Sint-Lusia

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Sint-Lusia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9638</id>
    <revision>
      <id>1238709</id>
      <parentid>876699</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T12:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martin Macha 2111</username>
        <id>37341</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1238709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2556" sha1="fkxv72xgib32km1i193nuek6vrd0s0w" xml:space="preserve">{{Lântabel|
eigennamme = Saint Lucia |
namme = Sint-Lusia |
flagge = Flag of Saint Lucia.svg |
wapen = Coat of Arms of Saint Lucia.svg |
lokaasje = LocationSaintLucia.png |
motto = ''The Land, The People, The Light''&lt;br /&gt; ([[Ingelsk]]: &quot;it lân, de minsken, it ljocht&quot;) |
taal = [[Ingelsk]] |
haadstêd = [[Castries]] |
steatsfoarm = Parlemintêre demokrasy |
oerflak = 617 |
pctwetter = 1,6 |
ynwenners = 184.100 | teljier = 2023 |
munt = East-Karibyske dollar | muntkoade = XCD |
tiidsone = -4 |
feestdei = 22 febrewaris |
folksliet = Sons and Daughters of Saint Lucia |
lânkoade = LCA |
ynternet = .lc |
tillefoan = 1758 |
}}

'''Sint-Lusia''' (''Ingelsk: Saint Lucia'') is in ûnôfhinklike steat binnen it [[Britske Steatebûn]]. It leit noardlik fan [[Sint-Finsint en de Grenadinen]] en súdlik fan [[Martinyk]].

== Skiednis ==
Foar't de earste Jeropeanen it eilân sjoen hienen, hienen de [[Arawakken|Arawakyndianen]] harren hjir om it jier [[200]] hinne al fêstige. Om [[800]] hinne kamen de [[Kariben (folk)|Kariben]]; hja reagen de Arawaks fan de troan en krigen sa it sizzenskip oer it eilân.

De Frânsen wienen de earste Jeropeanen dy Sint-Lusia kolonisearren. It Frânske regear kaam yn [[1660]] ta in ferdrach mei de pleatslike befolking. Yn de perioade 1663-1669 krigen de Ingelsken de sizzenskip op it eilân. Nei 14 oarloggen mei [[Frankryk]] kaam it yn [[1814]] definityf ûnder [[Grut-Brittanje|Britsk]] regear. Sint-Lusia krige [[22 febrewaris]] [[1979]] ûnôfhinklikens en waard lid fan it Britske Steatebûn.

== Geografy ==
It fulkanyske eilân Sint-Lusia is neffens de oare Karibyske eilannen bercheftiger. It heechste punt is [[Mount Gimy]] op 950 meter boppe seenivo. De haadstêd fan Sint-Lusia is [[Castries]], dêr't likernôch in tredde part fan de befolking wennet.

=== Klimaat ===
It klimaat is tropysk, it de gemiddelde temperatuer is 26&amp;nbsp;°C. De jierlikse reinfal sit tusken de 1.500 mm yn it leechlân en 3.500 mm yn it berchgebiet. De reintiid duorret fan maaie oant augustus.

Sint-Lusia leit yn de [[orkaan]]sône fan it Karibysk gebiet en hat dêrtroch in orkaanseizoen fan juny oant novimber. 

== Keppeling om utens ==
* [http://www.stlucia.gov.lc/ Offisjele webstee fan it regear fan Sint-Lusia].

[[Kategory:Sint-Lusia| ]]
[[Kategory:Lân yn Noard-Amearika]]
[[Kategory:Lân yn it Karibysk Gebiet]]
[[Kategory:Eilân yn it Karibysk Gebiet]]
[[Kategory:Histoaryske Britske koloanje]]
[[Kategory:Histoaryske Frânske koloanje]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1979]]
[[Kategory:Keninkryk]]</text>
      <sha1>fkxv72xgib32km1i193nuek6vrd0s0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klaas Rusticus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30758</id>
    <revision>
      <id>1238708</id>
      <parentid>1193267</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T12:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Bibliografy + 2</comment>
      <origin>1238708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5491" sha1="amxj6zw9cqrpbi5n1qxv5o0erk8hd6h" xml:space="preserve">'''Klaas Rusticus''' ([[Snits (stêd)|Snits]], [[25 oktober]] [[1942]]) is in Fryske [[auteur]] en âld-[[regisseur]] dy't op it mêd fan [[telefyzje]], [[film]] en [[teäter (keunstfoarm)|teäter]] warber is.
 
==Libben==
Klaas Rusticus waard berne yn Snits as soan fan [[Ybe Sjoerd Rusticus]] (1905-1996), tsientallen jierren organist fan de [[Martinitsjerke (Snits)|Martinitsjerke]] dêre, en Trijntje Martens. Hy waard ek yn Snits oplaat ta ûnderwizer. Doe't er 17 jier wie rjochtte er mei û.o. de skriuwer [[Anne Wadman]] in ôfdieling fan de stichting &quot;Jeugd en Muziek&quot; op, en skreau de rige ''troch it kaeisgat'' yn it tydskrift &quot;[[De Strikel]]&quot;. Tusken 1962 en 1968 wie er ûnderwizer yn û.o. [[Swol]] en [[Boskoop]]. Yn it lêste plak skreau en regissearre er yn 1966 de foarstelling 'Sephantijn', dêr't 150 bern, inkelde beropsmuzisi en filmers oan meidienen. 
 
Rusticus folge yn 1965-1966 in skoftke kolleezjes oan it nutsseminarium foar (kultuer)pedagogyk fan de [[Universiteit fan Amsterdam|GU]]. Yn 1968 besleat er him hielendal op it teater ta te lizzen. Hy makke de produksje 'Spelen', yn 'e mande mei de Flaamske akteur [[Robert Borremans]], mei wa't er in stikmannich foarstellings joech yn it Amsterdamske Shaffy-teater, yn de rest fan Nederlân en yn [[Flaanderen]]. 'Spelen' waard letter omwurke foar tillefyzje en yn 7 ôfleverings útstjoerd troch de [[NCRV]]. Derta útnûge troch de NCRV folge er opliedingen filmrezjy en studiorezjy oan de media-akademy Santbergen yn Hilfertsom, en wie er fan 1970-1977 yn tsjinst fan de NCRV-tillefyzje, ferantwurdlik foar tsientallen jeugd-, drama- en keunstproduksjes. Hy regissearre ûnder oare in tal ôfleveringen fan [[Swiebertje]]. De produksje [[Orimoa]] (1971-1975) beskôget Rusticus as ien fan syn wichtichste wurken út dy perioade. 
 
Nei koart skoft by de [[WDR]] ([[Keulen]]) wie er fan 1980 oant 1990 as auteur en programmamakker oan 't wurk foar de NOS-DTP, ôfdieling Cupro en wie geregeldwei gastregisseur foar ien fan de Dútske omroppen. 
 
Sûnt 1990 wurket er allinnich noch yn it bûtenlân, dêr't er produksjes makke foar de Tsjechyske en Dútske omrop (ČT, ZDF, BR, SFB, SWF, Arte, 3Sat, en ek de eartiidske DFF yn de DDR), de ORF yn Eastenryk en de SRG yn Switserlân. 
 
In protte fan Rusticus syn (meast muzyk-)produksjes waarden en wurde yn de hiele wrâld útstjoerd. Yn de tsientallen muzykproduksjes dy't er regissearre waard û.o. optreden troch it [[Konsertgebouorkest]], it [[Philharmonia Orchestra]] [[Londen]], de [[Berliner Philharmoniker]], de [[Staatskapelle Dresden]], de [[Wiener Symphoniker]], de orkesten fan de Beierske, Noard-Dútske en Berlynske omroppen en it orkest fan it [[Mariinskiteater]] yn [[Sint-Petersburch]].
 
As teaterregisseur hat er foar de doetiidske [[Noarder Kompanije]] en de [[Teateruny]] wurke.
Yn syn teatertsjerke [[het Laborinth]] yn [[De Kúnder]] (Oerisel) kamen tusken 1977 en 1985 konserten, eksposysjes en teaterfoarstellingen ta stân.
 
Yn 2010 kaam syn earste boek út, de 'kearroman' [[TWEE]], dy't er yn 'e mande mei antipoadysk ko-auteur [[Simen de Jong]] skreau, in útjefte fan [[Utjouwerij Elikser]] yn [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]].

Klaas Rusticus hat fan 1968-1984 troud west mei Helena Cornelia de Schipper (1944-2009) en hat twa dochters, Nynke (*1970) en Rozemarijn (*1975).
 
== Filmografy ==
Wichtichste produksjes:
 
* ''Sephantijn'' (1966) (teater) (NCRV)
* ''Schipper, mag ik overvaren?'' (1968) (NCRV) 
* ''Met blijvend vrij uitzicht en het gordijn op een kier'' (1971) (NCRV)
* ''Orimoa'' (1971 -1975) (NCRV)
* ''Achter de horizon is nog een land'' (NCRV)
* ''de trom van Pandoera'' (1976) (NCRV)
* ''Jij moet kiezen, Ewout'' (1976)(NCRV)
* ''Zolder'' (1977) (NCRV)
* ''Professor Vreemdeling'' (1977)(NCRV)
* ''Boete dwaen'' (1977) (NCRV) (in bewurking fan ferhalen fan [[Teatske Alzum]])
* ''Want ik kan alleen niet gaan'' (1978) (NCRV)
* ''een Hondenleven'' (1978)(Teateruny)
* ''de Illusie'' (1979) (VPRO)
* ''de Kinderkruistocht'' (1981) (teätertsjerke it Laborinth)
* ''Spielzeug der Winde'' (1981)(WDR)
* ''Werke der Einsamkeit'' (1982)(SWF) 
* ''Over en Sluiten'' (1983) (NOS)([[Prix Futura]]-nominaasje Berlyn 1985)
* ''De duizend kersebomen van Yoshitsune'' (1985)(NOS)
* ''De lange reis van Christiaan Bor'' (1986) (NOS)
* ''Brundibár'' (1989) (NOS/HR/ČST/ORF/SRG)
* ''Elias of het gevecht met de nachtegalen'' (1992) (NOS/BRTN)(CIDALC-priis foar bêste literêre film - Festival Figueira da Foz 1992)
* ''Die Jahreszeiten'' (1993) (ZDF/arte/ 3Sat/ORF/SRG)
* ''Trnová koruna z pampelišek / eine Krone aus Löwenzahn / Dandelion Crown'' (1993)(ČT/ZDF/3Sat/arte/ORF/SRG)(Prix d’Innovation-
nominaasje Monte Carlo -1994)
* ''Eine Salome kommt nach Hause'' (1995)(3Sat)
* ''Ich komme spät nach Hause'' (1996) (arte)
* ''The voice on wings (2003) (Fobic Films)

== Bibliografy ==
* ''TWEE'', [[roman]] (2010)
* ''De brimstige ingel'', ferhalen (2013)
* ''Linte Ruardi'', roman (2021)
* ''It mostersiedsje'', roman (Hispel, 2025)
* ''Duko Bodelasse syn jonge jierren/zijn jonge jaren'', roman (Hispel, 2026)

== Keppeling om utens ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0751838/ IMDb, Klaas Rusticus]

{{DEFAULTSORT:Rusticus, Klaas}}
[[Kategory:Frysk filmregisseur]]
[[Kategory:Frysk telefyzjeregisseur]]
[[Kategory:Frysk toanielregisseur]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer]]
[[Kategory:Skriuwer yn it Frysk]]
[[Kategory:Persoan berne yn Snits]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1942]]</text>
      <sha1>amxj6zw9cqrpbi5n1qxv5o0erk8hd6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hearhugowaard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37664</id>
    <revision>
      <id>1238768</id>
      <parentid>1238683</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T06:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ nav.</comment>
      <origin>1238768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5592" sha1="mpfvbczzwedn8voy0lddmr3xbbdfir0" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme        = Hearhugowaard
| ôfbylding    = Heilig Hart van Jezus kerk Dessing De Noord.JPG
| ôfbyldingstekst = Hillich Hert fan Jezustsjerke.
| flagge       = Flag of Heerhugowaard.svg
| wapen        = Heerhugowaard wapen HRvA.svg
| lân          = [[Ofbyld:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Nederlân]]
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ofbyld:Gemeente Dijk en Waard Flag.svg|20px]] [[Dyk en Waard]]
| ynwennertal  = {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Hearhugowaard}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/woonplaats/heerhugowaard/ Heerhugowaard yn sifers], op basis fan CBS&lt;/ref&gt;
| oerflak      = 40,00 km²,&lt;br&gt;dêrfan lân: 38,15 km²&lt;br&gt;dêrfan wetter: 1,86 km²
| befolkingstichtens = 1.645 ynw./km²
| stifting     =
| hichte       = −3,5 m
| postkoade    = 1700–1706, 1842
| netnûmer     = 072
| webside      = [https://www.ontdekdijkenwaard.nl/ontdek/heerhugowaard It plak op de gemeentlike hiemside]&lt;br&gt;[https://historischheerhugowaard.nl/ Hstoarysk Hearhugowaard]
| mapname      = Noard-Hollân
| mapwidth     =
| lat_deg      = 52
| lat_min      = 40
| lat_sec      = 17
| lat_dir      = N
| lon_deg      = 4
| lon_min      = 50
| lon_sec      = 55
| lon_dir      = E
| ôfbylding99 = Gem-Heerhugowaard-OpenTopo.jpg
| ôfbyldingstekst99 =
}}
'''Hearhugowaard''' ([[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Heerhugowaard'', oarspronklik ''Heer Huygen Waert''; [[Lânwestfrysk|Westfrysk]]: ''Heregeweerd'') is in plak, [[polder]] en eardere [[Gemeente (bestjoer)|gemeente]] yn [[West-Fryslân]], yn 'e [[Nederlân]]ske [[provinsje]] [[Noard-Hollân]]. De gemeente bestie sûnt [[1811]]. Op 1 jannewaris 2022 fusearre de gemeente Hearhugowaard mei buorgemeente [[Langedyk|Langedijk]] ta de gemeente [[Dyk en Waard]].  
== Skiednis ==
Om it jier 800 hinne bestie it gebiet fan it hjoeddeiske Hearhugowaard foar in grut part út fean. Troch feanwinning en stoarmfloeden ûntstiene yn 'e rin fan 'e midsiuwen ferskate marren. Ien dêrfan wie de Grote Waert, dy't in skoft mei de Skermer in grutter marre- en sompegebiet foarme.

Yn 'e 17e iuw namen partikuliere ynvestearders it beslút om de Grote Waert drûch te meallen om lânbougrûn te winnen. Yn 1630 foel de polder, mei in oerflak fan sa'n 39 km², drûch. De kwaliteit fan 'e grûn foel lykwols ôf. Yn 1674 waard der sels oer neitocht om de polder wer ûnder wetter te setten, om't er as fiskwetter mear opbringe koe.

== Namme ==
De namme Hearhugowaard is nei alle gedachten ôflaat fan in âlde dyk yn it gebiet, de Huygen Dijck. Oer de persoan nei wa't dy dyk ferneamd waard, bestiet lykwols gjin wissichheid. Mooglik wie it Hugo fan Assendelft, in 13e-iuwske bestjoerder út de 13e iuw, of Hugo II fan Akersloot, dy't mei it bedykjen fan it gebiet yn ferbân brocht wurdt.

It gebiet waard earst De Waert neamd en letter Heer Huygen Waert. Yn 'e [[Frânske tiid]] waard dy namme modernisearre ta de hjoeddeiske foarm Hearhugowaard.

== Groei en ûntwikkeling == 
Hearhugowaard groeide yn 'e 20e iuw tige hurd. Yn 1960 hie it plak sa'n 6.800 ynwenners, yn 1975 al 25.000. Yn 'e jierren 1970 wie Heerhugowaard in pear jier de fluchst groeiende gemeente fan Nederlân. Yn 2007 waard de 50.000e ynwenner ferwolkomme. Op 1 jannewaris 2023 hie Heerhugowaard 60.230 ynwenners. 

De sterke befolkingsgroei kaam benammen troch de oanlis fan nije wenwiken. Ien fan 'e bekendste is de Stêd fan 'e Sinne (Stad van de Zon), in grutte nijbouwyk dy't ûntwurpen is mei in soad omtinken foar duorsume enerzjy, wêrûnder sinne-enerzjy.

It strjitpatroan fan Heerhugowaard slút foar in grut part oan by de rjochtlinige ferdieling fan 'e polder. Dêrtroch hat it plak in frij rjochthoekige opbou. De ferskillende wenwiken litte ek de ûntwikkeling fan 'e wenningbou sûnt de jierren 1970 sjen.

De âlde doarpskearnen fan De Noard en Súd binne noch werkenber. It grutste winkelsintrum is Middenwaard; yn it sintrum fan Heerhugowaard is ek in lytser winkelsintrum. Fierders hat it plak ûnder oare in teäter, bioskoop en hoareka.

== It besjen wurdich ==
Hoewol't Hearhugowaard foar it grutste part in moderne wenplak is, binne der noch ferskate histoaryske gebouwen en oare bysûndere plakken te finen.
[[Ofbyld:2024 Hearhugowaard, Feanhuzer mûne.jpg|thumb|left|Veenhuizer mûne.]]
* de Herfoarme tsjerke út 1871 mei in âlder oargel as de tsjerke sels;
* de Hillich-Herttsjerke yn De Noard;
* de Sint-Dionysiustsjerke, boud yn 'e jierren 1960;
* de Grifformearde tsjerke út 1917;
* ferskate monumintale pleatsen, dy't noch tinken dogge oan it agraryske ferline;
* [[Veenhuizer mûne|De Veenhuizer]], in [[poldermûne]];
* As moderne attraksje is ek de Stêd fan 'e Sinne (Stad van de Zon) it neamen wurdich. Dizze wenwyk is ûntwurpen mei in soad omtinken foar duorsumens en sinne-enerzjy. Om 'e wyk hinne leit in rekreaasjegebiet mei it Strân fan Luna.

=== Museum ===
* It Poldermuseum Heerhugowaard oan 'e Huygendijk is fêstige yn in earder gemaal út 1877. It museum fertelt oer de skiednis fan 'e polder en de drûchmakking.
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Heerhugowaard|Hearhugowaard}}
}}
{{GemeenteDyk en Waard}}  
[[Kategory:Eardere gemeente yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Plak yn Dyk en Waard]]
[[Kategory:Polder yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1811]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 2022]]</text>
      <sha1>mpfvbczzwedn8voy0lddmr3xbbdfir0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fenlo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40998</id>
    <revision>
      <id>1238731</id>
      <parentid>1236564</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T18:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>berjocht ynwenners</comment>
      <origin>1238731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10514" sha1="h9qa0rjwb4g8cb19wwbr6b7vy0768es" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme       = Fenlo
| ôfbylding   = Overzicht voorgevel met bordes en hoektorens en rechter zijgevel - Venlo - 20369154 - RCE.jpg
| ôfbyldingstekst = 
| flagge      = Venlo vlag.svg
| wapen       = Coat of arms of Venlo.svg
| lân         = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Limburg (Netherlands).svg|20px]] [[Limburch (Nederlân)|Limburch]]
| ynwennertal = stêd: 70.021 &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/woonplaats/venlo/ Alle Cijfers]&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;gem.: {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Fenlo}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://venlo.incijfers.nl/dashboard/bevolking Fenlo yn sifers.]&lt;/ref&gt;
| oerflak     =  stêd: 62,13 km²,&lt;br&gt; wêrfan wetter: 1,26 km²&lt;br&gt;gem: 128,99 km²,&lt;br&gt; wêrfan wetter 4,83 km²
| befolkingstichtens = stêd: 1127 ynw./km²&lt;br&gt;gem: 808 ynw./km²
| hichte      = 
| koördinaten = 
| postkoade   = 5900–5951
| netnûmer    = 077
| webside     = [https://www.venlo.nl/ www.venlo.nl] (gemeente)
| mapname     = Limburch (Nederlân)
| lat_deg = 51 | lat_min = 22 | lat_sec = 0 | lat_dir = N
| lon_deg = 6 | lon_min = 10 | lon_sec = 0 | lon_dir = E
| ôfbylding99 = Venlo-plaats-OpenTopo.jpg
| ôfbyldingstekst99 = Fenlo
}}
'''Fenlo''' ([[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Venlo'') is in stêd en gemeente yn it noarden fan 'e Nederlânske provinsje [[Limburch (Nederlân)|Limburch]]. De gemeente hat {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Fenlo}} ynwenners ({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}}) en is 128 km² grut. De stêd hat sa'n 70.021 ynwenners (2026) en krige yn [[1343]] [[stedsrjochten]].

== Skiednis ==
=== Aldheid ===
Fenlo leit op in strategysk plak op in wichtige krusing fan diken by in [[furde]] oer de [[Maas]]. De delsetting waard al yn 'e iere [[Romeinske tiid]] (50 f.Kr. - 70 n.Kr.) bewenne. Der binne ferskate fynsten fan ierdewurk, munten en sieraden oantroffen, dy't wize op bewenning troch Romeinske militêren en romanisearre hannelers. Argeologysk ûndersyk yn en oan 'e Maas hat net oantoand dat hjir in brêge lein hat. Nei de tredde iuw bleau de delsetting by de hjoeddeiske binnenstêd fan Fenlo in oantal iuwen ûnbewenne. Der binne gjin spoaren út de let-Romeinske tiid bekend. Wol binne der spoaren fan bewenning oant yn 'e sânde iuw fûn oan 'e westkant fan 'e Maas, yn Blerick, lâns de noard-súdferbining Nimwegen-Maastricht-Tongeren.

=== Midsiuwen ===
[[Ofbyld:Blaeu 1652 - Venlo.jpg|thumb|left|Kaart fan Fenlo (1642)]]
Yn 1991 waard by argeologysk ûndersyk in grêft bleatlein dy't út 900 datearret. Dat betsjut dat der yn 'e 9e iuw al in doarp fan betsjutting yn dit diel fan 'e lettere stêd lei.

Yn 'e midsiuwen wie de stêd Fenlo in wichtich hannelsplak oan 'e Maas, sels te ferlykjen mei [[Dútslân|Dútske]] plakken as [[Keulen]], [[Spiers]] en [[Worms]]. Fenlo hearde ta [[Opper-Gelre]] en yn 1481 waard Fenlo lid fan it [[Hânzebûn]]. Alhoewol't it Hânzebûn doe al oer it hichtepunt hinne wie, betsjutte it de status fan in erkende hannelsstêd.

===  Nije Tiid ===
It hartochdom Gelre kaam as lêste gewest by de fal fan Fenlo yn 1543 de facto, en by it Traktaat fan Fenlo de jure yn hannen fan keizer [[Karel V]], dy't it by de rest fan syn Nederlânske besittings foege. Sûnt 1590 wie Gelre splitst yn in noardlik en in sudlik diel en hearde it sudlike diel, Opper-Gelre, ta de Súdlike Nederlannen. Yn 'e 17e iuw wie Fenlo ôfwikseljend [[Spanje|Spaansk]] en [[Steaten|Steatsk]] besit. De [[Spaanske Suksesjeoarloch]] late dêrnei ta it Barriêretraktaat, wêrby't Opper-Gelre by de [[Frede fan Utert]] yn 1713 opdield waard tusken [[Prusen]], de [[Eastenrykse Nederlannen]] en de [[Nederlânske Republyk]]. De stêd waard ûnderdiel fan 'e Republyk en kaam te lizzen yn it Generaliteitslân Steatsk-Opper-Gelre.

Hiel Steatsk-Opper-Gelre waard yn 1794 troch de Frânsen oermastere. Nei harren fertrek gyng Fenlo by de nij foarme provinsje Limburch hearren yn it Keninkryk fan de Nederlannen. Oars as de rest fan Limburch waard Fenlo (lykas ek it gebiet fan 'e stêd [[Maastricht]]) gjin lid fan it [[Dútske Bûn]]. By de [[Belgyske Revolúsje|Belgyske Opstân]] keas hast hiel Limburch en ek Fenlo de kant fan 'e Belgen, mar by de fredesregeling waard Limburch opsplitst en kaam Fenlo by Nederlân. Healwei de 19e iuw waarden de stêdsmuorren sljochte en wreide de stêd him flink út oer de bûtengebieden en lâns de tagongsdiken.

De 21 âldste foto's fan Fenlo datearje fan 1857-1861 en binne te finen yn in album fan 'e militêre arts Petrus Jan van der Grijp, dat hjoed-de-dei yn it besit fan it Gemeenteargyf Fenlo is.

Oant yn 'e 19e iuw leine om de stêd noch útwrydske lânbougebieten en ûnlân. Der binne doe ferskate pleaten stifte om it lân oan te meitsjen. Guon fan dy pleatsen groeide út ta hearehûzen mei grêften der om hinne. Yn 'e 19e iuw ûntwikkele Fenlo him ek jimmermear ta in sintrum fan 'e glêstúnbou.  

=== Tweintichste iuw ===
[[Ofbyld:1945 03 Amerikaanse militairen verzamelen zich op de Hertog Reinoudsingel na de bevrijding in maart 1945.jpg|thumb|left|Befrijing fan Fenlo.]]
Op 9 novimber 1939 barde yn Fenlo it Fenlo-ynsidint, wêrby't twa Britske aginten troch de Dútske [[Gestapo]] finzen nommen waarden. Oant oktober 1944 wie Fenlo hast net rekke troch de oarloch, mar dat feroare doe't it front Limburch nadere. Fenlo hie fan in soad skea te lijen meidat de frontliny trije moanne lang troch it sintrum rûn. By fûle Alliearde bombardeminten op 'e strategyske Maasbrêge en it tichtebylizzende Dútske fleanfjild waard it stedssintrum foar in part ferneatige en kamen der in soad ynwenners om. De stêd waard yn it ramt fan operaasje Grenade op 1 maart 1945 befrijd troch de Amerikanen fan it 9e Leger 

== Gemeente ==
Nei't yn 1940 de plakken Blerick, Boekend en Hout-Blerick en de buorskip 't Ven by de doetiidske gemeente Fenlo foege binne, fusearren de oant dan ta selsstannige gemeenten Tegelen en Belfeld op 1 jannewaris 2001 mei de gemeente Fenlo. Fierder makket ek it kleasterdoarp Steyl (earder ûnderdiel fan 'e gemeente Tegelen) noch diel út fan 'e gemeente. Offisjeel bestiet de gemeente Fenlo no út fjouwer stedsdielen, te witten: Fenlo, Blerick, Tegelen en Belfeld. Boppedat waard op 1 jannewaris 2010 de noardlik fan 'e stêd lizzende gemeente Arcen en Velden by de hjoeddeiske gemeente Fenlo yndield. De eardere gemeente omfieme de doarpen Arcen, Velden en Lomm. Mei de lêste yndieling gyng de gemeente foar it earst oer de grins fan 'e 100.000 ynwenners. 

=== Plakken ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Nederlânske namme
! Lokale namme
! Ynwennertal&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/-/media/_excel/2023/14/kwb-2022.xls CBS Kerncijfers] 31-12-2022&lt;/ref&gt;
|-
|Fenlo
|''Venlo''
| align=&quot;right&quot; |40.945
|-
|[[Blerick]]
|''Bliërik''
| align=&quot;right&quot; |23.990
|-
|[[Tegelen]]
|''Tegele''
| align=&quot;right&quot; |15.125
|-
|[[Belfeld]]
|''Belvend''
| align=&quot;right&quot; |5.475
|-
|[[Velden (Nederland)|Velden]]
|''Velde''
| align=&quot;right&quot; |5.415
|-
|[[Steyl]]
|''Sjteil''
| align=&quot;right&quot; |3.635
|-
|[[Hout-Blerick]]
|''Holt-Bliërik''
| align=&quot;right&quot; |2.865
|-
|[[Arcen]]
|''Árse''
| align=&quot;right&quot; |2.760
|-
|[[Lomm]]
|''Lóm''
| align=&quot;right&quot; |1.040
|-
|[[Boekend]]
|''d'n Bookend''
| align=&quot;right&quot; |880
|}

== Gea ==
Yn 'e gemeente lizze ferskate natuergebieden. Lâns de Maas is it 70 ha grutte ''Rivierpark Fenlo-Velden'' te finen, in uterwaardengebiet, wylst benoarden Fenlo, by Velden, it natuergebiet ''Zwart Water'' mei de ''Venkoelen'' leit, dat út nullebosken en dobben bestiet. Eastlik fan Fenlo leit de ''Grote en Kleine Heide''. De hichte rint dêr op oant 43 meter. Súdlik fan Fenlo leit de ''Onderste en Bovenste Molen'' en it ''Jammerdaal''. De gebieten binne allegear yn it besit fan 'e Stifting it Limburchsk Gea. Yn it gebiet leit de boarne fan 'e Wijlderbeek, de Wittebeek en de Venlose Molenbeek.

De stêd Fenlo leit oan 'e rjochter igge fan 'e Maas op in hichte fan likernôch 18 meter NAP. De stêd wurdt, foaral oan 'e noardkant, troch ferskillende bedriuweterreinen omfieme. Troch de stêd streamt de Rijnbeek, in beek dy't al yn 'e midsiuwen kanalisearre waard en dy't as ôfwetteringskanaal tsjinnet. Yn it noardeastlike part fan Fenlo is by de Dútske grins noch in gebiet mei in soad glêstúnbou. 

== It besjen wurdich ==
=== Stêd === 
[[Ofbyld:Venlo - Maasboulevard.jpg|thumb|260px|Maasbûlevard.]]
* It stedhûs fan Fenlo is in letgoatysk bouwurk oan 'e ''Markt'', dat datearret fan 'e midsiuwen en letter ferfraaid is.
* De [[Sint-Martinusbasilyk (Fenlo)|Sint-Martinusbasilyk]] is in monumintale goatyske tsjerke yn it hert fan 'e binnenstêd mei bysûndere keunstwurken en in ferneamde toer.
* Ien fan 'e âldste strjitten yn Fenlo is de Jodenstraat, in histoaryske winkelstrjitte mei in soad monuminten.
* ''Huize Ottenheym'' oan 'e ''Vleesstraat'' yn 'e binnenstêd is in bewarre hannelshûs út de 16e iuw. In oar monumint is it ''Romerhuis'', in letgoatysk hûs út 1490 op 'e hoeke fan 'e ''Kwartelenmarkt/Wijngaardstraat''.
* De bûlevard oan 'e Maas. 
* Fan 'e eardere stedsmuorre is in 60 m lang restant mei de namme ’t Lanckwaemes oerbleaun. Oare restanten binne De Luif en in stik muorre yn 'e kleastertún fan Mariaweide. 
==== Musea ====
* [https://www.vanbommelvandam.nl/?gad_source=1&amp;gad_campaignid=1350866520&amp;gbraid=0AAAAADAwPbIj-Em1JiA4I8rU8x2hPyCHi&amp;gclid=Cj0KCQjwg5zTBhCLARIsAP2AFU77e1uvAZXKMxySwCy3n4L1tuJdnQwCSF1dc_05FmiTuSesjLWx_YIaAle_EALw_wcB Museum van Bommel van Dam], in museum foar hjoeddeiske keunst.
* [https://www.limburgsmuseum.nl/tentoonstellingen/?gad_source=1&amp;gad_campaignid=21252088789&amp;gbraid=0AAAAADnBUYvYcEtZBXG79ZBtI_XIp9GfQ&amp;gclid=Cj0KCQjwg5zTBhCLARIsAP2AFU710tB56yytIbRv0R4ouyGD6JVJKVNTdd9qrrrP2_o4TpaWatQQ6KMaAjmlEALw_wcB Limburgs Museum], provinsjaal kultuer-histoarysk museum mei in rike kolleksje oer de regio. 

=== Gemeente === 
[[Ofbyld:2023 Kleasterdoarp Steyl, Hillich Hertkleaster (1).jpg|thumb|260px|Ien fan 'e kleasters fan Steyl: it Hillich Hertkleaster.]]
* Steyl (Tegelen): in bysûnder kleasterdoarp mei monumintale tsjerken, tunen en in rike religieuze skiednis oan 'e Maas.
* Arcen: de kastieltunen op it terrein fan in midsiuwsk kastiel.

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Fenlo}}
}}

{{GemeentenLimburch}}
[[Kategory:Fenlo| ]]
[[Kategory:Plak yn Fenlo]]
[[Kategory:Gemeente yn Limburch (Nederlân)]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1343]]</text>
      <sha1>h9qa0rjwb4g8cb19wwbr6b7vy0768es</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aalsmeer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83865</id>
    <revision>
      <id>1238727</id>
      <parentid>1238688</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T17:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>berjocht ynwenners</comment>
      <origin>1238727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8018" sha1="q1eadevonc59hecg84gcmcldon9k6qw" xml:space="preserve">{{Ynfoboks gemeente yn Nederlân
| namme                 = Aalsmeer
| ôfbyld                = Flight to AMS, Amsterdam Airport Schiphol, Luchthaven Schiphol, Flughafen Amsterdam Schiphol - panoramio.jpg
| ôfbyldtekst           = Utsicht op Aalsmeer.
| flagge                = Aalsmeer flag.svg
| wapen                 = Aalsmeer wapen.svg
| kaart                 = NL - locator map municipality code GM0358 (2016).png
| kaart1                = Gem-Aalsmeer-OpenTopo.jpg
| provinsje             = [[Noard-Hollân]]
| haadplak              = '''Aalsmeer'''
| oerflak               = 33,91 km² &lt;ref name=overheid&gt;[https://organisaties.overheid.nl/38409/Gemeente_Aalsmeer Overheid.nl]&lt;/ref&gt;
| lân                   = 32,29 km²
| wetter                = 1,62 km²
| ynwennertal           = {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Aalsmeer}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; &lt;ref name=overheid/&gt;
| befolkingstichtens    = 987 ynw./km²
| oprjochte             = [[1811]]
| tiidrek1              =
| yndieling_tiidrek1    =
| tiidrek2              =
| yndieling_tiidrek2    =
| tiidrek3              =
| yndieling_tiidrek3    =
| tiidrek4              =
| yndieling_tiidrek4    =
| tiidrek5              =
| yndieling_tiidrek5    =
| ferkearsieren         = N196, N201, N196, N232
| netnûmer              = 0297
| postkoade             = 1430–1433
| webstee               = [https://www.aalsmeer.nl/ www.aalsmeer.nl]
}}
'''Aalsmeer''' is in plak en [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] yn 'e [[Nederlân|Nederlânske]] [[Noard-Hollân|provinsje Noard-Hollân]]. De gemeente, dy't ûntstie yn 'e [[Frânske Tiid]], hat {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Aalsmeer}} ynwenners ({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}}) en makket diel út fan 'e saneamde plusregio [[Stedsregio Amsterdam]].

== Gemeente ==
De gemeente Aalsmeer bestiet út de plakken Aalsmeer en Kudelstaart. Dêrnjonken telt de gemeente noch de trije buorskippen Calslagen, Oosteinde en Vrouwenakker. 

== Skiednis ==
Aalsmeer wurdt foar it earst neamd yn 1133 as Alsmar. It gebiet bestie doe foar in grut part út leech elze- en wylgebosk. Troch it winnen fan [[turf]] ûntstiene yn 'e omkriten grutte feanplassen.

Troch de ferfeaning gie in soad lânbougrûn ferlern. Sûnt de 15e iuw rjochten in soad ynwenners har dêrom op 'e fiskerij en de tylt fan beammen. Ek de ierdbeitylt waard wichtich.
[[Ofbyld:Aalsmeer, Netherlands - panoramio (17).jpg|thumb|left|De Stommarmûne.]]
Yn 'e 17e iuw waarden ferskate marren yn en om Aalsmeer drûchlein. De Stommar waard yn 1650 drûchmakke en de Hornmar yn 1674. Letter waarden ek oare polders drûchlein. De [[Stommarmûne]], dy't dêrby in rol spile, waard letter ferfongen; de hjoeddeiske mûne datearret fan 1742 en waard yn 1920 yn Aalsmeer weropboud.

Nei it drûchmeitsjen fan 'e Haarlimmermar yn 1852 naam de fiskerij fierder ôf. Aalsmeer ûntwikkele him ta in sintrum fan túnbou. Yn 'e twadde helte fan 'e 19e iuw bloeide benammen de ierdbeitylt, mar om 1880 hinne kaam ek de blommetylt op. De blommehannel groeide út ta in wichtige feilingstûke. Yn 1912 waarden twa blomfeilingen stifte, dy't yn 1968 fusearren. De nije feiling ferhuze yn 1972 nei in grut kompleks oan 'e Legmeardyk.

Yn 'e [[Twadde Wrâldkriich]] hie Aalsmeer de reputaasje fan in [[NSB]]-bolwurk. Dat kaam benammen troch de fûleindich [[Nasjonaalsosjalisme|nasjonaalsosjalistyske]] boargemaster Kolb en in lytse groep [[Faksisme|faksisten]]. De Dútske generaal [[Friedrich Christiansen]], opperbefelhawwer fan 'e [[Wehrmacht]] yn Nederlân, kaam der geregeld en liet dêr boaten bouwe. Sûnt 1942 holpen ferskate lytse fersetsgroepen [[Joaden]] dy't út Amsterdam flechte wiene en yn Aalsmeer ûnderdûkten. It haad fan de boargerlike stân, Cor Braber, makke op grutte skaal falske persoansbewizen. Nei de oarloch folgen mear as hûndert rjochtsaken tsjin Aalsmearders dy't lid west hiene fan 'e NSB.

Aalsmeer hat trije tinktekens foar de oarloch. By [[Kudelstaart]] stiet sûnt 1987 in propeller fan in [[bommesmiter]] dy't op 17 desimber 1942 in needlanning makke op 'e Westeinderplassen. By it gemeentehûs stiet in tinkstien mei de nammen fan Aalsmearders dy't yn 'e oarloch omkamen. Yn Aalsmeer-Nieuw Oost stiet it glêzen monumint Hell's Fury fan Joop Kok, op it plak dêr't op 13 desimber 1943 in Amerikaansk fleantúch troch Dútsers delsketten waard. Fan 'e sân manlju oerlibbe allinnich de gesachfierder, kaptein Sanford, de crash.

Nei de [[Twadde Wrâldkriich]] bleau de túnbou, en benammen de blommetylt en blommehannel, de wichtichste ekonomyske sektor. Aalsmeer groeide út ta in wrâldferneamd sintrum fan 'e ynternasjonale blommehannel.
[[Ofbyld:Westeinderplassen on takeoff from Schiphol.jpg|thumb|left|Westeinderplassen.]]
Hjoed-de-dei binne njonken de blommetylt en -hannel ek wettersport, rekreaasje, yndustry en tsjinstferliening fan belang. De Westeinderplassen foarmje in wichtich rekreaasje- en natuergebiet.

== Monuminten ==
Aalsmeer hat sa'n hûndert monuminten, wêrûnder 29 ryksmonuminten. Dêrûnder binne it Alde Riedhûs oan 'e Dorpsstraat 9 en de wetterttoer. In achttal monuminten stiet oan 'e Uiterweg. 

De doarpstsjerke fan Aalsmeer is 16e iuwsk en waard nei de Reformaasje yn 1586 in protestantske tsjerke. It gebou waard letter fergrutte mei sydskippen.  

[[De Leeuw (Aalsmeer)|De Leeuw]] is in stellingmmûne út 1863. De mûne is in ryksmonumint en kin alle dagen besocht wurde.
 
[[Ofbyld:Keelzijde van hoofdgebouw met wachthuisje - Kudelstaart - 20407608 - RCE.jpg|thumb|It fort by Kudelstaart]]

It Fort by Kudelstaart waard boud yn 1906 as ûnderdiel fan 'e [[Stelling fan Amsterdam]] en foarmet hjoed-de-dei [[wrâlderfgoed]] fan [[UNESCO]]. 

It gemeentehûs, om 1960 hinne ûntwurpen troch arsjitekt J.F. Berghoef, stiet oan de Van Cleeffkade yn it sintrum fan Aalsmeer. Op it plein foar it gemeentehûs stiet – op in tsien meter hege sokkel – in stânbyld fan 'e goadinne Flora, goadinne fan 'e maitiid en de blommen. By it delsetten fan it monumint yn 1962 soarge it byld foar nochal wat opskuor, om't it neffens guon 'te neaken' wêze soe.

== Eveneminten ==
[[Ofbyld:Bloemencorso Aalsmeer, Bestanddeelnr 904-1723.jpg|thumb|left|Blommekorso Aalsmeer (1950)]]
Sechtich jier lang waard alle jierren op 'e earste sneon fan septimber in blommekorso organisearre. De earste edysje wie yn 1948, ta gelegenheid fan 'e ynhuldiging fan keninginne Juliana, en de lêste fûn plak op 1 septimber 2007. Nei't de wichtichste sponsor, de blomfeiling, syn finansjele bydrage stopsette, waard besletten mei de tradysje op te hâlden. Yn 2011 en 2012 waard noch in lytser blommekorso organisearre. Sûnt 2013 wurdt alle jierren yn it tredde wykein fan juny in blommefestival hâlden.

Yn juny is der alle jierren in bandjûn yn it doarpssintrum. Yn july wurdt op 'e eilannen fan 'e Westeinderplassen it teäterfestival Plaspop Aalsmeer hâlden. Op 'e earste sneon fan septimber is der in ferljochte boateshow en op 'e twadde sneon fan septimber de Aalsmeerse Pramenrace, in wedstryd mei [[Pream|platboaiems]].

Radio Aalsmeer is de lokale publike omrop fan Aalsmeer en omkriten, wêrûnder Kudelstaart. De stjoerder fersoarget sûnt 1991 radioprogramma's en wurdt foar in grut part troch frijwilligers draaiende hâlden.

== Dialekt ==
Aalsmeer hat fanâlds in eigen dialekt, dat sterk ôfwykt fan 'e standertaal. It Aalsmearsk waard ek wol it &quot;Buurts&quot; of it &quot;Uiterwegs&quot; neamd. It is in typysk Hollânsk reliktdialekt dat opfalt troch de oerienkomsten mei it [[Westfrysk]]. De [[Fryske Akademy]] hat yn gearwurking mei it [[Meertens Ynstitút]] ûndersyk dien nei it Aalsmearske dialekt om in byld te krijen fan 'e Hollânske folkstaal tusken 1500 en 2000.

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aalsmeer}}
}}
{{GemeenteAalsmeer}}
{{GemeentenNoard-Hollân}}
[[Kategory:Aalsmeer| ]]
[[Kategory:Plak yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Gemeente yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1811]]</text>
      <sha1>q1eadevonc59hecg84gcmcldon9k6qw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mienebêst Ingelân</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130061</id>
    <revision>
      <id>1238776</id>
      <parentid>1021825</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T10:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaihsu</username>
        <id>988</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skiednis */ [[File:An act declaring and constituting the people of England to be a commonwealth and free-state. 1649 (IA bim early-english-books-1641-1700 an-act-declaring-and-con england-parliament 1649).pdf]]</comment>
      <origin>1238776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11055" sha1="j46wem25s1licf5ioauodm77pheq6ge" xml:space="preserve">{{histoarysk lân
|namme = Mienebêst Ingelân &lt;br&gt;&lt;small&gt;''Commonwealth of England'' 
|bestean = 1649 – 1653
|flagge = [[File:Flag of the Commonwealth (1649-1651).svg|border|110px]] 
|wapen = [[File:Coat_of_arms_of_the_Commonwealth_of_England.svg|90px]] 
|biedwurd = [[Latyn]]: Pax Quæritur Bello&lt;br&gt; (&quot;Frede Siket Men mei Oarloch&quot;) 
|lânkaart = [[File:Commonwealth_of_England_(1649_to_1653).png|250px]]
|haadstêd = [[Londen]]
|offisjele taal = [[Ingelsk]]
|steatsfoarm = [[republyk]]
|ûntstien út = ● [[File:Flag of England.svg|border|20px]] [[Keninkryk Ingelân]]&lt;br&gt; ● [[File:Royal_Standard_of_Ireland_(1542–1801).svg|border|20px]] [[Keninkryk Ierlân]]
|opgien yn = [[File:Standard_of_Oliver_Cromwell_(1653–1659).svg|border|18px]] [[Protektoraat (Britske Eilannen)|it Protektoraat]]
|no diel fan = [[File:Flag of the United Kingdom.svg|border|20px]] [[Feriene Keninkryk]]
|ynwennertal = ±7,5 miljoen &lt;small&gt;(1653)&lt;/small&gt;
|befolkingstichtens = 3,1 / km² &lt;small&gt;(1653)&lt;/small&gt;
|oerflak = 235.400 km² &lt;small&gt;(1653)&lt;/small&gt;
|folksliet = 
|muntienheid = [[Ingelsk pûn]], [[Iersk pûn]]
|tillefoan = 
|ISO 3166-koade = 
|ynternetekstinsje = 
}}
It '''Mienebêst Ingelân''' ([[Ingelsk]]: ''Commonwealth of England''), ûnoffisjeel gauris de '''Ingelske Republyk''' of de '''Republyk Ingelân''' neamd, wie in [[steat]] yn [[Jeropa]] dy't bestie fan [[1649]] oant [[1653]]. It omfieme it eardere [[Keninkryk Ingelân]] en fan [[1652]] ôf ek it eardere [[Keninkryk Ierlân]]. It Mienebêst Ingelân ûntstie oan 'e ein fan 'e [[Twadde Ingelske Boargeroarloch]] nei de [[rjochtsaak|berjochting]] en [[eksekúsje]] fan [[kening]] [[Karel&amp;nbsp;I fan Ingelân]], doe't it saneamde [[Rompparlemint]] in [[wet]] oannaam wêryn't Ingelân útroppen waard ta in [[mienebêst]]. Yn [[1653]], doe't [[Oliver Cromwell]] it Rompparlemint tsjin 'e wil fan 'e [[parlemint]]sleden yn ûntbûn, hold it Mienebêst op te bestean, en gie it oer yn it [[Protektoraat (Britske Eilannen)|Protektoraat]].

==Geografy==
It Mienebêst Ingelân bestie út it eardere [[Keninkryk Ingelân]], dat sels opmakke wie út [[Ingelân]], [[Wales]] en [[Man (eilân)|Man]]. Fan [[1652]] ôf hearde ek it eardere [[Keninkryk Ierlân]] ta it Mienebêst, dat it hiele [[eilân Ierlân]] besloech. Yn totaal kaam it Mienebêst dêrmei út op in [[oerflak]] fan goed 235.400 [[km²]].

==Skiednis==
It saneamde [[Rompparlemint]] fan it [[Keninkryk Ingelân]] kaam ein [[1648]] ta wêzen troch de [[Suvering fan Pride]], wêrby't alle leden fan it eardere [[Lange Parlemint]] dy't it net iens wiene mei de lieders fan it [[revolúsje|revolúsjonêre]] [[Nije Modelleger]], nei hûs ta stjoerd waarden. Sadwaande hie it Rompparlemint minder as twahûndert leden, wat minder as de helte wie fan it tal leden fan it Lange Parlemint. De measte leden fan it Rompparlemint hearden ta de legere [[adel]] (''gentry''), dy't fanwegen [[religy|religieuze]] en/of [[polityk|politike]] opfettings wol fan 'e [[monargy]] ôf woene, mar dy't fierders yn prinsipe [[konservatisme|konservatyf]] wiene en alhiel gjin belang hiene by it trochfieren fan fierdere herfoarmings, lykas op it mêd fan grûnbesit.

Koart foar en nei de [[eksekúsje]] fan [[kening]] [[Karel&amp;nbsp;I fan Ingelân]] op [[30&amp;nbsp;jannewaris]] [[1649]] naam it Rompparlemint in stikmannich [[wet]]ten oan dy't de basis leine foar de oprjochting fan in [[republyk]]. Yn 'e op [[19&amp;nbsp;maaie]] fan dat jier yngeande ''Act Declaring and Constituting the People of England to be a Commonwealth and Free-State'' waard ferklearre dat it folk fan Ingelân en alle gebieten dy't dêrby hearden fan doe ôf ûnder it bewâld fan in [[mienebêst]] stie, dat feitliks in [[republyk]] wie. Troch de ôfskaffing fan 'e [[monargy]], it [[Hegerhûs (Ingelân)|Hegerhûs]] en de [[Kroanried fan Ingelân]] (''Privy Council'') hie it Rompparlemint ûnbeheinde macht ta it nimmen fan sokke beslissings. De [[Ried fan Steat (Ingelân)|Ried fan Steat]] naam it meastepart fan 'e funksjes fan 'e monargy oer. De leden fan dat lichem, wêrfan't de measten sels ek parlemintsleden wiene, waarden útkard troch it Rompparlemint. Mar it parlemint koe neat sûnder de stipe fan it Nije Modelleger, dêr't it in tige ûnnoflike bân mei hie.
[[File:An act declaring and constituting the people of England to be a commonwealth and free-state. 1649 (IA bim early-english-books-1641-1700 an-act-declaring-and-con england-parliament 1649).pdf|left|thumb|200px|''Act Declaring and Constituting the People of England to be a Commonwealth and Free-State'', fan [[19&amp;nbsp;maaie]] [[1649]].]]

De earste twa jier fan it Mienebêst bestie der in oanhâldende driging fan ynvaazjes út it [[Keninkryk Skotlân]] en/of it [[Keninkryk Ierlân]] wei. Under de [[Trêde Ingelske Boargeroarloch]] waard yn [[1651]] Skotlân fierhinne oerweldige en ûnder it bewâld fan in Ingelske [[gûverneur]] pleatst, en yn [[1652]] [[Cromwells ferovering fan Ierlân|ferovere it leger]] ûnder lieding fan [[Oliver Cromwell]] ek hiele Ierlân foar it Mienebêst. Sadwaande wie tsjin [[1653]] it gefaar fan útlânske ynfallen wykt. Boppedat wie it nije regear doe erkend troch bûtenlânske grutmachten, lykas it [[Keninkryk Frankryk]] en it [[Keninkryk Spanje]].

Underwilens broeiden der in protte ynterne konflikten yn Ingelân. Guon leden fan it Rompparlemint woene in iepentlike republyk hawwe, sûnder it betinksel 'mienebêst' om sa'n steatsfoarm efter te ferskûljen, wylst oaren krekt in beheinde foarm fan 'e monargy weromhawwe woene. It meastepart fan 'e tradisjonele bestjoersklasse, de hege [[adel]], beskôge it hiele Rompparlemint as in yllegaal regear besteande út in soadsje [[keningsmoard]]ners en omheechfallen parvenu's. Mar hja wiene har ek bewust fan it feit dat it Rompparlemint alles wie dat it ûntstean fan in [[militêr]]e [[diktatuer]] tsjinkearde. 

Hoewol't de [[Tsjerke fan Ingelân]] bestean bleau, waard it [[episkopaat]] (de hierargyske gesachsstruktuer) ôfskaft (der wiene dus gjin [[biskop]]pen mear, mar allinne [[predikant]]en). Benammen op oanstean fan it leger waard it bestean fan in protte ûnôfhinklike tsjerken dulde, hoewol't eltsenien noch hieltyd [[belesting]] oan 'e Tsjerke fan Ingelân betelje moast. Fierders fierde it Rompparlemint lytse herfoarmings op it mêd fan it rjocht troch (alle gerjochtlike prosedueres moasten bgl. fan doe ôf oan yn it [[Ingelsk]] holden wurde ynstee fan yn it [[Anglo-Normandysk]] of it [[Latyn]]). In soad fan dy herfoarmings fan it Rompparlemint, dat út strange [[puriteinen]] bestie, hiene lykwols te krijen mei [[noarmen en wearden]]. Sa waarden [[teäter (gebou)|teäter]]s en [[skouboarch|skouboargen]] sletten ([[toanielspyljen]] soe amoreel wêze) en waard de tsjerkegong op [[snein]] strang ferplichte.

Op [[20&amp;nbsp;april]] [[1653]] ûntbûn Cromwell mei help fan [[Thomas Harrison (militêr)|Thomas Harrison]] it Rompparlemint tsjin 'e wil fan 'e leden yn. Syn redens om dat te dwaan, binne noch altyd ûndúdlik. [[Skiedkundige]]n hawwe as teoryen op 't aljemint brocht dat Cromwell bang wie dat de leden fan it Rompparlemint harrensels ta in [[regear]] ûntwikkelje woene, en dat er bang wie dat it Rompparlemint [[ferkiezing]]s tarette foar in nij parlemint, dat nei alle gedachten yn mearderheid tsjin it Mienebêst wêze soe. Hoe dan ek, it Rompparlemint hold op te bestean, hoewol't in protte leden dêrfan de ûntbining as ûnwettich beskôgen om't it ûntbinen fan it parlemint sûnder de ynstimming fan datselde parlemint op [[11&amp;nbsp;maaie]] [[1641]] by wet ferbean wie. 

Nei de opheffing fan it Rompparlemint wie der in koarte perioade wêryn't Cromwell en it leger de allinnichhearskippij hiene. Der wie op dat stuit net ien mear dy't it [[grûnwet]]tich gesach hie om in [[ferkiezing]]s út te skriuwen, mar Cromwell woe ek gjin militêre diktatuer ynstelle. Dêrom stalde er yn [[july]] [[1653]] in 'nominearre [[assimblee]]' gear, wêrfan't er ferwachte dat dy dwaan soe wat hy woe, om't it leger alle leden nominearre. Dat lichem waard bekend ûnder de [[skelnamme|spotnamme]] '[[Barebone's Parlemint]]', nei ien fan 'e leden, de [[baptisten|baptistyske]] [[keapman]] [[Praise-God Barebone]], ien fan 'e earste gewoane [[boargerij|boargers]] dy't ea yn in Ingelsk parlemint opnommen waarden. De algemiene opfetting wie dat dit parlemint út 'ynferieure' lju bestie, mar feitliks hearden 110 fan 'e 140 leden ta de legere adel, en ek fan 'e oare tritich hiene de measten goed ûnderrjocht genoaten.
[[File:Commonwealth_Unite_1653_692157.jpg|right|thumb|350px|In [[goud]]en [[Unite (Ingelske munt)|Unite]] (munt), mei it [[wapen (heraldyk)|wapen]] fan it Mienebêst Ingelân.]]

De opfettings fan Barebone's Parlemint foarmen in ôfspegeling fan 'e opfettings fan 'e [[ofsier]]en dy't de nominaasjes dien hiene. Der wiene sa'n fjirtich [[radikalisme (politike streaming)|radikalen]] mei in hurde kearn dy't ôfwoe fan eltse foarm fan monargy en [[steatsgodstsjinst]], sa'n sechstich moderaten dy't de besteande [[steatsynrjochting]] ferbetterje woene, en sa'n fjirtich [[konservatisme|konservativen]] dy't op eltse feroaring tsjin wiene. Cromwell ferwachte dat Barebone's Parlemint sûnder syn yngripen in nije grûnwet foar it Mienebêst produsearje soe, mar de leden wiene hopeleas ferdield oer krekt de wichtichste striidpunten. Boppedat hiene mar 25 fan harren ea earder sit hân yn in parlemint en wiene der mank harren alhiel gjin [[jurist]]en dy't slutende wetlike formulearrings opstelle koene.

Ein [[1653]] hellen de radikalen genôch moderaten oer om harren te stypjen by it fuortstimmen fan in wetsfoarstel wêryn't it bewarjen fan 'e [[status quo]] op it mêd fan 'e godstsjinst fêstlein wurde soe. Dêrop namen de konservativen en guon oare moderaten op [[8&amp;nbsp;desimber]] op in tiid fan 'e dei dat der net in protte leden yn it parlemint oanwêzich wiene, in moasje oan wêrmei't se harren gesach weromjoegen oan Cromwell. Dy stjoerde dêrop it leger om 'e parlemintsleden dy't har net by dy list dellizze woene, derút te jeien, en op [[16&amp;nbsp;desimber]] rôp er himsels út ta [[beskermhear (Ingelân)|beskermhear]] (''Lord Protector'') en stifte dêrmei it [[Protektoraat (Britske Eilannen)|Protektoraat]].

==Sjoch ek==
*[[Ingelske Boargeroarloch]]
*[[Keninkryk Ingelân]] (oant 1649)
*[[Protektoraat (Britske Eilannen)]] (1653-1659)
*[[Mienebêst fan Ingelân, Skotlân en Ierlân]] (1659-1660)
*[[Restauraasje fan it Hûs Stuart]]
*[[Keninkryk Ingelân]] (fan 1660 ôf)

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Commonwealth_of_England''References'', op dizze side].
}}

{{DEFAULTSORT:Ingelân, Mienebest}}
[[Kategory:Histoarysk lân yn Jeropa]]
[[Kategory:Skiednis fan Ingelân]]
[[Kategory:Skiednis fan Wales]]
[[Kategory:Skiednis fan Ierlân]]
[[Kategory:Skiednis fan Noard-Ierlân]]
[[Kategory:Skiednis fan Man]]
[[Kategory:Ingelske Boargeroarloch]]
[[Kategory:Republyk]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1649]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1653]]</text>
      <sha1>j46wem25s1licf5ioauodm77pheq6ge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goaiske Marren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130748</id>
    <revision>
      <id>1238773</id>
      <parentid>1225506</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T08:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>stobbeberjocht ferwidere. + ynfoboks,  tekst oernommen fan 'e Ned. wikipedy (mar wol wat ynkoarte).</comment>
      <origin>1238773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5991" sha1="lyj9ks564j7yhoizkc74wtzxiuvbzpb" xml:space="preserve">{{Ynfoboks gemeente yn Nederlân
| namme                 = Goaiske Marren&lt;br&gt;Gooise Meren
| ôfbyld                =
| ôfbyldtekst           =
| flagge                = Flag of Gooise Meren.svg
| wapen                 = Coats of arms of Gooise Meren.svg
| kaart                 = NL - locator map municipality code GM1942 (2016).png
| kaart1                = Gem-GooiseMeren-OpenTopo.jpg
| provinsje             = [[Noard-Hollân]]
| haadplak              = [[Bussum]]
| oerflak               = 75,21 km² &lt;ref name=alle&gt;[https://allecijfers.nl/gemeente/gooise-meren/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
| lân                   = 41,43 km²
| wetter                = 33,77 km²
| ynwennertal           = {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Goaiske Marren}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; &lt;ref name=alle/&gt;
| befolkingstichtens    = 1.478 ynw./km²
| gemeenteried          = 
| kolleezje             = 
| boargemaster          = 
| list                  =
| oprjochte             = [[2016]]
| tiidrek1              = Oant 2016
| yndieling_tiidrek1    = Gemeente Bussum&lt;br&gt;Gemeente Muiden&lt;br&gt;Gemeente Naarden
| tiidrek2              =
| yndieling_tiidrek2    =
| tiidrek3              =
| yndieling_tiidrek3    =
| tiidrek4              =
| yndieling_tiidrek4    =
| tiidrek5              =
| yndieling_tiidrek5    =
| ferkearsieren         = A1, A6, N236, N524
| netnûmer              = 0294, 0297, 035
| postkoade             = 1398–1412
| webstee               = [https://www.gooisemeren.nl/ www.gooisemeren.nl]
}}
'''Goaiske Marren''' ([[Nederlânsk]]: ''Gooise Meren'') is in [[Nederlânske gemeenten|gemeente]] yn it súdeasten fan 'e provinsje [[Noard-Hollân]]. De gemeente hat {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Goaiske Marren}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; ynwenners &lt;ref name=alle/&gt; en  in oerflak fan likernôch 75 [[kante kilometer|km²]] (wêrfan 33,5 km² wetter). 

Goaiske Marren is op 1 jannewaris 2016 ûntstien út de gearfoeging fan 'e buorgemeenten [[Bussum]], [[Naarden]] en [[Muiden]]. It gemeentehûs stiet yn Bussum, de grutste kearn.

== Lokaasje ==
De gemeente leit yn it oergongsgebiet fan 'e [[Utertske Fecht|Fechtkrite]] en [[it Goai]], oan 'e noardkant oan 'e [[IJmar]] en de [[Goaimar]]. It gebiet bestiet út fjouwer kearnen: de histoaryske festingstêden Naarden en Muiden en de eardere forinzeplakken Bussum en Muiderberg. Naarden en Bussum binne  oaninoar groeid en foarmje it stedske sintrum fan 'e gemeente.
[[Ofbyld:Gemeentehuis Bussum.jpg|thumb|left|Gemeentehûs yn Bussum.]]
Goaiske Marren hat in ôfwikseljend lânskip mei in soad wetter, bosk en grien. De [[Naardermar]], in wichtich natoergebiet, leit folslein binnen de gemeente. In grut part fan it noarden fan 'e gemeente bestiet út it wetter fan 'e IJmar en Goaimar.

De gemeente hat ek in wichtige ferkearsfunksje. De [[A1 (Nederlân)|A1]] rint troch it gebiet en ferbynt Amsterdam mei [[Amersfoart]] en [[Almeare]], ûnder oaren fia it knooppunt Muiderberg.

== Fúzje ==
Al jierren waard der yn [[It Goai]] praat oer gemeentlike weryndieling. Benammen de oaninoar groeide plakken Naarden en Bussum wiene in wichtige reden foar in fúzje. Sûnt 2005 waard praat oer in gearfoeging fan Bussum, Naarden, Muiden en [[Weesp]], mar dat plan waard yn 2012 troch de [[Twadde Keamer]] ôfwiisd.

Yn 2013 sette de provinsje Noard-Hollân in nije proseduere útein foar de gearfoeging fan Bussum, Muiden en Naarden. De [[Ministerried]] gie yn 2014 akkoart mei it plan. De Twadde Keamer naam it wetsfoarstel yn april 2015 oan en de [[Earste Keamer]] die dat yn maaie fan dat jier. De trije gemeenten waarden op 1 jannewaris 2016 gearfoege ta de nije gemeente Goaiske Marren.

== Nammejouwing ==
Foar de nije gemeente waarden 389 nammen troch ynwenners yntsjinne. In kommisje selektearre dêrút trije nammen: Goaiske Marren, Naardingerland en Naarden-Bussum. De gemeenterieden keazen yn oktober 2014 lang om let foar Goaiske Marren, om't dy namme as it meast neutraal beskôge waard.

De namme soarge lykwols foar krityk, benammen yn Bussum en Naarden. De geografyske gaadlikens waard betwifele, om't Bussum net oan it wetter leit en Muiden net oan 'e Goaimar, mar oan 'e IJmar. Ek waard derop wiisd dat Goaiske Marren geografysk net hielendal krekt is. Dochs waard de namme troch de 53 gemeenteriedsleden fan 'e trije gemeenten fêststeld.

== Topografyske skaaimerken ==
It grutste part fan 'e gemeente leit yn it Goai. Bussum en Naarden groeiden sûnt likernôch 1940 oaninoar fêst en foarmje tegearre de stedskearn Naarden-Bussum. Muiden leit net yn it Goai, mar yn 'e Fechtkrite, by de mûning fan 'e [[Utertske Fecht]] yn 'e IJmar. Muiderberg, dat by de eardere gemeente Muiden hearde, is de fjirde wenkearn. De fjouwer kearnen holden harren eigen namme.
[[Ofbyld:Naardermeer Wijde Blik.jpg|thumb|left|Naardermar.]]
Goaiske Marren hat in oerflak fan sa'n 75 km², wêrfan hast de helte út wetter bestiet. It giet benammen om 'e IJmar, de Goaimar en it folsleine Naardermar. Yn 'e IJmar lizze ûnder oare de eilannen [[Pampus (eilân)|Pampus]] en [[Hooft (eilân)|Hooft]].

De gemeente hat in lange kustline oan 'e IJmar en Goaimar. In part fan 'e súdlike igge fan 'e Goaimar, by Naarden, heart ta it beskerme [[Natura 2000]]-gebiet [[Gooimeer Zuidoever]]. It lânskip om Bussum hinne bestiet fierders út bosk, heide en lângoed.

De A1 rint foar in grut part troch de gemeente en folget rûchwei de âlde kustline. De autodyk ferbynt Amsterdam mei it Goai en fierder mei Amersfoart.

== Grinskorreksje ==
Op 1 jannewaris 2023 fûn in lytse grinskorreksje plak tusken Goaiske Marren en [[Hilversum]], wêrby't sa'n 35 hektare grûn útwiksele waard.

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Gooise Meren|Goaiske Marren}}
}}
{{GemeenteGoaiske Marren}}
{{GemeentenNoard-Hollân}}
[[Kategory:Goaiske Marren| ]]
[[Kategory:Gemeente yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 2016]]</text>
      <sha1>lyj9ks564j7yhoizkc74wtzxiuvbzpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Feare (gemeente)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130772</id>
    <revision>
      <id>1238771</id>
      <parentid>1124425</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T07:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>stobbeberjocht ferwidere, tekst oernommen fan Ned. side.</comment>
      <origin>1238771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3615" sha1="a7s1i0xoltvmexum22wmt8x46y3k2uk" xml:space="preserve">{{Ynfoboks gemeente yn Nederlân
| namme                 = Feare&lt;br&gt;Veere
| ôfbyld                =
| ôfbyldtekst           =
| flagge                = Veere vlag.svg
| wapen                 = Coat of arms of Veere.svg
| kaart                 = NL - locator map municipality code GM0717 (2016).png
| kaart1                = Gem-Veere-OpenTopo.jpg
| provinsje             = [[Seelân]]
| haadplak              = [[Domburg]]
| oerflak               = 134,96 km² &lt;ref name=overheid&gt;[https://organisaties.overheid.nl/22602/Gemeente_Veere Overheid.nl]&lt;/ref&gt;
| lân                   = 103,09 km²
| wetter                = 31,87 km²
| ynwennertal           = {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Feare}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; &lt;ref name=gemeente&gt;[https://www.veere.nl/bevolkingscijfers Gemeente Veere]&lt;/ref&gt;
| befolkingstichtens    = 214 ynw./km²
| list                  =
| oprjochte             = [[1997]]
| tiidrek1              = Oant 1997
| yndieling_tiidrek1    = [[Domburch (gemeente)|Domburch]], [[Mariekerke (gemeente)|Mariekerke]], [[Valkenisse (gemeente)|Valkenisse]], [[Veere (gemeente)|Feare]] en [[Westkapelle (gemeente)|Westkapelle]]
| tiidrek2              =
| yndieling_tiidrek2    =
| tiidrek3              =
| yndieling_tiidrek3    =
| tiidrek4              =
| yndieling_tiidrek4    =
| tiidrek5              =
| yndieling_tiidrek5    =
| ferkearsieren         = N57, N287, N288, N661
| netnûmer              = 0118
| postkoade             = 4350–4374
| webstee               = [https://www.veere.nl/ www.veere.nl]
}}
'''Feare''' ([[Nederlânsk]] en offisjeel: ''Veere''; [[Siuwsk]]: ''(Ter) Veere'') is in [[Nederlânske gemeenten|gemeente]] yn it westen fan 'e provinsje [[Seelân]]. De histoaryske stêd [[Feare]] joech de namme oan 'e gemeente, mar it gemeentehûs stiet yn [[Domburg]]. De gemeente telt goed 22.000 ynwenners (2026). 

== Skiednis ==
Sûnt 1811 bestie der in gemeente Feare, dy't ynearsten bestie út de stêd [[Feare]] en it plak Zanddijk. By de [[gemeentlike weryndieling]] fan 1 july 1966 waarden de doetiidske gemeenten Serooskerke en Vrouwenpolder tafoege. Dizze situaasje duorre oant ein 1996. Mei yngong fan 1 jannewaris 1997 waard troch gearfoeging mei de gemeenten Domburg, Mariekerke, Valkenisse en Westkapelle de hjoeddeiske gemeente Feare foarme.

== Plakken ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Plak
! Ynwenners (2023)
|-
| [[Aagtekerke]]
| 1.465
|-
| [[Biggekerke]]
| 865
|-
| [[Domburg]]
| 1.710
|-
| [[Gapinge]]
| 520
|-
| [[Grijpskerke]]
| 1.430
|-
| [[Koudekerke (Walcheren)|Koudekerke]]
| 3.465
|-
| [[Meliskerke]]
| 1.465
|-
| [[Oostkapelle]]
| 2.305
|-
| [[Serooskerke (Feare)|Serooskerke]]
| 1.870
|-
| [[Veere (stêd)|Veere]]
| 1.640
|-
| [[Vrouwenpolder]]
| 1.055
|-
| [[Westkapelle (Nederlân)|Westkapelle]]
| 2.630
|-
| [[Zoutelande]]
| 1.630
|}

De gemeente bestiet ek út de buorskippen Boudewijnskerke, Buttinge, Dishoek, Groot Valkenisse, Hoogelande, Klein Valkenisse, Krommenhoeke, Mariekerke, Poppendamme, Sint-Jan ten Heere, Sint Janskerke, Werendijke en Zanddijk, de eardere buorskippen Molembaix, Molenperk, Pitteperk, Poppekerke, Schellach (foar in part), Snabbeldorp, en it eardere Geldtienden.

Fierders leit by it plak Feare noch de filla-wyk Buiten de Veste. Ek binne der noch in pear bungalowwiken yn 'e gemeente: Breezand by Vrouwenpolder, Joossesweg by Westkapelle, Kustlicht by Zoutelande en Randduin en Duno by Oostkapelle.

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Veere}}
}}
{{GemeenteFeare}}
{{GemeentenSeelân}}
[[Kategory:Feare| ]]
[[Kategory:Gemeente yn Seelân]]</text>
      <sha1>a7s1i0xoltvmexum22wmt8x46y3k2uk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Bouwurk yn Terneuzen</title>
    <ns>14</ns>
    <id>130788</id>
    <revision>
      <id>1238710</id>
      <parentid>1191626</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T13:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arancycn</username>
        <id>53768</id>
      </contributor>
      <origin>1238710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="0lptd6chcdrcq0b1t5cyu74nmyqf5do" xml:space="preserve">{{Commonscat|Buildings in Terneuzen|Bouwurken yn 'e gemeente Terneuzen}} 
[[Kategory:Terneuzen]]
[[Kategory:Bouwurk yn Seelân nei gemeente|Terneuzen]]</text>
      <sha1>0lptd6chcdrcq0b1t5cyu74nmyqf5do</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dyk en Waard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156062</id>
    <revision>
      <id>1238767</id>
      <parentid>1155516</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T06:45:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Stobbeberjocht ferwidere. Ynfoboks en tekst tafoege (ynformaasje is ôfkomstich fan 'e Ned. wikipedy.)</comment>
      <origin>1238767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4235" sha1="0j47r6nldgq4k9gsr3lw3gjmz2ji4x0" xml:space="preserve">{{Ynfoboks gemeente yn Nederlân
| namme                 = Dijk en Waard
| ôfbyld                =
| ôfbyldtekst           =
| flagge                = Gemeente Dijk en Waard Flag.svg
| wapen                 = Gemeentewapen Dijk en Waard.svg
| kaart                 = Map - NL - Municipality code 1980 (2022).svg
| kaart1                = Gem-Dijk en Waard-OpenTopo.jpg
| provinsje             = [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]]
| haadplak              = [[Heerhugowaard]]
| oerflak               = 119,48 km²
| lân                   =
| wetter                =
| ynwennertal           = {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Dyk en Waard}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; &lt;ref name=alle&gt;[https://allecijfers.nl/gemeente/dyk-en-waard/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
| befolkingstichtens    = 765 ynw./km²
| oprjochte             = [[2022]]
| tiidrek1              = Oant 2022
| yndieling_tiidrek1    = Gem. Hearhugowaard&lt;br&gt;Gem. Langedijk
| tiidrek2              =
| yndieling_tiidrek2    =
| tiidrek3              =
| yndieling_tiidrek3    =
| tiidrek4              =
| yndieling_tiidrek4    =
| tiidrek5              =
| yndieling_tiidrek5    =
| ferkearsieren         = N242, N243, N245, N504
| netnûmer              = 072, 0226
| postkoade             = 1700–1705, 1720–1724, 1830–1834
| webstee               = [https://www.dijkenwaard.nl/ www.dijkenwaard.nl]
}}
'''Dijk en Waard''' (Dyk en Waard) is in gemeente yn [[West-Fryslân]], yn 'e provinsje [[Noard-Hollân]]. De gemeente Dyk en Waard ûntstie op 1 jannewaris 2022 troch gearfoeging fan 'e eardere gemeenten [[Hearhugowaard]] (''Heerhugowaard'') en [[Langedijk]].

De gemeente hat 91.431 ynwenners (1 jannewaris 2026) en bestiet út sechstjin kearnen, wêrfan't Hearhugowaard fierwei de grutste is. De doarpen – fan noard nei súd – [[Oudkarspel]], [[Noord-Scharwoude]], [[Zuid-Scharwoude]] en [[Broek op Langedijk]] wurde lykwols as ien gehiel beskôge ûnder de namme Langedijk, en wurde ek sa oanjûn op ferkearsbuorden. Mei sa'n 21.000 ynwenners kin dit beskôge wurde as de op ien nei grutste kearn fan 'e gemeente. Sint Pancras is mei lintbebouwing oan Broek op Langedijk fêstgroeid, mar wurdt oer it generaal noch as in apart doarp beskôge, dat sawol by de eardere gemeente Langedijk as by [[Alkmar]] heart.

== Fúzje ==
Yn septimber 2018 naam de gemeenteried fan Heerhugowaard in moasje oan wêryn't pleite waard foar in fersneld ûndersyk nei in fúzje mei de buorgemeente Langedijk. Op 26 febrewaris 2019 namen de gemeenterieden fan beide gemeenten in beslút om ta in ambtlike fúzje te kommen; dizze fúzje waard op 1 jannewaris 2020 realisearre.

Op 11 maart 2020 kearden beide gemeenterieden it werindielingsadvys foar de fúzje goed. It provinsjebestjoer fan Noard-Hollân gie ein juny 2020 akkoart mei it foarstel ta gearfoeging.

Nei't advys frege wie fan 'e [[Ried fan Steat]] waard op 4 novimber 2020 in ûntwerp fan de weryndielingswet yntsjinne by de [[Twadde Keamer]]. Op 11 febrewaris 2021 gie de Twadde Keamer akkoart mei de werindieling. By de behanneling fan it wetsûntwerp waard in moasje yntsjinne troch it Keamerlid Snoeren ([[VVD]]) en it Keamerlid Van de Molen ([[CDA]]), wêryn't de takomstige gemeente oproppen waard om it draachflak foar de fúzje te evaluearjen en dêr, as dat nedich wie, neffens te hanneljen. Dy moasje waard oannommen. De [[Earste Keamer]] naam it foarstel op 13 july 2021 oan.

==Geografy==
=== Plakken yn 'e gemeente ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Stêd
! Doarpen
! Buorskippen
|-
|
* [[Heerhugowaard]]
|
* [[Broek op Langedijk]]
* [[De Noord (Dijk en Waard)|De Noord]]
* [[Oudkarspel]]
* [[Koedijk]]
* [[Noord-Scharwoude]]
* [[Sint Pancras]]
* [[Veenhuizen (Dijk en Waard)|Veenhuizen]]
* [[Verlaat (plak)|Verlaat]]
* [[Zuid-Scharwoude]]
|
* [[Broekhorn]]
* [[Draai (Nederlân)|Draai]]
* [['t Kruis]]
* [[Frik]]
* [[Kabel (Dijk en Waard)|Kabel]]
* [[Pannekeet]]
|}

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
----
{{Commonscat|Dijk en Waard}}
}}
{{GemeenteDyk en Waard}}
{{GemeentenNoard-Hollân}}
{{DEFAULTSORT:Dik en Waard}}
[[Kategory:Dyk en Waard| ]]
[[Kategory:Gemeente yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 2022]]</text>
      <sha1>0j47r6nldgq4k9gsr3lw3gjmz2ji4x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ridderkerk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159951</id>
    <revision>
      <id>1238742</id>
      <parentid>1236235</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ nav.</comment>
      <origin>1238742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6386" sha1="q628yjfs2bzy6fzeqhd6xf25nyo8ok5" xml:space="preserve">{{Ynfoboks gemeente yn Nederlân
| namme                 = Ridderkerk 
| ôfbyld                = 
| ôfbyldtekst           = 
| flagge                = Ridderkerk Netherlands.svg
| wapen                 = Ridderkerk wapen.svg
| kaart                 = NL - locator map municipality code GM0597 (2016).png
| kaart1                = Gem-Ridderkerk-OpenTopo.jpg
| provinsje             = [[Súd-Hollân]]
| haadplak              = Ridderkerk 
| oerflak               = 25,26 km² &lt;ref name=alle&gt;[https://allecijfers.nl/gemeente/ridderkerk/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
| lân                   = 23,48 km²
| wetter                = 1,79 km²
| ynwennertal           = {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Ridderkerk}} &lt;small&gt;({{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/ CBS:Statline]&lt;/ref&gt;
| befolkingstichtens    = 2.006 ynw./km²
| gemeenteried          = '''Perioade 2022—2026 (29 sitten):&lt;ref name=kies&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/GR20220316/731149 Kiesraad]&lt;/ref&gt; {{Gemeenteried Ridderkerk}}
| kolleezje             = Partij 18+, SGP, CDA + VVD (16 sitten)&lt;ref&gt;[https://www.ridderkerk.nl/samenstelling-college Samenstelling college]&lt;/ref&gt;
| boargemaster          = [[Marco Oosterwijk]]
| list                  = [[SGP]]
| oprjochte             = 
| tiidrek1              = 
| yndieling_tiidrek1    = 
| tiidrek2              = 
| yndieling_tiidrek2    = 
| tiidrek3              = 
| yndieling_tiidrek3    = 
| tiidrek4              = 
| yndieling_tiidrek4    = 
| tiidrek5              =
| yndieling_tiidrek5    = 
| ferkearsieren         = 
| netnûmer              = 0180
| postkoade             = 2981–2989 &lt;ref name=alle/&gt;
| webstee               = [https://www.ridderkerk.nl/ www.ridderkerk.nl]
}}
[[Ofbyld:Singelkerk vanaf Kerkpad.jpg|thumb|Herfoarme Singeltsjerke]]
[[Ofbyld:Overzicht voorgevel met middenrisaliet - Ridderkerk - 20376656 - RCE.jpg|thumb|Huys ten Donck]]

'''Ridderkerk''' is in [[wenkearn|plak]] en [[gemeente (bestjoer)|gemeente]] yn de [[Nederlân]]ske provinsje [[Súd-Hollân]]. Op {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}} hie de gemeente neffens it [[Sintraal Buro foar de Statistyk|CBS]] {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|Ridderkerk}} ynwenners.

Ridderkerk leit op it eilân [[Iselmûn (eilân)|Iselmûn]] en grinzet oan de gemeenten [[Krimpenerwaard (gemeente)|Krimpenerwaard]], [[Molelannen]], [[Alblasserdam]], [[Hendrik-Ido-Ambacht]], [[Zwijndrecht (Nederlân)|Zwijndrecht]], [[Barendrecht]] en [[Rotterdam (gemeente)|Rotterdam]], en oan de rivieren de [[Nije Maas]], [[Noard (rivier)|Noard]] en it [[Waaltsje]].

Der binne grutte strang [[grifformeard]]e tsjerken.

== Plakken ==
Doarpen yn de gemeente Ridderkerk binne:&lt;ref name=alle/&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! Doarp !! Ynwenners &lt;br/ &gt; (2021) !! Oerflak lân &lt;br/ &gt; (km²) !! Befolkingstichtens &lt;br/ &gt; (ynw./km²)
|-
| [[Bolnes]] || 7.770 || 2,47 || 3.146
|-
| [[Oostendam]] || 615 || 1,72 || 358
|-
| Ridderkerk || 25.866 || 9,47 || 2.731
|-
| [[Rijsoord]] || 3.015 || 7,49 || 403
|-
| [[Slikkerveer]] || 9.405 || 2,33 || 4.036
|-
! Totaal !! 46.671 !! 23,48 || 1.988
|-
|}

== Untwikkeling ynwennertal ==
Befolkingsûntwikkeling sûnt 1996:&lt;ref name=alle/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
! Jier !! Ynwenners
|-
| 2022 || 47.099
|-
| 2015 || 45.149
|-
| 2005 || 45.106
|-
| 1996 || 46.650
|-
|}

== Boargemasters ==
Boargemasters sûnt 1861:&lt;ref&gt;[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-ZUID-HOLLAND-nl/8655 Geni]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
! Namme !! Partij !! Perioade !! Bysûnderheden 
|-
| [[Lodewijk Kruijff Lz]] || || 1861–1904 ||
|-
| [[Jan Gerrit de Zeeuw]] || || 1905–1923 ||
|-
| [[Pieter Leonard de Gaay Fortman|Pieter Leonard de &lt;br/ &gt; Gaay Fortman]] || [[ARP]] || 1923 ||
|-
| [[Johann Wilhelmus Klein]] || || 1923–1935 ||
|-
| [[Johan Hendrik Crezée]] || ARP || 1935–1942 ||
|-
| [[Johan Adolf Kattenbusch]] || [[NSB]] || 1942–1945 ||
|-
| [[Johan Hendrik Crezée]] || ARP || 1945–1949 || 
|-
| [[Albertus Marinus Nieuwenhuisen|Albertus Marinus &lt;br/ &gt; Nieuwenhuisen]] || ARP || 1950–1959 ||
|-
| [[Cornelis Jan van der Hoeven|Cornelis Jan van der &lt;br/ &gt; Hoeven]] || ARP || 1959–1970 ||
|-
| [[Kees Verplanke]] || ARP, &lt;br/ &gt; partijleas || 1971–1990 ||
|-
| [[Harm Bruins Slot]] || [[CDA]] || 1990–1994 ||
|-
| [[Jan Waaijer]] || CDA || 1994–2004 ||
|-
| [[Boelhouwer van Wouwe]] || CDA || 2004 || waarnimmend 
|-
| [[Jon Hermans-Vloedbeld]] || [[VVD]] || 2004–2009 ||
|-
| [[Stefan Hulman]] || VVD || 2009–2010 || waarnimmend 
|-
| [[Anny Attema]] || [[PvdA]] || 2010–2023 ||
|-
| [[Marco Oosterwijk]] || [[SGP]] || 2023–no ||
|-
|}

== Gemeenteried ==
De gemeenteried sûnt 1990:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/GR_ZH.html NLverkiezingen]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!colspan=&quot;16&quot;| Sitten
|-
! Partij !! 1990 !! 1994 !! 1998 !! 2002!! 2006!! 2010!! 2014!! 2018 !! 2022 &lt;ref name=kies/&gt;
|-
|Partij 18PLUS || || || || || || || 1 || 5 || 7
|-
|[[SGP]] || || || || 4 || 6 || 5 || 5 || 4 || 5
|-
|[[PvdA]]-[[GL]] || || || || || || || || || 4
|-
|Leefbaar Ridderkerk || || || || 7 || 4 || 10 || 6 || 3 || 3
|-
|[[CU]] || || || || 2 || 3 || 2 || 3 || 2 || 3
|-
|Echt voor Ridderkerk (EVR) || || || || || || || 5 || 4 || 2
|-
|[[CDA]] || 8 || 6 || 5 || 5 || 3 || 2 || 3 || 3 || 2
|-
|[[VVD]] || 3 || 4 || 6 || 3 || 3 || 2 || 2 || 2 || 2
|-
|Burger op 1 || || || || || || || || 1 || 1
|-
|[[PvdA]] || 9 || 7 || 8 || 6 || 8 || 4 || 2 || 3 ||
|-
|[[D66]] || 4 || 4 || 2 || || || || || 1 ||
|-
|[[GL]] || 0 || || || || || || || 1 ||
|-
|[[GL]]-[[D66]] || || || || 2 || 1 || 2 || 2 || ||
|-
|Nieuw Rechts || || || || || 1 || || || ||
|-
|[[GPV]]-[[RPF]]-[[SGP]] || 5 || 7 || 8 || || || || || ||
|-
|[[CD]] || || 1 || || || || || || ||
|-
!Totaal || 29 || 29 || 29 || 29 || 29 || 27 || 29 || 29 || 29
|-
!Opkomst || 62,7% || 66,5% || 59,5% || 60,8% || 61,5% || 55,4% || 53,1% || 54,4% || 49,7%
|}

== Keppelingen om utens ==
* [https://www.ridderkerk.nl/ Webstee fan de gemeente]
* [https://www.plaatsengids.nl/ridderkerk Plaatsengids]

{{boarnen|boarnefernijing=
&lt;references/&gt;
}}
{{Koördinaten|51_52_N_4_36_E_type:city_scale:16_region:NL|51° 52' NB, 4° 36' EL}}
{{GemeenteRidderkerk}}
{{GemeentenSúd-Hollân}}
[[Kategory:Ridderkerk| ]]
[[Kategory:Plak yn Ridderkerk]]
[[Kategory:Gemeente yn Súd-Hollân]]</text>
      <sha1>q628yjfs2bzy6fzeqhd6xf25nyo8ok5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Gemeenteried Ridderkerk</title>
    <ns>10</ns>
    <id>159954</id>
    <revision>
      <id>1238743</id>
      <parentid>1218353</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>útslach riedsferkiezingen 2026 https://www.ridderkerk.nl/actueel/definitieve-uitslag-verkiezingen-gemeenteraad-2026/ (Hiel moai dat dit mooglik is, mar it wurdt net byholden.)</comment>
      <origin>1238743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1509" sha1="g8lkptyvpigedve91h65sl19csbtoln" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:11px; width:100%; text-align:center;&quot;

| style=&quot;width:70px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Partij 18PLUS&quot; | Partij 18PLUS

| style=&quot;width:50px; background:#E95F0F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Steatkundich Grifformearde Partij&quot; | [[SGP]] 

| style=&quot;width:20px; background:#E2001A; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Partij fan de Arbeid&quot; | [[PvdA]] +

| style=&quot;width:20px; background:#39A935; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;GrienLinks&quot; | + [[GL]]

| style=&quot;width:30px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Leefbaar Ridderkerk&quot; | Leefbaar R'kerk

| style=&quot;width:30px; background:#00A7EB; color:#072E65; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;KristenUny&quot; | [[CU]]

| style=&quot;width:20px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Echt voor Ridderkerk&quot; | Echt voor R'kerk

| style=&quot;width:20px; background:#3CB371; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Kristen Demokratysk Appèl&quot; | [[CDA]]

| style=&quot;width:20px; background:#FF7609; color:#0D1D6F; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy&quot; | [[VVD]]

| style=&quot;width:10px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Burger op 1&quot; | Burger op 1

|-
| 12
| 5
| 1
| 1
| 1
| 2
| 2
| 2
| 2
| 1
|}
&lt;noinclude&gt;
[[Kategory:Berjochten Polityk]]
[[Kategory:Ridderkerk|~]]
&lt;noinclude/&gt;</text>
      <sha1>g8lkptyvpigedve91h65sl19csbtoln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238744</id>
      <parentid>1238743</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Werom sette fan ferzje 1238743 fan [[Special:Contributions/RomkeHoekstra]] ([[Meidogger_oerlis:RomkeHoekstra]])</comment>
      <origin>1238744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1506" sha1="6upijnqao35995hwqq7jd2sifspusc3" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:11px; width:100%; text-align:center;&quot;

| style=&quot;width:70px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Partij 18PLUS&quot; | Partij 18PLUS

| style=&quot;width:50px; background:#E95F0F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Steatkundich Grifformearde Partij&quot; | [[SGP]] 

| style=&quot;width:20px; background:#E2001A; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Partij fan de Arbeid&quot; | [[PvdA]] +

| style=&quot;width:20px; background:#39A935; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;GrienLinks&quot; | + [[GL]]

| style=&quot;width:30px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Leefbaar Ridderkerk&quot; | Leefbaar R'kerk

| style=&quot;width:30px; background:#00A7EB; color:#072E65; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;KristenUny&quot; | [[CU]]

| style=&quot;width:20px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Echt voor Ridderkerk&quot; | Echt voor R'kerk

| style=&quot;width:20px; background:#3CB371; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Kristen Demokratysk Appèl&quot; | [[CDA]]

| style=&quot;width:20px; background:#FF7609; color:#0D1D6F; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy&quot; | [[VVD]]

| style=&quot;width:10px; background:#35639F; color:white; text-align:center; cursor:help;&quot; title=&quot;Burger op 1&quot; | Burger op 1

|-
| 7
| 5
| 4
|
| 3
| 3
| 2
| 2
| 2
| 1
|}
&lt;noinclude&gt;
[[Kategory:Berjochten Polityk]]
[[Kategory:Ridderkerk|~]]
&lt;noinclude/&gt;</text>
      <sha1>6upijnqao35995hwqq7jd2sifspusc3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rijsoord</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160039</id>
    <revision>
      <id>1238740</id>
      <parentid>1237876</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ nav.</comment>
      <origin>1238740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3528" sha1="oouig66zw4yzvqlxd2riippfkypn8bp" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme        = Rijsoord
| ôfbylding    = TZwaantjea.jpg
| ôfbyldingstekst = Herf. tsjerke 't Zwaantje
| flagge       = Vlagrijsoord.jpg
| wapen        = Rijsoort wapen.svg
| lân          = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of South Holland.svg|20px]] [[Súd-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ridderkerk]]
| ynwennertal  = 3.339 &lt;small&gt;(1 januari 2026)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/wijk/rijsoord-ridderkerk/ Alle Cijfers]&lt;/ref&gt;
| oerflak      = 7,85 km²,&lt;br&gt;wêrfan wetter: 0,48 km²
| befolkingstichtens =
| hichte       = 
| koördinaten  = 
| postkoade    = 2988
| netnûmer     = 0180
| webside      = 
| mapname      = Súd-Hollân
| lat_deg = 51 | lat_min = 51 | lat_sec = 25 | lat_dir = N
| lon_deg = 4 | lon_min = 35 | lon_sec = 40 | lon_dir = E
| ôfbylding99 = Ridderkerk-rijsoord.png
| ôfbyldingstekst99 = Lokaasje Rijsoord yn 'e gemeente Ridderkerk
}}
'''Rijsoord''' is in plak yn 'e gemeente [[Ridderkerk]] en in eardere gemeente yn 'e Nederlânske provinsje [[Súd-Hollân]]. It doarp hat 3.339 ynwenners (2026).

Oant 1855 wie Rijsoord in selsstannige gemeente. Yn dat jier waard Rijsoord mei Ridderkerk gearfoege. Tusken 1846 en 1855 waard de gemeente nei in weryndieling mei de lytsere gemeente Strevelshoek &quot;Rijsoort en Strevelshoek&quot; neamd. It hjoeddeiske doarp leit foar it grutste part noardlik fan it Waaltsje (de Lytse Waal), bûten it gebiet fan 'e eardere gemeente.  

== Keunstnersdoarp ==
Tusken 1888 en 1914 besochten talloze keunstners, akademydosinten en studinten út Parys it doarp Rijsoord om dêr te skilderjen. Hotel Warendorp (no Restaurant Ross Lovell) wie harren haadkertier. De oanset waard troch in Hollânske Amerikaan út Chicago jûn, waans âlders oarspronklik yn Rijsoord wenne hiene: de byldzjend keunstner en akademydosint John H. Vanderpoel (1857-1911), berne as Johannes van der Poel yn [[Haarlemmermeer]]. 
Yn 'e simmer fan 1888 besocht Vanderpoel it doarp mei in groep studinten, ûnder wa [[Anna Stanley]]. Hy útfanhûze by syn nicht Volksje Noorlander-Van Nes. Om't er tasein hie om alle jierren werom te kommen, boude it pear Noorlander yn 1889 oan 'e Waalwei in nije pleats dy't as Pension Noorlander tsjinje soe. It pension lei flak efter Hotel Warendorp. Ek oare keunstners, lykas de Amerikaanske [[Wilhelmina Douglas Hawley]] (1860-1958) dy't yn 1892 foar it earst kaam, útfanhûzen dêre. Noch altyd eksposearje ferskate keunstners tidens de Ridderkerkse Keunstrûte yn Rijsoord.

== Kapitulaasje ==
[[Ofbyld:Lagere school Rijsoord.jpg|thumb|left|Museum Johannes Postskoalle.]]
Op 15 maaie 1940 waard yn Rijsoord nei fjouwer dagen striid troch generaal [[Henri Winkelman]] de kapitulaasje ûndertekene. De formaliteit fûn plak yn in skoalgebou, dat hjoed-de-dei it ''Museum Johannes Postskoalle'' is. Foar it museum stie in monumint mei de tekst: &quot;''Een volk dat zijn verdediging verwaarloost zet zijn vrijheid op het spel''&quot; en by it museum stiet in byld fan generaal Winkelman.

== Ekonomy ==
Yn Rijsoord binne ferskate túnboubedriuwen. It wie eartiids ek in doarp dêr't in soad flaaks ferboud waard en ferwurke ta linnen en tou. Ut it flaaks waard ek lynsied helle foar it meitsjen fan lynsiedoalje. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Rijsoord}}
}}
{{GemeenteRidderkerk}}
[[Kategory:Plak yn Ridderkerk]]
[[Kategory:Eardere gemeente yn Súd-Hollân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1855]]</text>
      <sha1>oouig66zw4yzvqlxd2riippfkypn8bp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bolnes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160041</id>
    <revision>
      <id>1238738</id>
      <parentid>1125186</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>stobbeberjocht ferwidere, + ynfoboks, aktualisearre, nav. en tekst tafoege.</comment>
      <origin>1238738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3166" sha1="6yivdondifjjm796dk0yyfpdijvrktr" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme        = Bolnes
| ôfbylding    = Apartment building Ankerplaats Ridderkerk 2018.jpg
| ôfbyldingstekst = 
| flagge       = 
| wapen        = 
| lân          = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zuid-Holland.svg|20px]] [[Súd-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ridderkerk]]
| ynwennertal  = 7.942 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/wijk/bolnes-ridderkerk/ Alle Cijfers]&lt;/ref&gt;
| oerflak      = 2,83 km²,&lt;br&gt;dêrfan lân: 2,47 km²&lt;br&gt;dêrfan wetter 0,36 km²
| befolkingstichtens = 
| hichte       = 
| postkoade    = 
| netnûmer     = 
| webside      = 
| mapname      = Súd-Hollân
| mapwidth     = 
| lat_deg      = 51
| lat_min      = 52
| lat_sec      = 
| lat_dir      = N
| lon_deg      = 4
| lon_min      = 35
| lon_sec      = 
| lon_dir      = E
}}
'''Bolnes''' is in doarp dat mei de doarpen [[Slikkerveer]], [[Ridderkerk]], [[Rijsoord]] en [[Oostendam]] diel útmakket fan 'e gemeente Ridderkerk yn 'e provinsje [[Súd-Hollân]]. Yn 2022 hie Bolnes 7.890 ynwenners. Foar postadressen leit Bolnes &quot;yn&quot; Ridderkerk.

== Lizzing ==
Bolnes leit oan 'e súdlike igge fan 'e [[Nije Maas]] op it eilân [[IJsselmonde (eilân)|IJsselmonde]]. It wurdt fan it tichtstby lizzende Ridderkerkske doarp Slikkerveer yn it easten troch it Donckse Bos skieden, dêr't it noch bewenne 18e-iuwske ryksmonumint Huys ten Donck stiet. Yn it westen foarmet it Dijkje de grins mei [[Rotterdam]]. Yn it suden wurdt Bolnes begrinzge troch de Kievitsweg mei dêr efter ikkers.

== Utwreidingsskiednis ==
[[Ofbyld:Tewaterlating en doop motor tanker Genevieve te Borgem fa. Pot Bolnes, Bestanddeelnr 906-6918.jpg|thumb|left|Doop fan 'e Genevieve op 'e werf fan 'e firma Pot Bolnes.]] 
Oant de ein fan 'e 19e iuw wie Bolnes net folle mear as in stik lintbebouwing oan 'e Ringdyk. By it begjin fan 'e [[Twadde Wrâldkriich]] wie de wyk Oud-Bolnes ree. De wichtichste wurkjouwers wiene doe de skipswerven Boele en Pot en it masinefabryk Van Dam.

Yn 'e jierren 1970 kaam der in grutte útwreiding nei it suden ta, mei hege flatgebouwen, in grutter winkelsintrum ('Bolnes-Zuid') en nije skoallen. It winkelsintrum waard letter ferskate kearen ferboud en fernijd.

Lykas in soad Nederlânske skipswerven, krigen Boele en Pot yn 'e jierren 1970 swierrichheden. In fúzje brocht gjin feroaring en yn 1986 moast de lêste skipswerf fan it plak de poarten slute, wêrtroch't hûnderten minsken harren wurk ferlearen. De frijkommen terreinen binne letter beboud mei prestizjeuze wenten en in opfallend hege toer oan it wetter. Om 1990 en 2000 hinne binne dielen fan it âlde doarp ôfbrutsen om se te ferfangen troch nijbou.

== Spaanske gastarbeiders ==
Sûnt 1961 kamen der Spaanske gastarbeiders nei Bolnes dy't op de skipswerven wurken. Hja waarden ûnderbrocht yn in barakkekamp ('Spanjoalenkamp'). In grut diel fan dy nije ynwenners is letter werom gien nei [[Spanje]] of ferhûze nei oare plakken yn Nederlân.
{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Bolnes}}
}}
{{GemeenteRidderkerk}}
[[Kategory:Plak yn Ridderkerk]]</text>
      <sha1>6yivdondifjjm796dk0yyfpdijvrktr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oostendam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160042</id>
    <revision>
      <id>1238739</id>
      <parentid>1237275</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ nav.</comment>
      <origin>1238739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2146" sha1="43w561442jyk9nlvr5byal03agokb48" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme       = Oostendam
| ôfbylding   = Immanuëlkapel, vanaf de Pruimendijk 1.jpg
| ôfbyldingstekst = Immanuëlkapel
| flagge      = 
| wapen       = 
| lân         = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Súd-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ridderkerk]] / [[Hendrik-Ido-Ambacht]]
| ynwennertal = 650 &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/wijk/oostendam-ridderkerk/ Alle Cijfers]&lt;/ref&gt;
| oerflak     = 1,72 km²
| befolkingstichtens = 
| hichte      = 
| koördinaten = 
| postkoade   = 2996
| netnûmer    = 078
| webside     = 
| mapname     = Súd-Hollân
| lat_deg = 51 | lat_min = 51 | lat_sec = 23 | lat_dir = N
| lon_deg = 4 | lon_min = 36 | lon_sec = 31 | lon_dir = E
| ôfbylding99 = 
| ôfbyldingstekst99 = Lokaasje Oostendam yn 'e gemeenten Ridderkerk en Hendrik-Ido-Ambacht
}}
[[Ofbyld:Ridderkerk-oostendam.png|thumb|Lizzing yn Ridderkerk]]
'''Oostendam''' is in [[buorskip]] yn 'e [[Nederlân]]ske provinsje [[Súd-Hollân]]. De buorskip leit foar in part yn 'e gemeente [[Ridderkerk]] en foar in part yn 'e gemeente [[Hendrik-Ido-Ambacht]]. De buorskip hat 650 ynwenners (2026). 

Oostendam ûntstie yn 1332 doe't greve [[Willem III fan Hollân|Willem III]] de [[Waal]] oan 'e noardkant fan 'e Zwijndrechtse Waard ôfdamje liet.

Oostendam leit relatyf isolearre yn 'e gemeente Ridderkerk, krekt súdlik fan de A15 en westlik fan 'e rivier de Noard; de bewenners binne dan ek foaral oriïntearre op it buorjende Hendrik-Ido-Ambacht. Oant 1855 hearde de buorskip ta de gemeente Hendrik Ido-Oostendam en Schildmanskinderen-Ambacht.

Doe't dy gemeente fusearre mei Sandelingen-Ambacht ta de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, waard it part fan Oostendam noardlik fan 'e Waal by de gemeente Ridderkerk foege. 

Oan 'e Pruimendijk stiet in lyts tsjerkje, de Immanuëlkapel. De kapel waard yn 1946 yn gebrûk nommen en letter in oantal kearen ferboud en fergrutte.

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Oostendam}}
}}
{{GemeenteRidderkerk}}
[[Kategory:Plak yn Ridderkerk]]
[[Kategory:Plak yn Hendrik-Ido-Ambacht]]</text>
      <sha1>43w561442jyk9nlvr5byal03agokb48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Slikkerveer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160043</id>
    <revision>
      <id>1238741</id>
      <parentid>1236138</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ nav.</comment>
      <origin>1238741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3464" sha1="gtx8j8nhjok4hc6j4smc9qlin8nc20l" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme       = Slikkerveer
| ôfbylding   = Huis te Woude.jpg
| ôfbyldingstekst = ''Huys te Woude''
| flagge      = 
| wapen       = 
| lân         = {{NL}}
| bestjoerlike ienheid 1 = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Zuid-Holland.svg|20px]] [[Súd-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2 = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Ridderkerk]]
| ynwennertal = 9.314 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/wijk/slikkerveer-ridderkerk/ Alle Cijfers]&lt;/ref&gt;
| oerflak     = 2,68 km²,&lt;br&gt;wêrfan wetter: 0,35 km²
| befolkingstichtens =
| hichte      = 
| koördinaten = 
| postkoade   = 2981–2988
| netnûmer    = 0180
| webside     = [https://sws-slikkerveer.nl/onze-wijk-slikkerveer/ sws-slikkerveer.nl]
| mapname     = Súd-Hollân
| lat_deg = 51 | lat_min = 51 | lat_sec = 36 | lat_dir = N
| lon_deg = 4 | lon_min = 36 | lon_sec = 0 | lon_dir = E
| ôfbylding99 = Ridderkerk-slikkerveer.png
| ôfbyldingstekst99 = Slikkerveer yn 'e gemeente Ridderkerk
}}
'''Slikkerveer''' is in plak yn 'e gemeente [[Ridderkerk]] yn 'e Nederlânske provinsje [[Súd-Hollân]]. It doarp hat 9.314 ynwenners (2026) en leit súdlik fan 'e gearfoeging fan 'e rivieren de [[Noard (rivier)|Noard]] en de [[Lek (rivier)|Lek]] yn 'e [[Nije Maas]] op it eilân IJsselmonde.

== Skiednis ==
Slikkerveer ûntstie yn 'e 15e iuw as dykdoarp en in selsstannige delsetting. Tsjin 'e ein fan 'e 19e iuw krige it doarp skipsbou en elektrotechnyske yndustry.
Nei de [[Twadde Wrâldkriich]] groeide Slikkerveer oan Ridderkerk fêst.

=== Ruïne ''Huys te Woude'' ===
Yn 1371 sette Willem fan den Woude útein mei de bou fan in kastiel yn 'e polder Riederwaard. Troch oerstreamings rekke it yn it ferfal, mar yn 1418 waard der begûn mei de restauraasje fan 'e restanten en waarden der muorren oplutsen. Yn itselde jier, yn 'e tiid fan 'e [[Hoekske en Kabbeljauske Tsierderijen]], waarden de muorren wer omlutsen en ferdwûnen se yn de grêft. Troch de [[Sint-Elisabethsvloed (1421)|Sint-Elisabethsfloed]] yn 1421 waard de ruïne oerspield en ferdwûn dy ûnder de dridze. It kastiel is nea foltôge en hat nea bewenne west.

Troch ûndersyk waarden yn 1968 spoaren fan it kastiel weromfûn oan 'e Ringdyk. Yn 1969 binne de resten fan it Hûs te Woude sa goed mooglik restaurearre en wer sichtber makke. Ek in diel fan 'e oarspronklike bredere grêft kaam wer foar it ljocht.

=== Werven ===
Yn 'e 19e en 20e iuw wiene der by de rivieren langs ferskate skipsbouwbedriuwen. It grutste diel fan 'e manlike ynwenners wurke by ien fan dizze bedriuwen. Oan 'e ein fan 'e 20e iuw sluten in soad werven de poarten. Op dizze skipsbouwlokaasjes binne no faak wengebieten of oare yndustryterreinen oanlein.

=== Pleats ===
It boerespul oan 'e Benedenrijweg 67 hat in bysûndere monumintale wearde. De pleats waard, nei't er yn 1947 ôfbaarnde, wer yn 'e oarspronklike steat wersteld. Ferskate eigners krigen fan healwei de jierren 1990 spul mei it kolleezje en de gemeentlike monumintekommisje. In diel fan 'e finsters, dy't yn 1998 sûnder tastimming oanbrocht waarden yn it reiden tek fan 'e pleats, moast wer ferwidere wurde. Ek de Rykstsjinst foar Monumintesoarch bemuoide him der mei. Yn 2017 waard it kompleks werombrocht nei de steat fan 2001, om't ferskate ferbouwings net neffens de fergunning ferrûn wiene
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Slikkerveer}}
}}
{{GemeenteRidderkerk}}
[[Kategory:Plak yn Ridderkerk]]</text>
      <sha1>gtx8j8nhjok4hc6j4smc9qlin8nc20l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rafael Orozco Maestre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>161294</id>
    <revision>
      <id>1238774</id>
      <parentid>1130490</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T08:59:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>353</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Rafael_Orozco_1992.jpg&quot; is op Commons fuorthelle [[c:User:Wdwd|Wdwd]] om't: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Rafael Orozco 1992.jpg|]].</comment>
      <origin>1238774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2683" sha1="1bwgblbupt63bnvd6qql4tij6i2hb6e" xml:space="preserve">{{Sjonger of muzikant
|ôfbylding=
|ôfbyldingstekst=Rafael Orozco yn 1992
|ôfbyldingsbreedte=
|echte namme=''Rafael José Orozco Maestre''
|nasjonaliteit={{COL}}
|berne=[[24 maart]] [[1954]]
|berteplak=[[Becerril]], [[Kolombia]]
|stoarn=[[11 juny]] [[1992]]
|stjerplak=[[Barranquilla]]
|etnisiteit=
|regionale identiteit=
|sjenre=[[Vallenatomuzyk|Vallenato]]
|ynstrumint=
|sjongtaal=[[Spaansk]]
|grutste hit(s)=
|jierren aktyf=[[1976]] – [[1992]]
|prizen=
|webside=}}
{{Spaanske namme|Rafael José|Orozco|Maestre|Orozco|Orozco Maestre}}
'''Rafael José Orozco Maestre''' ([[Becerril]] ([[Kolombia]]), [[24 maart]] [[1954]] - [[Barranquilla]], [[11 juny]] [[1992]]) wie in [[Kolombia|Kolombiaansk]] vallenatomusikus. Hy wie ien fan 'e bêste sjongers yn Kolombia. Tegearre mei de akkordeonist [[Israel Romero]] wie hy de oprjochter en leadsjonger fan de groep ''Binomio de Oro''.

== Libben ==
Hy waard berne yn Becerril, op maart 24, 1954, yn it hûs fan Rafael Orozco Fernández en Cristina Maestre Cuello. Hy hie trettjin sibben, fiif manlju en acht froulju. Hy promovearre fuortset stúdzje oan de Colegio Nacional Loperena de Valledupar.

Orozco naam syn earste album op mei akkordeonist Emilio Oviedo yn [[1975]]. Doe yn [[1976]] moete hy Israel Romero, mei wa't hy de Binomio de Oro stifte. Mei dy groep wûn Orozco 16 gouden platen en twa platinaplaten foar miljoenen-dollarferkeap wrâldwiid. .

Hy stoar op 11 juny 1992, nei't in wapene persoan him foar syn hûs skeat.

== Diskografy ==
* 1975 - ''Adelante''
* 1975 - ''Con emoción''
* 1977 - ''Binomio de oro''
* 1977 - ''Por lo alto''
* 1978 - ''Enamorado como siempre''
* 1978 - ''Los Elegidos''
* 1979 - ''Súper vallenato''
* 1980 - ''Clase aparte''
* 1980 - ''De caché''
* 1981 - ''5 años de oro''
* 1982 - ''Festival vallenato''
* 1982 - ''Fuera de serie''
* 1983 - ''Mucha calidad''
* 1984 - ''Somos vallenato''
* 1985 - ''Superior''
* 1986 - ''Binomio de oro''
* 1987 - ''En concierto''
* 1988 - ''Internacional''
* 1989 - ''De Exportación''
* 1990 - ''De fiesta con binomio de oro''
* 1991 - ''De américa''
* 1991 - ''Por siempre''

== Keppelings om utens ==
{{commonscat|Rafael Orozco Maestre}}

* [https://open.spotify.com/artist/6n21XaDAuqpceTXBiypR9W Spotify] {{noat|Spaansk}}
* [https://www.discogs.com/artist/5121026 Discogs] {{noat|Ingelsk}}
* [https://musicbrainz.org/artist/51821023-677b-4705-9611-beb722065057 MusicBrainz] {{noat|Ingelsk}}
* [https://www.allmusic.com/artist/mn0001394527 AllMusic] {{noat|Ingelsk}}

{{DEFAULTSORT:Orozco Maestre, Rafael}}
[[Kategory:Kolombiaansk sjonger]]
[[Kategory:Kolombiaansk muzikant]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1954]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1992]]</text>
      <sha1>1bwgblbupt63bnvd6qql4tij6i2hb6e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flekkefjord</title>
    <ns>0</ns>
    <id>162165</id>
    <revision>
      <id>1238717</id>
      <parentid>1097434</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T15:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>berne yn</comment>
      <origin>1238717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2690" sha1="hbof7gxh0c2af5xo0vwruhkbft37f58" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak yn Noarwegen
| namme                       = Flekkefjord
| ôfbyld                      = Flekkefjord-11.jpg
| ôfbyldtekst                 = Flekkefjord
| ôfbyldingsbreedte           = 260px
| wapen                       = [[Ofbyld:Flekkefjord komm.svg|80px]]
| wapentekst                  = 
| provinsje                   = [[Agder]]
| gemeente                    = Flekkefjord
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| koördinaten                 = 
| koördinaten_tekst           = 
| oerflak                     = 544,08 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| dêrfan lân                  = 482.19 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| dêrfan wetter               = 61.89 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| ynwennertal                 = 9.048 &lt;small&gt;(2022)&lt;/small&gt;
| befolkingstichtens          = 17 inw./km
| tiidsône                    = [[Koördinearre Wrâldtiid|UTC+1]]
| simmertiid                  = [[Koördinearre Wrâldtiid|UTC+2]]
| lizzing                     = 
| webside                     = [http://www.flekkefjord.kommune.no/ Offisjeel webstee]
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Noarwegen
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 58
| lat_min                     = 17
| lat_sec                     = 49
| lat_dir                     = N 
| lon_deg                     = 06
| lon_min                     = 39
| lon_sec                     = 36
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
'''Flekkefjord''' is in stêd en gemeente yn it súdwesten fan [[Noarwegen]]. Flekkefjord hat noch oantinkens oan de oanwêzigens hannelers út [[Hollân]]. Sy kamen yn Flekkefjord te wenjen en eksportearden hout en fisk fanút Noarwegen nei [[Amsterdam]]. Dizze hannelers bouden in eigen wenwyk, de ''Hollenderbyen''.&lt;ref&gt;[https://www.visitnorway.com/places-to-go/southern-norway/listings-lister/hollenderbyen-flekkefjord/213115/ {{en}} visitnorway.com hollenderbyen-flekkefjord]&lt;/ref&gt;

==Galery==
&lt;gallery heights=&quot;150&quot; widths=&quot;200&quot;&gt;
2010-07-04 Nesgaten Flekkefjord.jpg|''strjitte yn Flekkefjord''
Flekkefjord bro.jpg|''Flekkefjord brêge''
Flekkefjord stasjon in 2007.jpg|''Spoarfytsen by it eardere stasjon fan Flekkefjord''
Flekkefjord kirke.JPG|Tsjerke fan Flekkefjord.
&lt;/gallery&gt;

== Berne yn Flekkefjord ==
* [[Christian Meyer Ross]] (1843-1904), keunstskilder
* [[Anders Beer Wilse]] (1865-1949), fotograaf

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* {{no}} [http://www.flekkefjord.kommune.no/  www.flekkefjord.kommune.no Webstee flekkefjord]
{{Commonscat|Flekkefjord}}
}}

[[Kategory:Plak yn Noarwegen]]</text>
      <sha1>hbof7gxh0c2af5xo0vwruhkbft37f58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Westjordaanlân</title>
    <ns>0</ns>
    <id>164613</id>
    <revision>
      <id>1238747</id>
      <parentid>1213561</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T21:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Magna Frisia</username>
        <id>39091</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1238747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21861" sha1="0hfxdnhtpfejj1rp1ggrrkoptbyvz3j" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks gebiet
| namme                       = Westjordaanlân &lt;br&gt;الضفة الغربية&lt;br&gt;‎יהודה ושומרון
| ôfbylding                   = We-map.png
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| flagge-wapen                = 
| soarte gebiet               = 
| ynwennertal                 = 2.949.246 (rûzing july 2021) opmerking: mear as 670,000 Israelyske steatsboargers wenje yn it Westjordaanlân (2022); likernôch 227.100 Israelyske steatsboargers wenje yn [[East-Jeruzalim]] (2019)
| oerflak                     = 5,655 km²
| befolkingstichtens          = 
| sels yn te foljen 1         = 
| namme sels yn te foljen 1   = 
| sels yn te foljen 2         = 
| namme sels yn te foljen 2   = 
| sels yn te foljen 3         = 
| namme sels yn te foljen 3   = 
| lân                         = {{PLEf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = 
| namme bestjoerlike ienheid 1= 
| bestjoerlike ienheid 2      = 
| namme bestjoerlike ienheid 2= 
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| haadplak                    = 
| grutste plak                = 
| sels yn te foljen 4         = 
| namme sels yn te foljen 4   = 
| sels yn te foljen 5         = 
| namme sels yn te foljen 5   = 
| sels yn te foljen 6         = 
| namme sels yn te foljen 6   = 
| sels yn te foljen 7         = 
| namme sels yn te foljen 7   = 
| stifting                    = [[1948]]
| tiidsône                    = [[UTC]] +2
| simmertiid                  = UTC +3
| koördinaten                 = 
| sels yn te foljen 8         = 
| namme sels yn te foljen 8   = 
| sels yn te foljen 9         = 
| namme sels yn te foljen 9   = 
| webside                     = 
| mapname                     = 
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 
| lat_min                     = 
| lat_sec                     = 
| lat_dir                     = 
| lon_deg                     = 
| lon_min                     = 
| lon_sec                     = 
| lon_dir                     = 
| tekst by posysjekaart       = 
| ôfbylding99                 = 
| ôfbyldingstekst99           = 
| ôfbyldingsbreedte99         = 
}}
It '''Westjordaanlân''', '''Sisjordaanje''', '''Judeä en Samaria''' of de '''Westlike Jordaanigge''' ([[Arabysk]]: الضفة الغربية, ''aḍ-Ḍiffä l-Ġarbīyä'', [[Hebriuwsk]]: יהודה ושומרון / הגדה המערבית, ''Jehûda Wesjomron'' ([[Judeä]] en [[Samaria]]) / ''Hagadah Hama'aravit'') is ien fan de [[Palestynske gebieten]] en foarmet mei de [[Gazastripe]] de steat [[Palestina (steat)|Palestina]]. It Westjordaanlân is in berchgea en wurdt yn it easten begrinzge troch de rivier de [[Jordaan (rivier)|Jordaan]], dy't de grins mei [[Jordaanje]] foarmet, en de [[Deade See]] en yn it noarden, westen en suden mei [[Israel]] (de [[Griene Line (Israel)|Griene Line]]).

It Westjordaanlân, mei [[East-Jeruzalim]] ynbegrepen hat in oerflak fan 5640 km², mei 220 km² wetter dy't de noardwestlike hoeke fan de Deade See befettet. It hat in befolking fan 2.747.943 Palestinen en goed 670.000 Israelyske kolonisten, dêr't 220.000 fan yn East-Jeruzalim wenje. De ynternasjonale mienskip erkent dy Israelyske delsettings yn it Westjordaanlân en East-Jeruzalim net en achtet dy yllegaal, itjinge Israel bestriidt.

== Namme ==
De namme komt fan it Arabyske ''aḍ-Ḍiffah al-Ġarbiyyah'' dy't ferwiist nei de lizzing westlik fan de rivier de Jordaan. De Neolatynske namme Sisjordaanje (''Cis Jordan'') dy't ek wol brûkt wurdt, benammen yn de Romaanske talen, betsjut &quot;oan dizze kant fan de Jordaan&quot;. [[Jordaanje]] , dat eastlik fan de Jordaan leit waard ynearsten [[Transjordaanje]] (&quot;oan oare kant fan de Jordaan&quot;) of ek wol East-Jordaanje neamd.

== Skiednis ==
=== Foarskiednis ===
[[Ofbyld:BritishMandatePalestine1920.png|thumb|left|It Britske Mandaatgebiet Palestina fan 1920 oant 1923]]
Fan [[1517]] oant [[1917]] foel it gebiet ûnder it [[Osmaanske Ryk]] as part fan Osmaansk Syrje. By de [[konferinsje fan san Remo]] yn [[1920]] waard troch de [[alliearden]], dy't de [[Earste Wrâldkriich]] wûn hiene, besletten it gebiet ûnder it Britske [[Mandaatgebiet Palestina]] (1920-1948) yn te dielen. De konferinsje bekrêftige de [[Balfour-ferklearring]] fan [[1917]] dy't in &quot;nasjonaal thús foar de Joaden&quot; neistribbe. It [[Feriene Keninkryk]] ferklearre [[Abdullah I]] [[11 april]] [[1921]] as emir fan [[Transjordaanje]], en op [[25 maaie]] [[1946]] ferklearre er it as in ûnôfhinklike [[Hasjemiten|Hasjemitysk]] keninkryk.

It Britsk mandaat op Palestina soe yn [[1948]] ôfrinne. Yn [[1947]] waard neffens Resolúsje 181 fan de [[Feriene Naasjes]] oannommen dat it Mandaatgebiet Palestina yn in Joadske steat ([[Israel]]) en Arabyske steat ([[Palestina (steat)|Palestina]])ferparte wurde soe. Jeruzalim soe as ien enklave ûnder ynternasjonaal bestjoer komme. It Westjordaanlân, yn in gruttere foarm as it &quot;heuveleftich gebiet fan Samaria en Judeä&quot;, soe part fan de Arabyske steat wurde. [[Sionisme|Sionistyske]] [[Joaden]] ferklearren iensidich de ûnôfhinklikens fan Israel, wylst de Arabieren it plan fersmieten. Dêrop ûntstie de [[Arabysk-Israelyske Kriich fan 1948]]. Israel besette guon gebieten dy't ynearsten net oan de Joadske steat tawiisd waarden lykas it westlike part fan Jeruzalim. Transjordaanje besette dêrnei it Westjordaanlân en it easten fan Jeruzalim mei de [[Alde Stêd (Jeruzalim)|Alde Stêd]].

=== Under Jordaansk bestjoer ===
Nei't it wapenskoft yn [[1949]] oerienkommen waard, waard de foarriedige grins tusken Israel en Transjordaanje, de [[Griene Line (Israel)|Griene Line]] fêstlein. Transjordaanje anneksearre dêrop it gebiet wesytlik fan de Jordaan yn 1950 en neamde it it Westjordaanlân of Westlike Jordaanigge. Transjordaanje feroare syn namme yn Jordaanje, om't er no oan beide kanten fan de Jordaan leit. Palestynske boargers yn it Westjordaanlân en East-Jeruzalim krigen automatysk it Jordaanske steatsboargerskip. De anneksaasje fan Westjordaanlân troch Jordaanje waard lykwols net troch de ynternasjonale mienskip erkend útsein troch [[Pakistan]] en it [[Feriene Keninkryk]].

In soad Palestynske flechtlingen út Israel waarden opfongen yn flechtlingekampen yn it Westjordaanlân en wiene ôfhinklik fan help fan de [[Feriene Naasjes]]. Palestynske flechtlingen foarmen mear as in tred fan de totale befolking fan it keninkryk Jordaanje fan 1,5 miljoen. Palestinen krigen deselde rjochten as eltsenien yn it keninkryk sûnder iennige foarm fan diskriminaasje. De [[lânbou]] foarme de grutste ekonomyske sektor fan it Westjordaanlân, dat nettsjinsteande dat er yn oerflak lytser wie, de helte fan alle lânbougrûn fan Jordaanje hie.

=== Israelyske besetting ===
[[Ofbyld:West Bank Access Restrictions June 2020.pdf|260px|thumb|
{{Legend|#F4E6C9|Gebiet A (Folslein Palestynsk selsbestjoer)}}
{{Legend|#E2CDA8|Gebiet B (Palestynsk selsbestjoer, Israelyske militêre kontrôle)}}
{{Legend|#97B5D8|Gebiet C (Israelysk militêr bestjoer)}}
{{Legend|#6c2245|Israelyske delsetting}}]]
Nei de [[Seisdagekriich]] besette Israel yn juny [[1967]] it Westjordaanlân en East-Jeruzalim. Ta tsjinstelling fan East-Jeruzalim en it Nimmenslân tusken Israel en Jordaanje, anneksearre Israel it Westjordaanlân net, dochs hold it oant [[1982]] ûnder militêre kontrôle.

Op de top fan de [[Arabyske Liga]] yn [[Rabat]] yn [[1974]] waard de [[Palestynske Befrijingsorganisaasje]] (PLO) as de &quot;iennige fertsjintwurdiger fan it Palestynske folk&quot; ferklearre. Jordaanje hie lykwols offisjeel syn oanspraken op it Westjordaanlân oant [[1988]] noch net opsein, doe't er dy oanspraken opsei yn it foardiel fan de PLO. Alle bestjoerlike en wetlike bannen mei it Westjordaanlân waarden doe ferbrutsen en Palestinen fan it Westjordaanlân waarden fan it Jordaanske steatsboargerskip ûntlutsen.

Nei it Israelysk-Egyptysk fredesferdrach yn [[1982]] waard it streekrjochte militêre bestjoer omfoarme yn in semy-boargerlik bestjoer, dy't daliks ûnder it ministearje fan definsje foel. De Israelyske delsettings wurde lykwols bestjoerd ûnder it Israelyske distrikt [[Judeä en Samaria (distrikt)|Judeä en Samaria]].

=== Wetlike status ===
Alhoewol't 164 lannen it Westjordaanlân mei East-Jeruzalim as &quot;besette Palestynske gebieten&quot; beskôgje, ferwiist Israel nei de Feriene Naasjes dy't allinnich gebieten dy't yn in steat fan kriich fan in &quot;fêstige en erkende sûvereiniteit&quot; ynnommen waarden as beset gebiet sjocht. Israel besjocht it Westjordaanlân lykwols as &quot;bestride gebiet&quot; en net as &quot;beset gebiet&quot;

=== Bestjoerlike ferdieling ===
Yn [[1993]] waarden de [[Oslo-akkoarten]] oerienkommen tusken [[Jasser Arafat]] fan de PLO en de Israelyske minister-presidint [[Yitzchak Rabin]] ûnder begelieding fan de Amerikaanske presidint [[Bill Clinton]]. Op grûn dêrfan waard troch [[Mahmûd Abbas]] yn [[1994]] de [[Palestynske Autoriteit]] oprjochte. Dy krige dêrnei beheind foech oer it Westjordaanlân dat ynparte waard yn gebieten mei A, B, en C-status. Yn Gebiet A, benammen de stêden hat de [[Palestynske Autoriteit]] oer likernôch 11% net-oaninoarlizzende gebieten yn it Westjordaanlân it foech bestjoerlik en oer it feiligenstafersjoch, mar hat lykwols noch hieltyd te krijen mei regelmjittige Israelyske ynfallen. Gebiet B, benammen it plattelân (28%) falt ûnder in mienskiplik Israelysk-Palestynsk militêre kontrôle en Palestynske boargerlik bestjoer. Gebiet C, benammen fruchtbere grûn en boarnen (61%), falt folslein ûnder Israelyske kontrôle, dêr't in soad Israelyske delsettings boud waarden. 

Jeruzalim waard by dy akkoarden bûten beskôging litten. Dêr soe fiif jier letter oer besletten wurde.

Nei't [[Fatah]] en [[Hamas]] yn [[2007]] yn in ynterne kriich tangele rekken, bleaune de gebieten yn it Westjordaanlân ûnder it bestjoer fan de Palestynske Autoriteit, wylst Hamas it bestjoer yn de [[Gazastripe]] oernaam.

== Geografy ==
[[Ofbyld:Judean Hills from Ramallah.jpg|thumb|Sicht op it Judeäberchtme út Ramallah wei]]
It Westjordaanlân hat in oerflak fan 5.628 km², dat 21,2% fan it eardere [[Mandaatgebiet Palestina]] beslacht. It gebiet is in drûch berchgea mei in bytsje fegetaasje yn it westen en drûch yn it easten. It hat in totale lângrinslingte fan 404 km. De hichte yn it gebiet farriearret fan -408 meter by de igge fan de [[Deade See]] oant de heechste punt, Nabi Yunis, mei in hichte fan 1030 meter boppe seenivo. It Westjordaanlân leit net oan see en syn hichten soargje foar it oanfier fan grûnwetter foar it kustgebiet fan Israel.

Der binne mar in bytsje grûnstoffen yn it gebiet mei útsûndering fan boulân, dat 27% fan it lân beslacht. It wurdt it meast as permanint greidlân brûkt (32%) en seizoensbûne lânbou (40%). Wâlden beslane likernôch 1% fan it gebiet.

=== Klimaat ===
It klimaat yn it Westjordaanlân is in mediterraan klimaat, mei koelere temperatueren op de hegere plakken. Yn it easten, dêr't in part fan de [[Woastyn fan Judeä]] en de iggen fan de Deade See part fan binne, is it klimaat waarm en drûch.

== Demografy ==
Neffens in folkstelling fan de Palestynske Autoriteit yn desimber 2007 wennen der 2.345.000 Palestynske Arabierem yn it Westjordaanlân, mei East-Jeruzalim ynbegrepen. Dat wie twaris sa folle as tsien jier earder.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120127195752/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1202246355071&amp;pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull ''Palestinians grow by a million in a decade''] Jerusalem Post 8 febrewaris 2008 (argivearre)&lt;/ref&gt; Likernôch 30% dêrfan binne flechtlingen of it neiteam dêrfan dy't út it gebiet komt dat nei 1948 Israel waard. Hja wenje benammen yn flechtlingekampen. Neffes de UNWRA, it program fan de Feriene Naasjes foar it helpen en opfangen fan Palestynske flechtlingen yn it Midden-Easten, wiene dat der yn 2008 754.263 persoanen.&lt;ref&gt;[http://www.un.org/unrwa/publications/pdf/uif-dec04.pdf Flechtlingen neffens UNWRA]&lt;/ref&gt;  Neffens it Israelysk Boargerlik Bestjoer wie der yn maaie 2012 in befolking fan 2.657.029 Palestinen yn it Westjordaanlân.

Yn 2014 wennen der 389.250 Israelyske kolonisten yn it Westjordaanlân, sûnder East-Jeruzalim, mei likernôch 375.000 dy't yn it troch Israel anneksearre East-Jeruzalim wenje. Der binne ek lytse etnyske groepen, lykas de [[Samaritanen]] dy't yn en om [[Nablus]] hinne wenje. Harren oantalllen wure rûsd op in pear hûndert.

Yn oktober 2007 wurkje der likernôch 23.000 Palestinen fan it Westjordaanlân yn Israel, wylst der 9.200 yn Israelyske delsettings wurkje. Boppedat wurde der likernôch 10.000 Palestynske hannelers fan it Westjordaanlân tastien en reizgje ôf nei Israel. Yn 2014 wurken der 92.000 Palestinen, legaal of yllegaal, yn Israel, twaris safolle as yn 2010.

=== Religy ===
De befolking fan it Westjordaanlân is 80-85% [[moslim]] en 12-14% [[Joadendom|Joadsk]]. It oerbliuwende part is kristlik, benammen [[Gryksk-Otterdokse Tsjerke|Gryksk-otterdoks]].

=== Grutste plakken ===
[[Ofbyld:2010-08 Ramallah 40.jpg|thumb|Ramallah (2010)]]
[[Ofbyld:Bethlehem.JPG|thumb|Betlehim]]
[[Ofbyld:WestBankGovernatesNonLabeled.png|120px|thumb|Palestynske gûverneminten yn it Westjordaanlân]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Stêden en ynwenners yn it Westjordaanlân
|-
! Stêd !! Ynwenners 
|-
| [[East-Jeruzalim]] || 542.400 &lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/West%20Bank JIPR 2018]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Hebron]] || 163.146 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nablus]] || 136.132 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Jenin]]|| 90.004 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Tulkarm]] || 51.300 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Yattah]] || 48.672 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Modi'in Illit]] || 48.600 &lt;ref&gt;[http://www.cbs.gov.il/shnaton62/st02%2015.pdf Israelysk buro foar de statistyk] (2010) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Qalqilyah]] || 41.739 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Al-Bireh]] || 38.202 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Beitar-Illit]] || 37.600 &lt;ref&gt;[http://www.cbs.gov.il/shnaton62/st02%2015.pdf Israelysk buro foar de statistyk] (2010) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ma'ale Adummim]] || 33.259 &lt;ref&gt;[http://www.cbs.gov.il/shnaton62/st02%2015.pdf Israelysk buro foar de statistyk] (2010) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ramallah]] || 27.460 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Betlehim]] || 25.266 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Jericho]] || 18.346 &lt;ref&gt;[http://www.pcbs.gov.ps/Portals/%20PCBS/Downloads/book1487.pdf Palestynsk buro foar de Statistyk ] (2007) argivearre&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ariel (stêd)|Ariel]] || 17.700 &lt;ref&gt;[http://www.cbs.gov.il/shnaton62/st02%2015.pdf Israelysk buro foar de statistyk] (2010) argivearre&lt;/ref&gt;
|}

It meast ticht befolke part fan it gebiet is in berchrige dy't fan it noarden nei it suden rint dêr't de stêden [[Jeruzalim]], [[Nablus]], [[Ramallah]], [[Al-Bireh]], [[Jenin]], [[Betlehim]], [[Hebron]] en [[Yattah]] allyk de Israelyske delsettings [[Ariel (stêd)|Ariel]][[Ma'ale Adumim]] en [[Beitar Illit]] yn lizze. Ramallah is it bestjoerlike en ekonomyske sintrum fan de Palestinen. Jenin leit yn it uterste noarden en leit oan de súdlike igge fan de [[flakte fan Jezreel]]. [[Modi'in Illit]], [[Qalqilyah]] en [[Tulkarm]] lizze yn de útrinners njonken de Israelyske kustflakte. [[Jericho]] en [[Tubas]] lizze yn de [[delling fan de Jordaan]] noardlik fan de Deade See.

=== Palestynske gûverneminten ===
It Westjordaanlân is ferparte yn 11 gûverneminten: Jenin, Tubas, Tulkarm, Nablus, Qalqilya, Salfit, Ramallah en Al-Bireh, Jericho, Jeruzalim (mei it troch Israel anneksearre East-Jerusalim mei Israelyske boargers), Betlehim en Hebron.

=== Israelyske delsettings ===
[[Ofbyld:Ariell038.jpg|thumb|Israelyske delsetting Ariel]]
[[Ofbyld:Chemdat Overview.jpg|thumb|Israelyske delseting Chemdat yn de Jordaandelling]]
Yn 2022 wiene der 450.000 Israelyske boargers dy't yn 132 delsettings yn it Westjordaanlân, sûnder East-Jeruzalim, wennen, mei noch 220.000 Israelyske boargers yn 12 delsettings yn East-Jeruzalim. En boppedat binne der noch 40 Israelyske bûtenposten (Ingelsk: ''outposts''), dy't sels troch de Israelyske wet as yllegaal sjoen wurde, dochs nettsjinsteande dat oansletten binne oan de wetterlieding, rioel,ynfrastruktuer en oare oanslutings troch de autoriteiten. Dy bûtenposten binne bekend as de &quot;yllegale bûtenposten&quot;.

It bouwen fan Israelyske delsettings yn it Westjordaanlân waard troch de [[FN-Feiligensried]] yn resolúsje 446 fan maart 1979 yllegaal ferklearre. Dat waard lykwols troch Israel bestriden. Utwreidings fan delsettings waarden gauris ôftwongen troch dy saneamde bûtenposten op it lân fan Palestynske boeren del te setten. Dêrby gie it gauris om in nustje kampers of caravans dêr't strang religieuze Joadske jongerein tahâlde. Dy waarden bytiden sels troch Israel as yllegaal beskôge, mar nettsjinsteande dat woene dy kolonisten net fuortgean. Dat late wolris ta konfrontaasjes fan harren mei it Israelyske leger en plysje, dêr't soks fannijs bart en dat de bûtenpost noch jierrenlang bestean bliuwt en him sels útwreidet. Dêrnei wurdt dat lang om let almeast troch de Israelyske oerheid legalisearre of wurdt der fannijs in nije delsetting boud of útwreide op dêfoar yn beslach nommen Palestynsk grûngebiet. Reden dy't wol gauris brûkt wurdt is dat it in straf foar de Palestinen wêze soe om't  dy tsjin de kolonisten yn ferwar komme. Ut ûndersyk fan de krante Haaretz kaam nei foarren dat algeduerigen tsientallen jierren de [[Sionistyske Wrâldorganisaasje]] de kolonisten finansjeel stipet mei it stichtsjen fan yllegale bûtenposten en dêrby hearrende foarsjennings op Palestynsk grûngebiet, dêr't it Israelysk regear fan ôf wist en it brûken fan belestingsjild dêr't it ferdriuwen en fuortjeien fan Palestynske mienskippen út gebieten yn it Westjordaanlân mei stipe waard.&lt;ref&gt;[https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-revealed-israeli-taxpayers-helped-bankroll-illegal-west-bank-outposts-for-decades-1.6581982 ''Revealed: Israeli Taxpayers Helped Bankroll Illegal West Bank Outposts for Decades''] Haaretz, 25 oktober 2018&lt;/ref&gt;

Yn augustus 2005 waarden, mank mei alle delsettings yn de [[Gazastripe]], 4 fan de 150 delsettings yn it Westjordaanlân ûntromme. Tagelyk waard troch Israel it plan buorkundich makke dat de delsetting Betar Illit dêr't al mear as 20.000 kolonisten wenje, datselde jier noch útwreide wurde soe mei op syn minst 235 nije wenten. Dat soe part wêze fan it Gûsj Etsion delsettingsblok. Dat gie rjocht tsjin de saneamde ''Roadmap to Peace'' (wegekaart ta de frede), it fredesplan dat taret waard troch de [[Feriene Steaten]], [[Jeropeeske Uny]], [[Ruslân]] en de [[Feriene Naasjes]] dy't it foarmjen fan twa ûnôfhinklike steaten foar eagen hie. 

Yn de ynternasjonale mienskip wurde de Israelyske delsettings as yllegaal beskôge, benammen troch de Jeropeeske Uny en sels in grut oandiel fan de Israelyske befolking is op it stiftsjen fan Joadske delsettings yn it Westjordaanlân op tsjin en stipe it ûntromjen fan delsettings yn 2005.

=== Israelyske barriêre ===
[[Ofbyld:West Bank barrier.jpg|thumb|left|De Israelyske barriêre]]
De [[Israelyske barriêre (Westjordaanlân)|Israelyske barriêre]] is in skiedingsmuorre dy't troch it Israelysk regear boud wurdt, dêr't yn 2002 mei úteinset waard. De muorre bestiet út in kompleks fan stikeltried, fuorgen mei in trochsneed fan 60 meter breed sperrgebiet en in 8 meter hege betonnen muorre. De muorre stiet yn it Westjordaanlân, foar in part by de Griene Line, de grins oerienkommen tusken Israel en Jordaanje neffens it wapenskoft fan 1949, del, en foar in part in ein yn it Westjordaanlân om de Israelyske delsettings, lykas East-Jeruzalim, Ariel, Gûsj Etzion, Immanuel, Karnei Shomron, Givat Ze'ev, Oranit en Maale Adumim oan de Israelyske kant te belûken. De totale lingte dy't troch it Israelysk regear goedkard is om te bouwen is 708 km lang. Yn 2020 wie der al 454 km boud. De romte tusken de muorre en de Griene Line is in ôfsletten militêre sône dy't 9% fan it Westjordaanlân mei tsientallen doarpen en Palestinen ôfsnijt.

Foarstanners fan de muorre ine it needsaaklik en beskermje Israelyske boargers fan Palestynske oanfallen en selsmoardbommen. Yn 2007 wie der in ôfname fan terroristyske oanslaggen mei 96% neffens 2002, alhoewol't de measte selsmoardterroristen troch kontrôlepunten Israel yn kamen.

Tsjinstanners fine dat de muorre in yllegaal besykjen is en anneksearje Palestynsk lân mei it ferlechje dat it feiligens bringe sil. Neffens harren is dat yn striid neffens it ynternasjonaal rjocht. It soe de Palestynske frijheden en frije trochgong troch it Westjordaanlân swier behinderje en syn ekonomy ûngeunstich treffe.

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
* Dizze side is alhiel as foar in part oersette fan de Ingelsktalige side; sjoch foar de bewurkingsskiednis [[:en:West Bank]]
}}
{{CommonsBalke|West Bank}}

[[Kategory:Geografy fan it Midden-Easten]]
[[Kategory:Geografy fan Palestina]]
[[Kategory:Skiednis fan Palestina]]</text>
      <sha1>0hfxdnhtpfejj1rp1ggrrkoptbyvz3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Nederlân ynwennertallen gemeenten</title>
    <ns>10</ns>
    <id>165346</id>
    <revision>
      <id>1238725</id>
      <parentid>1200829</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T17:37:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>ynwenners oanpast</comment>
      <origin>1238725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9735" sha1="isfaova0e5dl84brvl9oxsrx6myzmov" xml:space="preserve">{{ {{{subst|}}}#if: {{{TXT|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{TXT}}}
| Year = [[1 jannewaris]] [[2024]] &lt;!-- mjitdatum --&gt;
| YearISO = 2026-01-01 &lt;!-- mjitdatum as ISO notaasje --&gt;
}}|}}{{ {{{subst|}}}#if: {{{POP|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{POP}}}
| Aa en Hunze = 26055
| Aalsmeer = 33527
| Aalten = 27610
| Achtkarspelen = 28261
| Alblasserdam = 20210
| Albrandswaard = 26536
| Aldamt (gemeente) = 39718
| Alde Iselstreek = 39595
| Aldewetter = 10516
| Alfen oan de Ryn = 117360
| Alkmar = 113149
| Almelo = 75232
| Alder-Amstel = 14598
| Almeare = 232781
| Alphen-Chaam = 10509
| Altena (Noard-Brabân) = 58969
| It Amelân = 3804
| Amersfoart = 163773
| Amstelfean = 95839
| Amsterdam = 941890
| Apeldoarn (gemeente) = 169231
| Arnhim = 171917
| Assen = 70779
| Asten (gemeente) = 17500
| Baarle-Nassau = 7269
| Baarn = 25441
| Barendrecht = 48669
| Barneveld (gemeente) = 63959
| Beek (gemeente) = 16140
| Beekdaelen = 35887
| Beesel (gemeente) = 13587
| Berg en Dal = 35690
| Bergeijk (gemeente) = 19452
| Bergen (Limburch) = 13037
| Bergen (Noard-Hollân) = 29600
| Bergen op Soom (gemeente) = 70692
| Berkelland = 43952
| Bernheze = 325975
| Best = 31738
| Beuningen = 26873
| Beverwyk = 43044
| De Bilt (gemeente) = 43703
| Bladel (gemeente) = 21046
| Blaricum = 12931
| Bloemendaal = 23550
| Boadegraven-Reeuwijk = 37297
| Boekel = 11714
| Borger-Odoorn = 26120
| Borne = 25040
| Borsele = 23219
| De Bosk (gemeente) = 162327
| Boxtel (gemeente) = 34290
| Breda (gemeente)= 190194
| Bronckhorst = 35950
| Brummen (gemeente) = 21506
| Brunssum = 27426
| Bunnik (gemeente) = 16378
| Bunschoten (gemeente) = 22940
| Buren (gemeente) = 28073
| Capelle oan de Isel = 69642
| Castricum = 37077
| Coevorden (gemeente) = 35719
| Cranendonck = 21026
| Culemborg = 30480
| Dalfsen = 30265
| Dantumadiel = 19226
| Delft = 109835
| Deurne (gemeente) = 33564
| Diemen = 33326
| Dyk en Waard = 91469
| Dimter (gemeente) = 105097
| Dinkellân = 26968
| Doardt = 123035
| Doesburg = 11170
| Doetinchem = 60521
| Dongen (gemeente) = 27642
| Drechterlân = 20563
| Drimmelen (gemeente) = 28404
| Dronten = 45498
| Druten = 20021
| Duiven = 24860
| East-Gelre = 29843
| Eastsaan = 9777
| Eaststellingwerf = 25900
| Echt-Susteren = 32358
| Edam-Volendam = 37135
| Ede (gemeente) = 125387
| Eemnes = 10068
| Eersel (gemeente) = 20566
| Eijsden-Margraten = 26371
| Eindhoven = 249486
| Elburch (gemeente) = 24034
| Emmen (gemeente) = 109905
| Epe (gemeente) = 33813
| Ermelo = 28216
| Etten-Leur = 46130
| Faals = 10103
| Falkenburch oan de Geul= 16487
| Feandam = 27840
| Feare = 22038
| Felsen = 70362
| Fenlo = 104192
| Fenray = 45113
| Fiifhearelannen (gemeente) = 63266
| Flaardingen = 77441
| Flylân = 1193
| Flissingen (gemeente) = 45855
| Foerendaal = 12405
| Foarne oan See = 75005
| De Fryske Marren = 52235
| Geertruidenberg (gemeente) = 21895
| Geldrop-Mierlo = 40625
| Gemert-Bakel = 31812
| Gennep = 17926
| Gilze en Rijen = 28509
| Goeree-Oerflakkee = 52804
| Goes (gemeente) = 40376
| Goirle (gemeente) = 24917
| Goaiske Marren = 61292
| Gorkum = 39053
| Gouda = 77848
| Grins (gemeente) = 243902
| Gulpen-Wittem = 13937
| De Haach = 569268
| Haaksbergen = 24316
| Haarlim = 169000
| Haarlimmermar = 167037
| Halderberge = 31478
| Hardenberg = 64180
| Harderwyk = 50682
| Hardinxveld-Giessendam = 19380
| Harns (gemeente) = 16253
| Hattem = 12824
| Hearlen = 87837
| It Hearrenfean (gemeente) = 51913
| Heemskerk = 39514
| Heemstede = 27561
| Heerde (gemeente) = 19302
| Heeze-Leende = 17309
| It Hegelân = 48062
| Heiloo = 24626
| De Helder = 56654
| Hellendoorn = 36341
| Helmond = 96849
| Hendrik-Ido-Ambacht = 33094
| Hengelo (Oerisel) = 84014
| Heumen = 16970
| Heusden (gemeente) = 46667
| Hilfertsom = 94556
| Hillegom = 23135
| Hilvarenbeek (gemeente) = 16313
| Hoekske Waard (gemeente) = 91510
| Hôf fan Twinte = 35755
| Hollâns Kroan = 50653
| Hoogeveen (gemeente) = 56757
| Hoarn (Noard-Hollân) = 76258
| Horst oan de Maas = 44805
| Houten = 50982
| Huzen (gemeente) = 41247
| Hulst (gemeente) = 27398
| Iemsdelta = 44831
| Inkhuzen = 18745
| Ynskedee = 162746
| Iselstein = 33128
| Kaag en Braassem = 29433
| Kampen (gemeente) = 56871
| Kapelle (gemeente) = 13197
| Katwyk (Súd-Hollân) = 67128
| Kerkrade = 45726
| Koggelân = 24236
| Krimpen oan de Isel = 29834
| Krimpenerwaard = 57934
| Laarbeek = 23498
| Lân fan Cuijk (gemeente) = 93563
| Landgraaf = 36820
| Landsmeer = 11669
| Lansingerlân = 66721
| Laren (Noard-Hollân) = 11542
| Leien = 130748
| Leiderdorp = 27983
| Leidschendam-Foarburch = 78999
| Lelystêd = 85855
| Leudal = 36112
| Leusden = 32290
| Lingewaard = 47836
| Lisse = 23830
| Ljouwert (gemeente) = 130142
| Lochem (gemeente) = 34221
| Loon op Zand = 24085
| Lopik = 14785
| Losser = 23452
| Maasdriel = 26186
| Maasgouw = 24369
| Maashorst (gemeente) = 60064
| Maasslûs = 37137
| Maastricht = 126009
| Medemblik (gemeente) = 46300
| Meerssen = 18482
| Meierijstêd = 85345
| Meppel = 36635
| Middelburch (gemeente) = 50383
| Midden-Delflân = 19361
| Midden-Drinte = 34367
| Midden-Grinslân = 61295
| Moerdijk (gemeente) = 38480
| Molelannen = 45631
| Montferlân = 36997
| Montfoort = 13800
| Mook en Middelaar = 8195
| Neder-Betuwe = 25909
| Nederweert = 17542
| Nieuwegein = 68452
| Nieuwkoop = 29734
| Nijkerk = 46320
| Nimwegen = 189812
| Nissewaard = 89142
| Noard-Bevelân = 8065
| Noardeast-Fryslân = 45929
| Noardeastpolder = 51936
| Noardenfjild = 31729
| Noardwyk (Súd-Hollân) = 46539
| Nuenen, Gerwen en Nederwetten = 24515
| Nunspeet (gemeente) = 29712
| Oegstgeest = 26120
| Oerbetuwe = 49247
| Oirschot (gemeente) = 19858
| Oisterwijk = 33345
| Oldebroek (gemeente) = 24562
| Oldenzaal = 32030
| Olst-Wijhe = 18838
| Ommen = 19443
| Oosterhout (gemeente) = 58813
| Opmeer = 12642
| Opsterlân = 30020
| Oss (gemeente) = 95490
| Overbetuwe = 49247
| Papendrecht = 32253
| Peel en Maas = 45745
| Pekela = 12562
| Pijnacker-Nootdorp = 58724
| Purmerein = 96187
| Putten = 25168
| Raalte = 39134
| Reimerswaal = 23385
| Renkum = 31335
| Renswoude = 5915
| Reusel-De Mierden = 13705
| Rheden (gemeente) = 43886
| Rhenen = 20467
| Ridderkerk = 48087
| Rijssen-Holten = 39302
| Rijswijk = 61870
| Roerdalen = 21024
| Roermond = 61488
| Roosendaal (gemeente) = 78176
| Rotterdam (gemeente) = 673985
| Rozendaal = 1832
| Rucphen (gemeente) = 23984
| De Rûne Feanen = 45703
| Saanstêd = 165222
| Sâltbommel (gemeente) = 30695
| Seist = 66600
| Sint-Michielsgestel (gemeente) = 30183
| Sittard-Geleen = 92428
| Skagen = 48763
| Skerpenseel (Gelderlân) = 10690
| Skiedam = 82012
| Skiermûntseach = 976
| Skylge = 4809
| Skouwen-Duvelân = 34428
| Sliedrecht = 26499
| Slûs (gemeente) = 23185
| Smellingerlân = 57189
| Soest = 47850
| Someren (gemeente) = 20502
| Son en Breugel = 18149
| Staphorst = 18223
| Stede Broec = 22490
| Stedskanaal (gemeente) = 32113
| Stein = 24683
| Stichtske Fecht = 66143
| Stienbergen (gemeente) = 24608
| Stienwikerlân = 45953
| Súdwest-Fryslân = 90468
| Sutfen (gemeente) = 49342
| Swartewetterlân = 23718
| Swol = 134139
| Teksel = 13968
| Terneuzen (gemeente) = 55944
| Teylingen = 38733
| Tiel = 42522
| Tilburch (gemeente) = 230604
| Tynaarlo = 35128
| Tytsjerksteradiel = 32852
| Toalen (gemeente) = 27031
| Tubbergen = 21583
| Twinterâne = 34235
| Uitgeest = 13468
| Uithoorn = 32222
| Urk = 22436
| Utert (stêd) = 377802
| Utertske Heuvelrêch (gemeente) = 51125
| Valkenswaard (gemeente) = 31972
| Veenendaal = 70847
| Veldhoven = 47980
| Voorschoten = 25923
| Voorst (gemeente) = 25538
| Vught (gemeente) = 33170
| De Waadhoeke = 47152
| Waalre (gemeente) = 17858
| Waalwijk (gemeente) = 51660
| Waddinxveen = 35585
| Wageningen = 42686
| Wassenaar = 27966
| Weart = 51468
| West Betuwe = 53444
| West Maas en Waal = 20878
| Westerkertier (gemeente) = 65124
| Westerfjild = 20051
| Westervoort = 15243
| Westerwâlde (gemeente) = 25128
| Westlân (gemeente) = 119078
| Weststellingwerf = 26602
| Wetterlân (gemeente) = 17721
| Widemarren = 24663
| Wierden = 25549
| Wijchen = 42115
| Wyk by Duerstede = 23720
| Winterswyk = 29262
| Woensdrecht (gemeente) = 22279
| Woerden = 54201
| De Wolden = 24829
| Wormerlân = 16310
| Woudenberg = 15104
| Zandvoort = 17320
| Zeewolde = 24693
| Zevenaar = 45569
| Zoetermeer = 130924
| Zoeterwoude = 10343
| Zuidplas = 49273
| Zundert (gemeente) = 23110
| Zwijndrecht = 44792
}}
}}&lt;noinclude&gt;
== Doel ==
Dit berjocht is dêrfoar ornearre om 1× of 2× it jier oan te passen sa't de ynwennertallen automatysk oanpast wurde yn de ynfoboksen op eltse side fan [[Nederlânske gemeenten]].

Boarne ynwennertallen: [https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37230NED/table?dl=798D7 CBS Statline], Tabel: ''Befolkingsûntjouwing; regio de moanne, {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}},'' Sintraal Buro foar de Statistyk, Foarburch/Hearlen

'''Tink der om:''' Der binne gjin tûzental skiedingstekens; dat om rekkenjen mei de getallen mooglik te meitsjen, lykas it berekkenjen fan de sekuere befolkingstichtens.

&lt;!-- boarne: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37230NED/table?dl=798D7 --&gt;

* '''Brûk dit berjocht &lt;u&gt;nea&lt;/u&gt; fuortendaliks op siden.''' Brûk dan: [[Berjocht:Statistyk gemeente Nederlân ynwenners]]

== Tapasse ==
Dit wurdt tapast yn:
* [[Berjocht:Statistyk gemeente Nederlân ynwenners]]

== Oanwizing foar in update ==
Op [https://opendata.cbs.nl/statline/portal.html?_la=nl&amp;_catalog=CBS&amp;tableId=70072ned&amp;_theme=247 de website van CBS] binne de befolkingsoantallen de gemeente te finen. Dy kinne jo downloade. Iepenje dat bestân yn jo favorite rekkenblêd. Soargje dat de gemeenten sûnder ynwennertal ûnderdrukt wurde (útfilterje). 


[[Kategory:Berjochten gemeente yn Nederlân]]
[[Kategory:Gemeente yn Nederlân]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>isfaova0e5dl84brvl9oxsrx6myzmov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238726</id>
      <parentid>1238725</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T17:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <origin>1238726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9735" sha1="hcpjxl9qrx8jvvvc9qt8rsonxs79awx" xml:space="preserve">{{ {{{subst|}}}#if: {{{TXT|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{TXT}}}
| Year = [[1 jannewaris]] [[2026]] &lt;!-- mjitdatum --&gt;
| YearISO = 2026-01-01 &lt;!-- mjitdatum as ISO notaasje --&gt;
}}|}}{{ {{{subst|}}}#if: {{{POP|}}} |{{ {{{subst|}}}#switch: {{{POP}}}
| Aa en Hunze = 26055
| Aalsmeer = 33527
| Aalten = 27610
| Achtkarspelen = 28261
| Alblasserdam = 20210
| Albrandswaard = 26536
| Aldamt (gemeente) = 39718
| Alde Iselstreek = 39595
| Aldewetter = 10516
| Alfen oan de Ryn = 117360
| Alkmar = 113149
| Almelo = 75232
| Alder-Amstel = 14598
| Almeare = 232781
| Alphen-Chaam = 10509
| Altena (Noard-Brabân) = 58969
| It Amelân = 3804
| Amersfoart = 163773
| Amstelfean = 95839
| Amsterdam = 941890
| Apeldoarn (gemeente) = 169231
| Arnhim = 171917
| Assen = 70779
| Asten (gemeente) = 17500
| Baarle-Nassau = 7269
| Baarn = 25441
| Barendrecht = 48669
| Barneveld (gemeente) = 63959
| Beek (gemeente) = 16140
| Beekdaelen = 35887
| Beesel (gemeente) = 13587
| Berg en Dal = 35690
| Bergeijk (gemeente) = 19452
| Bergen (Limburch) = 13037
| Bergen (Noard-Hollân) = 29600
| Bergen op Soom (gemeente) = 70692
| Berkelland = 43952
| Bernheze = 325975
| Best = 31738
| Beuningen = 26873
| Beverwyk = 43044
| De Bilt (gemeente) = 43703
| Bladel (gemeente) = 21046
| Blaricum = 12931
| Bloemendaal = 23550
| Boadegraven-Reeuwijk = 37297
| Boekel = 11714
| Borger-Odoorn = 26120
| Borne = 25040
| Borsele = 23219
| De Bosk (gemeente) = 162327
| Boxtel (gemeente) = 34290
| Breda (gemeente)= 190194
| Bronckhorst = 35950
| Brummen (gemeente) = 21506
| Brunssum = 27426
| Bunnik (gemeente) = 16378
| Bunschoten (gemeente) = 22940
| Buren (gemeente) = 28073
| Capelle oan de Isel = 69642
| Castricum = 37077
| Coevorden (gemeente) = 35719
| Cranendonck = 21026
| Culemborg = 30480
| Dalfsen = 30265
| Dantumadiel = 19226
| Delft = 109835
| Deurne (gemeente) = 33564
| Diemen = 33326
| Dyk en Waard = 91469
| Dimter (gemeente) = 105097
| Dinkellân = 26968
| Doardt = 123035
| Doesburg = 11170
| Doetinchem = 60521
| Dongen (gemeente) = 27642
| Drechterlân = 20563
| Drimmelen (gemeente) = 28404
| Dronten = 45498
| Druten = 20021
| Duiven = 24860
| East-Gelre = 29843
| Eastsaan = 9777
| Eaststellingwerf = 25900
| Echt-Susteren = 32358
| Edam-Volendam = 37135
| Ede (gemeente) = 125387
| Eemnes = 10068
| Eersel (gemeente) = 20566
| Eijsden-Margraten = 26371
| Eindhoven = 249486
| Elburch (gemeente) = 24034
| Emmen (gemeente) = 109905
| Epe (gemeente) = 33813
| Ermelo = 28216
| Etten-Leur = 46130
| Faals = 10103
| Falkenburch oan de Geul= 16487
| Feandam = 27840
| Feare = 22038
| Felsen = 70362
| Fenlo = 104192
| Fenray = 45113
| Fiifhearelannen (gemeente) = 63266
| Flaardingen = 77441
| Flylân = 1193
| Flissingen (gemeente) = 45855
| Foerendaal = 12405
| Foarne oan See = 75005
| De Fryske Marren = 52235
| Geertruidenberg (gemeente) = 21895
| Geldrop-Mierlo = 40625
| Gemert-Bakel = 31812
| Gennep = 17926
| Gilze en Rijen = 28509
| Goeree-Oerflakkee = 52804
| Goes (gemeente) = 40376
| Goirle (gemeente) = 24917
| Goaiske Marren = 61292
| Gorkum = 39053
| Gouda = 77848
| Grins (gemeente) = 243902
| Gulpen-Wittem = 13937
| De Haach = 569268
| Haaksbergen = 24316
| Haarlim = 169000
| Haarlimmermar = 167037
| Halderberge = 31478
| Hardenberg = 64180
| Harderwyk = 50682
| Hardinxveld-Giessendam = 19380
| Harns (gemeente) = 16253
| Hattem = 12824
| Hearlen = 87837
| It Hearrenfean (gemeente) = 51913
| Heemskerk = 39514
| Heemstede = 27561
| Heerde (gemeente) = 19302
| Heeze-Leende = 17309
| It Hegelân = 48062
| Heiloo = 24626
| De Helder = 56654
| Hellendoorn = 36341
| Helmond = 96849
| Hendrik-Ido-Ambacht = 33094
| Hengelo (Oerisel) = 84014
| Heumen = 16970
| Heusden (gemeente) = 46667
| Hilfertsom = 94556
| Hillegom = 23135
| Hilvarenbeek (gemeente) = 16313
| Hoekske Waard (gemeente) = 91510
| Hôf fan Twinte = 35755
| Hollâns Kroan = 50653
| Hoogeveen (gemeente) = 56757
| Hoarn (Noard-Hollân) = 76258
| Horst oan de Maas = 44805
| Houten = 50982
| Huzen (gemeente) = 41247
| Hulst (gemeente) = 27398
| Iemsdelta = 44831
| Inkhuzen = 18745
| Ynskedee = 162746
| Iselstein = 33128
| Kaag en Braassem = 29433
| Kampen (gemeente) = 56871
| Kapelle (gemeente) = 13197
| Katwyk (Súd-Hollân) = 67128
| Kerkrade = 45726
| Koggelân = 24236
| Krimpen oan de Isel = 29834
| Krimpenerwaard = 57934
| Laarbeek = 23498
| Lân fan Cuijk (gemeente) = 93563
| Landgraaf = 36820
| Landsmeer = 11669
| Lansingerlân = 66721
| Laren (Noard-Hollân) = 11542
| Leien = 130748
| Leiderdorp = 27983
| Leidschendam-Foarburch = 78999
| Lelystêd = 85855
| Leudal = 36112
| Leusden = 32290
| Lingewaard = 47836
| Lisse = 23830
| Ljouwert (gemeente) = 130142
| Lochem (gemeente) = 34221
| Loon op Zand = 24085
| Lopik = 14785
| Losser = 23452
| Maasdriel = 26186
| Maasgouw = 24369
| Maashorst (gemeente) = 60064
| Maasslûs = 37137
| Maastricht = 126009
| Medemblik (gemeente) = 46300
| Meerssen = 18482
| Meierijstêd = 85345
| Meppel = 36635
| Middelburch (gemeente) = 50383
| Midden-Delflân = 19361
| Midden-Drinte = 34367
| Midden-Grinslân = 61295
| Moerdijk (gemeente) = 38480
| Molelannen = 45631
| Montferlân = 36997
| Montfoort = 13800
| Mook en Middelaar = 8195
| Neder-Betuwe = 25909
| Nederweert = 17542
| Nieuwegein = 68452
| Nieuwkoop = 29734
| Nijkerk = 46320
| Nimwegen = 189812
| Nissewaard = 89142
| Noard-Bevelân = 8065
| Noardeast-Fryslân = 45929
| Noardeastpolder = 51936
| Noardenfjild = 31729
| Noardwyk (Súd-Hollân) = 46539
| Nuenen, Gerwen en Nederwetten = 24515
| Nunspeet (gemeente) = 29712
| Oegstgeest = 26120
| Oerbetuwe = 49247
| Oirschot (gemeente) = 19858
| Oisterwijk = 33345
| Oldebroek (gemeente) = 24562
| Oldenzaal = 32030
| Olst-Wijhe = 18838
| Ommen = 19443
| Oosterhout (gemeente) = 58813
| Opmeer = 12642
| Opsterlân = 30020
| Oss (gemeente) = 95490
| Overbetuwe = 49247
| Papendrecht = 32253
| Peel en Maas = 45745
| Pekela = 12562
| Pijnacker-Nootdorp = 58724
| Purmerein = 96187
| Putten = 25168
| Raalte = 39134
| Reimerswaal = 23385
| Renkum = 31335
| Renswoude = 5915
| Reusel-De Mierden = 13705
| Rheden (gemeente) = 43886
| Rhenen = 20467
| Ridderkerk = 48087
| Rijssen-Holten = 39302
| Rijswijk = 61870
| Roerdalen = 21024
| Roermond = 61488
| Roosendaal (gemeente) = 78176
| Rotterdam (gemeente) = 673985
| Rozendaal = 1832
| Rucphen (gemeente) = 23984
| De Rûne Feanen = 45703
| Saanstêd = 165222
| Sâltbommel (gemeente) = 30695
| Seist = 66600
| Sint-Michielsgestel (gemeente) = 30183
| Sittard-Geleen = 92428
| Skagen = 48763
| Skerpenseel (Gelderlân) = 10690
| Skiedam = 82012
| Skiermûntseach = 976
| Skylge = 4809
| Skouwen-Duvelân = 34428
| Sliedrecht = 26499
| Slûs (gemeente) = 23185
| Smellingerlân = 57189
| Soest = 47850
| Someren (gemeente) = 20502
| Son en Breugel = 18149
| Staphorst = 18223
| Stede Broec = 22490
| Stedskanaal (gemeente) = 32113
| Stein = 24683
| Stichtske Fecht = 66143
| Stienbergen (gemeente) = 24608
| Stienwikerlân = 45953
| Súdwest-Fryslân = 90468
| Sutfen (gemeente) = 49342
| Swartewetterlân = 23718
| Swol = 134139
| Teksel = 13968
| Terneuzen (gemeente) = 55944
| Teylingen = 38733
| Tiel = 42522
| Tilburch (gemeente) = 230604
| Tynaarlo = 35128
| Tytsjerksteradiel = 32852
| Toalen (gemeente) = 27031
| Tubbergen = 21583
| Twinterâne = 34235
| Uitgeest = 13468
| Uithoorn = 32222
| Urk = 22436
| Utert (stêd) = 377802
| Utertske Heuvelrêch (gemeente) = 51125
| Valkenswaard (gemeente) = 31972
| Veenendaal = 70847
| Veldhoven = 47980
| Voorschoten = 25923
| Voorst (gemeente) = 25538
| Vught (gemeente) = 33170
| De Waadhoeke = 47152
| Waalre (gemeente) = 17858
| Waalwijk (gemeente) = 51660
| Waddinxveen = 35585
| Wageningen = 42686
| Wassenaar = 27966
| Weart = 51468
| West Betuwe = 53444
| West Maas en Waal = 20878
| Westerkertier (gemeente) = 65124
| Westerfjild = 20051
| Westervoort = 15243
| Westerwâlde (gemeente) = 25128
| Westlân (gemeente) = 119078
| Weststellingwerf = 26602
| Wetterlân (gemeente) = 17721
| Widemarren = 24663
| Wierden = 25549
| Wijchen = 42115
| Wyk by Duerstede = 23720
| Winterswyk = 29262
| Woensdrecht (gemeente) = 22279
| Woerden = 54201
| De Wolden = 24829
| Wormerlân = 16310
| Woudenberg = 15104
| Zandvoort = 17320
| Zeewolde = 24693
| Zevenaar = 45569
| Zoetermeer = 130924
| Zoeterwoude = 10343
| Zuidplas = 49273
| Zundert (gemeente) = 23110
| Zwijndrecht = 44792
}}
}}&lt;noinclude&gt;
== Doel ==
Dit berjocht is dêrfoar ornearre om 1× of 2× it jier oan te passen sa't de ynwennertallen automatysk oanpast wurde yn de ynfoboksen op eltse side fan [[Nederlânske gemeenten]].

Boarne ynwennertallen: [https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37230NED/table?dl=798D7 CBS Statline], Tabel: ''Befolkingsûntjouwing; regio de moanne, {{Statistyk gemeente Nederlân ynwenners|TXT=Year}},'' Sintraal Buro foar de Statistyk, Foarburch/Hearlen

'''Tink der om:''' Der binne gjin tûzental skiedingstekens; dat om rekkenjen mei de getallen mooglik te meitsjen, lykas it berekkenjen fan de sekuere befolkingstichtens.

&lt;!-- boarne: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37230NED/table?dl=798D7 --&gt;

* '''Brûk dit berjocht &lt;u&gt;nea&lt;/u&gt; fuortendaliks op siden.''' Brûk dan: [[Berjocht:Statistyk gemeente Nederlân ynwenners]]

== Tapasse ==
Dit wurdt tapast yn:
* [[Berjocht:Statistyk gemeente Nederlân ynwenners]]

== Oanwizing foar in update ==
Op [https://opendata.cbs.nl/statline/portal.html?_la=nl&amp;_catalog=CBS&amp;tableId=70072ned&amp;_theme=247 de website van CBS] binne de befolkingsoantallen de gemeente te finen. Dy kinne jo downloade. Iepenje dat bestân yn jo favorite rekkenblêd. Soargje dat de gemeenten sûnder ynwennertal ûnderdrukt wurde (útfilterje). 


[[Kategory:Berjochten gemeente yn Nederlân]]
[[Kategory:Gemeente yn Nederlân]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hcpjxl9qrx8jvvvc9qt8rsonxs79awx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koedijk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176237</id>
    <revision>
      <id>1238770</id>
      <parentid>1163327</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T06:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1238770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4999" sha1="8imed21tgijnnlgw3ae7vaxcqyzws17" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Koedijk
| ôfbylding                   = FloatingBridgeKoedijk.jpg
| ôfbyldingstekst             = Flotbrêge.
| wapen                       = [[Ofbyld:Koedijk wapen.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Koedijk}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 4,8 km², wêrfan:&lt;br&gt;- lân 4,1 km²&lt;br&gt;- wetter 0,69 km²
| befolkingstichtens          = 
| stêdekloft                  =  	
| hichte                      =
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Alkmaar Flag.svg|border|20px|]] [[Alkmar]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  = 
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_40_30_N_4_44_54_E_type:city_zoom:16_region:NL|52° 40 'NB, 4° 44 'EL}}
| webside                     =         
| ôfbylding2                  =     	   
| ôfbyldingstekst2            =  	 
| ôfbylding3                  = 	
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Noard-Hollân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 40
| lat_sec                     = 30
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 4
| lon_min                     = 44
| lon_sec                     = 54
| lon_dir                     = E
}}
'''Koedijk''' is in [[doarp]] yn 'e [[Noard-Hollân]]ske [[Gemeente (bestjoer)|gemeenten]] [[Alkmar]] en [[Dyk en Waard]]. It plak leit noard fan 'e [[stêd]] Alkmar. It oarspronklike doarp bestiet út in likernôch fjouwer kilometer lange [[Lintdoarp|lintbebouwing oan it]] Noardhollânsk Kanaal.

Koedijk hat {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Koedijk}} ynwenners &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;.

== Skiednis ==
Foar 1324 komt de namme Koedijk nearne foar. It gebiet fan 'e lettere gemeenten Koedijk en Sint Pancras foel eartiids ûnder it rjochtsgebiet fan it eardere doarp Vronen. De grinzen wiene itselde as dy fan 'e kaart út de ''Historische Gemeente Atlas van Nederland, J. Kuyper 1865-1870'' (sjoch [[Media:Koedijk1865.png|ôfbyld]]). It noardlikste part fan Koedijk hearde op dy kaart by de gemeente Oudkarspel. Dat moat om 1300 hinne ek sa wêst hawwe.

Ut twa oarkondes fan 1324 docht bliken dat de oarspronklike befolking fan Vronen op oanwizing fan [[Willem III fan Hollân|greve Willem III]] har oan 'e '' Coedijc'' nei wenjen set hawwe en dêr waard op kosten fan 'e greve foar har in nije tsjerke boud. 
[[Ofbyld:Kaart_van_deel_Noordholland_boven_Alkmaar._1603.jpg|left|thumb|Noard-Hollân boppe Alkmar mei Koedijck oan 'e Rekere (1603.]]
[[Ofbyld:Koedijk1865.png|thumb|left|Kaart fan Koedijk en omkriten om 1865 hinne (boarne: [https://www.atlas1868.nl/ atlas1868.nl])]]
De Coedijc wie de dyk, dy't Vronen oan 'e westkant beskerme tsjin it wetter fan 'e Rekere, in iepen ferbining mei de see op likernôch it plak dêr't no it Noardhollânsk Kanaal leit.

It âlde doarp Vronen wie folslein leechrûn: de minsken moasten fanwegen de fernielings yn 'e [[Westfryske Oarloggen|striid tusken West-Fryslân en Hollân]] wol ferhûzje nei de Coedijc. Sûnt dat stuit hearde it âlde gebiet fan Vronen by de nije [[parochy]] Koedijk.

It doarp hie eartiids in [[nôtmûne]] mei de namme ''De Koe''. Yn 2009 is in nije nôtmûne oan 'e Kanaaldyk boud, dy't [[De Gouden Engel (Koedijk)|De Gouden Engel]] hjit. Oan 'e Helderseweg stiet krekt foarby de Koedijkerflotbrêge oan it Noardhollânsk Kanaal noch in mûne. Dat is in [[poldermûne]] mei de namme Sluismolen. De mûne leit yn it diel fan it doarp dat no formeel diel útmakket fan 'e stêd Alkmar. 

Oant 1972 wie Koedijk in selsstannige gemeente. By de gemeentlike weryndieling fan 1 oktober 1972 waard Koedijk yndield by de gemeenten Alkmar en Sint-Pancras . Healwei de jierren 1970 makke Koedijk in grutte groei mei. It plak is tsjintwurdich foar in grut part oan 'e stêd Alkmaar fêstgroeid.

== Evenemint(en) ==
* De tradisjonele [https://gondelvaartkoedijk.nl/ gondelfeart] wurdt op 'e tredde sneon fan augustus organisearre.

== Berne ==
* [[Gerard Kamper]] (1950), hurdfytser
* [[Nycke Groot]] (1988), keatser

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Geus, J.P. (1990) ''Uit de historie van Koedijk en Huiswaard: van 1300 tot 1972''. Schoorl: Pirola.
----
{{Commonscat|Koedijk}}
}}
{{GemeenteAlkmar}}
[[Kategory:Eardere gemeente yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Plak yn Alkmar]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1972]]</text>
      <sha1>8imed21tgijnnlgw3ae7vaxcqyzws17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oudkarspel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183795</id>
    <revision>
      <id>1238769</id>
      <parentid>1222015</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T06:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>+ nav.</comment>
      <origin>1238769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5304" sha1="qh70v18yywo2w51kv5xie6l9i9tgtqp" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = Aldkarspel
| ôfbylding                   = Voorgevel met bordestrap en links het brandspuithuisje - Oudkarspel - 20405305 - RCE.jpg
| ôfbyldingstekst             = Rjochtshûs
| wapen                       = [[Ofbyld:Oudkarspel.svg|60px]]
| ynwennertal                 = {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Oudkarspel}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt;
| oerflak                     = 7,62 km², wêrfan:&lt;br&gt;- lân 7,31 km²&lt;br&gt;- wetter 0,32 km²
| befolkingstichtens          = 
| stêdekloft                  =  
| hichte                      =
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|20px]] [[Noard-Hollân]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Gemeentevlag van Dijk en Waard.png|20px|]] [[Dyk en Waard]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = 
| simmertiid                  = 
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_42_54.83_N_4_48_14.26_E_type:city_zoom:16_region:NL|52° 42 'NB, 4° 48 'EL}}
| webside                     = [https://www.ontdekdijkenwaard.nl/ontdek/oudkarspel It doarp op 'e hiemside fan 'e gemeente.]        
| ôfbylding2                  =     	   
| ôfbyldingstekst2            =  	 	
| ôfbylding3                  = 	
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Noard-Hollân
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 42
| lat_sec                     = 54.83
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 4
| lon_min                     = 48
| lon_sec                     = 14.26
| lon_dir                     = E
}}
'''Oudkarspel''' (Aldkarspel) is in doarp yn 'e [[Noard-Hollân]]ske gemeente [[Dyk en Waard]]. Aldkarspel hat {{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|Oudkarspel}} &lt;small&gt;({{Statistyk wenplak Noard-Hollân ynwenners|TXT=Year}})&lt;/small&gt; ynwenners. 

== Skiednis ==
Aldkarspel is ûnderdiel fan 'e 'doarpsstêd' Langedyk, dy't yn 1415 [[stedsrjocht]]en krige. Aldkarspel wie fan 1810 oant 1941 in selsstannige gemeente en is it noardlikste doarp fan 'e eardere gemeente Langedyk. 

It plak ûntstie as delsetting tusken 950 en 1000. Yn dy tiid lei it benoarden in sompich gebiet mei wâlden. Súdlik fan dat gebiet lei doe noch it doarp Vronen, dêr't no [[Sint Pancras]] leit. De plaknamme ferskynt yn 1094 as ''Aldenkercha'' en yn 1289 as ''Outkerspel'', yn 1396 as ''Oudekerpsel'' en yn 1745 as ''Oudt Carspel''. De âldste foarm tsjut der op dat it plak by de âlde tsjerke leit. De plaknamme ûntstie nei alle gedachten nei't de dyk, de Langedyk neamd, oanlein waard en dêr nije delsettings mei tsjerken ûntstienen. De lettere foarm fan 'e namme betsjut it âlde tsjerkedoarp.

De oarloch fan 'e Bataafske Revolúsje/[[Frânske tiid|Frânsk-Bataafske tiid]] soarge foar in soad skea yn Aldkarspel. Sa waard bygelyks it kastiel fan 'e ambachtshear stikken sketten. Yn 1799 waard by gefjochten tusken [[Frankryk|Frânsen]] en [[Feriene Keninkryk|Britten]] by de Ingelske ynvaazje it rjochtshûs ferneatige, wêrby't de Britten help krigen fan 'e [[Keizerryk Ruslân|Russen]]. Yn 1808 waard it rjochtshûs werboud yn syn hjoeddeiske oansjen. It is no in museum en de sit fan 'e stifting Langediker Ferlien. It ferneatige rjochtshûs wie lykwols net it oarspronklike rjochtshûs; dat datearre út 1618 en waard yn 1714 ferfongen troch in oar gebou.
[[Ofbyld:2025 Aldkarspel, Allemanstsjerke.jpg|thumb|left|De Allemanstsjerke.]]
Fan 'e doarpstsjerke, de [[Allemanstsjerke (Oudkarspel)|Allemanstsjerke of de Alde Sint-Martentsjerke]], datearje de âldste dielen út de 11e iuw. De tsjerke waard yn 1868 yngreven restaurearre, mar yn 1969 ferneatige in grutte brân it gebou. Yn 1970 is de tsjerke werboud mei û.o. de help fan 'e hiele doarpsmienskip. Dêrfandinne stiet de tsjerke hjoed-de-dei ek bekend as Allemanstsjerke. De eardere neogoatyske spits fan 'e tsjerke waard net werboud om't Monumintesoarch easke dat it tsjerkegebou werom brocht wurde moast nei de sitewaasje sa't de tsjerke der foar de 19e-iuwske restauraasje útseach. De tsjerke hie doe gjin spits mear. Dy wie yn 1621 ferlern gien by in bliksemynslach.

== Berne ==
* [[Klaas Boot sr.]] (1897-1969), turner
* [[Laurens Bogtman]] (1900-1969), baritonskonger
* [[Wim Kos]] (1904-1930), reedrider
* [[Jan Langedijk]] (1910-1981), reedrider
* [[Rie Kooyman]] (1910-1984), grafikus, akwarellist, yllustrator, skilder en boekebândûntwurper
* [[Marijke Hoving]] (1925-2025), aktrise
* [[Ronald Schröer]] (1984), atleet
* [[Daphne van Domselaar]] (2000), fuotbalkeeper

== Keppeling om utens ==
* [https://hartvanoudkarspel.nl/ ''Hart van Oudkarspel''.]
{{Boarnen|boarnefernijing=
----
{{Commonscat|Oudkarspel|Aldkarspel}}
}}
{{GemeenteDyk en Waard}}
[[Kategory:Plak yn Dyk en Waard]]
[[Kategory:Eardere gemeente yn Noard-Hollân]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid opheft yn 1941]]</text>
      <sha1>qh70v18yywo2w51kv5xie6l9i9tgtqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paul van Gorcum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187774</id>
    <revision>
      <id>1238765</id>
      <parentid>1217418</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T00:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42861-64</username>
        <id>59402</id>
      </contributor>
      <comment>Unterschrift</comment>
      <origin>1238765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7293" sha1="1t0yunvqj2gqm7yag1p1bt042o6wh7c" xml:space="preserve">{{Ynfoboks akteur
| ôfbylding                    = Paul Van Gorcum.JPG
| ôfbyldingstekst              = Paul van Gorcum (2021)
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Paul Hubertus Otto van Gorcum
| nasjonaliteit                = {{NEDnasj}}
| berne                        = [[3 maart]] [[1934]]
| berteplak                    = [[Frankfurt am Main]]
| stoarn                       = [[20 novimber]] [[2025]]
| stjerplak                    = [[Oegstgeest]]
| regionale identiteit         = 
| etnisiteit                   = 
| jierren aktyf                = [[1952]]–[[2025]] 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}'''Paul Hubertus Otto van Gorcum''' ([[Frankfurt am Main]], [[3 maart]] [[1934]] - [[Oegstgeest]], [[20 novimber]] [[2025]]) wie in yn [[Dútslân]] berne [[Nederlân]]sk [[akteur]] en [[regisseur]] dy't benammen bekend waard troch syn rol as ''Baron Van Neemweggen'' yn [[Bassie en Adriaan]] en de stim fan ''Gargamel'' yn [[De Smurfen (telefyzjesearje)|De Smurfen]]. Syn efternamme wie oarspronklik De Heiden, mar waard letter offisjeel wizige yn Van Gorcum. Yn de maitiid fan [[2025]] wie er foar it lêst oan it wurk en spruts er de stimme yn fan ''Joost de Butler'' in personaazje út de tekenteltsjes rige oer [[Olly B. Bommel]] dy't yn attraksjepark [[Bommelwereld]] as animatronic de besikers wolkom hjit.

Paul van Gorcum ferstoar op 20 novimber 2025 yn 'e âldens fan 91 jier.

==Filmografy==
{{Filmografy|as=akteur}}
|-
{{Filmografy/Titel|titel=films}}
|-
| 1966
|''Lucifer''
| Belial
| telefyzjefilm
|-
| 1968
|''Lucelle''
| Apotheker
|telefyzjefilm
|-
| 1969
|''[[Floris (telefyzjerige)|Floris]]''
| Preester
| ôflevering, 'De Byzantijnse beker: Het toernooi',&lt;br&gt;ôflevering, 'De Byzantijnse beker: De genezing'
|-
| 1970
|''[[De kleine waarheid]]''
| 
| telefyzjerige
|-
| 1971
|''[[Wat Zien Ik!?]]'' 
| Amtner boargerlike stân
|
|-
| 1973
|''[[Turks fruit (film)|Turks fruit]]'' 
| Amtner boargerlike stân
|
|-
| 1975
|''Rufus'' 
| Pastoar
|
|-
| 1976
|''Huid''
| Eigner
| telefyzjefilm
|-
| 1977
|''De Marseillaanse Trilogie'' 
| Brun
| 
|-
| 1977
|''Hollands glorie''
| Sjauffeur Sikkes
|telefyzjerige
|-
| 1978-1980
|''[[Dagboek van een herdershond]]'' 
| Administrateur Palmen
| telefyzjerige
|-
| 1979-1980
|''Bassie en Adriaan en de diamant'' 
| Diamatêr
| telefyzjerige
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1981
|''De fabriek'' 
| Vos
| telefyzjerige, alinne seizoen twa
|-
|''Een vlucht regenwulpen''
| âlderling
| 
|-
|''[[Ik ben Joep Meloen]]''
| Pastoar
|-
| 1981-1985
|''De Poppenkraam''
| plysje
| telefyzjerige
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1982
|''Boem-Boem'' 
|
| telefyzjemusical
|-
|''Er waren twee koningskinderen''
| mynhear Breukhoven
| telefyzjerige
|-
|''Bassie en Adriaan en de huilende professor'' 
|Professor Archibald Chagrijn
| telefyzjerige
|-
| 1983-1985
|''Bollo, Bries en bondgenoten'' 
| Bries
| telefyzjerige
|-
| 1984
|''Willem van Oranje'' 
| Juan de Vargas
| telefyzjerige
|-
| 1988
|''Bassie en Adriaan en de verdwenen kroon'' 
|rowspan=&quot;2&quot;| Baron Van Neemweggen
|rowspan=&quot;2&quot;| telefyzjerige
|-
| 1989
|''Bassie en Adriaan en de verzonken stad''
|-
| 1991
|''De dageraad'' 
| Roelof Duymar-Twist
| telefyzjerige
|-
| 1992
|''Bassie en Adriaan en de geheimzinnige opdracht
| Baron van Neemweggen
| telefyzjerige
|-
| 1993
|''Tax Free''
| Kees Mol
| telefyzjerige ôflevering 12
|-
| 1994
|''Bassie en Adriaan en de reis vol verrassingen''
| Baron van Neemweggen
| telefyzjerige
|-
| 1996
|''Toen was geluk heel gewoon''
| Bert Garthoff
| telefyzjerige ôflevering 37
|-
| 1997
|''Kees &amp; Co''
| Rektor
| telefyzjerige ôflevering 1.01
|-
| 1999
|''Surprises voor Sinterklaas'' 
| Sinterklaas
| telefyzjerige
|-
| 2003
|''Sinterklaas en het Gevaar in de Vallei''
| Professor Zonderfeest
| 
|-
| 2004
|''Sinterklaas pakt uit'' 
| Sinterklaas
| Televyzjefilm
|-
| 2005
|''Bassie en de reis van Zwarte Piet'' 
| Sinterklaas
| telefyzjerige
|-
{{Filmografy|as=stimakteur}}
|-
{{Filmografy/Titel|titel=films}}
|-
| 1968-1969
| ''De avonturen van Pinokkio''
| Slimme Vos, schoolmeester
| tekenfilmrige
|-
| 1969-1971
| ''Pippi Langkous''
| boef Blom,&lt;br&gt;vader van Pippi: Kapitein Efraïm Langkous
| Televyzjerige en films
|-
| 1975
| ''Trapito''
| ûle/kraai
|-
| 1976-1978
| ''De Bereboot'' 
| Brilbeer 
| 
|-
| 1978-1979
| ''De Astronautjes'' 
| Losbol
| 
|-
| 1979
| ''De Fantastische Verhalen van Baron van Münchhausen''
| Karl Friedrich Hieronymus von Münchhausen
| Animaasjerige
|-
| 1979-1981
| ''Don Quichot'' 
| Don Quichot van La Mancha 
| tekenfilmrige
|-
| 1980
| ''Scruffy'' 
| Catlin/Ferskate stimmen
|-
| 1981-1990
| ''[[De Smurfen (telefyzjesearje)|De Smurfen]]''
| Gargamel,&lt;br&gt;Moppersmurf,&lt;br&gt;Muzyksmurf,&lt;br&gt;Omnibus,&lt;br&gt;Heit Tiid
| telefyzjesearje
|-
| 1982 &amp; 1995
| ''[[One Hundred and One Dalmatians|101 Dalmatiërs]]'' 
| Jasper en Horace 
|-
| 1983-1984
| ''Vrouwtje Theelepel'' 
|  Bizzy de bij,&lt;br&gt;Orina de kraai,&lt;br&gt;Boris de kat,&lt;br&gt;Klapkaak de wolf
|
|-
| 1983-1987
| ''De Freggels'' 
|  reizgjende omke Roel en ferteller 
|
|-
| 1984
| ''Seabert'' 
| Ferskate stimmen
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 1986
| ''Asterix bij de Britten 
| Julius Caesar,&lt;br&gt;Panoramix
| 
|-
| ''De Speurneuzen''
| Basil Holmuis 
|
|-
| ''Het Grote Verhaal van Winnie de Poeh''
| Knyn
| 
|-
| 1986-2002
| ''[[Lucky Luke]]'' 
| Jolly Jumper
| 
|-
| 1987
| ''Ovide en zijn vriendjes''
| Ferskate stimmen
| 
|-
| 1987-1990
| ''DuckTales'' 
| Van Stoetenwolf,&lt;br&gt;Admiraal Grimmig
|-
| 1991
| ''Beertje Sebastiaan: De geheime opdracht''
| Maestro
| 
|-
| 1991
| ''Het Vliegende Schip'' 
| Tsaar Nikolaj 
|
|-
| 1991
| ''[[Cinderella (film út 1950)|Assepoester]]''
| De Hartoch
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1994
| ''Albert de 5e Musketier'' 
| Kardinaal de Richelieu
|
|-
| ''[[The Lion King (film út 1994)|De Leeuwenkoning]]'' 
| Zazoe
| 
|-
| 1995
| ''De Avonturen van Ichabod en meneer Pad'' 
| Riedsman van de Kroon,&lt;br&gt; Rjochter
|- 
| rowspan=&quot;2&quot;|1998
| ''The Lion King II: Simba's trots'' 
| Zazoe
|
|-
| ''Een luizenleven'' 
| Manny / Manty
| 
|- 
| 2000
| ''[[102 Echte Dalmatiërs]]''
| Mr. Torte
|
|-
| 2000-2001
| ''Simsala Grimm''
| Ferskate perzonaasjes
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2002
| ''Terug naar Nooitgedachtland'' 
| Kapitein Haak
| 
|-
| ''Harry Potter en de Geheime Kamer'' 
|  Gladianus Smalhart 
| Kompjûterspúltsje
|-
| 2003
| ''[[101 Dalmatiërs II: Het avontuur van Vlek in Londen]]'' 
| Jasper 
|
|-
| 2003-2005
| ''The Fairytaler''
| Ferskate perzonaasjes
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2004
| ''[[The Lion King III]]'' 
| Zazoe
|-
| ''Asterix
| Panoramix
| Caesar&lt;br&gt;en ferskate oare stimmen
|-
| 2005
| ''[[Chicken Little (film út 2005)|Chicken Little]]
| Meester Wollenbroodje
|-
| 2007
| ''Lucky Luke: Op naar het westen'' 
| Jolly Jumper
|
|-
| 2015
| ''[[Efteling]]''
| Mijnbaron Gustave Hooghmoed.
| animatronic yn Baron 1898
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2025
| ''Rebellious'' 
| de Wachter 
|-
| ''[[Bommelwereld]]''
| Joost de Butler
| animatronic by de yngong
|}


{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* Wikipedy:NL
{{Commonscat|Paul van Gorcum}}
}}

{{DEFAULTSORT:Gorcum, Paul van}}
[[Kategory:Persoan berne yn 1934]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2025]]
[[Kategory:Nederlânsk filmakteur]]
[[Kategory:Nederlânsk stimakteur]]
[[Kategory:Nederlânsk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Nederlânsk toanielakteur]]</text>
      <sha1>1t0yunvqj2gqm7yag1p1bt042o6wh7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nagalân</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191054</id>
    <revision>
      <id>1238716</id>
      <parentid>1227903</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T15:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>353</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Seal_of_Nagaland.svg&quot; is op Commons fuorthelle [[c:User:CptViraj|CptViraj]] om't: [[:c:COM:CSD#G2|G2]]: Broken redirect.</comment>
      <origin>1238716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6096" sha1="fgqn6tfl3301dv2uxnwmxt6cpq88cpv" xml:space="preserve">{{Ynfoboks dielsteat fan Yndia
| namme           = Nagalân
| status          = Dielsteat
| ôfbylding       = Vertical cityscape of Kohima (2024).jpg
| ôfbyldingstekst = Kohima
| flagge          = 
| wapen           =
| haadstêd        = [[Kohima]]
| grutste stêd    = [[Dimapur]]
| distrikten      = 16
| gouverneur      = La. Ganesan
| chief minister  = Neiphiu Rio
| wetjaand orgaan = Ienkeamerich (60 sitten)
| ynwennertal     = 1.978.502 &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
| oerflak         = 16.579 km²
| befolkingstichtens = 119 ynw./km²
| talen           = [[Ingelsk]] (offisjeel)
| religy          = [[Kristendom]] (87,9%)&lt;br&gt;[[Hindoeïsme]] (8,7%)&lt;br&gt;[[Islam]] (2,5%)
| stifting        = 1 desimber 1963
| iso-koade       = IN-NL
| webside         = [https://www.nagaland.gov.in/ nagaland.gov.in]

| ôfbylding99         = Nagaland in India (claimed and disputed hatched).svg
| ôfbyldingstekst99   = Lokaasje fan Nagaland yn Yndia. 
| ôfbyldingsbreedte99 = 
}}
'''Nagalân''' ([[Ingelsk]]: ''Nagaland'') is in dielsteat yn it fierste noardeasten fan [[Yndia]]. De steat is bercheftich en grinzget yn it westen oan [[Assam]], yn it easten oan [[Birma]], yn it noarden oan [[Arunachal Pradesh]] en yn it suden oan [[Manipoer]]. It is ien fan 'e lytste steaten fan Yndia.

== Skiednis ==
[[Ofbyld:Konyak Tribe 001.jpg|thumb|left|Heechbejaarde minsken tsjûgje mei harren tatoeaazjes fan 'e kopperij. In jonge man mocht pas in tattoo op syn gesicht hawwe as er in holle fan 'e fijân meinommen hie nei it doarp.]]
De skiednis fan Nagalân wurdt bepaald troch de ferskate Naga-stammen. Foar de komst fan 'e Britten yn 'e 19e iuw libben de stammen yn isolearre doarpen, faak yn striid meiïnoar. Underdiel fan 'e kultuer wie ek it [[Kopperij|koppesnijen]] fan fijannen. Yn dy tiid leauden minsken dat de libbenskrêft fan 'e tsjinstanner yn 'e holle siet en dat it bringen fan in holle nei it eigen doarp de fruchtberens fan it lân en de minsken ferbetterje soe. Troch de komst fan it Kristendom rekke it koppesnijen yn it neigean en de measte stammen holden der tusken 1940 en 1960 hielendal mei op.

Nagalân wie yn 'e [[Twadde Wrâldkriich]] it toaniel fan 'e [[Slach om Kohima]] (1944), in kearpunt wêrby't de Britske en Yndiaaske troepen de [[Japan]]ske opmars opkearden.

Sûnt de ûnôfhinklikheid fan Yndia yn 1947 hat der in lange en faak gewelddiedige striid west foar in selsstannich Nagalân. De Naga-nasjonalisten fûnen dat harren lân nea by Yndia heard hie. Yn 1963 waard Nagalân de 16e dielsteat fan Yndia as in kompromis, mar ferskate groepen holden noch desennia lang fol oan in bewapene striid foar folsleine soevereiniteit.

[[Ofbyld:Naga Tribe.jpg|thumb|left|Alle Nagastammen komme yn desimber byinoar om it kleurrike Hornbillfestival te fieren.]]
Hoewol't Nagalân desennialang in striid foar ûnôfhinklikens kende, is de steat sûnt de wapenstilstân fan 1997 in stik rêstiger wurden. Toerisme en ekonomy groeie, al bliuwt de politike situaasje gefoelig troch de oanwêzigens fan it leger en de noch net folslein ôfhandele fredesûnderhannelings. De steat Nagaland is tsjintwurdich iepen foar toeristen en it Hornbill Festival lûkt alle jierren tûzenen besikers út de hiele wrâld.

== Geografy ==
Nagalân is hast hielendal bercheftich. De Saramatiberch is de heechste berch mei 3.840 meter. De steat hat in ryk ferskaat oan floara en fauna, mei tichte tropyske en subtropyske bosken.

== Bestjoer ==
De steat is opdield yn 16 distrikten. De haadstêd is [[Kohima]], dy't yn 'e bergen leit, mar de grutste stêd en it ekonomyske knooppunt is [[Dimapur]]. 

De distrikten binne faak neamd nei it haadplak of de dominante stamme yn dat gebiet:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: auto; margin-right: 20px;&quot;
! Distrikt !! Haadplak !! Stifting !! Stamme (haadgroep)
|-
| '''Chümoukedima''' || Chümoukedima || 2021 || (Mingelearre)
|-
| '''Dimapur''' || Dimapur || 1997 || (Ekonomysk sintrum)
|-
| '''Kiphire''' || Kiphire || 2004 || Sangtam, Yimkhiung
|-
| '''Kohima''' || Kohima || 1963 || Angami
|-
| '''Longleng''' || Longleng || 2004 || Phom
|-
| '''Mokokchung''' || Mokokchung || 1963 || Ao
|-
| '''Mon''' || Mon || 1973 || Konyak
|-
| '''Niuland''' || Niuland || 2021 || Sumi
|-
| '''Noklak''' || Noklak || 2020 || Khiamniungan
|-
| '''Peren''' || Peren || 2004 || Zeliang
|-
| '''Phek''' || Phek || 1973 || Chakhesang, Pochury
|-
| '''Shamator''' || Shamator || 2022 || Yimkhiung
|-
| '''Tseminyü''' || Tseminyü || 2021 || Rengma
|-
| '''Tuensang''' || Tuensang || 1963 || Chang
|-
| '''Wokha''' || Wokha || 1973 || Lotha
|-
| '''Zunheboto''' || Zunheboto || 1973 || Sumi
|}

== Befolking en Kultuer ==
[[Ofbyld:Centre Point Zunheboto.jpg|thumb|left|Zunheboto.]]
Nagalân is unyk yn Yndia fanwegen syn religieuze en kulturele gearstalling. De befolking bestiet út 16 grutte stammen en ferskate lytsere stammen, elk mei eigen tradysjes, dracht en taal. Bekende stammen binne de Angami, de Ao en de Konyak. Ek wat godstsjinst oanbelanget wykt Nagalând ôf fan Yndia. Nagalân is de meast kristlike steat fan Yndia; hast 90% fan 'e befolking is kristlik. Dat is it gefolch fan it wurk fan Amerikaanske en Britske missionarissen yn 'e 19e en 20e iuw. Fanwegen it grutte ferskaat oan talen tusken de stammen is it [[Ingelsk]] de offisjele taal. As omgongstaal wurdt faak in op it Assameesk basearre mingtaal brûkt.

Alle jierren wurdt yn desimber it Hornbill Festival organisearre, wêrby't alle stammen byinoar komme om harren kultuer, dûns en muzyk te toanen.

== Ekonomy ==
De lânbou is de wichtichste boarne fan ynkomsten. In spesifike metoade dy't yn 'e bergen brûkt wurdt, is de ''jhum'', it kappen fan bosk, ferbaarnen fan 'e begroeiïng en de tylt fan gewaaks yn fruchtbere jiske, wêrnei't de grûn wer ferlitten wurdt om te werstellen. Foar de ferbou fan rys wurdt der hjoed-de-dei ek in soad terraskultuer tapast. Dimapur hat in treinstasjon en fleanfjild.

{{CommonsBalke|Nagaland|Nagalân}}
{{Dielsteat fan Yndia}}
{{DEFAULTSORT:Nagalan}}
[[Kategory:Steat yn Yndia]]
[[Kategory:Nagalân| ]]
[[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1963]]</text>
      <sha1>fgqn6tfl3301dv2uxnwmxt6cpq88cpv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>T. Gilbert Pearson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193512</id>
    <revision>
      <id>1238714</id>
      <parentid>1238626</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T15:01:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1238714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7331" sha1="omuh9r5q8a9wj5qyy1f1a3dc9fh4dlf" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Thomas_Gilbert_Pearson.jpg
| ôfbyldingstekst              = Pearson om 1903 hinne
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{USAnasj}}
| berne                        = [[10 novimber]] [[1873]]
| berteplak                    = [[Tuscola (Illinois)|Tuscola]], [[Illinois]]
| stoarn                       = [[3 septimber]] [[1943]] (69 jier)
| stjerplak                    = [[New York City|New York]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[ornitolooch]], [[learaar]]
| aktyf as                     = [[natoerbeskermer]]
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Thomas Gilbert Pearson''' ([[1873]]–[[1943]]) wie in Amerikaanske [[natoerbeskermer]] en [[ornitolooch]] en ien fan de earste dosinten oan de University of North Carolina yn Greensboro. Hy wie mei-oprjochter fan de ''National Association of Audubon Societies'', dy't letter bekend kaam te stean as de ''National Audubon Society''. Hy wie ek mei-oprjochter fan it [[International Committee for Bird Protection]].

== Biografy ==
Pearson groeide op yn 'e bosken fan sintraal [[Floarida]], nei't er dêr doe't er njoggen wie hinne ferhuze wie fanút Dublin, [[Indiana]]. Hy wenne yn in blokhutte mei syn âlden en seis bruorren en susters – trije bruorren en trije susters. Oantrune troch in âldere freon begûn Pearson mei it sammeljen fan fûgelaaien. Troch dy hobby spijbele er fan skoalle, wat ien fan de redenen wie foar syn minne skoalprestaasjes.

Doe't er trettjin wie, kocht er in gewear, dêr't er al lang nei langet hie. Hy ûntdiek dat er 90 sinten oant 1,25 dollar fertsjinje koe troch sulverrigers te deadzjen en harren [[Fear (fûgel)|fearren]] te ferkeapjen. Hy fertsjinne ek jild mei de ferkeap fan in soad fûgelaaien.

Nei't er leard hie hoe't er fûgels opsette moast, sammele er in flinke kolleksje. Hy skreau in protte skoallen en hegeskoallen oan, yn 'e hope tagong te krijen en syn oplieding mei syn kolleksje te beteljen. Doe't er 18 jier wie, yn 1891, akseptearre presidint Lyndon Hobbs fan Guilford College it oanbod fan Pearson. Yn ruil dêrfoar krige Pearson twa jier kost en lesjild as er ek fûgels sammelje en opsette soe foar it kolleezje. Nei twa jier kolleezje krige Pearson in beurs om syn stúdzje oan Guilford troch te setten. Yn syn tiid oan Guilford wie er redakteur fan it kolleezjeblêd, presidint fan syn literêre feriening, manager fan it honkbalteam en wie er ek oanfierder fan it fuotbalteam.

Nei syn stúdzje besleat Pearson syn tiid en enerzjy te wijen oan it bewust meitsjen fan de befolking fan [[Noard-Karolina]] oer de needsaak om harren fûgelpopulaasje, dy't hurd efterútgie, te beskermjen. Hy waard dêrnei biology-learaar oan it Guilford College, dêr't er ek Elsie Weatherly moete; sy trouden yn 1902.

Yn 1901 naam Pearson de learstoel biology en geology oan oan it State Normal and Industrial College yn Greensboro (no de University of North Carolina yn Greensboro). Hy naam syn studinten mei op tochten bûtendoar, om't er dat like wichtich fûn as laboratoariumwurk mei in mikroskoop. Yn dy tiid publisearre er syn earste boek, ''Stories of Bird Life''. William Dutcher, de oprjochter en earste foarsitter fan de National Association of Audubon Societies, seach it boek en moedige Pearson oan om in Audubon Society yn Noard-Karolina op te setten. Dat die er yn 1902; dêrmei sette er in paad út dat liede soe ta ynfloedryk wurk op it mêd fan steats- en nasjonale wetjouwing.

Pearson brûkte it platfoarm fan 'e feriening oprjochte yn Noard-Karolina om de wetjouwer oan te moedigjen in wet oan te nimmen dy't de earste stap fan 'e steaten wêze soe rjochting it behâld fan wylde bisten. Dy wet waard oannaam yn 1903 en stie bekend as de &quot;Audubon Law&quot;. It joech de Audubon Society it foech om wylde dierewetten yn Noard-Karolina te hanthavenjen en autorisearre de Society om wyldwachters yn te hieren om de hanthavening út te fieren. Dizze inisjativen waarden finansiere troch donaasjes fan partikulieren en de ferkeap fan jachtfergunnings foar net-ynwenners foar $10 it stik. Dy fergunnings foar net-ynwenners wiene tige ûnpopulêr, ek al hiene de measte jagers fan bûten de regio doetiids de middels om de kosten foar de fergunning te beteljen. Hja wiene fan miening dat de fergunning yn striid wie mei de tradysje fan gastfrijens yn it [[Suden (Feriene Steaten)|Suden]].

Pearson daagde de moade-yndustry út om in ein te meitsjen oan it jeien om fearren. Dy fearren waarden faak brûkt yn 'e doetiidske moade. De huoddeyndustry wie benammen wjerstân tsjin dizze feroaring, om't huodden mei fearren tige populêr wiene. Huoddemakkers wiene bang dat de fraach nei harren produkten sûnder fearren sakje soe. Pearson, in betûfte reedner, ynformearre it modieus publyk oer de oarsprong fan 'e fearren yn harren huodden. Hy fertelde harren detaillearre hoe't elke fertsjintwurdige fûgelsoarte op syn briedplakken slachte wie.

Nei't er werom wie fan in reis nei [[Meksiko]] yn 1911 krige Pearson te krijen mei beskuldigings dat de Audubon Society profitearre fan lisinsjekosten en boetes, en dat de organisaasje jild fan belestingbetellers ferkeard brûkte foar de beskerming fan wyld. Beide bewearingen wiene net wier. De gefolgen fan dy bewearingen wiene lykwols skealik foar de Audubon-wet út 1903, om't distrikten no tastimming krigen om harsels fan dy wet frij te stellen. Oan 'e ein fan it jier foelen noch mar 46 fan 'e 100 distrikten fan 'e steat ûnder de wet. Fan dat stuit ôf oan pleiten natoerbeskermers foar in steatskommisje foar wyldbehear; dy soe der earst yn 1927 komme, doe't de ''State Division of Game and Inland Fisheries'' (Steatsôfdieling foar Wyld en Binnenlânske Fiskerij) oprjochte waard as ûnderdiel fan it ''N.C. Department of Conservation and Development'' (Departemint fan Natoerbehâld en Untwikkeling fan Noard-Karolina). It soe oant 1947 duorje foardat Noard-Karolina, mei help fan de ''N.C. Wildlife Federation'' en oare organisaasjes, in ûnôfhinklike ynstânsje foar wyldbehear krige dy't laat waard troch profesjoneel oplaat personiel: de ''N.C. Wildlife Commission''.

Yn 1924 krige er in [[earedoktoraat]] yn de rjochtswittenskip fan de Universiteit fan Noard-Karolina. Hy ûntfong de medalje fan de John Burroughs Association, de Nasjonale Oarder fan de Ikekroan út [[Lúksemboarch]] en de medalje fan de Société Nationale d'Acclimatation út [[Frankryk]].

Pearson waard sekretaris fan de National Association of Audubon Societies en tsjinne, nei it ferstjerren fan William Dutcher yn 1920, fjirtjin jier lang as foarsitter.

== Kar-út publikaasjes ==
* ''Adventures in Bird Protection'' (1937)
* ''The Birds of America'' (1944)

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Foar boarnen, noaten en referinsjes sjoch it Ingelsktalige artikel: [[:en:T. Gilbert Pearson]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Pearson, T. Gilbert}}
[[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Amerikaansk natoerbeskermer]]
[[Kategory:Amerikaansk ûnderwizer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1873]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1943]]</text>
      <sha1>omuh9r5q8a9wj5qyy1f1a3dc9fh4dlf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238715</id>
      <parentid>1238714</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T15:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kar-út publikaasjes */</comment>
      <origin>1238715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7347" sha1="9rvcdndaiiiqk8sfzffzfo11f59a630" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Thomas_Gilbert_Pearson.jpg
| ôfbyldingstekst              = Pearson om 1903 hinne
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{USAnasj}}
| berne                        = [[10 novimber]] [[1873]]
| berteplak                    = [[Tuscola (Illinois)|Tuscola]], [[Illinois]]
| stoarn                       = [[3 septimber]] [[1943]] (69 jier)
| stjerplak                    = [[New York City|New York]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[ornitolooch]], [[learaar]]
| aktyf as                     = [[natoerbeskermer]]
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Thomas Gilbert Pearson''' ([[1873]]–[[1943]]) wie in Amerikaanske [[natoerbeskermer]] en [[ornitolooch]] en ien fan de earste dosinten oan de University of North Carolina yn Greensboro. Hy wie mei-oprjochter fan de ''National Association of Audubon Societies'', dy't letter bekend kaam te stean as de ''National Audubon Society''. Hy wie ek mei-oprjochter fan it [[International Committee for Bird Protection]].

== Biografy ==
Pearson groeide op yn 'e bosken fan sintraal [[Floarida]], nei't er dêr doe't er njoggen wie hinne ferhuze wie fanút Dublin, [[Indiana]]. Hy wenne yn in blokhutte mei syn âlden en seis bruorren en susters – trije bruorren en trije susters. Oantrune troch in âldere freon begûn Pearson mei it sammeljen fan fûgelaaien. Troch dy hobby spijbele er fan skoalle, wat ien fan de redenen wie foar syn minne skoalprestaasjes.

Doe't er trettjin wie, kocht er in gewear, dêr't er al lang nei langet hie. Hy ûntdiek dat er 90 sinten oant 1,25 dollar fertsjinje koe troch sulverrigers te deadzjen en harren [[Fear (fûgel)|fearren]] te ferkeapjen. Hy fertsjinne ek jild mei de ferkeap fan in soad fûgelaaien.

Nei't er leard hie hoe't er fûgels opsette moast, sammele er in flinke kolleksje. Hy skreau in protte skoallen en hegeskoallen oan, yn 'e hope tagong te krijen en syn oplieding mei syn kolleksje te beteljen. Doe't er 18 jier wie, yn 1891, akseptearre presidint Lyndon Hobbs fan Guilford College it oanbod fan Pearson. Yn ruil dêrfoar krige Pearson twa jier kost en lesjild as er ek fûgels sammelje en opsette soe foar it kolleezje. Nei twa jier kolleezje krige Pearson in beurs om syn stúdzje oan Guilford troch te setten. Yn syn tiid oan Guilford wie er redakteur fan it kolleezjeblêd, presidint fan syn literêre feriening, manager fan it honkbalteam en wie er ek oanfierder fan it fuotbalteam.

Nei syn stúdzje besleat Pearson syn tiid en enerzjy te wijen oan it bewust meitsjen fan de befolking fan [[Noard-Karolina]] oer de needsaak om harren fûgelpopulaasje, dy't hurd efterútgie, te beskermjen. Hy waard dêrnei biology-learaar oan it Guilford College, dêr't er ek Elsie Weatherly moete; sy trouden yn 1902.

Yn 1901 naam Pearson de learstoel biology en geology oan oan it State Normal and Industrial College yn Greensboro (no de University of North Carolina yn Greensboro). Hy naam syn studinten mei op tochten bûtendoar, om't er dat like wichtich fûn as laboratoariumwurk mei in mikroskoop. Yn dy tiid publisearre er syn earste boek, ''Stories of Bird Life''. William Dutcher, de oprjochter en earste foarsitter fan de National Association of Audubon Societies, seach it boek en moedige Pearson oan om in Audubon Society yn Noard-Karolina op te setten. Dat die er yn 1902; dêrmei sette er in paad út dat liede soe ta ynfloedryk wurk op it mêd fan steats- en nasjonale wetjouwing.

Pearson brûkte it platfoarm fan 'e feriening oprjochte yn Noard-Karolina om de wetjouwer oan te moedigjen in wet oan te nimmen dy't de earste stap fan 'e steaten wêze soe rjochting it behâld fan wylde bisten. Dy wet waard oannaam yn 1903 en stie bekend as de &quot;Audubon Law&quot;. It joech de Audubon Society it foech om wylde dierewetten yn Noard-Karolina te hanthavenjen en autorisearre de Society om wyldwachters yn te hieren om de hanthavening út te fieren. Dizze inisjativen waarden finansiere troch donaasjes fan partikulieren en de ferkeap fan jachtfergunnings foar net-ynwenners foar $10 it stik. Dy fergunnings foar net-ynwenners wiene tige ûnpopulêr, ek al hiene de measte jagers fan bûten de regio doetiids de middels om de kosten foar de fergunning te beteljen. Hja wiene fan miening dat de fergunning yn striid wie mei de tradysje fan gastfrijens yn it [[Suden (Feriene Steaten)|Suden]].

Pearson daagde de moade-yndustry út om in ein te meitsjen oan it jeien om fearren. Dy fearren waarden faak brûkt yn 'e doetiidske moade. De huoddeyndustry wie benammen wjerstân tsjin dizze feroaring, om't huodden mei fearren tige populêr wiene. Huoddemakkers wiene bang dat de fraach nei harren produkten sûnder fearren sakje soe. Pearson, in betûfte reedner, ynformearre it modieus publyk oer de oarsprong fan 'e fearren yn harren huodden. Hy fertelde harren detaillearre hoe't elke fertsjintwurdige fûgelsoarte op syn briedplakken slachte wie.

Nei't er werom wie fan in reis nei [[Meksiko]] yn 1911 krige Pearson te krijen mei beskuldigings dat de Audubon Society profitearre fan lisinsjekosten en boetes, en dat de organisaasje jild fan belestingbetellers ferkeard brûkte foar de beskerming fan wyld. Beide bewearingen wiene net wier. De gefolgen fan dy bewearingen wiene lykwols skealik foar de Audubon-wet út 1903, om't distrikten no tastimming krigen om harsels fan dy wet frij te stellen. Oan 'e ein fan it jier foelen noch mar 46 fan 'e 100 distrikten fan 'e steat ûnder de wet. Fan dat stuit ôf oan pleiten natoerbeskermers foar in steatskommisje foar wyldbehear; dy soe der earst yn 1927 komme, doe't de ''State Division of Game and Inland Fisheries'' (Steatsôfdieling foar Wyld en Binnenlânske Fiskerij) oprjochte waard as ûnderdiel fan it ''N.C. Department of Conservation and Development'' (Departemint fan Natoerbehâld en Untwikkeling fan Noard-Karolina). It soe oant 1947 duorje foardat Noard-Karolina, mei help fan de ''N.C. Wildlife Federation'' en oare organisaasjes, in ûnôfhinklike ynstânsje foar wyldbehear krige dy't laat waard troch profesjoneel oplaat personiel: de ''N.C. Wildlife Commission''.

Yn 1924 krige er in [[earedoktoraat]] yn de rjochtswittenskip fan de Universiteit fan Noard-Karolina. Hy ûntfong de medalje fan de John Burroughs Association, de Nasjonale Oarder fan de Ikekroan út [[Lúksemboarch]] en de medalje fan de Société Nationale d'Acclimatation út [[Frankryk]].

Pearson waard sekretaris fan de National Association of Audubon Societies en tsjinne, nei it ferstjerren fan William Dutcher yn 1920, fjirtjin jier lang as foarsitter.

== Kar-út publikaasjes ==
* ''Adventures in Bird Protection'' (1937)
* ''The Birds of America'' (1944)

{{Commonscat}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Foar boarnen, noaten en referinsjes sjoch it Ingelsktalige artikel: [[:en:T. Gilbert Pearson]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Pearson, T. Gilbert}}
[[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Amerikaansk natoerbeskermer]]
[[Kategory:Amerikaansk ûnderwizer]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1873]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1943]]</text>
      <sha1>9rvcdndaiiiqk8sfzffzfo11f59a630</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238752</id>
      <parentid>1238715</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:31:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kar-út publikaasjes */ kt</comment>
      <origin>1238752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7382" sha1="rrojxbccd23gqmklv6tshvg1fd1qmz0" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Thomas_Gilbert_Pearson.jpg
| ôfbyldingstekst              = Pearson om 1903 hinne
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{USAnasj}}
| berne                        = [[10 novimber]] [[1873]]
| berteplak                    = [[Tuscola (Illinois)|Tuscola]], [[Illinois]]
| stoarn                       = [[3 septimber]] [[1943]] (69 jier)
| stjerplak                    = [[New York City|New York]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[ornitolooch]], [[learaar]]
| aktyf as                     = [[natoerbeskermer]]
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''Thomas Gilbert Pearson''' ([[1873]]–[[1943]]) wie in Amerikaanske [[natoerbeskermer]] en [[ornitolooch]] en ien fan de earste dosinten oan de University of North Carolina yn Greensboro. Hy wie mei-oprjochter fan de ''National Association of Audubon Societies'', dy't letter bekend kaam te stean as de ''National Audubon Society''. Hy wie ek mei-oprjochter fan it [[International Committee for Bird Protection]].

== Biografy ==
Pearson groeide op yn 'e bosken fan sintraal [[Floarida]], nei't er dêr doe't er njoggen wie hinne ferhuze wie fanút Dublin, [[Indiana]]. Hy wenne yn in blokhutte mei syn âlden en seis bruorren en susters – trije bruorren en trije susters. Oantrune troch in âldere freon begûn Pearson mei it sammeljen fan fûgelaaien. Troch dy hobby spijbele er fan skoalle, wat ien fan de redenen wie foar syn minne skoalprestaasjes.

Doe't er trettjin wie, kocht er in gewear, dêr't er al lang nei langet hie. Hy ûntdiek dat er 90 sinten oant 1,25 dollar fertsjinje koe troch sulverrigers te deadzjen en harren [[Fear (fûgel)|fearren]] te ferkeapjen. Hy fertsjinne ek jild mei de ferkeap fan in soad fûgelaaien.

Nei't er leard hie hoe't er fûgels opsette moast, sammele er in flinke kolleksje. Hy skreau in protte skoallen en hegeskoallen oan, yn 'e hope tagong te krijen en syn oplieding mei syn kolleksje te beteljen. Doe't er 18 jier wie, yn 1891, akseptearre presidint Lyndon Hobbs fan Guilford College it oanbod fan Pearson. Yn ruil dêrfoar krige Pearson twa jier kost en lesjild as er ek fûgels sammelje en opsette soe foar it kolleezje. Nei twa jier kolleezje krige Pearson in beurs om syn stúdzje oan Guilford troch te setten. Yn syn tiid oan Guilford wie er redakteur fan it kolleezjeblêd, presidint fan syn literêre feriening, manager fan it honkbalteam en wie er ek oanfierder fan it fuotbalteam.

Nei syn stúdzje besleat Pearson syn tiid en enerzjy te wijen oan it bewust meitsjen fan de befolking fan [[Noard-Karolina]] oer de needsaak om harren fûgelpopulaasje, dy't hurd efterútgie, te beskermjen. Hy waard dêrnei biology-learaar oan it Guilford College, dêr't er ek Elsie Weatherly moete; sy trouden yn 1902.

Yn 1901 naam Pearson de learstoel biology en geology oan oan it State Normal and Industrial College yn Greensboro (no de University of North Carolina yn Greensboro). Hy naam syn studinten mei op tochten bûtendoar, om't er dat like wichtich fûn as laboratoariumwurk mei in mikroskoop. Yn dy tiid publisearre er syn earste boek, ''Stories of Bird Life''. William Dutcher, de oprjochter en earste foarsitter fan de National Association of Audubon Societies, seach it boek en moedige Pearson oan om in Audubon Society yn Noard-Karolina op te setten. Dat die er yn 1902; dêrmei sette er in paad út dat liede soe ta ynfloedryk wurk op it mêd fan steats- en nasjonale wetjouwing.

Pearson brûkte it platfoarm fan 'e feriening oprjochte yn Noard-Karolina om de wetjouwer oan te moedigjen in wet oan te nimmen dy't de earste stap fan 'e steaten wêze soe rjochting it behâld fan wylde bisten. Dy wet waard oannaam yn 1903 en stie bekend as de &quot;Audubon Law&quot;. It joech de Audubon Society it foech om wylde dierewetten yn Noard-Karolina te hanthavenjen en autorisearre de Society om wyldwachters yn te hieren om de hanthavening út te fieren. Dizze inisjativen waarden finansiere troch donaasjes fan partikulieren en de ferkeap fan jachtfergunnings foar net-ynwenners foar $10 it stik. Dy fergunnings foar net-ynwenners wiene tige ûnpopulêr, ek al hiene de measte jagers fan bûten de regio doetiids de middels om de kosten foar de fergunning te beteljen. Hja wiene fan miening dat de fergunning yn striid wie mei de tradysje fan gastfrijens yn it [[Suden (Feriene Steaten)|Suden]].

Pearson daagde de moade-yndustry út om in ein te meitsjen oan it jeien om fearren. Dy fearren waarden faak brûkt yn 'e doetiidske moade. De huoddeyndustry wie benammen wjerstân tsjin dizze feroaring, om't huodden mei fearren tige populêr wiene. Huoddemakkers wiene bang dat de fraach nei harren produkten sûnder fearren sakje soe. Pearson, in betûfte reedner, ynformearre it modieus publyk oer de oarsprong fan 'e fearren yn harren huodden. Hy fertelde harren detaillearre hoe't elke fertsjintwurdige fûgelsoarte op syn briedplakken slachte wie.

Nei't er werom wie fan in reis nei [[Meksiko]] yn 1911 krige Pearson te krijen mei beskuldigings dat de Audubon Society profitearre fan lisinsjekosten en boetes, en dat de organisaasje jild fan belestingbetellers ferkeard brûkte foar de beskerming fan wyld. Beide bewearingen wiene net wier. De gefolgen fan dy bewearingen wiene lykwols skealik foar de Audubon-wet út 1903, om't distrikten no tastimming krigen om harsels fan dy wet frij te stellen. Oan 'e ein fan it jier foelen noch mar 46 fan 'e 100 distrikten fan 'e steat ûnder de wet. Fan dat stuit ôf oan pleiten natoerbeskermers foar in steatskommisje foar wyldbehear; dy soe der earst yn 1927 komme, doe't de ''State Division of Game and Inland Fisheries'' (Steatsôfdieling foar Wyld en Binnenlânske Fiskerij) oprjochte waard as ûnderdiel fan it ''N.C. Department of Conservation and Development'' (Departemint fan Natoerbehâld en Untwikkeling fan Noard-Karolina). It soe oant 1947 duorje foardat Noard-Karolina, mei help fan de ''N.C. Wildlife Federation'' en oare organisaasjes, in ûnôfhinklike ynstânsje foar wyldbehear krige dy't laat waard troch profesjoneel oplaat personiel: de ''N.C. Wildlife Commission''.

Yn 1924 krige er in [[earedoktoraat]] yn de rjochtswittenskip fan de Universiteit fan Noard-Karolina. Hy ûntfong de medalje fan de John Burroughs Association, de Nasjonale Oarder fan de Ikekroan út [[Lúksemboarch]] en de medalje fan de Société Nationale d'Acclimatation út [[Frankryk]].

Pearson waard sekretaris fan de National Association of Audubon Societies en tsjinne, nei it ferstjerren fan William Dutcher yn 1920, fjirtjin jier lang as foarsitter.

== Kar-út publikaasjes ==
* ''Adventures in Bird Protection'' (1937)
* ''The Birds of America'' (1944)

{{Commonscat}}

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Foar boarnen, noaten en referinsjes sjoch it Ingelsktalige artikel: [[:en:T. Gilbert Pearson]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Pearson, T. Gilbert}}
[[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Amerikaansk natoerbeskermer]]
[[Kategory:Amerikaansk ûnderwizer]]
[[Kategory:Amerikaansk publisist]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1873]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1943]]</text>
      <sha1>rrojxbccd23gqmklv6tshvg1fd1qmz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Manningaburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193517</id>
    <revision>
      <id>1238758</id>
      <parentid>1238631</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <origin>1238758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4340" sha1="pi0vgsye0sbn9uvb9kw8akimme7tn1m" xml:space="preserve">{{Wurk}}
{{Ynfoboks kastiel
| namme                       = Manningaburg
| ôfbylding                   = Manningaburg1199.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 270
| ôfbyldingstekst             = 
| lân                         = {{DE}}
| bestjoerlike ienheid 1      = dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{Flagge DE NDS}} [[Nedersaksen]]
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flagge_Krummhoern.svg|20px|border]] [[Krummhörn]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Pewsum]]
| adres                       = 
| koördinaten                 = 53° 26′ 8″ NB, 7° 5′ 42″ EL
| stifter                     =
| stiftingsjier               = 
| boujier                     = [[1458]]
| ferneatiging                =
| hjoeddeiske steat           =
| type                        = [[leechlânboarch]]
| boustyl                     = 
| hichte                      = 
| hjoeddeisk gebrûk           = [[museum]]
| tagonklikens                =
| bysûnderheden               =
| monumintale status          = boukundich monumint
| monumintnûmer               = 
| webside                     = 
| mapname                     = East-Fryslân
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 53
| lat_min                     = 26
| lat_sec                     = 8.11
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 7
| lon_min                     = 5
| lon_sec                     = 41.82
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = 
}}
'''Manningaburg''' is in [[leechlânboarch]], dy't mei in wide grêft omjûn wurdt midden yn it doarp [[Pewsum]] yn de gemeente [[Krummhörn]] yn [[East-Fryslân]]. De boarch wie eigendom fan it [[Eastfriezen|Eastfryske]] [[haadling]]elaach [[Manninga]], dy't ek de hearen fan [[Lütetsburg]], [[Westeel]] en [[Jennelt]] wiene. Yn [[1565]] ferkocht [[Hoyko Manninga]] de boarch oan de Eastfryske greve [[Edzard II fan Eastfryslân|Edzard II]] en syn frou [[Katarina fan Sweden]].&lt;ref name=&quot;gesch1&quot;&gt;Manninga-Burg.de: [http://www.manninga-burg.de/burg.htm ''Die Geschichte der Manninga-Burg (Teil 1)'']. Oproppen op 11 april 2013 (ûnderwilens offline).&lt;/ref&gt; Fan it oarspronklike kastielkompleks is allinnich noch de ûnderboarch bewarre bleaun.

== Skiednis ==
De lokale [[haadling]]en út it laach fan [[Manninga]] lieten de boarch yn de 15e iuw bouwe.&lt;ref name=&quot;Mueller&quot;&gt;Günter Müller: ''293 Burgen und Schlösser im Raum Oldenburg - Ostfriesland''. Aldenburch 1977, side 193 f.&lt;/ref&gt; De Manninga's kamen mooglik fuort út it laach [[Beninga]] út it [[Emsigerlân]]. [[Pewsum]] wie nei alle gedachten it haadsit fan de famylje.&lt;ref&gt;Doarpsbeskriuwings fan it [[Ostfriesische Landschaft]]: [http://www.ostfriesischelandschaft.de/fileadmin/user_upload/BIBLIOTHEK/HOO/HOO_Pewsum.pdf ''Pewsum, Gemeinde Krummhörn, Landkreis Aurich ''] (PDF; 944&amp;nbsp;kB), oproppen op 16 maaie 2013.&lt;/ref&gt; It is oant hjoed-de-dei net dúdlik wa krekt de boarch yn Pewsum boud hat. Yn [[1404]] dûkt foar it earst in Dedeke to Pewsum as haadling op yn 'e oarkonden

Yn [[1458]] liet Poppo Manninga de boarch fan Pewsum fierder útbouwe.&lt;ref&gt;Heimatverein Krummhörn: [http://www.heimatverein-krummhoern.de/burg.html ''Burgmuseum Pewsum und seine Chronik''], oproppen op 16 maaie 2013.&lt;/ref&gt; Nei alle gedachten wie it Fokko Manninga dy't om [[1530]] hinne opdracht joech om fuortendaliks njonken it bouwurk de prachtich ynrjochte &quot;Nije Boarch&quot; bouwe te litten. De twa tuorren tsjinnen dêrnei ek as navigaasjepunt. It gânse gebouwekompleks, dy't út de âlde foarboarch en de nije boppeboarch bestiet, waard omkringe troch trije grêften.&lt;ref name=&quot;Mueller&quot; /&gt; Nei de dea fan Fokko naam syn soan [[Hoyko Manninga]] yn [[1540]] syn erfenis oer. Hy sette de útwreiding fan de pewsumer Boarch troch. Syn heit hie him lykwols in grut skuldebedrach efterlitten, dy't de as jildfergriemd bekend steande Hoyko noch tige by tige fergrutte. Stadichoan moast er it âlde famyljebesit ferkeapje om syn skuldners betelje te kinnen. Yn [[165]] wie er twongen en ferkeapje de boarch fan Pewsum foar 80.000 gûne oan [[Katarina fan Sweden]], de frou fan de doetiddske lânshear, greve [[Edzard II fan Eastfryslân|Edzard II]].

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}</text>
      <sha1>pi0vgsye0sbn9uvb9kw8akimme7tn1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frouljus-PC 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193518</id>
    <revision>
      <id>1238775</id>
      <parentid>1238632</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T10:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FreyaSport</username>
        <id>40716</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>earst twa útslagen</comment>
      <origin>1238775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2973" sha1="swam41ci0mlpp4nyloq6nanym4m69xv" xml:space="preserve">{{aktueelsport}} {{Ynfoboks Frouljus-PC
| ôfbylding                   = 
| ôfbyldingstekst             = 
| ôfbyldingsbreedte           = 
| namme                       = Frouljus-PC 2026
| gemeente                    = [[Ofbyld:Leeuwarden vlag 2014.svg|20px]] [[Ljouwert (gemeente)|Ljouwert]] 
| byfjild                     = 
| datum                       = [[19 augustus]] [[2026]]
| edysje                      = 50st
| finale                      = 
| winners                     = 
| Keninginne                  = 
| webside                     =
| foarige                     = [[Frouljus-PC 2025|2025]]
| folgjende                   = [[Frouljus-PC 2027|2027]]
}}De '''[[Frouljus-PC]] fan [[2026]]''' wurd op [[woansdei]] [[19 augustus]] [[keatsen|ferkeatst]]. It is de 50ste edysje.

==Earste list&lt;ref&gt;[https://www.kaatsnieuws.com/de-loting-van-de-50e-frouljus-pc/ {{nl}} kaatsnieuws.com, 17-8-2026, Loting 50ste Frouljus PC ''Riedplachte op 17-8-2026'']&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! nû.
! partoer
! útslach
! nû.
! partoer
|-
! 1.
|bgcolor=&quot;#90EE90&quot;|[[Annet de Haan]]&lt;br&gt;[[Gerde Lycklama à Nijeholt]]&lt;br&gt;[[Jennie Terpstra]]
| align=&quot;center&quot; | 5-0&lt;br&gt;6-0
! 2.
| bgcolor=&quot;#FFB6C1&quot; |[[Iris Veltman]]&lt;br&gt;[[Rixt Wijnia]]&lt;br&gt;[[Jeldau Koopmans]]
|-
!3
|bgcolor=&quot;#90EE90&quot;|[[Britt Joustra]]&lt;br&gt;[[Anna-Dieuwke Dijkstra]]&lt;br&gt;[[Elske van Straten]]
| align=&quot;center&quot; |  5-1&lt;br&gt;6-0
!4
| bgcolor=&quot;#FFB6C1&quot; | [[Rixt Fokkema]]&lt;br&gt;[[Marrit Wielenga]]&lt;br&gt;[[Linda van der Meer]]
|-
!5
|[[Louise Krol]]&lt;br&gt;[[Jeska Terpstra]]&lt;br&gt;[[Sjanet Wijnia]]
| align=&quot;center&quot; | 
!6
|[[Larissa Smink]]&lt;br&gt;[[Anouk Smink]]&lt;br&gt;[[Senne Idsardi]]
|-
!7
|[[Roelie Kroondijk]]&lt;br&gt;[[Lisanne Scharringa]]&lt;br&gt;[[Noa Elzinga]]
| align=&quot;center&quot; | 
!8
|[[Yannah Palma]]&lt;br&gt;[[Ilse Baanstra]]&lt;br&gt;[[Suzanna Allema]]
|-
!9
|[[Berber van der Goot]]&lt;br&gt;[[Brecht Renema]]&lt;br&gt;[[Sophie Kroondijk]]
| align=&quot;center&quot; | 
!10
|[[Anna Ennema]]&lt;br&gt;[[Iris Oosterbaan]]&lt;br&gt;[[Fiera de Vries]]
|-
!11
|[[Brecht Grovenstein]]&lt;br&gt;[[Rikst Baarda]]&lt;br&gt;[[Martsen van der Goot]]
| align=&quot;center&quot; | 
!12
|[[Gerbrich Koster]]&lt;br&gt;[[Rixt Blanke]]&lt;br&gt;[[Noëlle Hiddinga]]
|}

==Twadde list==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! nû.
! partoer
! útslach
! nû.
! partoer
|-
! 1.
|[[Annet de Haan]]&lt;br&gt;[[Gerde Lycklama à Nijeholt]]&lt;br&gt;[[Jennie Terpstra]]
| align=&quot;center&quot; | 
!3
|[[Britt Joustra]]&lt;br&gt;[[Anna-Dieuwke Dijkstra]]&lt;br&gt;[[Elske van Straten]]
|-
!
|
| align=&quot;center&quot; | 
!
|
|-
!
|
| align=&quot;center&quot; | 
!
|
|}

==Heale finale==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! nû.
! partoer
! útslach
! nû.
! partoer
|-
!
|
| align=&quot;center&quot; | 
!
|
|-
!
|
| align=&quot;center&quot; | 
!
|
|}

==Finale==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! nû.
! partoer
! útslach
! nû.
! partoer
|-
!
|
| align=&quot;center&quot; | 
!
|
|}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* [https://www.knkb.nl/ knkb.nl]
* [https://www.kaatsnieuws.com/ kaatsnieuws.com]
* [https://www.omropfryslan.nl/ Omrop Fryslân]
}}
{{Navigaasje Frouljus-PC}}

[[Kategory:Frouljus-PC|2026]]
[[Kategory:Barren yn 2026]]</text>
      <sha1>swam41ci0mlpp4nyloq6nanym4m69xv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Griiskopdûkers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193543</id>
    <revision>
      <id>1238748</id>
      <parentid>1238689</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taksonomy */ namme útlein</comment>
      <origin>1238748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3518" sha1="09t14olsoeomx949fpl0kwb4c71nlb7" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding           = Poliocephalus poliocephalus RB alt crop.jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     = De [[typesoarte]] is de [[griiskopdûker]].
| takson1             =
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme4              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson5             = [[boppeskift]]:
| namme5              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson6             = [[skift]]:
| namme6              = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
| takson7             = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme7              = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
| takson8             = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme8              = '''griiskopdûkers''' (''Poliocephalus'')
| beskriuwer, jier    = [[Prideaux John Selby|Selby]], 1840
}}
De '''griiskopdûkers''' (''Poliocephalus'') foarmje in [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan lytse wetterfûgels út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae''). De [[Soarte (taksonomy)|soarten]] út it skaai komme foar yn [[Australaazje]] ([[Austraalje]] en [[Nij-Seelân]]). De [[typesoarte]] is de [[griiskopdûker]] (''Poliocephalus poliocephalus'').

== Skaaimerken ==
Griiskopdûkers binne middelgrutte, kompakte wetterfûgels mei in slanke snaffel. Folwoeksen fûgels hawwe yn 'e briedtiid in opfallend fearrekleed mei fine sulvereftige of grize fearkes op 'e kop. It mantsje en it wyfke sjogge der itselde út. Harren poaten sitte hielendal efteroan it lichem, wat harren treflike swimmers en dûkers makket, mar op it lân binne se wat knoffelich.

Se briede op swietwettermarren, puollen en sompen mei in tichte begroeiïng. De nêsten binne driuwende bouwurken dy't oan wetterplanten fêstmakke wurde. Harren piken hawwe in opfallend streke patroan op 'e kop en hals en wurde somtiden op 'e rêch fan de âlden meifierd. It dieet bestiet benammen út wetterynsekten,  larven, lytse weakdieren en lytse fiskjes.

== Taksonomy ==
It skaai ''Poliocephalus'' waard yn 1840 yntrodusearre troch de [[Ingelân|Ingelske]] [[ornitolooch]] [[Prideaux John Selby]]. De [[wittenskiplike namme]] kombinearret de [[Gryksk]]e wurden πολιός, ''polios'' (&quot;griis&quot;) en κεφαλή, ''kefale'' (&quot;holle&quot;).

== Soarten ==
It skaai bestiet út twa libbene soarten:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! Status
|-
| [[Ofbyld:Hoary-headed Grebe 0A2A6268.jpg|120px]] || [[Griiskopdûker]] || ''Poliocephalus poliocephalus'' || [[Austraalje]] en [[Tasmaanje]]. || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/hoary-headed-grebe-poliocephalus-poliocephalus ''Poliocephalus poliocephalus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:NZ Dabchick - QEII Park wetland - 15 Sep 22.jpg|120px]] || [[Nijseelânske dûker]] || ''Poliocephalus rufopectus'' || [[Nij-Seelân]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/new-zealand-dabchick-poliocephalus-rufopectus ''Poliocephalus rufopectus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Poliocephalus|Griiskopdûkers}}
}}
{{DEFAULTSORT:Griiskopdukers}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Griiskopdûker| ]]
[[Kategory:Dûkerfûgel]]</text>
      <sha1>09t14olsoeomx949fpl0kwb4c71nlb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238749</id>
      <parentid>1238748</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:27:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>red</comment>
      <origin>1238749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3558" sha1="cwymzauqcof76b7mhr79ardx1c8f45d" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme               = griiskopdûkers
| ôfbylding           = Poliocephalus poliocephalus RB alt crop.jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     = De [[typesoarte]] is de [[griiskopdûker]].
| takson1             =
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme4              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson5             = [[boppeskift]]:
| namme5              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson6             = [[skift]]:
| namme6              = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
| takson7             = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme7              = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
| takson8             = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme8              = '''griiskopdûkers''' (''Poliocephalus'')
| beskriuwer, jier    = [[Prideaux John Selby|Selby]], 1840
}}
De '''griiskopdûkers''' (''Poliocephalus'') foarmje in [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan lytse wetterfûgels út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae''). De [[Soarte (taksonomy)|soarten]] út it skaai komme foar yn [[Australaazje]] ([[Austraalje]] en [[Nij-Seelân]]). De [[typesoarte]] is de [[griiskopdûker]] (''Poliocephalus poliocephalus'').

== Skaaimerken ==
Griiskopdûkers binne middelgrutte, kompakte wetterfûgels mei in slanke snaffel. Folwoeksen fûgels hawwe yn 'e briedtiid in opfallend fearrekleed mei fine sulvereftige of grize fearkes op 'e kop. It mantsje en it wyfke sjogge der itselde út. Harren poaten sitte hielendal efteroan it lichem, wat harren treflike swimmers en dûkers makket, mar op it lân binne se wat knoffelich.

Se briede op swietwettermarren, puollen en sompen mei in tichte begroeiïng. De nêsten binne driuwende bouwurken dy't oan wetterplanten fêstmakke wurde. Harren piken hawwe in opfallend streke patroan op 'e kop en hals en wurde somtiden op 'e rêch fan de âlden meifierd. It dieet bestiet benammen út wetterynsekten,  larven, lytse weakdieren en lytse fiskjes.

== Taksonomy ==
It skaai ''Poliocephalus'' waard yn 1840 yntrodusearre troch de [[Ingelân|Ingelske]] [[ornitolooch]] [[Prideaux John Selby]]. De [[wittenskiplike namme]] kombinearret de [[Gryksk]]e wurden πολιός, ''polios'' (&quot;griis&quot;) en κεφαλή, ''kefale'' (&quot;holle&quot;).

== Soarten ==
It skaai bestiet út twa libbene soarten:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! Status
|-
| [[Ofbyld:Hoary-headed Grebe 0A2A6268.jpg|120px]] || [[Griiskopdûker]] || ''Poliocephalus poliocephalus'' || [[Austraalje]] en [[Tasmaanje]]. || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/hoary-headed-grebe-poliocephalus-poliocephalus ''Poliocephalus poliocephalus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:NZ Dabchick - QEII Park wetland - 15 Sep 22.jpg|120px]] || [[Nijseelânske dûker]] || ''Poliocephalus rufopectus'' || [[Nij-Seelân]] || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/new-zealand-dabchick-poliocephalus-rufopectus ''Poliocephalus rufopectus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|}
{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Poliocephalus|Griiskopdûkers}}
}}
{{DEFAULTSORT:Griiskopdukers}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Griiskopdûker| ]]
[[Kategory:Dûkerfûgel]]</text>
      <sha1>cwymzauqcof76b7mhr79ardx1c8f45d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Clarkdûker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193548</id>
    <revision>
      <id>1238750</id>
      <parentid>1238697</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>red</comment>
      <origin>1238750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3649" sha1="ia9isk9nhhc33jozmq4s4hzj8rkjnno" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme    = clarkdûker
|Ofbyld   = [[Ofbyld:Clark's Grebe (27258367227).jpg|250px]]
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
|Famylje  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
|Skaai    = [[Noardamerikaanske dûkers]] (''Aechmophorus'')
|Wittenskiplike namme= Aechmophorus clarkii
|Beskriuwer, jier= [[George Newbold Lawrence|Lawrence]], 1858
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart = [[Ofbyld:Aechmophorus clarkii map.svg|250px]]&lt;small&gt;{{Kolommen2
|Kolom1= &lt;br&gt;{{Color box|#f18e08}} [[briedfûgel]] &lt;br&gt;{{Color box|#7162c8}} [[stânfûgel]]
|Kolom2= &lt;br&gt;{{Color box|#5f9ed3}} [[wintergast]]
}}&lt;/small&gt;
}}
De '''clarkdûker''' of '''Clarks dûker''' (''Aechmophorus clarkii'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'') dy't benammen foarkomt yn it westen fan [[Noard-Amearika]]. Hy is nau besibbe oan 'e [[swannehalsdûker]] (''A. occidentalis'') en waard lang as ien en deselde [[Soarte (taksonomy)|soarte]] beskôge.

== Skaaimerken ==
[[Ofbyld:Aechmophorus clarkii -Santa Margarita Lake, San Luis Obispo County, California, USA -family-8.jpg|thumb|left|Fûgels mei piken.]]
De clarkdûker is in grutte 51 oant 74 sm lange dûker mei in lange hals en snaffel en in wyt en swart oant donker griisbrún fearrekleed sûnder túf. De wjukspanwiidte is 61 sm. Hy liket tige op syn nauwe sibbe, de swannehalsdûker, mar hat mear wyt yn it gesicht, sadat it reade each folslein frijleit. Fierder hat er trochstrings ek mear wyt op 'e flanken en in griizere rêch. De snaffel is ljochtgiel of oranjegiel yn stee fan dof giel. Yn 'e flecht is in grut wyt plak op 'e wjukpinnen te sjen. Ek it lûd fan 'e soarte wykt ôf.

== Fersprieding en taksonomy ==
De clarkdûker wurdt ferdield yn twa [[ûndersoarte]]n mei de folgjende fersprieding:

* ''Aechmophorus clarkii transitionalis'' – komt foar yn it westen fan [[Noard-Amearika]] (fan súdeastlik [[Alaska]] oant it noarden fan [[Meksiko]]).
* ''Aechmophorus clarkii clarkii'' – komt foar yn 'e kustgebieten fan westlik Meksiko ([[Nayarit]]) en op it Meksikaanske Plato.

Guon beskôgje de soarte as [[Monotypysk takson|monotypysk]], wat betsjut dat hy net yn ûndersoarten opdield wurdt.

== Status en bedriging ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar in relatyf lytse populaasje. Oannommen wurdt dat de oantallen tebekrinne, mar noch net sa bot dat de soarte as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natoerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (''Least Concern'' – LC). De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op likernôch 81.000 folwoeksen fûgels.

== Namme ==
De wittenskiplike soartenamme eart [[John Henry Clark]] (1830–1885), in Amerikaanske [[soölooch]] by de Amerikaansk-Meksikaanske Grinsferkenning (US/Mexican Boundary Survey) fan 1850 oant 1855 en dêrnjonken wiskundige en samler fan eksimplaren.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/clarks-grebe-aechmophorus-clarkii BirdLife, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/clagre/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/clagre/US-CA eBird, oproppen 18 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Aechmophorus clarkii|Clarkdûker}}
}}
{{DEFAULTSORT:Clarkduker}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Noardamerikaanske dûker]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]</text>
      <sha1>ia9isk9nhhc33jozmq4s4hzj8rkjnno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wilhelmina Sikehûs Assen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193550</id>
    <revision>
      <id>1238713</id>
      <parentid>1238707</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T14:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>stavering hifke</comment>
      <origin>1238713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7680" sha1="h0i1194c3fh65dornwujkkcjy4arauy" xml:space="preserve">{{Ynfoboks sikehûs
| ôfbylding                   = Wilhelmina Ziekenhuis Assen vooraanzicht.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = Haadyngong Wilhelmina Sikehûs Assen (2010)
| namme                       = Wilhelmina Sikehûs Assen&lt;br&gt;''Wilhelmina Ziekenhuis Assen''
| logo                        = [[Ofbyld:Logo of Wilhelmina Ziekenhuis Assen (2019).svg|250px]]
| lân                         = {{NEDf}}
| bestjoerlike ienheid 1      = provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= {{NL-DRf}}
| bestjoerlike ienheid 2      = gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= [[Ofbyld:Flag of Assen.svg|20px|border]] [[Assen]]
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| plak                        = [[Ofbyld:Flag of Assen.svg|20px|border]] [[Assen]]
| adres                       = Europaweg-Zuid
| koördinaten                 = {{Koördinaten yn tekst|52_59_2_N_6_33_53_E_type:city_scale:12500_region:NL|52° 59' N, 6° 33' E}}
| ôfkoarting                  = WZA
| type                        = algemien sikehûs
| streaming                   = 
| diel fan                    = 
| bêden                       = 158
| wurknimmers                 = 1.638
| sels yn te foljen1          = 
| namme sels yn te foljen1    = 
| sels yn te foljen2          = 
| namme sels yn te foljen2    = 
| sels yn te foljen3          = 
| namme sels yn te foljen3    = 
| ferneamd nei                = [[Wilhelmina fan de Nederlannen]]
| histoaryske namme           = 
| oprjochting                 = [[1907]]
| opheffing                   = 
| fuortkommen út              = 
| opgien yn                   = 
| sels yn te foljen4          = 
| namme sels yn te foljen4    = 
| sels yn te foljen5          = 
| namme sels yn te foljen5    = 
| sels yn te foljen6          = 
| namme sels yn te foljen6    = 
| namme gebou                 = 
| arsjitekt                   = A. Tuns
| boujier                     = [[1990]]
| sloopjier                   = 
| boustyl                     = 
| monumintale status          = 
| monumintnûmer               = 
| sels yn te foljen7          = 
| namme sels yn te foljen7    = 
| sels yn te foljen8          = 
| namme sels yn te foljen8    = 
| sels yn te foljen9          = 
| namme sels yn te foljen9    = 
| webside                     = [https://www.wza.nl/ wza.nl]
| mapname                     = Assen
| mapwidth                    = 
| lat_deg                     = 52
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 2
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 6
| lon_min                     = 33
| lon_sec                     = 53
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lokaasje fan it WZA yn Assen
}}
It '''Wilhelmina Sikehûs Assen''' (WZA) is in [[sikehûs]] yn de [[Drinte|Drintske]] haadstêd [[Assen]]. It is in algemien sikehûs, wat betsjut dat der brede basissoarch ferliend wurdt (diagnostyk, behanneling en neisoarch) en de ferpleging en fersoarging dy't dêrmei te krijen hat. It sikehûs beskikt oer 158 klinyske bêden en 1638 personielsleden. Dêrmei heart it ta de lytsere sikehuzen yn Nederlân. It WZA hat 34 spesjalismen.

==Skiednis==
It sikehûs is stichte yn [[1907]]. Yn dat jier bestie de gemeente Assen presys hûndert jier as selsstannige gemeente. Ta eare fan dit iuwfeest besleat in spesjale kommisje om yn Assen in sikehûs te stichtsjen. In ynsammelingsaksje ûnder Assenaren brocht it bedrach dat nedich wie op. De lokaasje fan it sikehûs waard fûn oan de Oosterhoutstraat yn Assen. Yn 1907 lei [[Wilhelmina fan de Nederlannen|Keninginne Wilhelmina]] hjir de earste stien fan it nei har neamde Wilhelmina Sikehûs. Twa jier letter wie it sikehûs ree. Der wie in earsteklaskeamer mei ien bêd, twa twaddeklaskeamers mei elk twa bêden, in treddeklassealtsje foar seis [[frou|froulju]] en ien foar fiif [[Man (sekse)|manlju]].

[[Ofbyld:Assen - aanzicht voormalig Wilhelmina Ziekenhuis - 01.jpg|200px|thumb|left|Oosterhoutstraat]] 
Om [[1920]] hinne wie it sikehûs út syn jaske groeid. It tal pasjinten naam alle jierren ta, dus der wie ek mear personiel nedich en mear spesjalistyske help. Troch in skinking fan it Provinsjaal Sikehûs Komitee begjin [[1930-er jierren]], koe Assen lang om let in grutter sikehûs krije. Yn [[1932]] wie de grutte útwreiding fan it sikehûs klear.

Yn [[1960]] waard wer in part nijbou oplevere, wêrtroch't de haadyngong fan it sikehûs nei de Zuidersingel ferhuze. Op [[4 maart]] 1960 waard dy offisjeel iepene. De nijbou mei fiif ferdjippingen wie sels twa kear sa grut as it sikehûs wat der al stie. Der wiene trettjin spesjalisten oan it sikehûs ferbûn. Der wiene trije operaasjekeamers en foar it earst in ferkoeverkeamer, mei in aparte kant foar manlju en froulju.

De lêste grutte útwreiding wie yn [[1970]], mei in hiel nije fleugel. It WZA telde doe 358 bêden mei 24 spesjalisten. Problemen mei it parkeren om it sikehûs hinne namen ta, benammen by de besykoeren ûnstie der in grutte gaos. Yn [[1979]] waard dêrom besletten dat der in folslein nij sikehûs komme moast.

In nije lokaasje waard fûn yn it terrein fan psychiatrysk sikehûs op it eardere bûten [[Port Natal]] oan de râne fan it [[Asserbosk]]. It [[psychiatrysk sikehûs]] dat der stie waard ferfongen foar in nij sikehûs ûntwurpen troch arsjitekt A. Tuns. Yn [[1987]] waard de echte opdracht jûn foar de nijbou. Nei 3 jier bouwen waard it hjoeddeistige ûnderkommen fan it Wilhelmina Sikehûs Assen yn maaie [[1990]] offisjeel iepene. It sikehûs is troch de jierren hinne geregeld ferboud en útwreide. 

Tusken [[2009]]-[[2021]] wie oan de Borgstee yn Assen de bûtenpolyklinyk ''&quot;Medisch Centrum Wilhelmina&quot;'' fêstige. Dit ûnderkommen bea plak oan fjouwer polykliniken. Nei sluting fan it MCW ein [[2021]] ferhuze ien polyklinyk werom nei it sikehûs en namen de oare trije polykliniken namen har yntrek yn ''&quot;Gezondheidscentrum Noorderpark&quot;'' oan de Molenstraat yn Assen.

Yn [[2021]] waard de renovearre tún efter it sikehûs weriepene. De tún is in oerbliuwsel fan in troch [[Lucas Pieters Roodbaard]] y'e [[19e iuw]] oanleine tún dat hearde ta it bûten [[De Eerste Steen]], letter bekend as it bûten Dennenoord, efter it hjoeddeiske Wilhelmina Sikehûs. In part fan dat bûten wurdt brûkt as lâningsplak foar de traumahelikopter en in oar part is in skieppegreide. De Roodbaardtún leit der tuskenyn. Jierrenlang wie der neat oan de histoaryske tún dien. De tún wie oerwoekere mei gers en ferstoppe efter grutte [[:nl:Rododendron|Rododendrons]], en der hongen faaks junks om.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lbdrenthe.nl/opening-roodbaardtuin|title={{nl}} Opening Roodbaardtuin|publisher=Landschapbeheer Drenthe|access-date=18 augustus 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lbdrenthe.nl/roodbaardtuinassen|title={{nl}} Roodbaardtuin Assen|publisher=Landschapbeheer Drentheaccess-date=18 augustus 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/13810589/historische-roodbaardtuin-assen-in-ere-hersteld|title={{nl}} Historische Roodbaardtuin Assen in ere hersteld|publisher=RTV Drenthe|access-date=18 augustus 2026}}&lt;/ref&gt;

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* Wikipedy:NL, foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wilhelmina_Ziekenhuis_Assen ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wilhelminaziekenhuis_(Assen) ''Bronnen, noten en/of referenties'', op dizze side].
{{commonscat|Wilhelmina Ziekenhuis Assen|Wilhelmina Sikehûs Assen}}
}}

[[Kategory:Sikehûs yn Nederlân]]
[[Kategory:Organisaasje oprjochte yn 1907]]
[[Kategory:Bouwurk yn Assen]]</text>
      <sha1>h0i1194c3fh65dornwujkkcjy4arauy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsjoksnaffeldûker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193554</id>
    <revision>
      <id>1238711</id>
      <timestamp>2026-08-18T14:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte  |Namme   = tsjoksnaffeldûker  |Ofbyld  = [[Ofbyld:Pied-billed Grebe 0561.jpg|250px]]  |Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'')  |Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')  |Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'')  |Skift   = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')  |Famylje = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')  |Skaai   = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'')  |Wittenskiplike namme= Podilymbus podiceps  |Beskriuwer, jier= [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758  |...&quot;</comment>
      <origin>1238711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4193" sha1="5kn16rxklrvh0i51tdk9v2yagzs2o5h" xml:space="preserve">{{Bistesoarte 
|Namme   = tsjoksnaffeldûker 
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Pied-billed Grebe 0561.jpg|250px]] 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') 
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') 
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') 
|Skift   = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'') 
|Famylje = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'') 
|Skaai   = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'') 
|Wittenskiplike namme= Podilymbus podiceps 
|Beskriuwer, jier= [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
---- 
|lânkaart = [[Ofbyld:Podilymbus podiceps map.svg|250px]]&lt;small&gt;{{Kolommen2
|Kolom1= &lt;br&gt;{{Color box|#f18e08}} [[briedfûgel]] &lt;br&gt;{{Color box|#7162c8}} [[stânfûgel]]
|Kolom2= &lt;br&gt;{{Color box|#5f9ed3}} [[wintergast]]
}}&lt;/small&gt;
}}
De '''tsjoksnaffeldûker''' (''Podilymbus podiceps'') is in Amerikaanske [[fûgel]][[soarte]] dy't heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[dûkerfûgels]].

== Skaaimerken ==
De tsjoksnaffeldûker is in kompakte lytse dûker, dy't wat wei hat fan in [[dûkerke]] (Tachybaptus ruficollis) yn winterkleed, mar is in stik grutter en te ferlykjen mei de [[túfdûker]] (''Podiceps auritus''). Hy hat in lichemlingte fan 31 oant 38 sintimeter. De fûgel hat in wat kleurleaze, griisbrune tekening mei in donkere nekke en rêch, en in opfallende wite efterkant.

Simmerdeis is de tige grouwe en tsjokke snaffel witich mei in karakteristike fertikale bân derop. Dêrnjonken hat er in wite eachring en in swart kin. Winterdeis ûntbrekt de bân op 'e snaffel hast folslein en hat de fûgel in wyt kin en in bruner fearrekleed.

&lt;div style=&quot;display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;&quot;&gt;Ofbylden&lt;/div&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;120px&quot; style=&quot;margin: 0; padding: 0;&quot;&gt;
Pied-billed Grebe (53638106406) (cropped).jpg|briedkleed
Non-breeding pied-billed grebe-6514.jpg|winterkleed
Juvenile Pied-billed Grebe (51275033872).jpg|juvenyl
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

== Fersprieding en systematyk ==
De soarte briedt yn tuskenbeide gebieten fan Noard- en Súd-Amearika. Hy wurdt meastal opdield yn trije [[ûndersoarte]]n mei de folgjende fersprieding:

* ''Podilymbus podiceps podiceps'' – fan noardlik [[Kanada]] oer de hiele [[Feriene Steaten]] en [[Meksiko]] oant it noardwesten fan [[Súd-Amearika]].
* ''Podilymbus podiceps antarcticus'' – libbet yn it easten en suden fan Súd-Amearika.
* ''Podilymbus podiceps antillarum'' – komt foar op de [[Kariben|Karibyske]] eilannen.

Troch stoarm wurdt de soarte somtiden nei Jeropa dreaun Yn [[Grut-Brittanje]] is de fûgel as [[dwaalgast]] oantroffen. De tsjoksnaffeldûker is ek op de [[Azoaren]], yn [[Noarwegen]], [[Ierlân]], [[Spanje]], [[Frankryk]], [[Nederlân]] en [[Yslân]] as dwaalgast waarnommen. [[DNA]]-stúdzjes hawwe oantoand dat de útstoarne [[Atitlándûker]] genetysk diel útmakket fan itselde skaai.

== Hâlden en dragen ==
De tsjoksnaffeldûker wurdt oantroffen yn puollen, sompen en oare iepene wetterflakten, ornaris tichtby fegetaasje. Hy wurdt allinnich of yn lytse groepkes sjoen. De fûgel dûkt nei wetterinsekten, kreeften en lytse fiskjes.

De fûgel leit twa oant tsien aaien, dy't yn 23 oant 27 dagen útbret wurde. De jongen ferlitte it nêst de dei nei it útkommen en bringe grutte dielen fan 'e earste wike troch op 'e rêch fan ien fan 'e âlders.

== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje mei in stabile ûntwikkeling. Dêrfandinne klassifisearret de [[IUCN]] de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pied-billed-grebe-podilymbus-podiceps BirdLife, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pibgre/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/pibgre?continue eBird, oproppen 18 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus podiceps}}
}}
{{DEFAULTSORT:Tsjoksnaffelduker}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker]]</text>
      <sha1>5kn16rxklrvh0i51tdk9v2yagzs2o5h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238733</id>
      <parentid>1238711</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1238733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6579" sha1="fz0j6o5tmq4e6qw14earecvpy4kidqj" xml:space="preserve">{{Bistesoarte 
|Namme   = tsjoksnaffeldûker 
|Ofbyld  = [[Ofbyld:Pied-billed Grebe 0561.jpg|250px]] 
|Ryk     = [[dieren]] (''Animalia'') 
|Stamme  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') 
|Klasse  = [[fûgels]] (''Aves'') 
|Skift   = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'') 
|Famylje = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'') 
|Skaai   = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'') 
|Wittenskiplike namme= Podilymbus podiceps 
|Beskriuwer, jier= [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
---- 
|lânkaart = [[Ofbyld:Podilymbus podiceps map.svg|250px]]&lt;small&gt;{{Kolommen2
|Kolom1= &lt;br&gt;{{Color box|#f18e08}} [[briedfûgel]] &lt;br&gt;{{Color box|#7162c8}} [[stânfûgel]]
|Kolom2= &lt;br&gt;{{Color box|#5f9ed3}} [[wintergast]]
}}&lt;/small&gt;
}}
De '''tsjoksnaffeldûker''' (''Podilymbus podiceps'') is in Amerikaanske [[fûgel]][[soarte]] dy't heart ta de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[dûkerfûgels]].

== Skaaimerken ==
De tsjoksnaffeldûker is in kompakte lytse dûker, dy't wat wei hat fan in [[dûkerke]] (Tachybaptus ruficollis) yn winterkleed, mar is in stik grutter en te ferlykjen mei de [[túfdûker]] (''Podiceps auritus''). Hy hat in lichemlingte fan 31 oant 38 sintimeter. De fûgel hat in wat kleurleaze, griisbrune tekening mei in donkere nekke en rêch, en in opfallende wite efterkant.

Simmerdeis is de tige grouwe en tsjokke snaffel witich mei in karakteristike fertikale bân derop. Dêrnjonken hat er in wite eachring en in swart kin. Winterdeis ûntbrekt de bân op 'e snaffel hast folslein en hat de fûgel in wyt kin en in bruner fearrekleed.

&lt;div style=&quot;display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;&quot;&gt;Ofbylden&lt;/div&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;120px&quot; style=&quot;margin: 0; padding: 0;&quot;&gt;
Pied-billed Grebe (53638106406) (cropped).jpg|briedkleed
Non-breeding pied-billed grebe-6514.jpg|winterkleed
Juvenile Pied-billed Grebe (51275033872).jpg|juvenyl
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

== Fersprieding en systematyk ==
De soarte briedt yn tuskenbeide gebieten fan Noard- en Súd-Amearika. Hy wurdt meastal opdield yn trije [[ûndersoarte]]n mei de folgjende fersprieding:

* ''Podilymbus podiceps podiceps'' – fan noardlik [[Kanada]] oer de hiele [[Feriene Steaten]] en [[Meksiko]] oant it noardwesten fan [[Súd-Amearika]].
* ''Podilymbus podiceps antarcticus'' – libbet yn it easten en suden fan Súd-Amearika.
* ''Podilymbus podiceps antillarum'' – komt foar op de [[Kariben|Karibyske]] eilannen.

Troch stoarm wurdt de soarte somtiden nei Jeropa dreaun Yn [[Grut-Brittanje]] is de fûgel as [[dwaalgast]] oantroffen. De tsjoksnaffeldûker is ek op de [[Azoaren]], yn [[Noarwegen]], [[Ierlân]], [[Spanje]], [[Frankryk]], [[Nederlân]] en [[Yslân]] as dwaalgast waarnommen. [[DNA]]-stúdzjes hawwe oantoand dat de útstoarne [[Atitlándûker]] genetysk diel útmakket fan itselde skaai.

== Hâlden en dragen ==
De tsjoksnaffeldûker wurdt oantroffen yn puollen, sompen en oare iepene wetterflakten, ornaris tichtby fegetaasje. Hy wurdt allinnich of yn lytse groepkes sjoen. De fûgel dûkt nei wetterinsekten, kreeften en lytse fiskjes.

De fûgel leit twa oant tsien aaien, dy't yn 23 oant 27 dagen útbret wurde. De jongen ferlitte it nêst de dei nei it útkommen en bringe grutte dielen fan 'e earste wike troch op 'e rêch fan ien fan 'e âlders.

== Status en bedrigingen ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje mei in stabile ûntwikkeling. Dêrfandinne klassifisearret de [[IUCN]] de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pied-billed-grebe-podilymbus-podiceps BirdLife, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pibgre/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/pibgre?continue eBird, oproppen 18 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus podiceps}}
}}
{{DEFAULTSORT:Tsjoksnaffelduker}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Anguilla]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Bonêre]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Eustasius]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Saba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Kurasau]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Grenada]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Paraguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Bartelemy]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Marten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Oerûguay]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Britske Famme-eilannen]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Amerikaanske Famme-eilannen]]</text>
      <sha1>fz0j6o5tmq4e6qw14earecvpy4kidqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Podilymbus podiceps</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193555</id>
    <redirect title="Tsjoksnaffeldûker" />
    <revision>
      <id>1238712</id>
      <timestamp>2026-08-18T14:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Tsjoksnaffeldûker]]</comment>
      <origin>1238712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="jdz5i7diuptropepez2eg83yhoaeliw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Tsjoksnaffeldûker]]</text>
      <sha1>jdz5i7diuptropepez2eg83yhoaeliw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Tsjoksnaffeldûker</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193556</id>
    <revision>
      <id>1238718</id>
      <timestamp>2026-08-18T15:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Podilymbus|''Podilymbus''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Dûkerfûgel]]&quot;</comment>
      <origin>1238718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="ts4x1ld6vby62m6vihyx2j0hgvemkcb" xml:space="preserve">{{Commonscat|Podilymbus|''Podilymbus''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Dûkerfûgel]]</text>
      <sha1>ts4x1ld6vby62m6vihyx2j0hgvemkcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>George Newbold Lawrence</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193557</id>
    <revision>
      <id>1238719</id>
      <timestamp>2026-08-18T15:56:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding                    = George Newbold Lawrence.jpg | ôfbyldingstekst              =  | ôfbyldingsbreedte            =  | echte namme                  =  | oare namme(n)                =  | nasjonaliteit                = {{USAnasj}} | berne                        = [[20 oktober]] [[1806]] | berteplak                    = [[New York City]] | stoarn                       = [[17 jannewaris]] [[1895]] (88 jier) | stjerplak...&quot;</comment>
      <origin>1238719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3003" sha1="fjm3rzko5kvd4wmkan6sy7fp6rbnyr0" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = George Newbold Lawrence.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{USAnasj}}
| berne                        = [[20 oktober]] [[1806]]
| berteplak                    = [[New York City]]
| stoarn                       = [[17 jannewaris]] [[1895]] (88 jier)
| stjerplak                    = New York City
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = sakeman
| aktyf as                     = ornitolooch
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''George Newbold Lawrence''' ([[New York City]], [[20 oktober]] [[1806]] – dêre, [[17 jannewaris]] [[1895]]) wie in Amerikaanske [[sakeman]] en amateur-[[ornitolooch]].

== Biografy ==
De foarâlden fan Lawrence kamen út St Albans yn [[Hertfordshire]] en kamen yn 1644 oan yn de [[Feriene Steaten]]. &lt;ref name=&quot;elliot3&quot;&gt;Daniel Giraud Elliot (1896), s. 3.&lt;/ref&gt; Syn heit, John Burling Lawrence (1774–1844), wie manager by de apotheek Lawrence, Keese &amp; Co. Syn mem wie Hannah Haines, berne Newbold (1771–1832). &lt;ref&gt;[https://books.google.de/books?id=l_WMvEcaVBkC&amp;pg=PA518 Eintrag in ''The Burling Books: Ancestors and Descendants of Edward and Grace Burling'']&lt;/ref&gt;

Lawrence hie al fan jongs ôf oan niget oan [[fûgels]]; op syn sechstjinde moast er lykwols oan it wurk as klerk yn it bedriuw fan syn heit, en op syn tweintichste waard er sakepartner. Doe't er fjirtjin jier wie, krige er in gewear, wêrtroch't er begjinne koe mei it sammeljen fan fûgels troch se dea te sjitten (wat yn dy tiid wenst wie).

Om 1841 hinne moete er lângenoaten dy't al in wichtige bydrage leverden oan de Amerikaanske ornitology, lykas de opstopper John Graham Bell en de ornitologen [[Spencer Fullerton Baird]] en [[John Cassin]]. Hy begûn dêrnei, mei Baird en Cassin, profesjoneel nije fûgelsoarten te beskriuwen en oersichten gear te stallen (wêrûnder ''Birds of North America'', 1860), wêrby't er in grut part fan syn frije tiid oan dit wurk wijde.

Yn 1887 ferkocht er syn kolleksje fan 8.000 fûgelspesimen oan it American Museum of Natural History. De [[IOC World Bird List]] omfettet 117 Amerikaanske fûgelsoarten dy't troch him beskreaun binne, wêrûnder de Gundlachs hauk (''Astur gundlachi'') en de swartstreekte beamkrûper. Oare ornitologen ferneamden ferskate fûgelsoarten nei him, dêr't Lawrence's goudfink (''Spinus lawrencei'') ûnder wie.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [[:en:George Newbold Lawrence]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Lawrence, George Newbold}}
[[Kategory:Amerikaansk ûndernimmer]]
[[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Ingelsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1806]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1895]]</text>
      <sha1>fjm3rzko5kvd4wmkan6sy7fp6rbnyr0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238720</id>
      <parentid>1238719</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T15:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Biografy */ [[]]</comment>
      <origin>1238720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3018" sha1="kxdkcgrgme5h2cf4oe03mjxwg5jwj52" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = George Newbold Lawrence.jpg
| ôfbyldingstekst              = 
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = {{USAnasj}}
| berne                        = [[20 oktober]] [[1806]]
| berteplak                    = [[New York City]]
| stoarn                       = [[17 jannewaris]] [[1895]] (88 jier)
| stjerplak                    = New York City
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = sakeman
| aktyf as                     = ornitolooch
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}
'''George Newbold Lawrence''' ([[New York City]], [[20 oktober]] [[1806]] – dêre, [[17 jannewaris]] [[1895]]) wie in Amerikaanske [[sakeman]] en amateur-[[ornitolooch]].

== Biografy ==
De foarâlden fan Lawrence kamen út St Albans yn [[Hertfordshire]] en kamen yn 1644 oan yn de [[Feriene Steaten]]. &lt;ref name=&quot;elliot3&quot;&gt;Daniel Giraud Elliot (1896), s. 3.&lt;/ref&gt; Syn heit, John Burling Lawrence (1774–1844), wie manager by de apotheek Lawrence, Keese &amp; Co. Syn mem wie Hannah Haines, berne Newbold (1771–1832). &lt;ref&gt;[https://books.google.de/books?id=l_WMvEcaVBkC&amp;pg=PA518 Eintrag in ''The Burling Books: Ancestors and Descendants of Edward and Grace Burling'']&lt;/ref&gt;

Lawrence hie al fan jongs ôf oan niget oan [[fûgels]]; op syn sechstjinde moast er lykwols oan it wurk as klerk yn it bedriuw fan syn heit, en op syn tweintichste waard er sakepartner. Doe't er fjirtjin jier wie, krige er in gewear, wêrtroch't er begjinne koe mei it sammeljen fan fûgels troch se dea te sjitten (wat yn dy tiid wenst wie).

Om 1841 hinne moete er lângenoaten dy't al in wichtige bydrage leverden oan de Amerikaanske ornitology, lykas de [[Taksidermy|opstopper]] John Graham Bell en de ornitologen [[Spencer Fullerton Baird]] en [[John Cassin]]. Hy begûn dêrnei, mei Baird en Cassin, profesjoneel nije fûgelsoarten te beskriuwen en oersichten gear te stallen (wêrûnder ''Birds of North America'', 1860), wêrby't er in grut part fan syn frije tiid oan dit wurk wijde.

Yn 1887 ferkocht er syn kolleksje fan 8.000 fûgelspesimen oan it American Museum of Natural History. De [[IOC World Bird List]] omfettet 117 Amerikaanske fûgelsoarten dy't troch him beskreaun binne, wêrûnder de Gundlachs hauk (''Astur gundlachi'') en de swartstreekte beamkrûper. Oare ornitologen ferneamden ferskate fûgelsoarten nei him, dêr't Lawrence's goudfink (''Spinus lawrencei'') ûnder wie.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [[:en:George Newbold Lawrence]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Lawrence, George Newbold}}
[[Kategory:Amerikaansk ûndernimmer]]
[[Kategory:Amerikaansk ornitolooch]]
[[Kategory:Amerikaansk persoan fan Ingelsk komôf]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1806]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1895]]</text>
      <sha1>kxdkcgrgme5h2cf4oe03mjxwg5jwj52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atitlándûker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193558</id>
    <revision>
      <id>1238721</id>
      <timestamp>2026-08-18T16:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme    = Atitlándûker |Ofbyld   = [[Ofbyld:Pato poc.jpg|250px]] |Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift    = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'') |Famylje  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'') |Skaai    = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'') |Wittenskiplike namme= † Podilymbus gigas |Beskriuwer, jier= [[Ludlow Griscom|Griscom]], 1929 |IUCN-status= IUCN-...&quot;</comment>
      <origin>1238721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="lpgsu3dzeo14q336ztelssa9psdidth" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme    = Atitlándûker
|Ofbyld   = [[Ofbyld:Pato poc.jpg|250px]]
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
|Famylje  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
|Skaai    = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'')
|Wittenskiplike namme= † Podilymbus gigas
|Beskriuwer, jier= [[Ludlow Griscom|Griscom]], 1929
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EX.png|250px]]
|lânkaart = [[Ofbyld:Lake Atitlan in Guatemala.jpg|250px]]
}}
De '''Atitlándûker''' (''Podilymbus gigas''), ek wol bekend as de '''reuzedûker''', is in útstoarne [[Soarte (taksonomy)|soarte]] [[Dûkerfûgels|dûkerfûgel]]. Hy wie in nauwe sibbe fan 'e [[tsjoksnaffeldûker]] en wie [[Endemisme|endemysk]] yn 'e [[Atitlánmar]] (Lago de Atitlán) yn [[Gûatemala]] op in hichte fan 1.700 meter. De soarte waard yn 1929 beskreaun troch [[Ludlow Griscom]] op basis fan in eksimplaar dat al yn 1926 sammele wie, mar oer de holle sjoen wie. De Amerikaanske ekologe Anne LaBastille observearre de efterútgong fan dizze soarte oer in tiidrek fan 25 jier. Om 1990 hinne waard de fûgel offisjeel útstoarn ferklearre.

== Skaaimerken ==
De Atitlándûker waard likernôch 46 oant 50 sm lang. It lûd en it uterlik hiene in soad wei fan 'e folle lytsere tsjoksnaffeldûker. De snaffel wie grut en bûnt en wie wyt yn 'e maityd oant brún yn 'e rest fan it jier. It fearrekleed wie benammen donkerbrún mei wytspikkele flanken en griis by de earen. De ûnderkant wie donkergriis mei wite spikkels. De kop wie hast swart en de nekke glânzjend, mei donkerbrune spikkels yn 'e maityd en wite spikkels winterdeis. De poaten wiene laaigriis. De snaffel hie in opfallende swarte fertikale bân yn 'e midden en de irissen wiene brún. De fûgel hie lytse wjukken en koe net fleane.

== Briedgedrach ==
Atitlándûkers leinen 4 oant 5 wite aaien. Beide âlders dielden it fersoargjen fan 'e piken.

== Utstjerren ==
De tebekgong fan 'e Atitlándûker begûn yn 1958 en ek yn 1960 nei't de [[lytsbekbears]] (''Micropterus dolomieu'') en [[grutte bekbears]] (''Micropterus nigricans'') yntrodusearre waarden yn 'e Atitlánmar. Dizze ynvasive soarten soargen derfoar dat de fiskjes en kreefteftigen dêr't de fûgel fan libbe ôfnamen. De fisken fongen boppedat ek de piken fan 'e Atitlándûker. De populaasje fan 'e Atitlándûker sakke fan 200 eksimplaren yn 1960 nei 80 yn 1965. Troch it krewearjen fan Anne LaBastille waard der yn 1966 in taflechtsoard oprjochte dêr't de soarte wer opbloeide en de populaasje groeide wer oant 210 eksimplaren yn 1973.

Nei de ierdskodding fan 1976 yn Gûatemala skuorde de boaiem fan 'e mar en begûn der wetter wei te lekken, mei as gefolch dat it wetterpeil sakke. Op 'e nij folge in drastyske delgong fan 'e populaasje. Yn 1983 wiene der noch mar 32 fûgels oer, wêrfan't it grutste part hybriden wiene mei de gewoane tsjoksnaffeldûker. De lêste twa fûgels waarden yn 1989 sjoen, en neidat dy ferdwûnen waard de Atitlándûker definityf as útstoarn ferklearre.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/atitlan-grebe-podilymbus-gigas BirdLife, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pibgre/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/atigre1?continue eBird, oproppen 18 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus gigas|''Podilymbus gigas''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Atitlanduker}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker]]</text>
      <sha1>lpgsu3dzeo14q336ztelssa9psdidth</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238723</id>
      <parentid>1238721</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T16:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1238723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3690" sha1="prgweshaot4l7ylbzg9pg5jlf90v48e" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme    = Atitlándûker
|Ofbyld   = [[Ofbyld:Pato poc.jpg|250px]]
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
|Famylje  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
|Skaai    = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'')
|Wittenskiplike namme= † Podilymbus gigas
|Beskriuwer, jier= [[Ludlow Griscom|Griscom]], 1929
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EX.png|250px]]
|lânkaart = [[Ofbyld:Lake Atitlan &amp; Volcanoes from the East (6996008535).jpg|250px]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;center&gt;Atitlánmar&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
}}
De '''Atitlándûker''' (''Podilymbus gigas''), ek wol bekend as de '''reuzedûker''', is in útstoarne [[Soarte (taksonomy)|soarte]] [[Dûkerfûgels|dûkerfûgel]]. Hy wie in nauwe sibbe fan 'e [[tsjoksnaffeldûker]] en wie [[Endemisme|endemysk]] yn 'e [[Atitlánmar]] (Lago de Atitlán) yn [[Gûatemala]] op in hichte fan 1.700 meter. De soarte waard yn 1929 beskreaun troch [[Ludlow Griscom]] op basis fan in eksimplaar dat al yn 1926 sammele wie, mar oer de holle sjoen wie. De Amerikaanske ekologe Anne LaBastille observearre de efterútgong fan dizze soarte oer in tiidrek fan 25 jier. Om 1990 hinne waard de fûgel offisjeel útstoarn ferklearre.

== Skaaimerken ==
De Atitlándûker waard likernôch 46 oant 50 sm lang. It lûd en it uterlik hiene in soad wei fan 'e folle lytsere tsjoksnaffeldûker. De snaffel wie grut en bûnt en wie wyt yn 'e maityd oant brún yn 'e rest fan it jier. It fearrekleed wie benammen donkerbrún mei wytspikkele flanken en griis by de earen. De ûnderkant wie donkergriis mei wite spikkels. De kop wie hast swart en de nekke glânzjend, mei donkerbrune spikkels yn 'e maityd en wite spikkels winterdeis. De poaten wiene laaigriis. De snaffel hie in opfallende swarte fertikale bân yn 'e midden en de irissen wiene brún. De fûgel hie lytse wjukken en koe net fleane.

== Briedgedrach ==
Atitlándûkers leinen 4 oant 5 wite aaien. Beide âlders dielden it fersoargjen fan 'e piken.

== Utstjerren ==
De tebekgong fan 'e Atitlándûker begûn yn 1958 en ek yn 1960 nei't de [[lytsbekbears]] (''Micropterus dolomieu'') en [[grutte bekbears]] (''Micropterus nigricans'') yntrodusearre waarden yn 'e Atitlánmar. Dizze ynvasive soarten soargen derfoar dat de fiskjes en kreefteftigen dêr't de fûgel fan libbe ôfnamen. De fisken fongen boppedat ek de piken fan 'e Atitlándûker. De populaasje fan 'e Atitlándûker sakke fan 200 eksimplaren yn 1960 nei 80 yn 1965. Troch it krewearjen fan Anne LaBastille waard der yn 1966 in taflechtsoard oprjochte dêr't de soarte wer opbloeide en de populaasje groeide wer oant 210 eksimplaren yn 1973.

Nei de ierdskodding fan 1976 yn Gûatemala skuorde de boaiem fan 'e mar en begûn der wetter wei te lekken, mei as gefolch dat it wetterpeil sakke. Op 'e nij folge in drastyske delgong fan 'e populaasje. Yn 1983 wiene der noch mar 32 fûgels oer, wêrfan't it grutste part hybriden wiene mei de gewoane tsjoksnaffeldûker. De lêste twa fûgels waarden yn 1989 sjoen, en neidat dy ferdwûnen waard de Atitlándûker definityf as útstoarn ferklearre.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/atitlan-grebe-podilymbus-gigas BirdLife, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pibgre/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/atigre1?continue eBird, oproppen 18 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus gigas|''Podilymbus gigas''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Atitlanduker}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker]]</text>
      <sha1>prgweshaot4l7ylbzg9pg5jlf90v48e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238732</id>
      <parentid>1238723</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1238732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3764" sha1="qq1afzj97m5a1gi57cpb1vcuuwubgag" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme    = Atitlándûker
|Ofbyld   = [[Ofbyld:Pato poc.jpg|250px]]
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
|Famylje  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
|Skaai    = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'')
|Wittenskiplike namme= † Podilymbus gigas
|Beskriuwer, jier= [[Ludlow Griscom|Griscom]], 1929
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EX.png|250px]]
|lânkaart = [[Ofbyld:Lake Atitlan &amp; Volcanoes from the East (6996008535).jpg|250px]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;center&gt;Atitlánmar&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
}}
De '''Atitlándûker''' (''Podilymbus gigas''), ek wol bekend as de '''reuzedûker''', is in útstoarne [[Soarte (taksonomy)|soarte]] [[Dûkerfûgels|dûkerfûgel]]. Hy wie in nauwe sibbe fan 'e [[tsjoksnaffeldûker]] en wie [[Endemisme|endemysk]] yn 'e [[Atitlánmar]] (Lago de Atitlán) yn [[Gûatemala]] op in hichte fan 1.700 meter. De soarte waard yn 1929 beskreaun troch [[Ludlow Griscom]] op basis fan in eksimplaar dat al yn 1926 sammele wie, mar oer de holle sjoen wie. De Amerikaanske ekologe Anne LaBastille observearre de efterútgong fan dizze soarte oer in tiidrek fan 25 jier. Om 1990 hinne waard de fûgel offisjeel útstoarn ferklearre.

== Skaaimerken ==
De Atitlándûker waard likernôch 46 oant 50 sm lang. It lûd en it uterlik hiene in soad wei fan 'e folle lytsere tsjoksnaffeldûker. De snaffel wie grut en bûnt en wie wyt yn 'e maityd oant brún yn 'e rest fan it jier. It fearrekleed wie benammen donkerbrún mei wytspikkele flanken en griis by de earen. De ûnderkant wie donkergriis mei wite spikkels. De kop wie hast swart en de nekke glânzjend, mei donkerbrune spikkels yn 'e maityd en wite spikkels winterdeis. De poaten wiene laaigriis. De snaffel hie in opfallende swarte fertikale bân yn 'e midden en de irissen wiene brún. De fûgel hie lytse wjukken en koe net fleane.

== Briedgedrach ==
Atitlándûkers leinen 4 oant 5 wite aaien. Beide âlders dielden it fersoargjen fan 'e piken.

== Utstjerren ==
De tebekgong fan 'e Atitlándûker begûn yn 1958 en ek yn 1960 nei't de [[lytsbekbears]] (''Micropterus dolomieu'') en [[grutte bekbears]] (''Micropterus nigricans'') yntrodusearre waarden yn 'e Atitlánmar. Dizze ynvasive soarten soargen derfoar dat de fiskjes en kreefteftigen dêr't de fûgel fan libbe ôfnamen. De fisken fongen boppedat ek de piken fan 'e Atitlándûker. De populaasje fan 'e Atitlándûker sakke fan 200 eksimplaren yn 1960 nei 80 yn 1965. Troch it krewearjen fan Anne LaBastille waard der yn 1966 in taflechtsoard oprjochte dêr't de soarte wer opbloeide en de populaasje groeide wer oant 210 eksimplaren yn 1973.

Nei de ierdskodding fan 1976 yn Gûatemala skuorde de boaiem fan 'e mar en begûn der wetter wei te lekken, mei as gefolch dat it wetterpeil sakke. Op 'e nij folge in drastyske delgong fan 'e populaasje. Yn 1983 wiene der noch mar 32 fûgels oer, wêrfan't it grutste part hybriden wiene mei de gewoane tsjoksnaffeldûker. De lêste twa fûgels waarden yn 1989 sjoen, en neidat dy ferdwûnen waard de Atitlándûker definityf as útstoarn ferklearre.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/atitlan-grebe-podilymbus-gigas BirdLife, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pibgre/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/atigre1?continue eBird, oproppen 18 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus gigas|''Podilymbus gigas''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Atitlanduker}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker]]
[[Kategory:Utstoarne fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]</text>
      <sha1>qq1afzj97m5a1gi57cpb1vcuuwubgag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238754</id>
      <parentid>1238732</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:35:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Utstjerren */ kt</comment>
      <origin>1238754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3800" sha1="gwvefwhmnixhi3sykgpgqi7jnpuzp5t" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme    = Atitlándûker
|Ofbyld   = [[Ofbyld:Pato poc.jpg|250px]]
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
|Famylje  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
|Skaai    = [[tsjoksnaffeldûkers]] (''Podilymbus'')
|Wittenskiplike namme= † Podilymbus gigas
|Beskriuwer, jier= [[Ludlow Griscom|Griscom]], 1929
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-EX.png|250px]]
|lânkaart = [[Ofbyld:Lake Atitlan &amp; Volcanoes from the East (6996008535).jpg|250px]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;center&gt;Atitlánmar&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
}}
De '''Atitlándûker''' (''Podilymbus gigas''), ek wol bekend as de '''reuzedûker''', is in útstoarne [[Soarte (taksonomy)|soarte]] [[Dûkerfûgels|dûkerfûgel]]. Hy wie in nauwe sibbe fan 'e [[tsjoksnaffeldûker]] en wie [[Endemisme|endemysk]] yn 'e [[Atitlánmar]] (Lago de Atitlán) yn [[Gûatemala]] op in hichte fan 1.700 meter. De soarte waard yn 1929 beskreaun troch [[Ludlow Griscom]] op basis fan in eksimplaar dat al yn 1926 sammele wie, mar oer de holle sjoen wie. De Amerikaanske ekologe Anne LaBastille observearre de efterútgong fan dizze soarte oer in tiidrek fan 25 jier. Om 1990 hinne waard de fûgel offisjeel útstoarn ferklearre.

== Skaaimerken ==
De Atitlándûker waard likernôch 46 oant 50 sm lang. It lûd en it uterlik hiene in soad wei fan 'e folle lytsere tsjoksnaffeldûker. De snaffel wie grut en bûnt en wie wyt yn 'e maityd oant brún yn 'e rest fan it jier. It fearrekleed wie benammen donkerbrún mei wytspikkele flanken en griis by de earen. De ûnderkant wie donkergriis mei wite spikkels. De kop wie hast swart en de nekke glânzjend, mei donkerbrune spikkels yn 'e maityd en wite spikkels winterdeis. De poaten wiene laaigriis. De snaffel hie in opfallende swarte fertikale bân yn 'e midden en de irissen wiene brún. De fûgel hie lytse wjukken en koe net fleane.

== Briedgedrach ==
Atitlándûkers leinen 4 oant 5 wite aaien. Beide âlders dielden it fersoargjen fan 'e piken.

== Utstjerren ==
De tebekgong fan 'e Atitlándûker begûn yn 1958 en ek yn 1960 nei't de [[lytsbekbears]] (''Micropterus dolomieu'') en [[grutte bekbears]] (''Micropterus nigricans'') yntrodusearre waarden yn 'e Atitlánmar. Dizze ynvasive soarten soargen derfoar dat de fiskjes en kreefteftigen dêr't de fûgel fan libbe ôfnamen. De fisken fongen boppedat ek de piken fan 'e Atitlándûker. De populaasje fan 'e Atitlándûker sakke fan 200 eksimplaren yn 1960 nei 80 yn 1965. Troch it krewearjen fan Anne LaBastille waard der yn 1966 in taflechtsoard oprjochte dêr't de soarte wer opbloeide en de populaasje groeide wer oant 210 eksimplaren yn 1973.

Nei de ierdskodding fan 1976 yn Gûatemala skuorde de boaiem fan 'e mar en begûn der wetter wei te lekken, mei as gefolch dat it wetterpeil sakke. Op 'e nij folge in drastyske delgong fan 'e populaasje. Yn 1983 wiene der noch mar 32 fûgels oer, wêrfan't it grutste part hybriden wiene mei de gewoane tsjoksnaffeldûker. De lêste twa fûgels waarden yn 1989 sjoen, en neidat dy ferdwûnen waard de Atitlándûker definityf as útstoarn ferklearre.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/atitlan-grebe-podilymbus-gigas BirdLife, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pibgre/cur/introduction Birds of the World, oproppen 18 augustus 2026.]
* [https://ebird.org/species/atigre1?continue eBird, oproppen 18 augustus 2026.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus gigas|''Podilymbus gigas''}}
}}
{{DEFAULTSORT:Atitlanduker}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker]]
[[Kategory:Utstoarne fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]]
[[Kategory:Bist útstoarn yn 1989]]</text>
      <sha1>gwvefwhmnixhi3sykgpgqi7jnpuzp5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Podilymbus gigas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193559</id>
    <redirect title="Atitlándûker" />
    <revision>
      <id>1238722</id>
      <timestamp>2026-08-18T16:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Atitlándûker]]</comment>
      <origin>1238722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="h5vd9kckjusfnh2ij2ccnml3tmxusp9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Atitlándûker]]</text>
      <sha1>h5vd9kckjusfnh2ij2ccnml3tmxusp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:Posysjekaart Gûatemala-reliëf</title>
    <ns>10</ns>
    <id>193560</id>
    <revision>
      <id>1238724</id>
      <timestamp>2026-08-18T16:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{#switch:{{{1}}} | name         = Gûatemala-reliëf | top          = 18.0436 | bottom       = 13.5235 | left         = -92.3592 | right        = -88.0458 | image        = Relief map of Guatemala.jpg }}&lt;noinclude&gt; {{Posysjekaart/Ynfo}} [[Kategory:Berjocht:Posysjekaart Gûatemala| ]]&quot;</comment>
      <origin>1238724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="hsg43qiet1wx2huzrbr21z2rdc640q8" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}
| name         = Gûatemala-reliëf
| top          = 18.0436
| bottom       = 13.5235
| left         = -92.3592
| right        = -88.0458
| image        = Relief map of Guatemala.jpg
}}&lt;noinclude&gt;
{{Posysjekaart/Ynfo}}
[[Kategory:Berjocht:Posysjekaart Gûatemala| ]]</text>
      <sha1>hsg43qiet1wx2huzrbr21z2rdc640q8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atitlánmar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193561</id>
    <revision>
      <id>1238728</id>
      <timestamp>2026-08-18T17:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Universele ynfoboks see en mar | namme                       = Atitlánmar | ôfbylding                   = Atitlan-Volcan-San-Pedro.jpg | ôfbyldingsbreedte           =  | ôfbyldingstekst             = De mar mei op 'e eftergrûn de San-Pedrofulkaan | Type                        = Fulkaanmar, calderamar | Lokaasje                    = Guatemalteeksk Heechlân | Lân                         = Gûatemala | Bestjoerlike ienheid 1      = Departemint | Namme bestjoerlike ien...&quot;</comment>
      <origin>1238728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8275" sha1="1whkds6x5sv9jjr2jt36a5dxhbxjvpe" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks see en mar
| namme                       = Atitlánmar
| ôfbylding                   = Atitlan-Volcan-San-Pedro.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = De mar mei op 'e eftergrûn de San-Pedrofulkaan
| Type                        = Fulkaanmar, calderamar
| Lokaasje                    = Guatemalteeksk Heechlân
| Lân                         = Gûatemala
| Bestjoerlike ienheid 1      = Departemint
| Namme bestjoerlike ienheid 1= Sololá
| Bestjoerlike ienheid 2      =
| Namme bestjoerlike ienheid 2=
| Bestjoerlike ienheid 3      =
| Namme bestjoerlike ienheid 3=
| Koördinaten                 = 14°42′00″N, 91°12′00″W
| Underdiel fan               = Sierra Madre de Chiapas
| Maks. lingte                = 18 km
| Maks. breedte               = 8 km
| Oerflak                     = 125,77 km²
| Djiptegemiddelde            = 203,21 m
| Djipste punt                = 327,56 m
| Wetterfolume                = 25,46 km³
| ôfbylding2                  =
| ôfbyldingstekst2            =
| ôfbylding3                  =
| ôfbyldingstekst3            =
| mapname                     = Gûatemala-reliëf
| mapwidth                    =
| lat_deg                     = 14
| lat_min                     = 42
| lat_sec                     = 0
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 91
| lon_min                     = 12
| lon_sec                     = 0
| lon_dir                     = W
| tekst by posysjekaart       = Atitlánmar
}}
De '''Atitlánmar''' ([[Spaansk]]: ''Lago de Atitlán'') is in grutte mar yn it Gûatemalteekske Heechlân fan it berchtme fan 'e [[Sierra Madre]]. De mar leit yn it departemint Sololá yn it súdwesten fan [[Gûatemala]]. Mei in maksimale djipte fan sa'n 340 meter is it de djipste mar fan [[Sintraal-Amearika]]. De Atitlánmar moat net betize wurde mei de lytsere [[Amatitlánmar]]. 
== Namme ==
Atitlán betsjut &quot;tusken it wetter&quot;. Yn 'e Nahuatl-taal is ''atl'' it wurd foar &quot;wetter&quot;, wylst ''titlan'' &quot;tusken&quot; betsjut. De ''tl'' oan 'e ein fan ''atl'' falt fuort as it wurd kombinearre wurdt mei [[efterheaksel]]s. Dêr komt de ferbinende ''-ti-'' by en it efterheaksel ''-tlan'', dat &quot;tusken, njonken, tichtby&quot; betsjut. Sa ûntstiet de kombinaasje Atitlán.

== Geografy ==
De mar hat in maksimale djipte fan sa'n 340 meter en in gemiddelde djipte fan 154 meter. De mar is likernôch 18 km lang en 8 km breed en hat in oerflak fan 130,1 km². Der sit sa'n 20 km³ wetter yn.

It wetter fan 'e mar komt ûnder oaren fan twa rivieren, mar der is gjin sichtbere rivier dy't it wetter nei de oseaan ôffiert. De mar wurdt troch djippe hellingen en trije fulkanen oan 'e súdkant omfieme. It bekken fan 'e mar hat in fulkanyske oarsprong en follet in ûnbidige kaldera dy't ûntstien is by in grutte fulkaanútbarsting, sa'n 79.500 jier lyn.

De Atitlánmar is ien fan Gûatemala's wichtichste toeristyske trekpleisters. By San Marcos lizze bysûnder hege kliffen fuort oan 'e mar. De lêste jierren is it gebiet bekend wurden om it klifdûken.

== Lânbou ==
It gebiet om 'e mar hinne hat grutte kofje- en avokadoplantaazjes, mar der wurde ek mais, sipels, beantsjes, pompoenen, tomaten, komkommers, knoflook, griene silypipers, ierdbeien en pitahaya ferboud. De mar sels foarmet in wichtige fiedselboarne foar de lânseigen befolking.

== Geologyske skiednis ==
De earste fulkanyske aktiviteit yn 'e regio fûn sa'n 11 miljoen jier lyn plak. Sûnt dy tiid hat it gebiet fjouwer ûnderskate perioaden fan fulkanyske groei en ynstoarten fan kaldera's meimakke. De meast resinte perioade begûn sa'n 1,8 miljoen jier lyn en einige mei it ûntstean fan 'e hjoeddeiske kaldera. De mar follet no in grut part fan dy kaldera en hat djipten oant 340 meter.

De útbarsting dy't de kaldera foarme, stiet bekend as de útbarsting fan Los Chocoyos. Dêrby kaam oant 300 km³ oan [[tefra]] frij. De ûnbidige útbarsting fersprate jiske oer in gebiet fan sa'n 6 miljoen km². De jiske is weromfûn fan [[Floarida]] oant [[Ekwador]] en kin as in [[Stratigrafy|stratigrafyske]] markearing brûkt wurde yn ôfsettings yn sawol de [[Stille Oseaan]] as de [[Atlantyske Oseaan]]. 

[[Ofbyld:Volcano Atitlan, San Pedro, Toliman &amp; Lago Atitlan 3D version 1.jpg|thumb|left|3D-ôfbyld fan 'e mar.]]
Nei de ein fan Los Chocoyos soarge oanhâldende fulkanyske aktiviteit foar it ûntstean fan trije fulkanen yn 'e kaldera. De fulkaan [[Atitlán]] leit oan 'e súdlike râne fan 'e kaldera, wylst de fulkaan [[San Pedro (fulkaan)|San Pedro]] en de fulkaan [[Tolimán]] binnen de kaldera lizze.

San Pedro is de âldste fan 'e trije en liket sa'n 40.000 jier lyn opholden te wêzen mei útbarsten. Tolimán begûn te groeien nei't San Pedro net mear aktyf wie en is nei alle gedachten noch hieltiten aktyf, hoewol't der gjin histoaryske útbarsting bekend is. Volcán Atitlán is hast hielendal yn 'e ôfrûne 10.000 jier ûntstien en is noch aktyf. De lêste útbarsting wie yn 1853.

Op 4 febrewaris 1976 waard Gûatemala troffen troch in swiere ierdskodding mei in krêft fan 7,5. Mear as 26.000 minsken kamen om. De ierdskodding feroarsake skuorren yn 'e boaiem fan 'e mar, wêrtroch't ûndergrûnske ôfwettering ûntstie. Dêrtroch sakke it wetterpeil yn ien moanne mei twa meter.

== Ekologyske skiednis ==
Yn 1955 waard it gebiet om 'e Atitlánmar hinne ta in nasjonaal park ferklearre. De mar wie doe foar de rest fan 'e wrâld noch relatyf ûnbekend. Gûatemala socht nei manieren om it toerisme te befoarderjen en de pleatslike ekonomy te stimulearjen. De loftfeartmaatskippij [[Pan American World Airways]] stelde foar om in fisksoarten yn 'e mar út te setten dy't populêr wie by sportfiskers. Sa waard yn 1958 de net-lânseigen swarte bears (''Micropterus'') yn 'e mar yntrodusearre. De rôfsuchtige fisk paste him fluch oan syn nije omjouwing oan en feroarsake it ferdwinen fan mear as twatredde fan 'e lânseigen fisksoarten. 
[[Ofbyld:Pato poc.jpg|thumb|left|Atitlándûker.]]
Ek droegen de yntrodusearre fisken by oan it útstjerren fan 'e [[Atitlándûker]], in seldsume fûgel dy't allinnich yn 'e omkriten fan 'e Atitlánmar foarkaam.

In bysûnder aspekt fan it klimaat is wat wol de Xocomil neamd wurdt, in wyn dy't yn 'e Kaqchikel-taal &quot;de wyn dy't de sûnde fuortfiert&quot; betsjut. Dizze wyn komt benammen yn 'e lette moarn en middeis op 'e mar foar. Hy ûntstiet trochdat waarme wyn fan 'e Stille Oseaan yn botsing komt mei kâldere wyn út it noarden. De wyn kin tige swiere turbulinsje op it wetter feroarsaakje en is soms sterk genôch om boaten om te slaan.
[[Ofbyld:Fisherman on Lake Atitlán, Guatemala.jpg|thumb|260px|Fisker.]]
Yn augustus 2015 ferskynde op 'e mar in dikke algebloei fan ''Microcystis''. De earste grutte bloei wie yn 2009. Bureaukratyske swierrichheden waarden ferantwurdlik holden foar it útbliuwen fan maatregels om 'e mar te rêden. As de aktiviteiten dy't de wetterkwaliteit skea dogge sûnder beheining trochgeane, kin de fergiftiging fan it marwetter der úteinlik foar soargje dat it net mear geskikt is foar minsklik gebrûk.

== Orkaan ==
Swiere reinfal troch orkaan Stan feroarsake begjin oktober 2005 grutte skea yn hiel Gûatemala, benammen yn 'e omkriten fan 'e Atitlánmar. In ferskriklik grutte ierdferskowing bedobbe it doarp Panabaj oan 'e mar, wêrby't oant 1.400 ynwenners omkamen. Sa'n 5.000 minsken waarden dakleas en in soad lichems kamen ûnder tonnen ierde te lizzen.

Nei dizze ramp ferklearre Diego Esquina Mendoza, de boargemaster fan Santiago Atitlán, it plak ta in massagrêf: &quot;Dejingen dy't troch de modderstream bedobbe binne, wurde miskien nea rêden. Hjir sille se begroeven bliuwe, ûnder fiif meter modder. Panabaj is no in begraafplak.&quot;

Fjouwer en in heal jier nei orkaan Stan brocht tropyske stoarm Agatha noch mear rein, dy't wiidweidige skea yn 'e regio feroarsake. Dêrby kamen tusken San Lucas Tolimán en San Antonio Palopó tsientallen minsken om it libben.

Sûnt dy tiid binne de diken wer iepen en is it reizgjen nei de regio wer normaal wurden.
{{Boarnen|boarnefernijing=
* Dit artikel is in oersetting fan 'e Ingelsktalige wikipedyside, sjoch foar boarnen op [[:en:Lake Atitlán]]

{{reflist}}
----
{{Commonscat|Lake Atitlán|Atitlánmar}}
}}
[[Kategory:Mar yn Gûatemala]]</text>
      <sha1>1whkds6x5sv9jjr2jt36a5dxhbxjvpe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Mar yn Gûatemala</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193562</id>
    <revision>
      <id>1238729</id>
      <timestamp>2026-08-18T17:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Lakes of Guatemala|Marren yn Gûatemala}} [[Kategory:Wetter yn Gûatemala]] [[Kategory:Mar yn Súd-Amearika nei lân|Guatemala]]&quot;</comment>
      <origin>1238729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="1u72rq3b1ulomcqj68691uy1t5151sm" xml:space="preserve">{{Commonscat|Lakes of Guatemala|Marren yn Gûatemala}}
[[Kategory:Wetter yn Gûatemala]]
[[Kategory:Mar yn Súd-Amearika nei lân|Guatemala]]</text>
      <sha1>1u72rq3b1ulomcqj68691uy1t5151sm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238756</id>
      <parentid>1238729</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>korr.</comment>
      <origin>1238756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="4hyi5uyfkjc3zcynubjrun9x255yykd" xml:space="preserve">{{Commonscat|Lakes of Guatemala|Marren yn Gûatemala}}
[[Kategory:Wetter yn Gûatemala]]
[[Kategory:Mar yn Noard-Amearika nei lân|Guatemala]]</text>
      <sha1>4hyi5uyfkjc3zcynubjrun9x255yykd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Wetter yn Gûatemala</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193563</id>
    <revision>
      <id>1238730</id>
      <timestamp>2026-08-18T17:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Bodies of water in Guatemala|Wetter yn Gûatemala}} [[Kategory:Geografy fan Gûatemala]] [[Kategory:Wetter yn Súd-Amearika nei lân|Guatemala]]&quot;</comment>
      <origin>1238730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="sp2n8f0uhclopzpubz5ar7a1lr46cz1" xml:space="preserve">{{Commonscat|Bodies of water in Guatemala|Wetter yn Gûatemala}}
[[Kategory:Geografy fan Gûatemala]]
[[Kategory:Wetter yn Súd-Amearika nei lân|Guatemala]]</text>
      <sha1>sp2n8f0uhclopzpubz5ar7a1lr46cz1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238757</id>
      <parentid>1238730</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>korr.</comment>
      <origin>1238757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="56qsiajzvnntgtpesjxevbjbz51ym3s" xml:space="preserve">{{Commonscat|Bodies of water in Guatemala|Wetter yn Gûatemala}}
[[Kategory:Geografy fan Gûatemala]]
[[Kategory:Wetter yn Noard-Amearika nei lân|Guatemala]]</text>
      <sha1>56qsiajzvnntgtpesjxevbjbz51ym3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsjoksnaffeldûkers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193564</id>
    <revision>
      <id>1238734</id>
      <timestamp>2026-08-18T19:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Universele ynfoboks bisteryk | ôfbylding = Podilymbus-podiceps-001.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = De [[typesoarte]] is de [[tsjoksnaffeldûker]]. | takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1  = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]: | namme3  = [[fûgels]] (''Aves'') | takson4 = [[boppeskift]]: | namme4  = [[nije fûgels]] (''Neoaves...&quot;</comment>
      <origin>1238734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2870" sha1="p755omrldjhjbkjqxljsjeot63gad6g" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Podilymbus-podiceps-001.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = De [[typesoarte]] is de [[tsjoksnaffeldûker]].
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1  = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3  = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4  = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5  = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7  = '''tsjoksnaffeldûkers''' (''Podilymbus'')
| beskriuwer, jier = [[René Lesson|Lesson]], 1831
}}
De '''tsjoksnaffeldûkers''' (''Podilymbus'') foarmje in [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan wetterfûgels út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae''). De [[typesoarte]] is de [[tsjoksnaffeldûker]] (''Podilymbus podiceps''). It skaai telt ien libbene soarte en ien útstoarne soarte dy't [[Endemisme|endemysk]] wie yn [[Gûatemala]].

== Skaaimerken ==
Tsjoksnaffeldûkers binne kompakte, middelgrutte wetterfûgels mei in opfallend grouwe, tsjokke snaffel. Harren poaten sitte hielendal efteroan it lichem en se kinne poerbêst swimme en dûke, mar op lân binne se wat knoffelich. Se briede op swietwettermarren, puollen en yn sompen mei in tichte begroeiïng. De nêsten binne driuwende bouwurken dy't oan wetterplanten fêstmakke wurde. Harren dieet bestiet benammen út wetterinsekten, kreefteftigen en lytse fiskjes.

== Taksonomy ==
It skaai ''Podilymbus'' waard yn 1831 yntrodusearre troch de Frânske natoerwittenskipper [[René Lesson]].

== Soarten ==
It skaai omfiemet ien libbene soarte en ien útstoarne soarte:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! Status
|-
| [[Ofbyld:Pied-billed grebe (Podilymbus podiceps antarcticus) Cundinamarca.jpg|120px]] || [[Tsjoksnaffeldûker]] || ''Podilymbus podiceps'' || [[Noard-Amearika|Noard-]], [[Midden-Amearika|Midden-]] en [[Súd-Amearika]]. || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pied-billed-grebe-podilymbus-podiceps ''Podilymbus podiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Pato poc.jpg|120px]] || † [[Atitlándûker]] || ''Podilymbus gigas'' || [[Atitlánmar]], [[Gûatemala]] (útstoarn). || [[Ofbyld:IUCN-EX.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/atitlan-grebe-podilymbus-gigas ''Podilymbus gigas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|}

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus|Tsjoksnaffeldûkers}}
}}
{{DEFAULTSORT:Tsjoksnaffeldûkers}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker| ]]
[[Kategory:Dûkerfûgel]]</text>
      <sha1>p755omrldjhjbkjqxljsjeot63gad6g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238736</id>
      <parentid>1238734</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:38:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1238736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2869" sha1="0eerdov650e3s8y5898lw3prsocesr1" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| ôfbylding = Podilymbus-podiceps-001.jpg
| ôfbyldingsbreedte =
| ôfbyldingstekst = De [[typesoarte]] is de [[tsjoksnaffeldûker]].
| takson1 = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1  = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2 = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2  = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3 = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3  = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4 = [[boppeskift]]:
| namme4  = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson5 = [[skift]]:
| namme5  = [[dûkereftigen]] (''Podicipediformes'')
| takson6 = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6  = [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae'')
| takson7 = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7  = '''tsjoksnaffeldûkers''' (''Podilymbus'')
| beskriuwer, jier = [[René Lesson|Lesson]], 1831
}}
De '''tsjoksnaffeldûkers''' (''Podilymbus'') foarmje in [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan wetterfûgels út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[dûkerfûgels]] (''Podicipedidae''). De [[typesoarte]] is de [[tsjoksnaffeldûker]] (''Podilymbus podiceps''). It skaai telt ien libbene soarte en ien útstoarne soarte dy't [[Endemisme|endemysk]] wie yn [[Gûatemala]].

== Skaaimerken ==
Tsjoksnaffeldûkers binne kompakte, middelgrutte wetterfûgels mei in opfallend grouwe, tsjokke snaffel. Harren poaten sitte hielendal efteroan it lichem en se kinne poerbêst swimme en dûke, mar op lân binne se wat knoffelich. Se briede op swietwettermarren, puollen en yn sompen mei in tichte begroeiïng. De nêsten binne driuwende bouwurken dy't oan wetterplanten fêstmakke wurde. Harren dieet bestiet benammen út wetterinsekten, kreefteftigen en lytse fiskjes.

== Taksonomy ==
It skaai ''Podilymbus'' waard yn 1831 yntrodusearre troch de Frânske natoerwittenskipper [[René Lesson]].

== Soarten ==
It skaai omfiemet ien libbene soarte en ien útstoarne soarte:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Fryske namme !! Wittenskiplike namme !! Fersprieding !! Status
|-
| [[Ofbyld:Pied-billed grebe (Podilymbus podiceps antarcticus) Cundinamarca.jpg|120px]] || [[Tsjoksnaffeldûker]] || ''Podilymbus podiceps'' || [[Noard-Amearika|Noard-]], [[Midden-Amearika|Midden-]] en [[Súd-Amearika]]. || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/pied-billed-grebe-podilymbus-podiceps ''Podilymbus podiceps'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Pato poc.jpg|120px]] || † [[Atitlándûker]] || ''Podilymbus gigas'' || [[Atitlánmar]], [[Gûatemala]] (útstoarn). || [[Ofbyld:IUCN-EX.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/atitlan-grebe-podilymbus-gigas ''Podilymbus gigas'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|}

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Podilymbus|Tsjoksnaffeldûkers}}
}}
{{DEFAULTSORT:Tsjoksnaffeldukers}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Tsjoksnaffeldûker| ]]
[[Kategory:Dûkerfûgel]]</text>
      <sha1>0eerdov650e3s8y5898lw3prsocesr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Podilymbus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193565</id>
    <redirect title="Tsjoksnaffeldûkers" />
    <revision>
      <id>1238735</id>
      <timestamp>2026-08-18T19:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Tsjoksnaffeldûkers]]</comment>
      <origin>1238735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="gdvyagoxnnq7uzjkf68uz8nm3yixo0b" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Tsjoksnaffeldûkers]]</text>
      <sha1>gdvyagoxnnq7uzjkf68uz8nm3yixo0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:GemeenteRidderkerk</title>
    <ns>10</ns>
    <id>193566</id>
    <revision>
      <id>1238737</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:30:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; margin:auto;&quot; width=&quot;100%&quot; ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of South Holland.svg|30px|border]] ! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#ccccff&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Ridderkerk|Gemeente Ridderkerk]] ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Ridderkerk Netherlands.svg|30px|border]] |- | align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | '''Doarpen:'''&lt;br...&quot;</comment>
      <origin>1238737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="894" sha1="o045tifsblj9yz7iop5b6srm24025va" xml:space="preserve">{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; margin:auto;&quot; width=&quot;100%&quot;
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of South Holland.svg|30px|border]]
! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#ccccff&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Ridderkerk|Gemeente Ridderkerk]]
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Ridderkerk Netherlands.svg|30px|border]]
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | '''Doarpen:'''&lt;br&gt;[[Bolnes]] • [[Oostendam]] • [[Oude-Molen (Ridderkerk)|Oude-Molen]] • [[Ridderkerk]] • [[Rijsoord]] • [[Slikkerveer]]&lt;br&gt;'''Buorskippen:'''&lt;br&gt;[[Strevelshoek]] • [[Wevershoek]] • [[Zwaantje (Ridderkerk)|Zwaantje]] • [[Zwet (Ridderkerk)|Zwet]]&lt;br&gt;
|-
|colspan=&quot;3&quot;|{{Bewurklinks|Berjocht:GemeenteRidderkerk}}
|}
&lt;noinclude&gt;[[Kategory:Berjocht: Navigaasje Gemeente Súd-Hollân|Ridderkerk]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o045tifsblj9yz7iop5b6srm24025va</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht oerlis:Gemeenteried Ridderkerk</title>
    <ns>11</ns>
    <id>193567</id>
    <revision>
      <id>1238745</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>/* Utslach riedsferkiezings 2026. */ nije seksje</comment>
      <origin>1238745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="427" sha1="qod3vex1s1gsqzawygpst3q3u06y7mf" xml:space="preserve">== Utslach riedsferkiezings 2026.  ==

Ik ha besocht it berjocht oan te passen neffens de lêste gemeenteriedsferkiezings en tocht as ik de nije sitferdieling ynfolje is it wol klear, mar it sit leau ik dochs wat oars want it seach der net hielendal goed út. Dêrom de saak mar weromdraaid nei de âlde sitewaasje. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 18 aug 2026, 22.48 (CEST)</text>
      <sha1>qod3vex1s1gsqzawygpst3q3u06y7mf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seachûlen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193568</id>
    <revision>
      <id>1238746</id>
      <timestamp>2026-08-18T21:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ruurd Jorritsma</username>
        <id>38557</id>
      </contributor>
      <comment>Nije side</comment>
      <origin>1238746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2922" sha1="e5p4l8f62sqe1s83uarzoih6vopixgb" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme               = '''seachûlen'''
| ôfbylding           = Male Northern Saw-whet Owl (7364047820).jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     =In [[seachûle]] (''Aegolius acadicus'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4             = [[ûnderstamme]]:
| namme4              = [[wringedieren]] (''Vertebrata'')
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson6             = [[ûnderklasse]]:
| namme6              = [[moderne fûgels]] (''Neornithes'')
| takson7             = [[tuskenklasse]]:
| namme7              = [[nijkakigen]] (''Neognathae'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = ''sûnder rang'':
| namme9              = [[lânfûgels]] (''Telluraves'')
| takson11            = ''sûnder rang'':
| namme11             = [[bitterfûgels]] (''Afroaves'')
| takson12            = [[skift]]:
| namme12             = [[ûle-eftigen]] (''Strigiformes'')
| takson13            = [[famylje]]:
| namme13             = [[ûlefûgels]] (''Strigidae'')
| takson14            = [[ûnderfamylje]]:
| namme14             = [[sparwerûlefûgels]] (''Surniinae'')
| takson15            = [[skaai]]:
| namme15             = '''seachûlen''' (''Aegolius'')
| takson16            = 
| namme16             =
| takson17            = 
| namme17             =
| takson18            = 
| namme18             =
| takson19            = 
| namme19             =
| beskriuwer, jier    = [[Johann Jakob Kaup|Kaup]], 1829
| soarten             = 
| lânkaart            = 
| lânkaarttekst       = 
| lânkaartbreedte     = 
| lânkaarttekst_links = 
}}

De '''seachûlen''' binne lytse ûlen yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] mei de [[wittenskiplike namme]] ''Aegolius'' út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ûlefûgels]] (''Strigidae''). It skaai telt fjouwer libbene soarten en ien útstoarne soarte. Yn Jeropa komt allinnich de [[rûchpoatûle]] foar, dy't yn Nederlân (Drinte) in seldsume briedfûgel en winterbesiker is. 

== Skaaiopbou ==
* ''skaai'': '''seachûlen''' (''Aegolius''), 5 soarten:
** [[rûchpoatûle]] (''Aegolius funereus''), [[Jeraazje]], [[Noard-Amearika]]
** (Noardamerikaanske) [[seachûle]] (''Aegolius acadicus''), [[Noard-Amearika]]
** [[Bermudaseachûle]] (''Aegolius gradyi''), útstoarn
** [[Middenamerikaanske seachûle]] (''Aegolius ridgwayi''), [[Midden-Amearika]]
** [[kanielûle]] (''Aegolius harrisii''), [[Súd-Amearika]]

== Keppeling om utens ==
* [https://www.avilist.org Avilist v2025]

[[Kategory:Seachûle| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Ulefûgel]]</text>
      <sha1>e5p4l8f62sqe1s83uarzoih6vopixgb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1238759</id>
      <parentid>1238746</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T22:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppeling om utens */ defsort</comment>
      <origin>1238759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2948" sha1="hkrarx9in1iab7e9zowvs202aclnqrf" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme               = '''seachûlen'''
| ôfbylding           = Male Northern Saw-whet Owl (7364047820).jpg
| ôfbyldingsbreedte   =
| ôfbyldingstekst     =In [[seachûle]] (''Aegolius acadicus'')
| takson1             = 
| namme1              =
| takson2             = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme2              = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson3             = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme3              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson4             = [[ûnderstamme]]:
| namme4              = [[wringedieren]] (''Vertebrata'')
| takson5             = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme5              = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson6             = [[ûnderklasse]]:
| namme6              = [[moderne fûgels]] (''Neornithes'')
| takson7             = [[tuskenklasse]]:
| namme7              = [[nijkakigen]] (''Neognathae'')
| takson8             = [[boppeskift]]:
| namme8              = [[nije fûgels]] (''Neoaves'')
| takson9             = ''sûnder rang'':
| namme9              = [[lânfûgels]] (''Telluraves'')
| takson11            = ''sûnder rang'':
| namme11             = [[bitterfûgels]] (''Afroaves'')
| takson12            = [[skift]]:
| namme12             = [[ûle-eftigen]] (''Strigiformes'')
| takson13            = [[famylje]]:
| namme13             = [[ûlefûgels]] (''Strigidae'')
| takson14            = [[ûnderfamylje]]:
| namme14             = [[sparwerûlefûgels]] (''Surniinae'')
| takson15            = [[skaai]]:
| namme15             = '''seachûlen''' (''Aegolius'')
| takson16            = 
| namme16             =
| takson17            = 
| namme17             =
| takson18            = 
| namme18             =
| takson19            = 
| namme19             =
| beskriuwer, jier    = [[Johann Jakob Kaup|Kaup]], 1829
| soarten             = 
| lânkaart            = 
| lânkaarttekst       = 
| lânkaartbreedte     = 
| lânkaarttekst_links = 
}}

De '''seachûlen''' binne lytse ûlen yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] mei de [[wittenskiplike namme]] ''Aegolius'' út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[ûlefûgels]] (''Strigidae''). It skaai telt fjouwer libbene soarten en ien útstoarne soarte. Yn Jeropa komt allinnich de [[rûchpoatûle]] foar, dy't yn Nederlân (Drinte) in seldsume briedfûgel en winterbesiker is. 

== Skaaiopbou ==
* ''skaai'': '''seachûlen''' (''Aegolius''), 5 soarten:
** [[rûchpoatûle]] (''Aegolius funereus''), [[Jeraazje]], [[Noard-Amearika]]
** (Noardamerikaanske) [[seachûle]] (''Aegolius acadicus''), [[Noard-Amearika]]
** [[Bermudaseachûle]] (''Aegolius gradyi''), útstoarn
** [[Middenamerikaanske seachûle]] (''Aegolius ridgwayi''), [[Midden-Amearika]]
** [[kanielûle]] (''Aegolius harrisii''), [[Súd-Amearika]]

== Keppeling om utens ==
* [https://www.avilist.org Avilist v2025]

{{DEFAULTSORT:Seachulen}}
[[Kategory:Seachûle| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Ulefûgel]]</text>
      <sha1>hkrarx9in1iab7e9zowvs202aclnqrf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Clarks dûker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193569</id>
    <redirect title="Clarkdûker" />
    <revision>
      <id>1238751</id>
      <timestamp>2026-08-18T22:29:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Clarkdûker]]</comment>
      <origin>1238751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="9ssj9yxwtl3cwa4edaxb9z77rdpcuyw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Clarkdûker]]</text>
      <sha1>9ssj9yxwtl3cwa4edaxb9z77rdpcuyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reuzedûker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193570</id>
    <redirect title="Atitlándûker" />
    <revision>
      <id>1238753</id>
      <timestamp>2026-08-18T22:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Atitlándûker]]</comment>
      <origin>1238753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="h5vd9kckjusfnh2ij2ccnml3tmxusp9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Atitlándûker]]</text>
      <sha1>h5vd9kckjusfnh2ij2ccnml3tmxusp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Bist útstoarn yn 1989</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193571</id>
    <revision>
      <id>1238755</id>
      <timestamp>2026-08-18T22:35:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1238755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="2c9ouaxbrlqv4b247h1nvs4ftxjr8sr" xml:space="preserve">[[Kategory:Bist útstoarn yn de 20e iuw|1989]]
[[Kategory:1989]]</text>
      <sha1>2c9ouaxbrlqv4b247h1nvs4ftxjr8sr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:Fersprieding fan de Sineeske alligator (Alligator sinensis).png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>193572</id>
    <revision>
      <id>1238760</id>
      <timestamp>2026-08-18T22:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>In lânkaart mei dêrop werjûn de fersprieding fan de Sineeske alligator (Alligator sinensis). Eigenmakke ôfbylding.</comment>
      <origin>1238760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="41bxiu91hrpwste3srwvkh6kwbztqoe" xml:space="preserve">== Gearfetting ==
In lânkaart mei dêrop werjûn de fersprieding fan de Sineeske alligator (Alligator sinensis). Eigenmakke ôfbylding.
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frij}}</text>
      <sha1>41bxiu91hrpwste3srwvkh6kwbztqoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sawa's</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193573</id>
    <redirect title="Sawa" />
    <revision>
      <id>1238761</id>
      <timestamp>2026-08-18T23:22:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Sawa]]</comment>
      <origin>1238761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="ggs2nek7sljzs6j9r3ywvwymub8yzva" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sawa]]</text>
      <sha1>ggs2nek7sljzs6j9r3ywvwymub8yzva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sineeske alligator</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193574</id>
    <revision>
      <id>1238762</id>
      <timestamp>2026-08-18T23:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nije side</comment>
      <origin>1238762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24306" sha1="b76xmp5tezwuvkbjbeqo3piig7nfolb" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme=Sineeske alligator
|Ofbyld= [[File: ChineseAlligator15.JPG|250px]] 
|lûd=
|Ryk= [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme= [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse= [[reptilen]] (''Reptilia'')
|Skift= [[krokkedileftigen]] (''Crocodilia'') 
|Famylje= [[alligators en kaaimannen]]&lt;br&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;(''Alligatoridae'') 
|Skaai= [[echte alligators]] (''Alligator'') 
|Wittenskiplike namme= Alligator sinensis 
|Beskriuwer, jier= [[Albert-Auguste Fauvel|Fauvel]], 1879 
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]
----
|lânkaart=[[File:Fersprieding fan de Sineeske alligator (Alligator sinensis).png|center|250px]]
}}
De '''Sineeske alligator''' ([[wittenskiplike namme]]: ''Alligator sinensis'') is in [[reptyl]] út it [[skift]] fan 'e [[krokkedileftigen]] (''Crocodilia), de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[alligators en kaaimannen]] (''Alligatoridae), de [[ûnderfamylje]] fan 'e [[alligators]] (''Alligatorinae'') en it [[skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[echte alligators]] (''Alligator''). Dit bist is [[endemysk]] yn 'e [[rivierdelta]] fan 'e [[Jangtsekiang]] yn sintraal [[Sina]]. It is de neiste libbene sibbe fan 'e folle bekendere [[Mississippy-alligator]] (''Alligator mississippiensis'') út [[Noard-Amearika]]. De Sineeske alligator is lykwols folle lytser en is fierhinne ûngefaarlik foar [[minske]]n. Hy oerwinteret yn [[hoale]]n en hat by 't [[simmer]] in [[nachtdier|nachtlike libbenswize]] foar de moade. Dit bist is in [[opportunist]]ysk [[rôfdier]], dat benammen [[fisk]]en en [[wringeleazen]] fret. De [[populaasje (biology)|populaasje]] fan 'e Sineeske alligator stoarte oan 'e ein fan 'e [[tweintichste iuw]] yn, en de [[IUCN]] klassifisearret dit bist as [[bedrige soarte|krityk bedrige]].

==Evolúsje en beskriuwing==
===Evolúsje===
It âldste [[fossyl]] dat sûnder mis fan 'e Sineeske alligator is, datearret út it [[Plioseen|Let-Plioseen]] fan [[Japan]], fan likernôch 3&amp;nbsp;miljoen jier lyn. Fossilen út it [[Pleistoseen]] (2,6&amp;nbsp;miljoen oant 11.700 jier lyn) litte sjen dat it [[ferspriedingsgebiet]] fan dizze soarte ienris folle grutter wie en rûn fan it [[Shandongskiereilân]] yn it noarden oant de [[Strjitte fan Taiwan]] yn it suden. Ek de Japanske eilannen hearden oarspronklik ta it areaal fan dizze soarte; it [[útstjerren (biology)|útstjerren]] dêre datearret fan it begjin fan it Pleistoseen, doe't de eilannen isolearre rekken fan it [[Aazje|Aziatyske]] [[fêstelân]] en it [[klimaat]] der wat langer wat [[kâld]]er waard. Op it fêstelân begûn it mei de Sineeske alligator om [[5000&amp;nbsp;f.Kr.]] hinne yn it neigean te reitsjen, doe't de [[minsklik]]e aktiviteiten har yn it streamgebiet fan 'e [[Jangtsekiang]] bot útwreiden troch de opkomst fan 'e [[Sineeske Aldheid|Sineeske beskaving]]. 

===Histoaryske beskriuwings===
Yn 'e [[Sineeske literatuer]] waard de Sineeske alligator al tige ier neamd, yn [[gedicht]]en dy't tebekgeane oant de [[alfde iuw&amp;nbsp;f.Kr.]] De [[Republyk Feneesje|Fenesiaanske]] [[keapman]] en [[ûntdekkingsreizger]] [[Marco Polo]] wie de earste [[Westerske wrâld|Westerling]] dy't oer dit bist skreau, oan 'e ein fan 'e [[tolfde iuw]], doe't er yn [[Sina]] kaam en it bist mei eigen eagen waarnom. Neffens him kaam it bist foar yn 'e [[provinsje]] &quot;Karazan&quot; en wie it inkeld by [[nacht]] te sjen, mei't it oerdeis yn &quot;spelonken&quot; ferbleau. Ek fermelde er dat de Sineeske alligator [[jacht (aktiviteit)|bejage]] waard troch de Sinezen foar syn [[hûd]] en syn [[fleis]], en dat benammen de [[galblaas]] fan it bist in protte doelen tsjinne yn 'e [[tradisjonele genêskunde]]. 
[[File:China-Alligator.jpg|left|thumb|250px|In Sineeske alligator.]]

Yn [[1656]] skreau de [[Itaalje|Italjaanske]] [[jezuïten|jezuyt]] en [[misjonaris]] [[Martino Martini]] dat de Sineeske alligator yn 'e [[rivier]] de [[Jangtsekiang]] libbe en tige freze waard troch de pleatslike [[befolking]]. Letter hearske yn Sina it leauwe dat it by [[boedisme|boedistyske]] preesters goed wie foar harren [[karma]] as se fongen alligators kochten om se wer frij te litten. Yn [[febrewaris]] [[1869]] seach de [[Ingelân|Ingelske]] [[diplomaat]] en [[biolooch]] [[Robert Swinhoe]] in Sineeske alligator dy't tentoansteld waard yn [[Sjanghai]]. Hy skreau dat de eigners it bist presintearren as in &quot;[[draak]]&quot; en dat se seine dat se it opdobbe hiene út in [[hoale]] yn 'e provinsje &quot;Shense&quot;. Swinhoe sei dat it bist goed 1.20&amp;nbsp;[[meter|m]] lang wie. Hy besocht it te keapjen foar fierdere stúdzje, mar de eigner fertsjinne mei de betelle besichtigings safolle jild, dat er de alligator net kwyt woe. Swinhoe skreau: &quot;Ik haw fansels gjin idee fan hokker soarte it is, mar it liket my likegoed de muoite wurdich om op te tekenjen, as bewiis dat in soarte fan dizze groep [te witten: [[krokkedileftigen]]] wol deeglik yn Sina foarkomt.&quot;

===Taksonomy===
De Sineeske alligator waard foar it earst [[wittenskip]]lik beskreaun yn [[1879]] troch de [[Frankryk|Frânske]] [[soölooch]] [[Albert-Auguste Fauvel]]. Dyselde murk de oerienkomsten mei de [[Mississippy-alligator]] (''Alligator mississippiensis'') op en dielde dit bist dêrom yn by it [[skaai]] fan 'e [[echte alligators]] (''Alligator''). Foartiid hie dat skaai sûnt syn yntroduksje yn [[1807]] troch [[Georges Cuvier]] [[monotypysk]] west. De [[wittenskiplike namme]] dy't Fauvel it bist joech, ''Alligator sinensis'', betsjut letterlik: &quot;Sineeske alligator&quot;. Fauvel skreau yn it [[Ingelsk]] in lang [[artikel (publikaasje)|artikel]] oer de Sineeske alligator, mei as [[titel (opskrift)|titel]] ''Alligators in China: Their History, Description and Identification'', wêryn't er ek wiidweidich yngie op 'e skiednis fan it bist en histoaryske boarnen oanhelle dy't weromgiene oant it jier [[222]]. 

Mids [[1940-er jierren]] waard troch guon soölogen suggerearre dat de Sineeske alligator yn in eigen [[monotypysk skaai]] ûnderbrocht wurde moast omreden fan it [[bien]]plaatsje dat er fuort boppe de [[eagen]] hat. Sa'n selde bientich plaatsje is ek oanwêzich by de [[kaaimannen]] (''Caimaninae''&amp;nbsp;spp.), mar komt mar selden foar by de Mississippy-alligator. Doedestiden ferkearden saakkundigen noch yn 'e ûnderstelling dat it by dat lêste bist hielendal net foarkaam. Dêrtroch mienden party [[herpetologen]] doe dat de Sineeske alligator nauwer besibbe wêze moast oan 'e kaaimannen as oan 'e Mississippy-alligator. [[Paulus Edward Pieris Deraniyagala]] yntrodusearre dêrom yn [[1947]] it skaai ''Caigator'' foar de Sineeske alligator, dy't er de wittenskiplike namme ''Caigator sinensis'' tahawwe woe.
[[File:Alligator_sinensis_at_Beijing_Zoo.JPG|right|thumb|250px|In Sineeske alligator yn 'e [[Dieretún fan Peking]].]]

Dy [[taksonomy]]ske klassifikaasje rekke lykwols nea ynboargere yn 'e bredere [[herpetology]], en neitiid hawwe de fynsten fan nije [[fossilen]] dúdlik oantoand dat de Sineeske alligator ôfstammet fan soarten út it skaai fan 'e echte alligators dy't no [[útstjerren (biology)|útstoarn]] binne. Dy [[paleöntology]]ske ûntdekkings yn 'e mande mei it feit dat it bonkeplaatsje boppe de eagen út en troch wol deeglik foarkomt by de Mississippy-alligator, hawwe derfoar soarge dat de yndieling fan 'e Sineeske alligator by it skaai fan 'e echte alligators no foar it meastepart ûnomstriden is, en dat ''Caigator sinensis'' no ornaris as in [[synonym (taksonomy)|taksonomysk synonym]] foar ''Alligator sinensis'' sjoen wurdt. Der bestiet lykwols noch altyd in minderheid mank de herpetologen dy't nettsjinsteande alle bewiis folhâldt dat de Sineeske alligator yn in eigen skaai yndield wurde moat.

==Fersprieding==
It hjoeddeistige [[ferspriedingsgebiet]] fan 'e Sineeske alligator is tige beheind. Histoarysk kaam dit bist rûnom foar yn it [[rivier]]estelsel fan 'e [[Jangtsekiang]] yn sintraal [[Sina]], mar tsjin 'e ein fan 'e [[1980-er jierren]] libbe it inkeld noch yn lytse [[puollen]] yn seis [[distrikt]]en yn it súdeastlike diel fan 'e [[provinsje]] [[Anhui]]. Yn [[2015]] rûsde de [[Ynternasjonale Uny foar Behâld fan 'e Natoer]] (IUCN) dat it hiele fersnipele ferspriedingsgebiet byinoar opteld net mear as 5&amp;nbsp;[[km²]] beslacht. De Sineeske alligator is it iennichste libbene lid fan 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[alligators en kaaimannen]] (''Alligatoridae'') dat op it [[eastlik healrûn]] foarkomt.

==Uterlike skaaimerken==
De Sineeske alligator is ien fan 'e lytste libbene [[krokkedileftigen]]. Dit bist hat trochinoar in totale lichemslingte fan 1.50–2.10&amp;nbsp;[[meter|m]], mei in gewicht fan 36–45&amp;nbsp;[[kg]]. Der bestiet gâns ferskil tusken de [[geslacht (sekse)|geslachten]], mei't [[wyfke]]s mar likernôch &lt;sup&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt; sa lang as [[mantsje]]s wurde, mar dy [[seksuele dimorfy]] is beheind ta lichemsgrutte; fierders sjogge mantsjes en wyfkes der folslein itselde út. In [[folwoeksen]] Sineeske alligator is minder as heal sa grut as in [[Mississippy-alligator]] (''Alligator mississippiensis''), dy't trochinoar 3.40&amp;nbsp;m lang wurdt en in gewicht hat dat oprinne kin oant 360&amp;nbsp;kg. Der binne ferslaggen út eardere iuwen bekend fan Sineeske alligators dy't in lingte fan 3&amp;nbsp;m hân hawwe soene, mar dy wurde tsjintwurdich net mear as akkuraat akseptearre. It grutste dokumintearre mantsje fan dizze soarte meat in tige útsûnderlike 2.46&amp;nbsp;m en hie in gewicht fan 84&amp;nbsp;kg. It grutste dokumintearre wyfke hie in lingte fan 2.07&amp;nbsp;m mei in gewicht fan 50&amp;nbsp;kg.

Krekt as oare [[krokkedileftigen]] hat de Sineeske alligator in keale [[hûd]] fan [[lear (stof)|leareftige]] [[skob]]ben, dy't fuortsterke binne troch opsteande [[bien]]nene plaatsjes dy't [[osteoderm]]en neamd wurde. De [[kleur]] fan folwoeksen eksimplaren is hast folslein [[swart]] of oars [[dûnkergriis]]. Oars as de Mississippy-alligator is de Sineeske alligator oer it hiele [[lichem (biology)|lichem]] bepânsere , ek op 'e [[bealch]], dy't deselde kleur hat as de rest fan it lichem. De [[sturt]] is breder as dy fan 'e Mississippy-alligator, en de [[swimflues|swimfluezzen]] tusken de [[tean]]nen fan 'e [[efterpoat]]en ûntbrekke by de Sineeske alligator.
[[File:ChineseAlligator.jpg|left|thumb|250px|De [[kop]] fan in Sineeske alligator.]]

De [[snút]] fan dit bist is net de lange, smelle, kantige snút fan [[echte krokkedileftigen]], mar hat ynstee in koarte, ôfplatte foarm mei in rûne râne. Nei de útein smellet er ta en wiist er in bytsje omheech. De [[kop]] hat, mei troch de koarte snút, in tige robúste bou, mear as de kop fan 'e Mississippy-alligator. De [[noaster]]s wurde faninoar skaat troch in [[bien]]nen tuskenskot. It [[gebit]] bestiet út 72–76 frij stompe [[tosk]]en, dy't benammen gaadlik binne om hurde dingen mei te pletsjen, lykas de skalen fan [[kreefteftigen]] en [[weakdieren]], en teffens om [[fisken]] mei fêst te gripen, mar net om [[fleis]] te [[snijtosk|snijen]] en alhielendal net om mei te [[kôgjen]]. By in ûndersyk út [[2012]] waard by fjouwer eksimplaren mei in lingte fan 1.40–1.55&amp;nbsp;m en in gewicht fan 12–15&amp;nbsp;kg in [[biten|bytkrêft]] fêststeld fan 894–1.357&amp;nbsp;[[Newton (ienheid)|N]]

==Biotoop==
Sineeske alligators libje yn [[oerflaktewetter]]s dy't besteane út [[swiet wetter]], yn 't bysûnder [[wetland]]s lykas [[moeras]]sen en ûndjippe [[puollen]]. Op it mêd fan [[klimaat]] hâldt it [[biotoop]] fan dizze bisten de midden tusken in [[subtropysk klimaat|subtropysk]] en in [[tropysk klimaat]]. It [[habitat]] leit oan 'e foet fan [[berchtme]]n, dêr't [[gers]] en [[strewelleguod]] in protte groeie. Troch [[habitatferneatiging]], feroarsake troch de útwreiding fan [[minsklik]]e aktiviteiten, hat de Sineeske alligator útwike moatte nei gruttere hichten as dêr't er eins de foarkar oan jout. It klimaat is dêr [[kâld]]er en de grûn minder gaadlik foar it graven fan [[hoale]]n. 

==Hâlden en dragen==
===Aktiviteit===
By 't [[simmer]] is de Sineeske alligator in [[nachtdier]], dat oerdeis skûlet yn syn [[hoale]] om sawol de [[hjittens|simmerhjittens]] as [[minske]]n te ûntrinnen. [[Nacht]]s komt er dan foar 't ljocht om op [[jacht (aktiviteit)|jacht]] te gean. Dit [[hâlden en dragen]] makket it foar Sineeske alligators mooglik om yn kontreien te libjen dêr't ek in protte minsken wenje. Mei't it [[skouwens|skouwe]] en net bot [[agressive]] bisten binne, komme se minsken oer it algemien net opsetlik tenei, of it moat wêze dat se provosearre wurde. [[Winter]]deis hâldt de Sineeske alligator in soartemint lichte [[wintersliep]], in saneamde [[brumaasje]], yn syn hoale. Dêr lûkt er him ein [[oktober]] yn werom, en dan komt er pas mids [[april]] oant begjin [[maaie]] wer foar 't ljocht. Yn 'e [[maityd]] kinne Sineeske alligators by deiljocht wol waarnommen wurde wylst se oan it [[sinnebaaien]] binne. 

De hoalen fan Sineeske alligators wurde oanlein yn 'e [[wâl]] fan [[puollen]] en oare lytse [[oerflaktewetter]]s. By it [[graven]] brûke de bisten sawol de [[kop]] as de [[foarpoat]]en. De hoalen kinne grut en kompleks wêze en út ferskate romten of 'keamers' bestean dy't ûnderling ferbûn binne troch gongen. Eltse keamer is grut genôch foar de alligator om him omdraaie te kinne. Yn guon fan 'e keamers stiet wetter, wylst oaren drûch binne. Ek hat in hoale mear as yn yngong. De measte hoalen hawwe in lingte fan 10–25&amp;nbsp;[[meter|m]]. De [[temperatuer]] yn 'e hoale sakket sels yn 'e strangste winters net ûnder de 10&amp;nbsp;[[°C]]. De hoalen fan Sineeske alligators kinne beswierlik wêze foar [[rys]]boeren, mei't se de [[seedyk|diken]] fan [[sawa's]] ûndergrave.
[[File:2011_China-Alligator_0491.JPG|right|thumb|250px|In pear Sineeske alligators yn 'e [[Dieretún fan Sjanghai]].]]

===Kommunikaasje===
De Sineeske alligator is in [[stim|fokale]] bistesoarte, dy't in protte ferskillende [[lûd]]en fuortbringe kin, elts ta-inte op in spesifike sitewaasje. [[Dierlike kommunikaasje|Kommunikaasje]] mei soartgenoaten yn har eigen neite giet troch [[siizjen]], [[janken]] en it slaan mei de kop op it wetter. Om oer langere ôfstannen te kommunisearjen kin de Sineeske alligator ek [[brulle]]. Beide [[geslacht (sekse)|geslachten]] dogge dat benammen yn 'e [[peartiid]], hoewol't der ek yn oare dielen fan it simmerhealjier wol bruld wurdt. It brullen hâldt yn trochsneed sa'n 10&amp;nbsp;[[minuten]] oan en is almeast fan 6.00–7.00 [[oere]] [[moarn (deidiel)|moarns]] en fan 11.00–12.00 [[jûn]]s te hearren. It wichtichste doel liket te wêzen om gaadlike pearingspartners oan te lokjen. Jongen hawwe in heechtoanige, [[piipjen]]de rop dy't se brûke om kontakt te hâlden mei har [[mem]] en har nêstgenoaten. Yn need uterje se in lûdere heechtoanige gjalp.

===Fuortplanting===
De [[peartiid]] falt foar de Sineeske alligator oan 'e ein fan 'e [[maityd]] en it begjin fan 'e [[simmer]] en berikt mids [[juny]] in hichtepunt. As de temperatuer earder yn it jier heger as normaal is, begjint de peartiid ek earder. Yn dy perioade sykje [[mantsje]]s en [[wyfke]]s om in gaadlike pearingspartner en binne se gauris [[agressyf]] nei-inoar ta. De Sineeske alligator is in [[polygaam]] bist, mei't sawol mantsjes as wyfkes mei ferskate partners [[pearje]]. In ûndersyk út [[2017]] nei 50&amp;nbsp;lechsels stelde fêst dat der yn 60% fan 'e gefallen sprake wie fan mear as ien [[heit]], mei in maksimum fan trije per lechsel. De grutte fan in yndividu is fan belang foar de [[fuortplanting]], mei't wyfkes inkeld mei mantsjes pearje wolle dy't grutter binne as harrensels.

It wyfke bout 2–3&amp;nbsp;[[wike]]n nei de pearing(s), fan [[july]] oant ein [[augustus]], in nêst. Dat is 40–70&amp;nbsp;[[sm]] heech en bestiet út [[plant]]aardich materiaal, lykas [[reiden]], [[blêd (plant)|blêden]] en [[twiich]]jes. De [[ferrotting]] fan dat guod produsearret waarmte, en dêrtroch wurde de aaien [[brieden (fûgels)|útbret]]. De [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] ûndersiker [[John Thorbjarnarson]] naam in wyfke waar dat troch [[habitatferlies]] twongen wie en libje op gruttere hichte boppe [[seenivo]]. Sy boude in nêst dat foar it meastepart út 'e [[nulle (blêd)|nullen]] fan [[nullebeam]]men bestie, mar har aaien kamen net út om't de nullen folle stadiger ferrotsje as oar plantaardich materiaal, en dêrtroch te min waarmte produsearren. Nêsten lizze altyd yn 'e neite fan wetter en wurde it leafst boud ûnder in tsjûk [[blêdetek]] op in ôfhandige lokaasje dêr't minsken net komme. Om't [[eilantsje]]s yn marren faak oan beide betingsten foldogge, binne dy gauris foar nêsteljen yn gebrûk. Ornaris keare wyfkes elts jier werom nei in plak dêr't se mei súkses nêstele hawwe, hoewol't [[konkurrinsje (biology)|konkurrinsje]] fan soartgenoaten en feroarings oan it pleatslike [[miljeu]] harren twinge kinne en sykje in oar plak út.

It lechsel fan in Sineeske alligator bestiet út 10–40 (mar ornaris út 20–30) [[wite]] [[aai]]en. Dy binne 6&amp;nbsp;sm lang, mei in [[diameter]] fan 3&lt;sup&gt;&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt;&amp;nbsp;sm, en weagje 45&amp;nbsp;[[gram (gewicht)|g]]. Dêrmei binne se lytser as de aaien fan lykfol hokker oare [[krokkedileftige]] ek. De [[briedtiid|ynkubaasjetiid]] duorret likernôch 70&amp;nbsp;[[dagen]]. De ynkubaasjetemperatuer bedraacht yn trochsneed, oer it hiele [[etmiel]] nommen, 25–26&amp;nbsp;°C. Mei't de Sineeske alligator [[temperatuerôfhinklike geslachtsdeterminaasje]] hat, bepaalt de krekte temperatuer dy't elts aai yn 'e ynkubaasjeperioade ûnderfynt oft it [[embryo]] yn it aai him ta in mantsje of in wyfke ûntjaan sil: in legere temperatuer smyt in wyfke op, wylst in hegere temperatuer liedt ta it ûntstean fan in mantsje. In hegere ynkubaasjetemperatuer soarget der ek foar dat it ynkubaasjeproses as gehiel flugger ferrint. De aaien komme yn [[septimber]] út. Wannear't de mem, dy't yn 'e neite fan it nêst omhingjen bleaun is om [[rôfdier]]en op ôfstân te hâlden, de heechtoanige gjalpkes fan har earste jongen heart, graaft se it nêst út en draacht se de jongen yn 'e bek nei de beskutting fan it wetter ta.

Jonge Sineeske alligators hawwe in lingte fan 20–22&amp;nbsp;sm en weagje mar 25–30&amp;nbsp;g. Dêrmei binne it de lytste jongen fan lykfol hokker krokkedileftige ek. Oars as folwoeksen eksimplaren hawwe se ljochte spikkels oer de kop en lea hinne om harren [[skutkleur]] te ferbetterjen. It earste jier groeie se mar tige stadich, om't se harsels noch net iens twa [[moanne (tiid)|moannen]] fiede kinne foar't se foar de winter yn brumaasje geane. In ûndersyk út [[2002]] liet sjen dat de Sineeske alligator fuort nei it útkommen fan 'e aaien &lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt; sa lang en &lt;sup&gt;&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt; sa swier is as in [[Mississippy-alligator]] fan deselde leeftyd, mar dat er nei in jier noch mar &lt;sup&gt;&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt; sa lang en &lt;sup&gt;&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt; sa swier is. Yn harren earste winter binne de jongen foar it oerlibjen folslein ôfhinklik fan beskerming troch de mem, mei't harren lytsens har foar in protte rôfdieren ta begearlike hapkes makket. Nei de earste winter folget der in groeispurt dy't pas yn it fyfde libbensjier wat saksearret. Neffens ien (gesachhawwende) boarne soene wyfkes mei 4–5&amp;nbsp;jier [[folwoeksen]] wêze, hoewol't oare boarnen it hâlde op 6–7&amp;nbsp;jier. Yn [[finzenskip]] binne Sineeske alligators âlder as 70&amp;nbsp;jier wurden, dat it tinken is dat de maksimale [[libbensferwachting]] yn it wyld op 50&amp;nbsp;jier of mear lizze moat. Sineeske alligators kinne har lykwols net mear fuortplantsje as se âlder binne as likernôch 50&amp;nbsp;jier.
[[File:Alligator_sinensis_1zz.jpg|left|thumb|250px|In Sineeske alligator yn it [[Nasjonaal Soölogysk Park (Washington, D.C.)|Nasjonaal Soölogysk Park]] fan it [[Smithsonian Ynstitút]] yn [[Washington, D.C.]]]]

==Fretten==
De Sineeske alligator is in [[opportunist]]yske [[jacht (aktiviteit)|jager]], dy't fret wat der foarhâns is. Hy is fansels in [[karnivoar]], mar syn menu bestiet foar it meastepart út [[fisken]] en [[kikkerts]] en út [[wringeleazen]] lykas [[kreefteftigen]], [[ynsekten]], [[moksels]], [[oesters]] en [[slakken]]. Der bestiet spekulaasje oer de fraach oft er ek [[skyldpodden]] fret. Wannear't de mooglikheid him dêrta foardocht, ferslynt er ek [[kjifdieren]], [[hazze-eftigen]] en oare lytse [[sûchdieren]] en [[wetterfûgel]]s. 

==Natuerlike fijannen==
De Sineeske alligator hat as folwoeksene frijwol gjin [[rôfdier|natuerlike fijannen]]. De jongen binne kwetsber foar in breed ferskaat oan rôfdieren, lykas [[reagers]], [[reiddompen]], [[earrebarren]] en grutte [[rôffisken]].

==Status==
De Sineeske alligator hat de [[IUCN-status]] fan &quot;[[bedrige soarte|krityk bedrige]]&quot;, mei't [[habitatferneatiging]] en [[habitatfragmintearring]] dizze soarte slim troffen hawwe. Tsjin 'e [[sechstjinde iuw]] wie it meastepart fan 'e [[wyldernis]] dy't it [[habitat]] fan dit bist is, al omset yn [[sawa's]], mar de minsklike [[befolking]]sdruk yn it [[ferspriedingsgebiet]] berikte yn 'e [[tweintichste iuw]] in krityk nivo. Fierders spile [[oerbejaging]] in rol, sawol foar de [[hûd]] en it [[fleis]] as foar de [[orgaan (anatomy)|organen]] fan 'e Sineeske alligator, dy't brûkt waarden foar [[tradisjonele genêskunde|tradisjonele Sineeske genêswizen]]. In oare faktor dy't in rol spile hat yn 'e delgong fan dit bist, is de [[fergiftiging]] fan [[echte rotten|rotten]] en [[slakken]] troch Sineeske [[boer]]en. Mei't alligators rotten en slakken frette, rûnen sy dêrtroch sekundêre fergiftiging op. By de [[oerstreaming]] fan 'e [[Jangtsekiang]], ta einbeslút, strûpte yn [[1957]] it hiele areaal fan 'e Sineeske alligator derûnder. It tinken is dat dêrtroch gâns bisten yn harren hoalen [[ferdronken]] binne.

Tsjin 'e [[1970-er jierren]] waard de [[populaasje (biology)|populaasje]] rûsd op likernôch 1.000 yndividuën. It djiptepunt waard yn [[2001]] berikt, doe't der nei skatting minder as 130 eksimplaren yn it wyld oer wiene. Fan [[2003]] ôf begûn de populaasje wer oan te winnen troch it effekt fan strange, beskermjende maatregels dy't nommen waarden troch de [[Sina|Sineeske]] [[oerheid]]. Yn [[2017]] bestie de populaasje yn it wyld út likernôch 300 bisten. It [[Nasjonaal Natoerreservaat fan Anhui foar de Sineeske Alligator]], dat yn [[1982]] oprjochte waard, hat no in [[oerflak]] fan 185,7&amp;nbsp;[[km²]]. 
[[File:Dragon_on_a_wall_in_Haikou_-_01.jpg|right|thumb|220px|In ôfbylding fan in [[Sineeske draak]].]]

De Sineeske alligator ferkeart anno [[2026]] noch altyd yn 'e gefaresône, mar de kâns dat dit bist echt útstjerre sil, is lyts, yn acht nommen dat der mear as 20.000 eksimplaren yn finzenskip holden wurde, fuortkommen út fokprogramma's dy't sûnt de [[1970-er jierren]] opset binne. De grutste fokkerij, dêr't 15.000 bisten holden wurde, stiet krekt bûten de stêd [[Xuancheng]] yn 'e [[provinsje]] [[Anhui]]. In oarenien, yn it [[distrikt]] [[Changxing (distrikt)|Changxing]] yn 'e provinsje [[Zhejiang]], hat 4.000 bisten. Mear as tûzen oare eksimplaren libje ferspraat oer [[dieretunen]] yn Sina en de rest fan 'e wrâld.

==Undersoarten==
De Sineeske alligator is in [[monotypyske soarte]], wat betsjut dat der gjin [[ûndersoarte]]n erkend wurde.

==Yn 'e minsklike kultuer==
De teory dat de Sineeske alligator de oarspronklike [[ynspiraasje (keunst)|ynspiraasje]]boarne wie foar de [[Sineeske draak]] (foarsteld sûnder [[wjuk]]ken as in soartemint [[slang]] mei poaten), wie oan it begjin fan 'e [[tweintichste iuw]] wiidferspraat. Lettere saakkundigen, lykas [[John Thorbjarnarson]] en [[Xiaoming Wang (paleöntolooch)|Xiaoming Wang]], hawwe dat idee op 'e nij op 't aljemint brocht. Mei't draken yn 'e [[kultuer]] fan [[Sina]] (oars as yn it [[Westerske wrâld|Westen]]) foarsteld wurde as [[symboal]]en fan [[keizer]]like [[macht]] en [[lok (geunstige rin fan omstannichheden)|lok]], is de assosjaasje mei de draak winliken geunstich foar de Sineeske alligator.

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_alligator ''References'', op dizze side].
----
{{commonscat|Alligator sinensis}}
}}

[[Kategory:Krokkedillesoarte]]
[[Kategory:Echte alligator]]
[[Kategory:Bedrige reptyl]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]]</text>
      <sha1>b76xmp5tezwuvkbjbeqo3piig7nfolb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Bedrige reptyl</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193575</id>
    <revision>
      <id>1238763</id>
      <timestamp>2026-08-18T23:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>nij</comment>
      <origin>1238763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="47kli83exhpav307lzetv3gvxqbxgsc" xml:space="preserve">[[Kategory:Bedrige bist|Reptyl]]
[[Kategory:Reptyl]]</text>
      <sha1>47kli83exhpav307lzetv3gvxqbxgsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alligator sinensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193576</id>
    <redirect title="Sineeske alligator" />
    <revision>
      <id>1238764</id>
      <timestamp>2026-08-18T23:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ieneach fan 'e Esk</username>
        <id>13292</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Sineeske alligator]]</comment>
      <origin>1238764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="3ysm35o1mys3lnh3qdtplrqtm99nebe" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sineeske alligator]]</text>
      <sha1>3ysm35o1mys3lnh3qdtplrqtm99nebe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:GemeenteDyk en Waard</title>
    <ns>10</ns>
    <id>193577</id>
    <revision>
      <id>1238766</id>
      <timestamp>2026-08-19T06:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; margin:auto;&quot; width=&quot;100%&quot; ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|30px|border]] ! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#ccccff&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Dyk en Waard|Gemeente Dyk en Waard]] ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Gemeente Dijk en Waard Flag.svg|30px|border]] |- | align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | '''Stêd...&quot;</comment>
      <origin>1238766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1085" sha1="lk4gbhudllh2ihum9acy0ydhftt15of" xml:space="preserve">{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; margin:auto;&quot; width=&quot;100%&quot;
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|30px|border]]
! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#ccccff&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Dyk en Waard|Gemeente Dyk en Waard]]
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Gemeente Dijk en Waard Flag.svg|30px|border]]
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | '''Stêd:'''&lt;br&gt;[[Hearhugowaard]]&lt;br&gt;'''Doarpen:'''&lt;br&gt;[[Broek op Langedijk]] • [[De Noord (Dyk en Waard)|De Noord]] • [[Oudkarspel]] • [[Koedijk]] • [[Noord-Scharwoude]] • [[Sint Pancras]] • [[Veenhuizen (Dyk en Waard)|Veenhuizen]] • [[Verlaat (plak)|Verlaat]] • [[Zuid-Scharwoude]]&lt;br&gt;'''Buorskippen:'''&lt;br&gt;[[Broekhorn]] • [[Draai (Nederlân)|Draai]] • [['t Kruis]] • [[Frik]] • [[Kabel (Dijk en Waard)|Kabel]] • [[Pannekeet]]&lt;br&gt;
|-
|colspan=&quot;3&quot;|{{Bewurklinks|Berjocht:GemeenteDijkenWaard}}
|}
&lt;noinclude&gt;[[Kategory:Berjocht: Navigaasje Gemeente Noard-Hollân|Dik en Waard]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lk4gbhudllh2ihum9acy0ydhftt15of</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berjocht:GemeenteGoaiske Marren</title>
    <ns>10</ns>
    <id>193578</id>
    <revision>
      <id>1238772</id>
      <timestamp>2026-08-19T08:49:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; margin:auto;&quot; width=&quot;100%&quot; ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|30px|border]] ! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#ccccff&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Goaiske Marren|Gemeente Goaiske Marren]] ! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of Gooise Meren.svg|30px|border]] |- | align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | '''Plakken:...&quot;</comment>
      <origin>1238772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="ekw2d9ftkqgxebfr6mr21118vdrk1aj" xml:space="preserve">{| id=&quot;toc&quot; style=&quot;font-size:90%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; margin:auto;&quot; width=&quot;100%&quot;
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of North Holland.svg|30px|border]]
! align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#ccccff&quot; width=&quot;100%&quot; | [[Goaiske Marren|Gemeente Goaiske Marren]]
! align=&quot;center&quot; width=&quot;2%&quot; | [[Ofbyld:Flag of Gooise Meren.svg|30px|border]]
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; colspan=&quot;3&quot; | '''Plakken:'''&lt;br&gt;[[Bussum]] • [[Muiden]] • [[Muiderberg]] • [[Naarden]]&lt;br&gt;'''Buorskippen:'''&lt;br&gt;[[Hakkelaarsbrug]] • [[Naarderbos]] • [[Crailo]]&lt;br&gt;
|-
|colspan=&quot;3&quot;|{{Bewurklinks|Berjocht:GemeenteGoaiskeMarren}}
|}
&lt;noinclude&gt;[[Kategory:Berjocht: Navigaasje Gemeente Noard-Hollân|Goaiske Marren]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ekw2d9ftkqgxebfr6mr21118vdrk1aj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lucienne Stassaert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193579</id>
    <revision>
      <id>1238777</id>
      <timestamp>2026-08-19T11:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rei Momo</username>
        <id>15121</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;'''Lucienne Stassaert''' ([[Antwerpen (stêd)|Antwerpen]], [[1936]] - Antwerpen [[2026]]) wie in belgyske dichteresse, essayiste en skilderesse dy't yn it Nederlânsk skreau, nettsjinsteande dat se fan hûs út Flaamsk spriek. Se wie ek oersetter en pianiste.  Lucienne Stassaert troude mei de byldhouwer Wybrand Ganzevoort (1930–2022), mei wa't se twa dochters krige: Régine Ganzevoort (1961), in fotograaf en filmmakker, en Anouk Ganzevoort (1963), in aktrise, sjongster en...&quot;</comment>
      <origin>1238777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4590" sha1="4iwsqpyohuybljzp21wn5zg75nwr1jh" xml:space="preserve">'''Lucienne Stassaert''' ([[Antwerpen (stêd)|Antwerpen]], [[1936]] - Antwerpen [[2026]]) wie in belgyske dichteresse, essayiste en skilderesse dy't yn it Nederlânsk skreau, nettsjinsteande dat se fan hûs út Flaamsk spriek. Se wie ek oersetter en pianiste.

Lucienne Stassaert troude mei de byldhouwer Wybrand Ganzevoort (1930–2022), mei wa't se twa dochters krige: Régine Ganzevoort (1961), in fotograaf en filmmakker, en Anouk Ganzevoort (1963), in aktrise, sjongster en keunstneresse.

== Har wurken&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=http://www.luciennestassaert.sitew.be/LETTERKUNDIGE.B.htm|titel=LUCIENNE STASSAERT - WEBSITE - LETTERKUNDIGE|bezochtdatum=2020-05-13|werk=LUCIENNE STASSAERT - WEBSITE|taal=nl |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200922143052/http://www.luciennestassaert.sitew.be/LETTERKUNDIGE.B.htm |archiefdatum=2020-09-22}}&lt;/ref&gt;==
* ''Verhalen van de jonkvrouw met de spade'' (1964)
* ''Camera Kraamkliniek'' (toneel, 1967)
* ''Fossiel'' (gedichten, 1969)
* ''De houtworm'' (twee verhalen, 1970)
* ''Het dagelijkse feest'' (gedichten, 1970)
* ''De fiets'' (toneel, 1971)
* ''De ladder'' (toneel, 1971)
* ''Een ander soort delinquent'' (toneel, 1972) ([[ANV-Visser Neerlandia-prijs]])
* ''Het stenenrijk'' (verhalen, 1973)
* ''In de klok van de machine tikt een mens'' (gedichten, 1973)
* ''De blauwe uniformen'' (toneel, 1974)
* ''Vergeten grens'' (gedichten, 1974)
* ''Reis vandaag niet naar Ankara'' (toneel, 1975)
* ''Best mogelijk'' (toneel, 1975)
* ''Een kleine zeeanemoon'' (1975)
* ''Elixir d'Anvers'' (gedichten, 1976)
* ''De sprekende gelijkenis'' (gedichten, 1978)
* ''Gedichten van de jonkvrouw met de spade'' (gedichten, 1978)
* ''Parfait amour'' (roman, 1979) ([[Arkprijs van het Vrije Woord]])
* ''Verzamelde gedichten'' (1980)
* ''Nachtglas'' (gedichten, 1981)
* ''Nacht in Ekely'' (1983)
* ''Het zomeruur'' (verhalen, 1984)
* ''Karen. Een ontmoeting in de ruimte'' (briefroman, 1985)
* ''Rui'' (gedichten, 1986)
* ''Driestromenland'' (1986) (Killa Kossa uitg. samen met [[Andreas Burnier]])
* ''Requiem'' (1987)
* ''Naar Emily'' (gedichten, 1992)
* ''Blind vuur'' (gedichten, 1995)
* ''Tussen water en wind'' (gedichten, 1998)
* ''De lichtvoetige amazone'' (2000)
* ''Bongobloesembloed'' (met [[Max Kazan]], 1966)
*''Mijn uren zijn met schaduw gehuwd'' (2000)
*''Afscheidsliedjes'' (2001)
*''Minne is wonderzoet in al haar stromen'' (2002)
*''Weerwerk'' (2002)
*''Als later dan nog bestaat'' (2003)
*''Zie de duisternis lekt uit de scheuren'' (2003)
*''In aanraking'' ([[bloemlezing]], 2004)
*''Goedemorgen middernacht'' (2005)
*''Het vlas komt in de blomme'' (2006)
*''In de laai van het vuur: Camille Claudel, een verhaal in verzen (gedichtenbundel,'' 2007)
*''Keerpunt'' (gedichtenbundel, 2009)
*''Drempeltijd'' (gedichtenbundel, 2011)
*''Nabloei'' (gedichtenbundel, 2013)
*''Souvenirs. Aantekeningen in de loop van de tijd'' (dagboekaantekeningen, 2014)
*''Bestaan is een zegen voor mij'' (vertaalde poëzie, 2015)
*''Zangvlucht'' (gedichtenbundel, 2016)
*Souvenirs II (dagboekaantekeningen, 2017)
*''Brief aan de geliefde omtrent de dood'' (vertaalde poëzie, 2018)
*''Souvenirs III'' (autobiografisch [[proza]], 2019)
*''Intermezzo'' (gedichtenbundel, 2019)
*''Souvenirs IV. Dagboek 2018-2020.'' (autobiografisch proza, 2021)
*''Nabeelden'' (poëzie, 2021)
*''Het lied van de Sint-Paulusstraat'' (poëzie – vertaald, 2022)

==Literêre priis==

* 1974: Poëzieprijs van het tijdschrift “[[De Vlaamse Gids]]” voor de dichtbundel ''‘Vergeten grens’&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://schrijversgewijs.be/schrijvers/stassaert-lucienne/|title=Stassaert, Lucienne|date=10 August 2026|website=schrijversgewijs.be}}&lt;/ref&gt;''
* 1975: [[ANV-Visser Neerlandiaprijs|ANV-Visser]] [[ANV-Visser Neerlandiaprijs|Neerlandiaprijs]] voor het toneelstuk ''‘Best mogelijk’''
* 1977: Poëzieprijs van de Vlaamse Poëziedagen Deurle voor de dichtbundel ''‘De sprekende gelijkenis’''
* 1980: [[Arkprijs van het Vrije Woord]] voor de roman ''‘Parfait Amour’''
* 1994: Prijs van de province Antwerpen (poëzie) voor de dichtbundel ''‘Naar Emily’''
* 2008: Dr. Ferdinand Snellaertprijs 2008 voor ‘''In de laai van het vuur’.''

== Keppeling om utens==

* Portret yn [http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/DVN/lemmata/data/Bijns,%20Anna Digitaal Frouljuleksikon]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* Ynlieding fan it Ingelstalige artikel, [[:fr:Lucienne Stassaert]]
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Stassaert, Lucienne}}
[[Kategory:Flaamsk ûnderwizer]]
[[Kategory:Flaamsk dichter]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1936]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 2026]]</text>
      <sha1>4iwsqpyohuybljzp21wn5zg75nwr1jh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>