwoeksen fûgel, mar de fearren glânzgje net en hawwe fealwite rânen. De snaffel is giel, de eagen donkerbrún mei oranjegiele hûd dêromhinne en de poaten binne swart oant oranjegiel. It is in tige lûdroftige fûgel en hat in maklik te ûnderskieden lûd fan de wjukken by it fleanen.

== Fersprieding en habitat ==
De soarte komt allinnich foar op 'e berch Apo, yn it Kitangladberchtme en yn 'e bergen fan 'e provinsje Misamis Oriental op it eilân Mindanao. De fûgel wurdt solitêr, yn pearkes of yn lytse groepkes waarnommen yn bosken en by boskrânen oant in hichte fan sa'n 1250 meter. 

== Ekology ==
De Filipynske keningsprotter yt sawol fruit as ynsekten. Sawol yn febrewaris as july wurde nêsten boud fan blêd en tûkjes. Se brûke âlde nêsten fan [[spjochten]] yn beamholtes op in hichte fan likernôch 15 m boppe de grûn.   

== Status ==
Om't de fûgel yn in beheind gebiet foarkomt (wêrby't it habitat net fuort bedrige wurdt), stiet er as gefoelich op 'e [[Reade List]] fan 'e IUCN (2026). Oannommen wurdt dat de populaasje ôfnimt.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/apo-myna-goodfellowia-miranda BirdLife International, oproppen 19 juny 2026.]
* [https://ebird.org/species/apomyn2 Ebird, oproppen 19 juny 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/dausta1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.]     
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Basilornis mirandus}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Filipynske keningsprotter]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>i5nwa4u5ewdqytr6uzizpkrvkpgo1it</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goodfellowia miranda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192522</id>
    <redirect title="Filipynske keningsprotter" />
    <revision>
      <id>1232413</id>
      <timestamp>2026-06-19T05:48:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Filipynske keningsprotter]]</comment>
      <origin>1232413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="9kk0d209gjhopdxhu4cvr7ox3qsnv5z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Filipynske keningsprotter]]</text>
      <sha1>9kk0d209gjhopdxhu4cvr7ox3qsnv5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Filipynske keningsprotter</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192523</id>
    <revision>
      <id>1232414</id>
      <timestamp>2026-06-19T05:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Goodfellowia miranda|Goodfellowia}} [[Kategory:Filipynske keningsprotter| ]] [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Protterfûgel]]&quot;</comment>
      <origin>1232414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="iz3qfgtwjbpi2nwl2errf73f00rqr19" xml:space="preserve">{{Commonscat|Goodfellowia miranda|Goodfellowia}}
[[Kategory:Filipynske keningsprotter| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Protterfûgel]]</text>
      <sha1>iz3qfgtwjbpi2nwl2errf73f00rqr19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Filipynske keningsprotters</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192524</id>
    <revision>
      <id>1232415</id>
      <timestamp>2026-06-19T06:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Universele ynfoboks bisteryk |ôfbylding        = 8454 Apo Myna 2.jpg |ôfbyldingsbreedte= |ôfbyldingstekst  =  |takson1          = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: |namme1           = [[dieren]] (''Animalia'') |takson2          = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: |namme2           = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |takson3          = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: |namme3           = [[fûgels]] (''Aves'') |takson4          = [[boppeskift]]: |namme4           = nije fûgels...&quot;</comment>
      <origin>1232415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1999" sha1="4581n8dfc9xgicb5tbzxbdjy54ltz8w" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
|ôfbylding        = 8454 Apo Myna 2.jpg
|ôfbyldingsbreedte=
|ôfbyldingstekst  = 
|takson1          = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
|namme1           = [[dieren]] (''Animalia'')
|takson2          = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
|namme2           = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|takson3          = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
|namme3           = [[fûgels]] (''Aves'')
|takson4          = [[boppeskift]]:
|namme4           = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
|takson5          = [[skift]]:
|namme5           = [[moskeftigen]] (''Passeriformes'')
|takson6          = [[famylje]]:
|namme6           = [[protterfûgels]] (''Sturnidae'')
|takson7          = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
|namme7           = '''Filipynske keningsprotters''' (''Goodfellowia'')
|beskriuwer, jier = [[Ernst Hartert|Hartert]], 1903
|soarten          = [[Filipynske keningsprotter]]
}}
De '''Filipynske keningsprotters''' (''Goodfellowia'') foarmje in [[Monotypysk|monotypysk]] [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan [[protterfûgels]]. It skaai bestiet út ien [[Soarte (taksonomy)|soarte]], de [[Filipynske keningsprotter]] (''Goodfellowia miranda''), dy't [[Endemisme|endemysk]] is op it [[Filipinen|Filipynske]] eilân [[Mindanao]].

De soarte waard yn 1903 troch Ernst Hartert beskreaun en nei de Britske fûgelkundige Walter Goodfellow ferneamd. It skaai wurdt troch guon biologen noch wolris by it skaai ''Basilornis'' yndield, mar op basis fan [[DNA]]-ûndersyk út 2007 wurdt de soarte yn in apart skaai yndield.

== Soarten ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Status !! trend
|-
| [[Ofbyld:Goodfellowia miranda.jpg|120px]] || [[Filipynske keningsprotter]] || ''Goodfellowia miranda'' || &lt;span style=&quot;color:orange;&quot;&gt;'''gefoelich'''&lt;/span&gt; || ôfnimmend
|}

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Basilornis mirandus|Goodfellowia}}
}}
[[Kategory:Filipynske keningsprotter| ]]
[[Kategory:Protterfûgel]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]</text>
      <sha1>4581n8dfc9xgicb5tbzxbdjy54ltz8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goodfellowia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192525</id>
    <redirect title="Filipynske keningsprotters" />
    <revision>
      <id>1232416</id>
      <timestamp>2026-06-19T06:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Filipynske keningsprotters]]</comment>
      <origin>1232416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="321qlwkf4ao0opobmgyof573b9cvequ" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Filipynske keningsprotters]]</text>
      <sha1>321qlwkf4ao0opobmgyof573b9cvequ</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wrâldkampioenskip rugby</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192526</id>
    <revision>
      <id>1232420</id>
      <timestamp>2026-06-19T07:40:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SencBorz</username>
        <id>50363</id>
      </contributor>
      <comment>de side makke</comment>
      <origin>1232420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1000" sha1="oqhws8p1nrg9t7dhte4zmnj1ikcwgch" xml:space="preserve">{{Sportevenemint
| namme             = Wrâldkampioenskip rugby
| ôfbylding         =
| ôfbyldingsbreedte =
| ûnderskrift       = 
| plak              = 
| jier              = 
| data              = 
| sport             = [[Unyrugby]]
| organisator       = [[World Rugby]]
| ferienigings      = 
| lannen            = Ynternasjonaal
| atleten           = 
| eveneminten       = 
| iepening          = 
| sluting           = 
| earste            = 
| lêste             = 
| aktueel           = 
| foarige           = [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|Frankryk 2023]]
| folgjende         = [[Wrâldkampioenskip rugby 2027|Australië 2027]]
}}

It '''Wrâldkampioenskip rugby''' is it ynternasjonale [[Unyrugby]]-toernoai. It toernoai wurdt elke fjouwer jier hâlden tusken de bêste ynternasjonale teams.

[[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]] is de hjoeddeiske wrâldkampioen en hat ek de measte toernoaien wûn.

== Keppelings om utens ==

* [https://www.rugbyworldcup.com/en Offisjele webside]</text>
      <sha1>oqhws8p1nrg9t7dhte4zmnj1ikcwgch</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232428</id>
      <parentid>1232420</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SencBorz</username>
        <id>50363</id>
      </contributor>
      <comment>+medaljespegel</comment>
      <origin>1232428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1858" sha1="mqs898ryh4kx9gfz7a8kgmwnt675579" xml:space="preserve">{{Sportevenemint
| namme             = Wrâldkampioenskip rugby
| ôfbylding         =
| ôfbyldingsbreedte =
| ûnderskrift       = 
| plak              = 
| jier              = 
| data              = 
| sport             = [[Unyrugby]]
| organisator       = [[World Rugby]]
| ferienigings      = 
| lannen            = Ynternasjonaal
| atleten           = 
| eveneminten       = 
| iepening          = 
| sluting           = 
| earste            = 
| lêste             = 
| aktueel           = 
| foarige           = [[Wrâldkampioenskip rugby 2023|Frankryk 2023]]
| folgjende         = [[Wrâldkampioenskip rugby 2027|Australië 2027]]
}}

It '''Wrâldkampioenskip rugby''' is it ynternasjonale [[Unyrugby]]-toernoai. It toernoai wurdt elke fjouwer jier hâlden tusken de bêste ynternasjonale teams.

[[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]] is de hjoeddeiske wrâldkampioen en hat ek de measte toernoaien wûn.

== Medaljespegel ==

{|&lt;/noinclude&gt;class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! &amp;nbsp;Plak&amp;nbsp;
! align=left | Lân
| style=&quot;width:4.5em; font-weight:bold;&quot;|{{Goud-OS}}
| style=&quot;width:4.5em; font-weight:bold;&quot;|{{Sulver-OS}}
| style=&quot;width:4.5em; font-weight:bold;&quot;|{{Brûns-OS}}
! style=&quot;width:4.5em;&quot;|Totaal&lt;noinclude&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 1 ||align=left| {{RSAru}} || 4 || 0 || 2 || '''6'''
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 2 ||align=left| {{NZLf}} || 3 || 2 || 3 || '''8'''
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 3 ||align=left| {{AUSf}} || 2 || 2 || 1 || '''5'''
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 4 ||align=left| {{ENGf}} || 1 || 3 || 1 || '''5'''
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 5 ||align=left| {{FRAf}} || 0 || 3 || 1 || '''4'''
|-
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot;| 6 ||align=left| {{ARGf}} || 0 || 0 || 1 || '''1'''
|-
|align=left| {{WALf}} || 0 || 0 || 1 || '''1'''
|-
! colspan=&quot;2&quot;| Totaal || 10 || 10 || 10 || '''30'''
|}

== Keppelings om utens ==

* [https://www.rugbyworldcup.com/en Offisjele webside]</text>
      <sha1>mqs898ryh4kx9gfz7a8kgmwnt675579</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wyteachmiuw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192527</id>
    <revision>
      <id>1232422</id>
      <timestamp>2026-06-19T08:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme              = wyteachmiuw |Ofbyld             = [[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus, Hurghada, Egypt 1 (Cropped).jpg|250px]] |lûd                = |Ryk                = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme             = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse             = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift              = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje            = [[seefûgels]] (''Laridae'') |Skaai              = [[swartkopmiuwen]] (...&quot;</comment>
      <origin>1232422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3619" sha1="t5ez4umqoppmzpknzm723lcdyyothls" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme              = wyteachmiuw
|Ofbyld             = [[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus, Hurghada, Egypt 1 (Cropped).jpg|250px]]
|lûd                =
|Ryk                = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme             = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse             = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift              = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'')
|Famylje            = [[seefûgels]] (''Laridae'')
|Skaai              = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'')
|Wittenskiplike namme= Ichthyaetus leucophthalmus
|Beskriuwer, jier   = [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1825
|IUCN-status        = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]]
|lânkaart           =[[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus range.png|center|250px]]
}}
De '''wyteachmiuw''' (''Ichthyaetus leucophthalmus''; synonym: ''Larus leucophthalmus'') is in fûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[miuwen]] (''Laridae''). Foarhinne waard dizze soarte by it skaai ''[[Larus]]'' yndield, mar op basis fan genetysk ûndersyk wurdt de fûgel hjoed-de-dei opnommen yn it [[Skaai (taksonmy)|skaai]] ''Ichthyaetus''.

== Skaaimerken ==
De wyteachmiuw is 39 oant 43 sm lang, weaget 275–415 gram en hat in spanwiidte fan 110 oant 115 sm. Yn 'e briedtiid hat de fûgel in swarte kop, mei in donker boarst, in bleekwyt boppeboarst en donkere wjukken. Boppe en ûnder it each sit dúdlik in wyt bôgje en de lange smelle snaffel is read mei in swarte punt. De poaten binne giel. Bûten de briedtiid is it swart fan 'e kap minder sletten en sitte der ljochtere plakjes. Jonge fûgels ha in swarte snaffel, binne brún op 'e kop, de nekke en it boarst en ha ljochtbrune fearren oan 'e boppekant en in swarte sturt.

&lt;div style=&quot;display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;&quot;&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100px&quot; style=&quot;margin: 0; padding: 0;&quot;&gt;
Ichthyaetus leucophthalmus, Qesm Shlatin, Egypt 2.jpg|Fleanende wyteachmiuw.
Hurghada Vogel 02.jpg|Juvenyl.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

De wyteachmiuw liket op 'e [[roetmiuw]] (''Ichthyaetus hemprichii''), mar dy is wat grutter. De roetmiuw hat ek relatyf langere wjukken en in swarte snaffel mei in read punt.

== Fersprieding  ==
De soarte komt foar oan 'e kusten fan 'e [[Golf fan Suez]] lâns de hiele [[Reade See]] oant de [[Golf fan Aden]]. It is in miuw dy't selden yn it binnenlân sjoen wurdt. Hy is sterk bûn oan see, mar minder faak te sjen by fiskersboaten as de roetmiuw. 

== Status ==
De grutte fan de populaasje is yn 2008 rûsd op likernôch 35.000 oant 38.000 folwoeksen fûgels en dat oantal is stabyl. Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern'').
{{boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-eyed-gull-larus-leucophthalmus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] 
*[https://ebird.org/species/whegul2?siteLanguage=nl eBird, oproppen 19 juny 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/whegul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}}
}}
{{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Swartkopmiuw]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]]</text>
      <sha1>t5ez4umqoppmzpknzm723lcdyyothls</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1232424</id>
      <parentid>1232422</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1232424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3621" sha1="awtjkr884yki4ip9qa438ysb2cwpnit" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme              = wyteachmiuw
|Ofbyld             = [[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus, Hurghada, Egypt 1 (Cropped).jpg|250px]]
|lûd                =
|Ryk                = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme             = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse             = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift              = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'')
|Famylje            = [[seefûgels]] (''Laridae'')
|Skaai              = [[swartkopmiuwen]] (''Ichthyaetus'')
|Wittenskiplike namme= Ichthyaetus leucophthalmus
|Beskriuwer, jier   = [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1825
|IUCN-status        = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.jpg|250px]]
|lânkaart           = [[Ofbyld:Ichthyaetus leucophthalmus range.png|center|250px]]
}}
De '''wyteachmiuw''' (''Ichthyaetus leucophthalmus''; synonym: ''Larus leucophthalmus'') is in fûgel út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[miuwen]] (''Laridae''). Foarhinne waard dizze soarte by it skaai ''[[Larus]]'' yndield, mar op basis fan genetysk ûndersyk wurdt de fûgel hjoed-de-dei opnommen yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] ''Ichthyaetus''.

== Skaaimerken ==
De wyteachmiuw is 39 oant 43 sm lang, weaget 275–415 gram en hat in spanwiidte fan 110 oant 115 sm. Yn 'e briedtiid hat de fûgel in swarte kop, mei in donker boarst, in bleekwyt boppeboarst en donkere wjukken. Boppe en ûnder it each sit dúdlik in wyt bôgje en de lange smelle snaffel is read mei in swarte punt. De poaten binne giel. Bûten de briedtiid is it swart fan 'e kap minder sletten en sitte der ljochtere plakjes. Jonge fûgels ha in swarte snaffel, binne brún op 'e kop, de nekke en it boarst en ha ljochtbrune fearren oan 'e boppekant en in swarte sturt.

&lt;div style=&quot;display: block; float: left; margin: 0 15px 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 5px; background-color: #f8f9fa;&quot;&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100px&quot; style=&quot;margin: 0; padding: 0;&quot;&gt;
Ichthyaetus leucophthalmus, Qesm Shlatin, Egypt 2.jpg|Fleanende wyteachmiuw.
Hurghada Vogel 02.jpg|Juvenyl.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

De wyteachmiuw liket op 'e [[roetmiuw]] (''Ichthyaetus hemprichii''), mar dy is wat grutter. De roetmiuw hat ek relatyf langere wjukken en in swarte snaffel mei in read punt.

== Fersprieding  ==
De soarte komt foar oan 'e kusten fan 'e [[Golf fan Suez]] lâns de hiele [[Reade See]] oant de [[Golf fan Aden]]. It is in miuw dy't selden yn it binnenlân sjoen wurdt. Hy is sterk bûn oan see, mar minder faak te sjen by fiskersboaten as de roetmiuw. 

== Status ==
De grutte fan de populaasje is yn 2008 rûsd op likernôch 35.000 oant 38.000 folwoeksen fûgels en dat oantal is stabyl. Op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status 'net bedrige' (''Least Concern'').
{{boarnen|boarnefernijing=
*[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-eyed-gull-larus-leucophthalmus BirdLife, oproppen 19 juny 2026.] 
*[https://ebird.org/species/whegul2?siteLanguage=nl eBird, oproppen 19 juny 2026.]
*[https://birdsoftheworld.org/bow/species/whegul2/cur/introduction Birds of the World, oproppen 19 juny 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Ichthyaetus leucophthalmus}}
}}
{{DEFAULTSORT:Witeachmiuw}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Swartkopmiuw]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]]</text>
      <sha1>awtjkr884yki4ip9qa438ysb2cwpnit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ichthyaetus leucophthalmus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192528</id>
    <redirect title="Wyteachmiuw" />
    <revision>
      <id>1232423</id>
      <timestamp>2026-06-19T08:41:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Wyteachmiuw]]</comment>
      <origin>1232423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="9zac1cr56t8qtsstionbpfhqq69wkm6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Wyteachmiuw]]</text>
      <sha1>9zac1cr56t8qtsstionbpfhqq69wkm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Larus leucophthalmus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192529</id>
    <redirect title="Wyteachmiuw" />
    <revision>
      <id>1232425</id>
      <timestamp>2026-06-19T08:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Wyteachmiuw]]</comment>
      <origin>1232425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="9zac1cr56t8qtsstionbpfhqq69wkm6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Wyteachmiuw]]</text>
      <sha1>9zac1cr56t8qtsstionbpfhqq69wkm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Swartkopmiuw</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192530</id>
    <revision>
      <id>1232426</id>
      <timestamp>2026-06-19T08:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Ichthyaetus}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Miuw]]&quot;</comment>
      <origin>1232426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="5m1vsm87flqu5bwc6gmo1pjejpphv7t" xml:space="preserve">{{Commonscat|Ichthyaetus}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Miuw]]</text>
      <sha1>5m1vsm87flqu5bwc6gmo1pjejpphv7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:RSAru</title>
    <ns>10</ns>
    <id>192531</id>
    <revision>
      <id>1232427</id>
      <timestamp>2026-06-19T09:48:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SencBorz</username>
        <id>50363</id>
      </contributor>
      <comment>de side makke</comment>
      <origin>1232427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="ehhdw1vq1w68nsqd1t37yzhnn2n3hrc" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Flag of South Africa.svg |20px|Flagge fan de Feriene Steaten]]&amp;nbsp;[[Súd-Afrikaansk rugbyteam|Súd-Afrika]]</text>
      <sha1>ehhdw1vq1w68nsqd1t37yzhnn2n3hrc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Súd-Afrikaansk rugbyteam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192532</id>
    <revision>
      <id>1232430</id>
      <timestamp>2026-06-19T11:44:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SencBorz</username>
        <id>50363</id>
      </contributor>
      <comment>de side makke</comment>
      <origin>1232430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1512" sha1="k2fesb84puc4m7j27okkbpmhdg0wje4" xml:space="preserve">[[File:Percy Montgomery kick (cropped).jpg|thumb|200px|[[Percy Montgomery]], de topskoarer fan it Súd-Afrikaanske rugbyteam.]]
It '''Súd-Afrikaansk rugbyteam''' is it nasjonale rugbyteam fan [[Súd-Afrika]]. It team wurdt beskôge as ien fan de bêste fan de wrâld. Se hawwe fjouwer [[Wrâldkampioenskip rugby|wrâldkampioenskippen rugby]] wûn; mear as watfoar oar lân dan ek.

== Wrâldkampioenskippen ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!colspan=10|[[Wrâldkampioenskip rugby|Wrâldkampioenskippen]]
|-
!width=40|Year
!width=60|'''Plak'''
!width=20|'''Wed'''
!width=20|'''W'''
!width=20|'''G'''
!width=20|'''F'''
!width=200|'''Haadcoach'''
|- 
| 1987 || rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;6&quot;| ''Ferbean fanwegen de apartheid.''
|- 
| 1991 
|- style=&quot;background:gold;&quot;
| 1995 || '''Kampioenen''' || 6 || 6 || 0 || 0 || [[Kitch Christie]] 
|- style=&quot;background:#CC9966;&quot;
| 1999 || Tredde plak || 6 || 5 || 0 || 1 || [[Nick Mallett]] 
|- 
| 2003 || Kwartfinalen || 5 || 3 || 0 || 2 || [[Rudolf Straeuli]] 
|- style=&quot;background:gold;&quot;
| 2007 || '''Kampioenen''' || 7 || 7 || 0 || 0 || [[Jake White]] 
|- 
| 2011 || Kwartfinalen || 5 || 4 || 0 || 1 || [[Peter de Villiers]] 
|- style=&quot;background:#CC9966;&quot;
| 2015|| Tredde plak || 7 || 5 || 0 || 2 || [[Heyneke Meyer]] 
|- style=&quot;background:gold;&quot;
| 2019 || '''Kampioenen''' || 7 || 6 || 0 || 1 || [[Rassie Erasmus]] 
|- style=&quot;background:gold;&quot;
| 2023 || '''Kampioenen''' || 7 || 6 || 0 || 1 || [[Jacques Nienaber]] 
|- 
!Total||4 titels||50||42||0||8||
|}</text>
      <sha1>k2fesb84puc4m7j27okkbpmhdg0wje4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:Utbuorren - De Pôle.jpeg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>192533</id>
    <revision>
      <id>1232431</id>
      <timestamp>2026-06-19T11:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>Ientalich Frysk útbuorrenboerd: De Pôle (2026)</comment>
      <origin>1232431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="1d73oksmup1pvbsersulwmo6k2kuz2x" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
Ientalich Frysk útbuorrenboerd: De Pôle (2026)


== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>1d73oksmup1pvbsersulwmo6k2kuz2x</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>