Vicipéid gawiki https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Meán Speisialta Plé Úsáideoir Plé úsáideora Vicipéid Plé Vicipéide Íomhá Plé íomhá MediaWiki Plé MediaWiki Teimpléad Plé teimpléid Cabhair Plé cabhrach Catagóir Plé catagóire TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3505 1306468 1179589 2026-04-05T11:42:59Z Marcas.oduinn 33120 /* Tagairtí */ 1306468 wikitext text/x-wiki {{glanadh}} Scéal [[béaloideas|béaloidis]] de chuid [[Na Scéalta Miotaseolaíochta|Scéalta Miotaseolaíochta]] na hÉireann is ea é '''Oidheadh Chlainne Lir'''. Is iad [[Ler|Lear Shí Fionnachaidh]], Badhbh Dearg mac an Daghdha, Aobh agus [[Aoife]] na príomhcharachtair atá ann. [[Íomhá:Ler swans Millar.jpg|thumb|"Lir agus na healaí" le H.R. Millar (''Ler and the swans'' - 1905) ]] == An Scéal == Toghadh Badhbh Dearg mar rí ar na [[Tuatha Dé Danann]]. Ní raibh Lear sásta leis sin, ámh, agus chun é a shásamh, thug Badhbh ceann dá chuid iníonacha do Lear mar bhean chéile. Roghnaigh Lear an ceann is sine dóibh, Aobh. Rugadh ceathrar páistí d'Aobh: cúpla, Fiachra agus Conn, agus Aodh agus Fionnuala. Fuair Aobh bás tar éis tamaill agus goilleadh go mór ar Lear agus ar a chlann. Chun iad a leigheas, thug Badhbh iníon eile do Lear mar bhean chéile, an uair seo, Aoife. Bhí éad mór ar Aoife mar gheall ar an ngrá a bhí ag Lear agus a pháistí dá chéile. Shocraigh sí na páistí a mharú. I rith turais chuig teach Bhodhbh Dheirg, d'ordaigh sí a seirbhísigh na páistí a mharú ach dhiúltaigh siad. I dtreall, rinne sí féin iarracht iad a mharú ach ní raibh an misneach aici. Mar sin, d'athraigh sí ina n-ealaí iad. Ní foláir do na páistí trí chéad bliain a chaitheamh sa loch in aice le teach a n-athar, trí chéad bliain eile i [[Sruth na Maoile]] agus trí chéad bliain eile arís in [[Inis Gluaire]]. Nuair a chuala Bodhbh sin, chas sé Aoife ina deamhain aeir go síor mar phionós di. Tar éis naoi gcéad bliain, thug [[Mochaomhóg]] dídean dóibh. D'ordaigh sé gabha oilte slabhraí airgid a dhéanamh, chun na healaí a choinneáil le chéile go deo. Ach ba mhian le Deoch, iníon rí na Mumhan agus bean chéile rí Chonnacht, na healaí a bheith aici féin. D'iarr sí ar a fear céile an mhainistir a ionsaí, agus san ionsaí briseadh na slabhraí airgid. Ansin, athraíodh na healaí go seandaoine caite. Baisteadh iad roimh a mbás agus cuireadh iad le Fionnuala sa lár, Fiachra agus Conn ar a dá thaobh agus Aodh os a comhair. == Naisc sheachtracha == * [https://www.vanhamel.nl/codecs/Oidheadh_chloinne_Lir Oidheadh chloinne Lir] ar CODECS * [https://iso.ucc.ie/Oidhe-lir/Oidhe-lir-index.html Oidhe Chloinne Lir] ar ''Irish Sagas Online'' * [https://celt.ucc.ie/published/G300014/ The Fate of the C<nowiki>[h]</nowiki>ildren of Lir] ar [[Corpus of Electronic Texts]] == Tagairtí == {{reflist}} {{Scéalta miotaseolaíochta}} {{Aided}} [[Catagóir:Béaloideas na hÉireann]] [[Catagóir:Scéalta Miotaseolaíochta]] nhftv345zx9jih9fdeybe3h0effdc5v 0 5446 1306434 1262003 2026-04-04T17:33:11Z Conradder 34685 /* Tarluithe eile */ 1306434 wikitext text/x-wiki {{Aibreán}} Is é an '''4 Aibreán''' an 94ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 95ú lá i mbliain bhisigh. Tá 271 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[1538]] — [[Christopher Clavius]], réalteolaí agus matamaiticeoir Gearmánach (b. [[1612]]) * [[1851]] — [[James Campbell]], polaiteoir Éireannach (b. [[1931]]) * [[1881]] — [[Timothy O'Donovan]], polaiteoir Éireannach (b. [[1957]]) * [[1884]] — [[Isoroku Yamamoto]], Aimiréil Marshal na Seapáine (b. [[1943]]) * [[1893]] — [[Risteárd Mac Aoidh]], poblachtánach Éireannach (b. [[1920]]) * [[1896]] — [[Osmond Esmonde]], taidhleoir agus polaiteoir Éireannach (b. [[1936]]) * [[1920]] — [[Paddy Coad]], peileadóir agus bainisteoir Éireannach (b. [[1922]]) * [[1922]] — [[Elmer Bernstein]], cumadóir Meiriceánach (b.[[2004]]) * [[1922]] — [[Máire Mhac an tSaoi]], scríbhneoir, file, teangeolaí, agus scoláire, Éireannach (b. [[1921]]) * [[1928]] — [[Estelle Harris]], ban-aisteoir Meiriceánach (b. [[2022]]) * [[1928]] — [[Maya Angelou]], file agus údar Meiriceánach (b. [[2014]]) * [[1931]] — [[Joe Fox]], polaiteoir Éireannach (b. [[1981]]) * [[1939]] — [[Ernie Terrell]], dornálaí Meiriceánach (b. [[2014]]) * [[1948]] — [[Abdullah Öcalan]], polaiteoir agus bunaitheoir an PKK * [[1953]] — [[Sammy Wilson]], polaiteoir as Béal Feirste * [[1956]] — [[William J. Burns|William Joseph Burns]], taidhleoir Meiriceánach * [[1960]] — [[Hugo Weaving]], aisteoir Sasanach-Astrálach * [[1961]] — [[Ray Mercer]], dornálaí Meiriceánach * [[1963]] — [[Graham Norton]], fuirseoir, aisteoir agus láithreoir teilifíse * [[1964]] — [[David Cross]], fuirseoir Meiriceánach * [[1964]] — [[Drew Massey]], puipéadóir Meiriceánach * [[1965]] — [[Robert Downey, Jr.]], aisteoir * [[1979]] — [[Heath Ledger]], aisteoir (b.[[2008]]) * [[1984]] — [[Willie O'Dwyer]], iománaí Éireannach * [[1985]] — [[Dudi Sela]], imreoir leadóige * [[1986]] — [[Aiden McGeady]], imreoir sacair * [[1993]] — [[Aaron Mac Cuinneagáin]], iománaí Éireannach == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[1058]] — [[Pápa Stiofán IX]], pápa (r. [[1020]]) * [[1617]] — [[John Napier]], matamaiticeoir Albanach (r. [[1550]]) * [[1841]] — [[William Henry Harrison]], 9ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá (r.[[1773]]) * [[1907]] — [[Alasdair MacGilleBhàin]], focleolaí Albanach (r. [[1855]]) * [[1919]] — [[William Crookes]], ceimiceoir agus fisiceoir Briotanach (r. [[1832]]) * [[1925]] — [[Peter Yorke|Peter Christopher Yorke]], reibiliúnach Éireannach (r. [[1864]]) * [[1929]] — [[Séamas Ó Duibhir]], sagart agus gníomhaí ar son na Gaeilge san Astráil (r. [[1895]]) * [[1931]] — [[André Michelin]], innealtóir agus tionsclaí Francach (r .[[1853]]) * [[1963]] — [[Oskari Tokoi]], polaiteoir Fionlannach (r. [[1873]]) * [[1967]] — [[Seosamh Ó Tórna]], scríbhneoir Éireannach (r. [[1888]]) * [[1968]] — [[Martin Luther King]], gníomhaí agus ceannaire Meiriceánach (r.[[1929]]) * [[1983]] — [[Gloria Swanson]], ban-aisteoir Meiriceánach (r. [[1899]]) * [[2000]] — [[Tommaso Buscetta]], mafioso (r.[[1928]]) * [[2006]] — [[Denis Donaldson]], polaiteoir poblachtach agus brathadóir (r. [[1950]]) * [[2006]] — [[John de Courcy Ireland]], staraí agus [[scríbhneoir]] (r.[[1911]]) * [[2020]] — [[Bob Burke]], múinteoir Gaeilge Meiriceánach (r. [[1940]]) * [[2021]] — [[Robert Mundell]], eacnamaí Ceanadach (r. [[1932]]) == Tarluithe eile == * [[1814]] - D'éirigh [[Napoléon Bonaparte]] as impire go coinníollach * [[1841]] - Fuair [[Uachtarán na Stát Aontaithe]], [[William Henry Harrison]], bás le [[niúmóine]] i ndiaidh 31 lá in oifig. Bhí sé an chéad Uachtarán bás a fháil in oifig agus tá téarma is giorra aige. * [[1905]] - Mharaigh crith talún i [[Kangra]] in [[An India|India]] 370,000 duine. * [[1925]] - Bunaíodh an [[SS|Scuad Cosanta Pháirtí na Naitsithe nó ''SS'']] * [[1945]] - [[Dara Cogadh Domhanda]]: shaor [[An tArm Dearg]] [[An Ungáir]] * [[1949]] - Bunaíodh [[Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh]] (NATO). * [[1968]] - Feallmharaíodh ceannaire [[Cearta daonna|Cearta Sibhialta]] Mheiriceá [[Martin Luther King]] i [[Memphis, Tennessee|Memphis]], [[Tennessee]]. * [[1973]] - Tiomnaíodh na dhá túr san [[Ionad Trádála Domhanda]] go hoifigiúil * [[1975]] - Bunaíodh [[Microsoft]] mar chomhpháirtíocht idir [[Bill Gates]] agus [[Paul Allen]] * [[1979]] - Cuireadh chun [[Bás|báis]] iar-[[Príomh-Aire|PhríomhAire]] na [[An Phacastáin|Pacastáine]], [[Zulfikar Ali Bhutto]]. * [[2010]] - D'fhógair [[an Fhrainc]] a filleadh go rannpháirt in [[ECAT]] * [[2023]] - Rinneadh [[An Fhionlainn]] ina ball d'[[ECAT]] * [[2025]] - Sheas an Chuirt Bhunreachtúil [[An Chóiré Theas|na Cóiré Theas]] leis an táinseamh den uachtarán [[Yoon Suk Yeol]] <!-- idirvicí --> [[Catagóir:Dátaí|0404]] [[Catagóir:Míonna|Aibreán, 04]] hysj8ns1d9hh4aav8kw418c151r62m5 0 8121 1306428 975174 2026-04-04T15:51:53Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1306428 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Taiscéalaí, foghlaí mara agus polaiteoir [[Sasana]]ch a bhí i '''Sir Francis Drake''' (c. [[1540]] – [[28 Eanáir]], [[1596]]). B'eisean an chéad duine a sheol timpeall an domhain (fuair [[Ferdinand Magellan]] bás sular shroich sé a cheann scríbe deireanach). Ghlac Drake páirt sa troid cháiliúil i gcoinne [[Armáid na Spáinne]] sa bhliain [[1588]]. {{Siol-beath}} {{Síol-en}} {{DEFAULTSORT:Drake, Francis}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1540]] [[Catagóir:Básanna i 1596]] [[Catagóir:Básanna de bharr galair]] [[Catagóir:Daoine as Devon]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Mairnéalaigh]] [[Catagóir:Pearsanra míleata]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Taiscéalaithe Sasanacha]] cd0e3fi2yg6s15kthw0uj3mmecedqy6 1306429 1306428 2026-04-04T15:52:12Z Seachránaí 53315 1306429 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Taiscéalaí, foghlaí mara agus polaiteoir [[Sasana]]ch a bhí i '''Sir Francis Drake''' (c. [[1540]] – [[28 Eanáir]], [[1596]]). B'eisean an chéad duine a sheol timpeall an domhain (fuair [[Ferdinand Magellan]] bás sular shroich sé a cheann scríbe deireanach). Ghlac Drake páirt sa troid cháiliúil i gcoinne [[Armáid na Spáinne]] sa bhliain [[1588]]. {{Síol-beath}} {{Síol-en}} {{DEFAULTSORT:Drake, Francis}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1540]] [[Catagóir:Básanna i 1596]] [[Catagóir:Básanna de bharr galair]] [[Catagóir:Daoine as Devon]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Mairnéalaigh]] [[Catagóir:Pearsanra míleata]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Taiscéalaithe Sasanacha]] 67pdl6oj8pso1v9v2vz6p1h6n6rv5cz 1306430 1306429 2026-04-04T15:54:38Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1306430 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Taiscéalaí, foghlaí mara agus polaiteoir [[Sasana]]ch a bhí i '''Sir Francis Drake''' (c. [[1540]] – [[28 Eanáir]], [[1596]]). B'eisean an chéad duine a sheol timpeall an domhain (fuair [[Ferdinand Magellan]] bás sular shroich sé a cheann scríbe deireanach). Ghlac Drake páirt sa troid cháiliúil i gcoinne [[Armáid na Spáinne]] sa bhliain [[1588]]. {{Síol-beath}} {{Síol-en}} {{Síol-kw}} {{DEFAULTSORT:Drake, Francis}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1540]] [[Catagóir:Básanna i 1596]] [[Catagóir:Básanna de bharr galair]] [[Catagóir:Corn na Breataine]] [[Catagóir:Daoine as Devon]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Mairnéalaigh]] [[Catagóir:Pearsanra míleata]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Taiscéalaithe Sasanacha]] 9xqy94afddbqpocv8bvjd0avt40jxry 0 15882 1306444 1300661 2026-04-04T20:54:21Z Niegodzisie 38284 1306444 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is [[ceoltóir]] [[Sasanach]] é '''Steven Patrick Morrissey''' ('''Morrissey''' ar a dtugtar de ghnáth) a rugadh i nDavyhulme, [[Manchain]] ar an 22 [[Bealtaine]] [[1959]], mac le tuismitheoirí Éireannacha. Tháinig sé ar mbéal an phobail sna hochtóidí, nuair a bhí sé ina phríomhscríbhneoir agus amhránaí don ghrúpa [[rac malartach]] [[The Smiths]]. Bhí an-rath ar an ngrúpa i Sasana ach bhris siad suas i [[1987]] agus lean Morrissey ar aghaidh gan iad. Deirtear go rialta go raibh sé cheann de na daoine is tábhachtaí i bhforbairt an rac malartach ag an am seo. Is duine follasach é chomh maith agus bíonn a thuairimí conspóideach go minic maidir le cearta ainmhí agus ciníochas, i measc nithe eile. I 2008, sheol Morrissey a cheirnín ''Greatest Hits''. == Tús a shaoil == Rugadh agus tógadh Morrissey i [[Manchain]]. Is as [[Baile Átha Cliath]] iad a thuismitheoirí, Peter Morrissey agus Elizabeth Dwyer. Chuaigh siad ar imirce sular rugadh Steven i 1959. Nuair a bhí sé óg, thosaigh Morrissey ag éisteacht le hamhránaithe baineann cosúil le [[Dusty Springfield]], Sandie Shaw, Marianne Faithfull and Timi Yuro. Chomh maith leis sin, bhí suim aige i sraithscéal teilifíse 'kitchen sink', scannáin réalaíoch, an t-aisteoir [[James Dean]] agus na scríbhneoirí [[Oscar Wilde]] and Shelagh Delaney. Chomh maith leis sin, tharla na "Moors Murders" ag an tráth seo: ghoid, bhraith gnéasach agus mharaigh Ian Brady and Myra Hindley thriúr páistí agus beirt déagóirí ó Manchain idir mí Iúil 1963 agus Deireadh Fómhair 1965. Mar sin, tháinig tráma mhór ar an Morrissey óg ag an am seo toisc go raibh eagla air. Nuair a bhí sé ina dhéagóir, bhí sé láidir agus ní chuir na buachaillí dána Morrissey ar a thóin. É sin ráite, bhí uaigneas agus dúlagar air agus thug na dochtúirí leigheas speisialta dó. Lean sé caitheamh aimsire seo ar aghaidh i rith a shaoil faraor. D'fhreastail sé St. Mary's Secondary Modern School agus Stretford Technical School, agus fuair sé torthaí de na trí "O-Levels" (Béarla Litríocht san áireamh). Ina dhiaidh sin, d'oibrigh sé le Oifig na gCoimisinéirí Ioncaim ar feadh tamall ach ní aontaítear leis an post seo leis agus chuaigh sé ar an "dole". Dúirt Morrissey le déanaí go raibh dada aige le linn a óige ach popcheoil: bhí sé fite fuaite leis. Scríobhadh sé litreacha chuig na irisí ceoil (NME, Melody Maker agus araile) go rialta agus labhair sé a intinn i gcónaí. Chuaigh sé chuig na ceolchoirmeacha freisin, T-Rex ag an gcéad dul síos i 1972. == Dioscliosta == * ''Viva Hate'' (1988) * ''Bona Drag'' (1990) * ''Kill Uncle'' (1991) * ''Your Arsenal'' (1992) * ''Beethoven Was Deaf'' (1993) * ''Vauxhall and I'' (1994) * ''Southpaw Grammar'' (1995) * ''World of Morrissey'' (1995) * ''Maladjusted'' (1997) * ''The Best of Morrissey - Suedehead'' (1997) * ''My Early Burglary Years'' (1998) * ''The CD Singles '88-91''' (2000) * ''The CD Singles '91-95''' (2000) * ''¡The Best Of!'' (2001) * ''You Are the Quarry'' (2004) * ''Live at Earls Courts'' (2005) * ''Ringleader of the Tormentors'' (2006) * ''Greatest Hits'' (2008) * ''Years of Refusal'' (2009) * ''Swords'' (2009) * ''The Very Best of Morrissey'' (2011) * ''World Peace Is None of Your Business'' (2014) * ''Low in High School'' (2017) * ''This is Morrissey'' (2018) * ''California Son'' (2019) * ''I Am Not A Dog On A Chain'' (2020) * ''Make-up Is a Lie'' (2026) == Leabharliosta == * ''Autobiography'' (2013) * ''List of the Lost'' (2015) == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síolta ceol}} {{DEFAULTSORT:Morrissey}} [[Catagóir:Ceoltóirí Sasanacha]] [[Catagóir:Daoine as Manchain]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1959]] [[Catagóir:Pobal Éireannach na Breataine]] [[Catagóir:Daoine beo]] jj98yfqmycu1k3ljfwpjys94ej38744 0 19130 1306459 1258769 2026-04-05T09:32:58Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306459 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} [[Íomhá:Council of Four Versailles.jpg|mion|clé|Príomh-Aire [[Lloyd George]] na Ríochta Aontaithe, Príomh-Aire [[Vittorio Emanuele Orlando]] na hIodáile, Príomh-Aire [[Georges Clemenceau]] na Fraince agus Uachtarán [[Woodrow Wilson]] na Stát Aontaithe.]] Conradh síochána idirnáisiúnta ba ea '''Conradh Versailles''', a chuir deireadh leis an g[[An Chéad Chogadh Domhanda|Céad Cogadh Domhanda]] idir na Comhghuaillithe agus [[an Ghearmáin]]. [[File:The signing of the peace treaty of Versailles.webm|mion|clé|thumbtime=5|físeán]]Síníodh é ar an [[28 Meitheamh]] [[1919]] i b[[Pálás Versailles]] i b[[Páras]] na [[an Fhrainc|Fraince]], cothrom cúig bliana ón lá a d'fheallmharaíodh [[Ard-diúc Franz Ferdinand na hOstaire]], ceann de na heachtraí ba mhó a chuir tús leis. Cé gur chuir an sos cogaidh (a bhí sínithe ar an [[11 Samhain]] [[1918]]) stad leis an troid féin, lean an idirbheartaíocht ar aghaidh ar feadh sé mhí ag Comhdháil Síochána Pháras sular ghlacadh leis. [[Íomhá:Map Europe 1923-en.svg|mion|clé|Teorainneacha nuaː rinneadh an Ghearmáin féin níos lú]] == Coinníollacha == Gearradh coinníollacha diana ar an n[[An Ghearmáin|Gearmáin]], éilimh mhíréasúnta, a bhain dá sealúchas tíre agus dá críochtheorainneacha.<ref>{{Lua idirlín|url=http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf|teideal=10 mBliana na gCuimhneachán|údar=An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|dáta=2016}}</ref> • D’admhaigh an Ghearmáin gurbh iadsan ba ciontaí as an Chéad Chogadh Domhanda.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.history.com/topics/world-war-i/treaty-of-versailles-1|teideal=Treaty of Versailles|údar=History com Editors|language=en|work=HISTORY|dátarochtana=2021-06-28}}</ref> • Bhí ar an Ghearmáin cúiteamh cogaidh a íoc chuig tíortha eile, buaiteoirí an Chogaidh; d'éiligh siad 132 bhilliún marg [[Ór|óir]] (Reichsmark ag an am), suim ollmhór agus neamhréalaíoch amach is amach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.history.com/topics/world-war-i/treaty-of-versailles-1|teideal=Treaty of Versailles|údar=History com Editors|language=en|work=HISTORY|dátarochtana=2021-06-28}}</ref> Ní raibh na hacmhainní ag an Ghearmáin ar chor ar bith chun freastal ar an éileamh. • Rinneadh an Ghearmáin féin níos lú.<ref>{{Lua idirlín|url=https://itunesu-assets.itunes.apple.com/itunes-assets/CobaltPublic5/v4/e3/6e/36/e36e3655-2c0f-3e4e-d8a8-1db3f5f1ab17/310-6154328676385989101-F_s_an_Fhaisisteachais.pdf|teideal=Fás an Fhaisisteachais|údar=Coláiste Oirial|dátarochtana=2021|archivedate=2021-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210628225347/https://itunesu-assets.itunes.apple.com/itunes-assets/CobaltPublic5/v4/e3/6e/36/e36e3655-2c0f-3e4e-d8a8-1db3f5f1ab17/310-6154328676385989101-F_s_an_Fhaisisteachais.pdf}}</ref> • Ní bheadh aon [[Aerfhórsa|aerfhórsa]] ag an Ghearmáin agus ní bheadh ach [[Fórsaí armtha|arm]] / [[Cabhlach cogaidh|cabhlach]] beag acu. == Fadhbanna == [[Íomhá:Treaty of Versailles Reparations -- Let's see you collect.png|mion|clé|Suim ollmhór agus neamhréalaíoch amach is amach. Sgicphictiúr ó SAM sa bhliain 1921]] === An Rúís === Cé gur chuidigh [[an Rúis]] leis na comhghuaillithe [[an Chéad Chogadh Domhanda]] a bhaint, níor tugadh cuireadh dá gceannairí bheith páirteach i gComhdháil Síochána Pháras a shocraigh ceisteanna na hEorpa le Conradh Versailles.<ref>[https://web.archive.org/web/20200604182555/https://www.stmarys-belfast.ac.uk/aisaonad/comhaid/An_Cogadh_Fuar.pdf An Cogadh Fuar], St Mary's, [[Béal Feirste]]</ref> Mar sin, níor ligeadh do [[An tAontas Sóivéadach|APSS]] bheith páirteach i g[[Conradh na Náisiún]] (roimh 1934). === Iodáil === Níor tugadh mórán aird ar an Iodáil. === Éire === Níor ligeadh Rialtas Sealadach na hÉireann isteach sa Chomhdháil. === Conradh na Náisiún === Bunaíodh [[Conradh na Náisiún]] ach ní raibh an Conradh éifeachtach ach ar éigean.[[Íomhá:19181225 League of Nations - promotion - The New York Times.jpg|mion|Fograíocht sa [[The New York Times|New York Times]], 1918]] === Dí-armáil uilechoitinn === Ag comhdháil síochána Pháras agus na comhghuaillithe ag socrú Chonradh Versailles i 1919 shocraigh siad go dí-armálfaí gach tír. In ainneoin na socruithe seo ba í an Ghearmáin an t-aon tír amháin a chomhlíon an téarma seo den chonradh. == Na Naitsithe == Bhí gá le Conradh Versailles, a raibh fuath ag na Gearmánaigh air, a chealú ar fad. Bhain [[Adolf Hitler|Hitler]] agus na [[Naitsíochas|Naitsithe]] tairbhe i gcónaí as an fhuath a bhí ag muintir na Gearmáine ar an Chonradh. Cháin [[bolscaireacht]] na Naitsithe an Conradh agus gheall Hitler é a fhreaschur (.i. deireadh a chur leis) nuair a bheadh an chumhacht sa Ghearmáin aige.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.stmarys-belfast.ac.uk/aisaonad/comhaid/Hitler.pdf|teideal=An Ghearmáin Naitsíoch|údar=StMarys-belfast.ac.uk|dátarochtana=2021}}</ref> Ba mhian le Hitler na téarmaí míleata i gConradh Versailles, a chuir teorainn le harm na Gearmáine, a chur ar ceal. [[Íomhá:19181215 Woodrow Wilson Sees Enduring Peace Only In A League of Nations - The New York Times.jpg|mion|Nollaig 1918]] Ghnóthaigh na geallúintí seo cuid mhór tacaíochta do Hitler agus do na Naitsithe. Mar shampla, sliocht as an Chlár 25 Pointe na Naitsithe<blockquote>"Éilímid go mbeidh na Gearmánaigh uilig aontaithe i nGearmáin Mhór amháin a bheidh bunaithe ar an cheart ar fhéintreorú náisiúnta. Éilímid comhionannas do mhuintir na Gearmáine agus iad ag plé le náisiúin eile agus deireadh a chur le conarthaí síochána Versailles agus Saint Germain. Éilímid talamh agus críocha (coilíneachtaí) lenár ndaoine a chothú agus a lonnú iontu."<ref name=":0" /></blockquote>Agus shampla eile, Hitler ag scríobh faoi thionchar Chonradh Versailles ar mhuintir na Gearmáine ina leabhar Mein Kampf.ː<blockquote>'Tá an Conradh greanta agus dóite isteach in intinn agus i gcroí mhuintir na Gearmáine. Mothóidh 60 milliún duine lasracha na feirge agus na náire ina n-anam. Ansin scairtfidh na daoine as béal a chéile: “Beidh airm againn in athuair”.'<ref name=":0" /></blockquote>Fiú amháin i bhFeabhra 1933 bhí Hitler ag insint don arm go mbeadh deireadh le Conradh Versailles agus go mbeadh atharmáil mar phríomhthosaíocht acu.<ref name=":0" /> Ach ag an am céanna, sa bhliain 1933, d’ordaigh Hitler do thoscairí na Gearmáine a áitiú ar na tíortha eile a bhí i láthair gur chóir dóibh eiseamláir na Gearmáine a leanúint agus dí-armáil a dhéanamh. Nuair a dhiúltaigh an Fhrainc glacadh leis seo tharraing Hitler an Ghearmáin amach as an chomhdháil agus as [[Conradh na Náisiún]] chomh maith.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.wdl.org/en/item/11592/|teideal=Disarmament Conference, Geneva, 1933|dáta=1933|language=en|work=www.wdl.org|dátarochtana=2021-06-28|archivedate=2021-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210324184128/https://www.wdl.org/en/item/11592/}}</ref> In Eanáir 1935 bhí pobalbhreith ann lena shocrú cé a bhí chun an t[[An tSáir|Sáir]] (ceantar sa Ghearmáin a baineadh díobh i ndiaidh Chonradh Versailles) a reáchtáil. Ba é seo an chéad bhua suntasach ina pholasaí eachtrach ag Hitler mar vótáil 90% de na daoine i bhfabhar dul ar ais faoi smacht na Gearmáine.<ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Conradh na Náisiún]] == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Conradh Versailles]] p9zi5gty4zsvtmsv34c7aa31vufuqrg 0 24814 1306462 1203664 2026-04-05T10:39:31Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306462 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Raunkiaer.jpg|thumb|Crann aosta]] Is éard atá i gceist le '''crann''' ná fás mór ard a bhfuil stoc is géaga is duilleoga air,<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.teanglann.ie/en/fb/crann|teideal=An Foclóir Beag: crann|language=en|work=www.teanglann.ie|dátarochtana=2024-03-14}}</ref> nó planda mór ilbhliantúil le gas amháin adhmadach féiniompartha a dtugtar an stoc nó an chabhail air.<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2022|title=Fréamh an Eolais|volume=Coiscéim}}</ref> === Tréithe === Fásann crann go hairde mhaith roimh chraobhadh amach chun an fhleasc dhuilleogach a dhéanamh. Cruthanna ilghnéitheacha ann, ó fhoirmeacha caola colúnacha go dtí foirmeacha a spréann i bhfad amach, agus is féidir le crann a bheith duillsilteach nó síorghlas. * [[Planda duillsilteach|Duillsilteach]]. Titeann na duilleoga ó na crainn duillsilteacha san [[Fómhar|fhómhar]] de ghnáth. Bíonn duilleoga leathan le dath murtallach ar na gcrainn duillsilteacha. * [[Planda síorghlas|Síorghlas]]. Fanann na duilleoga ar na gcrainn buaircíneacha (crann [[Planda síorghlas|síorghlas]]). Bíonn duilleoga caol ar nós dealga le dath galbánach ar na gcrainn buaircíneacha. Is as an tamhan a fhásann na craobhacha. Bíonn an tamhan clúdaithe le [[coirt]]. Gach bliain, méadaíonn an tamhan. Fásann coirt nua air agus bíonn gach coirt níos leithne ná an ceann roimhe. Bíonn na coirteacha seo ar nós fáinní sa tamhan. Glaoitear garrán nó coilleog ar áit in a bhfuil líon beag crainn ag fás ann. Má tá na céadta crann ann, glaoitear coill air. Má tá an coill ollmhór, glaoitear foraois ar na gcrainn sin. Glaoitear buinneán, failleagán nó fásán ar chrann óg. Is féidir crainn a aicmiú ar go leor bealaí, mar shampla * [[Déchotailéadón|Déchotailéadóin]]. I gcrainn dhéchotailéadónacha is ghimnispeirmeacha, fásann an crann in airde trí shíneadh na mbuinneán, agus timpeall trí chisil breise inrnheánacha fíochán a fhás. * [[Monocotylidae|Monacotailéadóin]]. I gcrainn mhonacotailéadónacha, baineann siad a dtimpeall iomlán amach mar shíolphlandaí, agus ina dhiaidh sin fásann in airde amháin. * Tá grúpaí eile ann, cosúil leis na raithní craobhacha a dhéanann foirmeacha crannúla.<ref name=":0" /> === Éiceolaíocht === Tá tábhachtach thar na bearta ag baint le crainn. Gan iad ní bheadh formhór na nithe beo ar domhan in ann maireachtáil in aon chor. Cuidíonn crainn le [[creimeadh]] a sheachaint nó a mhaolú. Súnn crainn agus plandaí dé-ocsaíd [[Carbón|charbóin]] isteach agus scaoileann siad [[ocsaigin]] amach. Murach crainn, ní bheadh a dhóthain ocsaigin ar fáil do na nithe eile atá beo. Cónaíonn ainmhithe i gcrainn nó i scáth crainn. Tógann [[éan]]laithe neadacha i gcraobhacha. Cónaíonn [[iora|ioraí]] i bpoill i dtamhain na gcrann. === Úsáid === [[Íomhá:Spar_naalden.jpg|thumb|Duilleoga bhuaircíneacha]] [[Íomhá:Esdoorn-bladeren.jpg|thumb|Duilleoga ar chrann duillsilteach]] Itear baill éagsúla an chrainn. Itheann daoine agus ainmhithe eile [[toradh|torthaí]] na gcrann amhail úlla, oráistí, bananaí agus araile. Itear [[cnó]]nna freisin. Itheann [[Feithid|feithidí]] agus [[Ainmhí|ainmhithe]] na duilleoga. Baintear feidhm as chrainn mar ábhar tógála. Déanann éanlaithe a neadacha le duilleoga agus géaga bídeacha. Leagann agus gearrann daoine crainn chun troscáin a dhéanamh. Gearrtar na crainn agus glaoitear [[adhmad]] ar an ábhar crua a fhaightear ón gcrann. Níl teorainn leis na mbealaí ar féidir feidhm a bhaint as adhmad. == Crainn in Éirinn == Déantar cur síos cuimsitheach sa leabhar [https://crainnagustoir.ie/wp/ Crainn agus Toir]{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }},<ref>{{Lua idirlín|url=https://crainnagustoir.ie/wp/|teideal=Crainn agus Toir|údar=Máirín Uí Chonchubhair|dáta=2024|language=ga-IE|work=Crainn Agus Toir|dátarochtana=2024-03-14}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> le Máirín Uí Chonchubhair, ar chrainn na hÉireann: a dtábhacht miotaseolaíochta agus topagrafaíochta, litríochta, míochaine agus béaloidis; a dtábhacht mar shiombail an dúchais agus a ról i bhforbairt na mainistreacha agus na n-eastát tar éis teacht na Normannach i leith.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Crainn agus Toir: cránaí leabhair a mbeidh an-tóir uirthi|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/0314/1437836-crann-agus-toir-cranai-leabhair-a-mbeidh-an-toir-uirthi/|date=2024-03-14|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ / Ciarán Lenoach}}</ref> == Féach freisin == * [[Eadhadh|crann creathach]] * [[crann Iúdáis]] * [[Crann na nDéithe|crann neimhe]] * [[crannlann]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Crainn| ]] [[Catagóir:Plandaí]] [[Catagóir:Foraoiseacht]] mo3mq4f974n33sybad8s1lh80wtk7e9 0 29470 1306455 1286460 2026-04-05T07:45:32Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306455 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Tá '''Colm Mac Séalaigh''' ar dhuine de bhunaitheoirí an racghrúpa ''[[Na Fíréin]]''. Mar bhall de Na Fíréin, d’fhág Mac Séalaigh lorg buan ar cheol na tíre seo, leis an albam ceannródaíoch ''Sin Mar A Bhíonn'', a eisíodh sa bhliain 1986, leis na hamhráin iomráiteacha ‘Tír na nÓg’, ‘Dífhostaithe’ agus ‘Deireadh na Seachtaine’. 2Agus níor stop sé den chumadóireacht chumasach riamh. Do gach ré nua, cruthaíonn sé saothar oilte machnamhach."<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/cultur/ceol/ta-colm-mac-sealaigh-ar-dhuine-de-na-liriceoiri-is-fearr-in-eirinn/|teideal='Tá Colm Mac Séalaigh ar dhuine de na liriceoirí is fearr in Éirinn'|údar=Seán Ó Dubhchon|dáta=2023-03-28|language=ga-IE|dátarochtana=2023-04-02}}</ref> == Gairm == Rugadh agus tógadh Mac Séalaigh i m[[Baile Átha Cliath]], áit ar chaith sé roinnt mhaith blianta ag obair mar mhúinteoir i g[[Coláiste Eoin]], scoil [[Gaelscoil|lán-Ghaelach]] i [[Stigh Lorgan]] i ndeisceart na cathrach.<ref name=":0" /> Tá Mac Séalaigh, ag cumadh amhrán óna [[1970idí|seachtóidí]] i leith. In éineacht lena leathbhádóir ceoil Gearóid Ó Murchú, cumadóir eile, bhí sé im’ bhall de na bannaí Tŷ Bach agus Na Fíréin agus chomh maith leis sin bhí sé i mo bhall d’Éinniú, banna a bhunaigh Seán Ó hÉanaigh. Chum sé amhráin d’albaim na mbannaí sin - Téanam Ort (1974) le Tŷ Bach, Sin Mar a Bhíonn (1986) & Beagáinín Níos Fearr (1991) le Na Fíréin, agus Éinniú (1993) – agus focail an amhráin Tír na nÓg in éineacht le Gearóid a eisíodh den chéad uair mar cheirnín singil (1975). D'eisigh Mac Séalaigh a chéad albam aonair, ''Aon Scéal?'' sa bhliain 2014.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.spailpin.com/en/home/news?start=10|teideal=News - An Spailpín Fánach|work=www.spailpin.com|dátarochtana=2023-04-02}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sa bhliain 2022, d'eisigh Mac Séalaigh, an t-albam ‘''1967''’ an dara halbam aonair uaidh. Amhráin nuachumtha, chomhaimseartha is mó atá ar na halbaim seo. Roghnaíodh amhráin dá chuid sé huaire do bhabhta ceannais Chomórtas Amhrán RTÉ Raidió na Gaeltachta, Réalta, i 1995, 1996, 1999, 2000, 2001 agus 2002. == Saothar == Tá cúpla snáithe a ritheann trí shaothar Mhic Séalaigh: súil ar an saol agus an tsochaí ina bhfuilimid, scéalaíocht iontach sna hamhráin agus blas úr comhaimseartha ina chuid ceoil.<ref name=":0" /> ==== Tŷ Bach ==== * 1974 - ''Téanam Ort''. Fadcheirnín (Outlet Records) * 1975 - 'Tír na nÓg’ / ‘Scioból’. Ceirnín singil (Outlet Records) ==== Na Fíréin ==== * 1986 - ''Sin mar a Bhíonn''. Fadcheirnín agus caiséad (Gael Linn) ** ‘Deireadh na Seachtaine’ / ‘Dúnta i nGrá’. Ceirnín singil (Gael Linn) ** ‘Sin mar a Bhíonn’ / Tóg Mé’. Ceirnín singil (Gael Linn) * 1990 - ''Beagáinín Níos Fearr''. Albam ar chaiséad (Gealt) * 1991 - ''Na Fíréin''. Dlúthdhiosca (Gael Linn) === ''1967'' === Tháinig an t-albam amach in 2022.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.spailpin.com/ga/dearbhain-feirini-teanga-cultur/ceol-speisiuil/1967-amhrain-chomhaimseartha-le-colm-mac-sealaigh-cd-detail|teideal=Ceol Spéisiúil: 1967. Amhráin chomhaimseartha le Colm Mac Séalaigh. CD|work=www.spailpin.com|dátarochtana=2023-04-02|archivedate=2023-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230402211834/https://www.spailpin.com/ga/dearbhain-feirini-teanga-cultur/ceol-speisiuil/1967-amhrain-chomhaimseartha-le-colm-mac-sealaigh-cd-detail}}</ref> Tugann an teideal ''1967'' le fios go bhfuil blas an uaignis nó súil siar i gceist leis na hamhráin seo. Is cinnte go bhfuil scéalta ó bhlianta a chuaigh thart á n-insint in amhráin ar nós ‘1967’, ‘1969’ agus ‘Céilí As Inse Chór’. Na hamhráin 1967 / 1969 / Cailín as Inse Chór / Níl Aon Fháilte Romham / Na Coisithe / Siúil a Rúin / Saibhir Daibhir / Go n-Éirí an t-Ádh Leat / An Fear Dorcha / Seanchóta / Airgead / Níor Mhiste Liom / Thíos ar mo Ghlúin Gach amhrán le Colm Mac Séalaigh seachas focail ‘Na Coisithe’, dán le [[Liam S. Gógáin]]. Ceoltóirí: Colm Mac Séalaigh - príomhghuth, maindilín, orgán béil. == Tagairtí == {{Reflist}} == Nótaí == * Meek, Bill (1974), ‘New Outlets’, Folk Scene, ''The Irish Times'', 10 Meán Fómhair. * Butler, Tony (1974), ‘Pop goes the Irish’, Town Talk, ''The Evening Herald'', 4 Deireadh Fómhair. * Prendergast Mark J (1987), ''Irish rock roots personalities directions'', The O’Brien Press. * Ní Chéileachair, Sorcha (2004), 'Áiséirí na bhFíréan', ''Foinse'', Meán Fómhair. * Ó Báille Ruaidhrí (1985), 'Éistimis leis Na Fíréin', ''Anois'', 26 Bealtaine. * Ó Báille, Ruaidhrí (1986), 'Seo mar atá! LP Fíréanta do na cairteacha?', ''Anois'', 14 Meán Fómhair. * Ó Báille, Ruaidhrí (1991), 'Sin mar a bhí?', ''Anois'', 1-2 Meitheamh. * Ó Snodaigh, Colm (1992), ‘Ceol Nuachumtha, Nua-aimseartha agus an Teanga’, ''An tUltach'', Nollaig, 25-33. * ''Anois'', 14 Meán Fómhair, 1986. {{DEFAULTSORT:Sealaigh, Colm Mac}} [[Catagóir:Ceoltóirí Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Gníomhaithe Gaeilge]] [[Catagóir:Amhránaithe Gaeilge]] f43dj14fwirjjurm3k0b1p7v2odx22h 0 34241 1306449 1274847 2026-04-04T23:13:55Z TGcoa 21229 /* Eagraíocht */ 1306449 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Foirgneamh}} [[Íomhá:Dublin metro north.PNG|mion|An plean mar a bhí sa bhliain 2008|310x310px]] [[Íomhá:Poster – Save the Markiewicz Pool (improved).jpg|mion|316x316px|Leagfaí an linn snámha Markievicz: agóid in 2019]] [[Íomhá:Dart+ Map Dublin.jpg|mion|311x311px|[[DART]] agus [[Luas (tram)|LUAS]] in 2023, agus an plean DART+ agus MetroLink]] Seirbhís iarnróid uirbigh thuaidh-theas í '''MetroLink''' Átha Cliath, an tionscadal infheistíochta iompair phoiblí is mó riamh i stair an Stáit.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://gov.ie/ga/an-roinn-iompair/preaseisiuinti/nua-sh%C3%A9alannach-ainmnithe-mar-sti%C3%BArth%C3%B3ir-tionscadail-ar-metrolink-tar-%C3%A9is-cuardach-domhanda/|teideal=Nua-Shéalannach ainmnithe mar Stiúrthóir Tionscadail ar MetroLink tar éis Cuardach Domhanda|language=en|work=gov.ie|dátarochtana=2025-07-22}}</ref> Rithfear an [[meitreo]] idir [[Sord]] agus lár na cathrach córas a cheanglóidh príomhchinn sprice, lena n-áirítear [[Aerfort Bhaile Átha Cliath]],<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.nationaltransport.ie/wp-content/uploads/2018/12/An_Dreachtphlean_Comhthaite_Forfheidhmithe_2019-2024_final.pdf|teideal=An Dreachtphlean Comhtháite Forfheidhmithe 2019-2024|údar=nationaltransport.ie|dáta=2018|dátarochtana=2025}}</ref> b'fhéidir. ==Stair an tionscadail== Bhí tionscadal meitreo a cheanglódh Sord agus Lár Bhaile Átha Cliath á mholadh agus á phlé leis na blianta.<ref name=":0" /> * Moladh gur theastaigh córas Meitreo do Bhaile Átha Cliath den chéad uair sa straitéis Clár Oibre le haghaidh Athrú a foilsíodh sa bhliain 2000 agus a bhí le bheith i bhfeidhm faoi 2010. * Rinneadh togra mionsonraithe a fhorbairt do scéim ag dul ó Fhaiche Stiabhna go Sord agus cheadaigh an Bord Pleanála an scéim seo i 2010. Tugadh cead pleanála do líne an Mheitreo Thuaidh i 2011.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.oireachtas.ie/ga/press-centre/press-releases/20230704-tugann-an-coiste-um-chuntais-phoibli-ccp-rabhadh-go-gcaithfear-a-chinntiu-nach-mbeidh-costas-thionscadal-beartaithe-metrolink-bhaile-atha-cliath-nios-mo-na-9-5bn|teideal=Tugann an Coiste um Chuntais Phoiblí (CCP) rabhadh go gcaithfear a chinntiú nach mbeidh costas thionscadal beartaithe Metrolink Bhaile Átha Cliath níos mó ná €9.5bn – 4 Iúil 2023, 12:00 – Tithe an Oireachtais|údar=Tithe an Oireachtais|dáta=2023-07-04|language=ga|work=www.oireachtas.ie|dátarochtana=2025-07-22}}</ref> De bharr an [[Géarchéim bhaincéireachta na hÉireann, 2008|chúlú eacnamaíochta suntasach a tharla in Éirinn sna 2000idí]], bheartaigh an Rialtas an tionscadal a chur siar. * D’fhógair an tÚdarás Náisiúnta Iompair tionscadal nua an Mheitreo Thuaidh i mí Mheán Fómhair 2015. D'fhoilsigh an tÚdarás Tuarascáil Staidéir ar Fhine Ghall/Baile Átha Cliath Thuaidh, a rinneadh measúnú ar bhuanna meitreo mar réiteach i gcomparáid le réitigh mhalartacha eile a bhí aitheanta. Thángthas ar an tuairim gurbh é meitreo an réiteach is oiriúnaí chun riachtanais iompar poiblí don chonair Sord – Aerfort – Lár a chomhlíonadh. Ina dhiaidh sin, thug an moladh sin eolas don Straitéis Iompair do Mhórcheantar Bhaile Átha Cliath 2016-2035, straitéis ina raibh an cuspóir leis an Líne Ghlas a uasghrádú chuig caighdeán meitreo chomh maith. Cuireadh an dá thionscadal seo le chéile mar MetroLink ina dhiaidh sin. Leagadh síos an bhliain 2027 mar dháta deiridh pleanáilte.<ref name=":0" /> * Tionscadail iompair ba ea é a bhí sa Phlean Forbartha Náisiúnta 2021-2030 agus i Straitéis Iompair do Mhórcheantar Bhaile Átha Cliath, 2016-2035 de chuid [[an tÚdarás Náisiúnta Iompair|an Údaráis Náisiúnta Iompair]] (ÚNI).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nationaltransport.ie/ga/|teideal=An tÚdarás Náisiúnta Iompair|dáta=2025-06-10|language=ga-IE|work=National Transport|dátarochtana=2025-07-22}}</ref> == Pleananna == B'fhéidir go ngabhfaidh MetroLink trí thollán faoi [[Aerfort Bhaile Átha Cliath]] agus ón taobh ó thuaidh de [[Baile Munna|Bhaile Munna]] go dtí lár na cathrach. Beidh cuid mhaith den bhealach faoi thalamh, lena n-áirítear san áit a rachaidh sé faoi cheantar tábhachtach an láir agus Aerfort Bhaile Átha Cliath. Críochnóidh an chuid faoi thalamh i ndeisceart na cathrach, áit a gceanglóidh an meitreo leis an Luas agus a rithfidh sé ar aghaidh ó dheas ar Líne Ghlas an Luas atá ann cheana. <ref name=":0" /> Freastalóidh MetroLink ar líon mór ceann scríbe suntasach eile, lena n-áirítear [[Baile Munna]], [[Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath]] agus [[Ospidéal an Mater Misercordiae|Ospidéal an Mater]]. Idirmhalartóidh MetroLink le seirbhísí iarnróid agus bus eile cóngarach do Gharraithe na Lus, [[Sráid Uí Chonaill]], Sráid na Teamhrach agus [[Faiche Stiabhna]]. Déanfar Líne Ghlas an Luas a uasghrádú go dtí caighdeán meitreo mar chuid den tionscadal,<ref name=":0" /> b'fhéidir. Beidh 25/26 stáisiún san iomlán ann (lena n-áirítear 15 stáisiún nua), 3,000 spás Páirceála agus Taistil sa bhreis, agus turas thart ar 50 nóiméad ó Sord go hÁth an Ghainimh. Leagfaí an linn snámha Markievicz agus go leor eile chun bealach a dhéanamh don tionscal. Ach tá go leor go daingean ina choinne. === Eagraíocht === Is é [[Bonneagar Iompair Éireann]] an “Ghníomhaireacht Urraíochta” do MetroLink Átha Cliath. Is í an Ghníomhaireacht Urraíochta an príomhchomhlacht atá freagrach as an tionscadal a ullmhú, a bhainistiú agus a sheachadadh. Is é [[an tÚdarás Náisiúnta Iompair]] an tÚdarás Formheasa “ó lá go lá” do [[Meitreo Bhaile Átha Cliath|MetroLink]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://gov.ie/ga/an-roinn-iompair/preaseisiuinti/nua-sh%C3%A9alannach-ainmnithe-mar-sti%C3%BArth%C3%B3ir-tionscadail-ar-metrolink-tar-%C3%A9is-cuardach-domhanda/|teideal=Nua-Shéalannach ainmnithe mar Stiúrthóir Tionscadail ar MetroLink tar éis Cuardach Domhanda|language=en|work=gov.ie|dátarochtana=2025-07-22}}</ref> == Buntáistí agus costas == Freastalóidh an tionscadal MetroLink ar fhás an daonra atá ann agus atáthar á thuar taobh leis an gconair ó Shord/Aerfort Bhaile Átha Cliath go Lár na Cathrach. De réir [[Daonáireamh na hÉireann 2016|Daonáireamh 2016]], ba é Fine Gall an réigiún is mó fás in Éirinn; tháinig méadú 8% ar an daonra, i ndiaidh méadú 14% sa tréimhse idir an dá dhaonáireamh roimhe sin.<ref name=":0" /> Ní a fhios fós (in 2025) cén costas deiridh a bheas ar an iarnród faoi thalamh. Mheas an Roinn, in Aibreán 2023, gurb é €9.5 billiún an costas ba dhóchúla a bheadh ar thógáil an chórais MetroLink, agus chuimsigh an réimse costas caipitil inchreidte costais a bhí idir €7.16 billiún agus €12.25 billiún, cé go bhfágfadh roinnt meastachán ar an tionscadal an costas chomh hard le €21.5 billiún. Chomh maith leis na buntáistí d’úsáideoirí iompair phoiblí, d’úsáideoirí bóthair, don gheilleagar agus don chomhshaol, meastar gurb é 1.4 an cóimheas costais agus tairbhe is dóchúla atá ag MetroLink, agus gurb é 1.1 go 2 an raon féideartha. Is beag is eol dúinn cad a chosnaíonn MetroLink anois. Tá costais arda ina mbac ar an infheistiú agus tá an cead pleanála casta in Éirinn. Tá an tionscadal á bhreithniú ag an gCoimisiún Pleanála ó 2022. [[Íomhá:CRL Albert Street 2456.jpg|mion|220x220px|Thóg Seán Sweeney ''City Rail Link'' sa Nua-Shéalainn]] Níl ann ach grúpa beag gairmithe ar fud na cruinne a bhfuil an saineolas acu MetroLink a sheachadadh. Ceapadh fear as an [[An Nua-Shéalainn|Nua-Shéalainn]], Sean Sweeney, mar stiúrthóir tionscadail in 2024, agus buntuarastal EUR 550,000 p.a.<ref>Tá sé seo faoi bhun an mheánráta coibhéiseach don leibhéal saineolais seo ar fud an domhain. is cosúil</ref> aige.<ref name=":1" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/i-had-death-threats-metrolink-boss-foresees-pushback-but-also-huge-benefits-in-store-6712712-May2025/|teideal='I had death threats': MetroLink boss foresees pushback but also huge benefits in store|údar=David MacRedmond|dáta=2025-05-23|language=en|work=TheJournal.ie|dátarochtana=2025-07-22}}</ref> Ba shaineolaí é Sweeney ar sholáthar agus ar sheachadadh oibreacha móra caipitil agus tollánaithe. Bhí dea-theist air le tríocha bliain anuas i róil cheannaireachta ar mhórthionscadail bhonneagair san Astráil, sa Nua-Shéalainn agus sna Stáit Aontaithe. Sna 2020idí bhí sé ina Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar ''City Rail Link'', nasc claochlaitheach iarnróid faoi thalamh i lár chathair Auckland, agus an tionscadal bonneagair iompair is mó riamh sa Nua-Shéalainn. Dúirt an Suibhneach go bhféadfaí tús a chur leis an obair thógála in 2027 dá dtabharfaí cead pleanála don mheitreo in 2025. Thug sé le fios i mí Iúil 2025 neart réamhoibre fós le déanamh agus "go gcaithfimid cur ina luí ar chomhlachtaí tógála idirnáisiúnta go bhfuilimid dáiríre faoin togra".<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Meitreo Bhaile Átha Cliath níos costasaí ná mar a measadh|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0722/1524675-costas-mheitreo-bhaile-atha-cliath-nios-airde-na-mar-a-measadh/|date=2025-07-22|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> D'éirigh sé as a phost i mí Aibreáin 2026 ar son a theaghlaigh (a raibh ina gcónaí sa Nua-Shéalainn).<ref>{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/4-aibre%C3%A1n-2026-tiobraid-%C3%A1rann/id1525428808?i=1000759202535|teideal=Nuacht Mhall (Tiobraid Árann)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=4 Aibreán 2026|language=en-CA|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> == Scannal == Caitheadh thart ar €300 milliún ar MetroLink, agus ar thionscadail an Mheitreo Thuaidh agus an Mheitreo Thiar, suas go dtí deireadh mhí an Mhárta 2023. In ainneoin na hinfheistíochta suntasaí seo, níor tosaíodh fós ar an tógáil fhisiciúil ar chóras meitreo do Mhórcheantar Bhaile Átha Cliath. == Féach freisin == * [[DART]] agus [[Luas (tram)|LUAS]] * [[An tÚdarás Náisiúnta Iompair]] == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Iompar i mBaile Átha Cliath]] [[Catagóir:Meitreo]] [[Catagóir:Scannail Pholaitiúla in Éirinn]] [[Catagóir:Foirgnimh agus struchtúir i mBaile Átha Cliath]] [[Catagóir:Údarás Náisiúnta Iompair]] jsbrvlqgj4v4z8daxqdgkaqo3ahw34z 0 44823 1306447 1273401 2026-04-04T21:31:45Z TGcoa 21229 1306447 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}}Clár spástaiscéalaíochta a d'eagraigh [[NASA]] idir na blianta 1961-1972 ba ea Apollo, le aistir don [[An Ghealach|ghealach]] le foireann ar bord (1968-1972). Sé aistear ar fad a chuaidh i dtír. Tógadh 300 kg d'ithir, croíleacán is carraigeacha ar ais ón ngealach, agus rinneadh turgnaimh ar an ngealach. [[File:Aldrin Apollo 11.jpg|thumb|Shiúil Buzz Aldrin ar an gealach.|clé|220x220px]][[Íomhá:Apollo 11 Launched Via Saturn V Rocket.jpg|mion|Apollo 11 via Saturn V|clé|244x244px]][[Íomhá:Land on the Moon 7 21 1969-repair.jpg|mion|Apollo 11|clé|261x261px]][[Íomhá:Buzz Aldrin's bootprint on the Moon, AS11-40-5877 (21472308758).jpg|clé|mion|lorg coise sa ghaineamh, Apollo 11|221x221px]] == Eagraíocht == An [[Feithicil lainseála|fheithicil láinseála]] Saturn V a úsáideadh do chlár Apollo, an [[roicéad]] ba chumasaí riamh ag an am sin. Bhí trí fhoireann ar gach aistear, agus iad lonnaithe sa mhodúl stiúrtha a d'fhanadh i bhfithis timpeall na gealaí nuair a scaradh an modúl gealaí de chun tuirlingthe. Ansin, nuair a d'éiríodh an modúl gealaí ón [[dromchla]], nascadh sé leis an modúl stiúrtha roimh imeacht le chéile ón bhfithis timpeall na gealaí le filleadh ar [[an Domhan|an domhan]]. Tar éis teacht tríd an [[Atmaisféar an Domhain|atmaisféar]], thuirlingíodh an modúl gealaí le paraisiút sa [[Farraige|bhfarraige]], agus thógtaí ar bord loinge é. == Stair == Roimh an gclár Apollo, d'eagraigh NASA cláracha saothraithe eile: [[Mercury]], [[Gemini]], Ranger, Surveyor agus Lunar Orbiter. ==== 1967 ==== Maraíodh triúr spásairí in [[Apollo 1 (1967)|Apollo 1]] le linn tástála. ==== 1968. ==== Ba é [[Apollo 8]] an chéad aistear le foireann don ghealach. ==== 1969. ==== Rinne [[Apollo 11]] (le [[Neil Armstrong]] is [[Buzz Aldrin|Edwin Aldrin]] ar bord) an chéad tuirlingt ar an ngealach sa bhliain [[1969]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/27.An-Fear-n%C3%A1r-shi%C3%BAil-ar-an-nGealach-dobhareach.pdf|teideal=An fear nár shiúil ar an ngealach!|údar=cogg.ie|dáta=|dátarochtana=2021|archivedate=2021-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201083851/https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/27.An-Fear-n%C3%A1r-shi%C3%BAil-ar-an-nGealach-dobhareach.pdf}}</ref> Ba é [[Apollo 12]] an séú eitilt le foireann sa [[Clár Apollo|chlár Apollo]] agus an dara ceann a bhain tuirling na [[An Ghealach|Gealaí]] amach. Seoladh é ar an [[14 Samhain]] [[1969]], ceithre mhí i ndiaidh [[Apollo 11]]. ==== 1972. ==== Tharla an t-aistear deireanach, Apollo 17, sa bhliain[[1972]]: chaith an fhoireann 75 uair, agus thaistil 34 km, ar dhromchla na gealaí leis an bhfeithicil ar thugadar ‘fánaí gealaí’ uirthi.<ref name="FreamhanEolais">{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Apollo|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=45}}</ref> == Féach freisin == * [[Apollo 1 (1967)]] * [[Apollo 11]] * [[Apollo 12]] * [[Clár Artemis]] == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:NASA]] [[Catagóir:Clár Apollo| ]] gch5pyk8u52jdf2ggnb2kepch6tk6w1 1306448 1306447 2026-04-04T21:32:46Z TGcoa 21229 1306448 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}}Clár spástaiscéalaíochta a d'eagraigh [[NASA]] idir na blianta 1961-1972 ba ea Apollo, le aistir don [[An Ghealach|ghealach]] le foireann ar bord (1968-1972). Sé aistear ar fad a chuaidh i dtír. Tógadh 300 kg d'ithir, croíleacán is carraigeacha ar ais ón ngealach, agus rinneadh turgnaimh ar an ngealach. [[File:Aldrin Apollo 11.jpg|thumb|Shiúil Buzz Aldrin ar an gealach.|clé|220x220px]][[Íomhá:Apollo 11 Launched Via Saturn V Rocket.jpg|mion|Apollo 11 via Saturn V: An [[Feithicil lainseála|fheithicil láinseála]] a úsáideadh do chlár Apollo, an [[roicéad]] ba chumasaí riamh ag an am sin.|clé|244x244px]][[Íomhá:Land on the Moon 7 21 1969-repair.jpg|mion|Apollo 11|clé|261x261px]][[Íomhá:Buzz Aldrin's bootprint on the Moon, AS11-40-5877 (21472308758).jpg|clé|mion|lorg coise sa ghaineamh, Apollo 11|221x221px]] == Eagraíocht == Bhí trí fhoireann ar gach aistear, agus iad lonnaithe sa mhodúl stiúrtha a d'fhanadh i bhfithis timpeall na gealaí nuair a scaradh an modúl gealaí de chun tuirlingthe. Ansin, nuair a d'éiríodh an modúl gealaí ón [[dromchla]], nascadh sé leis an modúl stiúrtha roimh imeacht le chéile ón bhfithis timpeall na gealaí le filleadh ar [[an Domhan|an domhan]]. Tar éis teacht tríd an [[Atmaisféar an Domhain|atmaisféar]], thuirlingíodh an modúl gealaí le paraisiút sa [[Farraige|bhfarraige]], agus thógtaí ar bord loinge é. == Stair == Roimh an gclár Apollo, d'eagraigh NASA cláracha saothraithe eile: [[Mercury]], [[Gemini]], Ranger, Surveyor agus Lunar Orbiter. ==== 1967 ==== Maraíodh triúr spásairí in [[Apollo 1 (1967)|Apollo 1]] le linn tástála. ==== 1968. ==== Ba é [[Apollo 8]] an chéad aistear le foireann don ghealach. ==== 1969. ==== Rinne [[Apollo 11]] (le [[Neil Armstrong]] is [[Buzz Aldrin|Edwin Aldrin]] ar bord) an chéad tuirlingt ar an ngealach sa bhliain [[1969]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/27.An-Fear-n%C3%A1r-shi%C3%BAil-ar-an-nGealach-dobhareach.pdf|teideal=An fear nár shiúil ar an ngealach!|údar=cogg.ie|dáta=|dátarochtana=2021|archivedate=2021-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201083851/https://www.cogg.ie/wp-content/uploads/27.An-Fear-n%C3%A1r-shi%C3%BAil-ar-an-nGealach-dobhareach.pdf}}</ref> Ba é [[Apollo 12]] an séú eitilt le foireann sa [[Clár Apollo|chlár Apollo]] agus an dara ceann a bhain tuirling na [[An Ghealach|Gealaí]] amach. Seoladh é ar an [[14 Samhain]] [[1969]], ceithre mhí i ndiaidh [[Apollo 11]]. ==== 1972. ==== Tharla an t-aistear deireanach, Apollo 17, sa bhliain[[1972]]: chaith an fhoireann 75 uair, agus thaistil 34 km, ar dhromchla na gealaí leis an bhfeithicil ar thugadar ‘fánaí gealaí’ uirthi.<ref name="FreamhanEolais">{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Apollo|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=45}}</ref> == Féach freisin == * [[Apollo 1 (1967)]] * [[Apollo 11]] * [[Apollo 12]] * [[Clár Artemis]] == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:NASA]] [[Catagóir:Clár Apollo| ]] [[Catagóir:1960idí]] [[Catagóir:1970idí]] oll0o0watcdo7s8osmsjwln9s6r8j8v 0 53129 1306439 1306096 2026-04-04T20:06:33Z Howohhoh 63441 níos mó staire 1306439 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Teanga}} Is [[na teangacha Ind-Eorpacha|teanga Ind-Eorpach]] í '''an Ocsatáinis'''. Tugtar ''lenga d'òc'' uirthi sa teanga féin, nó ''langue d'oc'' san [[An Fhraincis|Fhraincis]]. Mionteanga atá inti, á labhairt san [[Diúc na hAcatáine|Acatáin]], [[Auvergne]], [[Languedoc-Roussillon]], [[Limousin]], [[Midi-Pyrénées]] agus i b[[Provence]] i ndeisceart [[An Fhrainc|na Fraince]]. Ach cloistear an teanga freisin i réigiúin sa [[An Spáinn|Spáinn]], san [[An Iodáil|Iodáil]], agus i [[Monacó]]. == Ainm na Teanga == Ina ''"De Vulgari Eloquentia"'' (Ar Labhairt na Gnáththeanga), rinne an file Iodálach [[Dante Alighieri|Dante]] idirdhealú idir trí saghas teangacha Rómánsacha a bhí bunaithe ar an nós a dúradh an dearfach: {{lang|la|''"nam alii oc, alii oil, alii si affirmando locuntur"''}} <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thelatinlibrary.com/dante/vulgar.shtml|teideal=Dante: De Vulgari Eloquentia I|work=www.thelatinlibrary.com|dátarochtana=2026-03-28}}</ref> (Toisc go ndeir cuid amháin ''oc'', cuid eile ''oil'', agus cuid eile ''si''). Is í seo an chéad fianaise den nath ''lenga d'oc'' mar ainm na teanga, óna dtagann "an Ocsatáinis". == Stair == Bhí teorainneacha na hOcsatáinise thuaidh ná a bhfuil sa lá atá inniu ar dtús na Meánaoise, áit a dtugtar an ainm "''Occitania submersa''" (Ocsatáin Bháite) uirthi. Thosaigh an teorainn ag dul ó dheas thart ar an 8ú haois go dtí an 11ú haois, go dtí an áit nár athraíodh go dtí an tréimhse comhaimseartha. Ba iad cúigí ar nós Saintonge, Aunis, Angoumois, agus cuid mhór de [[Poitou]] na cúigí a bhí ina gcuid den ''"Occitania submersa''".<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Manuel de Linguistique Occitane|publisher=Walter de Gruyter GmbH|date=2024|location=Berlin/Boston|issue=v.35|coauthors=Jean Sibille|author=Louise Esher}}</ref> Sa Mheánaois, ba iad trúbadóirí na hOcsatáin an foinse is mó do litríocht Ocsatáinise. Chuireadh siad an ainm "''lengua romana''" (teanga Rómhánach) uirthi uaireanta. I gcáipéisí oifigiúla ón am sin, luadh í mar "''roman''" i gcodarsnacht leis an bhFraincis, nó "''langue du roi''" (teanga an rí). Úsáideadh an Ocsatáinis mar teanga oifigiúil litríochta na [[Coróin na hAragóine|hAragóine]], mar chuid de phleananna Rí na hAragóine, Alfons II, i bProvence. <ref>{{Luaigh foilseachán|title=The world of the troubadours: Medieval Occitan Society, c. 1100 - c. 1300|publisher=Cambridge Univ. Press|date=1995|location=Cambridge|author=Linda Paterson}}</ref> Ón 12ú haois, chuaigh an Ocsatáinis i laghad mar teanga litríochta mar gheall ar fhorbairt fheidhm na Fraincise mar teanga riaracháin. Chuir Conradh na Villers-Cotterêts an Fhraincis mar an t-aon teanga oifigiúil den ríocht, a raibh éifeacht diúltach aige do ghradam na hOcsatáinise. Neartaigh an meath sin le [[Réabhlóid na Fraince]]. Chuir an rialtas réabhlóideach an ainm "''patois''" (teanga neamhchaighdeánach) ar mhionteanga na Fraince ar nós na hOcsatáinise, agus bhí sé i gceist acu Fraincis chaighdeánach a chur ina n-áiteanna go hiomlán. <ref>Joubert, A. (2011). ''A comparative study of the evolution of prestige formations and of speakers' attitudes in Occitan and Catalan''. The University of Manchester (United Kingdom).</ref> == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-teanga}} {{DEFAULTSORT:Ocsatainis, An}} [[Catagóir:Teangacha na Fraince]] [[Catagóir:Teangacha na Spáinne]] [[Catagóir:Teangacha na hEorpa]] [[Catagóir:Teangacha na hIodáile]] [[Catagóir:Teangacha Rómánsacha]] fwodlt965fb1tt8wx9zmxcix6e6g668 0 78966 1306406 1247081 2026-04-04T12:01:41Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306406 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} [[Speiceas]] de Champanula is ea '''''Campanula angustiflora'''''. Tá sí eindéimeach go [[California]], áit a fhásann sí in ithreacha nathairíneach na gcnoc agus na sléibhte mórthimpeall ar Bhá [[San Francisco]]. Is bláth den speiceas chaparral é. Is é seo luibh ghruagach bhliantúil a tháirgeadh gas tanaí brainseach, suas go 20 ceintiméadar ar airde. Bíonn uigeacht righin ag na [[Duilleog|duilleoga]] agus cruth ubhach orthu chomh maith. Bíonn tomhas idir 0.5 agus 1 ceintiméadar ar fad acu, le roinnt fiacla ar feadh a  imill. Tá na bláth clogchruthach bánghorm nó bán agus díreach cúpla milliméadar ar fad. Capsúil ileasnach agus sféarúil is ea an toradh, . == Naisc sheachtracha == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2770,2771,2772 Jepson Lámhleabhar Cóireála] * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CAAN3 USDA Plandaí Próifíl]{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Campanula+angustiflora Gailearaí grianghraf] c3855h25ci0a2esx7kf8hbodxmzfakb 2 83853 1306437 987420 2026-04-04T19:39:35Z CommonsDelinker 440 Ag baint [[:Íomhá:Reading_in_the_Crootch_or_Krotol_language.wav|Reading_in_the_Crootch_or_Krotol_language.wav]] amach, scrios [[commons:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] é ón Chómhaoin mar: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Crootch|] 1306437 wikitext text/x-wiki [[File:Эниси Лисика (2019). Eniisi Lisika (2019).png|thumb|Ищите меня тут / Look for me here (''Na kultar nokhlu gau''): https://ru.wikipedia.org/wiki/Участник:Eniisi_Lisika).]] <div style="float: left; border: solid #6ef7a7 1px; margin: 1px;"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:#c5fcdc;" | style="width: 45px; height: 45px; background: #6ef7a7; text-align: center; font-size: 12pt;" | '''<b>kro-N</b>''' | style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em;" | Ina-tonk'yoshug '''satuma''' baazdul-don '''Krotol'-do''' shegami. |}</div> 1r6alpzc0t40np11e14f0hqas6s8a01 0 85497 1306467 1295286 2026-04-05T11:41:08Z Marcas.oduinn 33120 /* Tagairtí */Teimpléad 1306467 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Is cuid de chnuasach laochscéalta na [[Rúraíocht]]a é '''Oidheadh Chlainne Uisnigh'''. Téann an scéal siar go dtí [[6ú haois]], ach scríobhadh an leagan leis an teideal úd as Nua-Ghaeilge Moch.<ref>''[https://www.vanhamel.nl/codecs/Oidheadh_chloinne_hUisneach Oidheadh chloinne hUisneach]'', CODECS</ref> Scéal tragóideach is ea é faoin ógbhean [[Deirdre]], a bhí roghnaithe mar chéile ag [[Conchúr mac Neasa]], ach a d'éalaigh le [[Naoise]] go hAlbain. Tar éis tamaill, d'iarr Conchúr ar Naoise agus a dheartháireacha, clann [[Uisneach|Uisnigh]], teacht ar ais go hÉirinn go dtuga sé mathúnais dóibh. Maraíodh na deartháireacha go fealltach chomh luath agus a shroich siad príomhchathair an rí, [[Eamhain Mhacha]]. Léim Deirdre as carbad an rí agus rinneadh smidiríní dá ceann in aghaidh carraige. ==Foinsí== * Lámhscríbhinní ** [[Leabhar Laighneach]], ll. 259b–261b; 12ú haois (leagan is sine) ** [[Leabhar Buí Leacáin]], col. 749–753; 14ú haois. ** [[Lámhscríbhinn Ghleann Masain]]; 15ú haois. ** [[Egerton 1782]], ff. 67r–69v; 16ú haois. * [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] ** [https://celt.ucc.ie//published/G301020B Longes mac n-Uislenn], G301020B ** [https://celt.ucc.ie/published/G301020.html Deirdre], G301020 ** ''[https://celt.ucc.ie//published/T301020.html Deirdre]'', T301020, aistriúchán Béarla le [[Dubhghlas de hÍde]] * CODECS ** [https://www.vanhamel.nl/codecs/Longes_mac_nUislenn Longes mac nUislenn], ID 681 ** [https://www.vanhamel.nl/codecs/Oidheadh_chloinne_hUisneach Oidheadh chloinne hUisneach], ID 2845 * [http://www.askaboutireland.ie/learning-zone/primary-students/5th-+-6th-class/irish-5th-+-6th-class/scealta/deirdre-agus-naoise/index.xml Deirdre agus Naoise] ar askaboutireland.ie * [http://www.naoise.info/ Naoise + Deirdre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191020153026/http://www.naoise.info/ |date=2019-10-20 }} ar naoise.info <!--* ''[http://www.allaboutdeirdre.com/deirdre-legend.htm Deirdre of the Sorrows]{{Dead link|date=Iúil 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' ar allaboutdeirdre.com--> == Féach freisin == * [[Longes mac nUislenn]] ==Tagairtí== {{reflist}} {{An Rúraíocht}} {{Aided}} [[Catagóir:Scéalta na Rúraíochta]] ro48gkp0vqs29v7o2esd9l60qhn1el0 0 89602 1306424 1263849 2026-04-04T14:47:59Z Marcas.oduinn 33120 /* Tagairtí */ 1306424 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Carachtar}} I [[Miotaseolaíocht na nGael]], Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea '''Art Imleach''' ([[Sean-Ghaeilge]] '''Art Imlech''') mac ''[[Elim Olfínechta]]''. Tháinig sé i gcoróin tar éis dó a réamhtheachtaí agus marfóir a athar, ''[[Gíallchad]]'', a mharú. Deirtear gur thóg sé seacht ndún agus é ina rí. Bhí sé i réim ar feadh dhá bhliain déag<ref>R. A. Stewart Macalister (eag. & aistr.), ''Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V'', Irish Texts Society, 1956, lch. 247</ref><ref>''[[Annála na gCeithre Máistrí ]]'', [http://www.ucc.ie/celt/published/T100005A/text011.html M4186-4198]</ref> nó dhá bhliain is fiche,<ref>''[[Foras Feasa ar Éirinn]]'' [http://www.ucc.ie/celt/published/T100054/text036.html 1.26]</ref> sular mharaigh [[Nuadu Finn Fáil]] mac Giallchadha é i mbun comhraic. ==Achar ama== * ''[[Leabhar Gabhála na hÉireann]]'': [[Phraortes]] (665–633 RC) agus [[Cyaxares]] (625–585 RC) na [[Méidigh|Méideach]]. * ''[[Foras Feasa ar Éirinn]]'': 777–755 RC. * ''[[Annála na gCeithre Máistrí]]'': 1014–1002 RC. ==Tagairtí== {{reflist}} {{s-start}} {{succession box | roimh = ''[[Gíallchad]]'' | teideal = [[Ard-Rí na hÉireann]] | tar éis = ''[[Nuadu Finn Fáil]]'' | bliain = [[Leabhar Gabhála na hÉireann|LGÉ]] 7ú/6ú haois RC<br>[[Foras Feasa ar Éirinn|FFÉ]] 777–755 RC<br>[[Annála na gCeithre Máistrí|ACM]] 1014–1002 RC| }} {{s-end}} <!--{{DEFAULTSORT:Imlech, Art}} bhí 'sloinne' é Imlech--> [[Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann]] 8dg7fcl5vhoqymeyixzjlh6nemeuv46 2 90239 1306425 1305952 2026-04-04T14:56:57Z Marcas.oduinn 33120 /* ISO */ 1306425 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{Úsáideoir:Marcas.oduinn/Teimpléad:Barra Roghchláir}} =Réamhrá= [ [https://www.teanglann.ie/ teanglann.ie] | [https://www.focloir.ie/ focloir.ie] | [https://www.tearma.ie/ tearma.ie] | [https://www.gaois.ie/ gaois.ie] | [http://dil.ie/ dil.ie] | [https://www.logainm.ie/ga/ logainm.ie] | [https://www.sraidainm.ie/ga/ sraidainm.ie] | [https://www.sloinne.ie sloinne.ie] | [https://en.wikisource.org/wiki/An_Etymological_Dictionary_of_the_Gaelic_Language MacBain] ] [CELT | CODECS | ISOS | THD | BILL | ... ] [ ''[https://medievalscotland.org/kmo/AnnalsIndex/index.shtml Index of Names in Irish Annals]''!-- le Mari Elspeth nic Bryan-- | ''[https://www.libraryireland.com/names/contents.php Irish Names and Surnames]''!-- le Rev Patrick Woulfe, ar Library Ireland-- | ''[http://research.ucc.ie/doi//locus?section=d487e79 Onomasticum Goedelicum]'' | ''[http://research.ucc.ie/doi/atlas Atlas of Names]'' | ''[http://fmg.ac/Projects/MedLands/IRELAND.htm#_Toc389126210 MEDIEVAL LANDS - Ireland]''!-- ar fmg.ac-- ] Daoine: aicme, ciarraí, cine, cineál, clann, corca, dál, dream, duine/daoine, fine, muintir, pobal, síol, teaghlach, tuath; s/daor-chineál, sloinne Tosaíodh an obair seo ar an 6ú Meán Fómhair 2018, leis an leathanach [[Oidheadh Chlainne Uisnigh]] * Foinsí ar [https://www.ucc.ie/en/research-sites/celt/ CELT]: ** [https://celt.ucc.ie/published/G800011A/text001.html LGÉ], [https://celt.ucc.ie/published/G800011A/ LL], G800011A ** [https://celt.ucc.ie/published/G100005A/ ACM, ARÉ LS 1220 ''srl.''], G100005A ** [https://celt.ucc.ie/published/G100054/ FFÉ, OFM A 14 ''srl.''], G800054 * [http://exploringcelticciv.web.unc.edu/ Exploring Celtic Civilisation] * Sean-Ghaeilge ** [http://www.smo.uhi.ac.uk/liosta/old-irish-l/ OLD-IRISH-L] ** ''[https://www.digitalmedievalist.com/opinionated-celtic-faqs/how-to-learn-old-irish/ How to learn old irish]'' ** [https://lrc.la.utexas.edu/eieol/iriol U-Texas] ** [https://www.ria.ie/research-projects/focloir-stairiuil-na-gaeilge Foclóir Stairiuil na Gaeilge] ar ARÉ * [https://omniglot.com/writing/irish.htm Gaeilge] ar omniglot * [https://tuairisc.ie/comhairle-ghramadai-no-comhairle-gramadai-an-seimhiu-agus-an-rosheimhiu/ ‘Comhairle ghramadaí’ nó ‘comhairle gramadaí’? An séimhiú agus an róshéimhiú…], Kevin Hickey, tuairisc.ie # ''[https://web.archive.org/web/20070807234048/http://www.carroll.co.uk/irish/chapt01.htm The Eberian Kings]'' # [https://celt.ucc.ie/published/E900000-003/ Early Irish Population-Groups], [[Eoin Mac Néill]] # [https://wikipedialibrary.wmflabs.org/?next_url=/users/my_library/ Wikipedia Library] # Celtic Literature Collective (CLC) ## ''[http://www.maryjones.us/ctexts/index_irish.html Irish Literature]'', CLC ## ''[https://www.ancienttexts.org/library/celtic/ctexts/index_irish.html Irish index]'', Ancient Texts # [https://bill.celt.dias.ie/vol4/browseatsources.php Textual sources], CELT * [[:Teimpléad:cite web]] * [[:Teimpléad:cite book]] * [[:Teimpléad:citation]] * [[:Teimpléad:familytree]] * [[Speisialta:WhatLinksHere/Teimpléad:Glanadh-mar]] * [https://www.wikidata.org/wiki/Special:NewItem Earra nua] ar WikiData * [[Miotaseolaíocht na nGael]] * [[:Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael]] * [[:Catagóir:Lámhscríbhinní Éireannacha]] * [[:Catagóir:Lámhscríbhinní Gaelacha na Meánaoise]] * Faiceachas {{tl|Scéalta miotaseolaíochta}} {{tl|An Rúraíocht}} {{tl|An Fhiannaíocht}} {{tl|Scéalaíocht na Ríthe}} {{tl|Lámhscríbhinní Gaelacha na Meánaoise}} =Bliain 1, 2018 - 2019= ==Céim 1 - An Rúraíócht== Cóipeáil agus aistriú go díreach ó wiki-suímh (en, de, srl) eile. * béim ar an Rúraíocht... * ... agus Tuatha Dé Danann agus Ardríthe na hÉireann a thagann isteach leis na scéalta úd. * ainm an phríomhleathnaigh as NuaGhaeilge; athsheoladh ann don ainm as SeanGhaeilge * [[Donn Cuailnge]], [[Finnbhennach]], [[Maol]], [[Liath Macha agus Dub Sainglend]], [[Caladbolg]], [[Fragarach]], [[Fedelm]], [[Dáire mac Fiachna]], [[Cairpre Nia Fer]], [[Fedelm Noíchrothach]], [[Erc mac Cairpri]], [[Achall]] * Naisc dhearga nó athsheolta go [[:en:Ulster Cycle]] ar en.wiki *# a/s, [[Cairbre Cuanach]] *# a/s, [[Condere mac Echach]] *# n/d, [[Fiachu mac Fir Febhe]] *# n/d, [[Folloman mac Conchobair]] *# n/d, [[Friuch]] *# n/d, [[Goll mac Carbada]] *#* [[Nechtan Scéne]] ==Céim 2 - Scéalta Miotaseolaíochta== * Gramadach ** Tuiseal Ginideach ** na clásail choibhneasta díreacha agus indíreacha * Leathnaigh eile nach bhfuil fós an sna teimpléidí reatha * Scéalta Miotaseolaíochta: [[Cessair]], [[Partholón]], [[Nemed]], [[Fir Bolg]]; [[Fomhóraigh]]; (Tuatha Dé Danann agus Clann Mhíle í gcéim 3) ** [[Tuan mac Cairill]], [[Neimheadh]], [[Fiacha mac Delbaíth]], [[Mac Cuill]], [[Mac Gréine]], [[Cichol Gricenchos]], [[Fintán mac Bóchra]], [[Dealgnaid]], [[Bóinn (bandia)]], [[Ealcmhar]], [[Cethlenn]], [[Conand]], [[Elatha]], [[Tethra]], [[Glas Ghaibhneann]] * Leathanaigh eile: ** [[Leabhar Bhaile an Mhóta]], [[Tomhaidhm]] * Bunachar: tagairtí ISoS, CELT, CODECS srl ==Céim 3 - Tuatha Dé Danann, Clann Mhíle== * Gramadach (arís) ** Tuiseal Ginideach ** na clásail choibhneasta díreacha agus indíreacha * [[Tuatha Dé Danann]] ** [[Éber Finn]] &rarr; [[Éibhear Fionn]], [[Érimón]] &rarr; [[Éiremhón]] &rarr; [[Éireamhón]], [[Badb]] &rarr; [[Badhbh (bandia)]], [[Bres]], [[Aislinge Oenguso]], [[Ábartach]], [[Abhean]], [[Áed]], [[Airmed]], [[Anu]], [[Aobh]], [[Aoi]], [[Aoife (iníon Bhodhbh Dheirg)]], [[Bec]], [[Bodb Derg]], [[Brea]], [[Brian (miotaseolaíocht)]], [[Caer Ibormeith]], [[Cermait]], [[Creidhne]], [[Dian Cécht]], [[Ethal]], [[Ecne]], [[Fionnuala]], [[Goibhniu]], [[Iuchar]], [[Iucharba]], [[Ler]], [[Luchtaine]], [[Miach]], [[Neit]], [[Uaithne]] * [[Clann Mhíle]] ** [[Goídel Glas]], [[Fénius Farsaid]], [[Scota]], [[Amergin Glúingel]], [[Bilé]], [[Donn]], [[Muimne, Luigne agus Laigne]], [[Ér, Orba, Ferón agus Fergna]], [[Íriel Fáid]], [[Ethriel]], [[Conmáel]], [[Tigernmas]] * Eile ** [[Biróg]], [[Immram Brain]] ([[Bran mac Feabhail]]), [[Carman]], [[Crobh Dearg]], [[Crom Cruach]], [[Cailleach]], [[Ceithre Sheod]] ==Céim 4 - Ard-Ríthe== * [[Ard-Ríthe na hÉireann]], [[Eochaid Étgudach]], [[Cearmna Finn]], [[Sobhairce]], [[Eochaid Faebar Glas]], [[Fiacha Labhrainne]], [[Eochaid Mumu]], [[Óengus Olmucaid]], [[Énna Airgdech]], [[Rothechtaid mac Main]] (I), [[Sétna Airt]] (I), [[Fíachu Fínscothach]], [[Muinemón]], [[Faildergdóid]], [[Ollom Fódla]], [[Fínnachta]], [[Slánoll]], [[Géde Ollgothach]], [[Fíachu Findoilches]], [[Berngal]], [[Ailill mac Slánuill]], [[Sírna Sáeglach]], [[Rothechtaid Rotha]], [[Elim Olfínechta]], [[Gíallchad]], [[Art Imlech]], [[Nuadu Finn Fáil]], [[Bres Rí]], [[Eochaid Apthach]], [[Finn mac Blatha]], [[Sétna Innarraid]] (II), [[Siomón Brecc]], [[Dui Finn]], [[Muiredach Bolgrach]], [[Énna Derg]], [[Lugaid Íardonn]], [[Sírlám]], [[Eochaid Uairches]], [[Eochaid Fíadmuine]], [[Conaing Begeclach]], [[Lugaid Lámderg]], [[Art mac Lugdach]], [[Fíachu Tolgrach]], [[Ailill Finn]], [[Eochaid mac Ailella]], [[Airgetmar]], [[Dui Ladgrach]], [[Lugaid Laigde]], [[Áed Ruad, Díthorba agus Cimbáeth]] ([[Áed Rúad]] ([[Áed Ruad]]), [[Díthorba]], [[Cimbáeth]]), [[Rechtaid Rígderg]], [[Úgaine Mór]], [[Bodbchad]], [[Lóegaire Lorc]], [[Cobthach Cóel Breg]], [[Labraid Loingsech]], [[Meilge Molbthach]], [[Mog Corb]], [[Óengus Ollom]], [[Irereo]], [[Fer Corb]], [[Connla Cáem]], [[Ailill Caisfiaclach]] ([[Ailill]]*), [[Adamair]], [[Eochaid Ailtlethan]], [[Fergus Fortamail]], [[Óengus Tuirmech Temrach]], [[Conall Collamrach]], [[Nia Segamain]], [[Énna Aignech]], [[Crimthann Coscrach]], [[Rudraige mac Sithrigi]] (III), [[Finnat Már]], [[Bresal Bó-Díbad]], [[Conchobar Abradruad]], [[Crimthann Nia Náir]], [[Cairbre Cinnchait]], [[Feradach Finnfechtnach]], [[Fíatach Finn]], [[Fíachu Finnolach]], [[Elim mac Conrach]], [[Túathal Techtmar]], [[Mal mac Rochride]], [[Fedlimid Rechtmar]], [[Cathair Mór]], [[Conn Cétchathach]], [[Conaire Cóem]], [[Art mac Cuinn]], [[Lugaid mac Con]] ([[Lughaidh]]*), [[Fergus Dubdétach]], [[Cormac mac Airt]], [[Eochaid Gonnat]] ([[Eochaidh]]*), [[Cairbre Lifechair]], [[Fothad Cairpthech]], [[Fothad Airgthech]], [[Fíachu Sroiptine]], [[Colla Uais]], [[Muiredach Tirech]], [[Cáelbad]], [[Eochaid Mugmedon]], [[Crimthann mac Fidaig]] ([[Criofan]]*), [[Níall Noígíallach]] &larr; [[[[Niall Noígíallach]]]], [[Nath Í mac Fiachrach]], [[Lóegaire mac Néill]] ==Céim 5 - ABCDEí== * [[Annála na hÉireann]], [[Banseanchas]], [[Cóir Anmann]], [[Dinnseanchas]], [[Echtra]] ([[Eachtra]]) agus [[Immram]] ([[Iomramh]]), [[Echtra Condla]], [[Echtra Fergusa maic Léti]], [[Eachtra Neara]], [[Sanas Cormaic]] ==Céim 6 - An Fhiannaíocht== * [[An Fhiannaíocht]], Na [[Fianna]] Daoine * [[Creidne]], [[Finn Eces]], [[Finn mac Cumaill]] &larr; [[Fionn mac Cumhaill]], [[Oisín]], [[Diarmuid Ua Duibne]], [[Gráinne (miotaseolaíocht)|Gráinne]], [[Niamh Chinn Óir]], [[Bodhmall]], [[Muireann]], [[Plúr na mBan]], [[Sadb]] &rarr; [[Sadhbh]], [[Caílte mac Rónáin]], [[Conán mac Lia]], [[Conán mac Morna]], [[Cumall]], [[Goll mac Morna]], [[Liath Luachra]], [[Oscar mac Oisín]] Scéalta ar fáil * [[Agallamh Beag]], [[Agallamh na Seanórach]], [[Bruidhean Chaorthainn]], [[Cath Finntrágha]], [[Cath Gabhra]], [[Eachtra Bhodaigh an Chóta Lachtna]], [[Fianshruth]], [[Fionn agus Gráinne]], [[Macgnímartha Finn]], [[Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne]] Scéalta nach bhfuil ar fáil ar wikipediae * [[Bruidhean Chéise Corainn]], [[Bruidhean Bheag na hAlmhaine]], [[Bruidhean Eochaidh Bhig Dheirg]] # [[Eachtra Iollainn Iolchrothaigh Mhic Ríogh na hEasbáinne]] ('''[http://en.wikipedia.org/wiki/Eachtra_Iollainn_Iolchrothaigh_Mhic_Ríogh_na_hEasbáinne en]''') # [[Eachtra an Ghiolla Dheacair]] ('''[http://en.wikipedia.org/wiki/Eachtra_an_Ghiolla_Dheacair en]''') # [[Eachtra Lomnachtáin]] ('''[http://en.wikipedia.org/wiki/Eachtra_Lomnachtáin en]''') #* [[Fotha Catha Cnucha]] # [[Tóraíocht Taise Taoibhghile]] ('''[http://en.wikipedia.org/wiki/Tóraíocht_Taise_Taoibhghile en]''') # [[Tóraíocht Shaidhbhe Iníne Eoghain Óig]] ('''[http://en.wikipedia.org/wiki/Tóraíocht_Shaidhbhe_Iníne_Eoghain_Óig en]''') #* [[Nessa Ní Shéaghdha]], [[Máirín Ní Mhuiríosa]] ==Céim 7 - Scéalaíocht na Ríthe== * [[Ard-Ríthe na hÉireann]] ''thuas, céim 4'', [[Baile in Scáil]], [[Baile Chuinn Chétchathaig]] (scrios: [https://ga.wikipedia.org/wiki/Baile_Chuinn_Cétchathaigh?redirect=no Baile_Chuinn_Cétchathaigh], [https://ga.wikipedia.org/wiki/Baile_Chuinn_Cétchathaig?redirect=no Baile_Chuinn_Cétchathaig]), [[Sadb ingen Chuinn]] ==Céim 8 - Lámhscríbhinní== * [[Teimpléad:Lámhscríbhinní Gaelacha na Meánaoise]] ** [[Leabhar Gabhála na hÉireann]] *# [[Leabhar Fhear Maí]] ** [[Leabhar na gCeart]], Oidheadh Chlainne x 3: [[Oidheadh Chlainne Lir|... Lir]] ([[Clann Lir]]), [[Oidheadh Chlainne Tuireann|... Tuireann]], [[Oidheadh Chlainne Uisnigh|... Uisnigh]] ==Céim 9 - Aithbhreithniú== * Glan / Cuir le roinnt leathnach ** [[Aengus]] &rarr; [[Aonghas]], [[Áine]], [[Badb]] &rarr; [[Badhbh (bandia)]], [[Breogán]], [[Brigit]], [[Cormac mac Airt]], [[Daghdha]], [[Enbarr]], [[An Fhiannaíocht]], [[Fionn mac Cumhaill]], [[Grian (bandia)]], [[Lugh]], [[Níall Noígíallach]], [[Niamh Chinn Óir]], [[Oisín]] * Leathanaigh eile: ** ''[[Úsáideoir:Marcas.oduinn/List of Irish mythological figures]]'' ** [[Miotaseolaíocht na nGael]], [[Na Scéalta Miotaseolaíochta]], [[An Rúraíocht]], [[An Fhiannaíocht]], [[Scéalaíocht na Ríthe]] ==Céim 10 - feabhsú na Gaeilge== * [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Cruthaithe|Cruthaithe]] * Gramadach (arís eile) ** Tuiseal Ginideach ** na clásail choibhneasta díreacha agus indíreacha = Bliain 2, 2019 - 2020 = == Feabhsú na Gaeilge (2) == * Tuiseal ginideach ** Mo chuid airgid ''vs.'' Mo chuid den airgead ** Séimhithe * na clásail choibhneasta díreacha agus indíreacha * Ainmneacha Sean &rarr; Meán &rarr; Nua-Ghaeilge ** Eisceachtaí: [[Aengus]], [[Brigit]] (''vs.'' [[Naomh Bríd]]), [[Daghda]] nó [[Daghdha]] (ní *Dea-dhia), [[Lugh]] (ní [[Lú]]) == Tagairtí == * Bunachar: tagairtí ISoS, CELT, CODECS, WikiData * LGÉ, ACM, FFÉ go Gaeilge (go háirithe i leathanaigh na nArd-Ríthe) == Ath-bhreithniú == * [[Ceasair]], [[Parthalán]], [[Neimheadh]], [[Fir Bholg]] * [[Sláine mac Deala]]... [[Eochaid mac Eirc]] == Catagóirí == * [[:Catagóir:Dreamanna na hÉireann]], [[:Catagóir:Éarainn]], [[:Catagóir:Ulaid]], [[:Catagóir:Eoghanachta]], [[:Catagóir:Ríthe na Teamhrach]] == Ogham, [[Aibítir]] == * [[Ogham]], [[:Catagóir:Ogham]], [[Auraicept na n-Éces]], [[Bríatharogam]]=[[Briatharogham]], [[De Dúilib Feda na Forfid]], [[In Lebor Ogaim]]=[[An Leabhar Oghaim]], [[Inscríbhinní Oghaim]] * [[:Teimpléad:Litreacha Oghaim]], [[beith (ogham)|beith]]*, [[luis (ogham)|luis]], [[fearn (ogham)|fearn]], [[sail (ogham)|sail]], [[nion (ogham)|nion]] | [[uath (ogham)|uath]], [[dair (ogham)|dair]], [[tinne (ogham)|tinne]], [[coll (ogham)|coll]], [[ceirt (ogham)|ceirt]] | [[muin (ogham)|muin]], [[gort (ogham)|gort]], [[nGéadal (ogham)|nGéadal]]*, [[straif (ogham)|straif]], [[ruis (ogham)|ruis]] | [[ailm (ogham)|ailm]], [[onn (ogham)|onn]], [[úr (ogham)|úr]], [[eadhadh (ogham)|eadhadh]], [[iodhadh (ogham)|iodhadh]] | [[Forfeda]], ''[[Ébad (ogham)|Ébad]]-a, [[Oir (ogham)|Oir]]-a, [[Uillenn (ogham)|Uillenn]]-a,'' [[Iphín (ogham)|Iphín]]=[[Ifín (ogham)|Ifín]], ''[[Emancholl (ogham)|Emancholl]]-s'', [[Peith (ogham)|Peith]] * [[:Catagóir:Inscríbhinní Oghaim]], [[CIIC 2]]=[[Cloch Oghaim Chluain Muirís]], [[CIIC 10]]=[[Cloch Oghaim Bhréisteach]], [[CCIC 11]]=[[Ráth na Dromainne]], [[CIIC 38]]=[[Cloch Oghaim Bhaile Mhuadáin]], [[CIIC 47]]=[[Cloch Oghaim Cháisleán tSíomoin]], [[CIIC 50]]<[[Ráth Chrois Uaithne]], [[CIIC 57]]–58=[[Clocha Oghaim Phlácais]], [[CIIC 66]]=[[Cloch Oghaim Bhéal an Churraigh Bháin]], [[CIIC 145]]=[[Cloch Oghaim Airghleanna]], [[CIIC 155]]-163=[[Clocha Oghaim Bhaile an tSagairt]], [[CIIC 170]]<[[Teampall Mhanachain]], [[CIIC 187]]<[[Cill Maoilchéadair]], [[CIIC 193]]<[[Mám an Óraigh]], [[CIIC 197]]–203=[[Clocha Oghaim Dhún Lóich]], [[CIIC 206]]–213=[[Clocha Oghaim Chill Chuallachta Thoir]], [[CIIC 220]]=<strike>[[Cloch Oghaim Dhoire Fhíonáin]]</strike> &rarr; [[Cloch Oghaim Dhoire Fhíonáin Beag]], [[CIIC 230]]<[[Clochán Cárthainn]], [[CIIC 241]]=[[Clocha Oghaim Dhún Lóich]], [[CIIC 246]]=<strike>[[Chlocha Oghaim Aird Chánachta]]</strike> &rarr; [[Clocha Oghaim Aird Chánachta]], [[CIIC 266]]-267=<strike>[[Clochanna Oghaim Chill Tíre]]</strike> &rarr; [[Clocha Oghaim Chill Tíre]], [[CIIC 272]]-281<[[Uaimh agus Clocha Oghaim Dhrom Lócháin]], CICC iii=[[Cloch Oghaim Bhaile an Bhúlaeraigh Thuaidh]], CIIC iii=[[Cloch Oghaim Dhún gCoimín]], CIIC iii<[[Caiseal Imileá an Bhóthair]], CIIC iii=[[Clocha Oghaim Tulaigh Garráin]], CIIC iii<<strike>[[Bhaile Uí Bhaoithín]]</strike> &rarr; [[Baile Uí Bhaoithín]], CIIC iii<<strike>[[Teampall Ráth Theas]]</strike> &rarr; [[Teampall Ráth Teas]] == Dreamanna == {| |- valign=top || [[Íomhá:Ptolemy's Ireland.png|mion|100px|Léarscáil Tolamaes]] || [[Íomhá:Ireland early peoples and politics.gif|mion|100px|Luath-dhreamanna]] || [[Íomhá: Ireland900.svg|mion|100px|Éire 900]] || [[Íomhá:Www.wesleyjohnston.com-users-ireland-maps-historical-map1014.gif|thumb|100px|Éire 1014]] || [[Íomhá:www.wesleyjohnston.com-users-ireland-maps-historical-map1300.gif|mion|100px|[[Tiarnas na hÉireann]], 1300]] || [[Íomhá:Ireland 1450.png|mion|100px|Éire 1450]] || [[Íomhá:IrelandBaronies1899Map.png|mion|105px|Barúntachtaí 1899]] |- valign=top || [[Íomhá: Ireland900.svg|mion|100px]] || [[Íomhá:Kingdom of Munster-900.svg|mion|100px]] || [[Íomhá:Kingdom of Osraige-900.svg|mion|100px]] || [[Íomhá:Kingdom of Leinster-900.svg|mion|100px]] || [[Íomhá:Kingdom of Mide-900.svg|mion|100px]] || [[Íomhá:Kingdom of Connacht-900.svg|mion|100px]] || [[Íomhá:Kingdom of Breifne-900.svg|mion|100px]] |- valign=top || [[Íomhá:UlsterDioceseKingdoms.png|mion|100px]] || [[Íomhá:NorthernUiNeill.png|mion|100px]] |} ===Luath-dhreamanna=== * [[Prótastair Éireann]]<[[Stair na hÉireann]], [[Periplus Massiliach]], [[Ora Maritima]], [[Almagest]]- ([[Úsáideoir:Ériugena|ÉG]]), [[Geografaíocht (Tolamaes)]]-, [[Scotti]], [[Attacotti]]-, [[Breatain (logainm)]], [[:Teimpléad:Éire Tholamaes]] * Connacht: [[Auteini]]=[[Uaithni]], [[Fir Ol nEchmacht]], [[Nagnatae]], [[Nagnata]]; Laigin: [[Brigantes (Éire)]], [[Cauci]], [[Coriondi]], [[Domnu]], [[Fir Domnann]], [[Gailióin]], <strike>[[Manapi]]</strike> &rarr; [[Manapii]]; Mide: [[Eblani]]=[[Ebdani]]=[[Blanii]], [[Eblana]]; Muma: [[Gangani]]=[[Concani]], [[Iverni]], [[Uellabori]], [[Uodiae]]=[[Usdiae]]; Uladh: [[Darini]], [[Erdini]], [[Uennicnii]] * Eile: [[Belgae]], [[Scotia]]-, [[Gleann Scoithín]], [[Albion]]-, [[Caledonia]]-, [[Damnonii]], [[Dumnonii]], [[Hibernia]]- * Le dáileadh: [[Indech]], [[Octriallach]], * [[Ríochtaí Éireann]], [[Cúigí na hÉireann]] * [[Dáire Doimthech]], [[Lugaid Loígde]] (Lugaid mac Con), [[Ríthe Éireann]], [[Flaith]], [[Tigerna]]=[[Tiarna]], [[Liosta Ríthe na hÉireann]], [[Ard-Ríthe na hÉireann]]-, [[Rí na Teamhrach]]=[[Ríthe na Teamhrach]], [[Coirpre mac Néill]]=[[Cairbre mac Néill]]-, [[Ailill Molt]], [[Lugaid mac Lóegairi]]=[[Lughaidh mac Laoghaire]], [[Ríocht na Mumhan]], [[Rí na Mumhan]]=[[Ríthe na Mumhan]], [[Rí na Deasmhumhan]]=[[Ríthe na Deasmhumhan]], [[Rí na Tuadhmhumhan]]=[[Ríthe na Tuadhmhumhan]], [[Rí na hIarmhumhan]]=[[Ríthe na hIarmhumhan]], [[Rí na hUrmhumhan]]=[[Ríthe na hUrmhumhan]], [[Liosta Ríthe Uladh]] &rarr; [[Rí na nUladh]]=[[Ríthe na nUladh]], [[An Dubhaltach Mac Fhirbhisigh]] &rarr; [[Dubhaltach Mac Firbhisigh]], [[Ríocht na Mí]], [[Rí na Mí]]=[[Ríthe na Mí]], [[Airgíalla]]=[[Oirialla]], <strike>[[Ríthe an Oiriall]]</strike> &rarr; [[Ríthe na nOiriall]]=[[Ríthe Oiriall]], [[Bréifne]], [[Ríthe na Bréifne]], [[Ríthe na Laighean]], [[Ríthe an Osraí]], [[Tiarnas na hÉireann]]-, [[Túathal mac Cormaic]]=[[Túathal Máelgarb]]=[[Tuathal Maolgharbh]], [[Diarmait mac Cerbaill]]=[[Diarmaid mac Cearbhaill]]-, [[Domnall Ilchelgach]]=[[Domnall mac Muirchertaig]]=[[Domhnall mac Muircheartaigh]], [[Forggus mac Muirchertaig]]=[[Fearghas Mac Muircheartaigh]], [[Eochaid mac Domnaill]]=[[Eochaidh mac Domhnaill]], [[Báetán mac Muirchertaig]]=[[Baotán mac Muircheartaigh]], [[Ainmuire mac Sétnai]]=[[Ainmhire mac Seanna]], [[Báetán mac Ninnedo]]=[[Baotán mac Nínneadha]], [[Áed mac Ainmuirech]]=[[Aodh mac Ainmhireach]], [[Áed Sláine]]=[[Aodh Sláine]], [[Colmán Rímid]]=[[Colmán Ríomhaí]]=[[Colmán mac Báetáin]]=[[Colmán mac Baotáin]], [[Áed Uaridnach]]=[[Aodh Fuariodhnach]], [[Máel Coba mac Áedo]]=[[Maol Cobha mac Aodha]], [[Suibne Menn]]=[[Suibhne Meann]], [[Domnall mac Áedo]]=[[Domhnall mac Aodha]] {{Éire Tholamaes}} Féach ''[http://sites.rootsweb.com/~irlkik/ihm/ire000.htm IHM]'': {|class = wikitable ! width=10% | Dream ! width=10% | Treibh ! width=10% | As ! width=10% | Am ! width=20% | [[Leabhar Gabhála na hÉireann|LGÉ]] ! width=40% | Dál/Corca/Clann |- valign=top || [[Cruithne]] || [[Priteni]] || Breatain || 8u - 5ú RC || [[Fomhóraigh]]? || [[Dál nAraidi]], [[Uí Echach Cobo|Uí Eachach Cobha]], ''[[Loígis]]'', [[Soghain]] |- valign=top || [[Éarainn]] || [[Belgae]] || Breatain || 5ú - 3ú RC || [[Fir Bholg]] || ''Ulaid'' (Dál Riada, Dál Fiatach), [[Corca Laidhe]], [[Múscraí]], [[Corca Dhuibhne]], [[Corca Bhaiscinn]], [[Uí Mhaine]], [[Conmhaicne]] |- valign=top || [[Laigin]] || || Armorica || 3ú - 1ú RC || [[Tuatha Dé Danann]]? || [[Fir Domnann]], [[Gailióin]]; [[Uí Fhailí]], ''[[Uí Bairrche]]'', [[Uí Eineachghlais]]; [[Gailenga]]? |- valign=top || [[Gaeil]] || [[Míl Easpáine]] || Gall || 2ú - 1ú RC || [[Féine]] || [[Eoghanachta]], [[Connachta]] |} ===Breá=== * [[Brega]]=[[Breá]] ===Bréifne=== * [[Ríthe Bhréifne]] ===Ciannachta=== * [[Ciannachta]], [[Ciannachta Glen Geimin]]=[[Ciannacht Ghleann Geimhin]], [[Síl nÁedo Sláine]]=[[Síol Aodha Sláine]], [[Gailenga]] ===Iverni=== * =[[Érainn]]=[[Éarainn]], [[Dáire]], [[Darini]], [[Dáirine]], [[Corcu Loígde]]=[[Corca Laidhe]], [[Corc mac Luigthig]]=[[Conall Corc]], [[Dáire Doimthech]]*, [[Lugaid Loígde]]~[[Lugaid Laigdech]], [[Íar mac Dedad]], [[Óengus Bolg]]=[[Aonghas Boilg]], [[Aimend]]=[[Aimeann]], [[Deda mac Sin]]<[[Cland Dedad]], [[Dál gCais]]-, [[Dáire mac Dedad]], [[Síl Conairi]]=[[Síol Chonaire]], [[Cairpre]], [[Mairtine]], [[Múscraige]]=[[Múscraí]], [[Corcu Duibne]]=[[Corca Dhuibhne]], [[Corcu Baiscinn]]=[[Corca Bhaiscinn]], [[Dáire Cerbba]]=[[Dáire Cearba]], [[Uí Liatháin]], [[Uí Fidgenti]]=[[Uí Fiodhghinte]] ===''Laigin''=== * [[Laigin]], [[Uí Failgi]]=[[Uí Fhailí]], [[Failge Berraide]]=[[xxx]], [[Fothairt]], [[Dál Cormaic]]-, [[Énnae Cennsalach]], [[Crimthann mac Énnai]]=[[Criomhthann mac Éanna]], [[Augaire mac Ailella]]=[[Agaire mac Ailealla]]?, ([[Diarmait Mac Murchada]]=[[Diarmaid Mac Murchadha]]), [[Domhnall Caomhánach]], [[Art Óg mac Murchadha Caomhánach]] * [[Uí Chinnsealaigh]], [[Áed mac Colggen]]=[[Aodh mac Colgan]] {{Navbox | name = Laigin | title = [[Laigin]] | state = {{{state|}}} | listclass = hlist | group1 = Kindreds and septs | list1 = {{Navbox|child | group1 = Dál Niad Cuirp | list1 = [[Uí Máil]]&nbsp;• [[Uí Dúnlainge]]&nbsp;• [[Uí Ceinnselaig]]&nbsp;• [[Uí Failge]]&nbsp;• [[Uí Bairrche]]&nbsp;• [[Uí Enechglaiss]]&nbsp;• Uí Crimthainn Áin<!-- {{Navbox|child | group1 = [[Uí Máil]] | list1 = O'Tighe&nbsp;* [[O'Kelly]] | group2 = [[Uí Dúnlainge]] | list2 = Fitzdermot&nbsp;* [[O'Toole family|O'Toole]]&nbsp;* [[O'Byrne family|O'Byrne]]&nbsp;* [[Cosgrave|O'Cosgrave]] | group3 = [[Uí Cheinnselaig]] | list3 = [[MacMurrough dynasty|MacMurrough Kavanagh]]&nbsp;* [[Kinsella]]&nbsp;* [[Kehoe]]&nbsp;* [[Finneran|O'Finneran]]&nbsp;* [[Murphy|O'Murphy]]&nbsp;* [[O'Garvey]]&nbsp;* [[Hartley (surname)|O'Hartley]]&nbsp;* [[O'Ryan]]&nbsp;* [[Morrow (surname)|Morrow]] | group4 = [[Uí Failghe]] | list4 = [[O'Connor Faly]]&nbsp;* [[O'Dunne]]&nbsp;* [[O'Dempsey]]&nbsp;* [[Kavanagh (surname)|Kavanagh]]&nbsp;* [[Branagh]]&nbsp;* [[Fitzpatrick (surname)|MacGilpatrick (Fitzpatrick)]]&nbsp;* [[O'Dwyer (surname)|O'Dwyer]]&nbsp;* [[O'Holohan]]&nbsp;* [[O'Hennessy]] | group5 = [[Uí Bairrche]] | list5 = [[MacGorman]]&nbsp;* [[Kearney (disambiguation)|Kearney]]&nbsp;* [[Tracy (name)|Tracy]]&nbsp;* [[Hughes (disambiguation)|Hughes]]&nbsp;* [[Mooney]]&nbsp;* [[Carney (surname)|Carney]] | group6 = [[Uí Enechglaiss]] | list6 = ''O'Feary | group7 = Uí Crimthainn Áin | list7 = ''O'Duff }}--> | group2 = Dál Cairpre Arad | list2 = O'Kealy | group3 = [[Dál Messin Corb]] | list3 = [[Uí Garrchon]] }} | group2 = Daoine | list2 = [[Úgaine Mór]]&nbsp;• [[Lóegaire Lorc]]&nbsp;• [[Labraid Loingsech]]&nbsp;• [[Óengus Ollom]]&nbsp;• [[Fergus Fortamail]]&nbsp;• [[Crimthann Coscrach]]&nbsp;• [[Nuadu Necht]]&nbsp;• [[Cumall|Cumhall]]&nbsp;• [[Fionn mac Cumhaill]]&nbsp;• [[Oisín]]&nbsp;• [[Oscar mac Oisín|Oscar]]&nbsp;• [[Conchobar Abradruad]]&nbsp;• [[Cathair Mór]]&nbsp;• [[Énnae Cennsalach]]&nbsp;• [[Crimthann mac Énnai]]&nbsp;• [[Áed mac Colggen]]&nbsp;• [[Augaire mac Ailella]]&nbsp;• [[Máel Mórda mac Murchada]]&nbsp;• [[Diarmait Mac Murchada]]&nbsp;• [[Art Óg mac Murchadha Caomhánach]]&nbsp;• [[Fiach Mac Aodha Ó Broin]] | group3 = Aiteanna | list3 = [[An Nás]]&nbsp;• [[Mullach Maistean]]&nbsp;• [[Cnoc Liamhna]] | group4 = Cathanna | list4 = [[Cath Cheann Fuait|Ceann Fuait]]&nbsp;• [[Cath Ghleann Máma|Gleann Máma]]&nbsp;• [[Cath Chluain Tarbh|Cluain Tarbh]]&nbsp;• [[Cath na Móna Móire|Móin Mhór]]&nbsp;• [[Cath Ros Mhic Thriúin|Ros Mhic Thriúin]]&nbsp;• [[Cath Ghleann Molúra|Gleann Molúra]] | group5 = Altanna gaolmhara | list5 = [[Gaeil]]&nbsp;• [[Míl Espáine]]&nbsp;• [[Érimón]]&nbsp;• [[Scéalta Miotaseolaíochta]]&nbsp;• [[An Fhiannaíocht]]&nbsp;• [[Dinnseanchas]]&nbsp;• [[Leabhar Laighneach]]&nbsp;• [[Ríthe na Laighean]]<!--&nbsp;• [[O'Rahilly's historical model]]&nbsp;• [[Gaelic nobility of Ireland]]&nbsp;• ''[[Follow Me up to Carlow]]''--> }} ===Mumha=== * [[Iarmumu]]=[[Iarmuman]]=[[Iarmhumha]]=[[Iarmhumhain]]=[[Iarumhain]], [[Tuadmumu]]=[[Tuadhmhumha]]=[[Tuadhmhumhain]]=[[Tuamhain]], [[Deasmumu]]=[[Deasmhumha]]=[[Deasmhumhain]]=[[Deasumhain]]-, [[Urmumu]]=[[Urmhumha]]=[[Urumhain]] * [[Éoganachta]]=[[Eoghanachta]], [[Mug Nuadat]]=[[Mogh Nuadhad]], [[Ailill Aulom]], [[Lugaid mac Con]], [[Mac Con]], [[Éogan Mór]]=[[Eógan Mór]]=[[Eoghan Mór]], [[Fiachu Muillethan]], [[Éile]], [[Eoghanacht Chaisil]], [[Eoghanacht Ghleanndamhnach]], [[Eoghanacht Áine]], [[Eoghanacht Locha Léin]], [[Eoghanacht Raithlinn]], [[Eoghanacht Oirthir Cliach]], [[Eóganacht Ninussa]], [[Mathghamhain]], [[Deirgtine]], [[Fiachu Muillethan]], [[Ailill Flann Bec]]=[[Ailill Flann Beag]], <strike>[[Feidlimid mac Cremthanin]]</strike>=[[Fedelmid mac Cremthainn]]=[[Feidlimid mac Crimthainn]]=[[Feilimí mac Criomhthainn]], [[Mór Mumhan]], [[Óengus mac Nad Froích]], [[Feidlimid mac Óengusa]]=[[Feilimí mac Aonghasa]], [[Fíngen mac Áedo Duib]]=[[Finghin mac Aodha Dhuibh]], [[Eochaid mac Óengusa]]=[[Eochaidh mac Aonghasa]], [[Crimthann Srem mac Echado]]=[[Criomhthann Sreamh mac Eochada]], [[Áed Bennán mac Crimthainn]]=[[Aodh Beanmán mac Criomhthainn]], [[Nad Froích mac Cuirc]]=[[Nadh Fraoigh mac Coirc]], [[Bressal mac Ailello Thassaig]]=[[Bressal mac Ailello]]=[[Breasal mac Ailealla]], [[Angias]]=[[Angas]], [[Faílbe Flann mac Áedo Duib]]=[[Failbhe Flann mac Aodha Dhuibh]], [[Cathal mac Finguine]] {{Mumhain}} ===Oirialla=== * [[Ríthe Oiriall]] # Dallán Forgaill # [[xxx]]=[[Rossa Buí Mac Mathúna]] &larr; [[:en:Rossa Buide Mac Mathúna]] #* [[Uí Tuirtri]]=[[Uí Thoirtre]], [[Donnchad Ua Cerbaill]]=[[Donnchadh Ó Cearbhaill]] ===Osraí=== * [[Dál Birn]], [[Óengus Osrithe]]=[[Aonghas Osraithe]], [[Lóegaire Birn Búadach]]=[[Laoghaire Birn Buach]] ===''Ulaid'' / Cruithne=== * [[Ulaid]] (FFÉ: Oll-sháith), [[Clanna Rudraige]], [[Dál Riata]]=[[Dál Riada]]-, [[Dál Fiatach]], [[Cruthin]]=[[Cruithne]], Conall Anglonnach, [[Conaille Muirtheimne]], [[Dál mBuinne]], [[Erc Dhál Riada]], [[Loarn mac Eirc]]&rarr;[[Cenél Loairn]]=[[Cineál Loairn]], [[Aonghas mac Eirc]]&rarr;[[Cenél nÓengusa]]=[[Cineál Aonghasa]], [[Adomnán]]=[[Adhamhnán]]=[[Naomh Adhamhnán]], [[Senchus Fer n-Alban]]=[[Seanchas Fear Alban]], [[Duan Albanach]], [[Muirchertach mac Muiredaig]]=[[Muircheartach mac Muireadaigh]]-, [[Fergus Mór]]=[[Fearghas Mór]], [[Domangart Réti]]=[[Domhanghart Réite]], [[Gabrán mac Domangairt]]=[[Gabhrán mac Domhanghairt]]&rarr;[[Cenél nGabráin]]=[[Cineál Gabhráin]], [[Comgall mac Domangairt]]=[[Comhghall mac Domhanghairt]]>[[Cenél Comgaill]]=[[Cineál Comhghaill]], [[Eilne]], [[Loígis]], [[Sogain]]=[[Soghain]], [[Senchineoil]]=[[Seanchineál]], [[Uí Blathmaic]], [[Uí Echach Arda]], [[Conmhaícne]]=[[Conmhaicne]], [[Ciarraige]]=[[Ciarraí]], [[Corco Mruad]]=[[Corca Mrua]], [[Vita tripartita Sancti Patricii]]-, [[Dál nAraidi]]=[[Dál Araí]], [[Ríthe Dáil Araidi]]=[[Ríthe Dhál Araí]], [[Dál nAraidi Mag Line]]=[[Dál Araí Mhaigh Line]], [[Dál nAraidi in Tuaiscirt]]=[[Dál Araí an Tuaiscirt]], [[Uí Echach Cobo]]=[[Uíbh Eachach Cobha]], [[Uí Erca Céin]], [[Leath Cathail]]=[[Leath Chathail]], [[Tipraiti Tireach]]=[[Tiobraid Tíreach]], [[Ríthe na nUladh]], [[Muiredach Muinderg]]=[[Muireadhach Muindearg]], [[Eochaid mac Muiredaig Muinderg]]=[[Eochaidh mac Muireadhaigh Mhuindeirg]], [[Cairell mac Muiredaig Muinderg]]=[[Caireall mac Muireadhaigh Mhuindeirg]], [[Demmán mac Cairill]]=[[Deamán mac Cairill]], [[Báetán mac Cairill]]=[[Baotán mac Cairill]], [[Áed Dub mac Suibni]]=[[Aodh Dubh mac Suibne]], [[Eochaid mac Condlai]]=[[Eochaidh mac Connla]], [[Fergnae mac Oengusso Ibdaig]]=[[Feargna mac Aonghasa Iobhdaigh]], [[Fíachnae mac Báetáin]]=[[Fiachna mac Baotáin]], [[Fiachra Cáech]]=[[Fiachra Caoch]], [[Fiachnae mac Demmáin]]=[[Fiachna mac Deamáin]], [[Connad Cerr]]=[[Connadh Cearr]], [[Dúnchad mac Fiachnai]]=[[Dúnchadh mac Fiachna]], [[Máel Cobo mac Fiachnai]]=[[Maol Cobha mac Fiachna]], [[Blathmac mac Máele Cobo]]=[[Blathmac mac Maoil Chobha]], [[Congal Cennfota mac Dúnchada]]=[[Congal Ceannfhada mac Dúnchadha]], [[Mongán mac Fiachnai]]=[[Mongán mac Fiachna]], [[Bécc Bairrche mac Blathmaic]]=[[Béic Bairrche mac Blathmhaic]], [[Áedán mac Gabráin]]=[[Aodhán mac Gabhráin]], [[Congal Cáech]]=[[Conghal Caoch]] {{Navbox | name = Ulaid | title = [[Ulaid]] | state = {{{state|}}} | group1 = Finte agus clanna | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Dál nAraidi]] | list1 = [[Uí Echach Cobo|Uí Eachach Cobha]]&nbsp;* ''[[Loígis]]''&nbsp;* [[Soghain]] <!--{{Navbox|child | group1 = [[Uí Echach Cobo]] | list1 = [[MacGowan]]&nbsp;* [[Magennis]]&nbsp;* [[McCartan]]&nbsp;* [[Lynch (surname)|Lynch]] | group2 = [[Loígis]] | list2 = [[Moore (surname)|O'More]]&nbsp;* [[O'Kelly]]&nbsp;* O'Deevy&nbsp;* O'Doran&nbsp;* O'Lalor&nbsp;* [[O'Dowling]]&nbsp;* [[McEvoy|MacEvoy]]&nbsp;* [[Bergin|O'Bergin]]&nbsp;* O'Mulcahy | group3 = [[Soghain]] | list3 = O'Manning&nbsp;* [[Mac an Bhaird|MacWard]]&nbsp;* O'Scurry&nbsp;* [[Lennon|O'Lennon]]&nbsp;* MacCashin&nbsp;* [[Gilly]]&nbsp;* MacGing }}--> | group2 = [[Conmhaícne]] | list2 = Conmhaícne Mara&nbsp;* Conmaicne Magh Réin&nbsp;* Conmaicne Cuile Toladh&nbsp;* Conmaicne Mide <!--{{Navbox|child | group1 = [[Conmhaícne Mara]] | list1 = O'Kealy&nbsp;* MacConneely&nbsp;* O'Devaney&nbsp;* O'Cloherty&nbsp;* [[Folan|MacFolan]] | group2 = Conmaicne<br/>Magh Réin<br> | list2 = MacRannall&nbsp;* MacDorcy&nbsp;* O'Mulvey&nbsp;* [[O'Farrell]]&nbsp;* O'Beglin&nbsp;* [[Borden (surname)|Borden]]&nbsp;* [[Hallissey|O'Hallissy]]&nbsp;* O'Murry&nbsp;* O'Curneen&nbsp;* O'Mulooly&nbsp;* MacMullock&nbsp;* O'Doonan&nbsp;* O'Kearon&nbsp;* MacCoogan&nbsp;* [[Gaynor|MacGaynor]]&nbsp;* [[Quinn|O'Quinn]]&nbsp;* MacShaffrey&nbsp;* [[Connick|MacConnick]]&nbsp;* [[Keegan|O'Keegan]]&nbsp;* MacLeavy&nbsp;* MacMorrow&nbsp;* [[MacShane]]&nbsp;* O'Sullahan&nbsp;* [[O'Tormey]] | group3 = Conmaicne <br>Cuile Toladh | list3 = O'Tolleran&nbsp;* O'Colleran&nbsp;* O'Moran&nbsp;* [[Martin (surname)|Martin]] | group4 = Conmaicne Mide | list4 = MacRourke&nbsp;* O'Breen&nbsp;* O'Toler }}--> | group3 = ''[[Ciarraige]]'' | list3 = &nbsp;<!--[[Ó Céirín|O'Kieran (Kearns)]]&nbsp;* [[O'Conor Kerry]]&nbsp;* [[O'Murtagh]]&nbsp;* O'Neide--> | group4 = [[Corco Mruad]] | list4 = &nbsp;<!--[[Ó Conchubhair Corcomroe|O'Conor Corcomroe]]&nbsp;* [[Uí Lochlainn|O'Loughlin]]&nbsp;* [[O'Flaherty]]&nbsp;* O'Deely&nbsp;* [[O'Drennan]]&nbsp;* O'Melody&nbsp;* MacCurtin&nbsp;* [[O'Davoren]]--> }} | group2 = Pearsana | list2 = [[Cermna Finn]]&nbsp;* [[Sobairce]]&nbsp;* [[Ollom Fódla]]&nbsp;* [[Fínnachta]]&nbsp;* [[Slánoll]]&nbsp;* [[Géde Ollgothach]]&nbsp;* [[Fíachu Findoilches]]&nbsp;* [[Berngal]]&nbsp;* [[Ailill mac Slánuill]]&nbsp;* [[Finn mac Blatha]]&nbsp;* [[Sírlám]]&nbsp;* [[Airgetmar]]&nbsp;* [[Áed Ruad, Díthorba agus Cimbáeth]]&nbsp;* [[Macha]]&nbsp;* [[Rudraige mac Sithrigi]]&nbsp;* [[Congal Cláiringnech]]&nbsp;* [[Bresal Bó-Díbad]]&nbsp;* [[Fachtna Fáthach]]&nbsp;* [[Conchobar mac Nessa]]&nbsp;* [[Fergus mac Róich]]&nbsp;* [[Fedelm Noíchrothach]]&nbsp;* [[Deichtine]]&nbsp;* [[Cúscraid]]&nbsp;* [[Cormac Cond Longas]]&nbsp;* [[Findchóem]]&nbsp;* [[Amergin mac Eccit]]&nbsp;* [[Conall Cernach]]&nbsp;* [[Mal mac Rochride]]&nbsp;* [[Tipraiti Tireach]]&nbsp;* [[Fiacha Araidhe]]&nbsp;* [[Cáelbad]]&nbsp;* [[Fiachnae mac Báetáin]]&nbsp;* [[Congal Cáech]]&nbsp;* [[Fergus mac Áedáin]]&nbsp;* [[Máel Bressail mac Ailillo]]&nbsp;* [[Mac Creiche]] | group3 = Litríocht | list3 = ''[[Scéla Conchobair]]''&nbsp;* ''[[Táin Bó Cúailnge]]''&nbsp;* ''[[Compert Con Culainn]]''&nbsp;* ''[[Scéal Muc Mhic Dhathó]]''&nbsp;* ''[[Mesca Ulad]]''&nbsp;* ''[[Annála Uladh]]'' | group4 = Áiteanna | list4 = [[Eamhain Mhacha]]&nbsp;* [[Teamhair]]&nbsp;* [[Ros na Rí]] | group5 = Críocha | list5 = [[Airrther]]&nbsp;* [[Bairrche]]&nbsp;* [[Cineál Fhaghartaigh]]&nbsp;* [[Conaille Muirtheimne]]&nbsp;* [[Cruithne]]&nbsp;* [[Uí Echach Cobo|Cobha]]&nbsp;* [[Dál Fiatach]]&nbsp;* [[Dál mBuinne]]&nbsp;* [[Dál nAraidi]]&nbsp;* [[Dál nAraidi in Tuaiscirt]]&nbsp;* [[Dál nAraidi Mag Line]]&nbsp;* [[Dál Riada]]&nbsp;* [[An Duifrian]]&nbsp;* [[Eilne]]&nbsp;* [[Latharna]]&nbsp;* [[Leath Cathail]]&nbsp;* [[Na hArda]]&nbsp;* [[Semne]]&nbsp;* [[Uí Blathmaic]]&nbsp;* [[Uí Dercco Céin]] | group6 = Altanna gaolmhara | list6 = [[Clanna Rudraige]]&nbsp;* [[Craobh Rua]]&nbsp;* [[Cú Chulainn]]&nbsp;* [[Uoluntii]]&nbsp;* [[Geografaíocht (Tolamaes)]]&nbsp;* [[Rúraíocht]]&nbsp;* [[Ríthe na nUladh]]&nbsp;* [[Ríthe Dáil Araidi]]&nbsp;* [[Gaeil]]&nbsp;* [[Míl Espáine]]&nbsp;* }} {{navbox |name = Ríthe Dhál Riada |title = [[Ríthe Dhál Riada]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |list1 = * [[Fergus Mór|Fergus&nbsp;Mór]] * [[Domangart Réti|Domangart&nbsp;Réti]] * [[Comgall mac Domangairt|Comgall]] * [[Gabrán mac Domangairt|Gabrán]] * [[Conall mac Comgaill|Conall]] * [[Áedán mac Gabráin|Áedán]] * [[Eochaid Buide|Eochaid&nbsp;Buide]] * [[Connad Cerr|Connad&nbsp;Cerr]] * [[Domnall Brecc|Domnall&nbsp;Brecc]] * [[Ferchar mac Connaid|Ferchar]] * [[Conall Crandomna|Conall&nbsp;Crandomna]] * [[Dúnchad mac Conaing|Dúnchad]] * [[Domangart mac Domnaill|Domangart]] * [[Máel Dúin mac Conaill|Máel&nbsp;Dúin]] * [[Domnall Donn|Domnall&nbsp;Donn]] * [[Ferchar Fota|Ferchar&nbsp;Fota]] * [[Eochaid mac Domangairt|Eochaid&nbsp;mac&nbsp;Domangairt]] * [[Ainbcellach mac Ferchair|Ainbcellach]] * [[Fiannamail ua Dúnchado|Fiannamail]] * [[Selbach mac Ferchair|Selbach]] * [[Dúnchad Bec|Dúnchad&nbsp;Bec]] * [[Dúngal mac Selbaig|Dúngal]] * [[Eochaid mac Echdach|Eochaid&nbsp;mac&nbsp;Echdach]] * [[Muiredach mac Ainbcellaig|Muiredach]] * [[Eógan mac Muiredaig|Eógan]] * Interregnum * [[Áed Find|Áed&nbsp;Find]] * [[Fergus mac Echdach|Fergus]] * [[Donncoirce]] * Interregnum? * [[Conall mac Taidg|Conall&nbsp;mac&nbsp;Taidg]] * [[Conall mac Áedáin|Conall&nbsp;mac&nbsp;Áedáin]] * [[Domnall mac Caustantín|Domnall]] * [[Áed mac Boanta|Áed&nbsp;mac&nbsp;Boanta]] }} ===Eile=== # ''via'' [https://books.google.ie/books?id=XhZtDwAAQBAJ&pg=PA139&lpg=PA139&dq=Fir+Ol+nEchmacht&source=bl&ots=6Qd9jwIFix&sig=ACfU3U1c4bcDTv3wZGSQRXYbA_I7VG5WMA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjC_9yr8rnhAhXYQxUIHay6Ax8Q6AEwB3oECAIQAQ#v=onepage&q=Fir%20Ol%20nEchmacht&f=false Everything about Ireland]: #* [[Conmaicne]]=[[Conmhaicne]] ## srl... # ''via'' [http://sites.rootsweb.com/~irlkik/ihm/munster.htm irlkik/ihm/munster], ''22 stipendiary princes of Muma were the Kings of ... #* Dál Cais - [[Dál gCais]] ## Gabhrán - [[Gabhrán (dream)]] ##* Eoghanacht (when not King of Cashel) - [[Eoghanachta]] ## Deise - [[Déisi]] ##* Ui Liathain - [[Uí Liatháin]], Raithleann - [[Eoghanacht Raithlinn]], Muscraighe - [[Múscraige]], Dairfhine - [[Dáirine]] ## Dairfhine of the mt. - [[xxx]] ##* L. Léin - [[Eoghanacht Locha Léin]], Ciarraighe Lúachra - [[Ciarraige]] Lúachra, Corca Bhaiscinn and Léim na Con - [[Corca Bhaiscinn]], Ui Chonaill Gabhra - [[Uí Chonaill Gabhra]]<[[Uí Fidgenti]], Ui Chairbre - [[Uí Chairbre Aobha]]<[[Uí Fidgenti]], Cliu - Cliú, [[Eoghanacht Airthir Cliach]], Uaithne - [[Uaithne (dream)]], Eile - [[Éile]], Glenn Amhnach - [[Eoghanacht Ghleanndamhnach]], Corcu Luigde - [[Corca Laidhe]], Corcu Duibne - [[Corca Dhuibhne]] ## Boirenn - [[Boirenn]] ## Sechtmodh - [[Sechtmodh]] ==Scéal-liosta ó de.wiki== * [[Aided Cheit maic Mágach]], [[Aided Cheltchair maic Uthechair]], [[Aided Chonchobuir]]=[[Anbhás Chonchúir]], [[Aided Chon Culainn]]=[[Anbhás Chú Chulainn]], [[Aided Loegairi Buadaig]], [[Airne Fingein]], [[Baile Binnbérlach mac Buain]], [[Bóramha]], [[Cath Étair]]=[[Cath Éadair]], [[Cath Finntrágha]], [[Cath Maige Mucrama]], [[Compert Conchobuir]]=[[Coimpeart Chonchúir]], [[De chophur in da muccida]], [[Echtrae Nerai]], [[Immacallam in dá Thuarad]], [[Macgnímrada Con Culainn]], [[Tochmarc Luaine acus aided Athirni]], [[Esnada Tige Buchet]], [[Orgain Denna Ríg]]=[[Argain Dinn Rí]] Daoine: * [[Achtan]], [[Adnae mac Uthidir]], [[Eithne Tháebfhota]]=[[Eithne Thaobhfhada]], [[Ferchertne]], [[Lugaid Lága]], [[Mes Gegra]]+[[Mesgegra]]=[[Meas Geagra]], [[Néde]]-[[Neidhe]], [[Tadhg mac Céin]] == Dlí, nós, aicme == ** [[Áes dána]]=[[Aos dána]], [[Alltar]], [[Emain Ablach]]=[[Eamhain Abhlach]], [[Mag Mell]]=[[Magh Meall]] # [[Mag Muirthemne]] #* [[Tech Duinn]]=[[Teach Doinn]], [[Tír na nÓg]], [[Uí Bhreasail]], [[Aithech fortha]], [[Ánradh]]-s, [[Bard]]* # [[Bean ní]] #* [[Breithem]]-s, [[Bretha Crólige]], [[Bruiden]]-[[Bruíon]], [[Briugu]]-[[Brughaidh]], [[Cana]]-s, [[Clí]]-s, [[Craobh Airgid]], [[Críth gablach]], [[Curadhmhír]], [[Díchetal do chennaib]]-s=[[dícheadal do cheannaibh]]?, [[Féth fíada]], [[Fáith]] (Vates), [[Filid]], [[Fír flathemon]], [[Gáu flathemon]], [[Geis]], [[Glám dícenn]]=[[Glámh dícheann]]=[[Glámh dígeann]], [[Imbas forosnai]], [[Lóg n-enech]], [[Ollam Érenn]]=[[Ollamh Éireann]]* # [[Seanchaí]] # [[Sluaigh sí]] #* [[Tarbfeis]]-[[Tarbhfheis]], [[Teinm laída]]-s=[[Seinm laoidhte]]?, [[Trícha cét]]=[[Tríocha céad]], [[Túath]]=[[Tuath]] == Suíomhanna == * [[Corpus of Electronic Texts]] ==Lámhscríbhinní / Annála == * [[Betham 154]]=[[ARÉ 23 N 10]], [[Leabhar Leasa Mhóir]]=[[Leabhar Mhic Cárthaigh Riabhaigh]], [[Leabhar Ua Maine]]=[[Leabhar Uí Mhaine]] &larr; [[:en:Leabhar Ua Maine]], [[Egerton 88]] &larr; [[:en:British Library, MS Egerton 88]], [[Egerton 90]]<[[Leabhar Uí Mhaine#Ábhar ar iarraidh]], [[Egerton 1782]] &larr; [[:en:British Library, MS Egerton 1782]], [[Leabhar an Iarla Bháin]]=[[Laud 610]], [[Rawlinson B 502]] &larr; [[:en:Bodleian Library, MS Rawlinson B 502]], [[Rawlinson B 512]], Síolta: [[An Leabhar Breac]], [[Liber Flavus Fergusiorum]], [[Gníomhais Thuamhan]] (dlí), ''[[Bodleian Library]]'', ''[[British Library]]'' * [[Saltair Caisil]], [[Annála Tiarnaigh]], [[Chronicon Scotorum]]=[[Chronicum Scotorum]], [[Croinic na hÉireann]], [[Annála Mhainistir na Búille]], [[Annála Easpacha na hÉireann]], [[Annála Chluain Mhic Nóis]], [[Annála Connacht]], [[Annála Mhainistir an Dubhuisce]], [[Leabhar Oiris]], [[Annála an Aonaigh]], [[Leabhar Mhic Cárthaigh]], [[Annála Inis Faithlinn as Áth Cliath]]?, [[Annála Gearra Thír Chonaill]], [[Annála Gearra Laighean]], [[Memoranda Gadelica]], [[Annála Gearra as Proibhinse Ard Macha]], [[Mír Annál Éireannach]]? == Deirdre et al == * [[Deirdre]] ** [[Naoise]] *# [[Longes Mac n-Uislenn]]=[[Longes mac nUislenn]] + [[Oidheadh Chlainne Uisnigh]] ** [[Ealbha]], [[Anbhás Chú Chulainn]], [[Liath Macha]], [[Cridenbél]], [[Calatin]]-[[Cailitin]], [[Lao]]=[[Lao mac Rianghabhra]]=[[Láeg mac Riangabra]], [[Cloch an Fhir Mhóir]], [[Cairbre mac Eithne]] == Teangacha == * [[Próit-Ind-Eorpais]] <> [[Na teangacha Ind-Eorpacha]], [[Prótai-Cheiltis]] <> [[Teangacha Ceilteacha]], [[Gaeilge Chianach]] ~ [[An Ghaeilge Ársa]], [[Sean-Ghaeilge]], [[Meán-Ghaeilge]], [[Gaeilge Chlasaiceach]], [[Gaeilge]], [[Gaeilge na hAlban]], [[Gaeilge Mhanann]], [[Breatnais]]=[[An Bhreatnais]], [[Briotáinis]]=[[An Bhriotáinis]] == Eile (2) == * [[Aos Sí]], [[Miotaseolaíocht na nGael]], [[Lámhscríbhinn Ghleann Masain]]-[[Lámhscríbhinn Ghleann Masáin]] # [[Leipreachán]] &larr; [[:en:Leprechaun]] * [[Na Cruithnigh]], [[Cernunnos]], [[Annála Inis Faithlinn]], [[Sé Aois an Domhain]] (''uath-imdhealú''), [[Sex Aetates Mundi]] (''síol''), [[Sex Aetates Mundi (Gaelach)]] (''síol''), [[Nuadha]], [[Noínden Ulad]], [[Indech]], [[Octriallach]] = Bliain 3, 2020 - 2021 = * [[Dartraige]]=[[Dartraí (tuath)]], [[Masraige]]=[[Masraí]] == Feabhsú na Gaeilge (3) == Mar is gnách... féach thuas. == Féineachas == * [[Audacht Morainn]], [[Bechbretha]], [[Bretha Crólige]], [[Bretha Nemed Déidenach]], [[Cáin Adomnáin]], [[Críth Gablach]], ''[[De duodecim abusivis saeculi]]'', [[Derbfine]]=[[Dearbhfhine]], [[Fír flathemon]], [[Fortúatha]]=[[Forthuatha]], [[Gáu flathemon]], [[Gúbretha Caratniad]], [[Lóg n-enech]], [[Senchas Már]]=[[Seanchas Mór]], [[Tánaisteacht]], [[Tecosca Cormaic]]=[[Teagasc Chormaic]], [[Uraicecht na Ríar]]=[[Bunleabhar na Riar]], [[Uraicecht Becc]]=[[Bunleabhar Beag]], [[Éraic]]=[[Éiric]] == Bréifne == * [[Ríthe Bhréifne]], [[Bréifne Thoir]]-, [[Bréifne Thiar]]-, [[Tigernán Ua Ruairc]]=[[Tighearnán Ua Ruairc]]- ==Laigin== * [[Bran Becc mac Murchado]]=[[Bran Beag mac Murchadha]], [[Bran Mut mac Conaill]]=[[Bran Buta mac Conaill]], [[Fáelán mac Colmáin]]=[[Faolán mac Colmáin]], [[Rónán mac Colmáin]], [[Brandub mac Echach]]=[[Bran Dubh mac Eochach]], [[Cellach Cualann]]=[[Ceallach Chualann]], [[Fiannamail mac Maoil Tuile]]=[[Fiannamail mac Máele Tuile]], [[Áed Dibchine]]=[[Aodh Dibhchine]], [[Áed Dub mac Colmáin]]=[[Aodh Dubh mac Colmáin]], [[Crimthann mac Áedo]]=[[Criomhthann mac Aodha]], [[Murchad mac Brain Mut]], [[Dúnchad mac Murchado]]=[[Dúnchadh mac Murchadha]], [[Fáelán mac Murchado]]=[[Faolán mac Murchadha]], [[Muiredach mac Murchado]]=[[Muireadhach mac Murchadha]], [[Cellach mac Dúnchada]]=[[Ceallach mac Dúnchadha]], [[Ruaidrí mac Fáeláin]]=[[Ruairí mac Faoláin]], [[Bran Ardchenn]]=[[Bran Ardcheann]], [[Fínsnechta Cethardec]]=[[Fíonsneachta Ceathairdheach]], [[Muiredach mac Brain Ardchinn]]=[[Muireadhach mac Brain Ardchinn]], [[Muiredach mac Ruadrach]]=[[Muireadhach mac Ruairí]], [[Cellach mac Brain]]=[[Ceallach mac Brain]], [[Bran mac Fáeláin]]=[[Bran mac Faoláin]], [[Lorcán mac Cellaig]]=[[Lorcán mac Ceallaigh]], [[Túathal mac Máele-Brigte]]=[[Tuathal mac Maoilbhríde]], <strike>[[Ruarc mac Bran]]</strike>&rarr;[[Ruarc mac Brain]], [[Muirecán mac Diarmata]]=[[Muireacán mac Diarmada]], [[Dúnlaing mac Muiredaig]]=[[Dúnlaing mac Muireadhaigh]], [[Ailill mac Dúnlainge]], [[Domnall mac Muirecáin]]=[[Domhnall mac Muireacáin]], [[Muiredach mac Brain]]=[[Muireadhach mac Brain]], [[Crundmáel Erbuilc]]=[[Crannmhaol Anbholg]], [[Cerball mac Muirecáin]]=[[Cearbhall mac Muireacáin]], [[Fáelán mac Muiredach]]=[[Fáelán mac Muiredaig]]=[[Faolán mac Muireadhaigh]], [[Lorcán mac Fáeláin]]=[[Lorcán mac Faoláin]], [[Túathal mac Úgaire]]=[[Tuathal mac Aughaire]], [[Cellach mac Fáeláin]]=[[Ceallach mac Faoláin]], [[Úgaire mac Túathail]]=[[Aughaire mac Tuathail]], [[Domnall Cláen]]=[[Domhnall Claon mac Lorcáin]], [[Donnchad mac Domnall Claen]]?=[[Donnchad mac Domnaill Cláin]], ([[Máel Mórda mac Murchada]])=[[Maol Mórdha mac Murchadha]], [[Dúnlaing mac Túathail]]=[[Dúnlaing mac Tuathail]], [[Donncuan mac Dúnlainge]]=[[Donnchuan mac Dúnlainge]], [[Augaire mac Dúnlainge]]=[[Aughaire mac Dúnlainge]], [[Donnchad mac Dúnlainge]]=[[Donnchadh mac Dúnlainge]], [[Murchad mac Dúnlainge]]=[[Murchadh mac Dúnlainge]], [[Murchad mac Diarmata]]=[[Murchadh mac Diarmada]], [[Domhnall mac Murchadha (uathimdhealú)]]*, [[Domnall mac Murchada meic Diarmata]]≠[[Domhnall mac Murchadha]], [[Donnchad mac Domnaill Remair]]=[[Donnchadh mac Domhnaill Ramhair]], [[Énna mac Diarmata]]=[[Éanna mac Diarmada]], <strike>[[Diarmait mac Énna]]</strike>&rarr;[[Diarmait mac Énnai]]=[[Diarmaid mac Éanna]], [[Donnchad mac Murchada]]=[[Donnchadh mac Murchadha]], [[Diarmait mac Énna meic Murchada]]=[[Diarmaid mac Éanna mhic Mhurchadha]], [[Énna mac Donnchada meic Murchada]]=[[Énna Mac Murchada]]=[[Éanna mac Donnchadha mhic Mhurchadha]]=[[Éanna Mac Murchadha]], <strike>[[Bran Fionn mac Máelmórda]]</strike>&rarr;[[Bróen mac Máelmórda]]=[[Braon mac Maoilmhórdha]], <strike>[[Murchad mac Brain Fionn]]</strike>&rarr;[[Murchad mac Finn]]=[[Murchadh mac Fionn]] ==Uí Chinnsealaigh== * [[Bran ua Máele Dúin]]=[[Bran ó Maoil Dúin]], [[Cú Chongelt mac Con Mella]]=[[Cú Chongheilt mac Con Mealla]], [[Echu mac Muiredaig]]=[[Eochadh mac Muireadaigh]], [[Eterscél mac Áeda]]=[[Eidirscéal mac Aodha]]?, [[Laidcnén mac Con Mella]]=[[Laoghcheann mac Con Mealla]], [[Sechnassach mac Colggen]]=[[Seachnasach mac Colgan]], [[Crundmáel Bolg Luatha]]=[[Crannmhaol xxx Luatha]], [[Bran Ua Máele Dúin]] &#x2192; [[Bran ua Máele Dúin]]=[[Bran ó Maoil Dúin]], [[Élothach mac Fáelchon]]=[[Éalathach mac Faolcháin]], [[Donngal mac Laidcnén]]=[[Donnghal mac Laoghchinn]], [[Dub Calgaid mac Laidcnén]]=[[Dubh Cealgadh mac Laoghchinn]], [[Cennselach mac Brain]]=[[Cinnsealach mac Brain]], [[Cairpre mac Laidcnén]]=[[Cairbre mac Laoghchinn]], [[Cellach Tosach mac Donngaile]]=[[Ceallach Tosach mac Donnghaile]], [[Cathal mac Dúnlainge]] == Uí Fhailí == * [[Uí Failge]]=[[Uí Failghe]]=[[Uí Fhailí]], [[Ríthe Uí Fhailí]], [[Failge Berraide]], [[Bruidge mac Nath Í]]=[[Bruí mac Nath Í]], [[Áed Rón mac Cathail]]=[[Aodh Rón mac Cathail]], [[Ailill mac Áedo Róin]]=[[Ailill mac Aodha Róin]], [[Cillíne mac Forannáin]], [[Fland Dá Chongal]]=[[Flann ó Congaile]], [[Forbassach Ua Congaile]]=[[Forbasach ó Congaile]], [[Ailill Corrach mac Flainn]], [[Flaithnia mac Flainn]], [[Cummascach mac Flainn]]=[[Cumascach mac Flainn]], [[Cináed mac Flainn]]=[[Cionaoth mac Flainn]], [[Mugrón mac Flainn]]=[[Mughrón mac Flainn]], [[Domnall mac Flaíthnia]]=[[Domhnall mac Flaíthnia]], [[Óengus mac Mugróin]]=[[Aonghas mac Mughróin]], [[Flaíthnia mac Cináeda]]=[[Flaithnia mac Cionaoith]], [[Cináed mac Mugróin]]=[[Cionaoth mac Mughróin]] ==Mumha== * [[Saltair Caisil]]=[[Saltair Chaisil]] * [[Coirpre Cromm mac Crimthainn]]=[[Cairbre Crom mac Criomhthainn]], [[Feidlimid mac Coirpri Chruimm]]=[[Feilimí mac Cairbre Chroim]], [[Fergus Scandal mac Crimthainn]]=[[Fearghas Scannal mac Criomhthainn]], [[Feidlimid mac Tigernaig]]=[[Feilimí mac Tiarnaigh]], [[Amalgaid mac Éndai]]=[[Amhalghaidh mac Éanna]], [[Garbán mac Éndai]]=[[Garbhán mac Éanna]], [[Cathal mac Áedo]]=[[Cathal mac Aodha]], [[Cúán mac Amalgado]]=[[Cúán mac Amhalghadha]], [[Máenach mac Fíngin]]=[[Maonach mac Finghin]], [[Cathal Cú-cen-máthair]]=[[Cathal Cú-gan-mháthair]], [[Colgú mac Faílbe Flaind]]=[[Colgú mac Failbhe Flainn]], [[Finguine mac Cathail]]=[[Finghin mac Cathail]], [[Ailill mac Cathail]], [[Cormac mac Ailello]]=[[Cormac mac Ailealla]], [[Eterscél mac Máele Umai]]=[[Eidirscéal mac Maoil Umha]], [[Cathussach mac Eterscélai]]=[[Cathasach mac Eidirscéil]], [[Máel Dúin mac Áedo]]=[[Maol Dúin mac Aodha]], [[Ólchobar mac Duib-Indrecht]]=[[Ólchúr mac Duibh-Ixxx]], [[Ólchobar mac Flainn]]=[[Ólchúr mac Flainn]], [[Artrí mac Cathail]]=[[Airtrí mac Cathail]], [[Tnúthgal mac Artrach]]=[[xxx]], [[Tnúthgal mac Donngaile]]=[[Tnúthghal mac Donnghaile]], [[Feidlimid mac Cremthainn]]=[[Fedelmid mac Cremthainn]]=[[Feilimí mac Criomhthainn]], [[Ólchobar mac Cináeda]]=[[Ólchúr mac Cxxx]], [[Áilgenán mac Donngaile]]=[[Áilgeanán mac Donnghaile]], [[Máel Gualae mac Donngaile]]=[[Maol Guala mac Donnghaile]], [[Cenn Fáelad hua Mugthigirn]]=[[Ceann Faoladh Ó Macthiarna]], [[Dúnchad mac Duib-dá-Bairenn]]=[[Dúnchadh mac Duibh-dá-Bhoireann]], [[Dub Lachtna mac Máele Gualae]]=[[Dubh Lachtna mac Maoil Gualainne]], [[Finguine Cenn nGécan mac Loégairi]]=[[Finghin Ceann Géagán mac Laoghaire]], [[Cormac mac Cuilennáin]]=[[Cormac mac Cuileannáin]], [[Flaithbertach mac Inmainén]]=[[Flaithbheartach mac Ionúin]], [[Lorcán mac Coinlígáin]]=[[Lorcán mac Coinlíogáin]], [[Cellachán Caisil]]=[[Ceallachán Chaisil]], [[Máel Fathardaig mac Flainn]]=[[Maol Fathardaigh mac Flainn]]-, [[Dub-dá-Bairenn mac Domnaill]]=[[Dubh-dá-Bhoireann mac Domhnaill]], [[Fer Gráid mac Cléirig]]=[[Fear Grá mac Cléirigh]], [[Donnchad mac Cellacháin]]=[[Donnchadh mac Ceallacháin]], [[Máel Muad mac Brain|Maol Muadh mac Brain]], [[Íomhar Luimnigh]]-, [[Mathgamain mac Cennétig]]=[[Mathúin mac Cinnéide]], [[Diarmait Ua Briain]]=[[Diarmaid Ó Briain]], [[Muirchertach Ua Briain]]=[[Muircheartach Ua Briain]]-, [[Cormac Mac Carthaigh]]=[[Cormac Mac Cárthaigh]], [[Conchobar Ua Briain]]=[[Conchúr Ó Briain]], <strike>[[Toirdhealbhach mac Diarmada Ua Bhriain]]</strike>&rarr;[[Toirdhelbach mac Diarmata Ua Briain]]=[[Toirdhealbhach mac Diarmada Ó Briain]], [[Domnall Mór Ua Briain]]=[[Domhnall Mór Ó Briain]], [[Dúngal mac Máel Fothardaig Ua Donnchada]]=[[Dúnghal mac Maoil Fhothardaigh Ó Donnchadha]], Murchad mac Donnchada, [[Brian mac Murchada Ua Briain]]=[[Brian mac Murchadha Ó Briain]] == Iarmhumha == * [[Coirpre Luachra mac Cuirc]]=[[Cairbre Luachra mac Coirc]], [[Dauí Iarlaithe mac Maithni]]=[[]], [[Máel Dúin mac Áedo Bennán]]=[[Maol Dúin mac Aodha Beannáin]], [[Congal mac Máele Dúin]]=[[Congal mac Maoil Dúin]] == Oirialla == * [[Gofraid mac Fergusa]]=[[Gofraidh mac Fearghasa]]-, [[Donnchad Ua Cerbaill]]=[[Donnchadh Ó Cearbhaill]] ==Osraí== * [[Osraige]]=[[Osraí]], [[Cerball mac Dúnlainge]]=[[Cearbhall mac Dúnlainge]], [[Anmchad mac Con Cherca]]=[[Anmchadh mac Con Chearca]], [[Forbasach mac Ailella]]=[[Forbasach mac Ailealla]], [[Tóim Snáma mac Flainn]]=[[Tuaim Snámha mac Flainn]], [[Cellach mac Fáelchair]]=[[Ceallach mac Faolchair]], [[Dúngal mac Cellaig]]=[[Dúnghal mac Ceallaigh]], [[Donnchad mac Gilla Pátraic]]=[[Donnchadh mac Giolla Phádraig]] (1), [[Gilla Pátraic mac Donnchada]]=[[Giolla Phádraig mac Donnchadha]], [[Fáelchar Ua Máele Ódrain]]=[[Faolchar ó Maoil Ódrain]], [[Cú Cherca mac Fáeláin]]=[[Cú Chearca mac Faoláin]], [[Ailill mac Fáeláin]]=[[Ailill mac Faoláin]], [[Fáelán mac Forbasaig]]=[[Faolán mac Forbasaigh]], [[Fergal mac Anmchada]]=[[Fearghal mac Anmchadha]], [[Dúngal mac Fergaile]]=[[Dúnghal mac Fearghaile]], [[Riacán mac Dúnlainge]]=[[Riagán mac Dúnlainge]], [[Diarmait mac Cerbaill (rí Osraí)]]=[[Diarmaid mac Cearbhaill (rí Osraí)]], [[Cellach mac Cerbaill]]=[[Ceallach mac Cearbhaill]] == Uí Néill == * [[Uí Néill]] ** [[Uí Néill an Tuaiscirt]] *** [[Aileach]], [[Ríthe Ailigh]] *** [[Cenél Conaill]]=[[Cineál Chonaill]] *** [[Cenél nEógain]]=[[Cineál Eoghain]] **** [[Ó Néill]] ** [[Uí Néill an Deiscirt]] *** [[Ríthe Bhreá]] **** [[Síol Aodha Sláine]] **** [[Cnóbha]] **** [[Loch Gabhair]] *** [[Ríocht na Mí]] **** [[Ríthe na Mí]] *** [[Tethba]]=[[Tethbae]]=[[Txxx]] **** [[Cenél Coirpri]] **** [[Cenél Maini]] *** [[Ríthe Uisnigh]] **** [[Clann Cholmáin]] ***** [[Clann Cholmáin Bhig]] ***** [[Clann Cholmáin Mhóir]] **** [[Ríthe Fhir Chúl Bhreá]] == Uí Néill an Deiscirt == === [[Ríthe Bhreá]] === * [[Conall Laeg Breg]] mac Aodha Sláine=[[Conall Laogh Bhreá]] mac Aodha Sláine, [[Congal mac Áedo Sláine]]=[[Conghal mac Aodha Sláine]], [[Ailill Cruitire]] mac Aodha Sláine, [[Conaing Cuirre]] mac Congaile=[[Conaing Coirre]] mac Conghaile, [[Congalach mac Conaing Cuirre]]=[[Conghalach mac Conaing Choirre]], [[Írgalach mac Conaing]]=[[Irgalach mac Conaing]] Cuirre=[[Iorghalach mac Conaing]] Choirre, [[Amalgaid mac Congalaig]]=[[Amhalaidh mac Conghalaigh]], [[Conall Grant]]=[[Conall Grant mac Cernaig]]=[[Conall Grant mac Cearnaigh]], [[Conaing mac Amalgado]]=[[Conaing mac Amhalaí]], [[Indrechtach mac Dungalaig]]=[[Indreachtach mac Dunghalaigh]], [[Dúngal mac Amalgado]]=[[Dúnghal mac Amhalaí]], [[Coirpre mac Fogartaig]]=[[Cairbre mac Fógartaigh]], [[Congalach mac Conaing]]=[[Conghalach mac Conaing]], [[Diarmait mac Conaing]]=[[Diarmaid mac Conaing]], [[Flann mac Congalaig]]=[[Flann mac Conghalaigh]], [[Cernach mac Congalaig]]=[[Cearnach mac Conghalaigh]], [[Cummascach mac Congalaig]]=[[Cumascach mac Conghalaigh]], [[Conaing mac Flainn]], [[Cináed mac Conaing]]=[[]], [[Flann mac Conaing]], [[Niall mac Cernaig Sotal]]=[[Niall mac Cearnaigh Sotal]], [[Maine mac Néill]], [[Cathal mac Néill]], [[Cathal mac Áeda]]=[[Cathal mac Aodha, rí Bhreá]], [[Cernach mac Fogartaig]]=[[Cearnach mac Fógartaigh]], [[Fergus mac Fogartaig]]=[[Fearghas mac Fógartaigh]], [[Niall mac Conaill]], [[Máel Dúin mac Fergusa]]=[[Maol Dúin mac Fearghasa]], [[Fogartach mac Cummascaig]]=[[Fógartach mac Cumascaigh]], [[Cummascach mac Fogartaig]]=[[Cumascach mac Fógartaigh]], [[Ailill mac Fergusa]]=[[Ailill mac Fearghasa]], [[Cernach mac Fergusa]]=[[Cearnach mac Fearghasa]], [[Tigernach mac Fócartai]]=[[Tiarnach mac Fógartaigh]] === [[Ríthe na Mí]] === * [[Fallomon mac Con Congalt]]=[[Fallamhain mac Con Congheilte]], [[Domnall mac Donnchada Midi]]=[[Domhnall mac Donnchadha na Mí]], [[Muiredach mac Domnaill Midi]]=[[Muireadhach mac Domhnaill na Mí]], [[Máel Ruanaid mac Donnchada Midi]]=[[Maol Rúnaí mac Donnchadha na Mí]], [[Lorcán mac Cathail]], [[Donnchad mac Aedacain]]=[[Donnchadh mac Aodhacáin]] === [[Ríthe Uisnigh]] === * [[Conall Cremthainne]] mac Néill=[[Conall Criomhthainn]], [[Fiachu mac Néill]]=[[Fiacha mac Néill]], [[Ardgal mac Conaill]]=[[Ardal mac Conaill]], [[Maine mac Cerbaill]]=[[Maine mac Cearbhaill]], ([[Colmán Már mac Diarmato]]= [[Colmán Bec mac Diarmato]])=[[Colmán mac Diarmato]]=[[Colmán mac Diarmada]], [[Suibne mac Colmáin]]=[[Suibhne mac Colmáin]], [[Fergus mac Colmáin]]=[[Fearghas Mac Colmáin]], [[Óengus mac Colmáin]]=[[Aonghas mac Colmáin]], [[Conall Guthbinn]]=[[Conall Guthbinn mac Suibni]]=[[Conall Guthbhinn mac Suibhne]], [[Máel Dóid mac Suibni]]=[[Maol Dxxx mac Suibhne]], [[Diarmait Dian]]=[[Diarmaid Dian]], [[Murchad Midi]]=[[Murchadh na Mí]] === Ríthe Fir Chúl Bhreá === * [[Áed mac Dlúthaig]]=[[Aodh mac Dlúthaigh]], [[Flann mac Áedo]]=[[Flann mac Aodha]] === Tethba === * [[Cenél Coirpri]]/[[Cenél Maini]] &rarr; [[Tethba]]=[[Tethbae]] == Uí Néill an Tuaiscirt == * [[Uí Néill an Tuaiscirt]] &larr; [[Aileach]], [[Ríthe Ailigh]], [[Muiredach mac Eógain]]=[[Muireadhach mac Eoghain]], [[Colcu mac Domnaill]]=[[Colga mac Domhnaill]], [[Máel Fithrich mac Áedo]] Uaridnach=[[Maol Fithrigh mac Aodha]], [[Ernaine mac Fiachnai]]=[[Earnaine mac Fiachna]], [[Urthuile mac Máele Tuile]]-, [[Crundmáel mac Suibni]] Menn=[[Crannmhaol mac Suibhne]], [[Ferg mac Crundmaíl]]=[[Fearg mac Crannmhaoil]], [[Máel Dúin mac Máele Fithrich]]=[[Maol Dúin mac Maoil Fhithrigh]], [[Fland mac Máele Tuile]]=[[Flann mac Maoil Tuile]], [[Máel Dúin mac Áedo Alláin]]=[[Maol Dúin mac Aodha Alláin]], [[Murchad mac Máele Dúin]]=[[Murchadh mac Maoil Dúin]], [[Domnall mac Áeda]]=[[Domhnall mac Aodha (rí Ailigh)]], [[Muirchertach mac Néill]]=[[Muircheartach mac Néill]], [[Flaithbertach Ua Néill]]=[[Flaithbheartach Ó Néill]], [[Domnall Ua Lochlainn]]==[[Domhnall Mac Lochlainn]], [[Niall Mac Lochlainn]], [[Áed in Macáem Tóinlesc]] Ua Néill=[[Aodh an Macaomh Tóinleasc]] mac Muircheartaigh, [[Ríthe Thír Eoghain]], [[Grianán Ailigh#Miotaseolaíocht]], [[Conall Gulban]], [[Cenél Conaill]]=[[Cineál Chonaill]], [[Tír Chonaill]], [[Ríthe Thír Chonaill]], [[Conall Cú mac Áedo]]=[[Conall Cú mac Aodha]], [[Áed Muinderg]] mac Flaithbertaig=[[Aodh Muindearg]], [[Loingsech mac Flaithbertaig]]=[[Loingseach mac Flaithbheartaigh]], [[Murchad mac Flaithbertaig]]=[[Murchadh mac Flaithbheartaigh]], [[Domnall mac Áeda Muindeirg]]=[[Domhnall mac Aodha Mhuindeirg]], [[Eógan mac Néill]]=[[Eoghan mac Néill]], [[Cenél nEógain]]=[[Cineál Eoghain]], [[Tír Eoghain]], [[Ruaidrí ua Canannáin]] == Ulaid == * [[Dál Fiatach]], [[Uí Echach Cobo]], [[Fergus mac Áedáin]]=[[Fearghas mac Aodháin]], [[Cú Chuarán mac Dúngail Eilni]]=[[Cú Chuarán mac Dúnghaile Eilne]], [[Áed Róin mac Bécce Bairrche]]=[[Áed Róin]]=[[Aodh Róin]], [[Cathussach mac Ailello]]=[[Cathasach mac Ailealla]], [[Bressal mac Áedo Róin]]=[[Breasal mac Aodha Róin]], [[Fiachnae mac Áedo Róin]]=[[Fiachna mac Aodha Róin]], [[Tommaltach mac Indrechtaig]]=[[Tomaltach mac Ionrachtaigh]], [[Eochaid mac Fiachnai]]=[[Eochaidh mac Fiachna]], [[Cairell mac Fiachnai]]=[[Caireall mac Fiachna]], [[Máel Bressail mac Ailillo]]=[[Maol Bhreasail mac Ailealla]], [[Muiredach mac Eochada]]=[[Muireadhach mac Eochadha]], [[Matudán mac Muiredaig]]=[[Madadán mac Muireadhaigh]], [[Lethlobar mac Loingsig]]=[[Leathlobhar mac Loingsigh]], [[Cathalán mac Indrechtaig]]=[[Cathalán mac Ionrachtaigh]], [[Ainbíth mac Áedo]]=[[Ainbhioth mac Aodha]], [[Eochocán mac Áedo]]=[[Eochagán mac Aodha]], [[Airemón mac Áedo]]=[[Éireamhón mac Aodha]], [[Fiachnae mac Ainbítha]]=[[Fiachna mac Ainbhith]], [[Bécc mac Airemóin]]=[[Bxxx mac Éireamhóin]], [[Muiredach mac Eochocáin]]=[[Muireadhach mac Eochagáin]], [[Máel Mocheirge mac Indrechtaig]]=[[Maol Mochéirí mac Ionrachtaigh]], [[Aitíth mac Laigni]]=[[Axxx mac Lxxx]], [[Cenn Etig mac Lethlobair]]=[[Cenn Étig mac Lethlobair]]=[[Ceann Éidigh mac Leathlobhair]], [[Áed mac Eochocáin]]=[[Aodh mac Eochagáin]], <strike>[[Loingsech mac Cenn Étig]]</strike>=[[Loingsech mac Cinn Étig]], [[Áed mac Loingsig]]=[[Aodh mac Loingsigh]], [[Niall mac Eochada]]=[[Niall mac Eochadha]] * [[Dál nAraidi]]=[[Dál Araí]], [[Dál nAraidi an Tuaiscirt]]=[[Dál Araí an Tuaiscirt]], [[Uí Echach Cobo]]=[[Uí Eachach Chobha]], [[Eilne]], [[Sárán mac Cóelbad]]=[[Sárán mac Caolbhaidh]], [[Condlae mac Cóelbad]]=[[Connla mac Caolbhaidh]], [[Fíachna Lonn mac Cóelbad]]=[[Fiachna Lonn mac Caolbhaidh]], [[Scandal mac Bécce]]=[[Scannal mac ''Bécce'']], [[Eochaid Iarlaithe mac Lurgain]]=[[Eochaid Iarlaithe]]=[[Eochaidh Iarlaithe]], [[Cathassach mac Lurgain]]=[[Cathasach mac Lorgan]], [[Dúngal Eilni mac Scandail]]=[[Dúnghal Eilne mac Scannail]], [[Cathassach mac Máele Cáich]]=[[Cathasach mac Maoil Chaoich]], [[Ailill mac Dúngaile Eilni]]=[[Ailill mac Dúnghaile Eilne]], [[Áed Aired]]=[[Aodh Aireach]], [[Lethlobar mac Echach]]=[[Leathlobhar mac Eachach]], [[Fiachra Cossalach]]=[[Fiachra Cosalach]], [[Indrechtach mac Lethlobair]]=[[Ionrachtach mac Leathlobhair]], [[Flathróe mac Fiachrach]]=[[Fxxx mac Fiachra]], [[Cináed Ciarrge mac Cathussaig]]&rarr;[[Cináed Cairge mac Cathussaig]]=[[Cxxx Cairge mac Cathasaigh]] ==Déise== * [[Déisi]]=[[Déise]], [[Dál Fiachrach Suighe]]=[[Dál Fhiachra Shuí]], [[Déisi Temro]]=[[Déise Theamhrach]], [[Déisi Becc]]=[[Déise Beag]], [[Déisi Muman]]=[[Déise Mumhan]]==[[Déisi Deiscirt]], <strike>[[Déisi in Tuaiscirt]]</strike>&rarr;[[Déisi Tuaiscirt]]=[[Déise an Tuaiscirt]], [[Ríthe Dhéise Mumhan]], [[Tairired na nDéssi]]=[[Tairshireadh na nDéis]] > [[Óengus Gaíbúaibthech]]=[[Aonghas Gabhuaibhtheach]], [[Ríocht Dyfed]]-, [[Cogad Gáedel re Gallaib]]=[[Cogadh Gael le Gaill]], [[Delbna]]=[[Dealbhna (dream)]] == Miotaseolaíocht == * [[Bradán feasa]] ==Ard-Ríthe== * [[Cellach mac Máele Coba]]=[[Ceallach mac Maoil Chobha]], [[Conall mac Máele Coba]]=[[Conall mac Maoil Chobha]]=[[Conall Cóel]]=[[Conall Caol]], [[Diarmait mac Áedo Sláine]]=[[Diarmaid mac Aodha Sláine]], [[Blathmac mac Áedo Sláine]]=[[Blathmac mac Aodha Sláine]], [[Sechnassach]]=[[Seachnasach]]=[[Sechnassach mac Blathmaic]]=[[Seachnassach mac Blathmaic]], [[Cenn Fáelad]]=[[Cenn Fáelad mac Blathmaic]]=[[Ceann Faoladh mac Blathmaic]], [[Fínsnechta Fledach]]=[[Fíonsneachta Fleách]]=[[Fínsnechta Fledach mac Dúnchada]]=[[Fíonsneachta Fleách mac Dúnchadha]], [[Loingsech mac Óengusso]]=[[Loingseach mac Aonghasa]], [[Congal Cennmagair]]=[[Conghal Ceannmhaghair]], [[Fergal mac Máele Dúin]]=[[Fearghal mac Maoil Dúin]], [[Fógartach mac Néill]], [[Cináed mac Írgalaig]]=[[Cxxx mac Iorghalaigh]], [[Flaithbertach mac Loingsig]]=[[Flaithbeartach mac Loingsigh]], [[Áed Allán]]=[[Aodh Allán]], [[Domnall Midi]]&rarr;[[Domhnall Mac Murchadha]]=[[Domhnall Mí]]=[[Domhnall mac Murchadha]], [[Niall Frossach]]=[[Niall Frasach]], [[Donnchad Midi]]=[[Donnchadh Mí]], [[Aed Oirdnide]]=[[Aodh Oirdní]], [[Conchobar mac Donnchada]]=[[Conchúr mac Donnchadha]]], [[Niall Caille]] / [[Fedelmid mac Cremthainn]] ([[Annála Inis Faithlinn|AIF]]), [[Niall Noígíallach]] &larr; [[Níall Noígíallach]], ([[Fiachrae Cássan]]=)[[Fiachrae Cassán]]=[[Fiachra Casán]], [[Dáire Drechlethan]]=[[Dáire Dreachleathan]], [[Áed Findliath]]=[[Aodh Fionnliath]], [[Niall Glúndub]]=[[Niall Glúindubh]], [[Donnchad Donn]]=[[Donnchadh Donn]], [[Congalach Cnogba]]=[[Conghalach Cnobha]], [[Domnall ua Néill]]=[[Domhnall Ó Néill]], [[Donnchad mac Briain]]=[[Donnchadh mac Briain]], [[Diarmait mac Máel na mBó]]=[[Diarmait mac Maíl na mBó]]=[[Diarmaid mac Maoil na mBó]], [[Flaithbertach mac Loingsig]]=[[Flaithbheartach mac Loingsigh]] ==Scéalta== * [[Scátháin na bhFlatha]], [[Sedulius Scottus]]-, [[Caithréim Chellacháin Chaisil]], [[Cogad Gáedel re Gallaib]], [[Senchas Fagbála Caisil]], [[Immram Curaig Maíle Dúin]]=[[Immram curaig Maíle Dúin]]=[[Máel Dúin]]=[[Maol Dúin]], [[Immram curaig Ua Corra]]=[[Iomramh Currach Uí Chorra]], [[Imrum Snedhghusa ocus Mic Ríagla]]=[[Iomramh S agus Mic Riagla]], [[Baile Suibne]]=[[Buile Shuibhne]], [[Cath Maige Rátha]], [[Cenn Fáelad mac Ailella]]=[[Ceann Faoladh mac Ailealla]]-, [[Mo Ling]]-, [[Fled Dúin na nGéd]], [[Aided Chlainne Tuirenn]]=[[Oidheadh Chlainne Tuireann]], [[Aided Muirchertaig meic Erca]], <strike>[[Aislinge Meic Chon Glinne]]</strike>&rarr;[[Aislinge Meic Con Glinne]], [[Amra Choluim Chille]], [[Caithréim Cellaig]], [[Compert Mongáin]]=[[Compert Mongáin ocus serc Duibe Lacha do Mongán]], [[Eachtra Thaidhg mhic Céin]]=[[Tadhg mac Céin#Eachtra Thaidhg mhic Céin]], [[Fingal Rónáin]], [[Máel Dúin (uathimdhealú)]]=[[Maol Dúin (uathimdhealú)]], [[Scéla Cano meic Gartnáin]], [[Tochmarc Becfola]], [[Duanaire Finn]], [[Eachtra an Mhadra Mhaoil]], [[Eachtra Mhacaoimh an Iolair]], [[Echtra Cormaic i Tír Tairngiri]] &rarr; [[Cormac mac Airt]], [[Eachtra Thaidhg Mhic Céin]] &rarr; [[Tadhg mac Céin]], [[Fotha Catha Cnucha]] &rarr; [[Cumall]], [[Navigatio Sancti Brendani Abbatis]] &rarr; [[Naomh Breandán]] == ''Ól nÉchmacht'' == * [[Annála Connacht]]=[[Annála Chonnacht]], [[Cóiced Ol nEchmacht]]=[[Cóiced Ól nÉchmacht]]=[[Cúige Dhál Éachmacht]], [[Fir Craibe]]=[[Fir Chraibhe]], [[Túatha Taíden]]=[[Tuatha Taiden]]=[[Tuatha Taoidhean]], [[Delbna Nuadat]]=[[Dealbhna Nuad]], [[Dealbhna Thír Dhá Loch]], ([[Corco Mogha]]), [[Cálraige]], [[Partraige]], [[Corco Fir Trí]]=[[Corca Fhir Thrí]], [[Cian d'Fhearaibh Bolg]]=[[Cian d'Fhir Bholg]] == Conmhaicne == * [[:Catagóir:Conmhaicne]], [[Conmaicne]]=[[Conmhaicne]], [[Conmaicne Mara]]=[[Conmhaicne Mara]] * [[Uí Fiachrach Finn]]=[[Uí Fhiachrach Fhionn]], [[Maigh Nissi]]&rarr;[[Liatroim, Barúntacht, Contae Liatroma]], [[Eolas mac Biobhsaigh]], [[Muintir Eolais]], [[Leabar Fidhnacha]]=[[Leabhar Fhíonacha]] === aí -> ai === * <strike>[[Conmaícne Dúna Móir]]=</strike>[[Conmaicne Dúna Móir]]=[[Conmhaicne Dhúin Mhóir]] # [[Trícha Máenmaige]]=[[Conmaícne Máenmaige]]=<strike>[[Conmhaicne Mheáinmhaigh]]=</strike>[[Conmhaicne Mheánmhaigh]] #* <strike>[[Conmaícne Cúile]]=</strike>[[Conmaicne Cúile]]=[[Conmhaicne Coille]] #* <strike>[[Cluain Conmhaícne]]=</strike>[[Cluain Conmaicne]]=[[Cluain Chonmhaicne]] #* <strike>[[Conmhaícne Cenel Luacháin]]=[[Conmaícne Cenél Luacháin]]=</strike>[[Conmaicne Cenél Luacháin]]=[[Conmhaicne Cineál Luacháin]] #* <strike>[[Conmaícne Carra]]=</strike>[[Conmaicne Cera]]=[[Conmhaicne Ceara]] #* [[Conmaicne Angaile]]=[[Conmhaicne Anghaile]] == Connachta == * [[Connachta]], [[Ríthe na gConnacht]], [[Brión mac Echach Mugmedóin]]=[[Brión mac Echach Muigmedóin]]=[[Brian mac xxx]], [[Ailill mac Echach Mugmedóin]]=[[Ailill mac xxx]], [[Fiachrae]]=[[Fiachra]], [[Cairpre mac Néill]]=[[Cairbre mac Néill]], [[Aided Chrimthaind maic Fhidaig ocus Trí mac Echach Muigmedóin]], [[Ciarraige Aí]]=[[Ciarraí Aoi]], [[Ciarraige Locha na nÁirne]]=[[Ciarraí Locha na nAirní]], [[Ciarraige Airtig]]=[[Ciarraí Airtigh]], [[Ciarraige Óic Bethra]]=[[Ciarraí Óig Bheathra]], [[Aidne]]=[[Aidhne]], [[Áengus mac Umor]]=[[Aonghas mac Úmhór]], [[Amalgaid mac Fiachrach]]=[[Amhalaí mac Fiachra]], [[Dauí Tenga Uma]]=[[Dxxx Teanga Umha]], [[Duinsech ingen Duach]]=[[Duinseach ní Dhuach]], [[Eógan Bél]]=[[Eoghan Béal]], [[Ailill Inbanda]]=[[Ailill Baineanda]], [[Echu Tirmcharna]]=[[Eocha Tirimcharna]], [[Áed mac Echach]]=[[Aodh mac Eachach]], [[Uatu mac Áedo]]=[[Uada mac Aodha]], [[Colmán mac Cobthaig]]=[[Colmán mac Cobhthaigh]], [[Rogallach mac Uatach]], [[Loingsech mac Colmáin]], [[Guaire Aidne mac Colmáin]]=[[Guaire Aidhne mac Colmáin]], [[Cenn Fáelad mac Colgan]]=[[Ceann Faoladh mac Colgan]], [[Dúnchad Muirisci]]=[[Dúnchadh Mhuirisce]], [[Fergal Aidne mac Artgaile]]=[[Fearghal Aidhne mac Ardaile]], [[Muiredach Muillethan]]=[[Muireadhach Moilleathan]], [[Cellach mac Rogallaig]]=[[Ceallach mac Raghallaigh]], [[Indrechtach mac Dúnchado]]=[[Indreachtach mac Dúnchadha]], [[Indrechtach mac Muiredaig]]=[[Indreachtach mac Muireadhaigh]], [[Domnall mac Cellaig]]=[[Domhnall mac Ceallaigh]], [[Cathal mac Muiredaig]]=[[Cathal mac Muireadhaigh]], [[Áed Balb mac Indrechtaig]]=[[Aodh Balbh mac Indreachtaigh]], [[Forggus mac Cellaig]]=[[Fearghas mac Ceallaigh]], [[Ailill Medraige mac Indrechtaig]]=[[Ailill Mheadraí mac Indreachtaigh]], [[Dub-Indrecht mac Cathail|Dubh-Indreacht mac Cathail]], [[Donn Cothaid mac Cathail]]=[[Donn Cothú mac Cathail]], [[Flaithrí mac Domnaill]]=[[Flaithrí mac Domhnaill]], [[Artgal mac Cathail]]=[[Ardal mac Cathail]], [[Tipraite mac Taidg]]=[[Tiobraid mac Taidhg]], [[Cináed mac Artgail]]=[[Cináed mac Ardail]], [[Colla mac Fergusso]]=[[Colla mac Fearghasa]], [[Muirgius mac Tommaltaig]], [[Diarmait mac Tommaltaig]], [[Cathal mac Muirgiussa]]=[[Cathal mac Muiriosa]], [[Murchad mac Áedo]]=[[Murchadh mac Aodha]], [[Fergus mac Fothaid]]=[[Fearghas mac Fothaidh]], [[Finsnechta mac Tommaltaig]], [[Mugron mac Máele Cothaid]], [[Conchobar mac Taidg Móir]]=[[Conchúr mac Taidhg Mhóir]], [[Áed mac Conchobair]]=[[Aodh mac Conchúir]], [[Tadg mac Conchobair]]=[[Tadhg mac Conchúir]], [[Cathal mac Conchobair]]=[[Cathal mac Conchúir]], [[Tadg mac Cathail]]=[[Tadhg mac Cathail]], [[Fergal Ua Ruairc]]=[[Fearghal Ó Ruairc]], <strike>[[Conchobar mac Tadg]]</strike>=[[Conchobar mac Taidg]], <strike>[[Cathal mac Tadg]]</strike>=[[Cathal mac Taidg]]=[[Cathal mac Taidhg]], [[Cathal mac Conchobair maic Taidg]]=[[Cathal mac Conchúir mhic Thaidhg]], [[Tadg in Eich Gil]]=[[Tadhg an Eich Ghil]], [[Art Uallach Ua Ruairc]]=[[Art Ualach Ó Ruairc]], [[Áed in Gai Bernaig|Aodh an Gha Bhearnaigh]], [[Áed Ua Ruairc]]=[[Aodh Ó Ruairc]], [[Ruaidrí na Saide Buide]]=[[Ruairí na Saidhe Buí]], <strike>[[Flaithbertaigh Ua Flaithbertaigh]]</strike>=[[Flaithbertach Ua Flaithbertaigh]]=[[Flaithbheartach Ó Flaithbheartaigh]], [[Tadg mac Ruaidrí Ua Conchobair]]=[[Tadhg mac Ruairí Ó Conchúir]], [[Domnall Ua Ruairc]]=[[Domhnall Ó Ruairc]], [[Domnall Ua Conchobair]]=[[Domhnall Ó Conchúir]], [[Tairrdelbach Ua Conchobair]]=[[Toirdhealbhach Ua Conchobhair]], [[Ruaidrí Ua Conchobair]]=[[Ruaidri mac Tairrdelbach Ua Conchobair]]=[[Ruaidrí mac Tairrdelbaig Ua Conchobair]], [[Uí Briúin]]=[[Uí Bhriúin]] &larr; [[Uí Briúin Aí]]=[[Uí Bhriúin Aoi]] &larr; [[Uí Briúin Seóla]]=[[Uí Bhriúin Seola]] &larr; [[Uí Briúin Bréifne]]=[[Uí Bhriúin Bhréifne]] &larr; [[Síl Muiredaig]]=[[Síol Muireadhaigh]] &larr; [[Síl Cellaig]]=[[Síol Cheallaigh]] &larr; [[Síl Cathail]]=[[Síol Chathail]], [[Muintir Murchada]]=[[Muintir Mhurchadha]], [[Clann Fhergail]]=[[Clann Fhearghaile]], [[Clann Taidg]]=[[Clann Taidhg]], [[Crichaireacht cinedach nduchasa Muintiri Murchada]]=[[Críochadóireacht chiníoch dúchais Mhuintir Mhurchadha]], <strike>[[Uí Chonchúír]]</strike>&rarr;[[Uí Chonchúir]], [[Uí Fiachrach]]=[[Uí Fhiachrach]]=[[Uí Fiachra]], [[Uí Fiachrach Aidne]]=[[Uí Fhiachrach Aidhne]], [[Uí Fiachrach Muaide]]=[[Uí Fhiachrach Mhuaidhe]], [[Cenél Áeda na hEchtge]]=[[Cineál Aodha na hEachtaí]], [[Seachnasach mac Donnchadha]], [[Uí Sheachnasaigh]], [[Uí Dhubhda]], [[Uí Ruairc]], [[Muirchertach Nár mac Guairi]]=[[Muircheartach Nár mac Guaire]], [[Conchobar Maenmaige Ua Conchobair]]=[[Conchúr Mheánmhaighe Ó Conchúir]], [[Cathal Carragh Ua Conchobair]] {{Navbox | name = Ríocht na gConnacht | title = [[Ríocht na gConnacht]] | group1 = [[Tuath]]a | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Connachta]] | list1 = [[Uí Briúin Aí]]&nbsp;• [[Uí Briúin|Uí Briúin Bréifne]]&nbsp;• [[Uí Briúin Seóla]]&nbsp;• [[Umaill|Uí Briúin Maille]]&nbsp;• [[Uí Fiachrach Aidne]]&nbsp;• [[Uí Fiachrach Muaide]]&nbsp;• [[Partraige]]&nbsp;• [[Uí Maine]]&nbsp;• [[Uí Fiachrach Finn]]&nbsp;• [[Cairbre Drom Cliabh]] | group2 = [[Ulaid]] | list2 = [[Conmhaicne Mara]]&nbsp;• [[Conmhaícne|Conmhaícne Cenéoil Dubáin]]&nbsp;• [[Conmhaícne|Conmhaícne Cúile Tolad]]&nbsp;• [[Conmhaícne|Conmhaícne Maigh Réin]]&nbsp;• [[Conmhaícne|Conmhaícne Meánmhaighe]]&nbsp;• [[Conmhaícne|Conmhaícne Sléibe Formaile]]&nbsp;• [[Ciarraige Aí]]&nbsp;• [[Ciarraige Locha na nÁirne]]&nbsp;• [[Ciarraige Airtech]]&nbsp;• [[Ciarraige Óic Bethra]] &nbsp;• [[Soghain]] | group3 = [[Deirgtine]] | list3 = [[Luigne Chonnacht|Luighne]]&nbsp;• [[Corca Fhir Trí]]&nbsp;• [[Gailenga]]&nbsp;• [[Delbna]]&nbsp;• [[Éile]] | group4 = [[Érainn]] | list4 = [[Cálraige]]&nbsp;• [[Dartraige]] | group5 = Eile | list5 = [[Fir Ol nEchmacht]]&nbsp;• [[Dál nDruithne]]&nbsp;• [[Gamanraige]]&nbsp;• [[Fir Domnann]]&nbsp;• [[Senchineoil]]&nbsp;• [[Grecraige]]&nbsp;• [[Delbhna|Delbhna Cuile Fabhair]]&nbsp;• [[Dealbhna Thír Dhá Loch|Delbna Tír Dhá Locha]]&nbsp;• [[Delbna Nuadat]]&nbsp;• [[Uaithne]]&nbsp;• [[Masraige]]&nbsp;• [[Corco Moga]] }} | group2 = Rítheaghlaigh | list2 = {{Navbox|child | group1 = Muintreacha | list1 = [[Uí Fiachrach]]&nbsp;• [[Uí Fiachrach Aidne]]&nbsp;• [[Uí Fiachrach Muaide]]&nbsp;• [[Uí Briúin]]&nbsp;• [[Uí Briúin Seóla]]&nbsp;• [[Uí Briúin Aí]]&nbsp;• [[Uí nAilello]]&nbsp;• [[Uí Maine]] | group2 = Clanna | list2 = [[Uí Sheachnasaigh]]&nbsp;• [[Uí Chonchúir]]&nbsp;• [[Uí Dhubhda]]&nbsp;• [[Uí Fhlannagáin]]&nbsp;• [[Uí Ruairc]]&nbsp;• [[Uí Fhlaithbheartaigh]] }} | group10 = Ríochtaí comharbachta | list10 = [[Uí Maine]] ([[Síol Anmchadha]], [[Máenmaige]], [[Clann Uatach]])&nbsp;• [[Bréifne]] ([[Bréifne Thoir|Thoir]] agus [[Bréifne Thiar|Thiar]])&nbsp;• [[Uí Díarmata]]&nbsp;• [[Síl Máelruain]]&nbsp;• [[Magh Luir]]&nbsp;• [[Umaill]]&nbsp;• [[Iar Connacht]] | group11 = Ábhair | list11 = [[Ríthe na gConnacht]]&nbsp;• [[Ráth Cruachan]]&nbsp;• [[Annála Connacht]]&nbsp;• [[Táin Bó Flidais]]&nbsp;• [[Cóiced Ol nEchmacht]]&nbsp;• [[Nagnatae]]&nbsp;• [[Auteini]]&nbsp;• [[na Trí Tuatha]]&nbsp;• [[Clann Taidg]]&nbsp;• [[Clann Fhearghaile]]&nbsp;• [[Muintir Murchada]]&nbsp;• [[Maigh Seóla]] | belowclass = hlist | below = {{Icon|Category}} [[:Catagóir:Connachta|Category]]&nbsp;• {{Icon|WikiProject}} [[Wikipedia:WikiProject Celts|WikiProject]] }} == Íochtar Chonnacht == * [[Íochtar Chonnacht]], [[Cairbre Drom Cliabh]]=[[Cairbre Dhroim Chliabh]], [[Corann]], [[Cúl ó bhFionn]] ([[Cúil Ó bhFinn]]-), [[Luigne Chonnacht]]=[[Luíne Chonnacht]], [[Tír Fíacrach Múaide]]=[[Tír Fhiacrach Mhuaidhe]], <strike>[[Tir Ollíol]]</strike>&rarr;[[Tír Ollíol]]=[[Tír Oirill]] == Ríthe Uí Fhiachrach Aidhne == * [[Ríthe Uí Fhiachrach Aidhne]], [[Goibnenn mac Conaill]]=[[Goibhneann mac Conaill]], [[Cobthach mac Gabráin]]=[[Cobhthach mac Gabhráin]], [[Cellach mac Guairi]]=[[Ceallach mac Guairi]]=[[Ceallach mac Guaire]], [[Muirchertach Nár mac Guairi]], [[Conchobar mac Cummascaig]]=[[Conchúr mac Cumascaigh]], [[Art mac Flaitnia]]=[[Art mac Flaithnia]], [[Anluan mac Conchobhair]]=[[Anluan mac Cumascaigh]], [[Cathal Aidhne mac Ailealla]]-, [[Cléireach mac Ceadaigh]]-, [[Tighearnach mac Cathmogha]]=[[Tiarnach mac Cathmhogha]]-, [[Uathmharán mac Brocáin]]-, [[Mael Fabhaill mac Cléirigh]]=[[Maolfhabhaill mac Cléirigh]], [[Eidhean mac Cléirigh]], [[Tighearnach ua Cléirigh]], [[Mael Macduach]]=[[Maol xxx]]-, [[Domhnall mac Lorcáin]]-, [[Flann Ua Cléirigh]]-, [[Comhaltán Ua Cléirigh]], [[Mac Comhaltáin Ua Cléirigh]], [[Giolla Cheallaigh Ua Cléirigh]], [[Mael Ruanaidh na Paidre Ua hEidhin]], [[Ua Comhaltáin Ua Cléirigh]], [[Mael Fabhaill Ua hEidhin]], [[Giolla na Naomh Ua hEidhin]], [[Aodh Ua hEidhin]], [[Giolla Mo Choinne Ua Cathail]], [[Giolla Cheallaigh Ua hEidhin]]-, [[Muirgheas Ua hEidhin]]-, [[Eoghan Ó hEidhin]]-, [[Eoghan Ó hEidhin (II)]] == Maigh Sheola == * [[Maigh Seóla]]=[[Maigh Sheola]], [[Donn mac Cumascaigh]], [[Maolán mac Cathmhogha]], [[Murchadh mac Maonaigh]], [[Cléirchén mac Murchadha]], [[Urchadh mac Murchadha]], [[Donnchadh mac Urchadha]], [[Murchadh mac Flainn mhic Gleithneacháin]], [[Ruaidhrí mac Coscraigh]], [[Maelcairearda]], [[Brian mac Maolruanaidh]], [[Cathal mac Ruaidhrí]], [[Amhalaidh mac Cathail]], [[Cathal mac Ruaidhrí]], [[Muireadhach ua Flaithbheartaigh]], [[Murchadh ua an Chapaill Ua Flaithbheartaigh]]- == Iar Chonnacht == * [[Iar Connacht]]=[[Iar Chonnacht]], (Maigh Sheola: [[Donn mac Cumascaigh]], [[Maolán mac Cathmhogha]], [[Murchadh mac Maonaigh]], [[Urchadh mac Murchadha]], [[Donnchadh mac Urchadha]], [[Brian mac Maolruanaidh]], [[Muireadhach ua Flaithbheartaigh]], [[Murchadh ua an Chapaill Ua Flaithbheartaigh]], [[Cathal mac Ruaidhrí]], [[Amhalaidh mac Cathail]]), [[Cathal mac Tigernáin]]=[[Cathal mac Tiarnáin]], Rúaidhri Ua Flaithbheartaigh&rarr;[[Ruaidhrí Ua Flaithbheartaigh (I)]]=[[Ruairí Ó Flaithearta (I)]], [[Aedh Ua Flaithbheartaigh]]=[[Aodh Ó Flaithearta (I)]], Mac meic Aedh Ua Flaithbheartaigh&rarr;[[Mac mic Aodha Ua Flaithbheartaigh]]=[[Mac mhic Aodha Ó Flaithearta]], [[Flaithbertach Ua Flaithbertaigh]]=[[Flaitheartach Ó Flaithearta]], [[Brian Ua Flaithbheartaigh]]=[[Brian Ó Flaithearta]], [[Muireadhach Ua Flaithbheartaigh]]=[[Muireadhach Ó Flaithearta]], [[Conchobhar Ua Flaithbheartaigh]]=[[Conchúr Ó Flaithearta (I)]], Ruaidhri Ua Flaithbheartaigh&rarr;[[Ruaidhrí Ua Flaithbheartaigh (II)]]=[[Ruairí Ó Flaithearta (II)]], Áedh Ua Flaithbheartaigh&rarr;[[Aodh Ua Flaithbheartaigh]]=[[Aodh Ó Flaithearta (II)]], [[Conchubhar Ua Flaithbheartaigh]]=[[Conchúr Ó Flaithearta (II)]], Ruadhri Ua Flaithbertaigh&rarr;[[Ruaidhrí Ua Flaithbheartaigh (III)]]=[[Ruairí Ó Flaithearta (III)]], Murtough Ua Flaithbertaigh&rarr;[[Muircheartach Ua Flaithbheartaigh]]=[[Muircheartach Ó Flaithearta]], Rudhraighe Ó Flaithbheartaigh&rarr;[[Ruaidhrí Ua Flaithbheartaigh (IV)]]=[[Ruairí Ó Flaithearta (IV)]], [[Aedh Mór Ua Flaithbheartaigh]]=[[Aodh Mór Ó Flaithearta]], Morogh Ó Flaithbheartaigh&rarr;[[Murchadh Ua Flaithbheartaigh]]=[[Murchadh Ó Flaithearta]], Ruaidhri Ó Flaithbheartaigh&rarr;[[Ruaidhrí Ua Flaithbheartaigh (V)]]=[[Ruairí Ó Flaithearta (V)]] Cúigear Ruairí..! # Rúaidhri Ua Flaithbheartaigh, ACM 1061.13: Ruaidhri Ua Flaithbheartaigh # Ruaidhri Ua Flaithbheartaigh, ACM 1145.17: Ruaidhri Ua Flaithbheartaigh. # Ruadhri Ua Flaithbertaigh, AU 1186.7 LATE: Ruaidhri h-Ua Flaithbertaigh, ACM 1186.2: Ruaidhri Ua Flaithbheartaigh # Rudhraighe Ó Flaithbheartaigh, ACM 1214.6: Brian mac Ruaidhri Í Fhlaithb<u>e</u>rtaigh # Ruaidhri Ó Flaithbheartaigh, ACM 1256.9: Ruaidhri Ua Flaithb<u>e</u>rtaigh Beirt Aodh # [[Aedh Ua Flaithbheartaigh]], ACM 1079.8: Aedh Ua Flaithbhertaigh # Áedh Ua Flaithbheartaigh, ACM 1178.10: Aodh Ua Flaithbertaigh Beirt Chonchúr # [[Conchobhar Ua Flaithbheartaigh]], ACM 1132.11: Concobhar Ua Flaithbheartaigh, # [[Conchubhar Ua Flaithbheartaigh]], AU 1186.7 LATE: Conchubhar h-Ua Flaithbhertaigh == Uí Dhiarmada == * [[Uí Díarmata]]=[[Uí Dhiarmada]], [[Ríthe Uí Dhiarmada]], [[Tadhg mac Muircheartaigh]]=[[Tadhg Uí Dhiarmada]], [[Cú Cheanainn mac Taidhg]], [[Giolla Comáin mac Néill]], [[Muirghius mac Aodha]], [[Mac Con Cheanainn]], [[Muirgheas ua Con Cheanainn]], [[Aodh Ua Con Cheanainn (I)]], [[Muirgheas Ua Con Cheanainn]], [[Aodh Ua Con Cheanainn (II)]], [[Tadhg Ua Con Cheanainn]], [[Uada Ua Con Cheanainn]], [[Cú Cheanainn Ó Con Cheanainn]] == Síol Anmchadha == * [[Síol Anmchadha]], [[Ríthe Shíol Anmchadha]], [[Diarmaid mac Dúnadhaigh]], [[Cú Chonnacht mac Dúnadhaigh]], [[Madadhán mac Gadhra Mhóir]], [[Gadhra Mór mac Dúnadhaigh]], [[Doghra mac Dúnadhaigh]], [[Dúnadhach mac Con Chonnacht]], [[Diarmaid mac Madadháin]], [[Madadhán Reamhar Ua Madadháin]], [[Gilla Find mac Maic Uallacháin]]=[[Giolla Fionn mac Mhic Uallacháin]], [[Diarmaid Ua Madadháin]], [[Cú Choirne Ua Madadháin]], [[Madadhán Mór Ua Madadháin]], [[Maoileachlann Ua Madadháin]], [[Diarmaid Cléireach Ua Madadháin]], [[Madadhán Óg Ó Madadháin]], [[Cathal Ó Madadháin]] == Uí Mhaine == * [[Uí Maine]]=[[Uí Mhaine]], [[Máine Mór]]=[[Maine Mór]]?, [[Ríthe Uí Mhaine]], [[Bresal mac Maine Móir]]=[[Breasal mac Maine Mhóir]], [[Fiachra Finn]], [[Conall Cas Ciabhach]], [[Dallán mac Breasail]], [[Duach mac Dalláin]], [[Lughaidh mac Dalláin]], [[Feradhach mac Lughadha]]=[[Fearadhach mac Luighdheach]], [[Maine mac Cerbaill]]=[[Maine mac Cearbhaill]], [[Marcán]], [[Cairbre Crom]], [[Brenainn mac Cairbre]], [[Aedh Buidhe]]=[[Aodh Buí]], [[Conall mac Maelduib]]=[[Conall mac Maolduibh]], [[Marcán mac Tommáin]]=[[Marcán mac Tomáin]], [[Fithceallach mac Flainn]]=[[Ficheallach mac Flainn]], [[Sechnassach mac Congail]]=[[Seachnasach mac Congail]], [[Dluthach mac Fithcheallaigh]]=[[Dlúthach mac Ficheallaigh]], [[Cathal Maenmaighe]]=[[Cathal Mheánmhaigh]], [[Ailill ua Daimine]]=[[Ailill ua Daimhine]]=[[Ailill ó Daimhine]], [[Inreachtach mac Dluthaigh]]=[[Inreachtach mac Dlúthaigh]], [[Aedh Ailghin]]=[[Aodh Ailghin]], [[Dunchadh ua Daimhine]]=[[Dúnchadh ó Daimhine]], [[Conall mac Fidhghaile]], [[Dunchadh mac Duib Da Tuadh]]=[[Dúnchadh mac Duibh Dhá Thuadh]], [[Amhalgaidh]], [[Ailill mac Inreachtaigh]], [[Dub Dá Leithe mac Tomaltaigh]]=[[Dubh Dhá Leath mac Tomaltaigh]], [[Cathal mac Murchadha]], [[Cathal mac Ailella]]=[[Cathal mac Ailealla]], [[Mughrón mac Sochlacháin]], [[Sochlachán mac Diarmata]]=[[Sochlachán mac Diarmada]], [[Murchadh mac Sochlacháin]], [[Murchadh mac Aodha Uí Mhaine]], [[Geibennach mac Aedha]]=[[Geibheannach mac Aodha]], [[Muirgheas mac Domhnaill]] * [[Tadg Mór Ua Cellaigh]]=[[Tadhg Mór Ó Ceallaigh]], Gadhra mac Dúnadhaigh, [[Concobar mac Taidg Ua Cellaigh]]=[[Conchúr mac Taidhg Ó Ceallaigh]], [[Mac Taidg Ua Cellaigh]]=[[Diarmait mac Taidg Ua Cellaigh]]=[[Diarmaid mac Taidhg Ó Ceallaigh]], [[Dunchadh Ua Cellaigh]]=[[Dúnchadh Ó Ceallaigh]], [[Aed Ua Cellaigh]]=[[Aodh Ó Ceallaigh]], [[Diarmaid Ua Madadháin]], [[Tadg Ua Cellaigh]]=[[Tadhg Ó Ceallaigh]], [[Conchobar Maenmaige Ua Cellaigh]]=[[Conchúr Mheánmhaighe Ó Ceallaigh]], [[Murchad Ua Cellaigh]]=[[Murchadh Ó Ceallaigh]], [[Domnall Mór Ua Cellaigh]]=[[Domhnall Mór Ó Ceallaigh]] == Ríthe Shliabh Lugha == * [[Sliabh Lugha]]&rarr;[[Ríthe Sliabh Lugha]]=[[Ríthe Shliabh Lugha]], [[Donn Sléibhe Ó Gadhra (I)]], [[Ruairí Ó Gadhra (I)]], [[Domhnall Ó Gadhra]], [[Donn Sléibhe Ó Gadhra (II)]], [[Ruairí Ó Gadhra (II)]], [[Ruairí Ó Gadhra (III)]] == Magh Loirg == * [[Mag Luirg]]=[[Magh Loirg]], [[Ríthe Mhagh Loirg]], [[Maolruanaidh Mór mac Taidhg]], [[Muircheartach mac Maolruanaí Mhóir]], [[Tadhg mac Muircheartaigh]], [[Maolruanaidh mac Taidhg]], [[Tadhg Mór mac Maolruanaí]], [[Maolseachlann mac Taidhg Mhóir]], <strike>[[Diarmad mac Taidhg Mhóir]]</strike>&rarr;[[Diarmaid mac Taidhg Mhóir]], [[Muirgheas mac Taidhg Mhóir]], [[Conchúr mac Diarmada]], [[Tomaltach na Cairge Mac Diarmata]]=[[Tomaltach na Carraige Mac Diarmada]], [[Cormac Mac Diarmada (I)]] == Ríthe Uí Fhiachrach Mhuaidhe == * [[Ríthe Uí Fhiachrach Mhuaidhe]], [[Aireachtach ua Dúnchadha Mhuirsce]], [[Connmhach mac Duinn Cothaidhe]]=[[Conmhach mac Doinn Cothaithe]], [[Dubhda mac Conmhaigh]], [[Aodh ua Dubhda]], [[Maol Ruanaidh Ua Dubhda]], [[Aedhuar Ua Dubhda]], [[Muircheartach An Collach Ua Dubhda]], [[Domhnall Fionn Ua Dubhda]], [[Mac Aodha Ua Dubhda]], [[Amhlaibh mac Domhnaill Fhionn Ua Dubhda]], [[Mac Domhnaill Ua Dubhda]], [[Aodh mac Muircheartaigh Ua Dubhda]], [[Ruaidhrí Mear Ua Dubhda]], [[An Cosnamhaigh Ua Dubhda]], [[Taichleach Ua Dubhda]] * Eile gan leathanaigh: Cathal mac Ailealla, Aodh mac Maoil Phádraig, Mael Cluiche mac Conchobair=Maol Cloiche mac Conchúir, ''Crichan mac Mael Muire'' == Umhaill == * <strike>[[Umall]]</strike>=[[Umaill]]=[[Umhaill]], [[Ríthe Umhaill]], [[Maille mac Conaill]], [[Flannabhra]], [[Dunghal mac Flaithniadh]], [[Aedhghal]], [[Flathghal mac Flannbhrath]], [[Cosgrach mac Flannbhrath]], [[Cairbre mac Cinaedh]], [[Gilla na nInghen Ua Cobhthaigh]], [[Domhnall Ó Máille (I)]], [[Domhnall Ó Máille (II)]] (Rua), [[Domhnall Ó Máille (III)]], [[Aodh Ó Máille]], [[Diarmaid Ó Máille]], [[Tadhg mac Diarmada Ó Máille]] == Ríthe Luíne Chonnacht == * [[Ríthe Luíne Chonnacht]], [[Eaghra Paiprigh mac Saorghais]] == Eile (3) == * [[Ríochtaí Éireann]] * [[Liosta de Bharúntachtaí]] = Bliain 4, 2021 - 2022 = == Feabhsú na Gaeilge (4) == Mar is gnách... féach thuas. == Ollaimh Éireann == * [[Adna mac Uthidir]], [[Torna Éices]], [[Dubhthach moccu Lughair]], ([[Dallán Forgaill]]), [[Senchán Torpéist]], <strike>[[Máel Muire Otháin]]=</strike>[[Máel Muire Othna]]=[[Maol Mhuire Fhathna]], [[Flann mac Lonáin]], <strike>[[Torpaid mac Taicthech]]=</strike>[[Torpaid mac Taicthich]]=[[]], [[Óengus mac Óengusa]]=[[Aonghas mac Aonghasa]], [[Bard Boinne]], [[Uallach ingen Muinecháin]], [[Cormacán Éigeas]], [[Cinaedh Ua hArtagáin]]=[[Cinaedh ua hArtagáin]]=[[Cionnaoth ó hArtagáin]], [[Eochaidh Ua Floinn]]=[[Eochaidh ua Floinn]], [[Urard mac Coise]], [[Clothna mac Aenghusa]], [[Muircheartach mac Con Cheartaigh Mac Liag]], [[Cúán úa Lothcháin]], [[Cú Mara mac Maic Liac]], [[Mac Beathaidh mac Ainmire]], [[Ceaunfaeladh ua Cuill]]=[[]], [[Flaithem mac Maele Gaimrid]], [[Cellach úa Rúanada]], [[Mael Isa ua Máilgiric]], [[Cú Collchaille Ua Baígilláin]], [[Cú Connacht Ua Dálaigh]], [[Gillamaire Ua Conallta]], [[Tadhg Ua Dálaigh]], [[Máel Íosa Ua Dálaigh]], [[Giolla Ernain Ó Martain]], [[Gofraidh Fionn Ó Dálaigh]], # [[Cearbhall mac Lochlainn Ó Dálaigh]], # [[Sean mac Fergail Óicc Ó hUiccinn]] == Ginealas == * [[Ginealas Éireannach]], [[Leabhar na nGinealach]], [[Coimre na nGinealach]], [[An Leabhar Muimhneach]], [[Leabhar Cloinne Maoil Ruanaidh]]=[[Leabhar Chlann Mhaoil Ruanaidh]], [[Leabhar Clainne Suibhne]]=[[Leabhar Chlann Suibhne]], [[Leabhar Ádhaimh Uí Chianáin]] == Gineolaithe == * [[Eochaid ua Flannacáin]], [[Flann Mainistrech]]=[[Flann Mainistreach]], [[Gilla Cómáin mac Gilla Samthainde]], [[Gilla Críst Ua Máel Eóin]]=[[Giolla Chríost Ó Maoil Eoin]], [[Amhlaoibh Mór mac Fir Bhisigh]], [[Gilla na Naemh Ua Duinn]]=[[Giolla na Naomh Ó Duinn]], [[Giolla Íosa Mac Fir Bhisigh]], [[Tanaide Mór mac Dúinnín Ó Maolconaire]]=[[Tanaí Mór mac Dúinnín Ó Maolchonaire]], [[Domnall Ó Cuindlis]], [[Lúcás Ó Dalláin]], [[Seán Mór Ó Dubhagáin]], [[Ádhamh Ó Cianáin]], [[Ádhamh Cúisín]], [[Faolán Mac an Ghabhann na Scéal]], [[Giolla Íosa Mór Mac Firbhisigh]], [[Giolla na Naomh Ó hUidhrín]], [[Giolla na Naomh Mac Aodhagáin]], [[Cú Choigcríche Ó Cléirigh]]=[[Cú Choigríche Ó Cléirigh]], [[Lughaidh Ó Cléirigh]], [[Cú Choigcríche Ó Duibhgeannain]]=[[Cú Choigríche Ó Duibhgeannáin]], [[Triallam timcheall na Fodla]], [[Tuilleadh feasa ar Éirinn óigh]], [[Críchad an Chaoilli]], [[Máel Muire mac Céilechair]]=[[Maol Mhuire mac Céileachair]]- == Scoláirí == * [[James Ware]]-, [[Uilliam Ó Duinnín]], [[Seán Ó Catháin]], [[Séarlas Ó Conchubhair Doinn]]=[[Séarlas Ó Conchúir Dhoinn]], [[John O'Donovan (scoláire)]]=([[Seán Ó Donnabháin]]), [[John O'Hart]]-, ([[Edward MacLysaght]]=[[Éamonn Mac Giolla Iasachta]]), [[Nollaig Ó Muraíle]]-, ([[Rudolf Thurneysen]]), [[Osborn Bergin]]-, [[R. I. Best]]=[[Richard Irvine Best]]-, ([[D. A. Binchy]]), ([[Kuno Meyer]]), ([[Eugene O'Curry]]=[[Eoghan Ó Comhraí]]), [[James Carney]], [[John Carey]], ([[T. F. O'Rahilly]]=[[Tomás Ó Rathile]]=[[Tomás Ó Rathaile]]), [[Francis J. Byrne]]=[[Francis John Byrne]], [[Edel Bhreathnach]], [[John T. Koch]]-, [[Celtica (iriseán)]], [[Éigse (iriseán)]], [[R. A. Stewart Macalister]], [[T. M. Charles-Edwards]]=[[Thomas Charles-Edwards]], [[Hubert T. Knox]]=[[Hubert Thomas Knox]], [[Donnchadh Ó Corráin]] == Déise == * [[Ríthe Dhéise Mumhan]] * [[Dál gCais]]+ ** [[Dál gCais#Stair]] == Suíomhanna == # [[A. G. van Hamel]], [[Stichting Van Hamel]], [[CODECS]], *selgā # [[Thesaurus Linguae Hibernicae]] (TLH) # [[Irish Script on Screen]], [[Meamram Páipéar Ríomhaire]] (ISoS, ISOS) # [[Celtic Digital Initiative]] (CDI) == Dál Riada == * [[Dál Riada]], [[Ríthe Dhál Riada]], [[Fearghas Mór mac Eirc]]=[[Fearghas Mór]], [[Domhanghart Réite]], [[Comhghall mac Domhanghairt]], [[Gabhrán mac Domhanghairt]], [[Conall mac Comgaill]], [[Aodhán mac Gabhráin]], [[Eochaid Buide]]=[[Eochaidh Buí]], [[Connad Cerr]], [[Domnall Brecc]]=[[Domhnall Breac]], [[Ferchar mac Connaid]]=[[Fearchar mac Connaidh]], [[Dúnchad mac Conaing]]=[[Dúnchadh mac Conaing]], [[Conall Crandomna]]=[[Conall Crannomhna]], [[Domangart mac Domnaill]]=[[Domhanghart mac Domhnaill]], [[Máel Dúin mac Conaill]]=[[Maol Dúin mac Conaill]], [[Domnall Donn]]=[[Domhnall Donn]], [[Ferchar Fota]]=[[Fearchar Fada]], [[Eochaid mac Domangairt]]=[[Eochaidh mac Domhanghairt]], [[Ainbcellach mac Ferchair]]=[[Ainfhaichilleach mac Fearchair]], [[Fiannamail ua Dúnchado]]=[[Fianamhail ó Dúnchadha]], [[Selbach mac Ferchair]]=[[Sealbhach mac Fearchair]], [[Dúngal mac Selbaig]]=[[Dúnghal mac Sealbhaigh]], [[Eochaid mac Echdach]]=[[Eochaidh mac Eochach]], [[Alpín mac Echdach]]=[[Ailpín mac Eochach]], [[Muiredach mac Ainbcellaig]]=[[Muireadhach mac Ainfhaichilligh]], [[Eógan mac Muiredaig]]=[[Eoghan mac Muireadhaigh]] # [[Áed Find]]=[[Aodh Fionn]] # [[Fergus mac Echdach]] # [[Donn Coirce]] # [[Eochaid mac Áeda Find]] # [[Constantine]] # [[Oengus]] # [[Drust]] # [[Eoganan]] # [[Alpin II]] # [[Coinneach I na hAlban|Coinneach]] == Connachta srl. == * [[Cairpre Gabra]]=[[Cairbre Ghabhra]], [[Senchán Torpéist]], [[Tromdámh Guaire]] == Tuamha == # Muircheartach mac Toirdhealbhach # Muircheartach Dall # Conchúr Rua == An Féineachas, srl == * [[An Féineachas]] *# [[Aithechtúatha]] *# [[Cóic Conara Fugill]] * [[Breithem]] *# [[Breithem#Stair]] &larr; [[:en:Brehon#History]] *# [[Breithem#Céilí Dé]] &larr; [[:en:Brehon#Brehon Laws and the Early Irish Church(Céilí Dé)]] *# [[Breithem#Na Normannaigh]] &larr; [[:en:Brehon#The Brehon laws and Anglo-Norman Invasion of 1169]] * [[Dubthach maccu Lugair]]=[[Dubhthach moccu Lughair]]=[[Dubhthach mhic Lughair]] # [[Odhrán (giolla Phádraig)]] &larr; [[:en:Odran (disciple of Saint Patrick)]] # [[Odrán]]=[[Órán]] &larr; [[:en:Odran]] #* [[Slat na ríghe]], [[Iomarbhágh na bhFileadh]]=[[Iomarbhá na bhFilí]] == Scéalta (4) == # [[Navigatio Sancti Brendani]] &larr; [[:de:Navigatio Sancti Brendani]] # Aided Con Roí # Forfess Fer Fálgae agus Síaburcharpat Con Culainn # Orgguin Trí Mac Díarmata mic Cerbaill # Cath Achadh Leithdheirg # Cath Móin Daire Lothair # Cath Cairnd Chonaill # [[:en:List of conflicts in Ireland]] == Ogham == # [[CIIC 1]] # [[CIIC 54]]=[[Cnámh Thulach Chumann]] &larr; [[:en:Tullycommon Bone]] # [[CIIC 362]] # [[CIIC 500]] &larr; [[:en:CIIC 500]] # [[CIIC 504]] &larr; [[:en:CIIC 504]] == Miotaseolaíocht (4) == # [[Miotaseolaíocht na gCeilteach]] &larr; [[:en:Celtic mythology]] #* [[Déithe na gCeilteach]] == Ag líonadh na mbearnaí == * [[Rítheaghlaigh Ghaelacha]], [[Ceann na Fine]]-, [[Éire (bandia)]]+, [[Cúigí na hÉireann#Réamhstair]], [[Cúigí na hÉireann#Stair]], [[Cúige Chonnacht#Luathstair]], [[Hipitéis substráit Ghaeilise]], [[Ealaín na nOileán]]-, [[Cló na nOileán]], [[Teimpléad:Unicode chart Insular]], [[Uí Chléirigh]], [[Peter Schrijver]], [[Leabhar Ard Mhacha]]+, [[Ferdomnach]]=[[Feardhomhnach]], [[Muirchú moccu Machtheni]]-, [[Bachall Isu]]=[[Bachall Íosa]]-, [[Leabhar Dharú]], [[Cathach Cholm Cille]], [[Cúige Chonnacht#Ríocht na gConnacht]], [[Uí Chonchúir Dhoinn]], [[Síl Muiredaig]]=[[Síol Muiredaigh]]=[[Síol Mhuireadhaigh]]=[[Síol Mhuirí]], [[Uí Cellaigh]]=[[Uí Cheallaigh]], [[Cellach mac Fíonachta]]=[[Ceallach mac Fíonachta]], [[Cualu]]=[[Cuala]], [[James MacKillop]]-, [[Uí Flaithbertaigh]]=[[Uí Fhlaithbheartaigh]], [[Bé Binn iníon Urchadha]]=[[Béibhinn ní Urchadha]], [[Creassa iníon Urchadha]]=[[Creasa ní Urchadha]], [[Caineach iníon Urchadha]]=[[Caineach ní Urchadha]], [[Cainnech (ainm)]]=[[Caineach (ainm)]], [[Clann Cosgraigh]]=[[Clann Chosgraigh]], [[Muireadhach mac Aodha]], [[Ruaidhrí Mac Aodha]], [[Banfhlaith]]=[[Flaith]], [[Mhic Dhiarmada]], [[Cúige Laighean#Stair]], [[Uí Dúnchada]]=[[Uí Dhúnchadha]], [[Uí Fáeláin]]=[[Uí Fhaoláin]], [[Uí Muiredaig]]=[[Uí Mhuireadhaigh]]=[[Uí Mhuirí]], [[Uí Thuathail]], [[Uí Bhroin]], [[Leabhar Branach]], [[Mhic Giolla Phádraig]], [[Fir Cheall]], [[Uí Dhubhuir]], [[Cúige Mumhan#Stair]], [[Uí Eidirsceoil]], [[Uí Bhriain]], [[Lugaid Mend]]-, [[Conall Eachluath]]-, [[Tál Cas]], <strike>[[Lorcáin mac Lachtna]]</strike>→[[Lorcán mac Lachtna]], [[Muircheartach mac Toirdhealbhach Ua Briain]], [[Uí Ghrádaigh]], [[Uí Allmhuráin]], [[Mhic an Airchinnigh]], [[Uí Chinnéide]], [[Órlaith ingen Cennétig]], [[Mhic Cárthaigh]], [[Mhic Cárthaigh Mhúscraí]]-, [[Mhic Cárthaigh Riabhach]]-, [[Uí Ímair]]=[[Uí Íomhair]]-, [[Uí Chaoimh]], [[Mhic Giolla Chuda]], [[Mac Giolla Chuda na gCruach]], [[Uí Dhonnchadha na nGleann]], [[Uí Chonaill]], [[Conall (idirdhealú)]], [[Uí Shúilleabháin]]-, [[Uí Cheallacháin]]-, [[Uí Dhonnchadha]]-, [[Uí Dhonnabháin]]-, [[Uí Shéaghdha]], [[Cúige Uladh#Luathstair]], [[Mhic Lochlainn]], [[Uí Dhomhnaill]], [[Máelsechnaill Ua Domnaill]]=[[Maol Seachlainn Ó Domhnaill]], [[Gofraid Ua Domnaill]]=[[Gofraidh Ó Domhnaill]], [[Domnall Óg Ua Domnaill]]=[[Domhnall Óg Ó Domhnaill]], [[Uí Dhonnghaile]], [[Uí Raghallaigh]], [[An Anaíle]], [[Uí Fhaircheallaigh]], [[Liber Flavus Fergusiorum]]+, [[Uí Fhearghail]], [[Clann Somhairle]]-, [[Féilire Thamhlachta]], [[Seán Mac Colgan]]-, [[Saltair na Rann]], [[Táin Bó]], [[Táin Bó Regamon]] * [[Trecheng Breth Féne]], [[Echtra Cormaic]], [[Leabhar Dimma]]=[[Leabhar Dhioma]], [[Leabhar Mholing]], [[Codex Usserianus Primus]], [[Codex Usserianus Secundus]]=[[Ceithre Leabhar Bhinn Éadair]], [[Leabhar Aifrinn Lothra]]=[[Leabhar Aifrinn Stowe]], [[Leabhar Cloinne Aodha Buidhe]], [[ARÉ 24 P 33]], [[Leabhar Donn]], [[Soiscéalta Mhic Thornáin]], [[Leabhar Ghinealaigh Uí Chléirigh]], [[Cumdach]]=[[Cumhdach]]-, [[Teimpléad:Cumhdaigh]], [[Soiscél Molaisse]]=[[Soiscéal Mholaise]]-, [[Domnach Airgid]]=[[Domhnach Airgid]]-, [[An Míosach]]- * [[Cú Connacht Ua Dálaigh]], [[Gillamaire Ua Conallta]], [[Tadhg Ua Dálaigh]], [[Máel Íosa Ua Dálaigh]], [[Giolla Ernain Ó Martain]], [[Máine Tethbae]], [[Uí Laoghaire]], [[Uí Dhálaigh]]-, [[Dáithí Ó Coimín]]=[[Dáithí Coimín]], [[Edward Gwynn]], [[Gearóid Mac Niocaill]], [[Margaret Dobbs]], [[Peter Berresford Ellis]], [[Marie-Louise Sjoestedt]], [[Pól Breathnach]]-, [[Kenneth Nicholls]], [[Patrick Weston Joyce]], [[Robert Dwyer Joyce]]-, [[Donncha Ó Cróinín]], [[Dáibhí Ó Cróinín]], [[Trevor Joyce]]-, [[Muireann Ní Bhrolcháin]], [[Meidhbhín Ní Úrdail]], [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha]], [[Saltair Chaimín]], [[Leabhar Dhèir]]=[[Leabhar Dhéir]], [[Revue Celtique]]=[[Études Celtiques]], [[Uí Fergusa]]=[[Uí Fhearghasa]], [[Aedh Ua Conchobair]]=[[Aodh Ó Conchúir]]- mac Cathail Chrobhdheirg, [[Aedh mac Ruaidri Ua Conchobair]]=[[Aodh mac Ruairí Ó Conchúir]], [[Altram Tige Dá Medar]], [[Éadbhard Ó Raghallaigh]], [[Gormflaith ingen Murchada]]=[[Gormlaith ní Mhurchadha]], Miotaseolaíocht na nGael (tuilleadh), [[Nodens]]-, [[Lugus]]-, [[Taranis]]-, [[Ogmios]]-, [[Catubodua]]-, [[Brigantia]]-, [[Lámhscríbhinn dhathmhaisithe]]-, [[Leabhar Soiscéal]]-, [[Miotaseolaíocht na gCeilteach]], [[Ildiachas Ceilteach]]-=[[Sean-reiligiún Ceilteach?]] creideamh? creidimh? ársa?, [[Ceiltigh na nOileán]]-, [[Ceiltis na nOileán]]-, [[Ceiltis na Mór-Roinne]]-, [[Na Briotanaigh Cheilteacha]]-=[[Briotanaigh Cheilteacha]], [[Miotaseolaíocht na mBreatnach]]-, [[Ábhar na Breataine]]-, [[Triscéil]]-, [[Nora Kershaw Chadwick]]-, [[Léann Ceilteach]]-, [[Náisiúin Cheilteacha]]-, [[Peritia]], [[Teangacha Briotainice]]-, [[Briotainic Choiteann]]- [[Cruithnis]]-, [[Teimpléad:lang-br]], [[Epona]]-, [[Mearcair (miotaseolaíocht)]]-, [[Esus]]-, [[Teutates]]-, [[Bandia an fhlaithis]], [[Nuadha (ainm)]], [[Feis]]-, [[Ceiltibéaraigh]]-, [[Belenos]]-, [[Belisama]]-, [[Sucellus]]- == Eile (4) == * [[Cairpre Gabra]], [[Dál gCais#Stair]], [[Breithem#Stair]], [[Slat na ríghe]], [[Suíomhanna ríoga Éireann]], [[Donnabhán mac Cathail]]-, [[Tadc mac Briain]]=[[Tadhg mac Briain]], [[Ressad]]=[[Reasadh]], [[Na Ceiltigh#Réamhrá]], [[Déithe na gCeilteach]], [[Liosta de Dhéithe Ceilteacha]], [[Aibell]], [[Uirne]], [[Tadg mac Nuadat]]=[[Tadhg mac Nuad]], [[Bran agus Sceólang]]=[[]], [[Aonach]] * Dreamanna *# [[]] &larr; [[:en:List of Irish clans]] * Léarscáileanna *# [[Cairt phortalach]] *# [[Cairt Chatalóinise]] * Lámhscríbhinní *# [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha]] &larr; [[:en:List of Irish manuscripts]] *#* [[Leabhar Ard Mhacha]] *# Book of Ballycummin (RIA MS 23 N 10) *#* [[Leabhar Dharú]], [[Lebor Cuanu]]=[[Leabhar Chuana]], [[Landnámabók]] * Ríochtaí *# [[Ríocht Átha Cliath]] *# [[Ríocht na nOileán]] *# [[Ríthe na gCruithneach]] *## [[Vipoig]] &larr; [[:en:Vipoig]] *# [[Fáistine Bhreacáin]] * Le meadú ** [[Cúirt an Mheán Oíche#Achoimre an dáin]] *# [[Gallóglach]] *# [[Cluain Catha]] (leac uaighe) *# [[Bard]] *# [[Seanchaí]] *#* [[Cenn Fáelad mac Ailella]]=[[Ceann Faoladh mac Ailealla]] *# [[Mo Ling]] = Bliain 5, 2025 - 2026 = Spreagtha ag ''[[:en:Wikipedia:Recent_additions/2025/March#8 March 2025|Recent additions, 8 March 2025]]'' == An Féineachas == [[An Féineachas]] (agus/nó b'fhéidir [[Seanchas]] / [[Béaloideas]]). ''[https://dil.ie/34117 othrus]'' ≈ fulaingt tinnis/othrais. Nuashonraithe (lámhscríbhinní): * [[Senchas Már]] (SM), [[Bechbretha]] ([[Senchas Már#Bechbretha agus Coibes Uisci Thairdne|SM #21]]), [[Bretha Crólige]] ([[Senchas Már#Slicht Othrusa, Bretha Crólige agus Bretha Déin Chécht|SM #33]]), [[Críth Gablach]] (MacA), [[Gúbretha Caratniad]] ([[Bodleian Library]], [[Rawlinson B 502]]) As nua, iomlán: * [[Corpus Iuris Hibernici]] (CIH), [[Sanas Uí Dhuibhdábhoireann]] (MacA), [[Cethairṡlicht Athgabálae]] ([[Senchas Már#Cethairslicht Athgabálae|SM #2]]), [[Sechtae]] ([[Senchas Már#Sechtae|SM #9]]), [[Recholl Breth]] (SM #13), [[Bretha Déin Chécht]] ([[Senchas Már#Slicht Othrusa, Bretha Crólige agus Bretha Déin Chécht|SM #34]]), [[Muirbretha]] ([[Senchas Már#Clár ábhar|SM #38]]) [[Anfuigell]] (m.s., CnaT, LS 1387; MacA), [[Berrad Airechta]] (CnaT, LS 1337), [[Bretha Étgid]] ([[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]] LS 23 P 3) [[Cóic Conara Fugill]] (m.s., [[Uraicecht Becc]], [[Corpus Iuris Hibernici|CIH]]), [[Di Astud Chor]] (''via'' [[Corpus Iuris Hibernici|CIH]]), [[Mellbretha]] ([[Leabharlann Choláiste na Tríonóide|CnaT]], LS 1363), [[Uí Lochlainn]], [[Uí Dhuibhdábhoireann]], [[CnaT BÁC, LS 1317]]=[[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, LS 1317]], [[Bóaire]], [[Coinmheadh is buannacht]], [[Brehon Law Commission]], [[Mac Aodhagáin]] &rightarrow; [[Mhic Aodhagáin]], [[John Lynch (Gratianus Lucius)]], [[Fearghas Ó Ceallaigh]], [[Leabharlann COBÁC]], [[Cathair Mhic Neachtain]], [[Thom McGinty]] As nua, síolta: * [[Dlí Ceilteach]]-, [[Gabháil chine]]-, [[Cyfraith Hywel]]-, [[Galanas]]-, [[Accessus ad auctores]]-, [[Hapax legomenon]]-, [[Robert Atkinson]]- == Foclóireacht == * [[Foclóireacht na Gaeilge]], [[Leabharlann an Ard Easpaig Marsh]]=[[Leabharlann Marsh]]-, [[foclóir.ie]]=[[focloir.ie]] == Litríoch == * [[Murúch]]-, [[Tongu do dia toinges mo thúath]]-, [[Remscéla]]=[[Réamhscéalta]], [[Bernhard Maier]], [[Lebor Bretnach]]=[[Leabhar Breatnach]], [[Annála Doiminiceacha Ros Comáin]], [[Irish Astronomical Tract]]=[[]], [[Ranna an aeir]] == Abhantrach na Sionainne == * [[Abhantrach na Sionainne]], [[Inis Cloithrinn]], [[Inis Bó Finne, Contae na hIarmhí]], [[Loch Bó Dearg]], [[Loch Bó Finne]] (idirdhealú) [[Loch Bó Finne (An tSionainn)]], [[Loch Bó Finne, Contae na Gaillimhe]]-, [[Loch Foirbis]] , [[Loch Teapa]]-, [[:Catagóir:An tSionainn]], [[Loc Albert]], [[Canáil Chill Srianáin]], [[Canáil na Leithcheathrún]], [[Abhainn na Mainistreach]], [[An Inthe]], [[An Eithne]], [[Abhainn Chalatroma]], [[Loch na gCurrach]], [[Loch Fuinseann]], [[Loch Éadaoine]], [[An Abhainn Mhór, Contae an Chabháin]] == Lochanna == * [[Liosta Lochanna na hÉireann]], [[:Catagóir:Lochanna na hÉireann]] [[:Catagóir:Lochanna Chontae Aontroma]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Ard Mhacha]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae an Chabháin]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Chiarraí]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Chill Mhantáin]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Chorcaí]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Dhoire]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae an Dúin]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Dhún na nGall]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Fhear Manach]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Mhuineacháin]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Mhaigh Eo]], [[:Catagóir:Lochanna Chontae Thír Eoghain]] * [[Loch Léin]], [[Loch Mhucrois]], [[An Loch Uachtarach]], [[Loch an Chuais]], [[Loch an Leaca Mór]], [[Loch an Leamhnachta]], [[Locha Lua]], [[Loch an Easaird]], [[Loch an Eanaigh Mhóir]], [[Loch an Iúir (loch)|Loch an Iúir]], ''[[Ardderry Lough]]''=[[ Loch na nArd-doiriú]], [[Loch Arbhach]], [[Loch an tSéideáin]], [[Loch an Tóraic]], [[Loch Eachros Beag]], [[Loch Bhaile Uí Chuirc]], [[Loch Bhaile na hInse]], [[Loch Beara]], [[Claonloch, Contae Liatroma (Droim Dhá Thiar)]], [[Loch Bhéal Trá]], [[Loch Buinne]], [[Loch Charraig an Droichid]], [[Loch Bhaile Choille Fóir]], [[Loch Bhaile na hUamha]], [[Loch Oileán Uí Eadhna]], [[Loch Conbhuí]], [[Loch Chrathaí]], [[Loch Raithin]], [[Loch Collán]], [[Loch Choileáin Uí Shíoda]], [[Loch Cútra]], [[An Loch Uachtair]], [[Loch Dhoire an Chláir]], [[Loch Dúlocha]], [[Loch an Chlocháin Léith]], [[Loch Ghleann Mhac Muirinn]], [[Loch Gabhlach]], [[Loch Iascaí]], [[Loch Eirid]], [[Loch Fí]], [[Loch Fearna]], [[Loch na Foirnéise]], [[Loch Fionnmhaí]], [[Loch Gartáin]], [[Loch an Ghleanna Bhig]], [[Loch an Ghleanna Mhóir]], [[Loch Ghleann Éada]], [[Loch Ghleann an Chairthe]], [[Loch Ghleann Dá Loch]], [[Loch Eidhneach]], [[Loch Inse Chrónáin]], [[Loch Inse Uí Chuinn]], [[Loch Inis Cara]] (taiscumar), [[Loch Oileán Éadaí]], [[Loch Chill Ghlais]], [[Loch Choill an Iúir]], [[Loch Cinnéile]], [[Loch Chionn Droma]], [[Loch na Coille Móire]], [[Loch Leitir Creamha Rua]], [[Loch an Chrainn Chrín]], [[Loch Mac nÉan]], [[Loch Marbh]], [[Loch Mháimín]], [[Loch Míle]], [[Loch Míolach]], [[Loch Moirne]], [[Loch Mhuiceanach]], [[Loch Mucnú]], [[Loch na Cuinge Uachtarach]], [[Loch Uí Fhloinn]], [[Loch Riach]], [[Claonloch, Contae Liatroma (Maothail)]], [[Loch an Rois]], [[Loch an Scoir]], [[Loch Sindile]], [[Loch Eoin]], [[Loch Sáile]], [[Loch Theach an Teampla]], [[Turlach Ráth Asáin]], [[Locha Chluain Í]], [[Loch Dhrom Mór]], [[Loch Dhoirinse]], [[Loch an Ghleanna]], [[Loch Mac nÉan Uachtair]], [[Loch Mám Aodha]], [[Loch na Breaclaí]] (~[[Loch Breaclaigh]]), ''[[Clea Lake]]'', [[Loch Chluain na Cloiche]], ''[[Lough Skean]]'', [[Loch Sceithí Uachtair]], [[Loch an Urláir]], [[An Loch Bán, Contae Mhuineacháin]], ''[[Lough Gullion]]'', ''[[Cloonagh Lough]]'', ''[[Lough Island Reavy]]'', ''[[Kiltooris Lough]]'', ''[[Lickeen Lough]]'', [[Lochanna Chill Airne]], [[Loch Charraig an Phoirt]], [[Loch Cheis Charraigín]], [[Loch Dhroim Dhá Liag]], [[Turlach Ghleann na Madadh]] == Aontas Iarthar na hEorpa == * [[Benelux]] (1944), [[Conradh Dunkirk]] (1947), [[Conradh na Bruiséile]] (1948, 1954), [[Aontas an Iarthair]] (1948), [[:Catagóir:Aontas an Iarthair]], [[Conradh an Atlantaigh Thuaidh]] (1949), [[Conradh ag bunú Chomhphobal Cosanta na hEorpa]] (1952), <strike>[[Comhphobal Polaitiúil Eorpach (1952)]]</strike>&rightarrow;[[Comhphobal Polaitiúil na hEorpa (1952)]], [[Conradh Ginearálta]]=[[Comhdhálacha Bonn–Pháras]] (1952/1955), [[Comhdhálacha Londan agus Pháras]] (1954), [[Aontas Iarthar na hEorpa]] (1954), [[:Catagóir:Aontas Iarthar na hEorpa]], [[Comhdháil Messina]] (1955) == An tAontas Eorpach == * [[Comhphobail Eorpacha]], [[Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach]]->[[Comhphobal Eorpach um Fhuinneamh Adamhach]]=<strike>[[Euratomm]]=</strike>[[Euratom]] (Eoradamh), [[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Chruach]]=[[Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach]], [[Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa]]=an [[Comhphobal Eorpach]], [[Ballstát den Aontas Eorpach]] * [[Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa]], [[Beartas comhtháthaithe]]=[[Beartas Comhtháthaithe]], [[Ciste Sóisialta na hEorpa Plus]], an [[Ciste Comhtháthaithe]], [[Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa]], an [[Comhbheartas Talmhaíochta]], an [[Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe]], an [[Comhbheartas Iascaireachta]]=an [[Comhbheartas Iascaigh]], an [[Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe]], an [[Comhbheartas Eachtrach agus Slándála]] * [[Comhlachtaí an Aontais Eorpaigh agus Euratom]], [[Comhlachtaí comhairleacha an Aontais Eorpaigh]], [[Forais an Aontais Eorpaigh]], [[Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa]], [[Coiste Eorpach na Réigiún]], [[Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh]] * [[Banc Eorpach Infheistíochta]], [[Institiúid Ollscoile Eorpach]], [[Cúirt Aontaithe na bPaitinní]], [[Ombudsman Eorpach]], [[Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí]], [[Coiste Polaitiúil agus Slándála]], [[Coiste Míleata an Aontais Eorpaigh]] * [[:Catagóir:Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh]], {{tl|Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh}}, [[Téarmaíocht Idirghníomhach don Eoraip]]=[[Inter-Active Terminology for Europe]], [[Limistéar Eorpach Eacnamaíoch]] * [ [[Margadh aonair na hEorpa]], an margadh inmheánach Eorpach ], [[an Lárionad Eorpach um Fhorbairt na Gairmoiliúna]] (1975), [[Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú]] (1975), [[Foras Oiliúna na hEorpa]]->[[Foras Eorpach Oiliúna]] (1990/1993), [[Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh]] (1994) ua, [[Oifig an Chomhphobail um Chineálacha Plandaí]] (1994), [[Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair]] (1994), [[Ionad Aistriúcháin Chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh]] (1994), [[Gníomhaireacht Leigheasra Eorpach]] (1995), [[An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia]] (2002), [[Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí]] (2002), [[Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh]] (2004), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis]] (2004), [[An Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar]] (2004), [[Gníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach]] (2006), [[Gníomhaireacht Eorpach Ceimiceán]] (2007), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh]] (2009), [[An tÚdarás Eorpach Saothair]] (2019) * [ [[Comhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais Eorpaigh|Comhbheartas Slándála agus Cosanta]] (CBSC) ], [[Gníomhaireacht Eorpach um Chosaint]] (2004), [[Institiúid an Aontais Eorpaigh um Staidéar Slándála]] (1989 / 2001), [[Lárionad Satailítí an Aontais Eorpaigh]] (1992 / 2002) * [ [[Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais]]=[[Limistéar saoirse, slándála agus ceartais]] (LSSC) ], [[Gníomhaireacht Drugaí an Aontais Eorpaigh]] (1993), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí]]=[[Europol]] (1998), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí]] (2000), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil]]=[[Eurojust]] (2002), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil]] (2004), [[Gníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta]]=[[Frontex]] (2004), [[Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne]] (2006), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha]] (2007), [[Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann]] (2011), [[Gníomhaireacht de chuid an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais]]=[[eu-LISA]] (2011) * [ [[An Córas Eorpach um Maoirseacht Airgeadais]] (CEMA) ], [[An tÚdarás Baincéireachta Eorpach]] (2011), [[An tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí]] (2011), [[An tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde]] (2011) * [ [[Aontas Baincéireachta Eorpach]]=[[Aontas baincéireachta Eorpach]] (ABE) ], [[Bord Réitigh Aonair]] (2015), [[An tÚdarás um Fhrithsciúradh Airgid]]=[[an tÚdarás um an Sciúradh Airgid a Chomhrac]] (2024) * [[Conarthaí an Aontais Eorpaigh]], [[Conradh Pháras (1951)]], [[Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Ghual agus Cruach]]=[[Conradh Pháras (1951)]], [[Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh]]=[[Conradh na Róimhe]] (19xx), [[Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach]]=[[Conradh na Róimhe]], [[Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh]] (1957, 1992, 2007), <strike>[[Conradh Eoratom]]=</strike>[[Conradh Euratom]] (1957), [[Conradh Cumaisc]] (1965-1999), [[Conradh na Graonlainne]]=[[Tarraingt siar na Graonlainne as an Aontas Eorpach]] (1985), [[Ionstraim Eorpach Aonair]] (1986), [[Trí cholún an Aontais Eorpaigh]] (1993-2009), [[Conradh Amstardam]] (1997), [[Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh]] (2000, 2009), [[Conradh ag bunú Bunreachta don Eoraip]] (''2004''), [[Conradh ar an Aontas Eorpach]] (2007) * [[Conradh Aontachais]], [[:Catagóir:Conarthaí Aontachais leis an Aontas Eorpach]], [[Méadú an Aontais Eorpaigh]], [[Critéir Chóbanhávan]], [[Acquis communautaire]], [[Conradh Aontachais 1972]], [[Conradh Aontachais 1979]], [[Conradh Aontachais 1985]], [[Conradh Aontachais 1994]], [[Conradh Aontachais 2003]], [[Conradh Aontachais 2005]], [[Conradh Aontachais 2011]], [[Conarthaí buiséid na gComhphobal Eorpach]], [[Dlí an Aontais Eorpaigh]], [[Cúirt Iniúchóirí na hEorpa]], [[Europa (tairseach gréasáin)]], [[Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh]]=[[Oifig na bhFoilseachán]], [[Teangacha an Aontais Eorpaigh]], [[CORDIS]] (Seirbhís Eolais um Thaighde agus um Fhorbraíocht Chomhphobail (SeoTaifeach)) * [[Gníomh dlí de chuid an Aontais Eorpaigh]], [[Rialachán (Aontas Eorpach)]], [[Treoir (Aontas Eorpach)]], [[Cinneadh (Aontas Eorpach)]], [[Moladh (Aontas Eorpach)]], [[Tuairim (Aontas Eorpach)]], [[Cearta bunúsacha]] == Réigiúin NUTS srl == * [[Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh]] (Acáise), [[NUTS céadleibhéil an Aontais Eorpaigh]], [[:Catagóir:Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh]], * [[Réigiúin NUTS na hÉireann]], [[:Catagóir:Réigiúin NUTS na hÉireann]], {{tl|Réigiúin NUTS na hÉireann}}, [[Tionóil Réigiúnacha na hÉireann]], [[Toghlimistéar áitiúil]], [[Leabhar Reachtanna na hÉireann]], [[:Catagóir:Teorainn Phoblacht na hÉireann–na Ríochta Aontaithe]], [[Réigiún an Tuaiscirt agus an Iarthair]]<-[[Tionól Réigiúnach an Tuaiscirt agus an Iarthair]], [[Réigiún na Teorann]], [[Réigiún an Iarthair]], [[Réigiún an Oirthir agus Lár Tíre]]<-[[Tionól Réigiúnach an Oirthir agus Lár Tíre]], [[Contae Bhaile Átha Cliath]]<-[[Réigiún Bhaile Átha Cliath]],[[Réigiún an Lár-Oirthir]], [[Réigiún Lár na Tíre]]≠[[Lár na Tíre (Éire)]], [[Réigiún an Deiscirt]]<-[[Tionól Réigiúnach an Deiscirt]], [[Réigiún an Lár-Iarthair]], [[Cathair Chinn Lis]], [[Eas Géitine]], [[Réigiún an Oirdheiscirt]], [[Réigiún an Iardheiscirt]] * {{tl|NUTS}}, AT [[Réigiúin NUTS na hOstaire]], BE [[Réigiúin NUTS na Beilge]], BG [[Réigiúin NUTS na Bulgáire]], CY [[Réigiúin NUTS na Cipire]], CZ [[Réigiúin NUTS na Seicia]], DE [[Réigiúin NUTS na Gearmáine]], DK [[Réigiúin NUTS na Danmhairge]], EE [[Réigiúin NUTS na hEastóine]], EL [[Réigiúin NUTS na Gréige]], ES [[Réigiúin NUTS na Spáinne]], FI [[Réigiúin NUTS na Fionlainne]], FR [[Réigiúin NUTS na Fraince]], HR [[Réigiúin NUTS na Cróite]], HU [[Réigiúin NUTS na hUngáire]], IE Éire, IT [[Réigiúin NUTS na hIodáile]], LT [[Réigiúin NUTS na Liotuáine]], LU [[Réigiúin NUTS Lucsamburg]], LV [[Réigiúin NUTS na Laitvia]], MT [[Réigiúin NUTS Mhálta]], NL [[Réigiúin NUTS na hÍsiltíre]], PL [[Réigiúin NUTS na Polainne]], PT [[Réigiúin NUTS na Portaingéile]], RO [[Réigiúin NUTS na Rómáine]], SE [[Réigiúin NUTS na Sualainne]], SI [[Réigiúin NUTS na Slóivéine]], SK [[Réigiúin NUTS na Slóvaice]] * AL [[Réigiúin NUTS na hAlbáine]], ME [[Réigiúin NUTS Mhontainéagró]], MK [[Réigiúin NUTS na Macadóine Thuaidh]], RS [[Réigiúin NUTS na Seirbia]], TR [[Réigiúin NUTS na Tuirce]], UA [[Réigiúin NUTS na hÚcráine]] * CH [[Réigiúin NUTS na hEilvéise]], IS [[Réigiúin NUTS na hÍoslainne]], LI [[Réigiúin NUTS Lichtinstéin]], NO [[Réigiúin NUTS na hIorua]] * [[Contaetha na hAlbáine]], [[Cúigí na Bulgáire]], [[:Catagóir:Cúigí na Bulgáire]], [[Contaetha na Cróite]], [[Contaetha na hEastóine]], [[:Catagóir:Contaetha na hEastóine]], [[Stair na hEastóine]], [[Réigiúin na Fraince]] Liostaí Wikidata, [[Réigiúin na hIodáile]], [[Contaetha na Liotuáine]] * {{tl|Cúigí na mBulgáir}}->{{tl|Cúigí na Bulgáire}}, {{tl|Réigiúin na hIodáile}}, {{tl|Contaetha na Liotuáine‎}}, {{tl|Contaetha na hAlbáine}}, {{tl|Contaetha na hEastóine}} == Turasóireacht i nÉirinn == * [[Turasóireacht in Éirinn]], [[Croíthailte Ceilte na hÉireann]], [[Ceantar na gCruach]], [[Sean-Oirthear na hÉireann]], [[Stair na hÉireann (400-800)]], [[Stair na hÉireann (1169-1536)]], ''[[Discover Ireland]]'', [[Spraoi]], [[Féile Cheoldráma Loch Garman]], [[Féile Ealaíon Chill Chainnigh]], [[Teach na Buiríse]] = Bliain 6, 2026 - = * [[New Dublin Voices]], [[Bernie Sherlock]] * [[Ceann Chorr Leice]] * {{tl|Na Scéalta Miotaseolaíochta}}, {{tl|Ríocht na gConnacht}}, <strike>{{tl|Laigín}}</strike>->{{tl|Laigin}} * [[Aided]]=[[Anbhás]], [[Aithed]]=[[Athadh]], [[Compert]]=[[Coimpeart]], [[Tochmarc]]=[[Tochmharc]] * {{tl|Aided}}, {{tl|Aithed}}, {{tl|Compert}}, {{tl|Tochmarc}} * [[:Catagóir:Aided]], [[:Catagóir:Aithed]], [[:Catagóir:Compert]], [[:Catagóir:Tochmarc]] * [[:Catagóir:Conmaicne]], [[:Catagóir:Dál gCais]] = Scéal-liostaí = * [https://www.vanhamel.nl/codecs/Medieval_Irish_tale_lists Scéal-liostaí A agus B] ar CODECS * ''Ces Ulad ''vs.'' Noínden Ulad * ''Tromdámh Guaire * ''It é saigte gona súain == Mythen und Sagen aus Irland == {| width="100%" class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Titel !! Inhalt |- valign=top | [[Acallam na Senórach]]=[[Agallamh na Seanórach]] || Begegnung zwischen mythischen Helden und dem heiligen [[Naomh Pádraig]] |- valign=top | [[Aided Cheit maic Mágach]] || Kampf [[Conall Cernach]]s mit [[Cet mac Mágach]] und Bélchús Verrat und Tod |- valign=top | [[Aided Cheltchair maic Uthechair]] || [[Celtchar]] mac Uthechairs Sühnetaten für die Tötung Blaís |- valign=top | [[Aided Chlainne Tuirenn]] || Rache Lugs an den Söhnen [[Tuirenn]]s für die Ermordung seines Vaters [[Cian]] |- valign=top | [[Aided Chonchobuir]] || Tod [[Conchúr mac Neasa]]s durch die Hand [[Cet mac Mágach]]s |- valign=top | [[Aided Chon Culainn]] || Ermordung [[Cú Chulainn]]s und [[Conall Cernach]]s Rache an den Tätern |- valign=top | [[Aided Loegairi Buadaig]] || [[Lóegaire Búadach]]s Tod beim Versuch, Aed mac Ainninne zu retten |- valign=top | [[Aided Muirchertaig meic Erca]] || [[Muircheartach mac Muireadhaigh|Muirchertach mac Erca]]s Strafe für seinen Ehebruch mit Sín |- valign=top | [[Aided Óenfir Aífe]] || Zweikampf [[Cú Chulainn]]s mit seinem Sohn [[Connla]] und dessen Tod |- valign=top | [[Airne Fingein]] || eine Fee prophezeit Fingein mac Luchta |- valign=top | [[Aislinge Meic Con Glinne|Aislinge Meic Chon Glinne]] || Parodie auf das Klosterleben und die Jenseitsvisionen |- valign=top | [[Aislinge Oenguso]] || [[Remscéla|Remscél]] der [[Táin Bó Cuailnge]] über [[Óengus]]’ Suche nach seiner geträumten Frau |- valign=top | [[Amra Choluim Chille]] || Gedicht auf den Klostergründer [[Colm Cille]] |- valign=top | [[Baile Binnbérlach mac Buain]] || unerfüllte Liebe zwischen Baile und Ailinn |- valign=top | [[Baile in Scáil]] || Blick [[Conn Cétchathach]]s in die Zukunft seines Geschlechtes |- valign=top | [[Bóramha]] || Kampf um den Tribut der Provinz [[Laighin]] an die [[Uí Néill]] |- valign=top | [[Buile Shuibhne]] || [[Suibhne]]s Wahnsinn in der Schlacht und sein Tod im Kloster |- valign=top | [[Caithréim Cellaig]] || Cellachs Weg vom Mönch über den Thron von [[Connacht]] zum Bischof |- valign=top | [[Cath Étair]] || Belagerung von Etar, Tod [[Mes Gegra]]s durch [[Conall Cernach]] |- valign=top | [[Cath Finntrágha]] || Verteidigung Irlands durch [[Fionn mac Cumhaill]] und seine [[Fianna]] gegen den „König der Welt“ |- valign=top | [[Cath Maige Mucrama]] || [[Lugaid mac Con]]s Kampf um den Thron von Irland und seine Ermordung durch [[Ailill Aulom]] |- valign=top | [[Cath Maige Rátha]] || Krieg Congal Claens gegen den Hochkönig Domnall mac Aeda |- valign=top | [[Cath Maighe Tuireadh|Cath Maige Tuired]] || Kriege der [[Túatha Dé Danann]] gegen [[Fir Bholg]] und [[Fomhóraigh]] |- valign=top | [[Compert Conchobuir]] || [[Cathbad]]s Kampf um Asa (Ni-Asa) und die Zeugung [[Conchobar mac Nessa]]s |- valign=top | [[Compert Con Culainn]] || Schwangerschaft von [[Conchobar mac Nessa]]s Tochter und Geburt von [[Setanta|Setanta/Cú Chulainn]] |- valign=top | [[Compert Mongáin|Compert Mongáin ocus serc Duibe Lacha do Mongán]] || Zeugung Mongáns, [[Manannán mac Lir]]s Sohn und seine Ehe mit Dub Lacha |- valign=top | [[De chophur in da muccida]] || [[Remscéla|Remscél]] der [[Táin Bó Cuailnge]] über die Verwandlung der beiden Hirten in die Stiere [[Donn Cuailnge]] und [[Fionnbheannach]] |- valign=top | [[Duanaire Finn]] || Gedichte und Balladen aus dem [[an Fhiannaíocht|Finn-Zyklus]] |- valign=top | [[Eachtra an Mhadra Mhaoil]] || Verfolgung eines bösen Ritters durch Balbhuaidh ([[Gawain]]) |- valign=top | [[Eachtra Mhacaoimh an Iolair]] || Suche des Adlerknaben nach seiner Herkunft |- valign=top | [[Cormac mac Airt#Mythologie|Echtra Cormaic i Tír Tairngire]] || [[Cormac mac Airt]]s Reise zu den Feen |- valign=top | [[Tadhg mac Céin#Eachtra Thaidhg Mhic Céin]] || Der Wortbruch von [[Tadhg mac Céin]]s Sohn |- valign=top | [[Echtra Fergusa maic Léti]] || [[Fearghas mac Léite]]s Kampf mit einem Meeresungeheuer |- valign=top | [[Echtra Condla]] || [[Conn Cétchathach]]s Sohn [[Connla (Conn Cétchathach)|Connla]] und seine Liebe zu einer Fee |- valign=top | [[Echtrae Nerai]] || [[Remscéla|Remscél]] der [[Táin Bó Cuailnge]] über [[Nera]]s Warnung an die Bewohner von [[Ráth Cruachan|Cruachan]] |- valign=top | [[Esnada Tige Buchet]] || Das Schicksal des gastfreundlichen Buchet von [[Laigin]] |- valign=top | [[Fingal Rónáin]] || Rónáns irrtümlicher Mord an seinem Sohn |- valign=top | [[Fled Bricrenn]] || Streit um den Ehrenplatz beim Fest zwischen [[Ulaid]] Helden |- valign=top | [[Fled Dúin na nGéd]] || Streit zwischen Domnall mac Aeda und Congal Claen |- valign=top | [[Fotha Catha Cnucha]] || Tod [[Cumall]] mac Basnas und Zeugung [[Fionn mac Cumhaill]]s |- valign=top | [[Cormac mac Airt#Mythologie|Geneamuin Cormaic Ua Chuind]] || [[Cormac mac Airt]]s gesamtes Leben bis zum Tod |- valign=top | [[Immacallam in dá Thuarad]] || Disput von Néde und [[Ferchertne]] um den Titel des obersten Dichters Irlands |- valign=top | [[Immram Brain]] || [[Bran mac Febail]] mythische Reise zur Insel der Frauen |- valign=top | [[Immram Curaig Maíle Dúin]] || [[Maol Dúin]]s Reise zu einigen mythischen Inseln |- valign=top | [[Lebor Gabála Érenn]] || mythische Einwanderungswellen und Machtkämpfe um Irland |- valign=top | [[Longes Mac nUislenn]], [[Longes mac nUislenn]] || [[Remscéla|Remscél]] der [[Táin Bó Cuailnge]] über die Geschichte [[Deirdre]]s |- valign=top | [[Macgnímartha Finn]] || Erzählungen über [[Fionn mac Cumhaill]]s Jugend, s.&nbsp;a. [[Aillen]] |- valign=top | [[Macgnímrada Con Culainn]] || Erzählung über [[Cú Chulainn]]s Jugend im [[Táin Bó Cuailnge]] |- valign=top | [[Mesca Ulad]] || [[Cú Roí]] Hinterlist gegen [[Conchobar mac Nessa]] |- valign=top | [[Navigatio Sancti Brendani Abbatis|Navigatio Sancti Brendani]] || [[Naomh Breandán|Brendans]] Fahrt zu den mythischen Inseln |- valign=top | [[Noínden Ulad]], auch Ces Ulad || Verfehlung der Ulter gegen [[Macha]] und Gründung [[Emain Macha]]s |- valign=top | [[Oidheadh Chlainne Lir]] || [[Lir]]s Kinder werden in Schwäne verwandelt |- valign=top | [[Orgain Denna Ríg]] || [[Labraid Loingsech|Labraid Moen]]s Kampf um den Thron seines Vaters |- valign=top | [[Scéla Cano meic Gartnáin]] || Cano mac Gartnáins Abenteuer und unglückliche Liebe in Irland |- valign=top | [[Cormac mac Airt#Mythologie|Scéla Eogain agus Cormaic]] || Kindheit und Jugend [[Cormac mac Airt]]s bis zum Antritt seiner Herrschaft |- valign=top | [[Scéal Muc Mhic Dhathó]] || Streit der Helden [[Uladh|Ulsters]] und [[Connachta]]s den [[curadhmhír|Heldenbissen]] |- valign=top | [[Scél Túain meic Cairill]] &rarr; [[Tuan mac Cairill]] || Verwandlungen [[Tuan mac Cairill]]s in der Zeit des [[Lebor Gabála Érenn]] |- valign=top | [[Serglige Con Culainn]] || [[Cú Chulainn]] Liebeskrankheit und der Ehebruch mit [[Fand]] |- valign=top | [[Táin Bó Cuailnge]] || Heldentaten [[Cú Chulainn]] beim Krieg um den Stier [[Donn Cuailnge]] |- valign=top | [[Táin Bó Flidais]] || [[Fergus mac Róich]] Kampf um [[Flidais]] und ihre Wunderkuh |- valign=top | [[Táin Bó Fraích]] || [[Remscéla|Remscél]] der [[Táin Bó Cuailnge]] über die Erlebnisse [[Froech]] |- valign=top | [[Tochmarc Becfola]] || Werbung König Diarmait mac Aeda Slaines um die Fee Becfola |- valign=top | [[Tochmarc Emire]] || [[Remscéla|Remscél]] der [[Táin Bó Cuailnge]] über [[Cú Chulainn]]s Werbung um [[Emer]] |- valign=top | [[Tochmarc Étaíne]] || [[Fuamnach]] Rache an ihrer Nebenbuhlerin [[Étaín]] |- valign=top | [[Tochmarc Luaine acus aided Athirni]] || [[Conchobar mac Nessa]] Werbung um Luaine und [[Athirne]] Ermordung |- valign=top | [[Togail Bruidne Dá Derga]] || Königsherrschaft und Untergang [[Conaire Mór]] |- valign=top | [[Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne]] || [[Fionn mac Cumhaill]]s Verfolgungsjagd [[Diarmaid]] und [[Gráinne (miotaseolaíocht)|Gráinne]] |- |} == Sprüche-Sammlungen und Glossare == {| width="100%" class="wikitable sortable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Titel !! Aois !! Nóta |- | [[Bretha Crólige]] || - || Bußtaxen bei Verwundungen, 3.&nbsp;Teil des [[Senchas Már]] |- | [[Bretha Nemed Déidenach]] || 7ú || Texte der Rechtsschule von Nemed |- | [[Cáin Adomnáin]] || 7ú || Gesetzestext zum Schutz von Frauen, Kindern und Klerikern |- | [[De duodecim abusivis saeculi]] || 7ú || Abhandlung über die Moral und das Recht (auch altirische Rechtsgrundsätze inkludiert) |- | [[Senchas Már]] || 8ú || Sammlung altirischer Rechtstexte |- | [[Críth Gablach]] || 8ú || Sammlung altirischer Rechtstexte |- | [[Audacht Morainn]] || 8ú. || Sammlung von Lehrsprüchen des Richters [[Morann]] |- | [[Tecosca Cormaic]] || 8ú. || Sammlung von Lehrsprüchen [[Cormac mac Airt]] |- | [[Gúbretha Caratniad]] || 9ú || vom üblichen irischen Recht abweichende Urteile |- | [[Sanas Cormaic]] || 10ú ||Glossar von Rechts- und Dichterausdrücken, Orts- und Personennamen |- | [[Leabhar na gCeart]] || 11ú || Aufzählung der Rechte und Pflichten des Königs von [[Caiseal]] |- | [[Bansenchas]] || 12ú || Verzeichnis berühmter Frauen der Geschichte bis zum [[Lebor Gabála Érenn]], [[An Rúraíocht]] und anderen irischen Annalen |- | [[Dindsenchas]] || 12ú || Etymologie von Ortsnamen |- | [[Cóir Anmann]] || 14ú || Personen- und Stammesnamen |- | [[Auraicept na n-Éces]] || 14ú || Geschichte der irischen Sprache und Schrift |- |} == Sammelwerke aus Irland == {| width="100%" class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Titel !! Zeit !! Inhalt |- | [[Cín Dromma Snechtai]] || 8ú || |- | [[Lebor na hUidre]] || 12ú || [[Táin Bó Cuailnge]] |- | [[Lebor Laignech]] || 12ú || [[Lebor Gabála Érenn]], [[An Fhiannaíocht]] |- | [[Annála Tiarnaigh]] || 12ú || 807 RC - AD 1178 |- | [[Leabhar Buí Leacáin]] || 14ú || |- | [[Leabhar Mór Leacáin]] || 14ú || |- | [[Leabhar Bhaile an Mhóta]] || 14ú || |- | [[Annála Uladh]] || 15ú || 431 - 1541 |- | [[Leabhar Mhic Cárthaigh Riabhaigh]] || 15ú || |- | [[Foras Feasa ar Éirinn]] || 17ú. || |- | [[Annála Ríoghdhachta Éireann]]=[[Annála na gCeithre Máistrí]] || 17ú || |- |} == ISO == [ [https://iso.ucc.ie/Irish-sagas-list.html ISO] ] # ''The Abbot of Drimnagh'' #* [[Acallamh na Senórach]]=[[Agallamh na Seanórach]], [[Aided Óenfir Aífe]],[[Aided Bresail]], [[Aided Cheit maic Mágach]], [[Aided Cheltchair maic Uthechair]], [[Aided Chonchobuir]] # [[Aided Conrói maic Dáiri]] # [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]] # [[Aided Fergusa maic Róich ]] # [[Aided Lóegairi Búadaig]] # [[Aided Maelodráin]] #* ([[Aislinge Meic Con Glinne]]), [[Aislinge Óenguso]]=[[Aisling Aonghasa]], [[Baile Binnbérlach mac Buain]] # [[Bórama]] #* [[Buile Shuibhne]], [[Caithréim Cellaig]] # [[Cath Almaine]] # [[Cath Cairnn Chonaill]] #* [[Cath Maige Mucrama]] # [[Ceart Claidib Cormaic]] #* Compert Mongáin ocus Serc Duibe-Lacha do Mongán=[[Compert Mongáin]] #* [[Echtra Chondla]]=[[Echtra Condla]] # [[Echtra Cormaic i Tír Tairngirí]] #* [[Echtra Fergusa maic Léti]] # [[Echtra mac nEchach Muigmedóin]] #* [[Esnada Tige Buchet]] # [[Feis tighe Chonáin]] #* [[Fingal Rónáin]] # [[Forbuis Droma Damhghaire]] - ''The Siege of Knocklong # [[Geneamuin Chormaic]] #* [[Immram Brain]] #* [[Longes mac n-Uislenn]]=[[Longes mac nUislenn]] #* [[Noínden Ulad ocus Emuin Macha]]=[[Noínden Ulad]] # [[Oenach indiu luid in rí]] - ''Find and the phantoms #* [[Oidhe Chloinne Lir]]=[[Oidheadh Chlainne Lir]] #* [[Scéla Cano meic Gartnáin]] # [[Scéla Colmáin meic Duach ocus Guairi meic Colmáin]] # [[Scéla Guairi meic Colmáin ocus Meic Teléne]] # [[Scéla Guairi meic Colmáin ocus Óenu moccu Loígse]] # [[Scéla Mongáin ocus Echdach Rígéicis]] - ''Why Mongán was deprived of noble issue #* [[Scéla Mucce Meic Da Thó]]=[[Scéla Mucce Meic Dathó]] #* [[Táin Bó Cúalnge]] #* [[Tochmarc Étaíne]] #* [[Togail Bruidne Dá Derga]] #* [[Tóruigheacht Dhiarmada agus Ghráinne]]=[[Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne]] #* [[Diarmaid mac Cearbhaill]]+, == [https://celt.ucc.ie//MsOmit2017/index.html MsOmit 2017] == 138 go iomlán # [[Aided Ailella ocus Chonaill Chernaig]] # [[Aided Bresail meic Diarmata]] #* [[Aided Cheit meic Mágach]]=[[Aided Cheit maic Mágach]] (Orgain Bélchon Bréifne) #* [[Aided Cheltchair meic Uthechair]]=[[Aided Cheltchair maic Uthechair]]=[[]] # [[Aided Chon Roí]] #* [[Aided Chonchobair]]=[[Aided Chonchobuir]]=[[Anbhás Chonchúir]] #* [[Aided Chrimthainn meic Fidaig]]=[[Aided Chrimthaind maic Fhidaig ocus Trí mac Echach Muigmedóin]] # [[Aided Chúanach meic Ailchini]] # [[Aided Chuind Chétchathaig]] # [[Aided Derbforgaill]] # [[Aided Diarmata meic Cerrbaill]] # [[Aided Echach meic Maíreda]] # [[Aided Fergusa meic Roich]] # [[Aided Guill 7 Gairb]] #* [[Aided Loegaire Búadaig]]=[[Aided Loegairi Buadaig]] # [[Aided Maelodráin]] # [[Aided Meic Con]] # [[Aided Meidbe]] #* [[Aided Muirchertaig meic Erca]]=[[]] # [[Aided Nath Í ocus a Adnacol]] (Suidigud Tellaig na Crúachna) #* [[Aided Oenfir Aífe]]=[[Aided Óenfhir Aífe]] # [[Aigidecht Aithirni]] # [[Airec Menman Uraird meic Coisse]] # [[Airem Muintire Finn]] #* [[Airne Fíngein]] #* [[Aislinge Meic Con Glinne]] #* [[Aislinge Oenguso]] # [[Baile Binnbérlach mac Búain]] #* [[Baile Chuind Chétchathaig]]=[[Baile Chuinn Chétchathaig]] #* [[Baile in Scáil]] # [[Bórama]] #* [[Brislech Mór Maige Muirthemni]] =[[Aided Chon Culainn]]=[[Anbhás Chú Chulainn]] # [[Bruiden Átha]] # [[Bruiden Da Choca]] # [[Bruiden Meic Da Réo]] (Orgain Chairpri Chind Chait) #* [[Caithréim Cellaig]]=[[]] # [[Cath Airtig]] # [[Cath Almaine]] # [[Cath Belaig Dúin Bolg]] # [[Cath Cairn Chonaill]] # [[Cath Cinn Abrad]] # [[Cath Crinna]] # [[Cath Cula Dremne]] #* [[Cath Maige Mucrama]] # [[Cath Maige Rath]] #* [[Cath Maige Tuired]]=[[Cath Maighe Tuireadh]] - ''first # Cath Maige Tuired - ''second # [[Cath Ruis na Ríg]] #* [[Compert Chon Culainn]]=[[Compert Con Culainn]]=[[Coimpeart Chú Chulainn]] (Feis Tige Becfoltaig) #* [[Compert Chonchobair]]=[[Compert Conchobuir]]=[[Coimpeart Chonchúir]] # [[Comrac Con Culainn re Senbecc ua nEbricc]] (Bruiden Senbicc uí Ebricc) # [[Comrac Liadaine 7 Cuirithir]] # [[Comthóth Lóegairi co Cretim 7 a Aided]] # ''[[Conall Corc and the Corco Luigde]] #* [[Sanas Cormaic]] (Gaire, Lethech, Mug Éme, Nesscoit, Orc tréith, Prull) # [[Cuislinn Brigde 7 Aided Meic Díchoime]] #* [[De Chophur in Dá Muccida]]&larr;[[De chophur in dá muccida]] # [[De Gabáil in tSída]] # [[De Maccaib Conairi]] # [[De Síl Chonairi Móir]] # [[Do Faillsigud Tána Bó Cúailnge]] #* [[Echtra Chondla]]=[[Echtra Condla]] # [[Echtra Chormaic i Tír Tairngiri]] #* [[Echtra Fergusa meic Léti]]=[[Echtra Fergusa maic Léti]] # [[Echtra Finn]] (''Finn and the Phantoms'') # [[Echtra Laegairi meic Crimthainn]] # [[Echtra Mac nEchdach Muigmedóin]] #* [[Echtra Nera]]=[[Echtra Nerai]]=[[Eachtra Neara]] (Táin Bé Aingen) # [[Erchoitmed ingine Gulidi]] #* [[Esnada Tige Buchet]] #* [[Fingal Rónáin]] # [[Finn agus Gráinne]] # ''[[Finn and the Man in the Tree]] #* [[Fled Bricrenn]] # [[Fled Bricrenn 7 Loinges mac nDuil Dermait]] # [[Fochonn Loingse Fergusa meic Roig]] # [[Forfess Fer Falgae]] # [[Fotha Catha Cnucha]] #* [[Annála Easpacha na hÉireann]] (scéalta leabaithe) # [[Gein Branduib meic Echach 7 Aedáin meic Gabráin]] # [[Genemain Aeda Sláine]] # [[Genemain Chormaic]] # [[Immacallam Choluim Chille 7 ind Óclaig]] #* [[Immacallam in Dá Thuar]](ad)=[[Immacallam in dá Thuarad]] (Acallam in Dá Suad, Túar) # [[Immathchor nAilella 7 Airt]] #* [[Immram Brain]]=[[Immram Brain]] #* [[Immram Curraig Maíle Dúin]]=[[Immram curaig Ua Corra]] # [[Immram Snedgusa 7 Meic Ríagla]] (Echtra, Merugud Clérech Coluim Chille) # [[Imthechta Tuaithe Luchra ocus Aided Fergusa]] # [[Imthechta Tuirill 7 a Mac]] # [[Longes Chonaill Chuirc]] #* [[Longes mac nUislenn]] (Uisnig) #* [[Macgnímartha Finn]] #* [[Mesca Ulad]] #* ''Mongán Stories'' #* [[Compert Mongáin]] # Scél asa mberar etc. [Aided Fothaid Airgdig] # Scél Mongáin # Tucait Baile Mongáin #* [[Noínden Ulad]] (Ces Noínden Ulad) # [[Orgain Néill Noígíallaig]] (Aided) #* [[Orgain Denna Ríg]] (Bruiden Túamma Tenbad) # [[Orgain Trí mac Diarmata meic Cerbaill]] # ''[[Quarrel between Finn and Oisín]] # [[Reicne Fothaid Canainne]] # [[Scél na Fír Flatha, Echtra Chormaic i Tír Tairngire 7 Cert Claidib Chormaic]] # [[Scél Túain meic Cairill]] (Immacallam Túain fri Finnia) # [[Scéla Alaxandair]] #* [[Scéla Cano meic Gartnáin]] # [[Scéla Conchobuir meic Nessa]] (''Conchobar's Household'') # [[Scéla Eogain 7 Cormaic]] (Scéla Geine Cormaic) # [[Scéla Mosauluim]] #* [[Scéla Mucce Meic Da Thó]] # [[Senchas Airgiall]] #* [[Senchas Fagbála Caisil]] #* [[Serglige Con Culainn]] # [[Siaburcharpat Con Culainn]] # [[Suidigud Tellaig Themra]] #* [[Táin Bó Cúailnge]] # [[Táin Bó Dartada]] #* [[Táin Bó Flidais]] #* [[Táin Bó Fraích]] #* [[Táin Bó Regamain]]=[[Táin Bó Regamon]] # [[Táin Bó Regamna]] # [[Talland Étair]] # [[Tesmolta Cormaic 7 Aided Finn]] # [[Tochmarc Ailbe]] #* [[Tochmarc Becfhola]]=[[Tochmarc Becfola]] #* [[Tochmarc Emire]]=[[Tochmharc Eimhire]] #* [[Tochmarc Étaine]]=[[Tochmarc Étaíne]]=[[Tochmharc Éadaoine]] I, II, III # [[Tochmarc Ferbe]] #* [[Tochmarc Lúaine ocus Aided Aithirne]]=[[Tochmarc Luaine acus aided Athirni]] # [[Tochmarc Momera]] #* [[Togail Bruidne Da Derga]]=[[Toghail Brú Dá Dearga]], Orgain Bruidne Uí Derga # [[Togail Troí]] # [[Tucait Fagbála in Fessa do Finn 7 Marbad Cuil Duib]] #* [[Tucait Indarba na nDéssi]] ([[Tairired na nDéisi]]=[[Tairired na nDéssi]]) # [[Úath Beinne Étair]] # [[Verba Scáthaige]] == [http://www.maryjones.us/ctexts/index_irish.html Celtic Language Collective] == === '' Manuscripts '' === # [[Lebar na Núachongbála]]=[[Leabhar Laighneach]] # [[Lebor na nUidre]]=[[Leabhar na hUidhre]] # [[Leabhar Bhaile an Mhóta]] # [[Leabhar Mór Mhic Fhir Bhisigh]]=[[Leabhar Mór Leacáin]] # [[Leabhar Buidhe Lecáin]]=[[Leabhar Buí Leacáin]] # [[Leabhar Feirmoithe]]=[[Leabhar Fhear Maí]] # [[Leabhar Méig Shamhradháin]]=[[Dúnaire Mag Shamhradhain]]=[[]] # [[Leabhar Í Eadhra]]=[[Leabhar Uí Eadhra]] # [[Leabar Chaillín]]=[[Leabar Fidhnacha]]=[[Leabhar Fhianacha]] === '' The Mythological Cycle '' === # [[Lebor Gabála Érenn]]=[[Leabhar Gabhála na hÉireann]] # [[Do Flathiusaib Hérend]]=[[]] (LL) # [[Lebor Bretnach]]=[[]] # [[Cath Maige Tuired]]=[[Cath Maighe Tuireadh]] # [[Tuath De Danand na set soim]]=[[Ceithre Sheod]] # [[Oidheadh Chloinne Tuireann]]=[[Oidheadh Chlainne Tuireann]] # [[Tochomlod mac Miledh a hEspain i nErind]]=[[]] # [[De Gabáil in t-Sída]]=[[]] # [[Tochmarc Étaíne]]=[[]] (LU, Egerton 1782) # [[Togail Bruidne Dá Derga]]=[[]] # [[Aislinge Óenguso]]=[[]] # [[Oidheadh Chloinne Lir]]=[[Oidheadh Chlainne Lir]] # [[Altram Tige Dá Medar]]=[[]] # [[Scél Túain maic Cairill]]=[[Tuan mac Cairill]] # [[Eachtra Léithín]]=[[]] # [[Suidigud Tellaich Temra]]=[[]] # [[Moí coire coir goiriath]]=[[]] # [[Cía cétliaigh robúi ind-Érinn]]=[[]] # [[Cóir Anmann]]=[[]] # [[Bodleian Dinnshenchas (Rawl B 506)]]=[[Dinnseanchas]] # [[Edinburgh Dindsenchas (MS Kilbride XVI)]]=[[]] # [[Rennes Dindsenchas I (Rennes MS)]]=[[]] # [[Metrical Dindsenchas]]=[[]] # [[Banshenchus]]=[[Banseanchas]] # [[The Battle of Partholon's Sons]]=[[]] ([[Seanchas Mór]]) === '' The Ulster Cycle '' === # [[]]=[[]] huggd7e9aqsy6hfokg8vl5kxylqxevj 0 91437 1306451 1231310 2026-04-05T01:44:44Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306451 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} File próis, criticeoir agus scoláire ón Astráil is ea '''Cassandra Atherton'''.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://cassandra-atherton.com/about-cassandra/|teideal=Cassandra Atherton {{!}} About Cassandra|website=cassandra-atherton.com|access-date=2016-11-12|dátarochtana=2019-12-28|archivedate=2019-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191021045448/http://cassandra-atherton.com/about-cassandra/}}</ref> Rinne sí BA sa Bhéarla agus sa Stair, MA, Dioplóma Oideachais agus Dochtúireacht ag [[Ollscoil Melbourne]]. Bhí sí ina Scoláire Cuartaíochta Béarla ag [[Ollscoil Harvard]] in 2015-16, i measc post eile. Tá a cuid filíochta le fáil ina lán duanairí<ref>{{Cite book|title=Strange Cargo: Five Australian Poets|last=Munden|first=Paul|publisher=Smith Doorstop|year=2017|isbn=|location=UK|pages=}}</ref> agus in irisí idirnáisiúnta,<ref name=nor>{{cite web|url=http://www.neworleansreview.org/anonymous/|teideal=Anonymous - New Orleans Review|work=neworleansreview.org|accessdate=}}</ref><ref name=stoneboat>{{cite web|url=http://www.stoneboatwi.com/current-issue.html|teideal=Current Issue|work=stoneboatwi.com|accessdate=|dátarochtana=2019-12-28|archivedate=2019-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220161537/http://stoneboatwi.com/current-issue.html}}</ref> agus bhain sí a lán duaiseanna san Astráil, sa Bhreatain agus i Meiriceá.<ref>{{Cite news|url=https://blogs.deakin.edu.au/contemporary-history-studies/2016/02/22/cassandra-atherton-alyson-miller-awarded-vic-arts-grant/|teideal=Cassandra Atherton & Alyson Miller Awarded Vic Arts Grant|date=2016-02-22|work=Contemporary Histories at Deakin|access-date=|language=en-US|dátarochtana=2019-12-28|archivedate=2019-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191228003209/https://blogs.deakin.edu.au/contemporary-history-studies/2016/02/22/cassandra-atherton-alyson-miller-awarded-vic-arts-grant/}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://blogs.deakin.edu.au/contemporary-history-studies/2017/01/18/dr-cassandra-atherton-awarded-an-australia-council-grant/|teideal=Dr Cassandra Atherton Awarded an Australia Council Grant|date=2017-01-17|work=Contemporary Histories at Deakin|access-date=|language=en-US|dátarochtana=2019-12-28|archivedate=2019-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191228003211/https://blogs.deakin.edu.au/contemporary-history-studies/2017/01/18/dr-cassandra-atherton-awarded-an-australia-council-grant/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.rmit.edu.au/news/all-news/2016/september/poets-collaborative-writing-exchange|teideal=Poets to take part in collaborative poetry writing exchange - RMIT University|website=www.rmit.edu.au|language=en|access-date=2017-03-14|dátarochtana=2019-12-28|archivedate=2019-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191228003217/https://www.rmit.edu.au/news/all-news/2016/september/poets-collaborative-writing-exchange}}</ref><ref name="University">{{Cite web|url=http://www.deakin.edu.au/about-deakin/people/cassandra-atherton|teideal=Cassandra Atherton {{!}} Deakin|last=University|first=Deakin|website=www.deakin.edu.au|language=en|access-date=}}</ref><ref name="University"/><ref>{{Cite news|url=https://blogs.deakin.edu.au/contemporary-history-studies/dr-cassandra-atherton/|teideal=Dr Cassandra Atherton|date=2015-09-28|work=Contemporary Histories at Deakin|access-date=2017-03-14|language=en-US|dátarochtana=2019-12-28|archivedate=2017-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170315001955/https://blogs.deakin.edu.au/contemporary-history-studies/dr-cassandra-atherton/}}</ref> Tá a cuid filíochta le cloisteáil á léamh ag PennSound.<ref>{{Cite web|url=http://writing.upenn.edu/pennsound/x/Australia.php|teideal=PennSound: Australian Poets|website=writing.upenn.edu|access-date=}}</ref> Tá sí ina Ollamh Cúnta ag [[Ollscoil Deakin]] agus í ag plé le scríbhneoireacht agus litríocht. Tá sé maíte go ndéanann a filíocht beocht a chur arís i dtéacsanna canónta trí thagairtí don ghnáthchultúr.<ref>{{Cite web|url=http://textjournal.com.au/april16/wilson_rev.htm|teideal=Review of Cassandra Atherton, Exhumed & Trace TEXT Vol 20 No 1|last=Krauth|first=Nigel|website=textjournal.com.au|access-date=|dátarochtana=2019-12-28|archivedate=2020-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200226183806/http://textjournal.com.au/april16/wilson_rev.htm}}</ref> Baineann sí feidhm as dúghreann agus polaitiú na haigne príobháidí.<ref>{{Cite news|url=http://www.doubledialogues.com/article/white-noise/|teideal=White Noise & Other Poems|work=Double Dialogues|access-date=2017-03-14|language=en-US}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Úrscéalta=== *''The Man Jar,'' Printed Matter Press, Tokyo (2010). ===Filíocht phróis=== *Pika-Don (le Phil Day agus Alyson Miller), Mountains Brown Press, Melbourne (2017). *''Yellow'', Recent Work Press, Canberra (2017) (leabhar mangaire). *''Dilly Dally'' agus ''Moon'' (leabhair chonsairtíneacha), Mountains Brown Press, Victoria (2016), le Phil Day (ealaíontóir) agus Paul Hetherington (file). *''The Taoist Elements: Water'', International Poetry Studies Institute: Recent Work Press, Canberra (2016) (Leabhar mangaire). *''[http://catalogue.nla.gov.au/Record/7054079 Sketch-Notes Vol. (1, 2 & 3)],'' Mountains Brown Press, Victoria (2015), le Phil Day (ealaíontóir) (leabhar ealaíontóra). *''Exhumed,'' Grand Parate Poets, New South Wales (2015) {{ISBN|9780987129192}}. *''Trace,'' Finlay Lloyd, New South Wales (2015), maisithe ag Phil Day. {{ISBN|9780987592996}}. *''Pegs,'' International Poetry Studies Institute: Authorised Theft, Canberra (2015) (leabhar mangaire). *''After Lolita,'' Ahadada Books, Ontario (2010). ==Nótaí== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Atherton, Cassandra}} [[Catagóir: Scríbhneoirí Astrálacha]] [[Catagóir: Filí Astrálacha]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1974]] [[Catagóir:Daoine beo]] cc21wi272a3xecank3mmtkarge7yt4p 0 94575 1306452 1284457 2026-04-05T02:11:25Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306452 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is iar- Ard-Rúnaí an Choimisiúin Eorpaigh í '''Catherine Day''' (rugadh 16 Meitheamh 1954 i [[Cnoc Mhuirfean|Mount Merrion]], [[Baile Átha Cliath]]).<ref>{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/home/en|teideal=Press corner|fiolsitheoir=European Commission}}</ref> Ceapadh í i mí na Samhna 2005 agus chaith sí dhá théarma leis an Uachtarán [[José Manuel Barroso|Jose Manuel Barroso]] agus lean sí lena chomharba, an tUasal [[Jean-Claude Juncker]] go dtí go ndeachaigh sí ar scor i Meán Fómhair 2015. Is í an chéad bhean a raibh post Ard-Rúnaí an Choimisiúin Eorpaigh aici. == Oideachas == Tá céim bhaitsiléara san Eacnamaíocht ag Catherine Day agus MA i dTrádáil Idirnáisiúnta agus Comhtháthú Eacnamaíochta ó [[An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath]].<ref name=iiea>{{Lua idirlín |url=https://www.iiea.com/ftp/Publications/2015/IIEA-Catherine%20Day%20Bio.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-08-27 |archivedate=2019-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191021050236/https://www.iiea.com/ftp/Publications/2015/IIEA-Catherine%20Day%20Bio.pdf }}</ref> == Gairm == Tar éis na céime d’oibrigh Catherine Day i [[Baile Átha Cliath|mBaile Átha Cliath]], ar dtús i mBanc Infheistíochta na hÉireann agus ansin i gCónaidhm Thionscal na hÉireann.<ref name=CV>https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/cv-day_en.pdf</ref> === Róil san [[An Coimisiún Eorpach|Choimisiún Eorpach]] === I 1979 chuaigh Day isteach sa [[An Coimisiún Eorpach|Choimisiún Eorpach]] tar éis comórtais oscailte. Thosaigh sí ag obair i nDG Tionscail an Choimisiúin agus ansin d’oibrigh sí i gcaibinéid [[Richard Burke]] (1982-1984), [[Peter Sutherland]] (1985-1989) agus Sir Leon Brittan (1989-1996) a d’fhóin sí mar leas-chef de Cabinet. I lár na 1990idí d’oibrigh Day ar mhéadú an [[An tAontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] go tíortha lár agus oirthear na hEorpa. Bhí sí ina cathaoirleach ar na Coistí Comhlachais le tíortha is iarrthóirí agus bhí sí ar cheann de na hailtirí sa phróiseas réamh-aontachais.<ref name=nanovic /> Sa bhliain 2000 ceapadh í mar leas-Ard-Stiúrthóir sa Ard-Stiúrthóireacht um Chaidreamh Seachtrach, ag fónamh faoin gCoimisinéir Chris Patten. Bhí sí freagrach as beartas sna Balcáin agus san Eoraip níos leithne lena n-áirítear an Rúis agus na CIS. Sa bhliain 2002 ceapadh Day mar Ard-Stiúrthóir Comhshaoil, ag fónamh faoi na Coimisinéirí [[Margot Wallström]] agus Stavros Dimas. Bhí baint mhór aici le reachtaíocht REACH an Choimisiúin maidir le ceimiceáin a fhorbairt agus lena straitéisí aeráide agus fuinnimh in-athnuaite a fhorbairt. I mí na Samhna 2005 ceapadh Day mar Ard-Rúnaí an Choimisiúin Eorpaigh. Le linn a téarma oifige d’fhorbair sí ról na hArd-Rúnaíochta i gcomhordú beartais traschoimisiúnaithe, a cur chuige níos fearr maidir le rialáil agus measúnú iarmharta / meastóireacht beartais agus bhí sí ina príomh-idirbheartaí ar chreat airgeadais ilbhliantúil 2014-2020 don AE. buiséad. Bhí sí i gceannas freisin ar obair an Choimisiúin ar an Seimeastar Eorpach, ag comhordú beartais eacnamaíocha agus sóisialta an AE agus na tíre. Tháinig an tUasal Alexander Italianer i gcomharbacht uirthi i Meán Fómhair 2015.<ref>http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-5252_en.htm</ref> Trí 2018 d’fhóin Day mar “Chomhairleoir Speisialta” d’ Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh [[Jean-Claude Juncker]]<ref name=nanovic>https://nanovic.nd.edu/news/catherine-day-to-give-barrett-family-lecture-in-dublin-ireland/</ref> === Róil rialachais === Bhí Day ina chathaoirleach ar Chomhlacht Rialaithe [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|Choláiste]] na [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|hOllscoile, Corcaigh]] ó 2015 go dtí Eanáir 2019.<ref>https://www.ucc.ie/en/news/archive/2015press/ucc-announces-appointment-of-new-chair-of-its-governing-body.html</ref> Ó Mheán Fómhair 2017 tá sí ina cathaoirleach ar Bhord Iontaobhaithe [[Leabharlann Chester Beatty]] i mBaile Átha Cliath,<ref>https://chesterbeatty.ie/assets/uploads/2018/11/2017-Chester-Beatty-Annual-Report.pdf</ref> ar ceapachán rialtais é.<ref>https://artdaily.cc/news/98848/Former-Secretary-General-of-the-European-Commission-Dr-Catherine-Day-appointed-Chair-of-Chester-Beatty-Library</ref> Tá sí ar bhord an European Movement Ireland <ref name=CV /> agus ar an Institiúid Gnóthaí Idirnáisiúnta agus Eorpacha.<ref name=CV /> Tá sí ina ball d’[[Acadamh Ríoga na hÉireann]]. Ó 2017 - 2019, bhí Day ina chathaoirleach ar ghrúpa athbhreithnithe neamhspleách ar ról eagraíochtaí deonacha i seirbhísí sláinte in Éirinn atá maoinithe go poiblí.<ref>https://www.gov.ie/en/press-release/937b5c-minister-harris-welcomes-the-report-of-the-independent-review-group/</ref> I mí Dheireadh Fómhair 2019, ceapadh Day mar chathaoirleach ar Thionól Saoránach na hÉireann ar Chomhionannas Inscne.<ref>https://www.gov.ie/en/press-release/45beba-dr-catherine-day-to-chair-new-citizens-assembly-on-gender-equality/</ref><ref>{{Lua idirlín |url=https://www.citizensassembly.ie/en/what-we-do/about-the-chairperson/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-08-27 |archivedate=2020-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200814133030/http://citizensassembly.ie/en/what-we-do/about-the-chairperson/ }}</ref> I mí na Nollag 2019 ceapadh Lá mar Chathaoirleach ar an nGrúpa Saineolaithe ar Sholáthar Díreach.<ref>{{Lua idirlín|title=Ministers Flanagan and Stanton announce establishment of Expert Group on Direct Provision |url=https://www.merrionstreet.ie/News-Room/Releases/Ministers_Flanagan_and_Stanton_announce_establishment_of_Expert_Group_on_Direct_Provision.html |teideal=Ministers Flanagan and Stanton announce establishment of Expert Group on Direct Provision |foilsitheoir=Clár Gníomhaíochta an Rialtais |access-date=7 June 2020}}</ref> == Onóracha == * Ardoifigeach Ord Leopold.<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.didierreynders.be/2016/11/07/didier-reynders-remet-la-decoration-de-grand-officier-de-lordre-de-leopold-a-madame-catherine-day/ |teideal=J’ai remis la décoration de Grand Officier de l’Ordre de Léopold à Madame Catherine Day |access-date=29 October 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171030004629/http://www.didierreynders.be/2016/11/07/didier-reynders-remet-la-decoration-de-grand-officier-de-lordre-de-leopold-a-madame-catherine-day/ |archivedate=30 October 2017 |url-status=dead }}</ref> * Tá dochtúireachtaí oinigh aici ó [[An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath]],<ref>https://alumni.ucd.ie/awards/awardee/dr-catherine-day/</ref> Coláiste Griffith, Baile Átha Cliath <ref>https://www.irishcentral.com/news/politics/catherine-day-eu-brexit</ref> agus [[Ollscoil Luimnigh]].<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.nui.ie/college/docs/citations/2003/day.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-08-27 |archivedate=2021-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708165627/http://www.nui.ie/college/docs/citations/2003/day.pdf }}</ref> * Gradam Seirbhíse Oirirce Uachtarán na hÉireann 2014.<ref>https://president.ie/en/news/article/presidential-distinguished-service-awards-2014</ref> * Bonn Óir Garret Fitzgerald do Chaidrimh Idirnáisiúnta 2015.<ref>{{Lua idirlín |url=https://www.iiea.com/eu-affairs/the-garret-fitzgerald-gold-medal-celebratory-dinner/ |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2020-08-27 |archivedate=2019-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191020171925/https://www.iiea.com/eu-affairs/the-garret-fitzgerald-gold-medal-celebratory-dinner/ }}</ref> == Tagairtí == {{Reflist|30em}} == Naisc sheachtracha == * [http://www.euractiv.com/future-eu/interview-european-commission-secretary-general-catherine-day/article-158149 Agallamh le hArd-Rúnaí an Choimisiúin Eorpaigh Catherine Day] euractiv.com 26 Meán Fómhair 2006; nuashonraithe an 8 Meitheamh 2007 (aisghafa 23 Bealtaine 2015) * [https://www.ria.ie/ga/node/96536 An mbeidh an AE iar-Brexit difriúil?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231132146/https://www.ria.ie/ga/node/96536 |date=2018-12-31 }} [https://www.ria.ie/ga/node/96536 Léacht le Catherine Day ag an RIA, 10 Eanáir 2018.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231132146/https://www.ria.ie/ga/node/96536 |date=31 Nollaig 2018 }} {{DEFAULTSORT:Day, Catherine}} [[Catagóir:Alumni COBÁC]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1954]] [[Catagóir:Státseirbhísigh Éireannacha]] [[Catagóir:Oifigigh an Aontais Eorpaigh]] l8gipzp0a6bobos0rgaqj110tdnf83i 0 95075 1306461 1299948 2026-04-05T10:19:29Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306461 wikitext text/x-wiki {{Glanadh}} {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[Ríthe na Mumhan|Rí na Mumhan]] agus [[easpag]] ba ea '''Cormac mac Cuilennáin''' (bás 13ú Meán Fómhair 908). Bhí sé i réim ón mbliain 902 go dtí a bhás ag Cath Bhealach Múna sa [[Laighean]], ag iarraidh is amhlaidh chumhacht ríthe ní Mumhan a athbhunú. Measadh tae éis a bháis gur phearsa naofa é Cormac, agus dúradh gur tharla míorúiltí ag scrín ag [[Díseart Diarmada]], [[Contae Chill Dara]]. Deirtear fosta gur scoláire mór é, luaite mar scríbhneoir an tsaothair, [[Sanas Cormaic]], matáin le [[Saltair Chaisil]] anois caillte, i measc eile. Is amhrasach é gur fíor iad na nósanna seo uile. Tá a lá féile ar an 14ú Meán Fómhair.<ref>''[http://celticsaints.org/2010/0914a.html St. Cormac of Cashel, King & Bishop]'', Celtic Saints</ref> deartha ag [[Sarah Purser]] agus déanta ag Alfred Ernest Child<ref>{{ cite book | last1 = Bowe | first1 = Nicola Gordon | last2 = Caron | first2 = David | last3 = Wynne | first3 = Michael | title = Gazetteer of Irish Stained Glass | url = https://archive.org/details/gazetteerofirish0000bowe | url-access = registration | publisher = Irish Academic Press | location = Baile Átha Cliath | year = 1988 | isbn = 0-7165-2413-9 | page =[https://archive.org/details/gazetteerofirish0000bowe/page/46 46] }}</ref> ==Cúlra== {{príomhalt|Ríthe Éireann}} Le linn aimsir Chormaic, bhí an tír roinnte ina [[tuath]]a beaga, 150 san iomlán b'fhéidir, le hachar sa mheán de 500 ciliméadar cearnach agus daonra 3000, ach ba mhór iad na héagsúlachtaí sna méideanna sin. De nós ach ní i gcónaí, bhíodh rí, easpag agus cúirt ag gach tuath. Bhíodh scata tuath faoi cheannas rí ruire amháin, agus iad siúd faoi cheannas ríthe [[Cúigí na hÉireann|na gcúigí]] móra: [[Connacht]], [[Laighean]], [[Uladh]], [[ríocht na Mí]] agus [[Mumhain]]. Is féidir ríthe [[Uí Néill]] an Tuaiscirt agus an Deiscirt a chur san áireamh. [[Íomhá:Ireland early peoples and politics.gif|mion|180px|Ríochtaí agus dreamanna in Éirinn; faoi aimsire Chormaic, bhí [[Osraí]] faoi cheannas na Laighean Leinster, cé go mbeadh sé arís i gcomhaontas le ríocht na nEoghanacht faoi bhás Chormaic]] As ríthe na gcúigí, thoghadh [[Ardrí na hÉireann|Ardríthe na hÉireann]], ríthe deasghnácha tráth dá raibh, ach le cumhacht a bhí ag dul i méid sna 8ú agus 9ú haoiseanna.<ref>Byrne, ''Irish Kings'', ll. 46&ndash;47.</ref> Agus Cormac i réim, [[Flann Sinna]], ball de [[Clann Cholmáin|Chlann Cholmáin]], [[Uí Néill an Deiscirt]], ba ea an tArdrí. Le linn ré na [[Lochlannaigh|Lochlannach]], lonnaigh na dreamanna úd feadh an chósta. D'éirigh siad lag áfach nuair a scrios réamhtheachtaí Fhlainn, [[Áed Findliath|Aodh Fionnliath]], a lonnaíochtaí ar an gcósta thuaidh. Chuir comhghuaillithe Fhlainn an ruaig orthu as [[Áth Cliath]] sa bhliain ina ndearnadh rí de Chormac.<ref>Ó Cróinín, ''Early Medieval Ireland'', ll. 254&ndash;256.</ref> De réir na nginealach, na bhall d'[[Eoghanacht Chaisil]] é Cormac, ach de mhion ghéag den chlann thábhachtach seo. Deirtear gur sliochtach den 11th glúin é d'[[Óengus mac Nad Froích|Aonghas mac Nadh Fraoigh]], nach raibh duine dá mhuintir san áireamh mar ríthe Chaisil. Is é de bharr seo go meastar gur iarrthóir comhréitigh é, maraon le rí-easpaig eile den 9ú haois.<ref>Byrne, ''Irish Kings'', ll. 214 & 292.</ref> Insítear i n[[Annála na gCeithre Máistrí]], cnuasach den 17ú haois bunaithe ar ábhair níos luaite ach ina measc neamhiontaofa, gur múineadh Cormac ag ''Snedgus'' [[Díseart Diarmada|Dhíseart Diarmada]].<ref>Russell, "Cormac"</ref><ref>[[Annála na gCeithre Máistrí]], ACM 885.11.</ref> Maítear i bhfoinsí níos deireanaí go raibh sé geallta nó pósta le Gormlaith ní Fhlainn Sionna, ach gur thóg sé móid aontumha. Molann Russell gur bréagstair atá ann, agus dar le [[Francis John Byrne|Byrne]], tá mearchuimhne ann de scéalta bhandia an fhlaithis.<ref>Russell, "Cormac"</ref><ref>Byrne, ''Irish Kings'', lch. 164.</ref> Is cinnte é gurbh easpag é Cormac, roimh agus le linn a ríogachta, ach ní fios go cruinn cén chathaoir a bhí aige, Caiseal b'fhéidir, é sin nó [[Imleach, Contae Thiobraid Árann|Imleach]]. ==Rí-Easpag== Roghnaigh Cormac mar rí na Mumhan tar bhás [[Finguine Cenn nGécan mac Loégairi|Finghin Ceann Géagán]], maraithe go fealltach de réir [[Annála Uladh]], agus ag Cineál Chonaill Chaisil, géag d'Eoghanacht Chaisil, dar le h[[Annála Inis Faithlinn]].<ref>[[Annála Uladh]], AU 902.1</ref><ref>[[Annála Inis Faithlinn]], AI 902.1.</ref> Glaoitear i n[[Annála Inis Faithlinn]] air: "''in t-uasalepscop & in macc óg''" (an t-uasail easpag agus an t-aontumhach ''[ógh]'').<ref>AI 901.3.</ref> D'fhéadfadh é go ndearnadh Cormac iarracht, údarás ríthe na Mumhan ar na [[Laigin]] a fháil ar ais, agus fosta bheith ina Ardrí. Tá craiceann an tuaiscirt agus ar son Uí Néill ar an stair i bhformhór na bhfoinsí atá ar marthain, claonta in aghaidh na nEoghanacht.<ref>Hughes, ''Early Christian Ireland'', ll. 136&ndash;137</ref><ref>Byrne, ''Irish Kings'', lch. 203.</ref> Tuairiscítear ach amháin i nAnnála Inis Faithlinn (de chuid an deiscirt) don bhliain 907 go raibh Cormac ar feachtas in éadan na g[[Connacht]] agus [[Ríocht na Mí]], inár chloígh sé [[Fland Mac Máel Sechnaill|Flann Sionna]]. Insítear iontu siúd fosta go raibh cabhlach aige ag triall ar ord Chormaic ar [[an tSionainn|an Sionainn]] a ghabh [[Cluain Mhic Nóis]].<ref>Russell, "Cormac"</ref><ref>AI 907.1, 907.3 & 907.4.</ref> ==''Cath Belaig Mugna''== Sa bhliain 908, cruinníodh arm ag Cormac agus a phríomhchomhairleoir agus abb [[Inis Cathaigh]], [[Flaithbertach mac Inmainén|Flaithbheartach mac Ionúinín]], in aghaidh na [[Laigin]], a raibh a rí [[Cerball mac Muirecáin|Cearbhall mac Muireacáin]] ina mac chéile agus chomhghuaillí buan [[Flann Sinna|Fhlainn Sionna]]. Tá mionchuntas ar an eachtra seo, le fáil i n[[Annála Easpacha na hÉireann]], tiomsaithe san 11ú haois, scríofa b'fhéidir le cuimhne na ndaoine, ar son [[Donnchad mac Gilla Pátraic|Dhonnchadha mhic Giolla Pádraig]], [[ríthe na nOsraí|rí Osraí]] agus na [[ríthe na Laighean|Laigean]].<ref>Wiley, "Cath Belaig Mugna".</ref> Agus Flaithbheartach ag marcaíocht trí champa an airm, thuisligh a chapall agus chaith é chun talaimh. Ní raibh de mhisneach ag fir na Mumhan de dheasca an drochthuar seo. Agus an scéala seo ar an eolas aige, mhol Cearbhall socrú idirbheartaithe. D'íocfadh na Laigin cáin agus ghéillfidís gialla, ach thógfaí na gialla do ''Móenachem'', abb [[Díseart Diarmada|Dhíseart Diarmada]]. Bhí Cormac sásta é seo a glacadh, ach sásta ní raibh Flaithbheartach &mdash; 'saoi oilc' Chormaic.<ref>Byrne, ''Irish Kings'', lch. 214</ref> D'áitigh sé ar Chormac troid, in ainneoin chreideamh an rí go marófaí é.<ref>Wiley, "Cath Belaig Mugna"</ref><ref>Russell "Cormac"</ref><ref>[[Annála Easpacha na hÉireann]], FA 423.</ref> De bharr seo, agus an scéala go raibh Flann agus Uí Néill tagtha chun tacú le Cearbhall, tharla tréigean as arm Chormaic, ach chuaigh sé chun catha mar sin féin. Bhuail sé le Cearbhall agus Flann ag Bealach Múna. Insítear i nAnnála Easpacha: "as ettreabhair anorduightheach dno tangattar fir Mumhan dochum an chatha". Ba ghearr gur imigh siad ag líne agus theith an fód. Maraíodh go leor acu, Cormac ina measc, óir gur briseadh a mhuinéal tar éis dó titim dá chapall. Gabhadh Flaithbheartach.<ref>Wiley, "Cath Belaig Mugna"</ref><ref>Russell "Cormac"</ref><ref>FA 423</ref><ref>[[Annála Uladh]], AU 908.3</ref><ref>[[Annála Inis Faithlinn]], AI 908.2</ref><ref>[[Annála na gCeithre Máistrí]], ACM 903.7.</ref> Baineadh a cheann de Chormac agus tugadh é chuid Flann Sinna. Insítear i nAnnála Easpacha: <blockquote> :''‘As olc imorro,’ ad-rubhairt Flann riu-siomh, & ní buidheachas do rad dhóibh. ‘Mór an gniomh,’ ar sé, ‘a cheann do ghoid don epscop náomh; a onóir imorro as eadh do ghén-sa, & ní a foirdhing.’ Ra ghabh Flann an ceann 'na laimh, & ro phóg é, do rad 'na thimchioll fo thrí an ceann coisreaca, & inn fhíormairtireach. :"Is olc é seo," a dúirt Flann leo, agus ní buíochas a thug sé dóibh. "Mór an gníomh," ar sé, "a cheann a bhaint den easpag naofa; a onóir is ea a dhéanfaidh mé, agus ní a fhordhingeadh."<ref>[https://www.teanglann.ie/ga/fgb/fordhing fordhing], brúigh síos, ar teanglann.ie</ref> Ghabh Flann an ceann ina láimh, agus phóg é, agus rug sé ina thimpeall faoi thrí an ceann coisricthe, agus an fíormhairtíreach.<ref>FA 423</ref><ref>Byrne, ''Irish Kings'', ll. 214&ndash;215, a thugann faoi ndeara gur mhairtíreach é gach cléireach a d'eagadh d'anbhás.</ref> </blockquote> I ndiaidh bhás Chormaic, is amhlaidh go raibh an Mumhain gan rí le roinnt bliana, go dtí gur roghnaíodh Flaithbheartach mac Ionúinín, iarrthóir comhréitigh eile sa chás seo.<ref>Byrne, ''Irish Kings'', lch. 204.</ref> ==Naomh agus scoláire== Measadh de réir foinsí comhaosaigh gur naomh é Cormac. Insítear i n[[Annála Easpacha na hÉireann]] gur adhlacadh é ag Dísert Díarmada, ag rá: <blockquote> :''corp Cormaic ... a n-dénann fearta & miorbhaille.<ref>[[Annála Easpacha na hÉireann]], FA 423</ref><ref>Dumville, "''Félire Óengusso''", lch. 36.</ref> </blockquote> [[Íomhá:Cormac icon by Aidan Hart.jpg|mion|right|200px| Íocón [[Eaglais Cheartchreidmheach an Oirthir|Cheartchreidmheach an Oirthir]] ag léiriú naoimh Chormaic, le hAidan Hart.]] Tugann ardmholadh do Chormac sna hAnnála Easpacha, ag lua chlú a chuid scoláireachta agus cráifeachta: <blockquote> :''Saoí na Gáoidhilge & na Laidine, an t-airdepscop lánchraidhbheach láiniodhan, miorbhulda i n-geanus & i n-earnaighthe, an saoí reathardhachda, & gach eagna, gach feassa, & gach eolais, saoi filiachta & fhoghluma, ceann desheirce, & gach sualcha, & saoí foircheadail, airdrí da choigeadh Mumhan uile re ré :Saoi na Gaeilge Irish agus na Laidine, an t-ardeaspag lánchráifeach agus lán-íon, míorúilteach i ngeanas agus i n-urnaí, saoi rialaithe agus gach eagna, gach feasa, gach eolais, saoi filíochta agus foghlama, ceann déirce agus gach suáilce, saoi foirceadail, ardrí dhá chúige na Mumhan uile dá ré<ref>FA 423.</ref> </blockquote> [[Íomhá:Ahenny High Crosses, North Cross.jpg|mion|180px|Painéal ar bhun na [[ardchros|Croise]] Thuaidh ag Áth Eine, [[Contae Thiobraid Árann]], ar theorainn na Mumhan agus Osraí, a léiríonn sochraid a mheastar scaití gur Cormac atá ann.<ref>Crawford, ''Irish Carved Ornament'', léaráid ui. 150 agus léirmheas ar ll. 73&ndash;74.</ref>]] Tá roinnt saothar ann atá nasctha le Cormac. Tá [[Sanas Cormaic]] ann, gluais le focail Gaeilge casta ar nós [[Isidoro Sevilla]]. Cé go dtéann bunleagan an téacs siar go dtí ré Cormaic, ní léir é cé na ea an tiomsaitheoir. Tá [[Saltair Chaisil]] (anois caillte) agus [[Leabhar na gCeart]] ceangailte le Cormac freisin. Mar a chaomhnaítear inniu iad, is dóigh gur d'aimsir [[Muircheartach Ua Briain|Mhuirchertaigh Uí Bhriain]] iad.<ref>Russell, "Cormac"</ref><ref>Byrne, ''Irish Kings'', lch. 192.</ref> Luann Liam Breatnach ''Amra Senáin'' le Cormac.<ref>Breatnach, Liam, “An edition of Amra Senáin”, in: Ó Corráin, Donnchadh; Liam Breatnach agus Kim R. McCone (eag.), ''Sages, saints and storytellers: Celtic studies in honour of Professor James Carney'', Maynooth Monographs 2, Maigh Nuad: An Sagart, 1989, ll. 7–31.</ref> ==Ginealach== Cormac mac Cuilennáin mhic Sealbaigh mhic Ailgile mhic Eochadha mhic Colmáin mhic Dúnchadha mhic Duibh Indreacht mhic Faradráin mhic Eochadha mhic Breasail mhic [[Óengus mac Nad Froích|Aonghas]] mhic Nadh Fraoigh mhic [[Corc mac Luigthig|Coirc]].<ref>Byrne, ''Irish Kings'', lch. 292.</ref> ==Foinsí== * [[Corpus of Electronic Texts]] ** [[Annála Uladh]] ** [[Annála Inis Faithlinn]] ** {{ lua idirlín | url = http://www.ucc.ie/celt/published/G100017/ | teideal = Fragmentary Annals of Ireland | dátarochtana = 2007-02-10 | sloinne = Radner | ainm = Joan N. | bliain = 2004 | foilsitheoir = CELT: Corpus of Electronic Texts | origyear = 1975 }} ** {{ lua idirlín | url = http://www.ucc.ie/celt/published/G100005A/ | teideal = Annals of the Four Masters | foilsitheoir = CELT: Corpus of Electronic Texts | bliain = 2002 | dátarochtana = 2007-12-16 }} * {{ cite book | last = Byrne | first = Francis John | authorlink = Francis John Byrne | title = Irish Kings and High-Kings | publisher = Batsford | location = London | year = 1973 | isbn = 0-7134-5882-8 }} * {{ cite book | last = Crawford | first = H. S. | title = Irish Carved Ornament from Monuments of the Christian Period | year = 1980 | edition = reprinted | publisher = Mercier Press | location = Dublin | isbn = 0-85342-632-5| authorlink = Henry Saxton Crawford }} * {{lua idirlín | url = http://www.nui.ie/eigse/pdf/vol33/eigse33.pdf | teideal = ''Félire Óengusso'': Problems of Dating a Monument of Old Irish | sloinne = Dumville | ainm = David | údarlink = David Dumville | work = Éigse: A Journal of Irish Studies | imleabhar = 33 | bliain = 2002 | leathanaigh = 19&ndash;48 | issn = 0013-2608 | dátarochtana = 2008-03-29 | archivedate = 2012-02-07 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120207124238/http://www.nui.ie/eigse/pdf/vol33/eigse33.pdf }} * {{ cite book | last = Hughes | first = Kathleen | authorlink = Kathleen Hughes (historian) | title = Early Christian Ireland: Introduction to the Sources | publisher = Hodder & Stoughton | series = The Sources of History | location = London | year = 1972 | isbn = 0-340-16145-0 }} * {{ cite book | last = Ó Cróinín | first = Dáibhí | authorlink = Dáibhí Ó Cróinín | title = Early Medieval Ireland: 400&ndash;1200 | publisher = Longman | location = London | year = 1995 | isbn = 0-582-01565-0 }} * {{ lua idirlín | url = http://www.oxforddnb.com/view/article/6319 | work = Cormac mac Cuilennáin (''d''. 908) | sloinne = Russell | ainm = Paul | bliain = 2004 | teideal = Oxford Dictionary of National Biography | suíómh = Oxford | foilsitheoir = Oxford University Press | dátarochtana = 2008-03-22 }} * {{ lua idirlín | url = http://www.hastings.edu/academic/english/Kings/Cath_Belaig_Mugna.htm | sloinne = Wiley | ainnm = Dan M. | work = Cath Belaig Mugna | teideal = The Cycles of the Kings | bliain = 2005 | dátarochtana = 2008-03-21 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080507075327/http://www.hastings.edu/academic/english/kings/Cath_Belaig_Mugna.htm | archivedate = 2008-05-07 }} * {{ cite book | last = Ní Mhaonaigh | first = Máire | authorlink = Máire Ní Mhaonaigh | title = Cormac mac Cuilennáin: king, bishop, and ‘wondrous sage | publisher = Zeitschrift für celtische Philologie 58 (2011): 108–128. }} ==Naisc sheachtracha== * [https://www.academia.edu/1273927/The_genealogical_section_of_the_Psalter_of_Cashel_Perita_17-18_2003-4_295-337 The genealogical section of the Psalter of Cashel], academia.edu ==Tagairtí== {{reflist|2}} [[Catagóir:Cormac mac Cuileannáin| ]] psz80pzkgxdhyu5k4n6wj393bkzmwil 0 97231 1306463 1294542 2026-04-05T10:43:11Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306463 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" cellpadding="5" cellspacing="0" style="width:36%; border-collapse:collapse; text-align:center;" |- | style="text-align:center; font-size:115%"|'''Curadh 1969''' | style="text-align:center; font-size:115%"|'''Dúshlánach''' |- | width=33% | [[File:Dhr. Boris Spassky, Bestanddeelnr 932-7320.jpg|Dhr. Boris Spassky, Bestanddeelnr 932-7320|center|Boris Spassky|140px]] | width=33% | [[File:Bobby Fischer 1960 in Leipzig.jpg|Bobby Fischer 1960 in Leipzig|center|Bobby Fischer|240px]] |- | style="text-align:center"| '''[[Boris Spassky]]''' | style="text-align:center"| '''[[Bobby Fischer]]''' |- style="font-size:200%;" | style="text-align:center"|8½ (3) | style="text-align:center"|12½ (7) |- | style="text-align:center"|Rugadh é 30 Eanair 1937<br/>35 bliain d'aois | style="text-align:center"|Rugadh é 9 Márta 1943<br/>29 bliain d'aois |- | style="text-align:center"|Buaiteoir don Craobh Domhanda Fichille 1969 | style="text-align:center"|Buaiteoir don Comórtas na nIarrthóirí |- | style="text-align:center"|Grádú: 2660 (uimh.2 ar domhan) | style="text-align:center"|Grádú: 2785 (uimh.1 ar domhan) |- |} Ar 1 Meán Fómhair, 1972, ar a dtugtar "Cluiche na hAoise", ba é [[Bobby Fischer]] (29 bliain d’aois) an chéad [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Mheiriceánach]] a bhuaigh Craobh Fichille an Domhain, i gcoinne [[Boris Spassky]] (34 bliain d’aois) ón [[An tAontas Sóivéadach|Aontas Sóivéadach]] le 12½–8½ i [[Réicivíc]], [[an Íoslainn]]. Chuir bua Fischer deireadh le tréimhse bhuaiteach 24 bliaina [[An tAontas Sóivéadach|an Aontais Shóivéadaigh]] sa chomórtas. Tugadh faoi deara gur spreag an bua seo na mílte imreoirí fichille sna Stáit Aontaithe agus go raibh sé mar bhunús le cumhachtaí fichille domhanda Mheiriceá.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.history.com/this-day-in-history/bobby-fischer-first-american-winner-world-chess-championship|teideal=Bobby Fischer becomes the first American to win the World Chess Championship|údar=History com Staff|language=en|work=HISTORY|dátarochtana=2021-03-26}}</ref> == Taifead ceann-le-ceann roimhe seo == Roimh an gcluiche ar an 11ú lil 1972, bhí Fischer agus Spassky tar éis a chéile a imirt 5 huaire i bhficheall clasaiceach. Bhí Spassky i gceannas ar an gcomórtas le 2 bhua agus 3 tharraingt. Bhí an teagmháil is déanaí acu ag an “Siegan Olympiad Final-A” i 1970, áit ar buaigh Spassky ar Fischer i 39 casadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.chessgames.com/perl/chesscollection?cid=1012300|teideal=Fischer vs The Russians|work=www.chessgames.com|dátarochtana=2021-03-28}}</ref> {|class="wikitable" !colspan=6 |Taifead ceann-le-ceann<ref name=h2h>{{cite web|url=https://www.chessgames.com/perl/chesscollection?cid=1012300}}</ref> |- !colspan=2 | ![[Bobby Fischer|Fischer]] bua !Comhscór ![[Boris Spassky|Spassky]] bua !Iomlán |- align=center !rowspan=3 |Clasaiceach |Fischer (bán) – Spassky (dubh) |0 |2 |0 |2 |- align=center |Spassky (bán) – Fischer (dubh) |0 |0 |3 |3 |- !Iomlán !0 !2 !3 !5 |} == Sceideal agus torthaí == Seo thíos sceideal den chraobh dhomhanda fichille agus na thorthaí; [[Íomhá:Portrait Lothar Schmid.jpg|mion|An réiteoir den cluiche - Lothar Schmid]] {| class="wikitable" |- ! Dáta ! Lá ! Ócáid |- | style="background:lightgray" | 1ú lúil 1972 | style="background:lightgray" | Satharn | style="background:lightgray" | Searmanas oscailte |- | 11ú lúil 1972 | Máirt | Cluiche 1 |- | 13ú lúil 1972 | Déardaoin | Cluiche 2 |- | 16ú lúil 1972 | Domhnaigh | Cluiche 3 |- | 18ú lúil 1972 | Máirt | Cluiche 4 |- | 20ú lúil 1972 | Déardaoin | Cluiche 5 |- | 23ú lúil 1972 | Domhnaigh | Cluiche 6 |- | 25ú lúil 1972 | Máirt | Cluiche 7 |- | 27ú lúil 1972 | Déardaoin | Cluiche 8 |- | 1ú Lúnasa 1972 | Máirt | Cluiche 9 |- | 3ú Lúnasa 1972 | Déardaoin | Cluiche 10 |- | 6ú Lúnasa 1972 | Domhnaigh | Cluiche 11 |- | 8ú Lúnasa 1972 | Máirt | Cluiche 12 |- | 10ú Lúnasa 1972 | Déardaoin | Cluiche 13 |- | 15ú Lúnasa 1972 | Máirt | Cluiche 14 |- | 17ú Lúnasa 1972 | Déardaoin | Cluiche 15 |- | 20ú Lúnasa 1972 | Domhnaigh | Cluiche 16 |- | 22ú Lúnasa 1972 | Máirt | Cluiche 17 |- | 24ú Lúnasa 1972 | Déardaoin | Cluiche 18 |- | 27ú Lúnasa 1972 | Domhnaigh | Cluiche 19 |- | 29ú Lúnasa 1972 | Máirt | Cluiche 20 |- | 31ú Lúnasa 1972 | Déardaoin | Cluiche 21 |- |} {| class="wikitable" style="text-align:center; background:white; color:black" |+Craobh Domhanda Fichille 1972 |- ! rowspan=2| !! rowspan=2|[[:en:Chess_rating_system#:~:text=A%20chess%20rating%20system%20is,their%20performance%20versus%20other%20players.&text=In%20almost%20all%20systems%20a,they%20perform%20worse%20than%20expected.|Grádú]]!! colspan="21" |[https://www.chess.com/club/the-classical-time-control#:~:text=In%20the%20case%20of%20chess,move%20starting%20from%20move%20one. Cluiche clasaiceach]!! rowspan="2" |Iomlán |- ! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! 15 !! 16 !! 17 !! 18 !! 19 !! 20 !! 21 |- | align=left | [[Boris Spassky]]|| 2660 | 1 || style="background:black; color:white" |N/A | 0 || style="background:black; color:white" | ½ | 0 || style="background:black; color:white" |0 | ½ ||style="background:black; color:white" | 0 | ½ ||style="background:black; color:white" | 0 | 1 ||style="background:black; color:white" |½ | 0 ||style="background:black; color:white" |½ | ½ ||style="background:black; color:white" |½ | ½ ||style="background:black; color:white" |½ | ½ ||style="background:black; color:white" |½ | 0 | '''8½ (3) ''' |- | align=left | [[Bobby Fischer]]|| 2785 | 0 || style="background:black; color:white" |N/A | 1 || style="background:black; color:white" | ½ | 1 || style="background:black; color:white" |1 | ½ ||style="background:black; color:white" | 1 | ½ ||style="background:black; color:white" | 1 | 0 ||style="background:black; color:white" |½ | 1 ||style="background:black; color:white" |½ | ½ ||style="background:black; color:white" |½ | ½ ||style="background:black; color:white" |½ | ½ ||style="background:black; color:white" |½ | 1 | '''12½ (7)''' |} ==Na cluichí== ====Cluiche 1: Spassky 1 Fischer 0==== [[Íomhá:Fishcer spassky G1.jpg|mion|Cluiche 1 ag bogadh 29. b5 Bxh2|240x240px]]Imeartha ar an 11ú Iúil 1972. Ar bhealach cosúil lena neamhláithreacht ag an searmanas oscailte, bhí Fischer ar iarraidh ag tús chluiche 1. Toisc go raibh Spassky bán, d’imir sé 1.d4 agus bhrúigh sé an clog. Ba oscailt neamhghnách é seo do Spassky, a d’oscail go príomha le [[wikibooks:Chess_Opening_Theory/1._e4|e4]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.365chess.com/opening.php?m=2&n=3&ms=e4&ns=3|teideal=B00: King's pawn opening - 1. e4 - Chess Opening explorer|work=www.365chess.com|dátarochtana=2021-03-26}}</ref> an chuid is mó dá shlí bheatha. Ní go dtí 9 nóiméad ina dhiaidh sin a tháinig Fischer do chluiche a haon agus d’fhreagair sé le [[:en:Alekhine's_Defence|1.Nf6,]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://chesspathways.com/chess-openings/kings-pawn-opening/alekhine-defense/|teideal=Alekhine Defense|language=en-US|work=Chess Pathways|dátarochtana=2021-03-26|archivedate=2021-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210409131947/https://chesspathways.com/chess-openings/kings-pawn-opening/alekhine-defense/}}</ref> freagra caighdeánach Fischer ar oscailt d4. Is tuairim dea-dhoiciméadaithe é gur tháinig Fischer go déanach i gcluiche 1 mar thús a lán cluichí intinne a raibh sé mar aidhm aige Spassky a dhíriú [[:en:Nimzo-Indian_Defence|Nimzo-Indian]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Michael Roiz|date=25 Eanair 2017|title=The Nimzo-Indian Defence|issue=1|pages=384}}</ref> go hoifigiúil a bhí sna tionscnamh a úsáideadh. Athrú socair a bhí ann ar an tionscnamh seo, áfach. Go luath, thairg Spassky cosaint [[:en:Queen's_Indian_Defense|Queens-Indian]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Michael Roiz|date=2018|title=The Queens-Indian Defence}}</ref> do Fischer, a dhéanfadh neamhaird air seo agus a thrasuí go dtí [[:en:Queen's_Gambit_Declined|Queens-Gambit Declined]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Matthew Sadler|date=30 Márta 2000|title=Queens Gambit Declined}}</ref> le 3. d5. Le bogadh 28, bhí an cluiche ag druidim i dtreo tarraingt. Bhí ábhar cohrom ag an dá thaobh agus ní raibh fíorbhuntáistí ag aon duine. Mar sin féin, chuir Fischer ionadh ar an domhan le 29. Bxh2. Meastar go forleathan go raibh an earráid is mó riamh ag Fisher ina shaol iomlán. Gluaiseacht in aghaidh éasca le g3, a d’úsáidfeadh Spassky. Ba é seo pointe casaidh chluiche 1, ag tabhairt an deis do Spassky a bhuachan. Tar éis bogadh 40, shocraigh Spassky dul ar atráth go dtí an lá dár gcionn, bogadh a ligfeadh dó an cluiche ceart a phleanáil. D’fhéadfadh sé gur tharraing Fischer an cluiche fós leis an 39ú nó an 40ú bogadh ceart.. D'éirigh Fischer as tar éis bogadh 56. 56. Kd6<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-spassky-fischer-game-1/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 1|language=en-US|dátarochtana=2021-03-26}}</ref><ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|author=Larry Evans & Ken Smith|date=1973|title=Chess World Championship Fischer Vs Spassky 1972}}</ref> 1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nf3 d5 4.Nc3 Bb4 5.e3 0-0 6.Bd3 c5 7.0-0 Nc6 8.a3 Ba5 9.Ne2 dxc4 10.Bxc4 Bb6 11.dxc5 Qxd1 12.Rxd1 Bxc5 13.b4 Be7 14.Bb2 Bd7 15.Rac1 Rfd8 16.Ned4 Nxd4 17.Nxd4 Ba4 18.Bb3 Bxb3 19.Nxb3 Rxd1+ 20.Rxd1 Rc8 21.Kf1 Kf8 22.Ke2 Ne4 23.Rc1 Rxc1 24.Bxc1 f6 25.Na5 Nd6 26.Kd3 Bd8 27.Nc4 Bc7 28.Nxd6 Bxd6 29.b5 (léaráid) Bxh2 30.g3 h5 31.Ke2 h4 32.Kf3 Ke7 33.Kg2 hxg3 34.fxg3 Bxg3 35.Kxg3 Kd6 36.a4 Kd5 37.Ba3 Ke4 38.Bc5 a6 39.b6 f5 40.Kh4 f4 41.exf4 Kxf4 42.Kh5 Kf5 43.Be3 Ke4 44.Bf2 Kf5 45.Bh4 e5 46.Bg5 e4 47.Be3 Kf6 48.Kg4 Ke5 49.Kg5 Kd5 50.Kf5 a5 51.Bf2 g5 52.Kxg5 Kc4 53.Kf5 Kb4 54.Kxe4 Kxa4 55.Kd5 Kb5 56.Kd6 1-0<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=http://gambiter.com/chess/tournaments/World_chess_championship_1972.html|teideal=World Chess Championship 1972|work=gambiter.com|dátarochtana=2021-03-26}}</ref> ====Cluiche 2: Géill gan choimhlint ag Fischer==== Tar éis an cluiche fabhtach a bhí ag Fischer i gcluiche 1. Ar an 13 Iúil, shuigh Spassky ar stáitse san Halla Taispeántais le clog Fischer ag comhaireamh síos go mall. D’fhan Fischer ina sheomra óstáin agus dhiúltaigh sé dul go dtí an cluiche sceidealta 2. Fógraíodh gurb é Spassky an buaiteoir trí fhorghéilleadh agus tháinig scór an chluiche fichille 2-0 i gcoinne an iomaitheora Mheiriceá.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thecrimson.com/article/1972/7/14/bobby-fischer-forfeits-second-chess-game/|teideal=Bobby Fischer Forfeits Second Chess Game {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson|work=www.thecrimson.com|dátarochtana=2021-03-26}}</ref> Dhiúltaigh Fischer a imirt mura mbainfí an trealamh scannáin agus teilifíse go léir cé go raibh na ceamaraí folaithe ar chúl an stáitse agus “go hiomlán dofheicthe agus neamh-incháilithe”<ref>{{Lua idirlín|url=https://en.chessbase.com/post/bobby-fischer-in-iceland-45-years-ago-4|teideal=Bobby Fischer in Iceland – 45 years ago (4)|dáta=2017-07-16|language=en|work=Chess News|dátarochtana=2021-03-26}}</ref>. D'éiligh Fischer freisin nach bhféadfadh an imirt leanúint ar aghaidh ach amháin má bhí sé i seomra beag 30 x 60 ping-pong ar chúl an stáitse gan cheamaraí agus amach ón lucht féachana sa phríomh-halla. Go spórtúil, d’aontaigh Spassky an tríú cluiche a imirtsai seomra beag ar chúl an stáitse, as radharc an lucht féachana. De réir Pal Benko agus Burt Hochberg, measann gur botún síceolaíoch ó Spassky an lamháltas seo.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=David Mc Kay|date=1991|title=Winning with Chess Psychology|pages=lch. 87}}</ref><ref name=":2" />[[Íomhá:Fishcer spassky G3.jpg|mion|Cluiche 3 ag bogadh 11. Qc2 Nh5|240x240px]] ==== Cluiche 3: Spassky 0 Fischer 1 ==== Imeartha ar an 16ú Iúil 1972. D'admhaigh an cluiche an tine faoi Fischer agus ba é pointe casaidh an chluiche. Imríodh an cluiche seo taobh thiar de dhoirse dúnta sa seomra “ping-pong” tar éis iarratais iomadúla Fischer ar athruithe tar éis cluiche 2. Tar éis 3.c5 le Fischer thug sé dúshlán do Spassky tionscamh [[:en:Modern_Benoni#:~:text=The%20standard%20move%20order%20for,for%20White%20to%20avoid%203.|Modern Benoni]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=John Doknjas|date=2020|title=The Modern Benoni}}</ref> do dhubh<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-spassky-fischer-game-3/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 3|language=en-US|dátarochtana=2021-03-26}}</ref>, oscailt a bhfuil aithne mhaith ag Fischer air mar mháistir. Glacann Spassky le 4. d5.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.365chess.com/game.php?gid=2398550|teideal=Uhlmann vs Fischer (1970) Palma de Mallorca Interzonal|work=www.365chess.com|dátarochtana=2021-03-26}}</ref> Tar éis bogadh 41. Qd4, cuireadh an cluiche ar atráth, agus shéalaigh Fischer a chéad bhogadh eile. An lá dár gcionn, chuir an príomh-eadránaí [[:en:Lothar_Schmid|Lothar Schmid]] in iúl do Spassky go raibh seic 41. Bd3 séalaithe ag Fischer. Ina dhiaidh seo, d’éirigh Spassky as an gcluiche, agus a fhios aige nach raibh aon ghluaiseachtaí aige chun an cluiche a shábháil. Ar an drochuair, bhí Fischer as láthair tráth a éirí as agus chaill sé ceiliúradh a chéad bhua riamh ar Spassky.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nf3 c5 4.d5 exd5 5.cxd5 d6 6.Nc3 g6 7.Nd2 Nbd7 8.e4 Bg7 9.Be2 0-0 10.0-0 Re8 11.Qc2 (léaráid) Nh5 12.Bxh5 gxh5 13.Nc4 Ne5 14.Ne3 Qh4 15.Bd2 Ng4 16.Nxg4 hxg4 17.Bf4 Qf6 18.g3 Bd7 19.a4 b6 20.Rfe1 a6 21.Re2 b5 22.Rae1 Qg6 23.b3 Re7 24.Qd3 Rb8 25.axb5 axb5 26.b4 c4 27.Qd2 Rbe8 28.Re3 h5 29.R3e2 Kh7 30.Re3 Kg8 31.R3e2 Bxc3 32.Qxc3 Rxe4 33.Rxe4 Rxe4 34.Rxe4 Qxe4 35.Bh6 Qg6 36.Bc1 Qb1 37.Kf1 Bf5 38.Ke2 Qe4+ 39.Qe3 Qc2+ 40.Qd2 Qb3 41.Qd4 Bd3+ 0-1<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G4.jpg|mion|Cluiche 4 ag bogadh 29. Nd4 Rh8|242x242px|clé]] ==== Cluiche 4: Fischer 1/2 Spassky 1/2 ==== Imeartha ar an 18ú Iúil 1972. Tionóladh Cluiche 4 ar an stáitse sa phríomh-halla de réir iarratais Spassky. Mar sin féin, tar éis do Fox aontú na ceamaraí teilifíse a bhaint tar éis agóid fhoirmiúil Fischer sula bhfillfeadh sé ar an bpríomh-halla. D’oscail Fischer mar bán le 1.e4, an tionscnamh is fearr le Fischer, an [[:en:Veniamin_Sozin|Sozin Attack]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Gary Lane|date=1994|title=Winning with Fischer Sozin Attack}}</ref>. Chuirfeadh Spassky, i gcluichí roimhe seo, in aghaidh seo le 1. e5; ach d’ullmhaigh sé agus roghnaigh sé 1. C5, [[:en:Sicilian_Defence|Sicilian defence]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Danny Kopec|date=2011|title=Mastering the sicilian defence}}</ref>, áfach. Íobairt Spassky ceithearnach, agus tar éis bogadh 17. Bxc5 + bhí buntáiste beag ag Spassky . D’fhorbair Spassky ionsaí láidir ar thaobh an rí ach níor éirigh leis é a thiontú ina bhuachan. Chríochnaigh an cluiche le tarraingt tar éis 45. c5.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-4/|teideal=1972 World Chess Championship: Fischer vs Spassky Game 4|language=en-US|dátarochtana=2021-03-26}}</ref><ref name=":2" /> 1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 Nc6 6.Bc4 e6 7.Bb3 Be7 8.Be3 0-0 9.0-0 a6 10.f4 Nxd4 11.Bxd4 b5 12.a3 Bb7 13.Qd3 a5 14.e5 dxe5 15.fxe5 Nd7 16.Nxb5 Nc5 17.Bxc5 Bxc5+ 18.Kh1 Qg5 19.Qe2 Rad8 20.Rad1 Rxd1 21.Rxd1 h5 22.Nd6 Ba8 23.Bc4 h4 24.h3 Be3 25.Qg4 Qxe5 26.Qxh4 g5 27.Qg4 Bc5 28.Nb5 Kg7 29.Nd4 (léaráid) Rh8 30.Nf3 Bxf3 31.Qxf3 Bd6 32.Qc3 Qxc3 33.bxc3 Be5 34.Rd7 Kf6 35.Kg1 Bxc3 36.Be2 Be5 37.Kf1 Rc8 38.Bh5 Rc7 39.Rxc7 Bxc7 40.a4 Ke7 41.Ke2 f5 42.Kd3 Be5 43.c4 Kd6 44.Bf7 Bg3 45.c5+ ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G5.jpg|mion|Cluiche 5 ag bogadh 26. Bd1 Nf4|240x240px]] ==== Cluiche 5: Spassky 0 Fischer 1 ==== Roimh an gcúigiú cluiche le Spassky, scaip an ráfla gur chuir Fischer 14 éileamh nua ar chónaidhm fichille na hÍoslainne. Bhí sé ag iarraidh seomraí a athrú. D'iarr sé go dtabharfaí cead dó billí a shíniú aon uair a theastaigh uaidh. Theastaigh níos mó airgid phóca uaidh ná a liúntas deich dollar in aghaidh an lae, carr nua Mercedes toisc go raibh an ceann a tugadh dó 2 bhliain d’aois, an rogha an seomra imeartha a athrú, soláthar níos mó de nuachtáin agus irisí Mheiriceá, smacht pearsanta ar an scannánú den cluiche, clár fichille le cearnóga 1/8 orlach níos lú, cúirt leadóige faoi dhíon a úsáid agus úsáid eisiach linn snámha an óstáin.<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|author=Svetozar Gligoric|date=1972|title=Fischer V Spassky The World Chess Championship Match 1972}}</ref> Imeartha ar an 20ú Iúil 1972. Le beagnach na gluaiseachtaí oscailte céanna le cluiche 1, roghnaíonn Spassky tionscnamh Nimzo-Indian. Bhí imeacht Fischer cumhachtach sa Nimzo-Indian seo, ag baint amach ridire láidir i gcoinne dhá easpaig i riocht dúnta. Tháinig an ridire ina ollphéist ar f4.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-spassky-vs-fischer-game-5/|teideal=1972 World Chess Championship: Fischer vs Spassky Game 5|language=en-US|dátarochtana=2021-03-26}}</ref> Cáineadh go forleathan gluaiseacht Spassky 26 agus 27 mar bhotúin agus ina ionad sin ba cheart go mbeadh 26. g3 déanta aige chun Fischer’s Nf4 a bhac, rud a d’fhágfadh go mbeadh sé dochreidte tar éis 27. Bxa4. Leis an mbogadh seo, faigheann Spassky marbhsháinneacha nó cailleann sé maoin, ach roghnaíonn sé éirí as an cluiche. Chiallaigh sé seo go raibh Fischer díreach tar éis an scór a cheangal.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1972/07/21/archives/spassky-resigns-after-blunder-match-is-even-through-5-games-spassky.html|teideal=Spassky Resigns After Blunder; Match Is Even Through 5 Games|údar=Harold C. Schonberg Special to The New York Times|dáta=1972-07-21|language=en-US|work=The New York Times|dátarochtana=2021-03-26}}</ref> 1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nc3 Bb4 4.Nf3 c5 5.e3 Nc6 6.Bd3 Bxc3+ 7.bxc3 d6 8.e4 e5 9.d5 Ne7 10.Nh4 h6 11.f4 Ng6 12.Nxg6 fxg6 13.fxe5 dxe5 14.Be3 b6 15.0-0 0-0 16.a4 a5 17.Rb1 Bd7 18.Rb2 Rb8 19.Rbf2 Qe7 20.Bc2 g5 21.Bd2 Qe8 22.Be1 Qg6 23.Qd3 Nh5 24.Rxf8+ Rxf8 25.Rxf8+ Kxf8 26.Bd1 Nf4 (léaráid) 27.Qc2 Bxa4 0-1<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G6.jpg|mion|Cluiche 6 ag bogadh 20. e4 d4 |240x240px|clé]] ==== Cluiche 6: Fischer 1 Spassky 0 ==== Imeartha ar an 23ú Iúil 1972. Sular thosaigh an cluiche, chuir an fhoireann Sóivéadach oiliúint ar Spassky i mbun díospóireachta an bhféadfadh Fischer bogadh oscailte a imirt atá difriúil ón 1.e4 is gnách.<ref name=":4" /> Go deimhin d’imir Fischer rud difriúil le 1.c4 den tríú huair i gcluiche tromchúiseach amháin. Le 3.d4, aistríodh an cluiche go [[:en:Queen's_Gambit|Queens Gambi]]<nowiki/>t<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Damien Lemos|date=2019|title=Opening Repertoire: The Queen's Gambit}}</ref>, rud a chuir iontas ar go leor nach bhfaca Fischer riamh an taobh Bán den oscailt sin. Cháin sé go hoscailte roimhe seo é. D’imir Spassky [https://www.chess.com/openings/Queens-Gambit-Declined-Tartakower-Defense Tartakower’s Defence] (7 ... b6), an rogha ab fhearr leis i go leor camchuairteanna agus líne nár chaill sé riamh. Tar éis 14.Bb5, d’fhreagair Spassky le 14 ... a6. Tar éis 21.f4 bhí an lámh in uachtar ag Fischer. Tar éis 26.f5, bhí ionsaí cráite ag bán.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-6/|teideal=1972 World Chess Championship: Fischer vs Spassky Game 6|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.c4 e6 2.Nf3 d5 3.d4 Nf6 4.Nc3 Be7 5.Bg5 0-0 6.e3 h6 7.Bh4 b6 8.cxd5 Nxd5 9.Bxe7 Qxe7 10.Nxd5 exd5 11.Rc1 Be6 12.Qa4 c5 13.Qa3 Rc8 14.Bb5 a6 15.dxc5 bxc5 16.0-0 Ra7 17.Be2 Nd7 18.Nd4 Qf8 19.Nxe6 fxe6 20.e4 (léaráid) d4 21.f4 Qe7 22.e5 Rb8 23.Bc4 Kh8 24.Qh3 Nf8 25.b3 a5 26.f5 exf5 27.Rxf5 Nh7 28.Rcf1 Qd8 29.Qg3 Re7 30.h4 Rbb7 31.e6 Rbc7 32.Qe5 Qe8 33.a4 Qd8 34.R1f2 Qe8 35.R2f3 Qd8 36.Bd3 Qe8 37.Qe4 Nf6 38.Rxf6 gxf6 39.Rxf6 Kg8 40.Bc4 Kh8 41.Qf4 1-0<ref name=":0" /> .. .[[Íomhá:Fishcer spassky G7.jpg|mion|Suíomh deiridh chluiche 7|240x240px]] ==== Cluiche 7: Spassky 1/2 Fischer 1/2 ==== Imeartha ar an 25ú Iúil 1972. D’oscail Spassky mar bán, le 1.e4, an chéad uair a rinne sé an cluiche seo ar fad. Freagraíonn Fischer le 1.c5, ag roghnú an cluiche a thabhairt isteach sa tionscnamh is fearr leis den [[:en:Sicilian_Defence,_Najdorf_Variation|Najdorf Sicilian]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=John Nunn|date=1982|title=Sicilian Defence: Najdorf Variation}}</ref>, [[:en:Poisoned_Pawn_Variation|Poisoned Pawns]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Jimmy Adams|date=1977|title=Najdorf Poisoned Pawn}}</ref>. Measann Fischer an bogadh gasta a rinne sé de 21. Bg5 go ceann de na deiseanna a chuir sé amú i rith an chluiche. Ba é an bogadh níos fearr do Fischer ag an bpointe seo ná 21. Kg7, agus 22. Re8, chuirfeadh na gluaiseachtaí seo féidearthachtaí dul chun cinn bán ar neamhní ar an gclár. Ina áit sin, mar thoradh ar bogadh Fischer 21.Bg5 bheadh ​​cluiche tarraingthe ann.<ref name=":3" /> Le bogadh 40. Ne4 Kg6, tá [[:en:Time_control#:~:text=In%20chess%2C%20reaching%20a%20fixed,the%20rest%20of%20the%20game.|rialú ama]] sroichte. Cuireadh an cluiche ar atráth, agus chaith Spassky 45 nóiméad ag déanamh anailíse ar aistriú chun séalaithe. Gan dabht bheadh ​​sé sin 41.h5, bogadh an-suntasach, tar éis bogadh 49. Kg1, d’aontaigh na himreoirí tarraingt.<ref name=":4">{{Lua idirlín|url=https://www.chess.com/blog/Spektrowski/spassky---fischer-the-match-diary-by-nikolai-krogius-part-1|teideal=Spassky - Fischer: The Match Diary by Nikolai Krogius, part 1|údar=Alexey 'Spectre' Zakharov (Spektrowski)|language=en-US|work=Chess.com|dátarochtana=2021-03-27}}</ref><ref name=":5">{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-spassky-vs-fischer-game-7/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 7|language=en-US|dátarochtana=2021-03-27}}</ref> 1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 a6 6.Bg5 e6 7.f4 Qb6 8.Qd2 Qxb2 9.Nb3 Qa3 10.Bd3 Be7 11.0-0 h6 12.Bh4 Nxe4 13.Nxe4 Bxh4 14.f5 exf5 15.Bb5+ axb5 16.Nxd6+ Kf8 17.Nxc8 Nc6 18.Nd6 Rd8 19.Nxb5 Qe7 20.Qf4 g6 21.a4 Bg5 22.Qc4 Be3+ 23.Kh1 f4 24.g3 g5 25.Rae1 Qb4 26.Qxb4+ Nxb4 27.Re2 Kg7 28.Na5 b6 29.Nc4 Nd5 30.Ncd6 Bc5 31.Nb7 Rc8 32.c4 Ne3 33.Rf3 Nxc4 34.gxf4 g4 35.Rd3 h5 36.h3 Na5 37.N7d6 Bxd6 38.Nxd6 Rc1+ 39.Kg2 Nc4 40.Ne8+ Kg6 41.h4 f6 42.Re6 Rc2+ 43.Kg1 Kf5 44.Ng7+ Kxf4 45.Rd4+ Kg3 46.Nf5+ Kf3 47.Ree4 Rc1+ 48.Kh2 Rc2+ 49.Kg1 ½-½<ref name=":0" /> . [[Íomhá:Fishcer spassky G8.jpg|mion|Cluiche 8 ag bogadh 19. Rfd1 Nd7|240x240px|clé]] ==== Cluiche 8: Fischer 1 Spassky 0 ==== Imeartha ar an 27ú Iúil 1972. Thosaigh Fischer mar bán le 1.c4. D'úsáidfeadh Fischer athrú nua ar an tionscnamh [[:en:English_Opening|English Opening]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Carsten Hansen|date=2018|title=The Full English Opening}}</ref> i gcluiche 8, rud nach bhfacthas riamh roimhe seo i bhFicheall. Tugtar “[[:en:Glossary_of_chess#theoretical_novelty|Theoretical Novelty]]”<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.chess.com/terms/novelty-chess|teideal=Novelty - Chess Terms|language=en-US|work=Chess.com|dátarochtana=2021-03-28}}</ref> air go coitianta. Is gnách go n-aistreofaí English Opening go tionscanmh eile toisc gurb é a neart go bhfuil sé dinimiciúil. Ligeann sé duit athrú go tionscnamh éagsúla eile chun oiriúnú do ghluaiseachtaí dubh. Le bogadh 14, bhí ionsaithe Fischer tógtha ag Spassky, agus bhí an chuma ar an gcluiche go dtiocfadh deireadh le tarraingt eile. Ba é bogadh 15. b5 Spassky tús a thitim. Mar sin féin, bhí cúiteamh cóir aige - Easpag agus saighdiúir do Rook agus péire an Easpaig. Ceithre ghluaiseacht ina dhiaidh sin, rinne sé blunder comhlán ag árachú a ruaigeadh sa deireadh. Bhuaigh Fischer, ag cur chun tosaigh é 5-3.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-8/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky Game 8|language=en-US|dátarochtana=2021-03-28}}</ref> 1.c4 c5 2.Nc3 Nc6 3.Nf3 Nf6 4.g3 g6 5.Bg2 Bg7 6.0-0 0-0 7.d4 cxd4 8.Nxd4 Nxd4 9.Qxd4 d6 10.Bg5 Be6 11.Qf4 Qa5 12.Rac1 Rab8 13.b3 Rfc8 14.Qd2 a6 15.Be3 b5 16.Ba7 bxc4 17.Bxb8 Rxb8 18.bxc4 Bxc4 19.Rfd1 (léaráid) Nd7 20.Nd5 Qxd2 21.Nxe7+ Kf8 22.Rxd2 Kxe7 23.Rxc4 Rb1+ 24.Bf1 Nc5 25.Kg2 a5 26.e4 Ba1 27.f4 f6 28.Re2 Ke6 29.Rec2 Bb2 30.Be2 h5 31.Rd2 Ba3 32.f5+ gxf5 33.exf5+ Ke5 34.Rcd4 Kxf5 35.Rd5+ Ke6 36.Rxd6+ Ke7 37.Rc6 1-0<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G9.jpg|mion|Cluiche 9 ag bogadh 9. Bc4 b5|240x240px]] ==== Cluiche 9: Spassky 1/2 Fischer 1/2 ==== Tá an rogha ag gach imreoir cluiche mar gheall ar bhreoiteacht a chur siar trí huaire i rith cluiche craoibhe. D’iarr Spassky go gcuirfí cluiche 9 ar athló, ag rá go raibh sé tinn.<ref name=":4" /> Imeartha ar an 1ú Lúnasa 1972. Osclaítear Spassky, mar bán, le 1. d4. Freagraíonn Fischer le 1. Nf6 & 2. e6, mar tionscnamh Queens Gambit Declined. Go deimhin, ba é Queens Gambit Declined an tionscnamh ach an éagsúlacht [[:en:Semi-Tarrasch_Defense|Semi-Tarrasch Defence]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=GM Jozsef Pinter|date=2010|title=The Semi-Tarrasch Defence}}</ref>. Bhí úrscéal teoiriciúil eile le Fischer arís ar bhogadh 9. b5. Leis an smaoineamh easpag c5 Spassky'sSpassky a iallach a chur ar chearnóg nach raibh chomh gníomhach mar d3 / e2, rud a ligfeadh dó a scuaine a fhorbairt. Tar éis cluiche réasúnta gearr de 29 mbogadh, glacann Spassky le tairiscint tarraingt ó Fischer.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-spassky-vs-fischer-game-9/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 9|language=en-US|dátarochtana=2021-03-28}}</ref> 1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nf3 d5 4.Nc3 c5 5.cxd5 Nxd5 6.e4 Nxc3 7.bxc3 cxd4 8.cxd4 Nc6 9.Bc4 b5 (léaráid) 10.Bd3 Bb4+ 11.Bd2 Bxd2+ 12.Qxd2 a6 13.a4 0-0 14.Qc3 Bb7 15.axb5 axb5 16.0-0 Qb6 17.Rab1 b4 18.Qd2 Nxd4 19.Nxd4 Qxd4 20.Rxb4 Qd7 21.Qe3 Rfd8 22.Rfb1 Qxd3 23.Qxd3 Rxd3 24.Rxb7 g5 25.Rb8+ Rxb8 26.Rxb8+ Kg7 27.f3 Rd2 28.h4 h6 29.hxg5 ½-½<ref name=":0" /> . .[[Íomhá:Fishcer spassky G10.jpg|mion|Cluiche 10 ag bogadh 26. Bb3 axb5|241x241px|clé]] ==== Cluiche 10: Fischer 1 Spassky 0 ==== Imeartha ar an 3ú Lúnasa 1972. Thosaigh Fischer mar bán le 1.e4, ag roghnú tionscnamh [[:en:Ruy_Lopez#Basics|Ruy Lopez]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Neil McDonald|date=2011|title=The Ruy Lopez: Move by Move}}</ref>. D'oscail Spassky le [[:en:Ruy_Lopez#Morphy_Defence:_3...a6|Morphy defence]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Paul Charles Morphy & Philip Sergeant|date=1957|title=Morphy's games of chess}}</ref> don Ruy Lopez 1.e5 2.Nc6 3.a6. Mar sin féin, athraíonn Fischer ón ngnáthmhodh imeartha atá aige ar bhogadh 11.Nbd2, agus iontas ar a chéile comhraic b’fhéidir.<ref name=":4" /> Fuair ​​Fischer an lámh in uachtar trí ionsaí contúirteach a thionscnamh ar rí Spassky le 26.Bb3, go tobann ag cur dubh i staid chriticiúil. Rinne Spassky an malartú ar ceithearnach a íobairt, agus shroich sé críochcluiche (endgame) géar inar thug a dhá ceithearnach ceadaithe ceangailte cúiteamh beagnach go leor as buntáiste beag maoin Fischer. Bhí seansanna tarraingthe ag Spassky, ach d’imir sé go neamhghníomhach, agus bhuaigh Fischer an cluiche le beacht.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-10/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky Game 10|language=en-US|dátarochtana=2021-03-28}}</ref> 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 a6 4.Ba4 Nf6 5.0-0 Be7 6.Re1 b5 7.Bb3 d6 8.c3 0-0 9.h3 Nb8 10.d4 Nbd7 11.Nbd2 Bb7 12.Bc2 Re8 13.b4 Bf8 14.a4 Nb6 15.a5 Nbd7 16.Bb2 Qb8 17.Rb1 c5 18.bxc5 dxc5 19.dxe5 Nxe5 20.Nxe5 Qxe5 21.c4 Qf4 22.Bxf6 Qxf6 23.cxb5 Red8 24.Qc1 Qc3 25.Nf3 Qxa5 26.Bb3 (léaráid) axb5 27.Qf4 Rd7 28.Ne5 Qc7 29.Rbd1 Re7 30.Bxf7+ Rxf7 31.Qxf7+ Qxf7 32.Nxf7 Bxe4 33.Rxe4 Kxf7 34.Rd7+ Kf6 35.Rb7 Ra1+ 36.Kh2 Bd6+ 37.g3 b4 38.Kg2 h5 39.Rb6 Rd1 40.Kf3 Kf7 41.Ke2 Rd5 42.f4 g6 43.g4 hxg4 44.hxg4 g5 45.f5 Be5 46.Rb5 Kf6 47.Rexb4 Bd4 48.Rb6+ Ke5 49.Kf3 Rd8 50.Rb8 Rd7 51.R4b7 Rd6 52.Rb6 Rd7 53.Rg6 Kd5 54.Rxg5 Be5 55.f6 Kd4 56.Rb1 1-0<ref name=":0" /> . [[Íomhá:Fishcer spassky G11.jpg|mion|Cluiche 11 ag bogadh 13. Kh1 Bd7|240x240px]] ==== Cluiche 11: Spassky 1 Fischer 0 ==== Imeartha ar an 6ú Lúnasa 1972. Bua ollmhór do Spassky a bhí i gCluiche 11, agus ba chúis le haeróg Fischer é. Mar dubh, d’imir sé arís an Pawn Poisoned Variation ab fhearr leis. In-chluiche 7<ref name=":5" />, d’imir Fischer an tionscnamh céanna den Sicilian Najdorf defence agus tharraing sé an cluiche i 49 mbogadh. Bhí neamhaird á dhéanamh ar an bhféidearthacht go bhféadfadh Spassky cluiche 7 a fheabhsú, bhrúigh Fischer ar aghaidh leis an éagsúlacht i gcluiche 11. Le bogadh 14.Nb1, bhí Spassky ar thóir banríon Fischer. Bhí rogha Fischer de 15.d5 ag íobairt a ceithearnach chun spás a dhéanamh dá bhanríon a bhí ag cúlú mícheart agus chuir Spassky 16.ed5 ina choinne. Ba cheart go mbeadh 15.Ne7 16.Qa4 17.Qc6 déanta ag Fischer go réalaíoch. Tar éis cosaint lag Fischer, ghabh Spassky banríon Fischer agus thug dó an t-aon cailleadh a bhí aige riamh mar Dhubh sa Poisoned Pawn.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-spassky-vs-fischer-game-11/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 11|language=en-US|dátarochtana=2021-03-28}}</ref> 1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 a6 6.Bg5 e6 7.f4 Qb6 8.Qd2 Qxb2 9.Nb3 Qa3 10.Bxf6 gxf6 11.Be2 h5 12.0-0 Nc6 13.Kh1 Bd7 (léaráid) 14.Nb1 Qb4 15.Qe3 d5 16.exd5 Ne7 17.c4 Nf5 18.Qd3 h4 19.Bg4 Nd6 20.N1d2 f5 21.a3 Qb6 22.c5 Qb5 23.Qc3 fxg4 24.a4 h3 25.axb5 hxg2+ 26.Kxg2 Rh3 27.Qf6 Nf5 28.c6 Bc8 29.dxe6 fxe6 30.Rfe1 Be7 31.Rxe6 1-0<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G12.jpg|mion|Cluiche 12 ag bogadh 19. Be4 Qb8|240x240px|clé]] ==== Cluiche 12: Fischer 1/2 Spassky 1/2 ==== Tar éis a mbua i gcluiche 11, bhí súil ag na Sóivéadaigh go raibh athbheochan déanta ar Spassky agus go bhféadfaidís tosú ag teacht ar ais sa craobhchomórtais. Trí tharraingt a thuilleamh mar na píosaí dubha agus ag bain tairbhe mar bán le bua.<ref name=":4" /> Imeartha ar an 8ú Lúnasa 1972. Díreach cosúil le cluiche 6, osclaítear Fischer mar bán le 1.c4. Freagraíonn Spassky le 1.e6 2.d5 3.Nf6. Trasuíonn Fischer isteach i Queens Gambit Declined le 3.d4. In ionad a bhog i gcluiche 6 12.c5, roghnaigh Spassky 7.Nbd7 an uair seo. Tar éis roinnt cosant den scoth ó Fischer, bhí buntáiste beag aige ag dul isteach i mbogadh 20. Gluaiseacht an-deas ó Spassky le 24.a5 ag soláthar tuilleadh cosanta dá easpag ar b4 ach tugann sé deis dá bhanríon forbairt níos éasca le a6 b5 & c6 mar go bhfuil péire easpag cumhachtach ag Fischer ina bhagairt shuntasach do bhanríon Spassky. Chríochnaigh an cluiche le tarraingt tar éis 55 bogadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-12/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky 12|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.c4 e6 2.Nf3 d5 3.d4 Nf6 4.Nc3 Be7 5.Bg5 h6 6.Bh4 0-0 7.e3 Nbd7 8.Rc1 c6 9.Bd3 dxc4 10.Bxc4 b5 11.Bd3 a6 12.a4 bxa4 13.Nxa4 Qa5 14.Nd2 Bb4 15.Nc3 c5 16.Nb3 Qd8 17.0-0 cxd4 18.Nxd4 Bb7 19.Be4 Qb8 (léaráid) 20.Bg3 Qa7 21.Nc6 Bxc6 22.Bxc6 Rac8 23.Na4 Rfd8 24.Bf3 a5 25.Rc6 Rxc6 26.Bxc6 Rc8 27.Bf3 Qa6 28.h3 Qb5 29.Be2 Qc6 30.Bf3 Qb5 31.b3 Be7 32.Be2 Qb4 33.Ba6 Rc6 34.Bd3 Nc5 35.Qf3 Rc8 36.Nxc5 Bxc5 37.Rc1 Rd8 38.Bc4 Qd2 39.Rf1 Bb4 40.Bc7 Rd7 41.Qc6 Qc2 42.Be5 Rd2 43.Qa8+ Kh7 44.Bxf6 gxf6 45.Qf3 f5 46.g4 Qe4 47.Kg2 Kg6 48.Rc1 Ba3 49.Ra1 Bb4 50.Rc1 Be7 51.gxf5+ exf5 52.Re1 Rxf2+ 53.Kxf2 Bh4+ 54.Ke2 Qxf3+ 55.Kxf3 Bxe1 ½-½<ref name=":0" /> [[Íomhá:Fishcer spassky G13.jpg|mion|Cluiche 13 ag bogadh 61. Bf8 h2|241x241px]] ==== Cluiche 13: Spassky 0 Fischer 1 ==== Imeartha ar an 10ú Lúnasa 1972. Sheachain Fischer Sicilian, tionscnamh i gcluiche 11 a bhí caillte aige, ag roghnú Alekhines Defence ina ionad. Tar éis 8 ... a5 9.a4 dxe5 10.dxe5 Na6 11. Nc5, bhí an lámh in uachtar ag Fischer. Chas an cluiche bealach amháin, ansin bealach eile, agus cuireadh ar atráth é faoi dheireadh ag bogadh 42, agus bhí imeall géar ar Fischer ach gan aon bhuaiteoir soiléir. Chuir anailís na foirne Sóivéadaí ina luí orthu gur tarraingíodh an seasamh. D’fhan Fischer suas go dtí 8 i.n. ag déanamh anailíse air (an atosú ag 2:30 p.m.). Ní raibh bua aimsithe aige ach an oiread ach d’éirigh leis ceithearnaigh i gcoinne caiseal casta a bhuachan ag deireadh an chluiche tar éis do Spassky tarraingt réasúnta simplí a chailliúint le 69.Rc3 +.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-13/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky Game 13|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.e4 Nf6 2.e5 Nd5 3.d4 d6 4.Nf3 g6 5.Bc4 Nb6 6.Bb3 Bg7 7.Nbd2 0-0 8.h3 a5 9.a4 dxe5 10.dxe5 Na6 11.0-0 Nc5 12.Qe2 Qe8 13.Ne4 Nbxa4 14.Bxa4 Nxa4 15.Re1 Nb6 16.Bd2 a4 17.Bg5 h6 18.Bh4 Bf5 19.g4 Be6 20.Nd4 Bc4 21.Qd2 Qd7 22.Rad1 Rfe8 23.f4 Bd5 24.Nc5 Qc8 25.Qc3 e6 26.Kh2 Nd7 27.Nd3 c5 28.Nb5 Qc6 29.Nd6 Qxd6 30.exd6 Bxc3 31.bxc3 f6 32.g5 hxg5 33.fxg5 f5 34.Bg3 Kf7 35.Ne5+ Nxe5 36.Bxe5 b5 37.Rf1 Rh8 38.Bf6 a3 39.Rf4 a2 40.c4 Bxc4 41.d7 Bd5 42.Kg3 Ra3+ 43.c3 Rha8 44.Rh4 e5 45.Rh7+ Ke6 46.Re7+ Kd6 47.Rxe5 Rxc3+ 48.Kf2 Rc2+ 49.Ke1 Kxd7 50.Rexd5+ Kc6 51.Rd6+ Kb7 52.Rd7+ Ka6 53.R7d2 Rxd2 54.Kxd2 b4 55.h4 Kb5 56.h5 c4 57.Ra1 gxh5 58.g6 h4 59.g7 h3 60.Be7 Rg8 61.Bf8 (léaráid) h2 62.Kc2 Kc6 63.Rd1 b3+ 64.Kc3 h1=Q 65.Rxh1 Kd5 66.Kb2 f4 67.Rd1+ Ke4 68.Rc1 Kd3 69.Rd1+ Ke2 70.Rc1 f3 71.Bc5 Rxg7 72.Rxc4 Rd7 73.Re4+ Kf1 74.Bd4 f2 0-1<ref name=":0" /> [[Íomhá:Fishcer spassky G14.jpg|mion|Cluiche 14 ag bogadh 20. Bf4 Qf6|241x241px|clé]] ==== Cluiche 14: Fischer 1/2 Spassky 1/2 ==== Cosúil le cluiche 9, cuireadh an cluiche ar atráth ar iarratas Spassky. Imeartha ar an 15ú Lúnasa 1972. D'oscail Fischer mar bán le 1.c4. Tar éis 3 bhogadh, arís bhí, Queens Gambit Declined ar an mbord ó Fischer. Athrú beag, áfach, ar an 2 chluiche roimhe seo leis an tionscnamh seo ná 5.Bf4, bogadh Bg5 de ghnáth a bhí ann. Tar éis 18.Be5 Bxa4 19.Qxa4 Nc6, bhí an lámh in uachtar ag Spassky nuair a caill Fischer a ceithearnach i bhogadh theipte 21. Mar sin féin, chuir Spassky an "[[:en:Blunder_(chess)|blunder]]" air ar ais le bogadh 27.f6. Socraíodh an cluiche i dtarraingt tar éis 40 gluaiseacht.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-14/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky Game 14|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.c4 e6 2.Nf3 d5 3.d4 Nf6 4.Nc3 Be7 5.Bf4 0-0 6.e3 c5 7.dxc5 Nc6 8.cxd5 exd5 9.Be2 Bxc5 10.0-0 Be6 11.Rc1 Rc8 12.a3 h6 13.Bg3 Bb6 14.Ne5 Ne7 15.Na4 Ne4 16.Rxc8 Bxc8 17.Nf3 Bd7 18.Be5 Bxa4 19.Qxa4 Nc6 20.Bf4 Qf6 (léaráid) 21.Bb5 Qxb2 22.Bxc6 Nc3 23.Qb4 Qxb4 24.axb4 bxc6 25.Be5 Nb5 26.Rc1 Rc8 27.Nd4 f6 28.Bxf6 Bxd4 29.Bxd4 Nxd4 30.exd4 Rb8 31.Rxc6 Rxb4 32.Kf1 Rxd4 33.Ra6 Kf7 34.Rxa7+ Kf6 35.Rd7 h5 36.Ke2 g5 37.Ke3 Re4+ 38.Kd3 Ke6 39.Rg7 Kf6 40.Rd7 Ke6 ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G15.jpg|mion|Suíomh deiridh chluiche 15|241x241px]] ==== Cluiche 15: Spassky 1/2 Fischer 1/2 ==== Imeartha ar an 17ú Lúnasa 1972. D’fhill Fischer, mar dhubh, ar ais go dtí an Najdorf Sicilian Defence ach d’imir sé an [[:en:Sicilian_Defence,_Najdorf_Variation#Main_line:_6._Bg5|Main Line Variation]]<ref name=":6">{{Luaigh foilseachán|author=Svetozar Gligoric & Yefvim Geller|date=1976|title=The Najdorf Variation of the Sicilian Defence}}</ref> seachas an Poisoned Pawn Variation a a úsáid sé i gcluiche 11 a bhí caillte aige. Tar éis 19.c3, bhí an lámh in uachtar ag Spassky. Tar éis 28.Rd7, bhí an cluiche cothrom, ach nuair a ghlac Spassky an dara ceithearnach le 29.Qxh5 cheadaigh sé ionsaí cumhachtach do Fischer. Fuair ​​Spassky, ar tí tubaiste, "freagraí míorúilte agus é faoi bhrú ama,"<ref name=":6" /> agus ní raibh Fischer in ann tarraingt a bhaint amach tar éis 43 bogadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-spassky-vs-fischer-game-15/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 15|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 a6 6.Bg5 e6 7.f4 Be7 8.Qf3 Qc7 9.0-0-0 Nbd7 10.Bd3 b5 11.Rhe1 Bb7 12.Qg3 0-0-0 13.Bxf6 Nxf6 14.Qxg7 Rdf8 15.Qg3 b4 16.Na4 Rhg8 17.Qf2 Nd7 18.Kb1 Kb8 19.c3 Nc5 20.Bc2 bxc3 21.Nxc3 Bf6 22.g3 h5 23.e5 dxe5 24.fxe5 Bh8 25.Nf3 Rd8 26.Rxd8+ Rxd8 27.Ng5 Bxe5 28.Qxf7 Rd7 29.Qxh5 Bxc3 30.bxc3 Qb6+ 31.Kc1 Qa5 32.Qh8+ Ka7 33.a4 Nd3+ 34.Bxd3 Rxd3 35.Kc2 Rd5 36.Re4 Rd8 37.Qg7 Qf5 38.Kb3 Qd5+ 39.Ka3 Qd2 40.Rb4 Qc1+ 41.Rb2 Qa1+ 42.Ra2 Qc1+ 43.Rb2 Qa1+ ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G16.jpg|mion|Cluiche 16 ag bogadh 22. Kg2 Rxb2|240x240px|clé]] ==== Cluiche 16: Fischer 1/2 Spassky 1/2 ==== Imeartha ar an 20ú Lúnasa 1972. Osclaíodh Fischer mar bán le 1.e4 (gluaiseacht nár úsáid sé ó chluiche 10), 2.Nf3 3.Bb5, [[:en:Ruy_Lopez#Exchange_Variation:_4.Bxc6|Exchange Variation]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Krzysztof Panczyk & Jacek Ilczuk|date=2005|title=Ruy Lopez Exchange}}</ref> den Ruy Lopez, an líne is fearr leis. D’éirigh go maith le Fischer le héagsúlachtaí Ruy Lopez. Ba léir go raibh go leor ullmhúcháin déanta ag Spassky agus a fhoireann chuige seo. Tar éis 17.Rd4 Rfe8, bhí an cluiche cothrom. Chosain Spassky go maith, ba eol gur tarraingt éasca a bhí ann le ceithearnach breise i gcríoch caiseal. Cé go bhféadfaí tarraingt a chomhaontú tar éis bogadh 34, d’úsáid Spassky a bhuntáiste maoin agus chuir sé leis an gcluiche go dtí gur bhogadh 60 sula ndearna sé cinneadh tarraingt.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-16/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky Game 16|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 a6 4.Bxc6 dxc6 5.0-0 f6 6.d4 Bg4 7.dxe5 Qxd1 8.Rxd1 fxe5 9.Rd3 Bd6 10.Nbd2 Nf6 11.Nc4 Nxe4 12.Ncxe5 Bxf3 13.Nxf3 0-0 14.Be3 b5 15.c4 Rab8 16.Rc1 bxc4 17.Rd4 Rfe8 18.Nd2 Nxd2 19.Rxd2 Re4 20.g3 Be5 21.Rcc2 Kf7 22.Kg2 (léaráid) Rxb2 23.Kf3 c3 24.Kxe4 cxd2 25.Rxd2 Rb5 26.Rc2 Bd6 27.Rxc6 Ra5 28.Bf4 Ra4+ 29.Kf3 Ra3+ 30.Ke4 Rxa2 31.Bxd6 cxd6 32.Rxd6 Rxf2 33.Rxa6 Rxh2 34.Kf3 Rd2 35.Ra7+ Kf6 36.Ra6+ Ke7 37.Ra7+ Rd7 38.Ra2 Ke6 39.Kg2 Re7 40.Kh3 Kf6 41.Ra6+ Re6 42.Ra5 h6 43.Ra2 Kf5 44.Rf2+ Kg5 45.Rf7 g6 46.Rf4 h5 47.Rf3 Rf6 48.Ra3 Re6 49.Rf3 Re4 50.Ra3 Kh6 51.Ra6 Re5 52.Kh4 Re4+ 53.Kh3 Re7 54.Kh4 Re5 55.Rb6 Kg7 56.Rb4 Kh6 57.Rb6 Re1 58.Kh3 Rh1+ 59.Kg2 Ra1 60.Kh3 Ra4 ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G17.jpg|mion|Cluiche 17 ag bogadh 15. f5 Nf6|240x240px]] ==== Cluiche 17: Spassky 1/2 Fischer 1/2 ==== Imeartha ar an 22ú Lúnasa 1972. Cuireadh stad leis an chluiche 16 tar éis gearán oifigiúil a rinne príomh-[[:en:Glossary_of_chess#S|dara]] Spassky, [[:en:Efim_Geller|Efim Geller]]. Chuir sé i leith Fischer as “gairis leictreonacha agus substaint cheimiceach” a úsáid chun cur isteach ar Spassky. D'éiligh Geller go ndéanfadh an réiteoir [[:en:Lothar_Schmid|Lothar Schmid]] scrúdú ar an halla imeartha ar fad chun na gairis seo a aimsiú. Rinneadh cathaoir Spassky a dhíchumadh freisin chun iarracht a dhéanamh teacht ar an bhfeiste líomhnaithe a chuir Fischer ann.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1972/08/23/archives/russians-suggest-fischer-uses-electronics-to-weaken-spassky.html|teideal=Russians Suggest Fischer Uses Electronics to Weaken Spassky|údar=Harold C. Schonberg Special to The New York Times|dáta=1972-08-23|language=en-US|work=The New York Times|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> Spassky mar bán osclaíodh le 1.e4. Ag an am céanna, ba é 1.d6, an [[:en:Pirc_Defence|Pirc Defense]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Mihail Marin|date=2018|title=The Pirc Defence}}</ref>, oscailt Fischer, tionscnamh nár imir sé riamh i gcluiche iomaíoch roimhe seo. Roghnaíonn Spassky [[:en:Pirc_Defence,_Austrian_Attack|Austrian Attack]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=G S Botterill|date=1969|title=Pirc-Robatsch Defence: The Austrian Attack, Volume I}}</ref> le 2.d4 3.Nc3. 4.f3 5.Nf3. Tar éis 18.Qc7, ní raibh an cluiche soiléir. Chríochnaigh an cluiche le tarraingt tar éis 45 bogadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-spassky-vs-fischer-game-17/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 17|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.e4 d6 2.d4 g6 3.Nc3 Nf6 4.f4 Bg7 5.Nf3 c5 6.dxc5 Qa5 7.Bd3 Qxc5 8.Qe2 0-0 9.Be3 Qa5 10.0-0 Bg4 11.Rad1 Nc6 12.Bc4 Nh5 13.Bb3 Bxc3 14.bxc3 Qxc3 15.f5 Nf6 (léaráid) 16.h3 Bxf3 17.Qxf3 Na5 18.Rd3 Qc7 19.Bh6 Nxb3 20.cxb3 Qc5+ 21.Kh1 Qe5 22.Bxf8 Rxf8 23.Re3 Rc8 24.fxg6 hxg6 25.Qf4 Qxf4 26.Rxf4 Nd7 27.Rf2 Ne5 28.Kh2 Rc1 29.Ree2 Nc6 30.Rc2 Re1 31.Rfe2 Ra1 32.Kg3 Kg7 33.Rcd2 Rf1 34.Rf2 Re1 35.Rfe2 Rf1 36.Re3 a6 37.Rc3 Re1 38.Rc4 Rf1 39.Rdc2 Ra1 40.Rf2 Re1 41.Rfc2 g5 42.Rc1 Re2 43.R1c2 Re1 44.Rc1 Re2 45.R1c2 ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G18.jpg|mion|Cluiche 18 ag bogadh 31. Rf2 e5|240x240px|clé]] ==== Cluiche 18: Fischer 1/2 Spassky 1/2 ==== Imeartha ar an 24ú Lúnasa 1972. Osclaíodh an cluiche le [https://www.365chess.com/eco/B63_Sicilian_Richter-Rauzer_Rauzer_attack Richter-Rauzer Attack]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Peter Wells & Viacheslav Osnos|date=1847|title=The Complete Richter-Rauzer}}</ref>. Tar éis 19 ... Ne5 bhí an cluiche cothrom. Chríochnaigh an cluiche le tarraingt tar éis 47 bogadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-18/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky Game 18|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.Nc3 Nc6 4.d4 cxd4 5.Nxd4 Nf6 6.Bg5 e6 7.Qd2 a6 8.0-0-0 Bd7 9.f4 Be7 10.Nf3 b5 11.Bxf6 gxf6 12.Bd3 Qa5 13.Kb1 b4 14.Ne2 Qc5 15.f5 a5 16.Nf4 a4 17.Rc1 Rb8 18.c3 b3 19.a3 Ne5 20.Rhf1 Nc4 21.Bxc4 Qxc4 22.Rce1 Kd8 23.Ka1 Rb5 24.Nd4 Ra5 25.Nd3 Kc7 26.Nb4 h5 27.g3 Re5 28.Nd3 Rb8 29.Qe2 Ra5 30.fxe6 fxe6 31.Rf2 (léaráid) e5 32.Nf5 Bxf5 33.Rxf5 d5 34.exd5 Qxd5 35.Nb4 Qd7 36.Rxh5 Bxb4 37.cxb4 Rd5 38.Rc1+ Kb7 39.Qe4 Rc8 40.Rb1 Kb6 41.Rh7 Rd4 42.Qg6 Qc6 43.Rf7 Rd6 44.Qh6 Qf3 45.Qh7 Qc6 46.Qh6 Qf3 47.Qh7 Qc6 ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G19.jpg|mion|Cluiche 19 ag bogadh 18. Nxd5 Bg5|241x241px]] ==== Cluiche 19: Spassky 1/2 Fischer 1/2 ==== Imeartha ar an 27ú Lúnasa 1972. Tar éis dó buachan le Alekhine's Defence i gCluiche 13 imríonn Fischer go dána arís é, ach an uair seo fostaíonn sé an [[:en:Alekhine's_Defence#Modern_Variation:_3.d4_d6_4.Nf3|Modern Variation]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Cyrus Lakdawala|date=2014|title=The Alekhine Defence: Move by Move}}</ref> in ionad [https://www.365chess.com/eco/B03_Alekhine's_defence_four_pawns_attack_Korchnoi_variation Korchnoi variation] mar i gCluiche 13. An uair seo ullmhaíodh Spassky mar tar éis 15 bhogadh d’úsáid sé nóiméad amháin go an 40 ó Fischer. Tháinig deireadh leis an gcluiche. i dtarraingt tar éis 40 bogadh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-spassky-vs-fischer-game-19/|teideal=1972 World Chess Championships: Spassky vs Fischer Game 19|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.e4 Nf6 2.e5 Nd5 3.d4 d6 4.Nf3 Bg4 5.Be2 e6 6.0-0 Be7 7.h3 Bh5 8.c4 Nb6 9.Nc3 0-0 10.Be3 d5 11.c5 Bxf3 12.Bxf3 Nc4 13.b3 Nxe3 14.fxe3 b6 15.e4 c6 16.b4 bxc5 17.bxc5 Qa5 18.Nxd5 Bg5 (léaráid) 19.Bh5 cxd5 20.Bxf7+ Rxf7 21.Rxf7 Qd2 22.Qxd2 Bxd2 23.Raf1 Nc6 24.exd5 exd5 25.Rd7 Be3+ 26.Kh1 Bxd4 27.e6 Be5 28.Rxd5 Re8 29.Re1 Rxe6 30.Rd6 Kf7 31.Rxc6 Rxc6 32.Rxe5 Kf6 33.Rd5 Ke6 34.Rh5 h6 35.Kh2 Ra6 36.c6 Rxc6 37.Ra5 a6 38.Kg3 Kf6 39.Kf3 Rc3+ 40.Kf2 Rc2+ ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G20.jpg|mion|Suíomh deiridh chluiche 20|241x241px|clé]] ==== Cluiche 20: Fischer 1/2 Spassky 1/2 ==== Imeartha ar an 29ú Lúnasa 1972. Richter - Rauzer eile, tar éis 13 ... Nxd2 bhí an cluiche cothrom. Bhí Spassky níos nuálaí lena chuid gluaiseachtaí ná Fischer agus fuair sé seasamh níos fearr. Tar éis 54 bogadh chríochnaigh an cluiche le tarraingt.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thechesswebsite.com/1972-world-chess-championships-fischer-vs-spassky-game-20/|teideal=1972 World Chess Championships: Fischer vs Spassky Game 20|language=en-US|dátarochtana=2021-03-29}}</ref> 1.e4 c5 2.Nf3 Nc6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 d6 6.Bg5 e6 7.Qd2 a6 8.0-0-0 Bd7 9.f4 Be7 10.Be2 0-0 11.Bf3 h6 12.Bh4 Nxe4 13.Bxe7 Nxd2 14.Bxd8 Nxf3 15.Nxf3 Rfxd8 16.Rxd6 Kf8 17.Rhd1 Ke7 18.Na4 Be8 19.Rxd8 Rxd8 20.Nc5 Rb8 21.Rd3 a5 22.Rb3 b5 23.a3 a4 24.Rc3 Rd8 25.Nd3 f6 26.Rc5 Rb8 27.Rc3 g5 28.g3 Kd6 29.Nc5 g4 30.Ne4+ Ke7 31.Ne1 Rd8 32.Nd3 Rd4 33.Nef2 h5 34.Rc5 Rd5 35.Rc3 Nd4 36.Rc7+ Rd7 37.Rxd7+ Bxd7 38.Ne1 e5 39.fxe5 fxe5 40.Kd2 Bf5 41.Nd1 Kd6 42.Ne3 Be6 43.Kd3 Bf7 44.Kc3 Kc6 45.Kd3 Kc5 46.Ke4 Kd6 47.Kd3 Bg6+ 48.Kc3 Kc5 49.Nd3+ Kd6 50.Ne1 Kc6 51.Kd2 Kc5 52.Nd3+ Kd6 53.Ne1 Ne6 54.Kc3 Nd4 ½-½<ref name=":0" /> .[[Íomhá:Fishcer spassky G21.jpg|mion|Suíomh deiridh chluiche 21|240x240px]] ==== Cluiche 21: Spassky 0 Fischer 1 ==== Imeartha ar an 31ú Lúnasa 1972. Ba é an 21ú cluiche an cluiche deireanach den chluiche. D’úsáid Fischer líne den Sicilian nár imir sé riamh mar Dhubh agus chuir sé iontas breise ar Spassky le húrscéal eile ar bhogadh a hocht. Tar éis 14 ... Qxf6, bhí an cluiche cothrom. D’imir Spassky go dona, áfach, i dtreo dheireadh an chluiche. Níorbh é 40ú bogadh Fischer an ceann is fearr. Mar sin féin, ba cheart go mbeadh 40 ... Kg4 imeartha aige roimh ... h5. Dá mbeadh Spassky 41.Kh3! (ag cosc ​​... Kg4), bheadh ​​seans tarraingthe aige. Ina áit sin, d’imir sé 41.Bd7, rud a ligfeadh do dubh a bhuachan le 41 ... Kg4 agus a h-ceithearnach a fhorbairt ina dhiaidh sin. Ar 1 Meán Fómhair, an lá a bhí beartaithe le haghaidh an cluiche a atosú, chuir an t-eadránaí Lothar Schmid in iúl do Fischer agus don lucht féachana gur éirigh Spassky as an gcluiche ar an teileafón, rud a d’fhág gurbh é Fischer buaiteoir an chluiche.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Match of the Century: Spassky vs Fischer Game 21|url=https://www.youtube.com/watch?v=MBZAxvr1MI0|language=en}}</ref> 1.e4 c5 2.Nf3 e6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 a6 5.Nc3 Nc6 6.Be3 Nf6 7.Bd3 d5 8.exd5 exd5 9.0-0 Bd6 10.Nxc6 bxc6 11.Bd4 0-0 12.Qf3 Be6 13.Rfe1 c5 14.Bxf6 Qxf6 15.Qxf6 gxf6 16.Rad1 Rfd8 17.Be2 Rab8 18.b3 c4 19.Nxd5 Bxd5 20.Rxd5 Bxh2+ 21.Kxh2 Rxd5 22.Bxc4 Rd2 23.Bxa6 Rxc2 24.Re2 Rxe2 25.Bxe2 Rd8 26.a4 Rd2 27.Bc4 Ra2 28.Kg3 Kf8 29.Kf3 Ke7 30.g4 f5 31.gxf5 f6 32.Bg8 h6 33.Kg3 Kd6 34.Kf3 Ra1 35.Kg2 Ke5 36.Be6 Kf4 37.Bd7 Rb1 38.Be6 Rb2 39.Bc4 Ra2 40.Be6 h5 41.Bd7 0-1<ref name=":0" /> == Féach Freisin == * [[:en:Fischer–Spassky_(1992_match)|Fischer-Spassky (cluiche 1992)]] * [[:en:Pawn_Sacrifice|Pawn Scarafice]] * [[:en:Bobby_Fischer_Against_the_World|Bobby Fischer Against The World]] * "Honor of the Chess Crown"<ref>{{Luaigh foilseachán|title=R.Fischer - B.Spassky (V.Vysotsky - Honor of a chess crown. Game.)|url=https://www.youtube.com/watch?v=M9Fkgq1VNZw|language=en}}</ref> le [[Vladimir Vysotsky]] * Ceolseó [[:en:Chess_(musical)|"Chess]]"<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thesprucecrafts.com/chess-the-musical-611220|teideal=Did You Know There's a Broadway Musical About Chess?|language=en|work=The Spruce Crafts|dátarochtana=2021-03-28|archivedate=2021-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413053217/https://www.thesprucecrafts.com/chess-the-musical-611220}}</ref> == Tagairtí == miskjd9gu1kr1kp967ltao8tyaumhqr 0 100224 1306457 1259104 2026-04-05T07:53:47Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306457 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is staraí [[Éire|Éireannach]] agus [[Manach|bráthair]] [[Caitliceach]] é '''Colmán N. Ó Clabaigh''' i [[Mainistir Cholmcille|Mainistir Ghleann Stail]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.nui.ie/news/2013/awards_2013_Winners_Listing.asp|teideal=News & Events {{!}} National University of Ireland|work=www.nui.ie|dátarochtana=2022-01-14}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bc.edu/bc-web/bcnews/nation-world-society/international/colman-o-clabaigh-Q-and-A-burns-scholar.html|teideal=Q&A with Burns Scholar Colmán Ó Clabaigh, O.S.B.|work=www.bc.edu|dátarochtana=2022-01-14}}</ref> == Foilseacháin == * ''The friars in Ireland, 1224-1540'', Four Courts Press, Co. Dublin (2010) * ''Art and devotion in late medieval Ireland'', Four Courts Press, Co. Dublin (2006) * ''The Franciscans in Ireland, 1400-1534: from reform to Reformation'', Blackrock, Co. Dublin: Columba Press (2000) * ''Prayer and Thought in Monastic Tradition: Essays in Honour of Benedicta Ward, SLG'', London (2014) * ''The Irish Benedictines : a history'', Blackrock, Co. Dublin: The Columba Press (2005) == Tagairtí == {{Reflist}} {{Rialú údaráis}} {{DEFAULTSORT:Clabaigh,Colmán N. Ó}} [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 20ú haois]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 21ú haois]] [[Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na hOllscoile, Gaillimh]] [[Catagóir: Beinidictigh]] {{síol}} fbu0c5k8t5hwjyy2h715blxfcyxgruv 0 102426 1306412 1306401 2026-04-04T12:20:58Z TGcoa 21229 1306412 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Druga}} Is druga [[ópóideach]] sintéiseach cumhachtach é '''feantainil''',<ref>i mBéarla, ''fentanyl''</ref> a úsáidtear mar [[Anailgéisigh|anailgéiseach]] agus, in éineacht le cógais eile, le haghaidh [[ainéistéise]].<ref name="AHFS2017">{{Lua idirlín|url=https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|teideal= fentaNYL |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171214015004/https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|archivedate=14 December 2017}}</ref> Úsáidtear í freisin mar dhruga áineasa, uaireanta measctha le [[hearóin]], [[Cócaon|cócaon]], [[Beinsidhé-asaipíní|beinsidhé-asaipín]] nó meitiolamfataimín. Sna 2020idí, sna Stáit Aontaithe, i gCalifornia go háirithe, is mó daoine atá á marú ag an druga sintéiseach seo ná mar atá ag coireacht gunna, ag dúnmharaithe ná ag timpistí gluaisteáin le chéile..Tá an druga seo 100 uair níos láidre ná hearóin, é saor, láidir agus beag go leor le seoladh sa bpost.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=http://rosg.ie/ie/productions/For_Scal_3/episodes/258/|teideal=ROSG - Fíorscéal|údar=TG4|work=rosg.ie|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> [[Íomhá:FENTANYL FLOW TO THE UNITED STATES 2019.png|clé|mion|220x220px|Smugláil: Tugtar feantainil isteach sna Stáit Aontaithe ón tSín, go háirithe.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Taraifí gearrtha ag Meiriceá ar an tSín agus a mhalairt go cruinn|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0204/1494581-taraifi-gearrtha-ag-meiricea-ar-an-tsin-agus-a-mhalairt-go-cruinn/|date=2025-02-04|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> ]][[Íomhá:Fentanyl. 2 milligrams. A lethal dose in most people.jpg|clé|mion|220x220px|Is féidir le dáileog 2 mg a bheith marfach, bolgam beag bídeach]][[Íomhá:Vancouver-s-approach-to-fentanyl-crisis-evolves-YouTube-11-07-2024 01 53 AM.png|clé|mion|220x220px| Básanna de bharr ródháileog, San Francisco agus Vancouver ]] [[Íomhá:Vancouver downtowneast.jpg|clé|mion|220x220px|Vancouver Downtown East]] == Úsáid == Úsáidtear feantainil trí [[instealladh]], spraeáil sróine, nó paiste craiceann, nó ionsúitear í tríd an leicinn mar losainn nó táibléad.<ref name="AHFS2017" /> <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=400mcg&form=buccal-tablet&label_override=fentanyl+buccal&quantity=224|teideal=Fentanyl Tablets}}</ref> Úsáidtear go príomha le haghaidh pian dhian, go háirithe le hothair a bhfuil ailse orthu agus iad faoi chúram dochtúra. Tá feantainil 50–100 uair níos láidre ná moirfín.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/news/ceanada-tir-mhor-tir-ar-leith-aiste-aistir-le-ciaran-dunbar/|teideal=Ceanada – tír mhór, tír ar leith. Aiste aistir le Ciarán Dunbar|údar=Ciarán Dunbar|language=ga-IE|work=NÓS|dátarochtana=2026-04-03}}</ref> Tosaíonn an druga go tapa agus go ginearálta maireann a éifeachtaí níos lú ná dhá uair an chloig. Tugtar feantainil isteach sna Stáit Aontaithe ón tSín, go háirithe.<ref name=":1" /> In 2025 dúirt an tSín go ndéanfadh an tír tuilleadh le táirgeadh an druga a chosc.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Trump ag maíomh as comhaontú nua leis an tSín|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/1030/1541259-trump-ag-maiomh-as-comhaontu-nua-leis-an-tsin/|date=2025-10-30|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Contúirtí == Tá analóga feantainile ina ndrugaí támhshuanacha an-láidir, a bhíonn idir 10 n-uaire agus 100 uair níos láidre ná hearóin. Leanann an neart ard atá iontu de bheith ina cúis le básanna úsáideoirí mar gheall ar ródháileog.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|teideal=Fentanyl|work=CDC Injury Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000701/https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|archivedate=15 December 2017}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2023/196/oj/eng|teideal=RIALACHÁN TARMLIGTHE (AE) 2023/196 ÓN gCOIMISIÚN L_2023027GA.01000101.xml|údar=Aontas Eorpach|dáta=25 Samhain 2022|work=eur-lex.europa.eu|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Úsáidtear feantainil go coitianta chun piollaí góchumtha a chruthú faoi cheilt mar [[OxyContin]], Xanax, Adderall, i measc piollaí eile. Sa bhliain 2020, thosaigh táibléid feantainile ina raibh xiolaisín (suaimhneasán capall) ag dul timpeall sna Stáit Aontaithe.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.statnews.com/2022/03/11/overdoses-opioid-xylazine-philadelphia/|teideal=With overdoses at record highs, a veterinary tranquilizer spreading through the U.S. drug supply poses new threats|language=en-US|work=STAT}}</ref> === Cuntas finné súl === Sa bhliain 2026 thug Ciarán Dunbar cuairt ar [[Vancouver, An Cholóim Bhriotanach|Vancouver]] sa [[Vancouver, An Cholóim Bhriotanach|Cholóim Bhriotanach]]:<ref name=":0" /><blockquote>Taobh istigh de shoicind siúil, imíonn cathair nua-aimseartha Vancouver agus na daoine saibhre sláintiúla a chónaíonn ann agus téann duine isteach i gceantar salach iar-apacailipteach. Daoine ann ina luí ar an tsráid, gan aithne gan urlabhra, cromtha, a gcorp casta as riocht, salach, clúdaithe le cac in amanna, bríste thíos is tóin nocht go minic. Agus tá na céadta acu ann – sráideanna dubh leo ar feadh míle i ngach treo. </blockquote> ==Féach freisin== * [[Norfentanyl]] == Naisc sheachtracha == * Fíorscéal ar TG4, 24 DF 2017 (258)<ref name=":2" /> "Tabharfar spléachadh sa gclár faisnéise seo ar phaindéim mharfach eile atá go mór i mbéal an phobal i Meiriceá Thuaidh in 2017 - géarchéim an fheantainil ópóidigh. Beifear in Vancouver, croílár an eipidéim feantainil chun bualadh leis na hoibrithe cúraim sláinte, na gníomhaithe, lucht a ndíolta agus an dream atá á úsáid." == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Feantanail| ]] [[Catagóir:Anailgéisigh]] j8xhcq8yvxp43al7o11nqki48hnzajf 2 103546 1306438 1304737 2026-04-04T20:04:51Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1306438 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | [[Cair Chaladain]] |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q112558594|Beatrice Galilee]]'' | | | ''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]'' | 1982 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q17285037|Val Williams]]'' | | | ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]'' | 1949 | | [[Coventry]] |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q112558594|Beatrice Galilee]]'' | | | ''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]'' | 1982 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q17285037|Val Williams]]'' | | | ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]'' | 1949 | | [[Coventry]] |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q112558594|Beatrice Galilee]]'' | | | ''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]'' | 1982 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q17285037|Val Williams]]'' | | | ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]'' | 1949 | | [[Coventry]] |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q112558594|Beatrice Galilee]]'' | | | ''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]'' | 1982 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q17285037|Val Williams]]'' | | | ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]'' | 1949 | | [[Coventry]] |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q112558594|Beatrice Galilee]]'' | | | ''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]'' | 1982 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q17285037|Val Williams]]'' | | | ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]'' | 1949 | | [[Coventry]] |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q112558594|Beatrice Galilee]]'' | | | ''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]''<br/>''[[:d:Q876864|eagarthóir rannchuidithe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q1231865|oideolaí]]'' | 1982 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q17285037|Val Williams]]'' | | | ''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q780596|coimeádaí taispeántais]]'' | 1949 | | [[Coventry]] |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q105199421|Beth Singler]]'' | | | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q12347522|eitneagrafaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1980-12-01 | | [[Portsmouth]] |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q111442506|Onyi Nwabineli]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | 1980s | | ''[[:d:Q320704|Cathair Bheinin]]'' |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q3400985|acadóir]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|Q5428874]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |- | ''[[:d:Q122766540|Valentina Rosselli]]'' | [[Íomhá:Valentina Rosselli portrait.jpg|center|128px]] | | | 1992-03-10 | ''[[:d:Q22575835|Ghost in the Shell]]''<br/>''[[:d:Q53737937|Godzilla: King of the Monsters]]''<br/>[[The Lion King (scannán 2019)|The Lion King]]<br/>''[[:d:Q54958420|The One and Only Ivan]]''<br/>''[[:d:Q114242678|Mufasa: The Lion King]]''<br/>''[[:d:Q24284363|Cruella]]'' | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|Q5428874]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q78911542|Micky Lee]]'' | [[Íomhá:Moneylab 16 (49212474961).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q28692502|gníomhaí ar son chearta na mban]]''<br/>''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q110552143|Anna-Maria Belli]]'' | | | ''[[:d:Q18245236|raideolaí]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11282460|Iris Barry]]'' | | | [[staraí]]<br/>''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>[[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q674426|coimeádaí]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6430706|léirmheastóir]]''<br/>''[[:d:Q182436|leabharlannaí]]''<br/>''[[:d:Q4220892|léirmheastóir scannáin]]''<br/>''[[:d:Q333634|aistritheoir]]'' | 1895-03-28 | | [[Washwood Heath]] |- | ''[[:d:Q276607|Kate Thompson]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q18844224|scríbhneoir ficsean eolaíochta]]''<br/>''[[:d:Q4853732|scríbhneoir litríocht pháistí]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>[[úrscéalaí]]<br/>''[[:d:Q28389|scríbhneoir scripte]]'' | 1956-11-10 | | ''[[:d:Q826561|Halifax]]'' |- | ''[[:d:Q28075804|Melanie Windridge]]'' | [[Íomhá:Melanie&Aurora.jpg|center|128px]] | | [[fisiceoir]]<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 20th century | | |- | ''[[:d:Q110479470|Muriel Howorth]]'' | [[Íomhá:AtomicGardeningMurielPlant.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q205375|cumadóir]]''<br/>''[[:d:Q758780|garraíodóir]]''<br/>[[tionchaire]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q15143191|cumarsáidí eolaíochta]]'' | 1886-10-21 | | |- | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | [[Íomhá:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>[[eacnamaí]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1978 | | |- | ''[[:d:Q100146632|Salma Samar Damluji]]'' | [[Íomhá:Salma Samar Damluji.jpg|center|128px]] | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Béiriút]] |- | ''[[:d:Q49493676|Tabitha Goldstaub]]'' | [[Íomhá:Tabitha Goldstaub at DDaT 'All About People 18'.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q43845|duine den lucht gnó]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>''[[:d:Q140686|cathaoirleach]]''<br/>''[[:d:Q131524|fiontraí]]''<br/>''[[:d:Q2462658|bainisteoir]]''<br/>''[[:d:Q2994387|sainchomhairleoir]]''<br/>''[[:d:Q978044|feidhmeannach]]'' | 1987 | | |} == Coláiste Newnham, Cambridge == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4936482|Ella Sophia Armitage]]'' | | staraí Sasanach (1841-1931) | [[seandálaí]]<br/>[[staraí]]<br/>''[[:d:Q26224000|caisealeolaí]]''<br/>[[scríbhneoir]] | 1841-03-03 | | [[Learpholl]] |- | ''[[:d:Q4966250|Margaret Masterman]]'' | | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q4964182|fealsamh]]''<br/>''[[:d:Q15976270|ríomhtheangeolaí]]'' | 1910-05-04 | | [[Londain]] |} == Ollscoil California, Berkeley == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q3266022|Lucy Suchman]]'' | [[Íomhá:Lucy Suchman.jpeg|center|128px]] | socheolaí Briotanach | ''[[:d:Q4773904|antraipeolaí]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q5428874|ball den fhoireann teagaisc]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]'' | 1940s | | ''[[:d:Q217346|Ithaca]]'' |- | ''[[:d:Q7129217|Pamela McCorduck]]'' | | scríbhneoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | 1940-10-27 | | [[Learpholl]] |} == Ollscoil Oxford == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q58479027|Ann E. Nicholson]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1965 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q60161917|Verity Harding]]'' | | | [[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]''<br/>[[eolaí]]<br/>''[[:d:Q1238570|eolaí polaitiúil]]'' | 1984-10 | | |} == University College London == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | | ''[[:d:Q6337803|eolaí néarchórais]]''<br/>[[amhránaí]] | | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q7561727|Sonia Livingstone]]'' | [[Íomhá:Sonia Livingstone Headshot (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10672931|síceolaí sóisialta]]''<br/>[[síceolaí]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1960-04-30 | | |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! saothar suntasach ! áit bhreithe |- | ''[[:d:Q28861611|Alina Payne]]'' | | | ''[[:d:Q1792450|staraí na healaíne]]''<br/>''[[:d:Q5758653|múinteoir meánscoile]]''<br/>''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>[[Lia|dochtúir leighis]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1954 | | [[Búcairist]] |- | ''[[:d:Q61119025|Alison Griffiths]]'' | | | ''[[:d:Q4220878|film scholar]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1963-08-04 | | [[an Bhreatain Bheag]] |- | ''[[:d:Q4767701|Annabel Walker]]'' | | scríbhneoir Sasanach | [[iriseoir]]<br/>''[[:d:Q864380|beathaisnéisí]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>''[[:d:Q6051619|iriseoir tuairime]]'' | 1958 | | |- | ''[[:d:Q11604|Carole Goble]]'' | [[Íomhá:Carole Goble by Rob Whitrow (15682291039).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2904006|bithfhaisnéisí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[ollamh]] | 1961-04-10 | ''[[:d:Q12269561|ELIXIR]]'' | |- | ''[[:d:Q14097|Enid Mumford]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q2306091|socheolaí]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1924-03-06 | | ''[[:d:Q780923|Wallasey]]''<br/>[[Merseyside]] |- | ''[[:d:Q20831555|Jean Bacon]]'' | | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1942 | | [[Sheffield]] |- | ''[[:d:Q30289457|Kate Devlin]]'' | [[Íomhá:Congreso Futuro 2020 - Kate Devlin 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q15976092|taighdeoir intleacht shaorga]]''<br/>[[seandálaí]] | 20th century | | [[Tuaisceart Éireann]] |- | ''[[:d:Q58411237|Lucia Specia]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1265807|eolaí faisnéise]]'' | | | |- | ''[[:d:Q55238524|Melissa Terras]]'' | [[Íomhá:Melissa Terras colour portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1650915|taighdeoir]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1950<br/>1975 | | |- | ''[[:d:Q59784404|Renita D'Silva]]'' | | | [[scríbhneoir]] | 1970s | | [[an India]] |- | ''[[:d:Q7382878|Ruth Aylett]]'' | | ríomheolaí Briotanach | ''[[:d:Q81096|innealtóir]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | 1951 | | [[Londain]] |- | ''[[:d:Q59679067|Sarah Spurgeon]]'' | | innealtóir leictreach Briotanach | ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]''<br/>[[eolaí]] | 1963-12-04 | | [[Wolverhampton]] |- | ''[[:d:Q30318445|Sophia Ananiadou]]'' | [[Íomhá:Sophia Ananiadou P1010708 (13870338265).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14467526|teangeolaí]]''<br/>''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]'' | 1957-12-31 | | |- | ''[[:d:Q27063702|Tatjana Schneider]]'' | | | ''[[:d:Q42973|ailtire]]''<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1974 | | |- | ''[[:d:Q11626|Wendy Hall]]'' | [[Íomhá:Wendy hall 2011.jpg|center|128px]] | ríomheolaí Briotanach (1952-) | ''[[:d:Q82594|eolaí ríomhaireachta]]''<br/>[[matamaiticeoir]]<br/>''[[:d:Q1622272|múinteoir ollscoile]]'' | 1952-10-25 | | [[Londain]] |} ||sparql =SELECT distinct ?item WHERE { ?item wdt:P101/(wdt:P279)* wd:Q11016. ?item wdt:P27 wd:Q145. ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?article schema:about ?item} |section = P69 |sort= label |columns = label:Article,P18,description,P106,p569,p800,P19 |thumb = 128 |min_section = 2 }} hri3z5ci146ftmqxysgwuqtes399u5d 0 104790 1306454 1287488 2026-04-05T07:28:19Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306454 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}} Bunaíodh '''An Coiste Comhairleach um Sheirbhísí Gaeilge''' <ref>[https://www.gov.ie/ga/foilsiuchan/907f8-an-coiste-comhairleach-um-sheirbhisi-gaeilge/ Coiste Comhairleach um Sheirbhísí Gaeilge]</ref> ar an 20 Meitheamh 2022, i gcomhréir le forálacha Acht na dTeangacha Oifigiúla (Leasú) 2021, a síníodh ina dhlí i mí na Nollag 2021.<ref>{{Lua idirlín |url=https://www.https/ |teideal=ACHT NA dTEANGACHA OIFIGIÚLA (LEASÚ), 2021 |dátarochtana=2025-09-27 |archivedate=2013-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/ }}</ref>. De réir an Achta, tá an tAire Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán freagrach as rúnaíocht a chur fáil don Choiste agus is é/í a chinnfidh nósanna imeachta an Choiste Chomhairligh De réir na leasuithe a rinneadh ar an acht teanga, bhí an Coiste Comhairleach um Sheirbhísí Gaeilge le bunú taobh istigh de shé mhí ón lá ar ritheadh Acht na dTeangacha Oifigiúla (Leasú) – an 22 Nollaig 2022. Beidh dhá bhliain ag an gCoiste Comhairleach um Sheirbhísí Gaeilge an Plean Náisiúnta Earcaíochta a ullmhú chun príomhsprioc an dlí teanga nua a bhaint amach, is í sin gur dhaoine le Gaeilge a bheidh in 20% d’earcaigh nua na seirbhíse poiblí faoin mbliain 2030.<ref>[https://tuairisc.ie/seisear-airi-rialtais-ag-maiomh-nach-bhfuil-fiu-post-amhain-ina-ranna-ar-ga-gaeilge-a-bheith-ag-duine-lena-dheanamh/ Seisear Airí Rialtais ag maíomh nach bhfuil fiú post amháin ina ranna ar gá Gaeilge a bheith ag duine lena dhéanamh]</ref> Is iad na ranna sin nach bhfuil aon phost ‘Gaeilge’ iontu ná [[An Roinn Airgeadais]]; [[an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta]]; [[an Roinn Cosanta]] (i Roinn an Taoisigh); [[an Roinn Coimirce Sóisialaí]]; [[An Roinn Leanaí, Comhionannais, Míchumais, Lánpháirtíochta agus Óige]]; [[An Roinn Fiontar, Trádála agus Fostaíochta]]; [[An Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail]] (atá sa [[An Roinn Coimirce Sóisialaí|Roinn Coimirce Sóisialaí]]) agus [[An Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe]]. Dúirt urlabhraí Gaeilge Shinn Féin, [[Aengus Ó Snodaigh]], sa [[Dáil Éireann|Dáil]] aréir gur “trua” gur thóg sé sé mhí an coiste comhairleach a bhunú. ==Feidhmeanna an Choiste== Leagtar amach feidhmeanna sonracha an Choiste Chomhairligh ag Alt 18C agus Alt 18F den Acht, lena n-áirítear: • Plean Náisiúnta maidir le soláthar seirbhísí poiblí trí mheán na Gaeilge a ullmhú laistigh de dhá bhliain ó bhunú an Choiste .i. faoin 19 Meitheamh 2024. Tá ullmhú an Phlean Náisiúnta ag teacht le cuspóir foriomlán an Achta a bhaint amach agus is é sin, gur cainteoirí Gaeilge a bheidh in 20% de na hearcaigh nua chuig an tseirbhís phoiblí tráth nach déanaí ná an 31 Nollaig 2030. • Tuarascáil Bhliantúil ar an dul chun cinn a sholáthar don Aire agus don [[An Coimisinéir Teanga|Choimisinéir Teanga]] faoin 30 Meitheamh de gach bliain, seachas an chéad cheann a bheidh le soláthar faoin 30 Meitheamh 2024 agus ina cuimseofar an obair atá déanta ag an gCoiste ón lá bunaithe suas go 31 Nollaig 2023. Déanfar cóipeanna díobh seo a fhoilsiú ar shuíomh na Roinne agus iad curtha faoi bhráid Thithe an Oireachtais. Agus a chuid feidhmeanna sonracha á gcur i gcrích ag an gCoiste, déanfaidh sé a aird a thabhairt ar na hailt ábharthacha eile seo san Acht chomh maith: • Alt 18D a bhaineann le dualgas an Aire i leith an Phlean Náisiúnta; • Alt 18E a bhaineann le spriocdhátaí a shocróidh an tAire, agus aird aige nó aici ar an bPlean Náisiúnta, faoina mbeidh oifigí poiblí lonnaithe sa Ghaeltacht ag feidhmiú trí mheán na Gaeilge agus faoina gcuirfear gach seirbhís phoiblí sa Ghaeltacht agus don Ghaeltacht ar fáil trí mheán na Ghaeilge. • 19A (2) , a luaitear go sonrach faoi Alt 18C (1)(a)(i) (thuas), a bhaineann le caighdeáin teanga. ===Comhaltas an Choiste=== I gcomhréir leis an méid a sonraíodh faoi Alt 18B den Acht, tá comhaltas an Choiste comhdhéanta de: • ionadaithe ó na trí eagras a luadh go sonrach san Acht, is iad sin: o an Roinn Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán (Cathaoirleach*); o an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe; agus o an tSeirbhís um Cheapacháin Phoiblí; • ionadaithe ó 6 chomhlacht poiblí eile a chinn na hAirí a bhfuil lárnach don phróiseas ábharthach seo, is iad sin: o An Roinn Coimirce Sóisialaí o An Roinn Oideachais o Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte o An Garda Síochána o An Ghníomhaireacht Bainistíochta Rialtais Áitiúil o Foras na Gaeilge; • ionadaí amháin ar Limistéir Pleanála Teanga Ghaeltachta atá inniúil i nGaeilge agus a ceapadh trí chomórtas a reáchtáil an tSeirbhís um Cheapacháin Phoiblí; agus • ionadaí amháin ar limistéir den Stát nach Limistéir Pleanála Teanga Ghaeltachta iad atá inniúil i nGaeilge agus a ceapadh trí chomórtas a reáchtáil an tSeirbhís um Cheapacháin Phoiblí. • Faoi Alt 18B(2) , is é an tAire a dhéanann comhalta amháin den Choiste Comhairleach, atá inniúil i nGaeilge, a ainmniú mar Chathaoirleach. Déanfar athbhreithniú ar bhallraíocht an Choiste, ó thaobh an 6 chomhlacht poiblí a chinn na hAirí a bheadh lárnach don phróiseas seo, de réir mar is gá. Státseirbhísigh shinsearacha atá i bhformhór na mball ach earcaíodh beirt trí chomórtas poiblí chun ionadaíocht a dhéanamh ar phobal na Gaeilge agus ar phobal na Gaeltachta. Seo a leanas comhaltaí reatha an choiste; *An Dr. Aodhán Mac Cormaic (An Cathaoirleach): An Roinn Turasóireachta Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán: *John Howlin: An Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe *Sinéad Coleman, An tSeirbhís um Cheapacháin Phoiblí *Eithne Fox: Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte *An Ceannfort Sean Glynn: An Garda Síochána *Eoin Ó Seaghdha: An Roinn Coimirce Sóisialaí *Ciara Molloy: An Roinn Oideachais *Breandán Mac Craith: Foras na Gaeilge *John Breen: An Ghníomhaireacht Bainistíochta Rialtais Áitiúil *John Prendergast: Pobail Teanga Gaeltachta *Mairéad Ní Ghabháin: Pobail Teanga lasmuigh den Ghaeltacht <ref>https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0623/1306566-baill-an-choiste-chomhairligh-um-sheirbhisi-gaeilge-ainmnithe/ Baill an Choiste Chomhairligh um Sheirbhísí Gaeilge ainmnithe</ref> <ref>[https://tuairisc.ie/baill-an-choiste-a-ullmhoidh-plean-earcaiochta-nua-an-stait-don-ghaeilge-fogartha/ https://tuairisc.ie/baill-an-choiste-a-ullmhoidh-plean-earcaiochta-nua-an-stait-don-ghaeilge-fogartha/]<ref> ===An tAcht um Brústocaireacht a Rialáil, 2015=== Is fiú a nótáil, mar gur Oifigeach Poiblí Ainmnithe faoin Acht um Brústocaireacht a Rialáil 2015 é/í comhalta amháin ar a laghad den Choiste mar a sheasann an comhaltas faoi láthair, ciallaíonn sé sin gur "Comhlacht Iomchuí” é an Coiste Comhairleach um Sheirbhísí Gaeilge faoi réir an Achta chéanna. ===Naisc sheachtracha=== *[https://merrionstreet.ie/ga/seomra-nuachta/nuacht/iarraidh_ar_thairiscint_fgartha_ag_an_aire_stit_chambers_i_leith_ullmh_an_phlean_nisinta_um_sheirbhs_gaeilge.174744.shortcut.html Iarraidh ar Thairiscint fógartha ag an Aire Stáit Chambers i leith ullmhú an Phlean Náisiúnta um Sheirbhísí Gaeilge] *[https://assets.gov.ie/static/documents/An_Plean_N%C3%A1isi%C3%BAnta_um_Sheirbh%C3%ADs%C3%AD_Poibl%C3%AD_Gaeilge_National_Plan_for_Irish_Language_Publi.pdf An Plean Náisiúnta um Sheirbhísí Poiblí Gaeilge 2024–2030]{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} National Plan for Irish Language Public Services ===Tagairtí=== <references /> [[Catagóir:Coistí]] [[Catagóir:Eagraíochtaí Gaeilge]] t5v2hvao49g114zd6e2na3ksc4cuwmi 0 107051 1306458 1252659 2026-04-05T09:19:01Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306458 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}}[[Cumann Íosa|Íosánach]] as [[Múscraí]] agus ollamh le diagacht ba ea '''Conchúr Ó Mathúna''' nó '''Conor O'Mahony,''' srl<ref>Conchobhar Ó Mathghamhna, Cornelio de San Patricio, Cornelio Mahuno, Patricio O'Mahony, Conon O'Mahony, Constantine O'Mahony, Mahun, De Rocha, Marullus, Cornelius de San Patricio, Cornelius a San Patricio, Connor O'Mahony, nó Cornelius O'Mahony</ref> (c. 1594 - [[28 Feabhra]] [[1656]]).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.jesuitarchives.ie/omahony-conor-1594-1656-jesuit-priest|teideal=O'Mahony, Conor, 1594-1656, Jesuit priest - Irish Jesuit Archives|work=www.jesuitarchives.ie|dátarochtana=2023-02-28}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dib.ie/biography/omahony-conor-a6874|teideal=O'Mahony, Conor {{!}} Dictionary of Irish Biography|language=en|work=www.dib.ie|dátarochtana=2023-02-28}}</ref> Náisiúnaí Caitliceach ba ea é chomh maith agus chuir sé fís shimplí chun cinn ina leabhar (''Disputatio apologetica''...)<ref>'{{lang|la|Disputatio apologetica, de iure Regni Hiberniae pro Catholicis Hibernis aduersus haereticos Anglos. Avthore C.M. Hiberno, Artium et Sacrae Theologiae Magistro. Accessit einsdem authoris ad eosdem Catholicos exhortatio. Francofvrti; Superiorum permissu typis Bernardi}}'</ref> a d'fhoilsigh sé sa bhliain 1645: [[muintir na hÉireann]] prionsa Caitliceach dúchais a tharraingt chucu féin in ionad [[Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban|Shéarlais 1]],<ref name=":0">{{Luaigh foilseachán|title=Aisling ghear: na Stíobhartaigh agus an taos léinn, 1603-1788|url=http://catalogue.library.ulster.ac.uk/items/803125|publisher=Clochomhar|date=1996|location=Baile Átha Cliath|language=Irish|author=Breandán Ó Buachalla}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> agus na Protastúnaigh go léir a mharú nó a ruaigeadh as an tír. === Saol === Chuaigh an Mathúnach isteach i gColáiste na nGael in [[Sevilla]] tuairim 1614 agus oirníodh é 21 Nollaig 1619. Ansin Lá ‘le Pádraig 1621, chuaigh sé isteach i nóibhíseacht na nÍosánach i [[Liospóin]]. Cuireadh é i 1626 go dtí Angra s[[na hAsóir]] mar ollamh le fealsúnacht mhorálta ar feadh seacht mbliana.<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=1377|teideal=O MAHONY, Cornelius (c.1594–1656)|language=ga-IE|work=ainm.ie|dátarochtana=2023-02-28}}</ref> Tugadh cathaoir na fealsúnachta morálta in [[Evora]]<ref>{{Luaigh foilseachán|title=University of Évora|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=University_of_%C3%89vora&oldid=1072877511|journal=Wikipedia|date=2022-02-19|language=en}}</ref> dó i 1633. Thug sé a phroifisiún deiridh mar Íosánach i 1636 agus d’aistrigh go [[Liospóin]] mar a raibh cathaoir na diagachta dogmaí aige ar feadh cúig bliana.<ref name=":1" /> Fuair an Mathúnach bás tobann i [[Liospóin]] ar [[28 Feabhra]] [[1656]] agus in aois 62 dó. Níl an tsiocair bháis a bhí aige ar eolas againn ach bhí sé i mbarr a shláinte ag an am, nó sin a dúradh. [[Íomhá:Portadown Massacre.png|mion|Portadown Massacre<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Portadown massacre|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Portadown_massacre&oldid=1134285282|journal=Wikipedia|date=2023-01-17|language=en}}</ref> (1641) le Wenceslaus Hollar, in James Cranford, ''Teares of Ireland'' (Londain, 1642).]] === Saothar agus gríosú chun fuatha === Sa bhliain 1645, d'fhoilsigh an Mathúnach leabhar '''Disputatio apologetica''...', ''nó 'An argument defending the right of the kingdom of Ireland'.''<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.books.ie/an-argument-defending-the-right-of-the-kingdom-of-ireland-1645|teideal=An Argument Defending the Right of the Kingdom of Ireland (1645)|language=en|work=BOOKS.IE|dátarochtana=2023-02-28|archivedate=2023-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228232257/https://www.books.ie/an-argument-defending-the-right-of-the-kingdom-of-ireland-1645}}</ref> a tharraing conspóid agus aird na hÉireann air.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.historyireland.com/an-argument-defending-the-right-of-the-kingdom-of-ireland-1645/|teideal=An argument defending the right of the kingdom of Ireland (1645)|údar=Nick Maxwell|dáta=2013-03-01|work=History Ireland|dátarochtana=2023-02-28}}</ref> ‘Ina leabhar tharraing sé gan bac as teagasc Bellarmine is Suárez agus chosain sé go láidir an teoiric gur tríd an bpobal ('sed mediante humana voluntare') a fuair na ríthe a gcumhacht agus, mar sin, go raibh sé de cheart ag pobal tíoránach nó eiriceach de rí a athrí’.<ref name=":0" /> Bhí an ceart ar fad, dar leis, ag na Gaeil éirí amach i gcoinne na n-eiriceach sa bhliain 1641; mharaíodar 150,000 acu idir 1641 agus 1645.ǃ As síolteagasc Shasana ar an mór-roinn a thóg sé an figiúr sin na marbh, is cosúil, figiúr thar cailc ar fad.<ref>"It embittered the feeling between ''Protestants'' and Catholics, and O'Mahony's rhetorical flourish about the killing of ''150,000'' of "the heretics" between ''1641'' and has ever remained an argument in the hands of those who sought to fasten the disgrace of a deliberate and hideous massacre upon the Irish people.̊ https://en.wikisource.org/wiki/Page:A_Compendium_of_Irish_Biography.djvu/425</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.libraryireland.com/biography/ConnorOMahony.php|teideal=Connor O'Mahony - Irish Biography|work=www.libraryireland.com|dátarochtana=2023-02-28}}</ref><ref> 'The Protestant death toll was most recently put at between 4,000 and 12,000, mainly in Ulster.' {{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-11605241|teideal=Bloody history of the 1641 rebellion is published online|dáta=2010-10-23|language=en-GB|work=BBC News|dátarochtana=2023-02-28}}</ref> Ba é a bhí le déanamh anois, dar leis an chuid eile a mharú nó a ruaigeadh as an tír. agus ba cheart dóibh leanúint orthu go dtí go mbeadh Éire glan díobh ('sicut Hebrei fecerunt & Deus praecepit̠'). Ba cheart do na Gaeil sampla na nIosraeilíteach fad ó shin is sampla na Portaingéile ó chianaibh a leanúint, forlámhas na n-eiriceach a bhriseadh go deo agus rí Caitliceach dúchais dá gcuid féin ('regem Catholicum, & vernaculum seu naturalem Hibernum') - a thoghadh; ó b'eiriceach is ó b'eachtrannach é Séarlas, ní raibh aon teideal aige chun coróin na hÉireann agus níor ghá do Chaitlicigh aon ghéillsine a thabhairt dó; níorbh aon pheaca é rí eiriciúil a mharú. ==== Gríosú chun fuatha ==== Is cinnte gur tugadh aird ar an leabhar, ní hamháin nuair a foilsíodh é ach go cionn tamaill fhada ina dhiaidh sin agus is cinnte gur mhúscail an leabhar díospóireacht athuair ar cheist bhunúsach na dílseachta don choróin. Is beag bá a nocht an t-uaslathas Caitliceach leis: tugadh seanmóirí ina choinne ar fud na tíre agus d'ordaigh Comhchomhairle Chill Chainnigh go ndóifí go poiblí é. Ach de réir na fianaise a tógadh síos ó na plandóirí bhí go leor de na ceannaircigh, i measc an daoscair go háirithe, a bhí ag cuimhneamh mar a bhí Ó Mathúna; ar rí dúchais dá gcuid féin a bheith orthu athuair; rí dúchais mar mhalairt ar rí iasachta, an uaisle dhúchais i réim in ionad eachtrann.<ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Comhdháil Chaitliceach na hÉireann]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Mathúna, Conchúr Ó}} [[Catagóir:Íosánaigh Éireannacha]] [[Catagóir:Scoláirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1594]] [[Catagóir:Básanna i 1656]] [[Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí]] [[Catagóir:Diagairí na Críostaíochta]] [[Catagóir:Daoine as Gaeltacht Mhúscraí]] g9cqw5tqetli0wyzktr8cby91xhq7ky 2 117763 1306460 1257429 2026-04-05T10:03:05Z TheCraftyCailleach 60790 dréacht Annie Bhán Mac Grianna 1306460 wikitext text/x-wiki Mo Chlár Dubh == '''Annie Bhán Mac Grianna''' == '''Annie Bhán Mac Grianna''' (1893–1963) ab ea an [[seanchaí]] seo as [[An Ghaeltacht|Gaeltacht]] [[Tír Chonaill|Thír Chonaill]]. Ba dheirfiúr í le [[Seán ‘Bán’ Mac Grianna]], [[Seosamh Mac Grianna]], [[Domhnall Ó Grianna]] agus Séamus Ó Grianna. Ba é [[Féilimí Dhónaill Phroinsiais]] a hathair agus ba í Máire Shéamuisín Ní Dhomhnaill a máthair. Bhí aon duine déag sa chlann, ach fuair beirt díobh bás ina naíonáin. Col ceathar di an scéalaí Neidí Frainc Mac Grianna. Chuir [[Aodh Ó Duibheannaigh]] agus [[Gordon Mac Gill-Fhinnein]] breis is 2,800 leathanach de scéalta agus de sheanchas uaithi i dtaifead do Chartlann Bhéaloideas Éireann. Idir 1937 agus 1939 a rinne Ó Duibheannaigh an bailiúchán, agus chuir Mac Gill-Fhinnein seacht scéal leis fiche bliain níos déanaí. Foilsíodh cuid den bhailiúchán in ''Seanchas Annie Bhán'' (1997), in eagar agus aistrithe ag [[Alan Harrison]] agus [[Máiri Nic Gill-Fhinnein]]. De réir Gordon Mac Gill-Fhinnein, bhí drochradharc aici ach ní raibh sí dall, in ainneoin ráflaí eile. Cé gur fhan sí singil, bhí cáil uirthi mar dhuine sóisialta, cineálta, agus fuinniúil, ach le tuairimí láidre nuair a spreagtaí í. Bhí sí fostaithe mar scéalaí sa choláiste samhraidh in Anagaire sa bhliain 1962. D’éag sí ar an 20ú Feabhra 1963 in Ospidéal Ceantair na Cloiche Léithe, [[Contae Dhún na nGall]]. h4kp084f2biuvz22453zsel2gg4tca1 0 118573 1306456 1287588 2026-04-05T07:51:01Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306456 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba [[staraí]] [[Éire|Éireannach]] é '''Colmán Etchingham''', arb é a réimse oibre [[Stair na hÉireann#Teacht na Críostaíochta|stair na hÉireann]] roimh [[Ionradh na Normannach ar Éirinn|ré na Normannach]]. Bhain Etchingham céim amach i g[[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Coláiste na Tríonóide]] i mBaile Átha Cliath, áit ar bhain sé PhD amach chomh maith.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.maynoothuniversity.ie/early-irish-sean-ghaeilge/news/dr-colm-n-etchingham|teideal=Dr Colmán Etchingham {{!}} Maynooth University|work=www.maynoothuniversity.ie|dátarochtana=2025-04-09}}</ref> Bhí sé cleamhnaithe le h[[Ollscoil na hÉireann, Má Nuad]], ó 2003, agus bhí sé ina Léachtóir Emeritus i Luathstair na hÉireann, tar éis dó dul ar luathscor sa bhliain 2019.<ref name=":0" /> Ba shaineolaí é an Dr Etchingham i go leor gnéithe de stair na [[An Mheánaois Luath|meánaoise luaithe]], go háirithe luath-stair [[Stair na hÉireann#Teacht na Críostaíochta|Eaglais na hÉireann]], [[An Féineachas|luath-dhlí na hÉireann]] agus stair na ruathairí agus na [[Stair na hÉireann#Teacht na Lochlannach|lonnaitheoirí Lochlannacha]] in Éirinn tráth na meánaoise luaithe, sa Bhreatain agus i 'nDomhan na Lochlannach‘ i gcoitinne.<ref name=":0" /> Fuair Colmán bás Dé Céadaoin, 7 Meitheamh 2023, tar éis tinnis agus é ar saoire sa [[An Ghréig|Ghréig]].<ref name=":0" /> ==Foilseacháin== ===Monagraif:=== * '''Vikings in Early Medieval Ireland'''. Church-Raiding, Politics and Kingship. Series: Studies in Celtic History Series Vol. Number: 48. Imprint: Boydell Press, 2025. *'''Church organisation in Ireland AD 650 to 1000''' (Maynooth: Laigin Publications, 1999, reprinted 2002), pp viii + 538). *'''Viking raids on Irish church settlements in the ninth century''': a reconsideration of the annals (Maynooth: St Patrick's College Maynooth Department of Old and Middle Irish, 1996), pp vi + 79). ===PÁIPÉIR:=== *The Vikings in County Wicklow', in Roundwood and District Historical and Folklore Journal 18 (2008), pp 51-9. *'The location of historical Laithlinn / Lochla(i)nn: Scotland or Scandinavia?', in Proceedings of the Seventh Symposium of Societas Celtologica Nordica, ed. Mícheál Ó Flaithearta (Uppsala: Universitet, 2007), pp 11-31. *'Viking-Age Gwynedd and Ireland: political relations', in Ireland and Wales in the Middle Ages, ed. K. Jankulak and J. Wooding (Dublin: Four Courts Press, 2007), pp 149-167. *'The bishops of Nendrum: a note', in T. McErlean and N. Crothers, Harnessing the Tides: The Early Medieval tide mills at Nendrum Monastery, Strangford Lough, (Belfast: The Stationery Office and Environment and Heritage Service, 2007), pp 315-321. *'Pastoral provision in the first millennium: a two-tier service?' in The parish in medieval and early modern Ireland, ed. E. Fitzpatrick and R. Gillespie (Dublin: Four Courts Press, 2006), pp 79-90. (Jointly with Catherine Swift) 'English and Pictish terms for brooch in an eighth-century Irish law-text', in Medieval Archaeology 48 (2004), pp 31-49. *'Graiguenamanagh's 800 years of Faith', in The Word (August 2004), pp 7-9. *Contributions on 'Armagh, primacy of', 'Episcopacy' and 'Hierarchy, ecclesiastical', in The encyclopaedia of Ireland, ed. Brian Lalor (Dublin: Gill and Macmillan, 2003). *'Les Vikings dans les sources documentaires irlandaises: le cas des annals', in L'héritage maritime des Vikings en Europe de l'Ouest, ed. Élisabeth Ridel (Caen: Presses universitaires de Caen, 2002), pp 35-56. *'North Wales, Ireland and the Isles: the Insular Viking zone', in Peritia 15 (2001 [2002]), pp 145-187. *(Jointly with Catherine Swift) 'Early Irish church organisation: the case of Drumlease and the Book of Armagh', in Breifne 37 (2001 [2002]), pp 285-312. *'Kildare before the Normans: an "episcopal and conventual see"', in Journal of the County Kildare Archaeological Society 19 (part 1) (2000-2001),pp 7-26. *'Kildare before the Normans: an "episcopal and conventual see"', in St Brigid's cathedral: a history, ed. Raymond Gillespie (Maynooth: Kildare Archaeological Society, 2001), pp 7-26 (reprinted from Journal of the County Kildare Archaeological Society 19 [part 1] [2000-2001]). *'Episcopal hierarchy in Connacht and Tairdelbach Ua Conchobair', in Journal of the Galway Archaeological and Historical Society 52 (2000), pp 13-29. *'Preface to paperback edition', in E.A. Thompson, Who was Saint Patrick? (Woodbridge: The Boydell Press, 1999; first published 1985), pp xvii-xxxii. *'The idea of monastic austerity in early Ireland', in Luxury and austerity, ed. J.R. Hill and Colm Lennon (Dublin: University College Dublin Press, 1999), pp 14-29. *'Bishops in Ireland and Wales in the early middle ages: some comparisons', in Contrasts and comparisons: studies in Irish and Welsh church history, ed. J.R. Guy and W.D. Neely (Welshpool / Keady: Welsh Religious History Society / Church of Ireland History Society, 1999), pp 7-25. *Contributions, on 'Cashel, synod of, 1101', 'Céile Dé / Culdee', 'Coarb', 'Erenach', 'Kells, synod of', 'Monasticism', 'Ráith Bressail, synod of', 'Termon', and 'Twelfth-century reform', in The Oxford companion to Irish history, ed. S.J. Connolly (Oxford: Oxford University Press, 1998). *'Early medieval Irish history', in Progress in medieval Irish studies, ed. Katharine Simms and K.R. McCone (Maynooth: St Patrick's College Maynooth Department of Old and Middle Irish, 1996), pp 123-53. *'Evidence of Scandinavian settlement in Wicklow', in Wicklow: history and society, ed. William Nolan and Ken Hannigan (Dublin: Geography Publications, 1994), pp 113-38. *'Bishops in the early Irish church: a reassessment', in Studia Hibernica 28 (1994), pp 35-62. *'The implications of paruchia', in Ériu 44 (1993), pp 139-62. 'The early Irish church: some observations on pastoral care and dues', in Ériu 42 (1991), pp 99-118. ===LÉIRMHEASANNA:=== *Review of Viking kings of Britain and Ireland: the dynasty of Ívarr to A.D. 1014 (Clare Downham), in Saga Book of the Viking Society 32 (2008), 106-7. *Review of Cenél Conaill and the Donegal kingdoms AD 500-800 (Brian Lacey), in Irish Historical Studies 36 no. 141 (May 2008). *Review of A new history of Ireland i (ed. Dáibhí Ó Cróinín) in English Historical Review 122 (2007), pp 1023-24. *Review of Medieval Dublin VI (ed. Seán Duffy), in Early Medieval Europe 15 (2007), pp 111-113. *Review of Adomnán at Birr AD 697 (Thomas O'Loughlin et al.) in Studia Hibernica 32 (2002-3) [2004], pp 192-4. *Short notice of Seanchas: studies in early and medieval Irish archaeology, history and literature in honour of Francis J. Byrne (ed. Alfred P. Smyth), in English Historical Review 116 (2001), pp 453-4. *Review of Saint Patrick: the man and his works (Thomas O'Loughlin), in Irish Theological Quarterly 65 (2000), pp 370-1. *Review of Patrick: the pilgrim apostle of Ireland (Máire B. de Paor), in Irish Theological Quarterly 65 (2000), pp 371-3. *Review of Saint Patrick AD 493-1993 (David Dumville et al.), in Irish Theological Quarterly 64 (1999), pp 92-4. *Review of Saint Patrick's world: the christian culture of Ireland's apostolic age (Liam de Paor), in Éigse 29 (1996), pp 214-20. *Review of Early Irish and Welsh kinship (T.M. Charles-Edwards), in English Historical Review 109 (1994), pp 654-6. *Review of reissues of Christianity in Celtic lands (Louis Gougaud) and Irish monasticism: origins and early development (John Ryan), in Irish Historical Studies 28 no. 112 (1993), pp 442-3. ==Naisc sheachtracha== *[https://opac.regesta-imperii.de/lang_en/autoren.php?name=Etchingham%2C+Colm%C3%A1n Regesta Imperii] *[https://boydellandbrewer.com/9781837652358/vikings-in-early-medieval-ireland/ Vikings in Early Medieval Ireland]{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.maynoothuniversity.ie/history/news/dr-colm-n-etchingham-d-6-june-2023Dr Colmán Etchingham (d. 6 June 2023)]{{Dead link|date=Bealtaine 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.independent.ie/regionals/wicklow/news/wicklow-deaths/respected-wicklow-medieval-history-lecturer-dies-in-greece/a614976371.html Respected Wicklow medieval history lecturer dies in Greece] ==Tagairtí== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Etchingham, Colman}} [[Catagóir:Staraithe Éireannacha]] [[Catagóir:Scoláirí an Léinn Cheiltigh]] [[Catagóir:Lucht Ollscoil Mhá Nuad]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Daoine as Contae Chill Mhantáin]] [[Catagóir:Básanna in 2023]] [[Catagóir:Scoláirí agus lucht acadúil na hÉireann]] jyex7f0wxtdm02ye28j2v1uho4rm6ne 14 122579 1306423 1294365 2026-04-04T14:44:52Z Marcas.oduinn 33120 -Catagóir 1306423 wikitext text/x-wiki <!--[[Catagóir:Eachtraí]] seo Catagóir le aghaidh Miotaseolaíocht na nGael->> [[Catagóir:Tubaistí]] [[Catagóir:Iompar]] mugdppjbssije4mvsk34evqzanbfyhl 0 122643 1306465 1295331 2026-04-05T11:39:44Z Marcas.oduinn 33120 1306465 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Is finscéal Éireannach é '''anbhás''' ([[Sean-Ghaeilge]] ''aided'',<ref name=edil /> fuaimniú [að'eð]) a bhaineann le bás laoich cháiliúil, nó le bás ainmhí. Is aicme ar leith é i [[miotaseolaíocht na nGael]]. As na scéalta ''aided'' atá fós ar mharthain, is leis [[an Rúraíocht]] na seanchais as Cúige Uladh is mó atá siad bainteach. Áirítear ina measc: * [[Aided Cheit maic Mágach]] * [[Aided Cheltchair maic Uthechair]] * [[Aided Chonchobuir]] * [[Aided Chon Culainn]] * [[Aided Loegairi Buadaig]] * [[Aided Óenfhir Aífe]] Tá chomh maith '‘aided'’ amháin i measc na [[Scéalta Miotaseolaíochta]], 'sé sin: * [[Aided Chlainne Tuirenn]] agus ceann amháin i [[Scéalaíocht na Ríthe]], 'sé sin: * [[Aided Muirchertaig meic Erca]]. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=edil>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/866 | teideal = aided | foilsitheoir = [[EDIL]] | dátarochtana = 26-01-2026}}</ref>}} {{Síol-miotas}} {{Aided}} [[Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael]] lx0oggrqk8hympfv95fc3gw3d4lqdxa 1306466 1306465 2026-04-05T11:40:05Z Marcas.oduinn 33120 /* Tagairtí */... Ar ais 1306466 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Leabhar}} Is finscéal Éireannach é '''anbhás''' ([[Sean-Ghaeilge]] ''aided'',<ref name=edil /> fuaimniú [að'eð]) a bhaineann le bás laoich cháiliúil, nó le bás ainmhí. Is aicme ar leith é i [[miotaseolaíocht na nGael]]. As na scéalta ''aided'' atá fós ar mharthain, is leis [[an Rúraíocht]] na seanchais as Cúige Uladh is mó atá siad bainteach. Áirítear ina measc: * [[Aided Cheit maic Mágach]] * [[Aided Cheltchair maic Uthechair]] * [[Aided Chonchobuir]] * [[Aided Chon Culainn]] * [[Aided Loegairi Buadaig]] * [[Aided Óenfhir Aífe]] Tá chomh maith '‘aided'’ amháin i measc na [[Scéalta Miotaseolaíochta]], 'sé sin: * [[Aided Chlainne Tuirenn]] agus ceann amháin i [[Scéalaíocht na Ríthe]], 'sé sin: * [[Aided Muirchertaig meic Erca]]. == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=edil>{{lua idirlín | url = https://dil.ie/866 | teideal = aided | foilsitheoir = [[EDIL]] | dátarochtana = 26-01-2026}}</ref>}} {{Aided}} {{Síol-miotas}} [[Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael]] engkvctyk01qiseedbq3niqutcfwbca 0 123407 1306433 1304296 2026-04-04T17:23:06Z Ériugena 188 /* A */ 1306433 wikitext text/x-wiki {{Teimpléad:Athbhreithniú}} Míníonn an foclóir téarmaí luibheolaíochta seo téarmaí luibheolaíochta. ==A== *'''achtanamorfach''' (''actinomorphic'' as Béarla)<ref>“achtanamorfach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 1, 2026, from https://www.tearma.ie/q/achtanamorfach/ga/</ref>[[File:Fragaria vesca2.jpg|thumb|right|120px|Bláth achtanamorfach de ''[[Fragaria vesca]]'']]</br>Bíonn bláthanna aictiomorfacha ga-shiméadrach.<ref>Eckel, P. M. (n.d.). A Grammatical Dictionary of Botanical Latin. Missouri Botanical Garden. Retrieved March 1, 2026, from https://www.mobot.org/mobot/latindict/keyDetail.aspx?keyWord=actinomorphic</ref> *'''aindréiciam''' (''androecium'' as Béarla)<ref>“aindréiciam.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 7, 2026, from https://www.tearma.ie/q/aindr%C3%A9iciam/ga/</ref></br>Is é an aindréiciam an téarma comhchoiteann do na horgáin atáirgthe fireanna sa bhláth, atá comhdhéanta de na staimín.<ref>Androecium, stamen, staminate, staminode. (2026, February 23). Master Gardeners of Northern Virginia. Retrieved March 7, 2026, from https://mgnv.org/plants/glossary/androecium-stamen-staminate/</ref> * '''all-aiseach''' (''abaxial'' as Béarla):aidiacht, a bhfuil a treo urchomhaireach le treo na haise (= taobh íochtair). *'''angaispeirm''' (''angiosperm'' as Béarla)<ref>“angaispeirm.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 1, 2026, from https://www.tearma.ie/q/angaispeirm/ga/</ref>[[File:Okra (Abelmoschus esculentus) cross-section - 20080613.png|thumb|right|120px|In angaispeirm, bíonn na ubhúlaigh faoi iamh i gcairpéil.<ref name = "Bedecktsamer" />]]</br>Is grúpa plandaí iad na angiospermaigh a bhfuil ubhúlach acu atá iata i gcairpéil.<ref name = "Bedecktsamer">Bedecktsamer. (2007, June 18). Lexikon Der Biologie. Retrieved March 1, 2026, from https://www.spektrum.de/lexikon/biologie/bedecktsamer/7737</ref> ==B== *'''bláthra''' (''inflorescence'' as Béarla)<ref name = "bláthra">“bláthra.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/bl%C3%A1thra/ga/</ref></br>Is grúpa bláthanna é bláthra.<ref name = "UCMP, 2009" /> *'''bleib''' (''bulb'' as Béarla)<ref>“bleib.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/bleib/ga/</ref>[[File:White onion cross section.jpg|thumb|right|70px|bleib]]</br>Is gas faoi thalamh modhnaithe é bleibe, atá timpeallaithe ag duilleoga modhnaithe.<ref>What is a bulb? (2020, March 17). Michigan State University Extension. Retrieved February 28, 2026, from https://www.canr.msu.edu/news/what-is-a-bulb</ref> ==C== *'''clóraplast''' (''chloroplast'' as Béarla)<ref name = "clóraplast">clóraplast. (n.d.-b). Gaois Research Group. Retrieved March 14, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology/fiat/620910</ref></br>Is orgánaid cheallach plandaí é an [[clóraplast]] a dhéanann an [[fótaisintéis]].<ref name = "clóraplast" /> *'''comhsheipealach''' (''gamosepalous'' as Béarla)<ref>“comhsheipealach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/comhsheipealach/ga/</ref></br>I gcailís chomhsheipealach bíonn na seipil comhleáite.<ref>Hyde, M.A., Wursten, B.T., Ballings, P. & Coates Palgrave, M. (n.d.). Flora of Mozambique: Glossary details: gamosepalous. Retrieved March 23, 2026, from https://www.mozambiqueflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=318</ref> *'''crann''' (''tree'' as Béarla)<ref>“crann.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/crann/ga/</ref>[[File:Tree Silhouette - geograph.org.uk - 2274631.jpg|thumb|right|70px|crann]]</br>Is planda adhmadach é crann le gas príomhúil amháin agus craobhacha tánaisteacha.<ref>Shrubs and trees: What defines a tree or a shrub? (2020, March 27). Los Angeles County Arboretum and Botanic Garden. Retrieved February 28, 2026, from https://arboretum.org/visit/library/online-exhibits/treasures-of-the-rare-book-collection-plants-of-mediterranean-climate-areas/shrubs-and-trees/</ref> *'''crann fíliginiteach''' (''phylogenetic tree'' as Béarla<!-- citation needed {{cn}} -->)[[Íomhá:Crann.png|thumb|right|90px|Crann fíliginiteach]]</br>Léiríonn [[crann fíliginiteach]] na gaolta idir orgánaigh éagsúla.<ref name = "Georgia Tech">Phylogenetic Trees. (n.d.). Georgia Tech Biological Sciences. Retrieved March 9, 2026, from https://organismalbio.biosci.gatech.edu/biodiversity/phylogenetic-trees/</ref> ==D== *'''dé-éiciach''' (''dioecious'' as Béarla)<ref>“dé-éiciach.” (n.d.). téarma.ie. https://www.tearma.ie/q/d%C3%A9-%C3%A9iciach/ga/</ref></br>Bíonn daoine aonair fireanna agus baineanna ar leith ag plandaí dé-éiciach.<ref name = "Flora of Australia Glossary" /> ==E== *'''eipifít''' (''epiphyte'' as Béarla)<ref>“eipifít.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/eipif%C3%ADt/ga/</ref></br>Is planda é eipifít a fhásann ar phlanda eile, ach ní seadán é.<ref name = "UCMP, 2009" /> *'''eiseamláir an chineáil''' (''type specimen'' as Béarla)<ref>“eiseamláir an chineáil.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/eiseaml%C3%A1ir%20an%20chine%C3%A1il/ga/</ref>[[File:Cyne baetorta, HT, L39275.jpg|thumb|right|100px|An eiseamláir an chineáil de ''[[Cyne baetorta]]'' Barlow]]</br>Sainmhíníonn agus déanann an eiseamláir an chineáil ionadaíocht ar tacsón. Feidhmíonn sé mar thagairt fhisiciúil don tacsón.<ref>Ashworth, J. (2025, November 18). What is a type specimen? Natural History Museum, London. Retrieved March 23, 2026, from https://www.nhm.ac.uk/discover/what-is-a-type-specimen.html</ref> ==F== *'''fréamh chrapthach''' (''contractile root'' as Béarla)<ref>“fréamh chrapthach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/fr%C3%A9amh%20chrapthach/ga/</ref></br>Úsáideann plandaí fréamhacha chrapthach chun iad féin a tharraingt anuas.<ref>University of Florida, University of Kentucky, & Texas A&M University. (2023). Contractile Roots. PropG. Retrieved February 28, 2026, from https://propg.ifas.ufl.edu/07-geophytes/02-othergeophytes/01-geophytes-contractileroots.html</ref> ==G== *'''gaiméitifít''' (''gametophyte'' as Béarla)<ref name = "gaiméitifít" />[[File:Ricciocarpos natans.jpg|thumb|right|100px|Gaiméitifít de ''[[Ricciocarpos natans]]'']]</br>Fásann an gaiméitifít haplóideach ó spóir agus táirgeann sí gaiméite.<ref name = "gaiméitifít">gaiméitifít. (n.d.). Gaois Research Group. Retrieved March 15, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology/fiat/619447</ref> *'''gínéiciam''' (''gynoecium'' as Béarla)<ref>“gínéiciam.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 6, 2026, from https://www.tearma.ie/q/g%C3%ADn%C3%A9iciam/ga/</ref></br>Is é an gínéiciam an téarma comhchoiteann do orgáin atáirgthe baineanna an bhlátha, atá comhdhéanta de na cairpéil.<ref>Gynoecium, Carpel, Pistil. (2025, February 22). Master Gardeners Northern Virginia. Retrieved March 6, 2026, from https://mgnv.org/plants/glossary/gynoecium-carpel-pistil/</ref> ==H== *'''heitreaspórach''' (''heterosporous'' as Béarla)<ref>“heitreaspórach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/heitreasp%C3%B3rach/ga/</ref></br>Táirgeann plandaí heitreaspóracha dhá chineál spóir.<ref>The Rwanda flora team. (2026). Glossary: heterosporous. Flora of Rwanda. Retrieved February 28, 2026, from https://www.rwandaflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=349</ref> ==I== *'''ilseipealach''' (''polysepalous'' as Béarla)<ref>“ilseipealach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/ilseipealach/ga/</ref></br>I cailís ilseipealach, bíonn na séipéil scartha.<ref>Hyde, M.A., Wursten, B.T., Ballings, P. & Coates Palgrave, M. (2026). Flora of Caprivi: Glossary details: polysepalous. Retrieved March 23, 2026, from https://www.capriviflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=565</ref> *'''inspeirm''' (''endosperm'' as Béarla)<ref>“inspeirm.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://www.tearma.ie/q/inspeirm/ga/</ref>[[File:Cocos nucifera00.jpg|thumb|right|100px|An inspeirm bán de shíol ''[[Cocos nucifera]]'']]</br>Is cuid den síol é an inspeirm agus cothaíonn sé an spóraifít óg.<ref>Endosperm. (2007, June 18). Lexikon Der Biologie. Retrieved February 28, 2026, from https://www.spektrum.de/lexikon/biologie/endosperm/21284</ref> ==L== *'''lann''' (''lamina'' as Béarla)<ref>“lann.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 14, 2026, from https://www.tearma.ie/q/lann/ga/</ref></br>Is é an lann an chuid leacaithe de dhuilleog, scartha ón ngas agus ó bhonn an duilleoige.<ref>Botanical nerd word: lamina. (2018, September 25). Toronto Botanical Garden. Retrieved March 14, 2026, from https://torontobotanicalgarden.ca/blog/word-of-the-week/botanical-nerd-word-lamina/</ref> *'''lansach''' (''lanceolate'' as Béarla)<ref>“lansach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 21, 2026, from https://www.tearma.ie/q/lansach/ga/</ref>[[File:Leaf morphology lanceolate.png|thumb|right|140px|Duilleog lansach ]]</br>Bíonn duilleog lansach caol agus ubhchruthach. Bíonn an pointe is leithne inti thíos leis an lár.<ref name = "The Pea Key, 2007">The Australian Pea-flowered Legume Research Group. (2007). Leaf or leaflet shape. The Pea Key: An Interactive Key for Australian Pea-flowered Legumes. Retrieved March 21, 2026, from https://www.anbg.gov.au/cpbr/cd-keys/peakey/key/The%20Pea%20Key/Media/Html/41_leaf_shape.html</ref> *'''leictitíopa''' (''lectotype'' as Béarla)<ref>“leictitíopa.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/leictit%C3%ADopa/ga/</ref></br>Is sintíopa é leictitíopa a roghnaítear níos déanaí mar an eiseamláir an chineáil.<ref name = "McGrouther, 2020">McGrouther, M. (2020). Types of types. The Australian Museum. Retrieved March 23, 2026, from https://australian.museum/learn/animals/fishes/types-of-types/</ref> *'''liathghorm''' (''glaucous'' as Béarla)<ref>IDM & Foras na Gaeilge. (n.d.). glaucous. Foclóirí Ár Linne. Retrieved March 3, 2026, from https://www.focloir.ie/en/dictionary/ei/glaucous</ref>[[File:Picea pungens4.jpg|thumb|right|90px|Duilleoga liathghorm na ''[[Picea pungens]]'']]</br>Déanann an focal liathghorm cur síos ar dhromchla céiriúil atá idir ghorm agus liath.<ref>Eckel, P. M. (2023). A Grammatical Dictionary of Botanical Latin. Missouri Botanical Garden. Retrieved March 3, 2026, from https://www.mobot.org/mobot/latindict/keyDetail.aspx?keyWord=glaucous</ref> *'''luathbhaineannach''' (''protogynous'' as Béarla)<ref>“luathbhaineannach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 13, 2026, from https://www.tearma.ie/q/luathbhaineannach/ga/</ref></br>Bíonn céim baineann ag bláth luathbhaineannach roimh a chéim fhireann ar leith.<ref>New York Botanical Garden. (n.d.). Protogyny (protogynous). French Guianan E-Flora Project. Retrieved March 13, 2026, from https://sweetgum.nybg.org/science/projects/fg/glossary-details/?irn=1302</ref> *'''luathfhireannach''' (''protandrous'' as Béarla)<ref>“luathfhireannach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 13, 2026, from https://www.tearma.ie/q/luathfhireannach/ga/</ref></br>Bíonn céim fhireann ag bláth luathfhireannach roimh a chéim baineann ar leith.<ref>New York Botanical Garden. (n.d.-a). Protandry (protandrous). French Guianan E-Flora Project. Retrieved March 13, 2026, from https://sweetgum.nybg.org/science/projects/fg/glossary-details/?irn=1300</ref> ==M== *'''meigeagaiméitifít''' (''megagametophyte'' as Béarla)<ref>“meigeagaiméitifít.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/meigeagaim%C3%A9itif%C3%ADt/ga/</ref></br>Cruthaítear an meigeagaiméitifít le fás na meigeaspóir. Gineann an meigeagaiméitifít gaiméit baineann an phlanda heitreaspórach.<ref>Government of South Australia. (2025, July 7). megagametophyte. Flora of South Australia. Retrieved February 28, 2026, from https://flora.sa.gov.au/glossary/megagametophyte</ref> *'''meigeaspór''' (''megaspore'' as Béarla)<ref>“meigeaspór.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/meigeasp%C3%B3r/ga/</ref></br>I bplandaí heitreaspóracha, is é an meigeaspór an cineál mór spóir. Fásann sé ina gaiméitifít baineann.<ref name = "UCMP, 2009" /> *'''micreagaiméitifít''' (''microgametophyte'' as Béarla)<!-- citation needed --></br>Fásann an micreagaiméitifít ón micreaspór agus táirgeann sé na gaiméite fireann de phlanda heitreaspórach.<ref name = "Flora of Australia Glossary" /> *'''micreaspór''' (''microspore'' as Béarla)<ref>“micreaspór.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/micreasp%C3%B3r/</ref></br>I bplandaí heitreaspóracha, is é an micreaspór an cineál beag spóir. Fásann sé ina gaiméitifít fhireann.<ref name = "UCMP, 2009">UCMP Glossary: Botany. (2009). University of California Museum of Paleontology. Retrieved March 9, 2026, from https://ucmp.berkeley.edu/glossary/gloss8botany.html</ref> *'''micripíl''' (''micropyle'' as Béarla)<ref>“micripíl.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 13, 2026, from https://www.tearma.ie/q/micrip%C3%ADl/ga/</ref></br>Is cainéal beag é an micripíl a thrasnaíonn ionar ubhúlach.<ref name = "Flora of Australia Glossary">Government of South Australia. (n.d.). Flora of Australia Glossary. Flora of South Australia. Retrieved March 13, 2026, from https://flora.sa.gov.au/glossary/</ref> ==S== *'''speiceas i mbaol criticiúil''' (''critically endangered species'' as Béarla)<ref name = "speiceas i mbaol criticiúil" />[[File:凹脈金花茶 Camellia impressinervis -香港公園 Hong Kong Park, Hong Kong- (39897970614).jpg|thumb|right|100px|Is speiceas i mbaol criticiúil é ''[[Camellia impressinervis]]''.<ref>Wheeler, L. & Rivers, M.C. 2015. ''Camellia impressinervis''. The IUCN Red List of Threatened Species 2015: e.T62053740A62053758. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T62053740A62053758.en. Accessed on 01 March 2026.</ref>]]<br/>Is speicis iad speicis atá i mbaol criticiúil díothaithe sa nádúr atá thar a bheith ard.<ref name = "speiceas i mbaol criticiúil">Fiontar & Scoil na Gaeilge, DCU. (n.d.). “speiceas i mbaol criticiúil.” Grúpa Taighde Gaois. Retrieved March 1, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology?Query=speiceas+i+mbaol+critici%C3%BAil</ref> *'''speiceas leochaileach''' (''vulnerable species'' as Béarla)<ref name = "speiceas leochaileach" /></br>Tá riosca ard díothaithe sa nádúr ag speiceas leochaileach.<ref name = "speiceas leochaileach">speiceas leochaileach. (n.d.). Gaois Research Group. Retrieved March 10, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology/fiat/635130</ref> *'''strobalas''' (''strobilus'' as Béarla)<ref>“strobalas.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 14, 2026, from https://www.tearma.ie/q/strobalas/ga/</ref></br>Is éard is strobalas ann ná struchtúr cosúil le buaircín atá comhdhéanta de spóraifille atá iompaithe go dlúth ar an ais.<ref name = "Flora of Australia Glossary" /> ==T== *'''teipeal''' (''tepal'' as Béarla)<ref>“teipeal.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 4, 2026, from https://www.tearma.ie/q/teipeal/ga/</ref></br>Úsáidtear an téarma teipal do chodanna an peirianta má tá cuma an-chosúil ar na peitil agus ar na seipil.<ref>Hyde, M.A., Wursten, B.T., Ballings, P. & Coates Palgrave, M. (2026). Flora of Caprivi: Glossary details: tepal. https://www.capriviflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=768, retrieved 4 March 2026</ref> *'''torthú bláthra''' (''infructescence'' as Béarla)<ref name = "bláthra" /></br>Is é an torthú bláthra an struchtúr ina dtaispeántar torthaí ar phlanda.<ref name = "Glossary for Vascular Plants">Glossary for Vascular Plants. (2018, November 19). New York Botanical Garden. Retrieved March 9, 2026, from https://sweetgum.nybg.org/science/glossary/glossary-list/?ImagesOnly=yes&LimitPerPage=75&rownum=676</ref> ==U== *'''uathpholaplóideach''' (''autopolyploid'' as Béarla)<ref>“uathpholaplóideach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 15, 2026, from https://www.tearma.ie/q/uathpholapl%C3%B3ideach/ga/</ref></br>Is cineál planda polaplóideach é planda uathpholaplóideach a chruthaítear trí géanóm amháin a dhúbailt. I bplandaí uathpholaplóideacha, tagann na crómasóm go léir ón speiceas céanna.<ref>Lefers, M. & Holmgren Lab. (2004). autopolyploid. Hedgehog Signaling Glossary. Retrieved March 15, 2026, from https://groups.molbiosci.northwestern.edu/holmgren/Glossary/Definitions/Def-A/autopolyploid.html</ref> *'''umbal''' (''umbel'' as Béarla)<ref name = "umbal">“umbal.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 1, 2026, from https://www.tearma.ie/q/umbal/ga/</ref>{{Il-íomhánna | align = right | direction = horizontal | total_width = 180 | header = | image1 = Inflorescences Umbel Kwiatostan Baldach.svg | alt1 = | caption1 = umbal | image2 = Inflorescences Umbel Kwiatostan BaldachZłożony.svg | alt2 = | caption2 = umbal comhshuite }}</br>Is cineál bláthra craobhach é umbal. Bíonn bláthanna sa bláthra ina bhfuil na gasóga go léir ar an fhad céanna agus ag teacht ó phointe amháin.<ref name = "Nelson, 2012">Nelson, R. C. (2012). The Description of Flowers. University of Rochester. Retrieved March 1, 2026, from https://www.cs.rochester.edu/u/nelson/wildflowers/glossaries/flowers/</ref> *'''umbal comhshuite''' (''compound umbel'' as Béarla)<ref name = "umbal" /></br>Is cineál bláthra é umbal comhshuite ina n-eascraíonn roinnt umbal as aon phointe amháin.<ref>Inflorescences 15-Compound umbel. (n.d.). University of Illinois. Retrieved March 9, 2026, from https://www.life.illinois.edu/help/digitalflowers/Inflorescences/15.htm</ref> ==Tagairtí== {{Reflist}} {{síol}} houtytzcy7n83aqd8w6p7tbruqp3iq5 1306436 1306433 2026-04-04T18:51:11Z Ériugena 188 1306436 wikitext text/x-wiki {{Teimpléad:Athbhreithniú}} Míníonn an foclóir téarmaí luibheolaíochta seo téarmaí luibheolaíochta. ==A== *'''achtanamorfach''' (''actinomorphic'' as Béarla)<ref>“achtanamorfach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 1, 2026, from https://www.tearma.ie/q/achtanamorfach/ga/</ref>[[File:Fragaria vesca2.jpg|thumb|right|120px|Bláth achtanamorfach de ''[[Fragaria vesca]]'']]</br>Bíonn bláthanna aictiomorfacha ga-shiméadrach.<ref>Eckel, P. M. (n.d.). A Grammatical Dictionary of Botanical Latin. Missouri Botanical Garden. Retrieved March 1, 2026, from https://www.mobot.org/mobot/latindict/keyDetail.aspx?keyWord=actinomorphic</ref> *'''aindréiciam''' (''androecium'' as Béarla)<ref>“aindréiciam.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 7, 2026, from https://www.tearma.ie/q/aindr%C3%A9iciam/ga/</ref></br>Is é an aindréiciam an téarma comhchoiteann do na horgáin atáirgthe fireanna sa bhláth, atá comhdhéanta de na staimín.<ref>Androecium, stamen, staminate, staminode. (2026, February 23). Master Gardeners of Northern Virginia. Retrieved March 7, 2026, from https://mgnv.org/plants/glossary/androecium-stamen-staminate/</ref> * '''all-aiseach''' (''abaxial'' as Béarla):aidiacht, a bhfuil a treo urchomhaireach le treo na haise (= taobh íochtair). *'''angaispeirm''' (''angiosperm'' as Béarla)<ref>“angaispeirm.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 1, 2026, from https://www.tearma.ie/q/angaispeirm/ga/</ref>[[File:Okra (Abelmoschus esculentus) cross-section - 20080613.png|thumb|right|120px|In angaispeirm, bíonn na ubhúlaigh faoi iamh i gcairpéil.<ref name = "Bedecktsamer" />]]</br>Is grúpa plandaí iad na angiospermaigh a bhfuil ubhúlach acu atá iata i gcairpéil.<ref name = "Bedecktsamer">Bedecktsamer. (2007, June 18). Lexikon Der Biologie. Retrieved March 1, 2026, from https://www.spektrum.de/lexikon/biologie/bedecktsamer/7737</ref> ==B== *'''bláthra''' (''inflorescence'' as Béarla)<ref name = "bláthra">“bláthra.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/bl%C3%A1thra/ga/</ref></br>Is grúpa bláthanna é bláthra.<ref name = "UCMP, 2009" /> *'''bleib''' (''bulb'' as Béarla)<ref>“bleib.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/bleib/ga/</ref>[[File:White onion cross section.jpg|thumb|right|70px|bleib]]</br>Is gas faoi thalamh modhnaithe é bleibe, atá timpeallaithe ag duilleoga modhnaithe.<ref>What is a bulb? (2020, March 17). Michigan State University Extension. Retrieved February 28, 2026, from https://www.canr.msu.edu/news/what-is-a-bulb</ref> ==C== *'''clóraplast''' (''chloroplast'' as Béarla)<ref name = "clóraplast">clóraplast. (n.d.-b). Gaois Research Group. Retrieved March 14, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology/fiat/620910</ref></br>Is orgánaid cheallach plandaí é an [[clóraplast]] a dhéanann an [[fótaisintéis]].<ref name = "clóraplast" /> *'''comhsheipealach''' (''gamosepalous'' as Béarla)<ref>“comhsheipealach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/comhsheipealach/ga/</ref></br>I gcailís chomhsheipealach bíonn na seipil comhleáite.<ref>Hyde, M.A., Wursten, B.T., Ballings, P. & Coates Palgrave, M. (n.d.). Flora of Mozambique: Glossary details: gamosepalous. Retrieved March 23, 2026, from https://www.mozambiqueflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=318</ref> *'''crann''' (''tree'' as Béarla)<ref>“crann.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/crann/ga/</ref>[[File:Tree Silhouette - geograph.org.uk - 2274631.jpg|thumb|right|70px|crann]]</br>Is planda adhmadach é crann le gas príomhúil amháin agus craobhacha tánaisteacha.<ref>Shrubs and trees: What defines a tree or a shrub? (2020, March 27). Los Angeles County Arboretum and Botanic Garden. Retrieved February 28, 2026, from https://arboretum.org/visit/library/online-exhibits/treasures-of-the-rare-book-collection-plants-of-mediterranean-climate-areas/shrubs-and-trees/</ref> *'''crann fíliginiteach''' (''phylogenetic tree'' as Béarla<!-- citation needed {{cn}} -->)[[Íomhá:Crann.png|thumb|right|90px|Crann fíliginiteach]]</br>Léiríonn [[crann fíliginiteach]] na gaolta idir orgánaigh éagsúla.<ref name = "Georgia Tech">Phylogenetic Trees. (n.d.). Georgia Tech Biological Sciences. Retrieved March 9, 2026, from https://organismalbio.biosci.gatech.edu/biodiversity/phylogenetic-trees/</ref> ==D== *'''dé-éiciach''' (''dioecious'' as Béarla)<ref>“dé-éiciach.” (n.d.). téarma.ie. https://www.tearma.ie/q/d%C3%A9-%C3%A9iciach/ga/</ref></br>Bíonn daoine aonair fireanna agus baineanna ar leith ag plandaí dé-éiciach.<ref name = "Flora of Australia Glossary" /> ==E== *'''eipifít''' (''epiphyte'' as Béarla)<ref>“eipifít.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/eipif%C3%ADt/ga/</ref></br>Is planda é eipifít a fhásann ar phlanda eile, ach ní seadán é.<ref name = "UCMP, 2009" /> *'''eiseamláir an chineáil''' (''type specimen'' as Béarla)<ref>“eiseamláir an chineáil.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/eiseaml%C3%A1ir%20an%20chine%C3%A1il/ga/</ref>[[File:Cyne baetorta, HT, L39275.jpg|thumb|right|100px|An eiseamláir an chineáil de ''[[Cyne baetorta]]'' Barlow]]</br>Sainmhíníonn agus déanann an eiseamláir an chineáil ionadaíocht ar tacsón. Feidhmíonn sé mar thagairt fhisiciúil don tacsón.<ref>Ashworth, J. (2025, November 18). What is a type specimen? Natural History Museum, London. Retrieved March 23, 2026, from https://www.nhm.ac.uk/discover/what-is-a-type-specimen.html</ref> ==F== *'''fréamh chrapthach''' (''contractile root'' as Béarla)<ref>“fréamh chrapthach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/fr%C3%A9amh%20chrapthach/ga/</ref></br>Úsáideann plandaí fréamhacha chrapthach chun iad féin a tharraingt anuas.<ref>University of Florida, University of Kentucky, & Texas A&M University. (2023). Contractile Roots. PropG. Retrieved February 28, 2026, from https://propg.ifas.ufl.edu/07-geophytes/02-othergeophytes/01-geophytes-contractileroots.html</ref> ==G== *'''gaiméitifít''' (''gametophyte'' as Béarla)<ref name = "gaiméitifít" />[[File:Ricciocarpos natans.jpg|thumb|right|100px|Gaiméitifít de ''[[Ricciocarpos natans]]'']]</br>Fásann an gaiméitifít haplóideach ó spóir agus táirgeann sí gaiméite.<ref name = "gaiméitifít">gaiméitifít. (n.d.). Gaois Research Group. Retrieved March 15, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology/fiat/619447</ref> *'''gínéiciam''' (''gynoecium'' as Béarla)<ref>“gínéiciam.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 6, 2026, from https://www.tearma.ie/q/g%C3%ADn%C3%A9iciam/ga/</ref></br>Is é an gínéiciam an téarma comhchoiteann do orgáin atáirgthe baineanna an bhlátha, atá comhdhéanta de na cairpéil.<ref>Gynoecium, Carpel, Pistil. (2025, February 22). Master Gardeners Northern Virginia. Retrieved March 6, 2026, from https://mgnv.org/plants/glossary/gynoecium-carpel-pistil/</ref> ==H== *'''heitreaspórach''' (''heterosporous'' as Béarla)<ref>“heitreaspórach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/heitreasp%C3%B3rach/ga/</ref></br>Táirgeann plandaí heitreaspóracha dhá chineál spóir.<ref>The Rwanda flora team. (2026). Glossary: heterosporous. Flora of Rwanda. Retrieved February 28, 2026, from https://www.rwandaflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=349</ref> ==I== *'''ilseipealach''' (''polysepalous'' as Béarla)<ref>“ilseipealach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/ilseipealach/ga/</ref></br>I cailís ilseipealach, bíonn na séipéil scartha.<ref>Hyde, M.A., Wursten, B.T., Ballings, P. & Coates Palgrave, M. (2026). Flora of Caprivi: Glossary details: polysepalous. Retrieved March 23, 2026, from https://www.capriviflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=565</ref> *'''inspeirm''' (''endosperm'' as Béarla)<ref>“inspeirm.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://www.tearma.ie/q/inspeirm/ga/</ref>[[File:Cocos nucifera00.jpg|thumb|right|100px|An inspeirm bán de shíol ''[[Cocos nucifera]]'']]</br>Is cuid den síol é an inspeirm agus cothaíonn sé an spóraifít óg.<ref>Endosperm. (2007, June 18). Lexikon Der Biologie. Retrieved February 28, 2026, from https://www.spektrum.de/lexikon/biologie/endosperm/21284</ref> ==L== *'''lann''' (''lamina'' as Béarla)<ref>“lann.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 14, 2026, from https://www.tearma.ie/q/lann/ga/</ref></br>Is é an lann an chuid leacaithe de dhuilleog, scartha ón ngas agus ó bhonn an duilleoige.<ref>Botanical nerd word: lamina. (2018, September 25). Toronto Botanical Garden. Retrieved March 14, 2026, from https://torontobotanicalgarden.ca/blog/word-of-the-week/botanical-nerd-word-lamina/</ref> *'''lansach''' (''lanceolate'' as Béarla)<ref>“lansach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 21, 2026, from https://www.tearma.ie/q/lansach/ga/</ref>[[File:Leaf morphology lanceolate.png|thumb|right|140px|Duilleog lansach ]]</br>Bíonn duilleog lansach caol agus ubhchruthach. Bíonn an pointe is leithne inti thíos leis an lár.<ref name = "The Pea Key, 2007">The Australian Pea-flowered Legume Research Group. (2007). Leaf or leaflet shape. The Pea Key: An Interactive Key for Australian Pea-flowered Legumes. Retrieved March 21, 2026, from https://www.anbg.gov.au/cpbr/cd-keys/peakey/key/The%20Pea%20Key/Media/Html/41_leaf_shape.html</ref> *'''leictitíopa''' (''lectotype'' as Béarla)<ref>“leictitíopa.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 23, 2026, from https://www.tearma.ie/q/leictit%C3%ADopa/ga/</ref></br>Is sintíopa é leictitíopa a roghnaítear níos déanaí mar an eiseamláir an chineáil.<ref name = "McGrouther, 2020">McGrouther, M. (2020). Types of types. The Australian Museum. Retrieved March 23, 2026, from https://australian.museum/learn/animals/fishes/types-of-types/</ref> *'''liathghorm''' (''glaucous'' as Béarla)<ref>IDM & Foras na Gaeilge. (n.d.). glaucous. Foclóirí Ár Linne. Retrieved March 3, 2026, from https://www.focloir.ie/en/dictionary/ei/glaucous</ref>[[File:Picea pungens4.jpg|thumb|right|90px|Duilleoga liathghorm na ''[[Picea pungens]]'']]</br>Déanann an focal liathghorm cur síos ar dhromchla céiriúil atá idir ghorm agus liath.<ref>Eckel, P. M. (2023). A Grammatical Dictionary of Botanical Latin. Missouri Botanical Garden. Retrieved March 3, 2026, from https://www.mobot.org/mobot/latindict/keyDetail.aspx?keyWord=glaucous</ref> *'''luathbhaineannach''' (''protogynous'' as Béarla)<ref>“luathbhaineannach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 13, 2026, from https://www.tearma.ie/q/luathbhaineannach/ga/</ref></br>Bíonn céim baineann ag bláth luathbhaineannach roimh a chéim fhireann ar leith.<ref>New York Botanical Garden. (n.d.). Protogyny (protogynous). French Guianan E-Flora Project. Retrieved March 13, 2026, from https://sweetgum.nybg.org/science/projects/fg/glossary-details/?irn=1302</ref> *'''luathfhireannach''' (''protandrous'' as Béarla)<ref>“luathfhireannach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 13, 2026, from https://www.tearma.ie/q/luathfhireannach/ga/</ref></br>Bíonn céim fhireann ag bláth luathfhireannach roimh a chéim baineann ar leith.<ref>New York Botanical Garden. (n.d.-a). Protandry (protandrous). French Guianan E-Flora Project. Retrieved March 13, 2026, from https://sweetgum.nybg.org/science/projects/fg/glossary-details/?irn=1300</ref> ==M== *'''meigeagaiméitifít''' (''megagametophyte'' as Béarla)<ref>“meigeagaiméitifít.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved February 28, 2026, from https://super.tearma.ie/q/meigeagaim%C3%A9itif%C3%ADt/ga/</ref></br>Cruthaítear an meigeagaiméitifít le fás na meigeaspóir. Gineann an meigeagaiméitifít gaiméit baineann an phlanda heitreaspórach.<ref>Government of South Australia. (2025, July 7). megagametophyte. Flora of South Australia. Retrieved February 28, 2026, from https://flora.sa.gov.au/glossary/megagametophyte</ref> *'''meigeaspór''' (''megaspore'' as Béarla)<ref>“meigeaspór.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/meigeasp%C3%B3r/ga/</ref></br>I bplandaí heitreaspóracha, is é an meigeaspór an cineál mór spóir. Fásann sé ina gaiméitifít baineann.<ref name = "UCMP, 2009" /> *'''micreagaiméitifít''' (''microgametophyte'' as Béarla)<!-- citation needed --></br>Fásann an micreagaiméitifít ón micreaspór agus táirgeann sé na gaiméite fireann de phlanda heitreaspórach.<ref name = "Flora of Australia Glossary" /> *'''micreaspór''' (''microspore'' as Béarla)<ref>“micreaspór.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 9, 2026, from https://www.tearma.ie/q/micreasp%C3%B3r/</ref></br>I bplandaí heitreaspóracha, is é an micreaspór an cineál beag spóir. Fásann sé ina gaiméitifít fhireann.<ref name = "UCMP, 2009">UCMP Glossary: Botany. (2009). University of California Museum of Paleontology. Retrieved March 9, 2026, from https://ucmp.berkeley.edu/glossary/gloss8botany.html</ref> *'''micripíl''' (''micropyle'' as Béarla)<ref>“micripíl.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 13, 2026, from https://www.tearma.ie/q/micrip%C3%ADl/ga/</ref></br>Is cainéal beag é an micripíl a thrasnaíonn ionar ubhúlach.<ref name = "Flora of Australia Glossary">Government of South Australia. (n.d.). Flora of Australia Glossary. Flora of South Australia. Retrieved March 13, 2026, from https://flora.sa.gov.au/glossary/</ref> ==N== ==O== ==P== *'''piorrachruthach''' (''pyriform'' as Béarla) :aidiacht, i gcruth péire <ref>[https://www.tearma.ie/q/piorrachruthach/ pear-shaped]</ref> ==S== *'''speiceas i mbaol criticiúil''' (''critically endangered species'' as Béarla)<ref name = "speiceas i mbaol criticiúil" />[[File:凹脈金花茶 Camellia impressinervis -香港公園 Hong Kong Park, Hong Kong- (39897970614).jpg|thumb|right|100px|Is speiceas i mbaol criticiúil é ''[[Camellia impressinervis]]''.<ref>Wheeler, L. & Rivers, M.C. 2015. ''Camellia impressinervis''. The IUCN Red List of Threatened Species 2015: e.T62053740A62053758. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T62053740A62053758.en. Accessed on 01 March 2026.</ref>]]<br/>Is speicis iad speicis atá i mbaol criticiúil díothaithe sa nádúr atá thar a bheith ard.<ref name = "speiceas i mbaol criticiúil">Fiontar & Scoil na Gaeilge, DCU. (n.d.). “speiceas i mbaol criticiúil.” Grúpa Taighde Gaois. Retrieved March 1, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology?Query=speiceas+i+mbaol+critici%C3%BAil</ref> *'''speiceas leochaileach''' (''vulnerable species'' as Béarla)<ref name = "speiceas leochaileach" /></br>Tá riosca ard díothaithe sa nádúr ag speiceas leochaileach.<ref name = "speiceas leochaileach">speiceas leochaileach. (n.d.). Gaois Research Group. Retrieved March 10, 2026, from https://www.gaois.ie/en/terminology/fiat/635130</ref> *'''strobalas''' (''strobilus'' as Béarla)<ref>“strobalas.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 14, 2026, from https://www.tearma.ie/q/strobalas/ga/</ref></br>Is éard is strobalas ann ná struchtúr cosúil le buaircín atá comhdhéanta de spóraifille atá iompaithe go dlúth ar an ais.<ref name = "Flora of Australia Glossary" /> ==T== *'''teipeal''' (''tepal'' as Béarla)<ref>“teipeal.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 4, 2026, from https://www.tearma.ie/q/teipeal/ga/</ref></br>Úsáidtear an téarma teipal do chodanna an peirianta má tá cuma an-chosúil ar na peitil agus ar na seipil.<ref>Hyde, M.A., Wursten, B.T., Ballings, P. & Coates Palgrave, M. (2026). Flora of Caprivi: Glossary details: tepal. https://www.capriviflora.com/speciesdata/glossary-display.php?glossary_id=768, retrieved 4 March 2026</ref> *'''torthú bláthra''' (''infructescence'' as Béarla)<ref name = "bláthra" /></br>Is é an torthú bláthra an struchtúr ina dtaispeántar torthaí ar phlanda.<ref name = "Glossary for Vascular Plants">Glossary for Vascular Plants. (2018, November 19). New York Botanical Garden. Retrieved March 9, 2026, from https://sweetgum.nybg.org/science/glossary/glossary-list/?ImagesOnly=yes&LimitPerPage=75&rownum=676</ref> ==U== *'''uathpholaplóideach''' (''autopolyploid'' as Béarla)<ref>“uathpholaplóideach.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 15, 2026, from https://www.tearma.ie/q/uathpholapl%C3%B3ideach/ga/</ref></br>Is cineál planda polaplóideach é planda uathpholaplóideach a chruthaítear trí géanóm amháin a dhúbailt. I bplandaí uathpholaplóideacha, tagann na crómasóm go léir ón speiceas céanna.<ref>Lefers, M. & Holmgren Lab. (2004). autopolyploid. Hedgehog Signaling Glossary. Retrieved March 15, 2026, from https://groups.molbiosci.northwestern.edu/holmgren/Glossary/Definitions/Def-A/autopolyploid.html</ref> *'''umbal''' (''umbel'' as Béarla)<ref name = "umbal">“umbal.” (n.d.). An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta Don Ghaeilge. Retrieved March 1, 2026, from https://www.tearma.ie/q/umbal/ga/</ref>{{Il-íomhánna | align = right | direction = horizontal | total_width = 180 | header = | image1 = Inflorescences Umbel Kwiatostan Baldach.svg | alt1 = | caption1 = umbal | image2 = Inflorescences Umbel Kwiatostan BaldachZłożony.svg | alt2 = | caption2 = umbal comhshuite }}</br>Is cineál bláthra craobhach é umbal. Bíonn bláthanna sa bláthra ina bhfuil na gasóga go léir ar an fhad céanna agus ag teacht ó phointe amháin.<ref name = "Nelson, 2012">Nelson, R. C. (2012). The Description of Flowers. University of Rochester. Retrieved March 1, 2026, from https://www.cs.rochester.edu/u/nelson/wildflowers/glossaries/flowers/</ref> *'''umbal comhshuite''' (''compound umbel'' as Béarla)<ref name = "umbal" /></br>Is cineál bláthra é umbal comhshuite ina n-eascraíonn roinnt umbal as aon phointe amháin.<ref>Inflorescences 15-Compound umbel. (n.d.). University of Illinois. Retrieved March 9, 2026, from https://www.life.illinois.edu/help/digitalflowers/Inflorescences/15.htm</ref> ==Tagairtí== {{Reflist}} {{síol}} 0n0fxrrfzedi3bjjylvcedb7cezn04x 1 123408 1306432 1303943 2026-04-04T16:32:12Z Ériugena 188 /* About my motivation to create this article */ Freagra 1306432 wikitext text/x-wiki == About my motivation to create this article == I have created this article to collect and define botanical terms in Irish, because there is a lot of specialised vocabulary in botany. I have found it difficult to find the correct Irish terms. Some terms do not appear to have a direct translation. Perhaps this article will help people to find the correct words. It would also be useful to compile a list of untranslated terms on this talk page. Hopefully, someone else will find a translation for these words. Greetings, [[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 23:05, 28 Feabhra 2026 (UTC) :https://www.tearma.ie/ceist/ :Terminology Queries :If you have not found an Irish version of the English term you were looking for in téarma.ie, you can fill in this form to request an Irish version from An Coiste Téarmaíochta, Foras na Gaeilge. :All fields with a red asterisk next to them must be filled in. When you are finished, click the button 'Seol • Send' at the bottom of the form.̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 19:06, 1 Márta 2026 (UTC) ::Hello @[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]],</br>thank you for sending me this link! I knew there was a committee accepting requests for new words, but I wasn't aware of the details. I will submit a few requests when I find some time, as I feel there are very few Irish technical terms available in the area of botany. Some of the words could easily be created by combining existing ones.</br>Greetings, [[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 09:14, 14 Márta 2026 (UTC) :::Tá fáilte romhatǃ̴̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 16:32, 4 Aibreán 2026 (UTC) ==List of terms apparently without a translation in Irish== There are numerous botanical terms apparently without a translation in Irish: {{div col}} *androgynophore *andromonoecious *androphore *gynophore *homosporous *marcescent *megasporophyll *megastrobilus *microstrobilus *microgametophyte<nowiki>*</nowiki> *pedicellate *petiolate *phorophyte *pseudanthium *pyriform *resupinate *sagittate {{div col end}} <nowiki>*</nowiki> A translation request has been submitted to An Coiste Téarmaíochta, Foras na Gaeilge. bonrua05dk3ob34088xa1lxpmggyiq9 0 123475 1306453 1305606 2026-04-05T07:05:27Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1306453 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} D’ionsaigh Iosrael agus na Stáit Aontaithe Rialtas na hIaráine ar an 28 Feabhra 2026, ionsaí gan choinne a chuir tús le cogadh sa [[An Meánoirthear|Mheánoirthear]].<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/achrann-ag-scaipeadh-sa-mheanoirthear-i-ndiaidh-ionsaithe-stait-aontaithe-mheiricea-agus-iosrael-ar-an-iarain/|teideal=Achrann ag scaipeadh sa mheánoirthear i ndiaidh ionsaithe Stáit Aontaithe Mheiriceá agus Iosrael ar an Iaráin|dáta=2026-03-02|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-03}}</ref> D'fhág an Cogadh muintir na hIaráine idir dhá thine Bhealtaine – tine taobh istigh agus tine taobh amuigh. Bhí muintir na hIaráine ina ngialla ag a rialtas féin, aon uair amháin eile, ach fós féin is é an tromluí is measa acu ar tharla dá gcomharsana de bharr ‘cabhair’ an iarthair.<ref name=":02">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/an-iarain-idir-da-thine-bhealtaine-uaireanta-is-fearr-drochrialtas-na-a-bheith-gan-rialtas-ar-bith/|teideal=An Iaráin idir dá thine Bhealtaine – uaireanta is fearr drochrialtas ná a bheith gan rialtas ar bith|údar=Fachtna Ó Drisceoil|dáta=3 Márta 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-04}}</ref> Ag an am céanna bhí Donald Trump sáinnithe idir dhá thine Bhealtaine sa [[Caolas Hormuz|Chaolas Hormuz]].<ref name=":17">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/trump-sainnithe-idir-dha-thine-bhealtaine-sa-chaolas-hormuz/|teideal=Trump sáinnithe idir dhá thine Bhealtaine sa Chaolas Hormuz|údar=Máirtín Ó Duibhir|dáta=18 Márta 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-18}}</ref> Tá tábhacht eacnamaíochta thar na bearta ag baint leis an g[[coigeal]] sin ós tríd a sheachadtar sciar suntasach de sholáthairtí ola agus gáis an domhain.<ref name=":15">{{Luaigh foilseachán|title=Ollruathar á dhéanamh as an nua ag Iosrael ar an Liobáin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0318/1563919-ollruathar-a-dheanamh-as-an-nua-ag-iosrael-ar-an-liobain/|date=2026-03-18|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí níos mó ná 2,000 duine maraithe, 28 Feabhra-25 Márta, le hionsaithe ag Iosrael agus na S-A ar an Iaráin. Ina theannta sin, mharaigh Iosrael níos mó ná 1,000 duine sa [[An Liobáin|Liobáin]] agus cuireadh an.ruaig ar na daoine a bhí ina gcónaí i deisceart na tíre, os cionn milliún.<ref>tír bheag atá sa Liobáin, 10,452 km^2, níos lú ná [[Contae an Chláir]], [[Contae Luimnigh]] agus [[Contae Thiobraid Árann|Contae Thiobraid Arainn]] le chéile, agus daonra 6 milliún ann, nó b'fhéidir seacht milliún, na Palaistínigh agus na teifigh as Siria san áireamh</ref> [[Íomhá:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Fógra de chuid Trump, 28 Feabhra 2026]] [[Íomhá:Operation Epic Fury Update, President Donald J. Trump.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Trump, 1 Márta 2026]] [[Íomhá:132278 cemetery kfar giladi PikiWiki Israel.jpg|clé|mion|220x220px|"Búir Leoin" i Reilig Kfar Giladi san Iosrael]] [[Íomhá:Operation-Roaring-Lion-0014.jpg|clé|mion|220x220px|Sheol Iosrael 200 scairdtrodaire ar an 28 Feabhra 2026, an t-aerfhórsa iomlán (F-16 anseo sa phictiúir seo), ]] [[Íomhá:مشهد لقصف بيت علي خامنئي طهران في الضربات الإسرائيلية في 28 فبراير 2026.webm|clé|mion|270x270px|Ionsaí gan choinne, buaileadh lárionad an rialtais, agus ceanncheathrú [[Ali Khamenei]], 28 Feabhra ]] [[Íomhá:Epic Fury Strike compilation (997841).webm|clé|mion|220x220px|Físeán: ionsaithe na S-A (díolaim)]] [[Íomhá:Epic Fury Strike compilation (997855).webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Díolaim eile de chuid na S-A (tá go leor ann)]] [[Íomhá:President Trump Participates in a Medal of Honor Ceremony.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Trump ar an 2 Márta i searmanas bronnta]] [[Íomhá:Shajareh Tayyebeh school in Minab photos from Mehr (3).jpg|clé|mion|220x220px|[[Ionsaí ar scoil i Minab san Iaráin, 2026|Ionsaí ar scoil i Minab]], 28 Feabhra]] [[Íomhá:Funeral of the martyrs of Minab Primary School for Girls 26.jpg|clé|mion|220x220px|[[Ionsaí ar scoil i Minab san Iaráin, 2026|Tórraimh na gcailíní (cuid) i Minab]] ]] [[Íomhá:Mojtaba Khamenei 2019 (cropped).jpg|clé|mion|272x272px|[[Mojtaba Khamenei]], ceapadh é mar Ayatollah ar an 8 Márta 2026 (anseo in 2019)]] [[Íomhá:Oil Refinery Fires in Tehran, Iran (CIRA 2026-03-07 - nolabels).gif|clé|mion|220x220px|2026-03-07: íomhá ó spás - tinte ó smacht ar fud Tehran nuair a bhuaileadh na scaglanna ola => thit báisteach dhubh agus nimhiúil ; rinne an truailliú an t-aer do-análaithe ar fud na cathrach.]] [[Íomhá:U.S. Central Command - Update from CENTCOM Commander on Operation Epic Fury-.webm|clé|mion|220x220px|Físeán, 3 Márta, aimiréal Brad Cooper, ceannasaí CENTCOM, agus a "huasdátú''"'' (4 nóiméad)]] [[Íomhá:President Trump Gaggles with Press at Joint Base Andrews, Mar. 11, 2026.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Trump, 11 Márta]] [[Íomhá:President Trump and Vice President JD Vance Participate in Signing Time, Mar. 16, 2026.webm|clé|mion|220x220px|16 Márta: Labhair [[J. D. Vance|JD Vance]] don chéad uair, ag 15n 26s]] == Cúlra == Bhí buairt agus imní ann ó na 2000idí go mbeadh an Iaráin in ann buama núicléach a chur le chéile.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Socrú núicléach idir Meiriceá agus An Iaráin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2015/0714/714675-socru-nuicleach-idir-meircea-agus-an-iarain/|date=2015-07-14|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí an Iaráin ag maíomh le fada nach raibh ach spriocanna síochána lena clár núicléach. Ach níor chreid Iosrael riamh an scéal sin. Dúirt na hIaránaigh i gcónaí nach raibh aon airm núicléacha á bhforbairt acu agus gur mar fhoinse fuinnimh amháin a bhí [[úráiniam]] á shaibhriú acu.<ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=Comhráite sa Ghinéiv faoi chlár núicléach na hIaráine|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0620/1519455-comhraite-sa-ghineiv-faoi-chlar-nuicleach-na-hiaraine/|date=2025-06-20|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Rinneadh [[Socrú núicléach leis an Iaráin|Socrú núicléach leis an Iaráin in 2015]], an [[Socrú núicléach leis an Iaráin|JCPOA]].<ref>''Joint Comprehensive Plan of Action''</ref> D’éirigh na Stáit Aontaithe, faoi stiúir Trump, as an Socrú ar an 8 Bealtaine 2018. Cháin sé an Socrú mar "an margadh is measa riamh". Seach-chogaí a bhí ann go hairithe roimh Meitheamh 2025. Agus buaileadh an Iaráin agus a comhghuaillithe go dona. Theith [[Bashar al-Assad]] [[Cogadh Cathartha na Siria|an tSiria]] sa bhliain 2024. Briseadh [[Cogadh Iosrael-Gaza|Hamas i nGaza]] agus [[Hezbollah]] sa [[An Liobáin|Liobáin]].<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Iran–Israel proxy conflict|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Iran%E2%80%93Israel_proxy_conflict&oldid=1295737217|journal=Wikipedia|date=2025-06-15|language=en}}</ref> {{Príomhalt|Cogadh na Dhá Lá Dhéag 2025}} I dtús 2026, bhí Iosrael agus na Stáit Aontaithe uilechumhachtach sa réigiún == 28 Feabhra 2026 == Ar an 28 Feabhra, chuir Iosrael tús le "blitzkrieg". Thug Iosrael an t-ainm "Búir Leoin" ar an "oibríocht" (i gcuimhne ar [[Yosef Trumpeldor]], a maraíodh ar an 28 Feabhra 1920 i Cath Tel Hai).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.ynet.co.il/news/article/bytb5nxy11g |teideal="שאגת הארי", אחרי "עם כלביא" {{!}} השם והסמליות: "השאגה נשמעת בעולם כולו"|údar=ynet.co.il|dáta=2 Márta 2026}}</ref><ref>Thug Iosrael an t-ainm "Leon ag éirí" (Leabhar na nUimhreacha, caibidil 23, véarsa 24) ar an "oibríocht" [[Cogadh na Dhá Lá Dhéag 2025]]   </ref> Bhí ainm eile ag na Stáit Aontaithe ar an oibríocht, ‘Fiúir Éachtach’ (Epic Fury). Ionsaithe gan choinne, de chuid Iosrael go háirithe, a bhí ann ar an 28 Feabhra. Bhí na Stáit Aontaithe i mbun idirbheartaíochta le Rialtas na hIaráine agus bhí dea-chuma ar an scéal. Ach sárdheis a bhí ann ar an 28 Feabhra; tháinig rialtas na hIaráine le chéile sa ceanncheathrú de chuid an Ayatollah;  bhí barraíocht de thuairim díobh féin acu is cosúil. Ar an gcéad lá, sheol Iosrael 200 scairdtrodaire, gach ceann a bhí acu agus thosaigh na hionsaithe i lár an lae ghil (timpeall 9.45am i dTeheran). Éacht dodhéanta, a cheap na hIaránaigh agus mar sin, ní raibh ceannairí an rialtas ina mbuncair. Mharaigh Iosrael ceannairí polaitiúla agus míleata go leor i lárionad an rialtais:<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.wsj.com/world/middle-east/u-s-and-israel-exact-heavy-toll-on-irans-leaders-8320addf|teideal=Which Iranian Leaders Have Been Killed and Who Survived?|údar=James Benedict, Sune Engel Rasmussen and Benoit Faucon|dáta=2026-03-01|language=en-US|work=The Wall Street Journal|dátarochtana=2026-03-03}}</ref>   * Ayatollah [[Ali Khamenei]].  Maraíodh a iníon agus garmhac chomh maith. Gortaíodh a bhean, Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh agus a mhac, Mojtaba Khamenei (ceapadh é mar Ayatollah ar an 8 Márta 2026). * Maorghinearál Mohammad Pakpour, Ardcheannasaí,  [[Cór Gharda na Réabhlóide Ioslamaí]] ([[CGRI]]).<ref>i mBéarla, Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC)</ref> * Aziz Nasirzadeh, Aire Cosanta * Mohammad Mohammadi Golpayegani, Ceann Foirne an Ayatollah * Ali Shamkhani, Rúnaí Comhairle Cosanta na hIaráine * Maorghinearál Abdolrahim Mousavi, Ardcheannasaí, Fórsaí Armtha na hIaráine (an t-údarás míleata is airde) * Briogáidireghinearál Aziz Nasirzadeh, Lóistíocht na bhFórsaí Armtha * Briogáidireghinearál Mohammad Shirazi, Ceann Oifig Míleata an Ayatollah * Briogáidireghinearál Hossein Jabal Amelian, Ceann Taighde Míleata (SPND) * Briogáidireghinearál Gholamreza Rezaian, Ceannasaí Faisnéise, Cór Gharda na Réabhlóide Ioslamaí ([[CGRI]]) * Saleh Asadi, Ceann Faisnéise agus Straitéise san Arm * agus maraíodh b'fhéidir 60 seasca eile i lárionad an rialtais timpeall 9.45am i dTeheran Buaileadh oifig Uachtarán na hIaráine, Masoud Pezeshkian, in Tehran, ach tháinig sé slán as.      Ar an lá céanna, bhuail na S-A timpeall 1,000 sprioc.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.war.gov/News/News-Stories/Article/Article/4418826/hegseth-says-epic-fury-goals-in-iran-are-laser-focused/|teideal=Hegseth Says 'Epic Fury' Goals in Iran Are 'Laser-Focused'|údar=war.gov|dáta=2 Márta 2026|dátarochtana=4 Márta 2026}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ar an 15-17 Márta, feallmharaíodh ceannasaí slándála na hIaráine Ali Larijani agus aire faisnéise na hIaráine Esmail Khatib.<ref name=":15" /> '''Spriocanna''' Ba léir ón ráiteas a thug an tUachtarán Donald Trump maidin na chéad ionsaithe go raibh na Meiriceánaigh i bhfabhar athraithe réimis. D’éirigh lena n-iarrachtaí na ceannairí a mharú ach go gairid ina dhiaidh sin thosaigh siad ag tarraingt siar ón sprioc uaillmhianach maidir le hathrú réimis agus leag siad síos roinnt spriocanna éagsúla eile; scrios iomlán a dhéanamh ar chumas na nIaránach diúracán agus drón a sheoladh agus a mhonarú; agus deireadh a chur lena gclár saibhrithe núicléach.<ref name=":17" /> Bhí sprioc sa bhreis ag Iosrael, [[Hezbollah]] sa [[An Liobáin|Liobáin]] a scrios. == An Iaráin == Ar an 28 Feabhra, bhí na mílte ionsaí ón aer déanta ag na Stáit Aontaithe agus Iosrael ar áiteanna fud fad na hIaráine. Bhí go leor de na buamaí á ndíriú ar dheisceart na hIaráine, an ball is boige den tír ós é is gaire do loingeas aerárthach Mheiriceá a bhí suite i Murascaill na Peirse. Mhaígh na hIosraelaigh gur dírithe ar ionaid mhíleata a bhí na buamaí. Ach ba mhór an damáiste comhthaobhach. Mar shampla, ar an 28 Feabhra, [[Ionsaí ar scoil i Minab san Iaráin, 2026|buaileadh an scoil Shajareh Tayyebeh (An Crann Maith)]] in Minab i gCúige Hormozgan.  Maíonn na meáin san Iaráin gur maraíodh timpeall 168-180 duine, páistí cuid mhór díobh.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=2026 Minab school attack|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2026_Minab_school_attack&oldid=1343206898|journal=Wikipedia|date=2026-03-12|language=en}}</ref> Bhí 170 cailín, 7 go 12, sa bhunscoil ag an am.Buaileadh ospidéal in aice leis an scoil chomh maith. Bhí an scoil mar bhunáit den [[Cór Gharda na Réabhlóide Ioslamaí]] go dtí 2013.  Ní raibh an sprioc nuashonraithe, is cosúil.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=2026 Minab school airstrike|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2026_Minab_school_airstrike&oldid=1341572830|journal=Wikipedia|date=2026-03-03|language=en}}</ref> {{Príomhalt|Ionsaí ar scoil i Minab san Iaráin, 2026}} Bhí sé ráite go neamhbhalbh ag Meiriceá agus ag Iosrael go dteastaíonn uathu bonneagar na hIaráine a scriosadh – bonneagar míleata, nó bonneagar sibhialta, nó an dá rud, ní léir. Dúirt ionadaithe an charthanais san Iaráin go ndearnadh damáiste idir 28 Feabhra-9 Márta do 19,000 aonad sibhialtach ó thosaigh an bhuamáil, ar aonaid chónaithe 16,000 acu agus ar aonaid tráchtála na 3,000 eile.<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|title='Luach $5.6 billiún d'airm scaoilte ag Meiriceá leis an Iaráin'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0310/1562621-luach-5-6-billun-dairm-scaoilte-ag-meiricea-leis-an-iarain/|date=2026-03-10|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Mar le rún sin Mheiriceá agus Iosrael réimeas na hIaráine a threascairt, ní cosúil go bhfuil mórán gluaiseachta faoi ó tá na húdaráis ag teacht roimh aon ghrúpaí frithrialtais a mbeadh sé ar intinn acu teacht le chéile chuige sin.<ref name=":5">{{Luaigh foilseachán|title=Tehran, Béiriút buamáilte go trom arís aréir|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0311/1562774-tehran-beiriut-buamailte-go-trom-aris-areir/|date=2026-03-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí a gcuid tithe tréigthe ag breis is 3.2 milliún duine san Iaráin ar an 12 Márta agus iad sa tóir ar bhráite sábháilte ó bhuamaí Iosrael agus na Stát Aontaithe (áisíneacht dídeanaithe na Náisiún Aontaithe a chuir an meastachán maidir le líon na dteifeach ar fáil).<ref name=":8" />  == An Liobáin agus Siria == Thug an Cogadh san Iaráin leithscéal do Iosrael an ruaig a chur an an daonra i ndeisceart an Liobáine. Ní raibh an rún ag Iosrael, a mhaígh an rialtas, ach an ruaig a chur ar an grúpa míleata Hezbollah, eagraíocht a dtacaíonn an Iaráin leis. Ach thug an cogadh san Iaráin leithscéal do Iosrael chun an Liobáin a scrios. Thug Hezbollah a n-aghaidh ar Iosrael; sna chéad laethanta de mhí an Mhárta, scaoileadh diúracáin agus buaileadh bunáiteanna leis na hIosraelaigh in [[Ardáin Ghóláin]] sa tSiria agus i dtuaisceart Iosrael, gan mórán damáiste. Theilg scairdeitleáin na nIosraelach diúracáin le hionaid éagsúla ar fud na tíre gach lá, na comharsanachtaí Siacha go háirithe i ndeisceart na tíre, ach fiú ceantair cónaithe i lár Bhéiriút.  Buamáil thréan a bhí ann ar cheantar dlúthchónaithe lán d'árasáin agus de shiopaí beaga,  Bhuail buamaí Iosrael lár na príomhchathrach, áit nach bhfuil i ngaobhar dhaingean Hezbollah ó dheas de Bhéiriút.<ref name=":16">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/na-scortha-maraithe-no-go-gortaithe-sna-hionsaithe-is-deanai-ar-beirut/|teideal=Na scórtha maraithe nó go gortaithe sna hionsaithe is déanaí ar Beirut|dáta=2026-03-18|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-18}}</ref> Bhuamáil Iosrael an bonneagar sibhialta, áiseanna sláinte, bóithre agus droichid ina measc.<ref name=":9">{{Luaigh foilseachán|title=Ionsaithe tréana á ndéanamh ar an Liobáin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0314/1563407-ionsaithe-treana-a-ndeanamh-ar-an-liobain/|date=2026-03-14|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Mhaígh na hIosraelaigh gur ar lucht Hezbollah a bhí a gcuid arm dírithe ach ní raibh a n-amas ró-chruinn.<ref name=":10">{{Luaigh foilseachán|title=Bonneagar na hIaráine á leacú tuilleadh ag Iosrael, Meiriceá|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0313/1563219-bonneagar-na-hiaraine-a-leacu-tuilleadh-ag-iosrael-meiricea/|date=2026-03-13|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Chuir Iosrael saighdiúirí thar teorainn isteach i ndeisceart na Liobáine, [[UNIFIL|áit a raibh saighdiúirí na hÉireann ar dualgas síochána leis na Náisiúin Aontaithe]].<ref name=":0" /> Dúirt Rialtas na Liobáine go raibh 570 duine maraithe ag fórsaí Iosrael sa tír idir 28 Feabhra - 9 Márta agus bhí 760,000 duine curtha as a mbailte.<ref name=":3" /> Tugadh "pionós comhchoiteann" ar easáitiú éigeantach an phobail seo.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/6/israel-extending-gaza-playbook-to-lebanon-charity-warns|teideal=Israel extending ‘Gaza playbook’ to Lebanon, charity warns|údar=Al Jazeera Staff|language=en|work=Al Jazeera|dátarochtana=2026-03-11}}</ref> <ref>{{Lua idirlín|url=https://thewire.in/world/the-world-watches-as-israel-destroys-lebanon-implementing-a-doctrine-of-war-crimes|teideal=The World Watches as Israel Destroys Lebanon, Implementing a Doctrine of War Crimes|language=en|work=The Wire|dátarochtana=2026-03-11}}</ref> D'fhoilsigh [[Human Rights Watch]] tuairisc ag léiriú fianaise gur bhain Iosrael leas as an nimh fosfar bán i gceantair ina bhfuil cónaí ar dhaoine i ndeisceart na Liobáine (mar a tharla le linn DF 2023-Bealtaine 2024) (9 Márta).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.hrw.org/news/2026/03/09/lebanon-israel-unlawfully-using-white-phosphorus|teideal=Lebanon: Israel Unlawfully Using White Phosphorus {{!}} Human Rights Watch|dáta=2026-03-09|language=en|dátarochtana=2026-03-13}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=22 duine maraithe, 117 leonta ag fórsaí Iosrael i mBéiriút|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2024/1011/1474867-22-duine-maraithe-117-leonta-ag-forsai-iosrael-i-mbeiriut/|date=2024-10-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref>   Maíodh go raibh  coireanna cogaidh agus coireanna in aghaidh na daonnachta á ndéanamh ag na hIosraelaigh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://news.un.org/en/story/2026/03/1167098|teideal=Nearly 700,000 displaced in Lebanon as Middle East crisis escalates {{!}} UN News|dáta=2026-03-09|language=en|work=news.un.org|dátarochtana=2026-03-13}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://globalvoices.org/2026/03/12/from-gaza-to-lebanon-and-iran-the-normalization-of-atrocity/|teideal=From Gaza to Lebanon and Iran: The normalization of atrocity|dáta=2026-03-12|language=en|work=Global Voices|dátarochtana=2026-03-13}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.justsecurity.org/133550/illegality-israels-military-campaign-lebanon/|teideal=The Illegality of Israel’s Military Campaign in Lebanon|údar=Adil Ahmad Haque|dáta=2026-03-11|language=en-US|work=Just Security|dátarochtana=2026-03-13}}</ref>    I ndeisceart na Siria, bhuail Iosrael spriocanna ó am go ham, ina measc ionad ceannais agus bunáit mhíleata de chuid réimeas na tíre sin.<ref name=":18">{{Luaigh foilseachán|title=Tuilleadh ionsaithe i Murascaill na Peirse thar oíche|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0320/1564329-tuilleadh-ionsaithe-i-murascaill-na-peirse-thar-oiche/|date=2026-03-20|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Tíortha Arabacha == Sna laethanta dár gcionn, bhí ionsaithe déanta ag an Iaráin ar fud an Mheánoirthir, tíortha Arabacha atá fabhrach do Mheiriceá go háirithe.<ref name=":0" /> Scaoil na hIaránaigh sailbhí drón le tíortha comharsanachta gach lá.  Cé nach bhearnaigh ach an corrcheann acu na córais chosanta, is mór an díobháil a rinne siad. Mar shampla  bhuail dhá dhrón Ambasáid na Stát Aontaithe i bpríomhchathair na hAraibe Sádaí, [[Riyadh]], agus scrios ceann dá mbuamaí foirgneamh i mbunáit le hArm Mheiriceá i mBairéin. D’ionsaigh an Iaráin  ionaid bhreosla in Óman agus i gCatar agus  scaglann ola san Araib Shádach srl.<ref>{{Luaigh foilseachán|title='131 cathair san Iaráin ionsaithe ag fórsaí Mheiriceá, Iosrael'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0302/1561157-131-cathair-san-iarain-ionsaithe-ag-forsai-mheiricea-iosrael/|date=2026-03-02|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> === '''Iaráic''' === Bhris cogadh cathartha amach. Ina theannta sin, mharaigh ionsaithe de chuid na hIaráine daoine san Iaráic, saighdiúirí Francacha san áireamh, a bhí ag troid in aghaidh [[ISIS]] ([[An Stát Ioslamach|Stát Ioslamach]] nó nó [[Daesh]], mar chuid den Oibríocht Chammal. == Iosrael == Bhí aer-ruathair le cloisteáil ar fud na tíre ar fud na tíre ó am go ham, agus ionsaithe sliogáin i dtuaisceart na tíre (roicéid de chuid Hezbollah). Maraíodh cúpla duine. == An Phalaistín == Thug an cogadh san Iaráin leithscéal do lonnaitheoirí Giúdacha ionsaí a dhéanamh ar Phalaistínigh sa [[An Bruach Thiar|Bhruach Thiar]].<ref name=":11">{{Luaigh foilseachán|title=Ceathrar maraithe ag fórsaí Iosrael ar an mBruach Thiar|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0315/1563552-ceathrar-maraithe-ag-forsai-iosrael-ar-an-mbruach-thiar/|date=2026-03-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/articles/c620vwl97vyo|teideal=EU and UK demand Israel stop surge in West Bank settler violence|dáta=2026-03-11|language=en-GB|work=www.bbc.com|dátarochtana=2026-03-12}}</ref> == Cúrsaí eacnamaíochta == Gan trácht ar an scrios agus an marú, bhí deasca eacnamaíochta na corraíola ag cur isteach ar thíortha an domhain, lena n-áirítear na tíortha atá ag cur an chogaidh ar an Iaráin.<ref name=":12">{{Luaigh foilseachán|title=An Iaráin á slacairt an athuair ag fórsaí Iosrael|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0316/1563642-an-iarain-a-slacairt-an-athuair-ag-forsai-iosrael/|date=2026-03-16|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Chuaigh praghsanna ola agus gáis in airde go pras ar na margaí idirnáisiúnta mar gheall ar an réabadh.   $82 a bhí ar bhairille Brent ar an 3 Márta, (ardú de $10 ó 27 Feabhra) agus $98-$115 ar an 9 Márta.  Dúnadh an scaglann ola is mó san Araib Shádach.  Ar an 2 Márta, bhí  thart ar 150 long i dteannta i g[[Caolas Hormuz]] idir an Iaráin agus Óman, tancaeir ola ina measc.  Is tríd an muinceann uisce sin a sheachadtar an cúigiú cuid de sholáthairtí ola an domhain agus an cúigiú cuid de ghás leachtaithe an domhain ach aon lá.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Praghas ola ardaithe agus tancaeir sáinnithe i gCaolas Hormuz|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0302/1561247-pragas-ola-ardaithe-agus-tancaeir-sainnithe-i-gcaolas-hormuz/|date=2026-03-02|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Mhaígh Trump ar an 10 Márta gur luach $5.6 billiún d'airm a bhí caite ag fórsaí Mheiriceá san fheachtas in aghaidh na hIaráine ón 28 Feabhra - 9 Márta.<ref name=":3" /> Ansin mhaígh an Peinteagán gur luach $11 billiún a bhí caite in iomlán ar feadh sé lá.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iran-latest-news-today-us-trump-live-6b3qrtql5|teideal=We’re not stopping till the job is done, pledges Trump — as it happened|údar=David Charter, Washington {{!}} Kelly Rissman, US reporter {{!}} David Harding {{!}} Joshua Thurston {{!}} Samer Al-Atrush, Middle East Correspondent|dáta=2026-03-12|language=en|work=www.thetimes.com|dátarochtana=2026-03-12}}</ref> Ar an 11 Márta, d'fhógair an Gníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh go gcuirfí ar an margadh idirnáisiúnta 400 milliún bairille ola ó stoc cúltaca bhallstáit na heagraíochta ( is ionann 400 milliún bairille agus an tríú cuid den stoc cúltaca uile).<ref name=":4">{{Luaigh foilseachán|title=400 milliún bairille ola ón gcúlstoc le cur ar an margadh|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0311/1562798-400-milliun-bairille-ola-on-gculstoc-le-cur-ar-an-margadh/|date=2026-03-11|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>1.2 billiún bairille ola a bhí i stoc cúltaca na Gníomhaireachta Idirnáisiúnta Fuinnimh ag an am, a bhfuil 32 ballstát ann, agus coinnítear i dtaisce é ar eagla na héigeandála domhanda. </ref> Ina theannta sin, bhí cead tugtha ag Trump do thíortha eile ola a cheannach ó thancaeir Rúiseacha a bhí faoi choinneáil i gcalafoirt éagsúla ar fud an domhain,<ref name=":10" /> trí na smachtbhannaí ar ola na Rúise a mhaolú.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/trump-i-sainn-maidir-le-cogadh-na-hiaraine/|teideal=Trump i sáinn maidir le cogadh na hIaráine|údar=Eoin Ó Murchú|dáta=16 Márta 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-17}}</ref> Chuir an beart seo fearg ollmhór ar an Úcráin agus ar an Aontas Eorpach. Ní raibh Caolas Hormuz dúnta go hiomlán - lig na Stáit Aontaithe tancaeir ola na Síne dul isteach is amach le linn an chogaidh.<ref name=":14">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/freagra-patuar-ar-eileamh-trump-go-gcuirfi-longa-cogaidh-chuig-caolas-hormuz/|teideal=Freagra patuar ar éileamh Trump go gcuirfí longa cogaidh chuig Caolas Hormuz|dáta=2026-03-16|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-17}}</ref> === Truailliú === Ar an 7/8 Márta 2026, bhuail Iosrael na scaglanna ola ar fud Tehran. Chuaigh na tinte ó smacht agus bhí scamall dubh deataigh os cionn Tehran ag agus súiche brocach ina bhrat ar na sráideanna de bharr ionsaithe a rinneadh ar stórais ola.<ref name=":6">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/stad-ar-bith-ar-ionsaithe-dron-agus-diuracan/|teideal=Stad ar bith ar ionsaithe drón agus diúracán|dáta=2026-03-09|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-12}}</ref> Ansin thit báisteach dhubh agus nimhiúil''.''<ref>{{Luaigh foilseachán|title=‘Black rain’ in Tehran — what are the health effects?|url=https://www.nature.com/articles/d41586-026-00800-9|journal=Nature|date=2026-03-11|issn=1476-4687|doi=10.1038/d41586-026-00800-9|language=en|author=Rachel Fieldhouse, Mohana Basu}}</ref> Rinne an truailliú an t-aer do-análaithe ar fud na cathrach, pionós comhchoiteann mar a tharla sa Liobáin agus Gaza.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/08/dark-like-our-future-iranians-describe-scenes-of-catastrophe-after-tehrans-oil-depots-bombed|teideal=‘Dark, like our future’: Iranians describe scenes of catastrophe after Tehran’s oil depots bombed|údar=theguardian.com|dátarochtana=12-03-2026}}</ref> == Polaitíocht == Ar an 1 Márta, mhaígh Donald Trump go raibh “diúracáin fadraoin agus airm núicléacha ag an Iaráin a bheadh ina mbagairt uafásach do gach Meiriceánach”.  D’áitigh lucht a cháinte gur as a chonlán fhéin, i gcomhar le hIosrael, a rinne Trump an t-ionsaí agus nach raibh aon chríoch shoiléir oibrithe amach ina aigne aige, agus gur anord níos measa a tharlódh dá bharr sa réigiún. Thug  Rialtas na Breataine cead d'fhórsaí Mheiriceá leas a bhaint as bunáiteanna aeir sa Bhreatain agus iad ar a mbealach chun na Murascaille, “ar chúinsí cosanta”.  Ansin rinneadh  ionsaí dróin ar bhunáit mhíleata leis an mBreatain sa Chipir.<ref name=":0" /> Cáineadh an cogadh go hidirnáisiúnta, agus dhiúltaigh an Spáinn do Mheiriceá úsáid a bhaint as bunáiteanna míleata atá roinnte idir an dá thír.<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/7-m%C3%A1rta-2026-t%C3%ADr-eoghain/id1525428808?i=1000753770820|teideal=Nuacht Mhall, (Tír Eoghain)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=7 Márta 2026|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2026-03-09}}</ref> Thug an Ríocht Aontaithe cead. Ar an 8 Márta, ceapadh [[Mojtaba Khamenei]] mar an Ayatollah nua.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/articles/c78xxg05w0zo|teideal=Who is Mojtaba Khamenei, Iran's new supreme leader?|dáta=2026-03-08|language=en-GB|work=www.bbc.com|dátarochtana=2026-03-09}}</ref> Gortaíodh é ar an 28 Feabhra agus maraíodh a thuistí agus a bhean. Níor tháinig sé os comhair an phobail. == Taidhleoireacht == Ar an 1 Márta, mhaígh an tUachtarán Trump inné go raibh ceannairí na hIaráine i dteagmháil leis chun cúrsaí a phlé ach dúirt Ali Larijani, an t-oifigeach slándála náisiúnta is sinsearaí san Iaráin ag an am, agus a bhí fós beo, nach ndéanfadh an Phoblacht Ioslamach aon idirbheartaíocht leis na Stáit Aontaithe. De réir pobalbhreith de chuid Reuters/Ipsos ag an am, ní raibh ach 27% de Mheiriceánaigh ag tacú le hionsaithe na Stát Aontaithe ar an Iaráin agus marú an cheannaire agus mheas thart ar a leath, duine as gach ceathrar Poblachtánach ina measc, go raibh tóir rómhór ag Trump ar an neart míleata.<ref name=":0" /> I ndiaidh seachtain de chogadh san Mheánoirthear, bhí leithscéal déanta ag Uachtarán na hIaráine, [[Masoud Pezeshkian]], as ionsaithe a rinneadh ar thíortha eile timpeall Mhurascaill na Peirse. Dúirt sé nach ndéanfaí ionsaí ar thír ar bith nach bhfuil ag ionsaí na hIaráine.<ref name=":2" /> Ach lean ionsaithe na hIaráine ar aghaidh. Bhí Pezeshkian gan chumhacht Tuairiscíodh go raibh an Rúis ag cur eolas faisnéise ar fáil don Iaráin. Bhí sé seo ag teacht salach ar fad ar ról Mheiriceá i g[[Ionradh na Rúise ar an Úcráin|Cogadh na hRúise san Úcráin]] <ref name=":10" />. Ar an 17 Márta, thug Donald Trump ropadh faoina chomhghuaillithe in [[Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh]] [ECAT] a dhiúltaigh dá iarratas go dtabharfaidís cúnamh do Mheiriceá le Caolas Hormuz a oscailt do loingeas.<ref name=":16" /> Ar an 18 Márta, rinne aerfhórsa Iosrael ruathar ar an ngáscheantar is mó ar domhan ar chósta thiar theas na hIaráine. Ansin bhagair Trump go scriosfaí stáisiúin cumhachta na hIaráine muna "n-osclófaí go hiomlán" Caolas Hormuz . D'ardaigh praghas gáis go suntasach ar fud an domhain agus tháinig scaoll sna margaí dá bharr.<ref name=":20" /> Ar an 23 Márta, mhaígh Trump go raibh "comhráití maithe agus fiúntacha" ann leis an Iaráin. Thug Trump na margaí chun suaimhnis. Ach bhí [[trádáil cos istigh]] ann is cosúil. Tharla bisiú ollmhór ar scaireanna díreach roimh an cúpla focal de chuid Trump.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.wsj.com/livecoverage/stock-market-today-dow-sp-500-nasdaq-03-24-2026/card/mystery-jump-in-oil-trading-ahead-of-trump-post-draws-scrutiny-56sgwdXtlOlonqIKDsL6|teideal=Mystery Jump in Oil Trading Ahead of Trump Post Draws Scrutiny|language=en-US|work=The Wall Street Journal|dátarochtana=2026-03-25}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cbsnews.com/news/insider-trading-oil-futures-trump-iran-post/|teideal=Oil trades surged just before Trump's post on Iran talks. Some experts are suspicious. - CBS News|dáta=2026-03-24|language=en-US|work=www.cbsnews.com|dátarochtana=2026-03-25}}</ref> Ansin shéan Tehran gur tharla a leithéid de chomhrá ná de chainteanna, ag tabhairt '[[bréagnuacht]]' ar ráiteas Uachtarán na S-A.<ref name=":22">{{Luaigh foilseachán|title=Diúracáin á radadh ar Iosrael, cainteanna Trump séanta ag Tehran|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0324/1564922-diuracain-a-radadh-ar-iosrael-cainteanna-trump-seanta-ag-tehran/|date=2026-03-24|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Caithfidh sé gur ag margaíocht leis féin a bhí Trump, ar Rialtas na hIaráine le teann searbhais. Ar aon chuma, a dúirt na hIaránaigh, níor lú leo ná an sioc dul chun cainte leis an bhfear céanna.<ref name=":23">{{Luaigh foilseachán|title=An spéir ina caor thine sa Mheánoirthear arís ó mhaidin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0325/1565099-an-speir-ina-caor-thine-sa-mheanoirthear-aris-o-mhaidin/|date=2026-03-25|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Fágadh drochbhail ar na margaí aon uair amháin eile (thit na scaireanna arís, agus d'ardaigh praghas an ola). === Coireanna === Dúirt Ardchoimisinéir um Chearta an Duine na Náisiún Aontaithe, Volker Turk, gur coireanna cogaidh a bhí sna hionsaithe ar infreastruchtúir sibhialtach mar go sháraigh siad an sainmhíniú beacht atá ar spriocanna míleata.<ref name=":24">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ionsaithe-trump-ar-infreastruchtuir-fuinnimh-na-hiaraine-curtha-ar-athla/|teideal=Ionsaithe Trump ar infreastruchtúir fuinnimh na hIaráine curtha ar athlá|dáta=2026-03-23|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-25}}</ref> == Éire == Bhí  suas le 20,000 as Éireann  ina gcónaí i stáit na Murascaille in 2026. Bhí sé i gceist ag an Rialtas na hÉireann teacht i gcabhair ar shaoránaigh de chuid na hÉireann a bhí ina gcónaí sa Mheánoirthear nó a bhí ar cuairt ar an réigiún.<ref>{{Luaigh foilseachán|title='Níl an réabadh san Iaráin ach ina thús' – Trump, Rubio|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0303/1561364-nil-an-reabadh-san-iarain-ach-ina-thus-trump-rubio/|date=2026-03-03|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Thuirling an chéad eitleán paisinéirí as Dubai go hÉirinn in Aerfort Bhaile Átha Cliath.<ref name=":7">{{Luaigh foilseachán|title=Thuirling an chéad eitleán paisinéirí as Dubai go hÉirinn in Aerfort Bhaile Átha Cliath. Bí seo an chéad eitilt as an taobh sin den domhan ó thosaigh na Stáit Aontaithe agus Iosrael a gcuid ionsaithe ar an Iaráin.|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22590173-eoghan-corry-eagarthoir-na-hirise-air-travel/|language=ga-IE|author=Eoghan Corry : Eagarthóir na hirise Air & Travel. / RnaG - Nuacht a hAon|date=5 Márta 2026}}</ref> Mhaígh an Taoiseach Micheál Martin nach raibh aerfort na Sionainne á úsáid ag eitleáin de chuid aerfhórsa na Stát Aontaithe a bhí páirteach sa bhfeachtas buamála.<ref name=":13">{{Luaigh foilseachán|title='Níl aerfort na Sionainne á úsáid ag aerfhórsa Mheiriceá'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0315/1563556-nil-aerfort-na-sionainne-a-usaid-ag-aerfhorsa-mheiricea/|date=2026-03-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> D'ardaigh ola tí ó €500 ar 500 lítear i mí Feabhra go €900 ar an 20 Márta. D'ardaigh díosal ó €1.80 an lítear go €2.25 agus bhí peitril é féin tuairim is €2 an lítear.<ref name=":21" /><ref name=":25">{{Luaigh foilseachán|title=Praghas breosla tite i stáisiúin seirbhísí ó mhaidin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0325/1565100-praghas-breosla-tite-i-staisiuin-seirbhisi-o-mhaidin/|date=2026-03-25|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> <ref name=":26">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/03/pacaiste-tacaiochta-fogartha-ag-an-rialtas-le-dul-i-ngleic-le-costas-ola/|teideal=Pacáiste tacaíochta fógartha ag an rialtas le dul i ngleic le costas ola|údar=Eagarthóir|dáta=2026-03-27|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-03-30}}</ref> Thit praghas breosla tite i stáisiúin seirbhísí ar fud na tíre nuair a laghdaíodh an dleacht mháil a ghearrtar ar pheitreal agus ar dhíosal <ref name=":19">{{Luaigh foilseachán|title=Tarlóirí sásta go bhfaighidh siad 'tacaíocht mhór' ón Rialtas|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0319/1564117-tarloiri-bothair-ag-bagairt-dul-i-muinin-na-hagoidiochta/|date=2026-03-19|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Tháinig 1.8% d'ardú ar an meán ar phraghsanna do thomhaltóirí sa chéad choicís de mhí an Mhárta, agus ardú de 11.1% ar phraghsanna fuinnimh i gcaitheamh an achair sin.<ref name=":27">{{Luaigh foilseachán|title=1.8% d'ardú ar phraghsanna sa chéad choicís de Mhárta|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0330/1565859-1-8-dardu-ar-phraghsanna-sa-chead-choicis-de-mharta/|date=2026-03-30|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> Bhí feirmeoirí atá ag an ardú as miosúr a tháinig ar phraghas [[Leasachán|leasacháin]].<ref name=":28">{{Luaigh foilseachán|title=Imní go mbeidh feirmeoirí as leasachán gan mhoill|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0330/1565858-imni-go-mbeidh-feirmeoiri-as-leasachan-gan-mhoill/|date=2026-03-30|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> == Féach freisin == * [[Cogadh Iosrael-Gaza]] * [[Hezbollah]] * [[Cogadh na Dhá Lá Dhéag 2025]] * [[Cór Gharda na Réabhlóide Ioslamaí]] * [[Ionsaí ar scoil i Minab san Iaráin, 2026|Ionsaí ar scoil i Minab, 2026]] == Nuacht == 2 Márta<ref name=":0" /> 3 Márta 4 Márta<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Long chogaidh leis an Iaráin pollta, curtha síos|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0304/1561632-long-chogaidh-leis-an-iarain-pollta-curtha-sios/|date=2026-03-04|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Liobáin agus an Iaráin á dtuairgneáil tuilleadh|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0304/1561547-an-liobain-agus-an-iarain-a-dtuairgneail-tuilleadh/|date=2026-03-04|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":02" /> 5 Márta<ref>{{Luaigh foilseachán|title='Rún ag Iosrael múr a dhéanamh de bhonneagar na hIaráine'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0305/1561750-run-ag-iosrael-mur-a-dheanamh-de-bhonneagar-na-hiaraine/|date=2026-03-05|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ardú ar phraghas breosla: daoine 'á bhfeannadh'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0305/1561834-ardu-ar-phraghas-breosla-daoine-a-bhfeannadh/|date=2026-03-05|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":7" /> 6 Márta<ref>{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/03/sam-meaite-ar-chogadh-fada-agus-an-iarain-ag-seasamh-an-fhoid/|teideal=SAM meáite ar chogadh fada agus an Iaráin ag seasamh an fhóid|údar=Eoin Ó Murchú (Páirtí Cumannach Éireann)|dáta=2026-03-06|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-03-06}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Cairteitilt Rialtais ó Ómán go hÉirinn tráthnóna|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0306/1561992-cairteitilt-rialtais-o-oman-go-heirinn-trathnona/|date=2026-03-06|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> 9 Márta<ref name=":6" /><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Iosrael fós ag ionsaí na hIaráine agus Tehran fós ag freagairt|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0309/1562411-iosrael-fos-ag-ionsai-na-hiaraine-agus-tehran-fos-ag-freagairt/|date=2026-03-09|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> 10 Márta<ref name=":3" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/imni-faoi-stadas-na-teanga-in-ollscoil-na-gaillimhe-agus-post-mor-eile-fogartha-gan-riachtanas-gaeilge/|teideal=‘An lá is déine ionsaithe fós againn ar an Iaráin’ – Rúnaí Cosanta na Stát Aontaithe|dáta=2026-03-10|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-12}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Iaráin: 'cogadh beagnach thart' nó 'níl deireadh leis fós'?|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0310/1562572-an-iarain-cogadh-beagnach-thart-ach-nil-deireadh-leis-fos/|date=2026-03-10|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> 11 Márta<ref name=":5" /><ref>{{Lua idirlín|teideal=Ní ligfear ‘an lítear amháin féin ola’ trí Chaolas Hormuz – an Iaráin|url=https://tuairisc.ie/ni-ligfear-an-litear-amhain-fein-ola-tri-chaolas-hormuz-an-iarain/|work=Tuairisc.ie|dáta=2026-03-11|dátarochtana=2026-03-12|language=ga-IE}}</ref><ref name=":4" /> 13 Márta<ref name=":10" /> 12 Márta<ref name=":8">{{Lua idirlín|url=https://sceal.ie/2026/03/a-dtithe-treigthe-ag-breis-is-3-2-milliun-duine-san-iarain/|teideal=A dtithe tréigthe ag breis is 3.2 milliún duine san Iaráin|údar=Tuairisc|dáta=2026-03-12|language=ga-IE|work=Scéal|dátarochtana=2026-03-12}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Ollruathar eile á dhéanamh ag fórsaí Iosrael ar an Iaráin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0312/1563010-ollruathar-eile-a-dheanamh-ag-forsai-iosrael-ar-an-iarain/|date=2026-03-12|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> 13 Márta 14 Márta<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Oileán Kharg tagtha faoi thréanionsaí ó fhórsaí Mheiriceá|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0314/1563462-oilean-kharg-tagtha-faoi-threanionsai-o-fhorsai-mheiricea/|date=2026-03-14|language=ga-IE|author=Nuacht RTE}}</ref><ref name=":9" /> 15 Márta<ref name=":13" /><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Breis ionsaithe á mbeartú ar Oileán Kharg|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0315/1563512-breis-ionsaithe-a-mbeartu-ar-oilean-kharg/|date=2026-03-15|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":11" /> 16 Márta<ref name=":12" /><ref name=":14" /> 17 Márta<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Iaráin in uachtar i gcruinniú an Tí Bháin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0317/1563859-an-iarain-in-uachtar-i-gcruinniu-an-ti-bhain/|date=2026-03-17|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> 18 Márta<ref name=":15" /><ref name=":17" /><ref name=":16" /> 19 Márta<ref name=":20">{{Luaigh foilseachán|title=Trump míshásta faoi ionsaí ar gháscheantar san Iaráin|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0319/1564115-trump-mishasta-faoi-ionsai-ar-ghascheantar-san-iarain/|date=2026-03-19|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":19" /> 20 Márta<ref name=":18" /> 23 Márta<ref name=":21">{{Luaigh foilseachán|title=Laghdú ar dhleacht mháil, pheitril & díosail á phlé ag an Rialtas|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0323/1564736-laghdu-ar-dhleacht-mhail-pheitril-diosail-a-phle-ag-an-rialtas/|date=2026-03-23|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Sos 5 lá ar ionsaithe SAM ar stáisiúin leictreachais na hIaráine|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0323/1564755-sos-5-la-ar-ionsaithe-sam-ar-staisiuin-leictreachais-na-hiaraine/|date=2026-03-23|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> <ref name=":24" /> 24 Márta<ref name=":22" /> <ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/iosrael-agus-an-iaraic-a-ruscadh-ag-diuracain-malairt-sceil-ag-na-stait-aontaithe-agus-an-iarain-faoi-chainteanna/|teideal=Iosrael agus an Iaráic á rúscadh ag diúracáin, malairt scéil ag na Stáit Aontaithe agus an Iaráin faoi chainteanna|dáta=2026-03-24|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-25}}</ref> 25 Márta<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/25/us-israel-war-on-iran-whats-happening-on-day-26-of-attacks|teideal=US-Israel war on Iran: What’s happening on day 26 of attacks?|údar=Elizabeth Melimopoulos|language=en|work=Al Jazeera|dátarochtana=2026-03-25}}</ref> <ref name=":23" /> <ref name=":25" /> 26 Márta<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Iaráin: caint ar 'léas dóchais' ach leanann an bhuamáil|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0326/1565289-an-iarain-caint-ar-leas-dochais-ach-leanann-an-bhuamail/|date=2026-03-26|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref> 27 Márta<ref>{{Luaigh foilseachán|title='1,900 duine maraithe agus 20,000 gortaithe san Iaráin le mí'|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0327/1565454-1-900-duine-maraithe-agus-20-000-gortaithe-san-iarain-le-mi/|date=2026-03-27|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":26" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/03/neamhinniulacht-trump-agus-gearu-an-chogaidh-le-teacht/|teideal=Neamhinniúlacht Trump agus géarú an chogaidh le teacht|údar=Cathal Ó Murchú|dáta=2026-03-27|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-03-30}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/ionsaithe-trump-infreastruchtuir-fuinnimh-na-hiaraine-curtha-ar-athla-aris/|teideal=Ionsaithe Trump ar infreastruchtúr fuinnimh na hIaráine curtha ar athlá arís|dáta=2026-03-27|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-30}}</ref> 30 Márta<ref>{{Luaigh foilseachán|title=An Iaráin: Trump ag caint ar bhinn a thógáil ar Oileán Kharg|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0330/1565856-an-iarain-trump-ag-caint-ar-bhinn-a-thogail-ar-oilean-kharg/|date=2026-03-30|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}</ref><ref name=":27" /><ref name=":28" /><ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/bagairt-deanta-ag-trump-go-scriosfaidh-se-laithreacha-fuinnimh-uile-na-hiaraine-mura-ndeantar-margadh/|teideal=Bagairt déanta ag Trump go ‘scriosfaidh’ sé láithreacha fuinnimh uile na hIaráine mura ndéantar margadh|dáta=2026-03-30|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-30}}</ref> 31 Márta == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Cogadh Iosrael–Iaráin]] [[Catagóir:2026]] [[Catagóir:Stair Iosrael]] [[Catagóir:Stair na hIaráine]] [[Catagóir:Cogaí]] [[Catagóir:Cogadh na hIaráine 2026]] 7ub79mc4p4uq22y4ip152v1aa510hll 2 124967 1306405 1306404 2026-04-04T12:00:20Z Marcas.oduinn 33120 /* Aided Bresail */ 1306405 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal#ISO|Tionscadal#ISO]] ] == Ceanntásc == == ISO == # [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]] == Aided Bresail == Is scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] é '''Anbhás Bhreasail''' (Meán-Ghaeilge: ''Aided Bresail'' airgeadais fosta mar ''Aided Bresail meic Díarmata'').<ref name=iso /> Is iad príomh-phearsana an scéii ná [[Ardrí na hÉireann|Ardrí]] na hÉireann [[Diarmaid mac Cearbhaill]] agus Naomh [[Colm Cille]].<ref name=isoText /> De réir seanchais, bhí Diarmaid an ardrí págánach deireanach, agus bhí Colm Cille ar cheann de [[Dhá Aspal Déag na hÉireann]]. Tá an scéal mar sin ar an teorann idir an phágántacht agus an Chríostaíocht i nÉirinn.<ref name=emeraldisle /> == Achoimre Rinne Breasal mac Diarmada fleá dá athair, an rí. Is ar éigean do ghoid Breasal bó ar leith don fhleá. Mharaigh Diarmaid a mhac as a easpa measa. Ansin rinne an rí aithrí. Chuaigh sé le Colm Cille chuig Beagán Uladh, a rinne Breasal a athbheochan. == Lámhscríbhinní Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:<ref name=isoSources /><ref name=msomit17 /> * Leabharlann [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|COBÁC]], [[Leabhar Laighneach]] blúire, [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 3|Franciscan LS A 3]], 11ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_3.html ISOS]) * [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISOS]) * COBÁC [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 9|Franciscan LS A 9]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_9.html ISOS]) * [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]] LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#23 P 3|23 P 3]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_3.html ISOS]), 15ú haois * ARÉ LS 23 O 48 (a) ([[Liber Flavus Fergusiorum]]), 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_O_48_a.html ISOS]) * ARÉ LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#B iv 2|B iv 2]], 17ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_B_iv_2.html ISOS]) == Annála Déantar trácht ar réimeas Diarmada i n[[Annála Uladh]] agus [[Foras Feasa ar Éirinn]]<ref name=isoBackground /> == Aistriúcháin * {{cite book | first = Whitley | last = Stokes | authorlink = Whitley Stokes | title = Lives of Saints from the Book of Lismore | location = Oxford | publisher = Clarendon Press | year = 1890 | pages = xxvii-xxviii}} * {{cite book | first = Cormac | last = Ó Cadhlaigh | authorlink = CormacÓ Cadhlaigh | title = Diarmaid mac Chearbhaill | location = Baile Átha Cliath | publisher = [[Oifig an tSoláthair]] | year = 1950 | pages = 39-41}} == Naisc sheachtracha * [https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html Aided Bresail] ar Irish Sagas Online (ISO) * [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Bresail_meic_Diarmata Aided Bresail meic Díarmata] ar CODECS == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iso>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html | teideal = Aided Bresail | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoText>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-text.html | teideal = Aided Bresail - Text and Translation | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoSources>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-sources.html | teideal = Aided Bresail - Online Sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoBackground>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-background.html | teideal = Aided Bresail - Background information | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=msomit17>{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = Aided Bresail meic Diarmata | foilsitheoir = [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=emeraldisle>{{lua idirlín | url = https://emeraldisle.ie/the-violent-death-of-bresail-mac-diarmata | teideal = The Violent Death of Bresail mac Diarmata | work = emeraldisle.ie | dátarochtana = 03-04-2026}}</ref> }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ jtp9e2lxn68v6phwp3vbrh0356wk92q 1306407 1306405 2026-04-04T12:04:05Z Marcas.oduinn 33120 /* Aided Bresail */ 1306407 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal#ISO|Tionscadal#ISO]] ] == Ceanntásc == == ISO == # [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]] == Aided Bresail == Is scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] é '''Anbhás Bhreasail''' (Meán-Ghaeilge: ''Aided Bresail''<ref name=iso /> aitheanta fosta mar ''Aided Bresail meic Díarmata''). Is iad príomh-phearsana an scéil ná [[Diarmaid mac Cearbhaill]], [[Ardrí na hÉireann|Ardrí]], agus Naomh [[Colm Cille]].<ref name=isoText /> Bhí Diarmaid an t-ardrí págánach deireanach de réir seanchais, agus bhí Colm Cille ar cheann de [[Dhá Aspal Déag na hÉireann]]. Tá an scéal mar sin ar an teorann idir an phágántacht agus an Chríostaíocht i nÉirinn.<ref name=emeraldisle /> == Achoimre Rinne Breasal mac Diarmada fleá dá athair, an rí. Is ar éigean do ghoid Breasal bó ar leith don fhleá. Mharaigh Diarmaid a mhac as a easpa measa. Ansin rinne an rí aithrí. Chuaigh sé le Colm Cille chuig Beagán Uladh, a rinne Breasal a athbheochan. == Lámhscríbhinní Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:<ref name=isoSources /><ref name=msomit17 /> * Leabharlann [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|COBÁC]], [[Leabhar Laighneach]] blúire, [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 3|Franciscan LS A 3]], 11ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_3.html ISOS]) * [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISOS]) * COBÁC [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 9|Franciscan LS A 9]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_9.html ISOS]) * [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]] LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#23 P 3|23 P 3]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_3.html ISOS]), 15ú haois * ARÉ LS 23 O 48 (a) ([[Liber Flavus Fergusiorum]]), 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_O_48_a.html ISOS]) * ARÉ LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#B iv 2|B iv 2]], 17ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_B_iv_2.html ISOS]) == Annála Déantar trácht ar réimeas Diarmada i n[[Annála Uladh]] agus [[Foras Feasa ar Éirinn]]<ref name=isoBackground /> == Aistriúcháin * {{cite book | first = Whitley | last = Stokes | authorlink = Whitley Stokes | title = Lives of Saints from the Book of Lismore | location = Oxford | publisher = Clarendon Press | year = 1890 | pages = xxvii-xxviii}} * {{cite book | first = Cormac | last = Ó Cadhlaigh | authorlink = CormacÓ Cadhlaigh | title = Diarmaid mac Chearbhaill | location = Baile Átha Cliath | publisher = [[Oifig an tSoláthair]] | year = 1950 | pages = 39-41}} == Naisc sheachtracha * [https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html Aided Bresail] ar Irish Sagas Online (ISO) * [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Bresail_meic_Diarmata Aided Bresail meic Díarmata] ar CODECS == Tagairtí {{reflist | refs = <ref name=iso>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html | teideal = Aided Bresail | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoText>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-text.html | teideal = Aided Bresail - Text and Translation | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoSources>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-sources.html | teideal = Aided Bresail - Online Sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoBackground>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-background.html | teideal = Aided Bresail - Background information | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=msomit17>{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = Aided Bresail meic Diarmata | foilsitheoir = [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=emeraldisle>{{lua idirlín | url = https://emeraldisle.ie/the-violent-death-of-bresail-mac-diarmata | teideal = The Violent Death of Bresail mac Diarmata | work = emeraldisle.ie | dátarochtana = 03-04-2026}}</ref> }} == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ c9l744bfcuy7bh8t2sc0veq2rt9hy1l 1306408 1306407 2026-04-04T12:04:18Z Marcas.oduinn 33120 Replaced content with "[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal#ISO|Tionscadal#ISO]] ] == Ceanntásc == == ISO == # [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__" 1306408 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal#ISO|Tionscadal#ISO]] ] == Ceanntásc == == ISO == # [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ aqfmh4nl9qi8kx93qxwkbf6enys1zit 1306426 1306408 2026-04-04T14:57:49Z Marcas.oduinn 33120 /* ISO */ 1306426 wikitext text/x-wiki [ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Tionscadal#ISO|Tionscadal#ISO]] ] == Ceanntásc == == ISO == * [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]] # [[Aided Conrói maic Dáiri]] # [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]] # [[Aided Fergusa maic Róich ]] # [[Aided Lóegairi Búadaig]] # [[Aided Maelodráin]] == Buntásc == __NOINDEX__ __NOTOC__ m4fkrkrihb5ht3nxy2xwdb7rvlgj98u 0 125034 1306435 1306399 2026-04-04T17:46:39Z Alison 570 Stub-sort 1306435 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Druga}} Is réamhtheachtaí é '''noirfeantainil''' a tháinig díreach roimh [[Feantainil|fheantainil]] agus roinnt analóg feantainile. Tá analóga feantainile ina ndrugaí támhshuanacha an-láidir, a bhíonn idir 10 n-uaire agus 100 uair níos láidre ná hearóin. Leanann an neart ard atá iontu de bheith ina cúis le básanna úsáideoirí mar gheall ar ródháileog.<ref>{{Lua idirlín|url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2023/196/oj/eng|teideal=RIALACHÁN TARMLIGTHE (AE) 2023/196 ÓN gCOIMISIÚN L_2023027GA.01000101.xml|údar=Aontas Eorpach|dáta=25 Samhain 2022|work=eur-lex.europa.eu|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> ==Féach freisin== * [[Feantainil]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-cógais}} [[Catagóir:Feantanail| ]] [[Catagóir:Anailgéisigh]] k3zei36feg18h31c8fidnto8w9ll8a2 0 125036 1306409 2026-04-04T12:05:41Z Marcas.oduinn 33120 Cruthaithe 1306409 wikitext text/x-wiki Is scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] é '''Anbhás Bhreasail''' (Meán-Ghaeilge: ''Aided Bresail''<ref name=iso /> aitheanta fosta mar ''Aided Bresail meic Díarmata''). Is iad príomh-phearsana an scéil ná [[Diarmaid mac Cearbhaill]], [[Ardrí na hÉireann|Ardrí]], agus Naomh [[Colm Cille]].<ref name=isoText /> Bhí Diarmaid an t-ardrí págánach deireanach de réir seanchais, agus bhí Colm Cille ar cheann de [[Dhá Aspal Déag na hÉireann]]. Tá an scéal mar sin ar an teorann idir an phágántacht agus an Chríostaíocht i nÉirinn.<ref name=emeraldisle /> == Achoimre == Rinne Breasal mac Diarmada fleá dá athair, an rí. Is ar éigean do ghoid Breasal bó ar leith don fhleá. Mharaigh Diarmaid a mhac as a easpa measa. Ansin rinne an rí aithrí. Chuaigh sé le Colm Cille chuig Beagán Uladh, a rinne Breasal a athbheochan. == Lámhscríbhinní == Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:<ref name=isoSources /><ref name=msomit17 /> * Leabharlann [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|COBÁC]], [[Leabhar Laighneach]] blúire, [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 3|Franciscan LS A 3]], 11ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_3.html ISOS]) * [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISOS]) * COBÁC [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 9|Franciscan LS A 9]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_9.html ISOS]) * [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]] LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#23 P 3|23 P 3]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_3.html ISOS]), 15ú haois * ARÉ LS 23 O 48 (a) ([[Liber Flavus Fergusiorum]]), 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_O_48_a.html ISOS]) * ARÉ LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#B iv 2|B iv 2]], 17ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_B_iv_2.html ISOS]) == Annála == Déantar trácht ar réimeas Diarmada i n[[Annála Uladh]] agus [[Foras Feasa ar Éirinn]]<ref name=isoBackground /> == Aistriúcháin == * {{cite book | first = Whitley | last = Stokes | authorlink = Whitley Stokes | title = Lives of Saints from the Book of Lismore | location = Oxford | publisher = Clarendon Press | year = 1890 | pages = xxvii-xxviii}} * {{cite book | first = Cormac | last = Ó Cadhlaigh | authorlink = CormacÓ Cadhlaigh | title = Diarmaid mac Chearbhaill | location = Baile Átha Cliath | publisher = [[Oifig an tSoláthair]] | year = 1950 | pages = 39-41}} == Naisc sheachtracha == * [https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html Aided Bresail] ar Irish Sagas Online (ISO) * [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Bresail_meic_Diarmata Aided Bresail meic Díarmata] ar CODECS == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iso>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html | teideal = Aided Bresail | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoText>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-text.html | teideal = Aided Bresail - Text and Translation | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoSources>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-sources.html | teideal = Aided Bresail - Online Sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoBackground>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-background.html | teideal = Aided Bresail - Background information | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=msomit17>{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = Aided Bresail meic Diarmata | foilsitheoir = [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=emeraldisle>{{lua idirlín | url = https://emeraldisle.ie/the-violent-death-of-bresail-mac-diarmata | teideal = The Violent Death of Bresail mac Diarmata | work = emeraldisle.ie | dátarochtana = 03-04-2026}}</ref> }} [[Catagóir:Aided|Bresal]] msy8tb1h0b824mwvb4pgwgrgq25uxfv 1306410 1306409 2026-04-04T12:11:16Z Marcas.oduinn 33120 Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Aided Bresail]] go [[Anbhás Bhreasail]]: NuaGhaeilge 1306409 wikitext text/x-wiki Is scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] é '''Anbhás Bhreasail''' (Meán-Ghaeilge: ''Aided Bresail''<ref name=iso /> aitheanta fosta mar ''Aided Bresail meic Díarmata''). Is iad príomh-phearsana an scéil ná [[Diarmaid mac Cearbhaill]], [[Ardrí na hÉireann|Ardrí]], agus Naomh [[Colm Cille]].<ref name=isoText /> Bhí Diarmaid an t-ardrí págánach deireanach de réir seanchais, agus bhí Colm Cille ar cheann de [[Dhá Aspal Déag na hÉireann]]. Tá an scéal mar sin ar an teorann idir an phágántacht agus an Chríostaíocht i nÉirinn.<ref name=emeraldisle /> == Achoimre == Rinne Breasal mac Diarmada fleá dá athair, an rí. Is ar éigean do ghoid Breasal bó ar leith don fhleá. Mharaigh Diarmaid a mhac as a easpa measa. Ansin rinne an rí aithrí. Chuaigh sé le Colm Cille chuig Beagán Uladh, a rinne Breasal a athbheochan. == Lámhscríbhinní == Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:<ref name=isoSources /><ref name=msomit17 /> * Leabharlann [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|COBÁC]], [[Leabhar Laighneach]] blúire, [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 3|Franciscan LS A 3]], 11ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_3.html ISOS]) * [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISOS]) * COBÁC [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 9|Franciscan LS A 9]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_9.html ISOS]) * [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]] LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#23 P 3|23 P 3]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_3.html ISOS]), 15ú haois * ARÉ LS 23 O 48 (a) ([[Liber Flavus Fergusiorum]]), 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_O_48_a.html ISOS]) * ARÉ LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#B iv 2|B iv 2]], 17ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_B_iv_2.html ISOS]) == Annála == Déantar trácht ar réimeas Diarmada i n[[Annála Uladh]] agus [[Foras Feasa ar Éirinn]]<ref name=isoBackground /> == Aistriúcháin == * {{cite book | first = Whitley | last = Stokes | authorlink = Whitley Stokes | title = Lives of Saints from the Book of Lismore | location = Oxford | publisher = Clarendon Press | year = 1890 | pages = xxvii-xxviii}} * {{cite book | first = Cormac | last = Ó Cadhlaigh | authorlink = CormacÓ Cadhlaigh | title = Diarmaid mac Chearbhaill | location = Baile Átha Cliath | publisher = [[Oifig an tSoláthair]] | year = 1950 | pages = 39-41}} == Naisc sheachtracha == * [https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html Aided Bresail] ar Irish Sagas Online (ISO) * [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Bresail_meic_Diarmata Aided Bresail meic Díarmata] ar CODECS == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iso>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html | teideal = Aided Bresail | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoText>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-text.html | teideal = Aided Bresail - Text and Translation | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoSources>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-sources.html | teideal = Aided Bresail - Online Sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoBackground>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-background.html | teideal = Aided Bresail - Background information | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=msomit17>{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = Aided Bresail meic Diarmata | foilsitheoir = [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=emeraldisle>{{lua idirlín | url = https://emeraldisle.ie/the-violent-death-of-bresail-mac-diarmata | teideal = The Violent Death of Bresail mac Diarmata | work = emeraldisle.ie | dátarochtana = 03-04-2026}}</ref> }} [[Catagóir:Aided|Bresal]] msy8tb1h0b824mwvb4pgwgrgq25uxfv 1306421 1306410 2026-04-04T14:05:37Z Marcas.oduinn 33120 1306421 wikitext text/x-wiki Is scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] é '''Anbhás Bhreasail''' (Meán-Ghaeilge: ''Aided Bresail''<ref name=iso /> aitheanta fosta mar ''Aided Bresail meic Díarmata''). Is iad príomh-phearsana an scéil ná [[Diarmaid mac Cearbhaill]], [[Ardrí na hÉireann|Ardrí]], agus Naomh [[Colm Cille]].<ref name=isoText /> Bhí Diarmaid an t-ardrí págánach deireanach de réir seanchais, agus bhí Colm Cille ar cheann de [[Dhá Aspal Déag na hÉireann]]. Tá an scéal mar sin ar an teorann idir an phágántacht agus an Chríostaíocht i nÉirinn.<ref name=emeraldisle /> == Achoimre == Rinne Breasal mac Diarmada fleá dá athair, an rí. Is ar éigean do ghoid Breasal bó ar leith don fhleá. Mharaigh Diarmaid a mhac as a easpa measa. Ansin rinne an rí aithrí. Chuaigh sé le Colm Cille chuig Beagán Uladh, a rinne Breasal a athbheochan. == Lámhscríbhinní == Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:<ref name=isoSources /><ref name=msomit17 /> * Leabharlann [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|COBÁC]], [[Leabhar Laighneach]] blúire, [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 3|Franciscan LS A 3]], 11ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_3.html ISOS]) * [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISOS]) * COBÁC [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 9|Franciscan LS A 9]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_9.html ISOS]) * [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]] LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#23 P 3|23 P 3]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_3.html ISOS]), 15ú haois * ARÉ LS 23 O 48 (a) ([[Liber Flavus Fergusiorum]]), 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_O_48_a.html ISOS]) * ARÉ LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#B iv 2|B iv 2]], 17ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_B_iv_2.html ISOS]) == Annála == Déantar trácht ar réimeas Diarmada i n[[Annála Uladh]] agus [[Foras Feasa ar Éirinn]].<ref name=isoBackground /> == Aistriúcháin == * {{cite book | first = Whitley | last = Stokes | authorlink = Whitley Stokes | title = Lives of Saints from the Book of Lismore | location = Oxford | publisher = Clarendon Press | year = 1890 | pages = xxvii-xxviii}} * {{cite book | first = Cormac | last = Ó Cadhlaigh | authorlink = CormacÓ Cadhlaigh | title = Diarmaid mac Chearbhaill | location = Baile Átha Cliath | publisher = [[Oifig an tSoláthair]] | year = 1950 | pages = 39-41}} == Naisc sheachtracha == * [https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html Aided Bresail] ar Irish Sagas Online (ISO) * [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Bresail_meic_Diarmata Aided Bresail meic Díarmata] ar CODECS == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iso>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html | teideal = Aided Bresail | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoText>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-text.html | teideal = Aided Bresail - Text and Translation | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoSources>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-sources.html | teideal = Aided Bresail - Online Sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoBackground>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-background.html | teideal = Aided Bresail - Background information | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=msomit17>{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = Aided Bresail meic Diarmata | foilsitheoir = [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=emeraldisle>{{lua idirlín | url = https://emeraldisle.ie/the-violent-death-of-bresail-mac-diarmata | teideal = The Violent Death of Bresail mac Diarmata | work = emeraldisle.ie | dátarochtana = 03-04-2026}}</ref> }} [[Catagóir:Aided|Bresal]] q6xx9yy8482ksj19lqlnz4xjyfn99k8 1306422 1306421 2026-04-04T14:06:17Z Marcas.oduinn 33120 /* Aistriúcháin */ 1306422 wikitext text/x-wiki Is scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] é '''Anbhás Bhreasail''' (Meán-Ghaeilge: ''Aided Bresail''<ref name=iso /> aitheanta fosta mar ''Aided Bresail meic Díarmata''). Is iad príomh-phearsana an scéil ná [[Diarmaid mac Cearbhaill]], [[Ardrí na hÉireann|Ardrí]], agus Naomh [[Colm Cille]].<ref name=isoText /> Bhí Diarmaid an t-ardrí págánach deireanach de réir seanchais, agus bhí Colm Cille ar cheann de [[Dhá Aspal Déag na hÉireann]]. Tá an scéal mar sin ar an teorann idir an phágántacht agus an Chríostaíocht i nÉirinn.<ref name=emeraldisle /> == Achoimre == Rinne Breasal mac Diarmada fleá dá athair, an rí. Is ar éigean do ghoid Breasal bó ar leith don fhleá. Mharaigh Diarmaid a mhac as a easpa measa. Ansin rinne an rí aithrí. Chuaigh sé le Colm Cille chuig Beagán Uladh, a rinne Breasal a athbheochan. == Lámhscríbhinní == Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:<ref name=isoSources /><ref name=msomit17 /> * Leabharlann [[an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|COBÁC]], [[Leabhar Laighneach]] blúire, [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 3|Franciscan LS A 3]], 11ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_3.html ISOS]) * [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISOS]) * COBÁC [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#Franciscan A 9|Franciscan LS A 9]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCD/UCD_MS_A_9.html ISOS]) * [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]] LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#23 P 3|23 P 3]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_3.html ISOS]), 15ú haois * ARÉ LS 23 O 48 (a) ([[Liber Flavus Fergusiorum]]), 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_O_48_a.html ISOS]) * ARÉ LS [[Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha#B iv 2|B iv 2]], 17ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_B_iv_2.html ISOS]) == Annála == Déantar trácht ar réimeas Diarmada i n[[Annála Uladh]] agus [[Foras Feasa ar Éirinn]].<ref name=isoBackground /> == Aistriúcháin == * {{cite book | first = Whitley | last = Stokes | authorlink = Whitley Stokes | title = Lives of Saints from the Book of Lismore | location = Oxford | publisher = Clarendon Press | year = 1890 | pages = xxvii-xxviii}} * {{cite book | first = Cormac | last = Ó Cadhlaigh | authorlink = CormacÓ Cadhlaigh | title = Diarmaid mac Cearbhaill | location = Baile Átha Cliath | publisher = [[Oifig an tSoláthair]] | year = 1950 | pages = 39-41}} == Naisc sheachtracha == * [https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html Aided Bresail] ar Irish Sagas Online (ISO) * [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Bresail_meic_Diarmata Aided Bresail meic Díarmata] ar CODECS == Tagairtí == {{reflist | refs = <ref name=iso>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-index.html | teideal = Aided Bresail | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoText>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-text.html | teideal = Aided Bresail - Text and Translation | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoSources>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-sources.html | teideal = Aided Bresail - Online Sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=isoBackground>{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-bresail/Aided-bresail-background.html | teideal = Aided Bresail - Background information | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=msomit17>{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = Aided Bresail meic Diarmata | foilsitheoir = [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 02-04-2026}}</ref> <ref name=emeraldisle>{{lua idirlín | url = https://emeraldisle.ie/the-violent-death-of-bresail-mac-diarmata | teideal = The Violent Death of Bresail mac Diarmata | work = emeraldisle.ie | dátarochtana = 03-04-2026}}</ref> }} [[Catagóir:Aided|Bresal]] jezjr94t3g8njkpgqmd1mdmgcqva6ww 0 125037 1306411 2026-04-04T12:11:16Z Marcas.oduinn 33120 Bhog Marcas.oduinn an leathanach [[Aided Bresail]] go [[Anbhás Bhreasail]]: NuaGhaeilge 1306411 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Anbhás Bhreasail]] nthbal07kxfmr3i85f0as8kcj5mjn5y 0 125038 1306413 2026-04-04T12:49:02Z Ériugena 188 Created by translating the page "[[:no:Special:Redirect/revision/25532668|Harald Hardråde]]" 1306413 wikitext text/x-wiki '''Ba mhac Åsta Gudbrandsdatter agus [[:no:Sigurd_Syr|Sigurd Syr]] på [[:no:Ringerike|Ringerike]] é Harald III Hardråde''' (ar a dtugtar '''Harald Sigurdsson''' freisin, Sean-Lochlannais : ''Haraldr harðráði'', .i.. ''rialóir crua'' <ref>{{Cite web-en|url=https://www.historyextra.com/period/viking/harald-hardrada-king-norway-varangian-last-viking-life-facts-death-why-hard-ruler/|title=Harald Hardrada: why there's more to the last great Viking than his death in 1066|language=en}}</ref> nó an fear cruálach, [[An Béarla|Béarla]] : ''Harald Hardrada'' ), rugadh [[1015|sa bhliain 1015]] agus fuair bás [[25 Meán Fómhair|ar an 25]] [[25 Meán Fómhair|Meán Fómhair]] [[1066|1066,]] agus Rí [[An Iorua|na hIorua]] ó [[1046]] – ar dtús in éineacht lena nia <a href="https://no.wikipedia.org/wiki/Magnus_den_gode" rel="mw:ExtLink" title="Magnus den gode" class="cx-link" data-linkid="136">Magnus den gode</a>, agus ansin ina rí aonair ó [[1047]] go [[1066|1066,]] nuair a thit sé i [[Cath Stamford Bridge|gCath Stamford Bridge]] (Meán Fómhair 1066). Cuireadh é ina dhiaidh sin in Eaglais Mhuire i dTrondheim . Nuair a leagadh an eaglais seo, cuireadh arís é i <a href="https://no.wikipedia.org/wiki/Helgeseter_kloster" rel="mw:ExtLink" title="Helgeseter kloster" class="cx-link" data-linkid="143">Helgeseter kloster</a> (Mainistir Helgeseter) ar an taobh eile den Nidelva . Ba leathdheartháir le [[:no:Olav_den_hellige|Olav den hellige]] Naomh [[Olav II Haraldsson|Olav)]] é ón máthair chéanna. [[Catagóir:Básanna i 1066]] [[Catagóir:11ú haois]] 8aobg0icn5vort9kfz5pep991wwhgpx 1306414 1306413 2026-04-04T12:57:33Z Ériugena 188 1306414 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba mhac Åsta Gudbrandsdatter agus Sigurd Syr på Ringerike é '''Harald III Hardråde''' (ar a dtugtar '''Harald Sigurdsson''' freisin, Sean-Lochlannais : ''Haraldr harðráði'', .i.. ''rialóir crua'' <ref>{{Cite web-en|url=https://www.historyextra.com/period/viking/harald-hardrada-king-norway-varangian-last-viking-life-facts-death-why-hard-ruler/|title=Harald Hardrada: why there's more to the last great Viking than his death in 1066|language=en}}</ref> nó an fear cruálach, [[An Béarla|Béarla]] : ''Harald Hardrada'' ), rugadh [[1015|sa bhliain 1015]] agus fuair bás [[25 Meán Fómhair|ar an 25]] [[25 Meán Fómhair|Meán Fómhair]] [[1066|1066,]] agus Rí [[An Iorua|na hIorua]] ó [[1046]] – ar dtús in éineacht lena nia <a href="https://no.wikipedia.org/wiki/Magnus_den_gode" rel="mw:ExtLink" title="Magnus den gode" class="cx-link" data-linkid="136">Magnus den gode</a>, agus ansin ina rí aonair ó [[1047]] go [[1066|1066]], nuair a thit sé i [[Cath Stamford Bridge|gCath Stamford Bridge]] (Meán Fómhair 1066). Cuireadh é ina dhiaidh sin in Eaglais Mhuire i dTrondheim . Nuair a leagadh an eaglais seo, cuireadh arís é i <a href="https://no.wikipedia.org/wiki/Helgeseter_kloster" rel="mw:ExtLink" title="Helgeseter kloster" class="cx-link" data-linkid="143">Helgeseter kloster</a> (Mainistir Helgeseter) ar an taobh eile den Nidelva . Ba leathdheartháir le hOlav den hellige ( Naomh Olav) é, ón máthair chéanna. ==Tagairtí== [[Catagóir:Básanna i 1066]] [[Catagóir:11ú haois]] [[Catagóir:Monarcaí na hIorua|Harald Hardråde]] [[Catagóir:Ioruaigh ó Aois na Lochlannach]] [[Catagóir:Daoine as Hole]] [[Catagóir: An 11ú haois]] b6a6hfwbuvnhu0gb7x7ph17ze9vrf4t 1306415 1306414 2026-04-04T12:57:45Z Ériugena 188 Bhog Ériugena an leathanach [[Harald III na hIorua]] go [[Harald Hardråde]] 1306414 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba mhac Åsta Gudbrandsdatter agus Sigurd Syr på Ringerike é '''Harald III Hardråde''' (ar a dtugtar '''Harald Sigurdsson''' freisin, Sean-Lochlannais : ''Haraldr harðráði'', .i.. ''rialóir crua'' <ref>{{Cite web-en|url=https://www.historyextra.com/period/viking/harald-hardrada-king-norway-varangian-last-viking-life-facts-death-why-hard-ruler/|title=Harald Hardrada: why there's more to the last great Viking than his death in 1066|language=en}}</ref> nó an fear cruálach, [[An Béarla|Béarla]] : ''Harald Hardrada'' ), rugadh [[1015|sa bhliain 1015]] agus fuair bás [[25 Meán Fómhair|ar an 25]] [[25 Meán Fómhair|Meán Fómhair]] [[1066|1066,]] agus Rí [[An Iorua|na hIorua]] ó [[1046]] – ar dtús in éineacht lena nia <a href="https://no.wikipedia.org/wiki/Magnus_den_gode" rel="mw:ExtLink" title="Magnus den gode" class="cx-link" data-linkid="136">Magnus den gode</a>, agus ansin ina rí aonair ó [[1047]] go [[1066|1066]], nuair a thit sé i [[Cath Stamford Bridge|gCath Stamford Bridge]] (Meán Fómhair 1066). Cuireadh é ina dhiaidh sin in Eaglais Mhuire i dTrondheim . Nuair a leagadh an eaglais seo, cuireadh arís é i <a href="https://no.wikipedia.org/wiki/Helgeseter_kloster" rel="mw:ExtLink" title="Helgeseter kloster" class="cx-link" data-linkid="143">Helgeseter kloster</a> (Mainistir Helgeseter) ar an taobh eile den Nidelva . Ba leathdheartháir le hOlav den hellige ( Naomh Olav) é, ón máthair chéanna. ==Tagairtí== [[Catagóir:Básanna i 1066]] [[Catagóir:11ú haois]] [[Catagóir:Monarcaí na hIorua|Harald Hardråde]] [[Catagóir:Ioruaigh ó Aois na Lochlannach]] [[Catagóir:Daoine as Hole]] [[Catagóir: An 11ú haois]] b6a6hfwbuvnhu0gb7x7ph17ze9vrf4t 1306417 1306415 2026-04-04T13:09:21Z Ériugena 188 1306417 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba mhac Åsta Gudbrandsdatter agus Sigurd Syr på Ringerike é '''Harald III Hardråde''' (ar a dtugtar '''Harald Sigurdsson''' freisin, [[Lochlannaigh|Sean-Lochlannais]]: ''Haraldr harðráði'', .i.. ''rialóir crua'' <ref>{{Cite web-en|url=https://www.historyextra.com/period/viking/harald-hardrada-king-norway-varangian-last-viking-life-facts-death-why-hard-ruler/|title=Harald Hardrada: why there's more to the last great Viking than his death in 1066|language=en}}</ref> nó an fear cruálach, <ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Harald-III-Sigurdsson|work=[[Encyclopædia Britannica]]|lang=en|title=Harald III Sigurdsson|author=Britannica Editors|accessdate=16. desember 2025}}</ref> [[An Béarla|Béarla]]: ''Harald Hardrada'' ), rugadh [[1015|sa bhliain 1015]] agus fuair bás [[25 Meán Fómhair|ar an 25]] [[25 Meán Fómhair|Meán Fómhair]] [[1066|1066 Ba]] Rí [[An Iorua|na hIorua]] é ó [[1046]] – ar dtús in éineacht lena nia Magnus den gode, agus ansin ina rí leis féin ó [[1047]] go [[1066|1066]], nuair a thit sé i [[Cath Stamford Bridge|gCath Stamford Bridge]] (Meán Fómhair 1066). Cuireadh é ina dhiaidh sin in Eaglais Mhuire i dTrondheim. Nuair a leagadh an eaglais seo, cuireadh arís é i Helgeseter kloster (Mainistir Helgeseter) ar an taobh eile den Nidelva. Ba leathdheartháir le hOlav den hellige ( Naomh Olav) é, ón máthair chéanna. ==Tagairtí== [[Catagóir:Básanna i 1066]] [[Catagóir:11ú haois]] [[Catagóir:Monarcaí na hIorua|Harald Hardråde]] [[Catagóir:Ioruaigh ó Aois na Lochlannach]] [[Catagóir:Daoine as Hole]] [[Catagóir: An 11ú haois]] 9lep0bpqcav3ln9w9690iv9ivya0yc3 1306418 1306417 2026-04-04T13:10:10Z Ériugena 188 1306418 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba mhac Åsta Gudbrandsdatter agus Sigurd Syr på Ringerike é '''Harald III Hardråde''' (ar a dtugtar '''Harald Sigurdsson''' freisin, [[Lochlannaigh|Sean-Lochlannais]]: ''Haraldr harðráði'', .i.. ''rialóir crua'' <ref>{{Cite web-en|url=https://www.historyextra.com/period/viking/harald-hardrada-king-norway-varangian-last-viking-life-facts-death-why-hard-ruler/|title=Harald Hardrada: why there's more to the last great Viking than his death in 1066|language=en}}</ref> nó an fear cruálach, <ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Harald-III-Sigurdsson|work=[[Encyclopædia Britannica]]|lang=en|teideal=Harald III Sigurdsson|author=Britannica Editors|accessdate=16. desember 2025}}</ref> [[An Béarla|Béarla]]: ''Harald Hardrada'' ), rugadh [[1015|sa bhliain 1015]] agus fuair bás [[25 Meán Fómhair|ar an 25]] [[25 Meán Fómhair|Meán Fómhair]] [[1066|1066 Ba]] Rí [[An Iorua|na hIorua]] é ó [[1046]] – ar dtús in éineacht lena nia Magnus den gode, agus ansin ina rí leis féin ó [[1047]] go [[1066|1066]], nuair a thit sé i [[Cath Stamford Bridge|gCath Stamford Bridge]] (Meán Fómhair 1066). Cuireadh é ina dhiaidh sin in Eaglais Mhuire i dTrondheim. Nuair a leagadh an eaglais seo, cuireadh arís é i Helgeseter kloster (Mainistir Helgeseter) ar an taobh eile den Nidelva. Ba leathdheartháir le hOlav den hellige ( Naomh Olav) é, ón máthair chéanna. ==Tagairtí== [[Catagóir:Básanna i 1066]] [[Catagóir:11ú haois]] [[Catagóir:Monarcaí na hIorua|Harald Hardråde]] [[Catagóir:Ioruaigh ó Aois na Lochlannach]] [[Catagóir:Daoine as Hole]] [[Catagóir: An 11ú haois]] orgneh7f4qaflw0um36jeman412zk97 0 125039 1306416 2026-04-04T12:57:46Z Ériugena 188 Bhog Ériugena an leathanach [[Harald III na hIorua]] go [[Harald Hardråde]] 1306416 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Harald Hardråde]] 47w9kc4pvl2030m6emfeizzje16tvt6 0 125040 1306419 2026-04-04T13:19:51Z Ériugena 188 Created by translating the page "[[:no:Special:Redirect/revision/25672121|Trondheim]]" 1306419 wikitext text/x-wiki Is bardas é '''Trondheim''' ( '''Trondhjem''' roimhe seo; ar a dtugtaí '''Nidaros''' [[An Mheánaois|sna Meánaoiseanna]] ) agus an tríú bardas is mó daonra san Iorua i ndiaidh [[Osló|Oslo]] agus [[Bergen]] . Ón 1 Eanáir 2024, bhí 214 565 duine ina gcónaí sa bhardas, tar éis an chumaisc le Klæbu sa bhliain 2020. Tá lár na cathrach, Midtbyen, suite idir an Nidelva agus an Trondheimsfjorden. Tá teorainn ag an mbardas le Malvik soir, Selbu agus Melhus ó dheas, agus Indre Fosen ar an taobh eile den fiord. Is é Trondheim suíochán mhéara an chontae Trøndelag, agus tá riarachán an chontae agus riarthóir an stáit lonnaithe i Steinkjer . euagnpmd5j7al4p11jsaju6tn0tds58 1306420 1306419 2026-04-04T13:25:05Z Ériugena 188 1306420 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Geografaíocht Pholaitiúil}} Is bardas é '''Trondheim''' ( '''Trondhjem''' roimhe seo; ar a dtugtaí '''Nidaros''' [[An Mheánaois|sna Meánaoiseanna]] ) agus an tríú bardas is mó daonra san Iorua i ndiaidh [[Osló|Oslo]] agus [[Bergen]] . Ón 1 Eanáir 2024, bhí 214 565 duine ina gcónaí sa bhardas, tar éis an chumaisc le Klæbu sa bhliain 2020. Tá lár na cathrach, Midtbyen, suite idir an Nidelva agus an Trondheimsfjorden. Tá teorainn ag an mbardas le Malvik soir, Selbu agus Melhus ó dheas, agus Indre Fosen ar an taobh eile den fiord. Is é Trondheim suíochán mhéara an chontae Trøndelag, agus tá riarachán an chontae agus riarthóir an stáit lonnaithe i Steinkjer. ==Tagairtí== [[Catagóir:Trondheim |Trondheim ]] [[Catagóir:Iar-chalafoirt farantóireachta i dTrøndelag]] [[Catagóir:Cathracha calafoirt san Iorua]] l52qh93ssupjne2d6takhqp5wb9hfzt 0 125041 1306427 2026-04-04T15:23:53Z Ériugena 188 Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba shagart Íosánach Éireannach, staraí, agus scoláire ar luath-Chríostaíocht na hÉireann é '''an tUarramach John Ryan''' nó '''Eóin Ó Riain''' (19 Feabhra 1894 – 17 Nollaig 1973) agus ina Ollamh i [[An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]]. ==Luathshaol agus oideachais== Rugadh Ó Riain i g[[Caisleán Uí Chonaill]], [[Contae Luimnigh]], ar 19 Feabhra 1894. Ba iad James agus Bri...' 1306427 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba shagart Íosánach Éireannach, staraí, agus scoláire ar luath-Chríostaíocht na hÉireann é '''an tUarramach John Ryan''' nó '''Eóin Ó Riain''' (19 Feabhra 1894 – 17 Nollaig 1973) agus ina Ollamh i [[An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]]. ==Luathshaol agus oideachais== Rugadh Ó Riain i g[[Caisleán Uí Chonaill]], [[Contae Luimnigh]], ar 19 Feabhra 1894. Ba iad James agus Brigid Ryan a thuismitheoirí. Tar éis meánoideachais i gColáiste an Chorráin, Luimneach, rinne sé staidéar ar an léann Ceilteach i gColáiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath, agus in Ollscoileanna [[Ollscoil Bonn|Bonn]] agus Ollscoil na Lováin. Bhain sé céim dochtúireachta le litríocht amach ó Ollscoil na hÉireann. Chuaigh Ó Riain isteach i g[[Cumann Íosa]] sa bhliain 1911 agus oirníodh ina shagart é i 1926. Ó 1930 go 1942 bhí sé ina léachtóir le luathstair na hÉireann i gColáiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath, agus ó 1942 go 1964 bhí sé ina ollamh ansin. Is é ''Irish Monasticism'' (1931) a mhórshaothar, agus measann scoláirí gur saothar suntasach é fós sa réimse sin. Faoin ainm Eóin Ó Riain, chuir sé eagar ar Is faoin ainm Eóin Ó Riain a chuir sé eagar ar 'Réim Ríoghraidhe na hÉireann: ó aimsir Néill Noíghiallaigh go dtí Maelsechnaill mhic Dhomhnaill, .i. aois an Tighearna, 379-1022; maille le na rígthibh go bhfreasabhra ó bhás Mhaelshechnaill Mhic Dhomhnaill go gabháltas gall .i. aois an Tighearna, 1022-1169'. <ref>[https://www.cambridge.org/core/journals/irish-historical-studies/article/abs/reim-rioghraidhe-na-heireann-o-aimsir-neill-noighiallaigh-go-dti-bas-maelshechnaill-mhic-dhomhnaill-1-aois-an-tighearna-379-1022-maille-le-na-rigthibh-go-bhfreasabhra-o-bhas-mhaelshechnaill-mhic-dhomhnaill-go-gabhaltas-gall-i-aois-an-tighearna-10221169-an-tathair-eoin-o-riain-do-chuir-in-eagar-i-page-17-x-25-baile-tha-cliath-faoi-chomhartha-na-dtri-gcoinneal-1940-2s-6d/A2222929B5742E3F5BBE55CFF3F55B39 Irish Historical Studies]</ref>. Chuir sé eagar freisin ar ''St Patrick'' (1957) agus ar ''Irish Monks in the Golden Age'' (1963), sraitheanna léachtaí a tugadh mar Léachtaí Dáibhí. Chuir Ó Riaín eagar ar 'Féil-sgríbhinn Eóin Mhic Néill : essays and studies presented to Professor Eoin MacNeill, (1940)'. D'fhoilsigh sé ailt léannta in irisí éagsúla, ina measc 'Royal Society of Antiquaries Journal', 'Irish Ecclesiastical Record', 'Studies', 'Irish Historical Studies', 'Capuchin Annual', 'An Iodh Morainn', 'Reportorium Novum', agus 'Journal of the North Munster Antiquarian Society'. Bhí aistí aige freisin i gcnuasaigh mar 'Seven Centuries of Irish Learning, 1000–1700', (1958, Brian Ó Cuív in eagar) agus 'Studies in Early Irish Law' (1936, D. A. Binchy in eagar). Scríobh sé sraith téacsleabhar staire do dhaltaí meánscoile, agus chuir Micheál Breathnach <ref>https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=1515 Micheál Breathnach </ref>)aistriúcháin Ghaeilge orthu. Ó 1940 go dtí a bhás, bhí Ó Riaín ina bhall de Bhord Stiúrtha Scoil an Léinn Cheiltigh in [[Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath]]. Fuair sé bás ar 17 Nollaig 1973. ==Féach freisin== *[https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=2166 RYAN, John (1894–1973)] ==Tagairtí== eic556m5j5ixuaaaxw7i881v3naaono 1306431 1306427 2026-04-04T16:16:20Z Ériugena 188 1306431 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba shagart Íosánach Éireannach, staraí, agus scoláire ar luath-Chríostaíocht na hÉireann é '''an tUarramach John Ryan''' nó '''Eóin Ó Riain''' (19 Feabhra 1894 – 17 Nollaig 1973) agus ina Ollamh i [[An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath]]. ==Luathshaol agus oideachais== Rugadh Ó Riain i g[[Caisleán Uí Chonaill]], [[Contae Luimnigh]], ar 19 Feabhra 1894. Ba iad James agus Brigid Ryan a thuismitheoirí. Tar éis meánoideachais i gColáiste an Chorráin, Luimneach, rinne sé staidéar ar an léann Ceilteach i gColáiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath, agus in Ollscoileanna [[Ollscoil Bonn|Bonn]] agus Ollscoil na Lováin. Bhain sé céim dochtúireachta le litríocht amach ó Ollscoil na hÉireann. ==Gairm== Chuaigh Ó Riain isteach i g[[Cumann Íosa]] sa bhliain 1911 agus oirníodh ina shagart é i 1926. Ó 1930 go 1942 bhí sé ina léachtóir le luathstair na hÉireann i gColáiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath, agus ó 1942 go 1964 bhí sé ina ollamh ansin. Is é ''Irish Monasticism'' (1931) a mhórshaothar, agus measann scoláirí gur saothar suntasach é fós sa réimse sin. Faoin ainm Eóin Ó Riain, chuir sé eagar ar Is faoin ainm Eóin Ó Riain a chuir sé eagar ar 'Réim Ríoghraidhe na hÉireann: ó aimsir Néill Noíghiallaigh go dtí Maelsechnaill mhic Dhomhnaill, .i. aois an Tighearna, 379-1022; maille le na rígthibh go bhfreasabhra ó bhás Mhaelshechnaill Mhic Dhomhnaill go gabháltas gall .i. aois an Tighearna, 1022-1169'. <ref>[https://www.cambridge.org/core/journals/irish-historical-studies/article/abs/reim-rioghraidhe-na-heireann-o-aimsir-neill-noighiallaigh-go-dti-bas-maelshechnaill-mhic-dhomhnaill-1-aois-an-tighearna-379-1022-maille-le-na-rigthibh-go-bhfreasabhra-o-bhas-mhaelshechnaill-mhic-dhomhnaill-go-gabhaltas-gall-i-aois-an-tighearna-10221169-an-tathair-eoin-o-riain-do-chuir-in-eagar-i-page-17-x-25-baile-tha-cliath-faoi-chomhartha-na-dtri-gcoinneal-1940-2s-6d/A2222929B5742E3F5BBE55CFF3F55B39 Irish Historical Studies]</ref>. Chuir sé eagar freisin ar ''St Patrick'' (1957) agus ar ''Irish Monks in the Golden Age'' (1963), sraitheanna léachtaí a tugadh mar Léachtaí Dáibhí. Chuir Ó Riaín eagar ar 'Féil-sgríbhinn Eóin Mhic Néill : essays and studies presented to Professor Eoin MacNeill, (1940)'. D'fhoilsigh sé ailt léannta in irisí éagsúla, ina measc 'Royal Society of Antiquaries Journal', 'Irish Ecclesiastical Record', 'Studies', 'Irish Historical Studies', 'Capuchin Annual', 'An Iodh Morainn', 'Reportorium Novum', agus 'Journal of the North Munster Antiquarian Society'. Bhí aistí aige freisin i gcnuasaigh mar 'Seven Centuries of Irish Learning, 1000–1700', (1958, Brian Ó Cuív in eagar) agus 'Studies in Early Irish Law' (1936, D. A. Binchy in eagar). Scríobh sé sraith téacsleabhar staire do dhaltaí meánscoile, agus chuir Micheál Breathnach <ref>https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=1515 Micheál Breathnach </ref>)aistriúcháin Ghaeilge orthu. Ó 1940 go dtí a bhás, bhí Ó Riaín ina bhall de Bhord Stiúrtha Scoil an Léinn Cheiltigh in [[Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath]]. ==Bás== D'éag sé ar 17 Nollaig 1973 ag Naomh Iognáid, [[Sráid Líosain]], Baile Átha Cliath Tionóladh a Aifreann na Marbh ag Sráid Ghairdinéir (séipéal na nÍosánach i mBaile Átha Cliath) Mar sin féin, ní thugtar aon láthair adhlactha i dtaifead na nÍosánach! ==Féach freisin== *[https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=2166 RYAN, John (1894–1973)] *[https://jesuitarchives.ie/ryan-jr-john-1894-1973-jesuit-priest Ryan, John, 1894-1973, Jesuit priest] *[https://sources.nli.ie/Search/Results?lookfor=John+Ryan&type=AllFields&limit=20&sort=relevance John Ryan] ==Tagairtí== [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1894|Ryan, John]] [[Catagóir:Básanna i 1973|Ryan, John]] [[Catagóir:Stairí Éireannacha|Ryan, John]] [[Catagóir:Stairí Éireannacha|Ó Riain, Eóin]] lz0rx3fx6ogljkf8m6h9mu437bl0uoz 0 125042 1306440 2026-04-04T20:17:10Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}}Clár spástaiscéalaíochta de cuid [[NASA]] is ea '''Artemis'''. Tá sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe dul go rialta ar an nGealach agus bunáit bhuan a bhunú inti.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/04/seoladh-stairiuil-artemis-ii-deanta-oiche-de-ceadaoin/|teideal=Seoladh stairiúil Artemis II déanta oíche Dé Céadaoin|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-04-03|language=ga-IE|work=An Páipé...' 1306440 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}}Clár spástaiscéalaíochta de cuid [[NASA]] is ea '''Artemis'''. Tá sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe dul go rialta ar an nGealach agus bunáit bhuan a bhunú inti.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/04/seoladh-stairiuil-artemis-ii-deanta-oiche-de-ceadaoin/|teideal=Seoladh stairiúil Artemis II déanta oíche Dé Céadaoin|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-04-03|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> == Space Launch System == Roicéad, nó córas roicéid, de chuid NASA is ea [[Space Launch System]]. Tá an roicéad féin ar cheann de na struchtúir ba mhó agus ba chumhachtaí a úsáideadh riamh. Mar shampla, do Artemis II, líonadh ceithre umar ollmhóra le hidrigin agus ocsaigin leachtacha roimh an seoladh, rud a chuir thart ar 1,000 tona breise leis an meáchan iomlán, a shroich níos mó ná 2,600 tona. Tharla am an chéad eitilt, Artemis I, ar an 16 Samhain 2022, agus an chéad eitilt foirne, Artemis II, i mí Aibreán 2026, misean timpeall na Gealaí den chéad uair le breis agus leathchéad bliain. == Misean Artemis II (2026) == Bhí moilleanna agus constaicí suntasacha roimh an misean Artemis II. Bhí sé beartaithe ar dtús Artemis II a sheoladh i mí Feabhra 2026, ach cuireadh siar é arís agus arís eile de bharr fadhbanna teicniúla agus costais mhóra. Ag pointe amháin, tugadh an roicéad ar ais chuig a haingear chun iniúchadh agus deisiúcháin a dhéanamh. Cuireadh an misean, ar a dtugtar Artemis II, ar bun ag 6.24pm am áitiúil (11.24pm in Éirinn) ar an 1 Aibreán 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/|teideal=Artemis II: NASA’s First Crewed Lunar Flyby in 50 Years - NASA|language=en-US|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Ní raibh an seoladh gan imní, áfach. Níos lú ná dhá uair an chloig roimh oscailt na fuinneoige seolta, thug innealtóirí faoi deara fadhb theicniúil leis an gcóras sábháilteachta ar a dtugtar an “flight termination system”. Mar sin féin, réitíodh an fhadhb go pras, agus cuireadh an seoladh ar siúl de réir an sceidil. Tugtar "Orion" ar an spásárthach féin. Bhí an fhoireann comhdhéanta de na Meiriceánaigh Reid Wiseman, Victor Glover agus Christina Koch, in éineacht leis an gCeanadach Jeremy Hansen - an chéad duine de dhath, an chéad bhean agus an chéad neamh-Mheiriceánach ar thuras timpeall na Gealaí. Le linn an turais thart ar dheich lá, bhí sé i gceist acu dul timpeall shatailít nádúrtha an Domhain gan tuirlingt (ar nós an mhisin cháiliúil [[Clár Apollo|Apollo 8]] in 1968). Má leanann an misean mar atá beartaithe, meastar go sáróidh na spásairí an taifead maidir leis an achar is faide ón Domhan a thaistil daoine riamh. == Conspóidí == '''Ar mhaithe leis an gcine daonna nó diomailt airgid ?''' Mhaígh Trump go mbeidh Artemis ina "chéim mhór eile i stair an chine dhaonna", agus ina chruthúnas go bhfuil muid ag "filleadh ar an spás" arís. Mhaígh Mark Kelly, iarspásaire agus seanadóir Meiriceánach, gur ar mhaithe leis an náisiún agus leis an gcine daonna a bhí Artemis. Bhí suas le 400,000 duine, ar an “Space Coast” chun seoladh Artemis II a fheiceáil beo i mí Aibreánin 2026. Léirigh sé seo an spéis mhór phoiblí sa mhisean agus sa todhchaí a bhaineann le taisteal spáis. Ach maítear go minic is uafásach an cur amú airgid é Artemis. Tá sé mímhorálta airgead a dhiomailt mar sin, a deirtear fiú. '''Spásrás''' Tá iomaíocht idirnáisiúnta le sonrú, agus an tSín ag obair i dtreo misean daonna ar an nGealach faoi 2030. Bhí , Chuir Donald Trump brú polaitiúil ar chlár Artemis, ag iarraidh luas a chur leis an dul chun cinn, le súil go mbainfí amach tuirlingt eile ar an nGealach roimh 2029. Bhí an sprioc sin á ceistiú ag saineolaithe áirithe, go háirithe mar gheall ar an spleáchas ar an earnáil phríobháideach.<ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Clár Apollo]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Artemis (clár spáis)]] 4u3ugwqsuf0jvbcylxorkhjswly326j 1306441 1306440 2026-04-04T20:17:36Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Artemis (clár spáis)]] go [[Clár Artemis]] 1306440 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}}Clár spástaiscéalaíochta de cuid [[NASA]] is ea '''Artemis'''. Tá sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe dul go rialta ar an nGealach agus bunáit bhuan a bhunú inti.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/04/seoladh-stairiuil-artemis-ii-deanta-oiche-de-ceadaoin/|teideal=Seoladh stairiúil Artemis II déanta oíche Dé Céadaoin|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-04-03|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> == Space Launch System == Roicéad, nó córas roicéid, de chuid NASA is ea [[Space Launch System]]. Tá an roicéad féin ar cheann de na struchtúir ba mhó agus ba chumhachtaí a úsáideadh riamh. Mar shampla, do Artemis II, líonadh ceithre umar ollmhóra le hidrigin agus ocsaigin leachtacha roimh an seoladh, rud a chuir thart ar 1,000 tona breise leis an meáchan iomlán, a shroich níos mó ná 2,600 tona. Tharla am an chéad eitilt, Artemis I, ar an 16 Samhain 2022, agus an chéad eitilt foirne, Artemis II, i mí Aibreán 2026, misean timpeall na Gealaí den chéad uair le breis agus leathchéad bliain. == Misean Artemis II (2026) == Bhí moilleanna agus constaicí suntasacha roimh an misean Artemis II. Bhí sé beartaithe ar dtús Artemis II a sheoladh i mí Feabhra 2026, ach cuireadh siar é arís agus arís eile de bharr fadhbanna teicniúla agus costais mhóra. Ag pointe amháin, tugadh an roicéad ar ais chuig a haingear chun iniúchadh agus deisiúcháin a dhéanamh. Cuireadh an misean, ar a dtugtar Artemis II, ar bun ag 6.24pm am áitiúil (11.24pm in Éirinn) ar an 1 Aibreán 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/|teideal=Artemis II: NASA’s First Crewed Lunar Flyby in 50 Years - NASA|language=en-US|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Ní raibh an seoladh gan imní, áfach. Níos lú ná dhá uair an chloig roimh oscailt na fuinneoige seolta, thug innealtóirí faoi deara fadhb theicniúil leis an gcóras sábháilteachta ar a dtugtar an “flight termination system”. Mar sin féin, réitíodh an fhadhb go pras, agus cuireadh an seoladh ar siúl de réir an sceidil. Tugtar "Orion" ar an spásárthach féin. Bhí an fhoireann comhdhéanta de na Meiriceánaigh Reid Wiseman, Victor Glover agus Christina Koch, in éineacht leis an gCeanadach Jeremy Hansen - an chéad duine de dhath, an chéad bhean agus an chéad neamh-Mheiriceánach ar thuras timpeall na Gealaí. Le linn an turais thart ar dheich lá, bhí sé i gceist acu dul timpeall shatailít nádúrtha an Domhain gan tuirlingt (ar nós an mhisin cháiliúil [[Clár Apollo|Apollo 8]] in 1968). Má leanann an misean mar atá beartaithe, meastar go sáróidh na spásairí an taifead maidir leis an achar is faide ón Domhan a thaistil daoine riamh. == Conspóidí == '''Ar mhaithe leis an gcine daonna nó diomailt airgid ?''' Mhaígh Trump go mbeidh Artemis ina "chéim mhór eile i stair an chine dhaonna", agus ina chruthúnas go bhfuil muid ag "filleadh ar an spás" arís. Mhaígh Mark Kelly, iarspásaire agus seanadóir Meiriceánach, gur ar mhaithe leis an náisiún agus leis an gcine daonna a bhí Artemis. Bhí suas le 400,000 duine, ar an “Space Coast” chun seoladh Artemis II a fheiceáil beo i mí Aibreánin 2026. Léirigh sé seo an spéis mhór phoiblí sa mhisean agus sa todhchaí a bhaineann le taisteal spáis. Ach maítear go minic is uafásach an cur amú airgid é Artemis. Tá sé mímhorálta airgead a dhiomailt mar sin, a deirtear fiú. '''Spásrás''' Tá iomaíocht idirnáisiúnta le sonrú, agus an tSín ag obair i dtreo misean daonna ar an nGealach faoi 2030. Bhí , Chuir Donald Trump brú polaitiúil ar chlár Artemis, ag iarraidh luas a chur leis an dul chun cinn, le súil go mbainfí amach tuirlingt eile ar an nGealach roimh 2029. Bhí an sprioc sin á ceistiú ag saineolaithe áirithe, go háirithe mar gheall ar an spleáchas ar an earnáil phríobháideach.<ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Clár Apollo]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Artemis (clár spáis)]] 4u3ugwqsuf0jvbcylxorkhjswly326j 1306443 1306441 2026-04-04T20:48:06Z TGcoa 21229 1306443 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}} Clár spástaiscéalaíochta de cuid [[NASA]] is ea '''Artemis'''. Tá sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe dul go rialta ar an nGealach agus bunáit bhuan a bhunú inti.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/04/seoladh-stairiuil-artemis-ii-deanta-oiche-de-ceadaoin/|teideal=Seoladh stairiúil Artemis II déanta oíche Dé Céadaoin|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-04-03|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> [[Íomhá:Preparing America for Deep Space Exploration- Episode 7.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Ullmhúchán don "Space Launch System" (SLS) sa bhliain 2014]] [[Íomhá:President Trump Signs the Space Council Executive Order.webm|clé|mion|220x220px|Físeán in 2017: D'fhógair Trump go raibh an SLS ag dul chuig an Ghealach]] [[Íomhá:Artemis II High Speed Launch Imagery (KSC-20260401-MH-CSH01-0001-M19183).webm|clé|mion|220x220px|Físeán: An roicéad ar an 1 Aib 2026: costas agus truailliú ollmhór]] == Space Launch System == Roicéad, nó córas roicéid, de chuid NASA is ea [[Space Launch System]] (SLS). Ritheadh an ''NASA Authorization Act'' in 2010, acht a shínigh Barack Obama ar an 11 Deireadh Fómhair 2010. Ní raibh sé ar intinn Obama ach roicéad a thógáil chun astaróidigh a bhuaileadh. Ansin chinn Donald Trump an SLS a sheoladh chuig an Ghealach. Shínigh sé an ''Space Policy Directive'' ar an 11 Nollaig 2017. Tá an roicéad féin ar cheann de na struchtúir ba mhó agus ba chumhachtaí a úsáideadh riamh. Mar shampla, do Artemis II, líonadh ceithre umar ollmhóra le hidrigin agus ocsaigin leachtacha roimh an seoladh, rud a chuir thart ar 1,000 tona breise leis an meáchan iomlán, a shroich níos mó ná 2,600 tona. Tharla am an chéad eitilt, Artemis I, ar an 16 Samhain 2022, agus an chéad eitilt foirne, Artemis II, i mí Aibreán 2026, misean timpeall na Gealaí den chéad uair le breis agus leathchéad bliain.<ref name=":0" /> == Misean Artemis II (2026) == Bhí moilleanna agus constaicí suntasacha roimh an misean Artemis II. Bhí sé beartaithe ar dtús Artemis II a sheoladh i mí Feabhra 2026, ach cuireadh siar é arís agus arís eile de bharr fadhbanna teicniúla agus costais mhóra. Ag pointe amháin, tugadh an roicéad ar ais chuig a haingear chun iniúchadh agus deisiúcháin a dhéanamh. Cuireadh an misean, ar a dtugtar Artemis II, ar bun ag 6.24pm am áitiúil (11.24pm in Éirinn) ar an 1 Aibreán 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/|teideal=Artemis II: NASA’s First Crewed Lunar Flyby in 50 Years - NASA|language=en-US|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Ní raibh an seoladh gan imní, áfach. Níos lú ná dhá uair an chloig roimh oscailt na fuinneoige seolta, thug innealtóirí faoi deara fadhb theicniúil leis an gcóras sábháilteachta ar a dtugtar an “flight termination system”. Mar sin féin, réitíodh an fhadhb go pras, agus cuireadh an seoladh ar siúl de réir an sceidil. Tugtar "Orion" ar an spásárthach féin. Bhí an fhoireann comhdhéanta de na Meiriceánaigh Reid Wiseman, Victor Glover agus Christina Koch, in éineacht leis an gCeanadach Jeremy Hansen - an chéad duine de dhath, an chéad bhean agus an chéad neamh-Mheiriceánach ar thuras timpeall na Gealaí. Le linn an turais thart ar dheich lá, bhí sé i gceist acu dul timpeall shatailít nádúrtha an Domhain gan tuirlingt (ar nós an mhisin cháiliúil [[Clár Apollo|Apollo 8]] in 1968). Má leanann an misean mar atá beartaithe, meastar go sáróidh na spásairí an taifead maidir leis an achar is faide ón Domhan a thaistil daoine riamh.<ref name=":0" /> == Conspóidí == '''Ar mhaithe leis an gcine daonna nó diomailt airgid ?''' Mhaígh Trump go mbeidh Artemis ina "chéim mhór eile i stair an chine dhaonna", agus ina chruthúnas go bhfuil muid ag "filleadh ar an spás" arís. Mhaígh Mark Kelly, iarspásaire agus seanadóir Meiriceánach, gur ar mhaithe leis an náisiún agus leis an gcine daonna a bhí Artemis. Bhí suas le 400,000 duine, ar an “Space Coast” chun seoladh Artemis II a fheiceáil beo i mí Aibreánin 2026. Léirigh sé seo an spéis mhór phoiblí sa mhisean agus sa todhchaí a bhaineann le taisteal spáis. Ach maítear go minic is uafásach an cur amú airgid é Artemis. Tá sé mímhorálta airgead a dhiomailt mar sin, a deirtear fiú. '''Spás-rás''' Tá iomaíocht idirnáisiúnta le sonrú, agus an tSín ag obair i dtreo misean daonna ar an nGealach faoi 2030. Bhí , Chuir Donald Trump brú polaitiúil ar chlár Artemis, ag iarraidh luas a chur leis an dul chun cinn, le súil go mbainfí amach tuirlingt eile ar an nGealach roimh 2029. Bhí an sprioc sin á ceistiú ag saineolaithe áirithe, go háirithe mar gheall ar an spleáchas ar an earnáil phríobháideach.<ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Clár Apollo]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Artemis (clár spáis)]] jadhc6thzhdfajl5odwkwy6kj8xfevs 1306445 1306443 2026-04-04T21:25:55Z TGcoa 21229 1306445 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}} Clár spástaiscéalaíochta de cuid [[NASA]] is ea '''Artemis'''. Tá sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe dul go rialta ar an nGealach agus bunáit bhuan a bhunú inti.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/04/seoladh-stairiuil-artemis-ii-deanta-oiche-de-ceadaoin/|teideal=Seoladh stairiúil Artemis II déanta oíche Dé Céadaoin|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-04-03|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> [[Íomhá:Preparing America for Deep Space Exploration- Episode 7.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Ullmhúchán don "Space Launch System" (SLS) sa bhliain 2014]] [[Íomhá:President Trump Signs the Space Council Executive Order.webm|clé|mion|220x220px|Físeán in 2017: D'fhógair Trump go raibh an SLS ag dul chuig an Ghealach]] [[Íomhá:Artemis II High Speed Launch Imagery (KSC-20260401-MH-CSH01-0001-M19183).webm|clé|mion|220x220px|Físeán: An roicéad ar an 1 Aib 2026: costas agus truailliú ollmhór]] [[Íomhá:Artemis II Mission Overview (jsc2026m000051).webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Artemis II - Agallamh ar Domhan leis an bhfoireann; "dul go dtí [[Mars (pláinéad)|Mars]]" an t-aidhm]] [[Íomhá:Artemis II Flight Day 3 Highlights.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Artemis II / Lá a trí leis an bhfoireann ar bord Orion ]] == Space Launch System == Roicéad, nó córas roicéid, de chuid NASA is ea [[Space Launch System]] (SLS). Ritheadh an ''NASA Authorization Act'' in 2010, acht a shínigh Barack Obama ar an 11 Deireadh Fómhair 2010. Ní raibh sé ar intinn Obama ach roicéad a thógáil chun astaróidigh a bhuaileadh. Ansin chinn Donald Trump an SLS a sheoladh chuig an Ghealach. Shínigh sé an ''Space Policy Directive'' ar an 11 Nollaig 2017. Tá an roicéad féin ar cheann de na struchtúir ba mhó agus ba chumhachtaí a úsáideadh riamh. Mar shampla, do Artemis II, líonadh ceithre umar ollmhóra le hidrigin agus ocsaigin leachtacha roimh an seoladh, rud a chuir thart ar 1,000 tona breise leis an meáchan iomlán, a shroich níos mó ná 2,600 tona. Tharla am an chéad eitilt, Artemis I, ar an 16 Samhain 2022, agus an chéad eitilt foirne, Artemis II, i mí Aibreán 2026, misean timpeall na Gealaí den chéad uair le breis agus leathchéad bliain.<ref name=":0" /> == Misean Artemis II (2026) == Bhí moilleanna agus constaicí suntasacha roimh an misean Artemis II. Bhí sé beartaithe ar dtús Artemis II a sheoladh i mí Feabhra 2026, ach cuireadh siar é arís agus arís eile de bharr fadhbanna teicniúla agus costais mhóra. Ag pointe amháin, tugadh an roicéad ar ais chuig a haingear chun iniúchadh agus deisiúcháin a dhéanamh. Cuireadh an misean, ar a dtugtar Artemis II, ar bun ag 6.24pm am áitiúil (11.24pm in Éirinn) ar an 1 Aibreán 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/|teideal=Artemis II: NASA’s First Crewed Lunar Flyby in 50 Years - NASA|language=en-US|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Ní raibh an seoladh gan imní, áfach. Níos lú ná dhá uair an chloig roimh oscailt na fuinneoige seolta, thug innealtóirí faoi deara fadhb theicniúil leis an gcóras sábháilteachta ar a dtugtar an “flight termination system”. Mar sin féin, réitíodh an fhadhb go pras, agus cuireadh an seoladh ar siúl de réir an sceidil. Tugtar "Orion" ar an spásárthach féin. Bhí an fhoireann comhdhéanta de na Meiriceánaigh Reid Wiseman, Victor Glover agus Christina Koch, in éineacht leis an gCeanadach Jeremy Hansen - an chéad duine de dhath, an chéad bhean agus an chéad neamh-Mheiriceánach ar thuras timpeall na Gealaí. Le linn an turais thart ar dheich lá, bhí sé i gceist acu dul timpeall shatailít nádúrtha an Domhain gan tuirlingt (ar nós an mhisin cháiliúil [[Clár Apollo|Apollo 8]] in 1968). Má leanann an misean mar atá beartaithe, meastar go sáróidh na spásairí an taifead maidir leis an achar is faide ón Domhan a thaistil daoine riamh.<ref name=":0" /> == Conspóidí == '''Ar mhaithe leis an gcine daonna nó diomailt airgid ?''' Mhaígh Trump go mbeidh Artemis ina "chéim mhór eile i stair an chine dhaonna", agus ina chruthúnas go bhfuil muid ag "filleadh ar an spás" arís. Mhaígh Mark Kelly, iarspásaire agus seanadóir Meiriceánach, gur ar mhaithe leis an náisiún agus leis an gcine daonna a bhí Artemis. Bhí suas le 400,000 duine, ar an “Space Coast” chun seoladh Artemis II a fheiceáil beo i mí Aibreánin 2026. Léirigh sé seo an spéis mhór phoiblí sa mhisean agus sa todhchaí a bhaineann le taisteal spáis. Ach maítear go minic is uafásach an cur amú airgid é Artemis. Tá sé mímhorálta airgead a dhiomailt mar sin, a deirtear fiú.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/science/2026/apr/02/artemis-ii-nasa-moon-launch-american-moment|teideal=Artemis II marks Nasa’s new moon age, wrapped in patriotism and global promise|údar=Richard Luscombe|dáta=2026-04-02|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://spacepolicyonline.com/news/trump-fy2027-budget-supports-moon-missions-but-cuts-everything-else/|teideal=Trump FY2027 NASA Budget Supports Moon Missions, But Cuts Everything Else|language=en-US|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-10-17/michael-bloomberg-nasa-s-artemis-moon-mission-is-a-colossal-waste|teideal=NASA’s $100 Billion Moon Mission Is Going Nowhere|údar=Michael R. Bloomberg / bloomberg.com|dáta=2024|dátarochtana=2026}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://reason.com/2026/04/01/nasas-artemis-program-is-a-monument-to-government-waste-it-can-only-go-up-from-here/|teideal=NASA's Artemis program is a monument to government waste. It can only go up from here.|údar=Quade MacDonald|dáta=2026-04-01|language=en-US|work=Reason.com|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dazeddigital.com/life-culture/article/70034/1/do-we-care-humans-stepping-foot-on-moon-2026-nasa-artemis-ii-mission|teideal=Who cares about going to the moon in 2026?|údar=Dazed|dáta=2026-04-02|language=en|work=Dazed|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> '''Spás-rás''' Tá iomaíocht idirnáisiúnta le sonrú, agus an tSín ag obair i dtreo misean daonna ar an nGealach faoi 2030. Chuir Donald Trump brú polaitiúil ar chlár Artemis, ag iarraidh luas a chur leis an dul chun cinn, le súil go mbainfí amach tuirlingt eile ar an nGealach roimh 2029.<ref name=":1" /> Bhí an sprioc sin á ceistiú ag saineolaithe áirithe, go háirithe mar gheall ar an spleáchas ar an earnáil phríobháideach.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/mar/30/donald-trump-leader-of-the-free-world-president-safeguards|teideal=Never mind leading the free world, if Donald Trump were your ageing father, when would you take away his car keys?|údar=Gaby Hinsliff|dáta=2026-03-30|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/may/05/observer-view-trump-folly-risking-peace-middle-east|teideal=The Observer view on Trump’s folly in risking not just peace in the Middle East|údar=Observer editorial|dáta=2018-05-05|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.taxresearch.org.uk/Blog/2026/04/03/the-space-race-is-a-meaningless-ego-trip/|teideal=The space race is a meaningless ego-trip|údar=Richard Murphy|language=en|work=Funding the Future|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://liberationnews.org/artemis-ii-mission-is-latest-in-100-billion-push-to-extend-u-s-capitalism-off-earth/|teideal=Artemis II mission is latest in $100 billion push to extend U.S. capitalism off Earth – Liberation News|údar=Jasper S|language=en|work=liberationnews.org|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/dec/28/the-guardian-view-on-the-new-space-race-humanity-risks-exporting-its-old-politics-to-the-moon|teideal=The Guardian view on the new space race: humanity risks exporting its old politics to the moon|údar=Editorial|dáta=2025-12-28|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2026/apr/01/as-satellites-fill-earths-orbit-the-space-race-risks-becoming-an-environmental-crisis|teideal=As satellites fill Earth’s orbit, the space race risks becoming an environmental crisis|údar=Oliver Holmes|dáta=2026-04-03|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Clár Apollo]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Artemis (clár spáis)]] 087uasaljs69skomyj6t9l3shc89few 1306450 1306445 2026-04-04T23:27:55Z TGcoa 21229 1306450 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Taisteal Spáis}} Clár spástaiscéalaíochta de cuid [[NASA]] is ea '''Artemis'''. Tá sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe dul go rialta ar an nGealach agus bunáit bhuan a bhunú inti.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/04/seoladh-stairiuil-artemis-ii-deanta-oiche-de-ceadaoin/|teideal=Seoladh stairiúil Artemis II déanta oíche Dé Céadaoin|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-04-03|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> [[Íomhá:Preparing America for Deep Space Exploration- Episode 7.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Ullmhúchán don "Space Launch System" (SLS) sa bhliain 2014]] [[Íomhá:President Trump Signs the Space Council Executive Order.webm|clé|mion|220x220px|Físeán in 2017: D'fhógair Trump go raibh an SLS ag dul chuig an Ghealach]] [[Íomhá:Artemis II High Speed Launch Imagery (KSC-20260401-MH-CSH01-0001-M19183).webm|clé|mion|220x220px|Físeán: An roicéad ar an 1 Aib 2026: costas agus truailliú ollmhór]] [[Íomhá:Artemis II Mission Overview (jsc2026m000051).webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Artemis II - Agallamh ar Domhan leis an bhfoireann; "dul go dtí [[Mars (pláinéad)|Mars]]" an aidhm]] [[Íomhá:Artemis II Flight Day 3 Highlights.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Artemis II / Lá a trí leis an bhfoireann ar bord Orion ]] == Space Launch System == Roicéad, nó córas roicéid, de chuid NASA is ea [[Space Launch System]] (SLS). Ritheadh an ''NASA Authorization Act'' in 2010, acht a shínigh Barack Obama ar an 11 Deireadh Fómhair 2010. Ní raibh sé ar intinn Obama ach roicéad a thógáil chun astaróidigh a bhuaileadh. Ansin chinn Donald Trump an SLS a sheoladh chuig an Ghealach. Shínigh sé an ''Space Policy Directive'' ar an 11 Nollaig 2017. Tá an roicéad féin ar cheann de na struchtúir ba mhó agus ba chumhachtaí a úsáideadh riamh. Mar shampla, do Artemis II, líonadh ceithre umar ollmhóra le hidrigin agus ocsaigin leachtacha roimh an seoladh, rud a chuir thart ar 1,000 tona breise leis an meáchan iomlán, a shroich níos mó ná 2,600 tona. Tharla am an chéad eitilt, Artemis I, ar an 16 Samhain 2022, agus an chéad eitilt foirne, Artemis II, i mí Aibreán 2026, misean timpeall na Gealaí den chéad uair le breis agus leathchéad bliain.<ref name=":0" /> == Misean Artemis II (2026) == Bhí moilleanna agus constaicí suntasacha roimh an misean Artemis II, an chéad uair ó 1972 go raibh daoine chun taisteal lasmuigh d'fhithis an domhain.<ref>{{Lua idirlín|teideal=Nuacht Mhall (Tiobraid Árann)|url=https://podcasts.apple.com/ca/podcast/4-aibre%C3%A1n-2026-tiobraid-%C3%A1rann/id1525428808?i=1000759202535|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2026-04-04|language=en-CA|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=4 Aibreán 2026}}</ref> Bhí sé beartaithe ar dtús Artemis II a sheoladh i mí Feabhra 2026, ach cuireadh siar é arís agus arís eile de bharr fadhbanna teicniúla agus costais mhóra. Ag pointe amháin, tugadh an roicéad ar ais chuig a haingear chun iniúchadh agus deisiúcháin a dhéanamh.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/rnag/clips/22598694/|teideal=Mír grinn na seachtaine seo agus Mary Aggie ag caint faoin charghas agus í ag éirí dearmadach agus turas na spásairí go dtí an ghealach ar an Artemis 2.0|údar=Mary Aggie as an Pholl Dóite, Rann na Feirste / Barrscéalta / RnaG|dáta=3 Aibreán 2026|language=ga-IE|work=RTE Radio|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Cuireadh an misean, ar a dtugtar Artemis II, ar bun ag 6.24pm am áitiúil (11.24pm in Éirinn) ar an 1 Aibreán 2026.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/|teideal=Artemis II: NASA’s First Crewed Lunar Flyby in 50 Years - NASA|language=en-US|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Ní raibh an seoladh gan imní, áfach. Níos lú ná dhá uair an chloig roimh oscailt na fuinneoige seolta, thug innealtóirí faoi deara fadhb theicniúil leis an gcóras sábháilteachta ar a dtugtar an “flight termination system”. Mar sin féin, réitíodh an fhadhb go pras, agus cuireadh an seoladh ar siúl de réir an sceidil. Tugtar "Orion" ar an spásárthach féin. Bhí an fhoireann comhdhéanta de na Meiriceánaigh Reid Wiseman, Victor Glover agus Christina Koch, in éineacht leis an gCeanadach Jeremy Hansen - an chéad duine de dhath, an chéad bhean agus an chéad neamh-Mheiriceánach ar thuras timpeall na Gealaí. Le linn an turais thart ar dheich lá, bhí sé i gceist acu dul timpeall shatailít nádúrtha an Domhain gan tuirlingt (ar nós an mhisin cháiliúil [[Clár Apollo|Apollo 8]] in 1968). Mairfidh an turas 10 lá, leis an spásárthach ag taisteal timpeall na gealaí, ag úsáid dhomhantarraingt na gealaí chun éifeacht imtharraingthe, nó “slingshot”, a chruthú agus iad a sheoladh ar ais chuig an domhan. Má tá rath acu, beidh siad ag taisteal níos faide ón domhain ná a thaistil aon duine riamh, timpeall 402,000 ciliméadar. Má leanann an misean mar atá beartaithe, meastar go sáróidh na spásairí an taifead maidir leis an achar is faide ón Domhan a thaistil daoine riamh.<ref name=":0" /> Tá an spásárthach deartha le haghaidh níos mó ná turas amháin. == Conspóidí == '''Ar mhaithe leis an gcine daonna nó diomailt airgid ?''' Mhaígh Trump go mbeidh Artemis ina "chéim mhór eile i stair an chine dhaonna", agus ina chruthúnas go bhfuil muid ag "filleadh ar an spás" arís. Mhaígh Mark Kelly, iarspásaire agus seanadóir Meiriceánach, gur ar mhaithe leis an náisiún agus leis an gcine daonna a bhí Artemis. Bhí suas le 400,000 duine, ar an “Space Coast” chun seoladh Artemis II a fheiceáil beo i mí Aibreán in 2026. Léirigh sé seo an spéis mhór phoiblí sa mhisean agus sa todhchaí a bhaineann le taisteal spáis. Ach maítear go minic is uafásach an cur amú airgid é Artemis. Tá sé mímhorálta airgead a dhiomailt mar sin, a deirtear fiú.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/science/2026/apr/02/artemis-ii-nasa-moon-launch-american-moment|teideal=Artemis II marks Nasa’s new moon age, wrapped in patriotism and global promise|údar=Richard Luscombe|dáta=2026-04-02|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://spacepolicyonline.com/news/trump-fy2027-budget-supports-moon-missions-but-cuts-everything-else/|teideal=Trump FY2027 NASA Budget Supports Moon Missions, But Cuts Everything Else|language=en-US|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-10-17/michael-bloomberg-nasa-s-artemis-moon-mission-is-a-colossal-waste|teideal=NASA’s $100 Billion Moon Mission Is Going Nowhere|údar=Michael R. Bloomberg / bloomberg.com|dáta=2024|dátarochtana=2026}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://reason.com/2026/04/01/nasas-artemis-program-is-a-monument-to-government-waste-it-can-only-go-up-from-here/|teideal=NASA's Artemis program is a monument to government waste. It can only go up from here.|údar=Quade MacDonald|dáta=2026-04-01|language=en-US|work=Reason.com|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dazeddigital.com/life-culture/article/70034/1/do-we-care-humans-stepping-foot-on-moon-2026-nasa-artemis-ii-mission|teideal=Who cares about going to the moon in 2026?|údar=Dazed|dáta=2026-04-02|language=en|work=Dazed|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> '''Spás-rás''' Tá iomaíocht idirnáisiúnta le sonrú, agus an tSín ag obair i dtreo misean daonna ar an nGealach faoi 2030.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/ras-an-spais|teideal=Faoi lán seoil: Rás an Spáis|údar=Eoin P. Ó Murchú / Meon Eile|dáta=2020|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2026-04-04}}</ref> Tá leaindeáil gealaí pleanáilte ag NASA don bhliain 2028, le Artemis IV (eitilt tástála eile is ea Artemis 3 in 2027). Le roinnt moille, brú ó Trump agus fadhbanna eile i rith an tionscnaimh, tá sceipteachas faoin amlíne seo. Chuir Donald Trump brú polaitiúil ar chlár Artemis, ag iarraidh luas a chur leis an dul chun cinn, le súil go mbainfí amach tuirlingt eile ar an nGealach roimh 2029.<ref name=":1" /> Bhí an sprioc sin á ceistiú ag saineolaithe áirithe, go háirithe mar gheall ar an spleáchas ar an earnáil phríobháideach.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/mar/30/donald-trump-leader-of-the-free-world-president-safeguards|teideal=Never mind leading the free world, if Donald Trump were your ageing father, when would you take away his car keys?|údar=Gaby Hinsliff|dáta=2026-03-30|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/may/05/observer-view-trump-folly-risking-peace-middle-east|teideal=The Observer view on Trump’s folly in risking not just peace in the Middle East|údar=Observer editorial|dáta=2018-05-05|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.taxresearch.org.uk/Blog/2026/04/03/the-space-race-is-a-meaningless-ego-trip/|teideal=The space race is a meaningless ego-trip|údar=Richard Murphy|language=en|work=Funding the Future|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://liberationnews.org/artemis-ii-mission-is-latest-in-100-billion-push-to-extend-u-s-capitalism-off-earth/|teideal=Artemis II mission is latest in $100 billion push to extend U.S. capitalism off Earth – Liberation News|údar=Jasper S|language=en|work=liberationnews.org|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/dec/28/the-guardian-view-on-the-new-space-race-humanity-risks-exporting-its-old-politics-to-the-moon|teideal=The Guardian view on the new space race: humanity risks exporting its old politics to the moon|údar=Editorial|dáta=2025-12-28|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2026/apr/01/as-satellites-fill-earths-orbit-the-space-race-risks-becoming-an-environmental-crisis|teideal=As satellites fill Earth’s orbit, the space race risks becoming an environmental crisis|údar=Oliver Holmes|dáta=2026-04-03|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2026-04-04}}</ref><ref name=":0" /> == Féach freisin == * [[Clár Apollo]] == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Artemis (clár spáis)]] sfvjtbrfp7iqmuo6eorm2pdpo8rn7wk 0 125043 1306442 2026-04-04T20:17:36Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Artemis (clár spáis)]] go [[Clár Artemis]] 1306442 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Clár Artemis]] 8wcaa3f6icpye6icfityzqve7o3hxld 14 125044 1306446 2026-04-04T21:28:06Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:NASA]] [[Catagóir:Spáseitilt]]' 1306446 wikitext text/x-wiki [[Catagóir:NASA]] [[Catagóir:Spáseitilt]] 2kb2k5jqif4k2ipg6m4x65j9juhap13 1 125045 1306464 2026-04-05T11:38:40Z Marcas.oduinn 33120 /* Aided -> Oidhe(adh) nó Anbhás */ mír nua 1306464 wikitext text/x-wiki == Aided -> Oidhe(adh) nó Anbhás == Chun an focal ''Aided'' a aistriú go NuaGhaeilge, thóg mé [https://www.teanglann.ie/ga/fgb/Anbhás Anbhás] (m.s. [[Anbhás Chú Chulainn]]), cé go raibh [https://www.teanglann.ie/ga/fgb/Oidhe Oidhe(adh)] againn faoi thrí cheana féin ([[Oidheadh Chlainne Lir|Clainne Lir]], [[Oidheadh Chlainne Tuireann|Clainne Tuireann]], [[Oidheadh Chlainne Uisnigh|Clainne Uisnigh]]). Anois feicim 'oidhe' san aistriúchán NuaGhaeilge den scéal '[https://iso.ucc.ie/Aided-conroi/Aided-conroi-text.html#Section_15 Aided Conrói maic Dáiri]' le Pádraig Ó Cíobháin ar [https://iso.ucc.ie/index-ga.html Irish Sagas Online]. Buille faoi thuairim? [[Úsáideoir:Marcas.oduinn|Marcas]] ([[Plé úsáideora:Marcas.oduinn|plé]]) 11:38, 5 Aibreán 2026 (UTC) gmgalwj68xdyn1zzr2jfyt5fnc1p05w