Uicipeid
gdwiki
https://gd.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%AComh-Dhuilleag
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Meadhan
Sònraichte
Deasbaireachd
Cleachdaiche
Deasbaireachd a' chleachdaiche
Uicipeid
An deasbaireachd aig Uicipeid
Faidhle
Deasbaireachd an fhaidhle
MediaWiki
Deasbaireachd MediaWiki
Teamplaid
Deasbaireachd na teamplaid
Cobhair
Deasbaireachd na cobharach
Roinn-seòrsa
Deasbaireachd na roinn-seòrsa
TimedText
TimedText talk
Mòideal
Deasbaireachd mòideil
Event
Event talk
Tràillealachd-drùise
0
9522
583124
580450
2026-06-19T20:07:12Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583124
wikitext
text/x-wiki
<!--
:''Airson an aithriseachd 2005 documentary seallaibh [[Tràillean-drùise (aithriseachd)]].''
-->
Tha '''tràillealachd-drùise''' 'na cùis àraidh na [[tràillealachd]] gum gabh a-staigh na cleachdaidhean seo air leth:
# [[siùrsachd|strìopachas]] co-èignichte
# tràillealachd-drùise le aon sealbhadair
# tràillealachd-gnàthachaidh, air cheangail air uairibh ri cleachdaidhean dualchasach cràbhach
# tràillealachd airson adhbharan gun drùis far a tha drùis cumanta no ceadaichte
Am bitheantas, tha an nàdar na tràillealachd a' ciallachadh gur an tràill ''gu fìor'' ri fhaotainn airson drùis, agus ordinary social conventions and legal protections that would otherwise constrain an owner's actions are not effective. Tha ban-tràillean aig a' chunnart as àirde am gabhlach-brath na drùise agus tràillealachd-drùise.
==Ceanglaichean a-mach==
*[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4532617.stm An taiceadh am malairte-drùise air obair cho-èignichte - BBC]
*[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/3979725.stm An turas brùiseil tràille nuaidh – BBC]
* [https://web.archive.org/web/20051119063746/http://www.iwpr.net/index.pl?archive%2Fbcr3%2Fbcr3_200303_415_3_eng.txt 'Bosnia: Tràill-Drùise 'g Innseadh a Fulang - Institute for War & Peace Reporting]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/2783655.stm ''S e 'tràillealachd' a tha an malairt-drùise Aisia' - BBC]
* [https://web.archive.org/web/20070219215647/http://www.iranfocus.com/modules/news/article.php?storyid=6 'Tha na Tràillean-Drùise an Iorain a' Fulang gu h-Oillteil Fo na Mullaidhean - Iranfocus']
* [http://observer.guardian.co.uk/magazine/story/0,11913,1316649,00.html 'Sràidean an Eu-dòchas - The Observer]
* [https://web.archive.org/web/20060117022921/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,7-1307679,00.html ‘Thuirt iad nach e daonna a bh'annam ach càil gun urrainn do air cheannach a bhith’ – The Times]
* [http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2005/11/06/npros106.xml&sSheet=/news/2005/11/06/ixhome.html ‘Agam air £1,300: Ileana, an tràill-drùise deugach deas a obrachadh ann Lunainn’ – The Sunday Telegraph]
*[http://www.gutenberg.org/dirs/1/2/8/1/12818/12818-8.txt eText] de ''Tràillean Cinneachail agus Àrd-Chinn Chrìosdaile'' (1907) le Elizabeth Wheeler Andrew agus Katharine Caroline Bushnell, aig [[Project Gutenberg]]. Leabhar mu dheidhinn "Tràillealachd an taighe-strìopachas Earach air an Oirthir Shèimh".
* [https://web.archive.org/web/20041030020839/http://web.amnesty.org/library/index/ENGMDE150172000 Gabhlaichean-brath nam Còraichean Daonna a' Toirt Buaidh air Mnathan air Mhalairt sa' Ghnìomhachas-Drùise Iosrael - Amnesty International]
*[http://www.paralumun.com/womensissues.htm Cùis nam Mnathan agus Tràillealachd/Malairt-Drùise Fad na Cruinne]
* [https://archive.today/20120728215848/www.averroes-foundation.org/articles/sex_slavery.html Beachd Ioslamach Dualchasach air Tràillealachd-Drùise]
*Celia, Tràill (ISBN 0-380-71935-5)
*Buinn (ISBN 0-440-17464-3)
* The Natashas: Inside the New Global Sex Trade, le Victor Malarek. (ISBN 1-55970-735-6)
* [https://web.archive.org/web/20070129061355/http://www.prostitutionresearch.com/c-trafficking.html Rannsachadh air Strìopachas]
* [https://web.archive.org/web/20070207074812/http://www.counterpunch.org/nathan02172006.html ''Na Meallaidhean "Tràillean-Drùise Deugach"''] -- ABC's Primetime Fakery, Debbie Nathan
* [http://www.answers.com/topic/celia-a-slave 'Celia, Tràill' - Answers.com]
==Eagrachaidhean Inbheach==
* [https://web.archive.org/web/20061124075018/http://www.atalliance.org.uk/ An Càirdeas Ana-Malairt - A' Thoirt Ionnsaigh air Malairt-Drùise, A' Taiceadh a Luchd-Tàrrsainn.]
* [http://www.catwinternational.org Eagrachadh sgàileag fad na cruinne (Aonachadh An Aghaidh Malairt Mnathan - CATW)]
* [http://www.sanlaap.org Sanlaap Eagrachadh air Kolkata, India]
* [http://www.castla.org Aonachadh a Chur às Tràillealachd agus Malairt (CAST) air Los Angeles, CA]
* [http://www.polarisproject.org Polaris, bunaichte air Tokyo agus Washington DC]
* [http://www.amnesty.org Amnesty International]
* [https://web.archive.org/web/20070218000327/http://www.swop-usa.org/ Tionnsgal a Ruigheachd a-mach ri h-Obraichean-Drùise]
* [http://www.bayswan.org/penet.html Lìon-obair Foghlaim nan Strìopaichean]
* [https://web.archive.org/web/20070221021007/http://www.ecmafrica.org/ --Ministreachd na h-Uile Pàisde-Tràillean-cloinne]
[[Roinn-seòrsa:Strìopachas]]
[[Roinn-seòrsa:Tràillealachd]]
qmuvzd3hureoby8ia8fxjnl8p0bmnvw
Sheòirsea a Deas is na h-Eileanan Shandwich a Deas
0
12852
583120
578923
2026-06-19T13:32:56Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583120
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'S e eileanan anns a’ [[Cuan Siar|Chuan Shiar]] a tha ann an '''Sheòirsea a Deas is na h-Eileanan Shandwich a Deas''' neo '''Georgia a Deas agus na h-Eileanan Shandwich a Deas'''<ref>Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714</ref> Tha iad suidhichte anns a’ Mhuir Scotia<ref>Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714</ref> san ear air [[Aimearaga a Deas]] agus sa tuath air an [[Antargtaga]] .
'S e [[King Edward Point]] am [[prìomh-bhaile]] aige.
'S e Sheòirsea a Deas an t-eilean as motha a tha ann, le 170 cilemeatair a leud ‘s 29 cilemeatair a dh’fhad.
'S e eileanan gu math iomalach a th' annta, chan eil daoine a’ fuireach an seo bho thùs. An dràsda bidh dìreach an Coimiseanair agus luchd rannsachaidh a’ fuireach air an eilean fad na bliadhna. Tha bàtaichean cùirt-mhara air an t-slighe do dh'Antartaga a’ stad air an eilean cuideachd, mar sin dheth tha beagan turasachd ann. Tha taigh-tasgaidh ann an [[Grytviken]].
<gallery>
Faidhle:Thatcher-Peninsula.jpg|Meadhan Sheòirsea a Deas: ''Cumberland Bay''; ''Thatcher Peninsula'' le [[King Edward Cove]] ([[Grytviken]]); ''Allardyce Range'' le ''Mount Paget'', dealbh bho NASA
Faidhle:King Penguins at South Georgia Island.jpg|[[Ceann-fionn|Cinn-fhionna aig Seòirsia a Deas]]
Faidhle:SG-Settlements.png|Tuaineachan ann an Seòirsea a Deas
</gallery>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20211229023107/http://www.sgisland.gs/ Duilleag oifigeil Sheòirsea a Deas ]
* [http://www.sght.org/ Sheòirsea a Deas, eachdraidh agus dualchas]
* [http://www.southgeorgiaassociation.org/ Sheòirsea a Deas website]
* [http://www.sgisland.gs/index.php/%28h%29South_Georgia_webcam?useskin= Dealbhan bho Sheòirsea a Deas, webcam]
{{Commonscat|South Georgia and the South Sandwich Islands|Seòirsea a Deas is na h-Eileanan Shandwich a Deas}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Dùthchannan]]
[[Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas]]
[[Roinn-seòrsa:Ranntairean Thar Lear Bhreatainn]]
bzosmhv2uw2vvh3dv2v2ruig3g3mozv
Stuttgart
0
19318
583123
578927
2026-06-19T14:21:48Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583123
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Stuttgart
| LÙIREACH = DEU Stuttgart COA.svg
| LÙIREACH_LEUD = 100
| MAPA = Aussicht 2.JPG
| DÙTHAICH = [[A' Ghearmailt]]
| CEÀRN = Stuttgart
| SGÌRE = [[Baden-Württemberg]]
| LEUD = 48° 46 43' Tuath
| ASTAIR = 09° 10 46′ Ear
| FARSAINGEACHD = 207.36
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 606588
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = +49 0711
| DUILLEAG = http://www.stuttgart.de
}}
'S e [[baile]] uabhasach mòr ann an ceann a deas [[A' Ghearmailt|na Gearmailte]] a th’ ann '''Stuttgart''' ([[IPA]]: 'ʃtʊtɡaɐ̯t, Swabiche: Schturget). 'S ann às an t-seann Ghearmailtis ''stuotgarten'', a tha a’ ciallachadh gàrradh nan each anns a’ [[Gàidhlig]], a th’ ann an t-ainm.<ref>[http://www.stuttgart-geschichte.de/history/mittelalter.html Stuttgart Geschichte]</ref> Tha e suidhichte aig 245m os cionn ìre na [[Muir|mara]], ri taobh [[Abhainn|na h-aibhne]] Neckar, anns an stàit [[Baden-Württemberg]] agus ‘s e prìomh-bhaile na stàite a th’ ann cuideachd. Tha am baile 512km air falbh bho [[Berlin|Bherlin]], 195km bho [[München]] agus 161Km bho [[Zürich]], thall anns [[An Eilbheis]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com Distance Calculator]</ref> Tha 606,588 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin, leis gur e an 6mh baile as motha na [[Dùthaich|dùthcha]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120119001844/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&geo=-61 Bailtean as motha na cruinne]</ref> agus tha mu 2.7 muillean anns an sgìre mu thimcheall a’ bhaile.<ref>[https://web.archive.org/web/20090313023539/http://www.region-stuttgart.de/sixcms/rs_region/ Region Stuttgart]</ref> Tha na Beanntan Jura, an Coille Dhubh ([[Gearmailtis]]: Schwarzwald) agus gàrraidhean fìona uile air iomall a’ bhaile.
==Eachdraidh==
Chaidh Stuttgart a chlàradh airson a’ chiad turas ann an sgrìobhainn eaglaiseil ann an [[1160]], ach thathar dhen bheachd gu robh daingneach Ròmanach ann aig àm Ìosa agus treubhan dhe Alemani an dèidh sin cuideachd.<ref> Daniel Kirn (2007). Stuttgart – Eine kleine Stadtgeschichte. Sutton. ISBN 978-3-86680-137-0.</ref> Chaidh Oilthigh Hohenheim a stèidheachadh anns a’ bhaile ann an [[1818]], Oilthigh Stuttgart ann an [[1826]] agus Sgoil a’ Chiùil Stuttgart ann an [[1857]]. B' e [[prìomh-bhaile]] [[Rìoghachd Württemberg]] eadar [[1816]] agus [[1918]] a bh' ann.
== Daoine ainmeil ==
* [[Gerhard Ertl]] ([[1936]] –)
* Gottlieb Daimler ([[1834]] – [[1900]])
* Ferdinand Porche ([[1875]] – [[1951]])
* Friedrich von Schiller ([[1759]] – [[1808]])
* [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] ([[1770]] - [[1831]])
* Berthold Graf Schenk von Schauffenberg ([[1905]] – [[1944]])
* Richard von Weizsäcker([[1920]] –)
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of the Czech Republic.svg|22px]] [[Brno]]
* [[Faidhle:Flag of Wales (1959).svg|22px]] [[Caerdydd]]
* [[Faidhle:Flag of Egypt.svg|22px]] [[Cairo]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Łódź]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111019193111/http://uml.lodz.pl/samorzad/miasta_partnerskie_lodzi/ Urząd Miasta Łodzi]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Tunisia.svg|22px]] Menzel Bourguiba
* [[Faidhle:Flag of India.svg|22px]] [[Mumbai]]
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Nanjing]]
* [[Faidhle:Flag of Japan.svg|22px]] [[Ogaki]]
* [[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Samara]]
* [[Faidhle:Flag of Israel.svg|22px]] [[Shavei Zion]]
* [[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] [[St Helens]]
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[St. Louis]]<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/USlistingsResults.cfm SisterCities]</ref>
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Strasbourg]]<ref>[http://www.annuaire-mairie.fr/ville-strasbourg.html Ville de Strasbourg]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [http://www.baden-wuerttemberg.de/ Riaghaltas Bhaden-Württemberg]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt]]
8gzvijjq8xz0ieoq36yhy3j1vq3wwbx
Rostock
0
19545
583114
579417
2026-06-19T12:12:28Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583114
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Rostock
| BRATACH = Flagge Rostock.svg
| LÙIREACH = Rostock Wappen.svg
| LÙIREACH_LEUD = 100
| MAPA = Rostock Stadthafen 3.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[A' Ghearmailt]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg|22px]] [[Mecklenburg-Vorpommern]]
| SGÌRE = Rostock fhèin
| LEUD = 54° 05 00' Tuath
| ASTAIR = 12° 08 00' Iar
| FARSAINGEACHD = 181.44
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 202735
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = + 49 381
| DUILLEAG = [http://www.rathaus-rostock.de/ Stadt Rostock]
}}
‘S e [[baile]] mòr air an àirde an ear-thuath [[A' Ghearmailt|na Gearmailte]] a th’ ann an '''Rostock''' ([[IPA]]: '''ˈʁɔstɔk''', [[Laideann]]: Rostochium ). ‘S ann às an t-seann Slàbhais Raztocŭ a th’ann an t-ainm, is tha sin a’ ciallachadh ''Leudachadh na h-aibhne.''<ref> Paul Kühnel: Die slavischen Ortsnamen in Meklenburg. Bho: Jahrbücher des Vereins für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde. dreach 46, [1881], duilleag 122</ref> Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an [[1165]] mar Roztoc. Bhuineadh am baile gu [[Àrd Dhiùcachd Mhecklenburg-Schwerin]] bho [[1815]] gu ruige aonadh na Gearmailte ann an [[1871]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150924040543/http://www.gemeindeverzeichnis.de/gem1900/gem1900.htm?m-schwerin1900.htm Gemeine Verzeichnis]</ref> Tha e suidhichte aig dìreach 1m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20111125211629/http://population.mongabay.com/population/germany/2844588/rostock Rostock]</ref> ri taobh [[Abhainn|na h-aibhne]] Warnow,<ref>[https://web.archive.org/web/20160305021253/http://travelinos.com/Warnow_River Travelinos]</ref> a shruthas chun na mara [[Am Muir Baltach|Bhaltach]]. 'S e am baile as motha na stàite [[Mecklenburg-Vorpommern]] a th' ann. Tha am baile 216km air falbh bho [[Magdeburg|Mhagdeburg]], 355km bho [[Dresden]], 310km bho [[Leipzig]] agus 194km bho [[Berlin|Bherlin]], [[prìomh-bhaile]] na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> 'S e baile neo-eisimeileachd ([[Gearmailtis]]: Kreisfreie Stadt) a th' ann agus chaidh [[Oilthigh Rostock]] a stèidheachadh ann an [[1419]].<ref>[https://www.uni-rostock.de/ Oilthigh Rostock]</ref> Tha 202,735 dhe dhaoine a' fuireach anns a’ bhaile,<ref>[http://service.mvnet.de/statmv/daten_stam_berichte/e-bibointerth01/bevoelkerung--haushalte--familien--flaeche/a-i__/a123__/2010/daten/a123-2010-22.pdf Cunntas-sluaigh na Stàite]</ref> leis gur e an 38 baile as motha na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[https://web.archive.org/web/20120119001844/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&geo=-61 Bailtean na Cruinne]</ref>
== Daoine Ainmeil ==
*[[Martin Chemnitz]]: ([[1596]] – [[1645]]) Riochdaire Dioplòmasach.
*Peter Becker: ([[1672]] – [[1753]]) Matamataigear.
*Angelius Johann Daniel Aepinus: ([[1718]] – [[1784]]) [[Feallsanachd|Feallsanaiche]].
*Karl Kindt: ([[1901]] – [[1959]]) Feallsanaiche.
*Franziska Knuppe ([[1974]]) Modal.
==Bailtean Co-cheangailte==
*[[Faidhle:Flag of Denmark.svg|22px]] [[Århus]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110928151306/http://www.aarhus.dk/da/sitecore/content/Subsites/CityOfAarhus/Home/The-international-perspective/Sister-cities.aspx Aarhus Kommune]</ref> (Càirdeas)
*[[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px]] [[Antwerpen]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110203060209/http://www.antwerpen.be/ Stad Antwerpen]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Norway.svg|22px]] [[Bergen]]<ref>[https://www.bergen.kommune.no/ Bergen Kommune]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Bremen]]<ref>[http://www.bremen.de/ Stadt Bremen]</ref>
*[[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Dalian]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130727114939/http://www.dalian.gov.cn/ 大连]</ref>
*[[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Dunkerque]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110503230715/http://www.ville-dunkerque.fr/ Ville de Dunkerque]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Sweden.svg|22px]] [[Göteborg]]<ref>[http://www.goteborg.se/wps/portal/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3gjU-9AJyMvYwN3c28TAyMvR38DNyNvYzNPM_2CbEdFAGaX1Fk!/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/goteborg.se/goteborg_se/PolitikoOrganisation/Organisation/Resurser/Internationell%20verksamhet/Internationella%20relationer/art_N010_Parnerstader Göteborgs Stad]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Croatia.svg|22px]] [[Rijeka]]
*[[Faidhle:Flag of Finland.svg|22px]] [[Turku]]
== Ceanglaichean a-mach ==
* [http://www.mecklenburg-vorpommern.eu Riaghaltas na Roinne]
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt]]
2qvztl16ljgr3uok3qodsczcj8cuni4
Schaffhausen (Kanton)
0
19575
583128
574212
2026-06-20T01:52:34Z
CommonsDelinker
222
Replacing Schaffhausen-coat_of_arms.svg with [[File:CHE_Schaffhausen_(Stadt)_COA.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set)).
583128
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn san Eilbheis
| AINM = Kanton Schaffhausen
| BRATACH = Switzerland Locator Map SH.svg
| LÙIREACH = Wappen Schaffhausen matt.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH = SchaffhausenRheinfall1.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Switzerland.svg|18px]] [[An Eilbheis]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:CHE Schaffhausen (Stadt) COA.svg|16px]] [[Schaffhausen]]
| AONADH = [[1501]]
| CÀNAN = [[Gearmailtis]]
| CREIDEAMH = [[Pròsdanachas|Pròstanach]] 50%<br />[[Eaglais Chaitligeach|Caitligeach]] 24%
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 298.42
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 75657
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = +41 52
| CÒD = SH
| DUILLEAG = http://www.sh.ch/
}}
'S e [[Roinn Eilbheiseach|roinn]] ([[Fraingis]]: Canton, [[Gearmailtis]]: Kanton, [[Eadailtis]]: Cantone) anns [[An Eilbheis]] a th' ann an '''Schaffhausen''' (Eadailtis: Sciaffusa, Fraingis: Schaffhouse, [[Rumantsch]]: Schaffusa). Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na [[Dùthaich|dùthcha]], dìreach ri taobh na crìochan leis [[A' Ghearmailt]]. 'S e [[Schaffhausen]] fhèin [[prìomh-bhaile]] na roinne. 'S e Gearmailtis a tha ga bruidhinn air feadh na roinne, fiù's aig ìre oifigeil.<ref>La Suisse aux Quatre Langues, Roger Schläpfer, Editions Zoé, Genève, 1985, ISBN 2-88182-004-2</ref> Gabh an roinn sin ris An Eilbheis ann an [[1501]].<ref>[https://web.archive.org/web/20110604074336/http://www.stadtarchiv-schaffhausen.ch/SHArchivFokus.htm Stadtarchiv]</ref> Tha ainm oifigeil na roinne a' ciallachadh Roinn Schaffhausen. 'S e an 19mh roinn as motha anns an Eilbheis, a rèir àireamh-sluaigh.<ref>[http://swiss-government-politics.all-about-switzerland.info/swiss-federal-states-cantons.html Swiss Government and Politics]</ref>
==Ceanglaichean A-mach==
*[http://www.sh.ch/ Riaghaltas na Roinne]
*[https://web.archive.org/web/20120101081728/http://www.admin.ch/index.html?lang=de Riaghaltas na Dùthcha]
*[https://web.archive.org/web/20191125070335/http://www.stadt-schaffhausen.ch/ Stadt Schaffhausen]
==Iomraidhean==
<references/>
{{Roinnean na h-Eilbheis}}
[[Roinn-seòrsa:Roinnean na h-Eilbheise]]
ct6x0zqgr0njeqidklup5jwunw3akzy
St. Gallen (Kanton)
0
19577
583129
573750
2026-06-20T01:52:44Z
CommonsDelinker
222
Replacing Schaffhausen-coat_of_arms.svg with [[File:CHE_Schaffhausen_(Stadt)_COA.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set)).
583129
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn san Eilbheis
| AINM = Kanton St. Gallen
| BRATACH = Switzerland Locator Map SG.svg
| LÙIREACH = Coat of arms of canton of St. Gallen.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH = 04 Lake Constance.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Switzerland.svg|18px]] [[An Eilbheis]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:CHE Schaffhausen (Stadt) COA.svg|16px]] [[St. Gallen]]
| AONADH = [[1803]]
| CÀNAN = [[Gearmailtis]]
| CREIDEAMH = [[Pròsdanachas|Pròstanach]] 28%<br>[[Eaglais Chaitligeach|Caitligeach]] 52%
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 2025.54
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 474676
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = +41 71
| CÒD = SG
| DUILLEAG = http://www.sg.ch/
}}
'S e [[Roinn Eilbheiseach|roinn]] ([[Fraingis]]: Canton, [[Gearmailtis]]: Kanton, [[Eadailtis]]: Cantone) anns [[An Eilbheis]] a th' ann '''St. Gallen''' (Eadailtis: San Gallo, Fraingis: St-Galle, [[Rumantsch]]: Son Gagl). Tha e suidhichte air an àirde an ear-thuath na [[Dùthaich|dùthcha]], dìreach ri taobh na crìochan leis [[A’ Ghearmailt]], [[An Ostair]] agus [[Liechtenstein]]. 'S e [[St. Gallen]] fhèin a th' ann [[prìomh-bhaile]] na roinne. 'S e Gearmailtis a tha ga bruidhinn air feadh na roinne, fiù 's aig ìre oifigeil.<ref>La Suisse aux Quatre Langues, Roger Schläpfer, Editions Zoé, Genève, 1985, ISBN 2-88182-004-2</ref> Gabh an roinn sin ris An Eilbheis ann ann [[1803]].<ref>Geschichte Der Stadt Raperswil Als Bestandtheil Des Kantons St. Gallen Von 1803 Bis Jetzt, ISBN1149080817 / 1-149-08081-</ref> Tha an t-ainm oifigeil na roinne a' ciallachadh Roinn St. Gallen. 'S e an 5mh roinn as motha na h-Eilbheis, a thaobh àireamh-sluaigh.<ref>[http://swiss-government-politics.all-about-switzerland.info/swiss-federal-states-cantons.html Swiss Government and Politics]</ref>
==Ceanglaichean A-mach==
*[http://www.sg.ch/ Riaghaltas na Roinne]
*[https://web.archive.org/web/20120101081728/http://www.admin.ch/index.html?lang=de Riaghaltas na Dùthcha]
*[https://web.archive.org/web/20130506120800/http://stadt-sg.ch/ Stadt St. Gallen]
==Iomraidhean==
<references/>
{{Roinnean na h-Eilbheis}}
[[Roinn-seòrsa:Roinnean na h-Eilbheise]]
su08s4w0j2t02a6x437ndhkhg7jxtaf
Schaffhausen
0
19611
583130
580581
2026-06-20T01:52:55Z
CommonsDelinker
222
Replacing Schaffhausen-coat_of_arms.svg with [[File:CHE_Schaffhausen_(Stadt)_COA.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set)).
583130
wikitext
text/x-wiki
{{Baile san Eilbheis
| AINM = Schaffhausen
| MAPA= Karte Gemeinde Schaffhausen 2007.png
| LÙIREACH = CHE Schaffhausen (Stadt) COA.svg
| LÙIREACH_LEUD = 100
| DEALBH = Schaffhausen IMG 2702.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Switzerland.svg|18px]] [[An Eilbheis]]
| ROINN EILBHEISEACH = [[Faidhle:Wappen Obwalden matt.svg|18px]] [[Schaffhausen (Kanton)|Schaffhausen]]
| CÀNAN = [[Gearmailtis]]
| LEUD = 47° 42 00′ Tuath
| ASTAIR = 08° 38 00′ Ear
| FARSAINGEACHD = 41.86
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 34943
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = + 41 52
| DUILLEAG = http://www.stadt-schaffhausen.ch
}}
‘S e [[baile]] ann an ceann a tuath [[An Eilbheis|na h-Eilbheis]] a th’ ann an '''Schaffhausen''' ([[Fraingis]]: Schaffouse, [[Eadailtis]]: Sciaffusa, [[Rumantsch]]: Schaffusa). Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an [[1045]] mar Villa Scafhusun. Tha e suidhichte aig 399m os cionn ìre na [[Muir|mara]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111130060115/http://population.mongabay.com/population/switzerland/2658761/schaffhausen Mongabay]</ref> ri taobh [[Abhainn|na h-aibhne]] Rhein, anns an roinn ([[Gearmailtis]]: ''Kanton'') Schaffhausen fhèin, dìreach 38km air falbh bho [[Zürich]], 251km bho [[Geneva|Ghenève]] agus 122Km bho [[Berne|Bhern]], [[prìomh-bhaile]] na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com Distance Calculator]</ref> Tha 34,943 duine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 14mh baile na [[Dùthaich|dùthcha]] a-rèir àireamh-sluaigh.<ref>[https://web.archive.org/web/20120120174128/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-49 Bailtean na Cruinne]</ref> ‘S e Gearmailtis an cànan a tha aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Schaffhausen.
==Daoine Ainmeil==
*Tobias Stimmer ([[1539]] – [[1584]]): Dealbhadair.
*Alexander Tippel ([[1744]] – [[1793]]): Fear-ealaine.
*Johann Heinrich Gelzer ([[1813]] – [[1889]]): Seanaiche.
*Ferdinand Hurter ([[1844]] – [[1898]]): [[Ceimigear]].
*Karl Jäger ([[1888]] – [[1959]]): [[Nàsachd|Nàsach]].
==Bailtean Co-cheangailte==
*[[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] Sindelfingen<ref>[http://www.sindelfingen.de/servlet/PB/menu/1200718_l1/index.html?QUERYSTRING=schaffhausen Stadt Sindelfingen]{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] Singen<ref>[http://www.in-singen.de/ Stadt Singen]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Bulgaria.svg|22px]] Dobritsch<ref>[https://web.archive.org/web/20051221045555/http://www.dobrich.org/ Добрич]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [http://www.sh.ch/ Riaghaltas na Roinne]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Eilbheis]]
iudvk9pxgpcylpkygfwrranj5pmxkjj
Consairtìona
0
24287
583116
550123
2026-06-19T12:47:47Z
Akerbeltz
52
Ghluais Akerbeltz duilleag [[Consairtean]] gu [[Consairtìona]]: chan eil consairtean ag obair idir idir, ged a tha consairtín cgl sa Ghaeilge ach tha consairtean a' dol a-steach air 'consart' i.e. cuirm-chiuil
550123
wikitext
text/x-wiki
[[Faidhle:Wheatstone English Concertina.jpg|right|thumb|300px|Concertina]]
Tha an '''consairtean''' (concertina) no '''bogsa nam putan'''<ref>{{Iomradh lìon|ainm=Liam|sloinneadh=MacIlleDhuinn|ùghdar_eile=|ùghdaran_eile=|ceann-là=an Dàmhair 2006|tiotal=Briathrachas ciùil|url=http://www2.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/ceol/MacIlleDhuinn.doc|ceann-là_inntrigidh=2018-04-29|foillsichear=Sabhal Mòr Ostaig|duilleagan=7|cànan=}}</ref> (button box) na [[bogsa-ciùil|bhogsa-ciùil]] a tha a' cleachdadh [[Putan|putanan]], [[balg-sèididh]] agus [[Ribheid|ribheidean]]. Tha e nas lugha na bogsaichean--ciùil eile, san fharsaingeachd.
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil]]
inqa8bbpb457vbcy7kvytf3m44ort6z
583118
583116
2026-06-19T12:48:19Z
Akerbeltz
52
583118
wikitext
text/x-wiki
[[Faidhle:Wheatstone English Concertina.jpg|right|thumb|300px|Consairtìona]]
Tha an '''consairtìona''' no '''bogsa nam putan'''<ref>{{Iomradh lìon|ainm=Liam|sloinneadh=MacIlleDhuinn|ùghdar_eile=|ùghdaran_eile=|ceann-là=an Dàmhair 2006|tiotal=Briathrachas ciùil|url=http://www2.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/ceol/MacIlleDhuinn.doc|ceann-là_inntrigidh=2018-04-29|foillsichear=Sabhal Mòr Ostaig|duilleagan=7|cànan=}}</ref> (button box) na [[bogsa-ciùil|bhogsa-ciùil]] a tha a' cleachdadh [[Putan|putanan]], [[balg-sèididh]] agus [[Ribheid|ribheidean]]. Tha e nas lugha na bogsaichean-ciùil eile, san fharsaingeachd.
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil]]
qjrsdvtpcwm5z279qygl8cnkzk5aihn
Ynys Enlli
0
28312
583127
578925
2026-06-19T21:35:37Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583127
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52.76|--4.79|display=title}}
[[Faidhle:Swnt Enlli - Bardsey Sound - geograph.org.uk - 1529629.jpg|thumb|300px|Sealladh air an eilean Ynys Enlli]]
'S e eilean a th' ann an '''Ynys Enlli''' (Beurla: ''Bardsey Island'') a tha suidhichte mu 1.9 mìle (3.1 km) san iar-dheas an leth-eilean Llŷn ann an [[Gwynedd]], [[a' Chuimrigh]].<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/53155/Bardsey-Island Encyclopaedia Britannica : ''Bardsey Island''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> 'S e seo an ceathramh eilean as motha a th' anns a' Chuimrigh.
Canar "Eilean nan 20.000 Naoimh" ris cuideachd. Tha an t-ainm [[Cuimris|Cuimreach]] a' ciallachadh "Eilean anns an t-sruth", ach tha an t-ainm Beurla a' ciallachadh "Eilean nam Bàrd" <ref>Samuel Lewis, ''A Topographical Dictionary of Wales'', 1849, S. Lewis and Co, London, 474 duilleag </ref> no is dòcha Eilean "Barda" a-rèir ceann-cinnidh [[Lochlann]]ach.
Tha Ynys Enlli mu 0.6 mìle (1.0 km) a leud, 1.0 mìle (1.6 km) a dh'fhaid agus cho mòr ri 1440 [[acair]] (0.69 sq mi). <ref>{{cite web|title=Ynys Enlli|url=http://www.ccgc.gov.uk/landscape--wildlife/protecting-our-landscape/special-landscapes--sites/protected-landscape/national-nature-reserves/ynys-enlli.aspx|publisher=Natural Resources Wales|accessdate=27.5. 2014}}</ref> Ann an ceann a tuath an eilein tha a' bheinn Mynydd Enlli ann; tha e mu 548 troigh (167 m) a dh'àird.<ref name="cycling">[http://www.cyclingnorthwales.co.uk/pages/rte_aberdaron.htm Cycling North Wales : ''Cycle Ride from Aberdaron''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> San taobh an iar tha an dùthaich rèidh agus math airson [[àiteachas|àiteachais]]. Nas fhaide san taobh a deas tha an t-eilean a' fàs caol gus nach bi ach [[Tairbeart (feart tìre)|tairbeart]] ann a bhios ga cheangail gu leth-eilean eile air a bheil [[taigh-solais]].<ref name="bardsey">[https://web.archive.org/web/20100216010832/http://www.heneb.co.uk/llynhlc/llynhlcareasenglish/Bardsey1.html Gwynedd Archaeological Trust : ''Bardsey''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> Bho 1974 a-mach tha e na phàirt dhen choimhearsnachd [[Aberdaron]].<ref>[http://www.election-maps.co.uk/searchByName.jsf Ordnance Survey : ''Election Maps : Gwynedd''] A' tarraing air 2009-08-16</ref>
Tha Ynys Enlli ainmeil cuideachd airson fiadh-bheathaichean agus cruth garbhanach na tìre. Chuireadh amharc-lann [[eòin]] air bhonn ann an 1953, air sgàth 's gu bheil an t-eilean suidhichte air slighean cudromach nan eun.<ref name="haven">[http://www.bbc.co.uk/wales/northwest/sites/bardsey/pages/bardseywildlife.shtml British Broadcasting Corporation : ''Wildlife Haven''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> 'S e àite tarraingeach airson [[sgrail]]ean (''Puffinus puffinus'') agus [[cathag nan casan dearg|cathagan nan casan dearg]] (''Pyrrhocorax pyrrhocorax''); tha cruth na tìre nach eil air a mhilleadh a' leigeil leotha neadachadh.<ref name="core">[https://web.archive.org/web/20141211140546/http://www.ccw.gov.uk/landscape--wildlife/protecting-our-landscape/special-sites-project/cadair-to-coed-y-sac-list/idoc.ashx?docid=d7a56e41-c18e-4480-9272-595de3485124&version=-1 Countryside Council for Wales : ''Core Management Plan Including Conservation Objectives for Clogwyni Pen Llŷn SAC''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> Is e aon de na h-àitichean as fheàrr ann an Gwynedd gus [[Ròn glas|ròin ghlasa]] fhaicinn, agus tha na h-uisgeachan timcheall air an eilean làn [[peileag|pheileagan]] is [[leumadair]]ean.<ref name="haven"/> Bho 1986 a-mach 's e [[Tèarmann Nàdair Nàiseanta]] a th' ann an Ynys Enlli .<ref>[https://web.archive.org/web/20071217221719/http://www.bbc.co.uk/wales/northwest/outdoors/placestogo/reserves/bardsey.shtml British Broadcasting Corporation : ''Bardsey Island''] A' tarraing air 2009-08-16</ref>
[[Faidhle:Bardsey Island - St Mary's Abbey - 1040708 699ae9d1.jpg|thumb|left|''St Mary's Abbey'']]
'S e àite cudromach a thaobh [[creideamh]] a th' ann cuideachd bhon àm nuair a chaidh [[abaid]] Naomh Moire (Beurla: ''St Mary's Abbey'') a thogail an seo ann an [[516]] le Naomh Cadfan.<ref name="saints">[https://web.archive.org/web/20041224223927/http://www.bbc.co.uk/wales/northwest/sites/history/pages/bardseykingarthur.shtml British Broadcasting Corporation : ''Island of 20,000 Saints''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> Anns na [[Meadhan aoisean]] 's e aon de na prìomh àitichean [[taistealachd]] a bh' ann. Ann an 1188 bha manaich na h-abaide a' gabhail ris a' chreideamh Cheilteach fhathast ach ann an 1212 bha an abaid aig na ''Augustinian Canons Regular''.<ref name="archaeology">[http://www.ucl.ac.uk/archaeology/cisp/database/site/bards.html University College London Institute of Archaeology : ''Bardsey Island''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> Chaidh na manaich a sgaoileadh agus an togalach a sgriosadh le[[Rìgh Eanraig VIII Shasainn| Rìgh Eanraig VIII]] ann an [[1537]],<ref name="history">[https://web.archive.org/web/20110726032422/http://www.enlli.org/english/the_island/island_history.htm Bardsey Island Trust : ''The Island : History''] A' tarraing air 2009-08-16</ref> ach tha an t-eilean fhathast tarraingeach don luchd-creideamh gus an latha an-diugh.<ref name="history"/>
Tha àite sònraichte aig Ynys Enlli ann an cultar na Cuimrigh air sgàth 's gur e eilean iomallach làn spioradalachd a th' ann, agus tha cuid a' cur an cèill gur e àite tìodhlacaidh ''King Arthur'' a th' ann cuideachd. Mar sin tha e tarraingeach do sgrìobhadairean, neach-ealain is luchd ciùil.<ref name="arts">[https://web.archive.org/web/20160624090612/http://www.enlli.org/english/the_island/arts.htm Bardsey Island Trust : ''Enlli and the Arts''] A' tarraing air 2009-08-16</ref>
== Iomraidhean ==
{{Location map
| Cymru
| mark = Green pog.svg <!--green dot-->
| alt = Location
| caption = Suidheachadh Ynys Enlli anns a' Chuimrigh
| label = Ynys Enlli
| position = right
| lat_deg = 52.76
| lon_deg = -4.79
}}
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
{{Commonscat|Bardsey Island|Ynys Enlli }}
* [https://web.archive.org/web/20040608015627/http://www.bardsey.org/english/bardsey/welcome.asp?pid=1 Bardsey Island Trust]
* [http://www.geograph.org.uk/search.php?i=2798548 Geograph : Dealbhan Ynys Enllid]
[[Roinn-seòrsa:Gwynedd]]
[[Roinn-seòrsa:Eileanan]]
3e9eq357swgnr88j7wi4c315exmaylr
Sgoil Eòlais na h-Alba
0
32931
583119
579106
2026-06-19T13:18:24Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583119
wikitext
text/x-wiki
Chaidh '''Sgoil Eòlais na h-Alba''' (Beurla: ''School of Scottish Studies'', Albais: ''Scuil o Scots Studies'') a chur air bonn sa bhliadhna [[1951]] mar aonad co-cheangailte ri [[Oilthigh Dhùn Éideann]]. Rinn i torr mór bhon uair sin airson beul-aithris agus ceòl tradiseanta na h-Albann a ghléidheadh, an dà chuid Gàidhlig agus [[Albais]]. Chaidh cuid mhór den obair chlàraidh a rinn Sgoil Eòlais na h-Alba a ghléidheadh ann an cruth didsiteach anns aʼ phròiseact [[Tobar an Dualchais]].
Tha tasglann aig aʼ Sgoil de barrachd is 9000<ref>[http://www.ed.ac.uk/schools-departments/literatures-languages-cultures/celtic-scottish-studies/archives School of Scottish Studies Archives] air a tharraing 2013-05-07</ref> clàraidhean de cheòl traidiseanta, òrain agus beul-aithris. Chaidh an tasglann a thòiseachadh le [[Calum Iain MacGillEathain]], bràthair aʼ bhàrd [[Somhairle MacGill-Eain]], agus leis aʼ bhàrd, sgrìobhaiche agus cruinniche beul-aithris [[Hamish Henderson]]. Rinn iad co-obrachadh leis aʼ chruinniche Aimeirigeanach [[Alan Lomax]], a bhrosnaich obair na Sgoile.<ref>[http://www.jstor.org/pss/40178400 Oral History, Vol. 2, No. 1, (Spring, 1974), p62.]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120229230612/http://www.leopardmag.co.uk/feats/29/alan-lomax The Gatherer of Songs, 2002, Tom McKean]</ref>
[[File:Sandy Bell's, Forrest Road - geograph.org.uk - 1349975.jpg|thumb|Sandy Bellʼs]]
Bha [[Dòmhnall Eairdsidh Dòmhnallach]] bho [[Uibhist a Tuath]] ag obair aig an Sgoil bho 1962 gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1994, agus chruinnich e barrachd is 800 téipichean de sgeulachdan agus beul-athris. Ann an 1966 chuir e Tasglann nan Sgeul air bhonn. Bho 1984 gu 1995, dhʼobraich an sgrìobhaiche, seinneadair, agus cruinniche [[Mairead Bennett]] dhan Sgoil.<ref>[http://www.electricscotland.com/familytree/magazine/junjul2005/story29.htm A Chat with Margaret Bennett, Frank R. Shaw]</ref> Ann ann 2012 chaidh an t-urram [[Duaisean nan Sàr Ghàidheal|Sàr Ghàidheal]] a bhualachadh air [[Mòrag NicLeòid]] a bha ʼna neach-rannsachaidh sa Sgoil fad dà-fhichead bliadhna.<ref>[http://www.stornowaygazette.co.uk/news/butt-to-barra-district-news-25-10-12-1-2600517 Stornoway Gazette] air a tharraing 22 Lùna. 2013</ref>
Bha ceangal eadar an taigh-òsta Sandy Bells agus Sgoil Eòlais na h-Alba.
== Daoine a bha ag obair ann ==
* [[Calum Iain MacGillEathain]]
* [[Dòmhnall Eairdsidh Dòmhnallach]]
* [[Iain MacAonghais]]
* [[Mairead Anna NicAoidh]]
* [[Maighread Bennett]]
* [[Mòrag NicLeòid]]
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://open.journals.ed.ac.uk/index.php/ScottishStudies/ Scottish Studies] – an iris aig Sgoil Eòlais na h-Alba
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Foghlam]]
[[Roinn-seòrsa:Gàidhlig]]
[[Roinn-seòrsa:A' Bheurla Ghallda]]
als0dvg4918jn4bolam2q24dgz42uob
Liathach
0
33587
583125
572100
2026-06-19T20:57:35Z
~2026-35876-79
32655
583125
wikitext
text/x-wiki
{{Beinn
| AINM = Liathach
| DEALBH = Liathach from Loch Clair - geograph.org.uk - 17441.jpg
| GLACADH = Liathach bho Loch Clair
| Àirde_m = 1,055
| Àirde_tr = 3,461
| Airde_rinneach =
| Liosta = [[Beinn Rothaich]]
| Suidheachadh = [[Toirbheartan]]
| Mapa = ''Landranger'' 25
| COMHARRADH = NG92955797
| Domhan-leud = 57.564271
| Domhan-fhad = -5.463670
}}
'S e [[beinn]] ann an [[Toirbheartan]] air a’ [[Gàidhealtachd na h-Alba|Ghàidhealtachd]] a th’ ann an '''Liathach''' ('''Liaghaich''' [ˈʎiəɣɪç] anns an dualchainnt ionadail)<ref>{{Cite web |title=Torridon {{!}} Place Names {{!}} Gaelic Translation |url=http://torridonplacenames.org.uk/ |access-date=2026-06-19 |website=WELCOME TO THE TORRIDON PLACENAMES WEBSITE |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=20210405-192918.m4a |url=https://drive.google.com/file/d/1YMpKuHdrqeOirlnFvJppNLc0WprO6xgm/view?usp=embed_facebook |access-date=2026-06-19 |website=Google Docs}}</ref>. Tha mu shia mullaich aige, agus tha dà dhiubh, '''Spidean a' Choire Lèith''' (1055 m) agus '''Mullach an Rathain''' (1023m), nam [[Beinn Rothaich|Beanntan Rothaich]]. Tha e san tuath de [[Gleann Toirbheartan|Ghleann Toirbheartan]]. 'S e [[Clach-ghainmhich Thoirbheartanach]] a th' anns a' chreig, agus chithear na striopan a tha e a' cruthachadh bho astar. 'S e comharra sònraichte do bheanntan Thoirbheartan a th' ann.
Mar as trice bithear a' dèanamh air a' bheinn seo bhon rathad A896 agus a' tòiseachadh san ear, a' coiseachd dhan iar. Tha am pàirt eadar an dà mhullach sin gu tric caol agus cas, agus tha iomadh binnean ri streap air an t-slighe<ref>[http://www.walkhighlands.co.uk/torridon/Liathach.shtmll Liathach air Walkhighlands]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air leth air [[Beinn Eighe]], [[Beinn Àilleagain]], [[An t-Eilean Sgitheanach]], [[A' Chomraich]], agus [[na h-Eileanan Siar]].
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
{{commons category|Liathach}}
* [https://web.archive.org/web/20151208045308/http://www.munromagic.com/MountainInfo.cfm?Mountain=75 Spidean a' Choire Lèith air Munromagic]
[[Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich]]
[[Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd]]
352d7ac5i01ezrw0pbwh6ra79hnxz6o
Wapakoneta, Ohio
0
36420
583126
575013
2026-06-19T21:07:15Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583126
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Wapakoneta
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 150
| DEALBH = Wapakoneta-ohio-downtown.jpg
| MAPA =OHMap-doton-Wapakoneta.png
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Na Stàitean Aonaichte]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag of Ohio.svg|18px]] [[Ohio]]
| SGÌRE = Auglaise
| LEUD = 40° 34 33' Tuath
| ASTAIR = 84° 11 34' Ear
| FARSAINGEACHD = 16.21
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 9867
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = +01 (419, 567)
| DUILLEAG = http://www.wapakoneta.net/
}}
'S e [[baile]] air an àirde an ear-thuath [[Na Stàitean Aonaichte|nan Stàitean Aonaichte]] a th' ann am '''Wapakoneta''' ([[IPA]]: ''wɑːpɑːkəˈnɛtə''). Tha e suidhichte anns an stàit [[Ohio]], aig 272m os cionn ìre na [[Muir|mara]], ri taobh na h-[[Abhainn|aibhne]] Auglaise.<ref>[http://watercraft.ohiodnr.gov/portals/watercraft/pdfs/maps/western/AuglaizeRiver.pdf Watercraft]</ref> Tha 9,867 duine a' fuireach anns a' bhaile,<ref>[https://web.archive.org/web/20190515054350/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?src=bkmk Census USA]</ref> a chaidh a stèidheachadh ann an [[1782]]. 'S ann à Shawnee ''Wa po'kanite'', ([[Gàidhlig]]: ''àite nan cnàmhan geala''), bho ''wapa'' (geal), ''okani'' ([[cnàmh]]) agus ''ite'' (àite) a th' ann.
== Daoine Ainmeil ==
* [[Neil Armstrong]]: ([[1930]] - [[2012]]). [[Speuradair]].<ref>[https://web.archive.org/web/20190430120700/https://www.nasa.gov/centers/glenn/about/bios/neilabio.html NASA]</ref>
== Ceanglaichean a-mach ==
*[http://www.armstrongmuseum.org/ Taigh-tasgaidh Neil Armstrong]
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Ohio]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Ohio]]
[[Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte]]
fubjgjpm25jcgvixag8gc6fg9zhluba
Sigurður Ingi Jóhannsson
0
38628
583122
583062
2026-06-19T13:38:24Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583122
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
'S e fear-[[poileataigs]] [[Innis Tìle]] a th' ann an '''Sigurður Ingi Jóhannsson'''.<ref>[https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=726 Alþingi]</ref> Rugadh e san [[20 an Giblean]] [[1962]] ann an [[Selfoss]]. Tha esan na bhall [[Framsóknarflokkurinn]] (Gàidhlig: ''Am Pàrtaidh Adhartach''), an treas fòrsa poileataigeach san [[Alþingi]], agus a tha san [[riaghaltas]] ann an co-bhann còmhla ri [[Vinstrihreyfingin - grænt framboð]] agus [[Sjálfstæðisflokkurinn]]. Chaidh a thaghadh dhan [[Alþingi]] airson a' chiad turais ann an [[2009]] agus bha e na labhraiche eadar [[2011]] agus [[2013]]. Bha Jóhannsson na ''[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]'' ([[Gàidhlig]]: [[Prìomh-mhinistear]]) eadar-amail bho [[2016]] gu ruige [[2017]]. Fhuair e a chuid [[foghlam|foghlaim]] air an dùtrhaich aig Menntaskólinn að Laugarvatni agus an uair sin aig [[Colaiste Rìoghail Leigheis is Àiteachas]] ([[Danmhairgis]]: '' Kongelige Veterinær- og Landbohøjskole'') thall an [[Copenhagen]] san [[An Danmhairg|Danmhairg]].
==Caibineit Jóhannsson==
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Jóhannsson os cionn an riaghaltais.<ref>[https://web.archive.org/web/20220815045345/https://www.stjornarradid.is/rikisstjorn/sogulegt-efni/um-rikisstjorn/2016/04/07/Raduneyti-Sigurdar-Inga-Johannssonar/ Stjórnarraðið]</ref> Bhuinneadh iad uile gu [[Framsóknarflokkurinn]] agus Sjálfstæðisflokkurinn:
*Sigurður Ingi Jóhannsson: Prìomhaire
*[[Bjarni Benediktsson]]: Ionmhais agus an [[Eaconomaidh]]
*[[Kristján Þór Júlíusson]]: Slàinte
*[[Illugi Gunnarsson]]: [[Foghlam]] agus Cultar
*[[Ragnheiður Elín Árnadóttir]]: Gnìomhachais is [[Malairt]]
*[[Eygló Harðardóttir]]: Cùisean Sòisealta agus Taigheadas
*[[Gunnar Bragi Sveinsson]]: [[Iasgach]] agus [[Àiteachas]]
*[[Ólöf Nordal]]: Rùnaire na Stàite
*[[Sigrún Magnúsdóttir]]: Àrainneachd agus Goireasan nàdarra
*[[Lilja Dögg Alfreðsdóttir]]: Dùthchannan Cèin
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://framsokn.is/ Framsóknarflokkurinn]
{| class="wikitable" border=1 align="center" width=70%
| width="5%" align="center" | '''Ro-Theachdair:''' <br /> '''[[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson]]''' <br />''([[2016]])''
| width="2%" align="center" | '''[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|Forsætisráðherra]]''' <br />
| width="5%" align="center" | '''Neach-ionlaid:''' <br /> '''[[Bjarni Benediktsson]]''' <br />''([[2017]])''
|}
{{DEFAULTSORT:Jóhannsson, Sigurður Ingi}}
[[Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle]]
[[Roinn-seòrsa:Innis Tìle]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine]]
[[Roinn-seòrsa:Poileataigs]]
jd12mefe8qqxpi5rj3nwvqe9pbi4vdr
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
0
38629
583121
583061
2026-06-19T13:36:44Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583121
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
'S e [[neach-poileataigs]] à [[Innis Tìle]] a th' ann an '''Sigmundur Davíð Gunnlaugsson''' ([[IPA]]: ''sɪɣmʏntʏr ˈtaːvið ˈkʏnlœixˌsɔːn'').<ref>[https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=729 Alþingi]</ref> Rugadh e air [[12 am Màrt]] [[1975]] ann an [[Reykjavík]]. Tha esan a-nis na bhall [[Miðflokkurinn]], fòrsa beag san [[Alþingi]]. Chaidh a thaghadh dhan [[Alþingi]] airson a' chiad turais ann an [[2009]]. Bha Gunnlaugsson na ''[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]'' ([[Gàidhlig]]: [[Prìomh-mhinistear]]) eadar [[2013]] agus [[2016]] airson [[Framsóknarflokkurinn]] (Gàidhlig: ''Am Pàrtaidh Adhartach''), ach b' fheudar dha an dreuchd agus am pàrtaidh fhàgail air sgàth 's gun do nochd ainm anns na ''Panama Papers'', sgàinneal mòr maoineachaidh. Fhuair e a chuid [[foghlam|foghlaim]] aig [[Menntaskólinn í Reykjavík]] agus [[Oilthigh Innis Tìle]] ([[Innis-Tìlis]]: ''Háskóli Íslands'').
==Caibineit Ghunnlaugsson==
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Gunnlaugsson os cionn an riaghaltais.<ref>[https://web.archive.org/web/20220609093332/https://www.stjornarradid.is/rikisstjorn/sogulegt-efni/um-rikisstjorn/2013/05/23/Raduneyti-Sigmundar-Davids-Gunnlaugssonar/ Stjórnarraðið]</ref> Tha iad a' buinntinn uile gu [[Framsóknarflokkurinn]] agus Sjálfstæðisflokkurinn:
*Sigmundur Davíð Gunnlaugsson: Prìomhaire, [[Ceartas]] bho 26.08 gu ruige 04.12.2014
*[[Bjarni Benediktsson]]: Ionmhais agus [[Eaconomaidh]]
*[[Ragnheiður Elín Árnadóttir]]: Gnìomhachas is [[Malairt]]
*[[Hanna Birna Kristjánsdóttir]]: Rùnaire na Stàite gu ruige 04.12.2014
*[[Illugi Gunnarsson]]: [[Foghlam]] agus Cultar
*[[Sigurður Ingi Jóhannsson]]: [[Àiteachas]] is [[Iasgach]] agus Àrainneachd is Stòrasan nàdarra gu ruige 31.12.2014
*[[Gunnar Bragi Sveinsson]]: Dùthchannan Cèin
*[[Kristján Þór Júlíusson]]: Slàinte
*[[Eygló Harðardóttir]]: Cùisean Sòisealta agus Taighdeachas
*[[Ólöf Nordal]]: Rùnaire na Stàite bho 04.12.2014
*[[Sigrún Magnúsdóttir]]: Àrainneachd agus Stòrasan nàdarra bho 31.12.2014
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://www.midflokkurinn.is/ Miðflokkurinn]
{| class="wikitable" border=1 align="center" width=70%
| width="5%" align="center" | '''Ro-Theachdair:''' <br /> '''[[Jóhanna Sigurðardóttir]]''' <br />''([[2013]])''
| width="2%" align="center" | '''[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|Forsætisráðherra]]''' <br />
| width="5%" align="center" | '''Neach-ionlaid:''' <br /> '''[[Sigurður Ingi Jóhannsson]]''' <br />''([[2016]])''
|}
{{DEFAULTSORT:Gunnlaugsson, Sigmundur Davíð}}
[[Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle]]
[[Roinn-seòrsa:Innis Tìle]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine]]
[[Roinn-seòrsa:Poileataigs]]
3q0nh6i16hsiz68on3rsvf3yd2174vr
Rèile Breatannach Clas 318
0
40526
583115
573878
2026-06-19T12:23:06Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
583115
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox hProduct"
!<span style="color:white;">Rèile Breatannach Clas 318</span>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Hyndland_-_Abellio_318262_Cumbernauld_service.JPG|310x310px]]<div class="infobox-caption">[[Abellio ScotRail|Rèile na h-Alba]] Clas 318 aig [[Hyndland railway station|Hyndland]] ann an 2016</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:318255_Interior.jpg|310x310px]]<div class="infobox-caption">Taobh a-staigh Rèile na h-Alba Class 318 air ath-nuadhachadh</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ann an seirbheis
| class="infobox-data" |29 t-Sultain 1986 – latha an-diugh
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Saothraiche
| class="infobox-data brand" |[[British Rail Engineering Limited|Innleadaireachd Rèile Breatannach Cuingealaichte (British Rail Engineering Limited)]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Air a thogail aig
| class="infobox-data" |[[Holgate Road carriage works|Obraichean Rathad Holgate]], [[York|Eabhrac]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ainm teaghlachd
| class="infobox-data" |Dàrna Ghinealachd Rèile Breatannach ([[British Rail Mark 3|Marc 3]])
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Air a chuir na àite
| class="infobox-data" |Ioma-aonadan dìosal Chiad Ghinealachd Rèile Breatannach
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Air a thogail
| class="infobox-data" |1985–1986<ref name="facts"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="397">[https://web.archive.org/web/20190824085256/http://www.railway-centre.com/class-318.html "Class 318"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="398">''The Railway Centre''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="399">Archived from the original on 22 April 2019<span class="reference-accessdate">. </span></span></cite><cite class="citation web cs1"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">19 June</span> 2016</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Teamplaid:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: unfit URL ([[:Roinn-seòrsa:CS1 maint: unfit URL|link]])</span></ref>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ath-nuadhachadh
| class="infobox-data" |<div class="plainlist">
* 2005–2007<br /><br />aig <span class="nowrap">Hunslet-Barclay,</span> [[Cille Mheàrnaig]]
* 2013–2017<br /><br />aig Wabtec, Doncaster
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Àireamh air a thogail
| class="infobox-data" |21
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Fuirm
| class="infobox-data" |3 càraichean gach aonad:<br />DTSOL-MSO-DTSO
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Diagram
| class="infobox-data" |<div class="plainlist">
* Carbadan DTSOL: EE227
* Carbadan MSO: EC207
* Carbadan DTSO: EE228
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Àireamhan cabhlach
| class="infobox-data" |318250–318270
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Comas
| class="infobox-data" |Mar a thogail: 216 suidheachan
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sealbhadair(ean)
| class="infobox-data" |Buidheann Rèile Eversholt (Eversholt Rail Group)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Gnìomharaiche(an)
| class="infobox-data" |Rèile na h-Alba)
|-
!Sònrachaidhean
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Togail corp càr
| class="infobox-data" |[[Stàilinn]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Faid càr
| class="infobox-data" |<div class="plainlist">
* Carbadan DTS: 19.830 m (65 ft 0.7 in)
* Carbadan MS: 19.920 m (65 ft 4.3 in)
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Leud
| class="infobox-data" |2.816 m (9 ft 2.9 in)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Àirde
| class="infobox-data" |3.774 m (12 ft 4.6 in)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dorasan
| class="infobox-data" |Sleamhnachadh pòcaid dà-dhuilleag, <span class="avoidwrap" style="display:inline-block;">gach aon 1.010 m (3 ft 3.8 in) farsaing</span> <span class="avoidwrap" style="display:inline-block;">(2 gach taobh gach càr)</span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Bonn-cuibhle
| class="infobox-data" |Thairis air meadhanan bogaidh:<br /><br />14.170 m (46 ft 5.9 in)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Luaths as àirde
| class="infobox-data" |90 mph (145 km/h)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Cuideam
| class="infobox-data" |<div class="plainlist">
* Carbadan DTSOL: 30.1 t (29.6 tonna fada; 33.2 tonna goirid)
* Carbadan MSO: 50.9 t (50.1 tonna fada; 56.1 tonna goirid)
* Carbadan DTSO: 29.6 t (29.1 tonna fada; 32.6 tonna goirid)
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Motaran traicsean
| class="infobox-data" |4 × Brush <span class="nowrap">TM21-41</span><ref name="facts" />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Toradh cumhachd
| class="infobox-data" |1,072 kW (1,438 hp)<ref name="facts" />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Luathachadh
| class="infobox-data" |0.56 m/s<sup>2</sup> (1.8 ft/s<sup>2</sup>) max.<ref name="facts2" />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Siostam(an) dealain
| class="infobox-data" |25 kV 50 Hz AC os cionn
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Cruinniche(an) sruth-dealain
| class="infobox-data" |Pantograf (Stone Faiveley AMBR)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Seòrsachadh UIC
| class="infobox-data" |2′2′+Bo′Bo′+2′2′
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Bogaidhean
| class="infobox-data" |<div class="plainlist">
* Cumhachdach: BREL BP20
* Neo-chumhachdach: BREL BT13
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Rèideas tionndaidh as lugha
| class="infobox-data" |70.4 m (231 ft 0 in)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Siostam(an) brèigeadh
| class="infobox-data" |Àileadhach-dealain (diosg)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Siostam(an) sàbhailteas
| class="infobox-data" |<div class="plainlist">
* AWS
* TPWS
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Siostam ceangail
| class="infobox-data" |Teann-ghlas (Tightlock)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Iomadh-obrachadh
| class="infobox-data" |Am broinn clas, agus le [[Rèile Breatannach Clas 320|Clas 320]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Gèidse rèile
| class="infobox-data" |<span class="nowrap">1,435 mm</span> (<span class="nowrap">4 ft <span class="frac" role="math">8<span class="sr-only">+</span><span class="num">1</span>⁄<span class="den">2</span></span> in</span>) <span class="nowrap">gèidse àbhaisteach</span>
|-
!Notaichean/iomraidhean
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Sònrachaidhean mar san Dàmhair 1986 ach a chaochladh air ainmeachadh.
|}
'S e ioma-aonad dealain a th'anns an '''Rèile Breatannach Clas 318''' a tha ag obrachadh ann an iar-meadhan Alba. Chaidh na h-aonadan a-steach do seirbheis air an 29mh den t-Sultain 1986 mar pàirt den dealanachadh den Loidhne Costa Siorrachd Àir eadar Ghlaschu Mheadhan agus Inbhir Àir/Àird Rosain le sruth iomlaid (AC) loidhnichean os cionn. Chaidh cleachdadh aca a leudachadh do Leargaidh Ghallta anns an Fhaoileachd 1987. Bha iad cuideachd air a cleachdadh air on Loidhne Inbhir Chluaidh ann an àireamhan beaga. Tha na trèanaichean an-dràsta ag obrachadh air seirbheisean air an Loidhne Earra-Ghàidheal (a' gabhail a-steach seirbheisean do Lannraig bho Àrd Ìre Ghlaschu Mheadhan), Loidhne Cearcaill Cathcart, Loidhne Chluaidh a Tuath, Loidhne Whifflet agus Loidhne Inbhir Chluaidh. A' leanas an tarraing air ais den cabhlach Clas 314 ann an 2019, tha na h-aonadan seo na ioma-aonadan dealain ann an Alba, a-nis air a bhith ann an seirbheis gineadh teachd a-steach airson thairis air 36 bliadhna.
== Cùl-fhiosrachadh agus eachdraidh ==
[[Faidhle:318_253_at_Fairlie.JPG|left|thumb|Clas 318 aig Fairlie anns a' chiad mìos de dh'obair]]
[[Faidhle:Adrossan(1).jpg|left|thumb|Clas 318 ann an lìbhre tùsail orains agus dubh airson Com-pàirteachas Srath Chluaidh airson Còmhdail (Strathclyde Partnership for Transport)]]
Gu h-èifeachdach dreach 3-chàr den Clas 317, chaidh 21 de na h-aonadan seo stèidhichte dheth an Rèile Breatannach Marc 3 a thogail aig obraichean Eabhrac Innleadaireachd Rèile Breatannach Cuingealaichte eadar 1985-1986 airson a chuir an àite na seann ioma-aonadan Clas 101, Clas 107, Clas 120 agus Clas 126 a bha air obrachadh an seactair iar-dheas Ghlaschu airson cha mhòr 30 bliadhna. Tha an tuairisgeul teicneagach de na h-aonadan DTSO+MSO+DTSO, air a dhèanamh suas a càr motar meadhanach (le pantograf Stone Faiveley AMBR air a' mullach agus ceithir motaran traicsean Brush TM2141 suidhichte fon làr am broinn an dà bogaidh (dà motar gach bogaidh)) le trèilear dràibhidh aig gach ceann. Tha na h-aonadan a ruith air siostam àbhaisteach 25 kV AC loidhnichean os cionn, agus tha iad clas àbhaisteach tron trèana air fad.
Tha astar as àirde de 90 msu (145 km/u) aig na h-aonadan agus 's urrainn suas ri ceithir seataichean ag obrachadh ann an ioma airson seat 12-chàr a chruthachadh, ged a tha àrd-ùrlaran dìreach comasach trèanaichean 8-chàr a gabhail. Faodaidh an 318 cuideachd obrachadh ann an ioma leis an [[Rèile Breatannach Clas 320|Clas 320]] beagan nas ùra ann an fuirm 6-chàr, gu cumanta air cleachdadh air an Loidhne Chluaidh a Tuath agus Loidhne Earra-Ghàidheal. Nuair an tàinig an Clas 334 a-steach do seirbheis air na slighean Siorrachd Àir/Inbhir Chluaidh ann an 2001, chaidh an dà chuid an 334 agus 318 a lorg ag obrachadh na loidhneachan seo còmhla.
Bha dà aonadan ainmichte ann: 318259 ''Citizens' Network'' agus 318266 ''Strathclyder''. Chaidh na h-ainmean an dà chuid a toirt dheth anns an ath-nuadhachadh 2013-2017.
== Tubaistean agus tachartasan ==
[[Faidhle:Image-Largs0.jpg|left|thumb|Sealladh aghaidh de 318254 goirid an dèidh an tubaist aig stèisean Leargaidh Ghallta]]
* Anns an t-Iuchar 1995, bha aonadan 318254 agus 318262 ag obrachadh seirbheis Glaschu Mheadhan ri Leargaidh Ghallta nuair a dh'adhbhraich fàilligeadh brèigeadh an trèana ri dol thairis air deireadh an àrd-ùrlar aig stèisean Leargaidh Ghallta. Buail an trèana tro na bùithtean aig an aghaidh an stèisean, agus a-mach a-steach Sràid Prìomh, Leargaidh Ghallta. Air sgàth gun robh e gu math tràth sa mhadainn, cha robh duine sam bith air a goirteachadh gu dona. Bha feum air a' chab de carbad 77244 (bho seata 318254) air fad a bhith air ath-thogail, ach chaidh aig 318262 a faighinn air ais do ionad-stòraidh Shields. Thoirt e cha mhòr deich bliadhna airson ath-thogail an stèisean.
* Air an 3mh den t-Sultain 2007, chaidh an carbad mu dheireadh de aonad 318254 dheth na rèilichean aig astar ìosal eadar stèiseanan Ionad Taisbeanaidh agus Anderston, Glaschu. Chlaon an carbad thairis agus stad e aig ceàrn de 75 ceumanan an aghaidh balla an tunail.
* Air an 16mh den Fhaoilleachd 2008, bha aonad 318267 an sàs ann am bualadh aig stèisean Ghlaschu Mheadhan. Bha aonad Class 334 334017 ag obrachadh an seirbheis luchd-subhail 08:24 bho Gourock nuair a bhual e leis an 318 falamh, gun gluasad fhad's a bha e ag ullachadh ri crìochnachadh aig Glaschu Mheadhan. Bha an 334 anns an pròiseas a bhrèigeadh agus a' siubhal aig nas lugha na 4 msu (6 km/u) nuair a thachair an bualadh. Chaidh ceithir luchd-siubhal a goirteachadh beagan, a-mach à sin, bha aon dhiubh feumach air aire ospadal.
* Air an 7mh den Ceitean 2022, chaidh Clas 320 (320309) agus Clas 318 (318262) dheth na rèilean eadar Blairhill agus Coatbridge Sunnyside. Bha an trèana stoc rollaidh falamh a' ruith bho Yoker C.S. ri Shields TMD agus bha e a' dol slighe an Chluaidh a Tuath air sgàth gun robh an Loidhne Earra-Ghàidheal duinte aig an àm. Cha robh duine sam bith air a goirteachadh.
== Ath-nuadhachadh ==
=== Ath-nuadhachadh 2005-2007 ===
[[Faidhle:British_Rail_Class_318_at_Gourock.jpg|right|thumb|Clas 318 ann an lìbhre SPT le ceann aghaidh tùsail aig Gourock anns an t-Iuchar 2006]]
[[Faidhle:318_Lowlevel.JPG|right|thumb|Clas 318 le ceann aghaidh ùr aig Ìre Ìosal Ghlaschu Mheadhan ann an 2011]]
Eadar 2005 agus 2007, chaidh uile na Clas 318an fo ath-nuadhachadh le Hunslet-Barclay a bha a sàs an toirt air falbh den ceangal trannsa bho na chàraichean draibhear a' leigeil cab draibhear làn-leud. Bha an suidheachadh luchd-siubhail cuideachd air a leasachadh, le uidheam-smachd dorasan luchd-siubhal ùr, taobh a-staigh air ath-pheantadh, suidheachan agus ùrlar ùr agus greimean làimhe ùr. Bha soilleireachadh ùr cuideachd air chuir ann, le dubharachd coltach ri na h-aonadan Clas 320 còmhla ri an solais LED airson comharradhan cab agus solais comharran. Chaidh siostaman fiosrachaidh luchd-siubhail, coltach ri na feadhainn air trèanaichean eile, a chuir ann.
Anns an t-Sultain 2008, ainmich am buidheann Riaghaltas na h-Alba Còmhdail Alba gum bith trèanaichean Rèile na h-Alba air fad (a' gabhail a-steach na feadhainn bho Com-pàirteachas Srath Chluaidh airson Còmhdail) air ath-pheantadh ann an lìbhre ùr gorm le comharran geal Crann na h-Alba air na deireadhan carbad. Oir bha na h-aonadan air a bhith air ath-nuadhachadh agus ath-pheantadh o chionn goirid, bhiodh iad na feadhainn mu dheireadh san cabhlach ioma-aonad dealain ri bhith ath-pheantadh ann an lìbhre Crann na h-Alba. Anns an eadar-amail, fhuair uile na h-aonadan an ainmeachadh "SPT Rail" aca air a toirt air falbh, gan fagail ann an lìbhre SPT gun bhranndadh.
=== Ath-nuadhachadh 2013-2017 ===
[[Faidhle:Old_and_New_318.jpg|right|thumb|Dà Chlas 318 a' seasamh aig stèisean Partaig le lìbhreachan ro agus as dèidh ath-nuadhachadh ann an 2017.]]
Fhuair na h-aonadan Clas 318 dàrna ath-nuadhachadh eadar an Dàmhair 2013 agus an Dàmhair 2017.
Bha an obair a' gabhail a-steach:
* Ath-pheantachadh a-steach do lìbhre Rèile na h-Alba.
* Ath-nuadhachadh taobh a-staigh a' gabhail a-steach ath-pheantadh taobh a-staigh, vinyl làr ùr agus còmhdachadh suidheachan gorm Crann na h-Alba.
* Solais LED an àite solais fluaraiseach.
* Solais ìre-ùrlar ùr anns na for-dhorsan doras.
* Taigh-bheag mòr so-ruigsinneach an àite taigh-bheag beag, mar a chaidh a chuir air an cabhlach Clas 320.
* Càradh co-bhleith ri an obair-bodhaig (air sgàth bha na h-aonadan an cumantas air obrachadh air seirbheisean oirthir Siorrachd Àir aig an toiseachd, bha iad gu cumanta nochdte ri uisge mara ann an droch shìde).
Bha an prògram ath-nuadhachadh den cabhlach Clas 318 crìochnaichte anns an Dàmhair 2017.
== Mion-fhiosrachadh cabhlach ==
{| class="wikitable"
!Clas
!Gnìomhaiche
!Àireamh
!Bliadhna air a thogail
!Càraichean gach aonad
!Àireamhan aonad
|-
!318
|Rèile na h-Alba
| align="center" |21
| align="center" |1985–1986
| align="center" |3
|318250–318270
|}
{{Reflist}}
rrkkbdxapi3jp99dy8osiprdo6gkby7
Consairtean
0
41696
583117
2026-06-19T12:47:48Z
Akerbeltz
52
Ghluais Akerbeltz duilleag [[Consairtean]] gu [[Consairtìona]]: chan eil consairtean ag obair idir idir, ged a tha consairtín cgl sa Ghaeilge ach tha consairtean a' dol a-steach air 'consart' i.e. cuirm-chiuil
583117
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Consairtìona]]
9ohk9pjx4geep54vhtz0iu2l8lgrmil