Wikipiidiya
gurwiki
https://gur.wikipedia.org/wiki/P%C9%9Bgezure
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Miidiya
Zure
Tɔgum
Tuntuna
Tuntuna tɔgum
Wikipiidiya
Wikipiidiya tɔgum
Faali
Faali tɔgum
MiidiyaWiki
MiidiyaWiki tɔgum
Tɛmpileti
Tɛmpileti tɔgum
Suŋerɛ
Suŋerɛ tɔgum
Buuri buuri
Buuri buuri tɔgum
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Tɛmpileti:Feature Article/Article 1
10
20
22929
53
2026-04-29T11:00:50Z
CommonsDelinker
1064
Removing [[:c:File:Administration_block_of_Bolgatanga_Technical_University.png|Administration_block_of_Bolgatanga_Technical_University.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Couldn
22929
wikitext
text/x-wiki
'''[[Bolgatanga Regional Hospital]]''' de la Gɔmena Asibetin kãtɛ mboi Bɔlega Zaarɛ, timbila diyima m boi Gaana wa saazuo bɔba so'olum (Upper East Region). Asibetin la de la Bɔlega za'a asibetin kãtɛ. Bala la nɛra san bi'ira gee kiŋɛ asibetin bibesi la puan ti dɔgeta duma la baŋɛ ti ba ta'am tibɛ, ba ni ta'asɛ e basɛ la bilam. Bala la nɛreba zo'e zo'e yi'iri di la dɔgekatin...[[Bolgatanga Regional Hospital|Kãalɛ zo'e zo'e]]
0u6damgttbcjyd9sklk6f1vm3tq0zwq
Alfred Oko Vanderpuije
0
951
22922
17145
2026-04-28T12:43:40Z
InternetArchiveBot
56
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
22922
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
{{C-Class}}
<ref>http://newghana.org/LinkClick.aspx?fileticket=p1sksSzMnAo%3D&tabid=104</ref>Alfred Oko Vanderpuije (ti ba yuum dɔgɛ e Tigere nambua a dabesa anaasi 1955 yuunɛ la puan)<ref>{{Cite web |url=https://www.ghanacelebrities.com/2016/12/08/accra-mayor-okoe-vanderpuye-headed-parliament-wins-ablekuma-south-seat/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-21 |archive-date=2017-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630035318/http://www.ghanacelebrities.com/2016/12/08/accra-mayor-okoe-vanderpuye-headed-parliament-wins-ablekuma-south-seat/ |url-status=dead }}</ref> de la Gaana gɔnɔ zamesegɔ tuntuna la Gɔmena nalɛgera n de palimɛnti kuka zuudaana. Nananewa, a de la [[Ablekuma South constituency]], [[Ankara|Ãnkara]] so'olum MP.<ref>https://web.archive.org/web/20091202032357/http://www.bndestem.nl/regio/bergenopzoom/5877101/Dit-voelt-voor-mij-als-warme-thuiskomst.ece</ref>
A sɔ yuum de la Dutch nɛra ti a yu'urɛ la zuo la kɔ'ɔm niɛ peelemi yɛsera la a tɔgum puan. Vanderpuije yaabeduma ze'ele la Sint-Maartensdijk Netherland tiŋa mɔgerɛ nɔgbeni yu'urɛ n de 'island of Tholen'. A sɔyaaba, Jacob van DER Puije yuum de la Dutch Gold Coast 1780 yuunɛ la puan.<ref>https://web.archive.org/web/20091202032357/http://www.bndestem.nl/regio/bergenopzoom/5877101/Dit-voelt-voor-mij-als-warme-thuiskomst.ece</ref>
== Pɔsega Vom==
A de la Jamestown nɛra dee zo'e kutɛ Mamprobi Darkuman la Dansoman n yuum zo'ori na.<ref>{{Cite web|last=Ezebuiro|first=Peace|date=2017-08-25|title=Okoe Vanderpuije Bio: 7 Lesser Known Facts About The Fmr Accra Mayor|url=https://buzzghana.com/okoe-vanderpuije-president-2020-facts/|access-date=2023-11-26|website=BuzzGhana - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US}}</ref>
==Sukuu Yɛla==
Vanderpuije yuum kiŋɛ la Ãnkara Pa'aleba zamesegɔ Kolegi la puan yuuma atã. A tari la sɛtifikateti sɛka ti ba yi'ira ti 'masters in Education' ze'ele Mid America Nazarene college la 'specialist in Education administration' bɔna Missouri Kansas tiŋa Yunivɛsiti n boi USA<ref>https://ukgcc.com.gh/hon-alfred-oko-vanderpuije/</ref><ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Oko_Vanderpuije#cite_note-:0-5</ref>
==Nalɛgerɛ tuuma==
A yuum de la Ãnkara so'olum 'Mayor'. [[Gaana]] zuudaana [[John Atta Mills]] n yuum bo e kpe'eŋo kuŋɔ 2009 yuunɛ la puan gee ti zuudaana Dramani Mahama me yuun kelum basɛ ti a bɔna bini n yuun ba'asɛ a zi'irego 2017 yuunɛ la puan la me
N de 'member of paɛliament' <ref>http://ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/photo.day.php?ID=162501</ref><ref>https://citinewsroom.com/2021/09/former-accra-mayor-oko-vanderpuije-directs-traffic-at-sakaman-video/</ref><ref>{{Cite web |url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/greateraccra/ablekuma_south/index.php |title=Archive copy |access-date=2023-06-21 |archive-date=2023-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429051102/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/greateraccra/ablekuma_south/index.php |url-status=dead }}</ref>
Ba yuum loe Vanderpuije iŋɛ Gaana palimɛnti puan la 2016 yuunɛ voteŋo la puan sansɛka ti ama'asumtia paati (NDC) la n boi na'am la puan ti a ze'ele bo Ablekuma 'South constituency so'olum yuuma anaasi. A yuum di mi'a voteŋo la puan tara la nɛreba 31, 927 yɛsera nɛreba 59,041 puan, dɛna la 54.36% nɛresɛba n votum.<ref>{{Cite web |url=https://www.theghanareport.com/exclusive-okoe-vanderpuije-remarries/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-21 |archive-date=2023-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425144114/https://www.theghanareport.com/exclusive-okoe-vanderpuije-remarries/ |url-status=dead }}</ref> Wuu n de MP la, a po pa'asɛ la 'Foreign Affair committee la house committee of Parliament'<ref name=":0" />
== A Vom Yɛla==
Vanderpuije yuum koŋe a pɔga, Gifty Naa Adei Vanderpuije la 2012 yuunɛ sansɛka ti a yuum ki Korle-Bu zamesegɔ asibetin.<ref>https://citinewsroom.com/2021/09/former-accra-mayor-oko-vanderpuije-directs-traffic-at-sakaman-video/</ref>
== Viisegɔ Lɔgerɔ ==
[[Buuri buuri:Gɔmena nalɛgeriba]]
[[Buuri buuri:All]]
[[Buuri buuri:Ama'asumtia nɛreba]]
[[Buuri buuri:Budaa]]
[[Buuri buuri:7th Parliament of the 4th Republic]]
[[Buuri buuri:8th Parliament of the 4th Republic]]
ak7o3fjidjxiogkmecnxqildapeh1gd
Patricia Appiagyei
0
995
22927
21522
2026-04-28T15:02:01Z
InternetArchiveBot
56
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
22927
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
{{C-Class}}
Ba yuun dugɛ e la November ŋwarega la dabeserɛ pisiyi la anii daarɛ 1956 yuunɛ la puan.A de la Gaana wa nalɛgera, yuun de Deputy Ashanti so'olum Minisita la pɔge sɛka n yuun de Mayor Kumaasi Metropolitan Assembly. <ref><nowiki>https://www.parliament.gh/mps?mp=150</nowiki></ref><ref>{{Cite web |url=http://www.parliament.gh/parliamentarians/417 |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2016-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160601150547/http://www.parliament.gh/parliamentarians/417 |url-status=dead }}</ref><ref><nowiki>http://politics.myjoyonline.com/pages/news/201209/94114.php</nowiki></ref><ref>http://www.graphic.com.gh/news/politics/npp-primary-patricia-appiagyei-beats-kofi-jumah-at-asokwa-constituency.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ghana-news.adomonline.com/politics/2015/april-30th/patricia-appiagyei-is-just-a-caretaker-kofi-jumah-asserts.php |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2016-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920001038/http://www.ghana-news.adomonline.com/politics/2015/april-30th/patricia-appiagyei-is-just-a-caretaker-kofi-jumah-asserts.php |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.ghana-news.adomonline.com/politics/2015/april-30th/patricia-appiagyei-is-just-a-caretaker-kofi-jumah-asserts.php |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2016-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920001038/http://www.ghana-news.adomonline.com/politics/2015/april-30th/patricia-appiagyei-is-just-a-caretaker-kofi-jumah-asserts.php |url-status=dead }}</ref>A pa'asɛ la palimɛti nɛreba la puan (MP) Seventh Palimɛti n de Fourth Republic Gaana wa la 8th palimɛti Fourth Republic Gaana, ze'ele bo Asokwa so'olum. A pa'asɛ la New Patriotic paati Gaana wa.<ref>http://www.ghanalive.tv/2015/01/24/kumasi-misinterpreted-agenda-patricia-appiagyei/</ref>
==A Vom La A Sukuu==
Appiagyei ba yuun dugɛ e la November ŋwarega la dabeserɛ pisiyi la anii bɔna Kumaasi gee a zo'e la Konongo/Asawase-Kumaasi, Ashanti so'olum Gaana. <ref name=":0" /><ref>{{Cite web |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5303 |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2025-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103124613/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5303 |url-status=dead }}</ref>A kiŋɛ a Sɛkenderɛ sukuu la St Louis Sɛkenderɛ sukuu bɔna Gaana wa gee nyaa kiŋɛ Kwame Nkrumah Science la Technology Yunivɛsiti, bilam ti a zamesɛ BA Social Science Economics
Law 1980 yuunɛ la puan. A yuun ta kiŋɛ ta zamese la Post graduate diploma - Development Economics 1988 yuunɛ la puan.
==A Tuuma Yele==
Appiagyei yuun tuuna mɛ la City Investments tansugerɛ Limited la puan dɛna executive director bɔna Marketing ze'ele 1995 yuunɛ la ta paɛ 2010. <ref name=":0" /><ref name=":1">http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=2627</ref>Eŋa n yuun de Mayor Kumaasi.<ref>https://www.modernghana.com/news/1117370/leave-our-adolescent-girls-alone-asokwa-mp-warns.html</ref>
==A Gomɛna Nalɛka==
Appiagyei yuun de la Deputy Minisita bɔ'ɔra Ashanti so'olum ze'ele 2001 yuunɛ la puan ta paɛ 2005. Gee yuun zi'ire Deputy Ashanti So'olum kuka la zuo 2005 yuunɛ la puan. Ze'ele 2005 ta paɛ 2009 yuunɛ la puan la a yuun de la Municipal Chief Executive bo Kumaasi so'olum. Eŋa n yuun de palimɛti nɛra ze'ele bo Asokwa so'olum la eŋa n yuun di gee toe deputy Local Gomena Minisita, Maxwell Kofi Jumah, nyaa di New Patriotic paati primary vooti la gee yuun to'e palimɛti kuka la 2016 yuunɛ la puan Gaana wa vootigɔ saŋa.<ref>{{Cite web |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=51 |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2023-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230328064452/https://parliament.gh/mps?mp=51 |url-status=dead }}</ref> <ref name=":1" /><ref>https://www.graphic.com.gh/component/search/?searchword=patricia%20appiagyei&searchphrase=all&Itemid=101</ref>A yuun to'e kuka la 2020 yuun ze'ele bo a so'olum la 8th palimɛti n de Fourth Republic Gaana wa.
2017 yuunɛ la puan,Nana Akufo Addo n yuun loe e palimɛti la puan ti a dɛna deputy minisita bɔ'ɔra Environment, Science la Technology la Innovation. <ref>https://www.graphic.com.gh/news/general-news/parliament-approves-17-deputy-ministers-designate.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://citifmonline.com/2017/04/parliament-approves-another-set-of-deputy-ministers/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2023-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230505170948/https://citifmonline.com/2017/04/parliament-approves-another-set-of-deputy-ministers/ |url-status=dead }}</ref>A yuun de la niŋa daana bɔ'ɔra Nuclear Power tansugerɛ la Gaana wa.<ref>{{Cite web |url=https://nuclearpowergh.com/board-members/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2023-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230505183541/https://nuclearpowergh.com/board-members/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://buipower.com/ceo-of-bui-power-authority-sworn-in-as-board-member-of-nuclear-power-ghana/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2023-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230131171408/https://buipower.com/ceo-of-bui-power-authority-sworn-in-as-board-member-of-nuclear-power-ghana/ |url-status=dead }}</ref>
Lagesegɔ
Appiagyei pa'asɛ la Tiŋa la Forestry lagesegɔ gee lem pa'asɛ sɛba n lo'orɛ nɛreba la lagesegɔ la puan.<ref>{{Cite web |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=150 |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2023-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425090107/https://www.parliament.gh/mps?mp=150 |url-status=dead }}</ref>
==A Miŋa Vom==
Appiagyei de la Dr k. K.Sarpong pɔgesareka mina n yuun de CEO bɔna Kotoko FC la Gaana National Petroleum Corporation tansugerɛ la puan, gee a tare la kɔma bayi. A de la yine pu'usereba.<ref>https://www.newsghana.com.gh/patricia-appiagyei-on-her-way-out-of-parliament/</ref><ref>{{Cite web |url=http://vibeghana.com/2013/08/22/mp-denies-affair-with-kufuor/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-25 |archive-date=2023-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502072222/http://vibeghana.com/2013/08/22/mp-denies-affair-with-kufuor/ |url-status=dead }}</ref>
==Philanthropy==
July ŋwarega la puan, A yuun kiŋɛ la tinsɛba Asokwa, Kaase, Asokwa Extension, Atonsu la Agogo tiisi wa ti saa nyaa ni sam ba lɔgerɔ dabesa bayi. A yele nɛreba la yeti a wa'am mɛ dã'a bo ba. A yuun kiŋɛ la New Bethel Presbyterian Primary la JHS la puan.<ref>https://www.graphic.com.gh/news/politics/asokwa-mp-tours-flood-hit-areas.html</ref><ref>https://www.myjoyonline.com/kumasi-floods-asokwa-mp-charges-assembly-to-inspect-permits-of-wrongdoers/</ref>
==Viisigɔ Lɔgerɔ==
[[Buuri buuri:Gɔmena nalɛgeriba]]
[[Buuri buuri:All]]
[[Buuri buuri:Wabegɔ nɛreba]]
[[Buuri buuri:Pɔka]]
[[Buuri buuri:7th Parliament of the 4th Republic]]
sj1n89gjwfzyjjtn4vf0phqynfmhott
Kwasi Ameyaw-Cheremeh
0
1070
22926
16494
2026-04-28T14:25:01Z
InternetArchiveBot
56
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
22926
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
{{C-Class}}
Ba yuun dɔgɛ '''Kwasi Ameyaw Cheremeh''' la Tigerɛ ŋwarega la dabeserɛ ayɔɔbi daarɛ 1966 yuunɛ la puan. A de la Gaana Gɔmena nalɛgera gee ze'ele Palimɛti bo Sunyani East so'olum bɔna 5th Palimɛti n de 4th republic. <ref>https://web.archive.org/web/20160425071633/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=67</ref>
==A Vom La Sukuu Yɛla==
Ba yuun dɔgɛ Ameyaw Cheremeh la Tigere ŋwarega la dabeserɛ ayɔɔbi daarɛ 1966 yuunɛ la puan.<ref name=":0">http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5436</ref> A ze'ele la Jinijini so'olum n boi Brong Ahafo tiŋa. A yuun kiŋɛ la [[Gaana]] Yunivɛsiti la puan ta zamesɛ to'e sɛtifiketi n de 'Master's degree in philosophy' bɔna Public 'Administration' 2008 yuunɛ la puan.A yuun le kiŋɛ la Gaana Sukuu n de Law la puan 1995 yuunɛ la puan. A yuun kelum kiŋɛ la Galilee College n boi Isreal gee ba'asɛ 2008 yuunɛ la puan.<ref name=":0" /><ref name=":1">http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5436</ref>
==Tuuma==
Ameyaw Cheremeh de la Kuka zuudaana bɔna Power Authority.<ref>{{Cite web |url=https://buipower.com/team/amb-afare-apeadu-donkor/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-28 |archive-date=2022-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115230353/https://buipower.com/team/amb-afare-apeadu-donkor/ |url-status=dead }}</ref> A le dɛna la Gɔngulesa (General Secretary) bɔna 'National Association n de Local Authorities' Gaana (NALAG). A kelum dɛna la lɔya.<ref name=":0" />
==Gɔmena nalɛgerɛ==
Ameyaw Cheremeh de la Awɔbegɔ paati( NPP) nɛra. Ba yuun votum bo e la 2008 yuunɛ la puan ti a ze'ele bo Suyani East so'olum Palimɛti puan 5th Palimɛti n de 4th republic Gaana.<ref>{{Cite web |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/election2008/election.results.parliamentary.php |title=Archive copy |access-date=2023-06-28 |archive-date=2020-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024033152/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/election2008/election.results.parliamentary.php |url-status=dead }}</ref> A yuun nyɛ la nɛreba 33,765 yɛsera nɛreba kalɛ n yuun de 53,844 voteŋo la puan za'a, ti dina wan dɛna la 62.71%. Ba yuun loe e gee basɛ Alanyina Sampana Sampson Akube paati (People's Natural Convention) la nɛra, Justice Samuel Adjei
Ama'ssum tia paati (National Democratic Congress) nɛra, Peter Kwaw Alibah Democratic Freedom paati nɛra la Kwakye Kofi Convention People's Paati nɛra.<ref name=":2" /> Ba yuun ni nyɛ la 1.25%, 34.97%, 0.29% la 0.78% dɔla ban tagelɛ se'em zuon da la, voteŋo la puan.<ref name=":2">https://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/10489.pdf</ref>
2012 yuunɛ la puan, a yuun ze'ele bo la Sunyani East so'olum Palimɛti kuku daana yɛsera la NPP paati la puan n de Sixth Palimɛti n de Fourth republic gee yuun di.<ref name=":1" /> A yuun tum bo la Sunyani East so'olum dɛna sɛla ti ba yi'ira ti 'majority chief whip'.<ref>http://www.graphic.com.gh/news/politics/new-leadership-of-parliament-named-prof-mike-oquaye-is-speaker-haruna-iddrisu-minority-leader.html</ref> E yuun de Awɔbegɔ paati (New patriotic party) nɛra la, a yuun nyɛ la 42,478 vooti yese 71,918 vooti 59.06% vooti la za'a 2012 yuunɛ la puan.<ref>http://ghanamps.com/mps/details.php?id=67#tabs-1</ref>
==Tigera==
Ameyaw Cheremeh de la kuka zuudaana bɔ'ɔra Judiciary tigere la; pa'asɛ costitutional, Legal la Parliament Affairs tigerɛ gee le bɔna pa'asɛ Gɔnɔ Zamesegɔ tigere la puan.<ref>{{Cite web |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=188 |title=Archive copy |access-date=2023-06-28 |archive-date=2023-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230328051120/https://parliament.gh/mps?mp=188 |url-status=dead }}</ref>
==A Miŋa Vom==
Ameyaw Cheremeh de la Yimpu'usa(a kini la Faara yire).<ref name=":0" /> A di pɔga dɔgɛ kɔma ba naasi.<ref name=":1" />
==Viisegɔ lɔgerɔ==
[[Buuri buuri:Gɔmena nalɛgeriba]]
[[Buuri buuri:All]]
[[Buuri buuri:Wabegɔ nɛreba]]
[[Buuri buuri:Budaa]]
[[Buuri buuri:7th Parliament of the 4th Republic]]
[[Buuri buuri:8th Parliament of the 4th Republic]]
rbvrblza572tg5of5vex8opy0epgzxt
Patrick Banor
0
1192
22928
16379
2026-04-28T15:05:20Z
InternetArchiveBot
56
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
22928
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
{{C-Class}}
'''Patrick Banor''' de la [[Gaana]] Nalɛgera la administrator. A yuun ze'ele bɔ'ɔra la Asutifi North bɔ'ɔra so'olum January ŋwarega la dabeserɛ ayɔɔpoi daarɛ 2021 yuunɛ la puan.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=185 |title="Parliament of Ghana" |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230328060734/https://parliament.gh/mps?mp=185 |url-status=dead }}</ref>
== A Miŋa Vom ==
Ba dɔgɛ Banor la June ŋwarega la dabeserɛ piya la atã daarɛ 1975 yuunɛ la puan bɔna Kenyasi No.2.<ref name=":0" /> A to'e a Basic Education certificate la 1991 yuunɛ la puan la a Secondary sukuu Certificate bɔna 1994 yuunɛ la puan.<ref name=":0" /> A yuun to'e a bachelor n bɔna Arts degree bɔna Sociology la Social Tuuma bɔna 2009 yuunɛ la puan.<ref name=":0" />
== Tuuma La Nalɛka ==
Eŋa n yuun ta kiŋɛ nalɛka la, a yuun de la General Manager bɔ'ɔra Sarfpok Company Limited.<ref name=":0" /> 2020 NPP Palimɛti primaries, Banor yuun ze'ele bɔ'ɔra la Asutifi North kuka la Evans Bobie Opoku gee di.<ref>{{Cite web |url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/npp_paliamentary_primaries_2020/index.php |title="2020 NPP Parliamentary Primaries Results" |access-date=2023-08-06 |archive-date=2021-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901234512/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/npp_paliamentary_primaries_2020/index.php |url-status=dead }}</ref> 2020 Gaana vootegɔ saŋa, Banor yuun ze'ele bo la Asutifi North kuka la Ebenezer Kwaku Addo n de NDC, la Kofi Annan N de GUM nɛra. A nyɛ la 18,505 vooti n de 52.62% vooti la za'a.<ref>{{Cite web |url=https://electiondatacenter.theghanareport.com/election-results/2020-2/ahafo-region/asutifi-north/ |title="Asutifi North – Election Data Center – The Ghana Report" |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002114419/https://electiondatacenter.theghanareport.com/election-results/2020-2/ahafo-region/asutifi-north/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/ghanaelection2020/elections.constituency.results.php?mode=parliamentary&ID=55 "Parliamentary Results for Asutifi North"]</ref>
== Tigere ==
Patrick pa'ase la Subsidiary Legislation tigere la yɛ tigere.<ref name=":0" />
== A Miŋa Vom ==
Patrick de la kirisita bia.<ref>[https://ghanamps.com/mp/patrick-banor/ "Banor, Patrick"]</ref>
== Philanthropy ==
September ŋwarega la 2020 yuunɛ la puan, Patrick bo la 1,348 candidate n de BECE la Mathematical sets.<ref>[https://coverghana.com.gh/2020-bece-candidates-in-ahafo-get-support-ahead-of-examination/ "2020 BECE candidates in Ahafo get support ahead of examination"]</ref> August ŋwarega la 2021 yuunɛ la puan, a bo la 400 desks bo Ola Girls' SHS.<ref>{{Cite web |url=https://www.classicnewsgh.com/2021/08/hon-patrick-ahobrase3hene-banor-donates.html |title="HON. PATRICK AHOBRASE3HENE BANOR DONATES ULTRAMORDERN MONO DESKS TO OLA GIRLS' SHS" |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211185428/https://www.classicnewsgh.com/2021/08/hon-patrick-ahobrase3hene-banor-donates.html |url-status=dead }}</ref>
== Viisegɔ Lɔgerɔ ==
<references />
[[Buuri buuri:Gɔmena nalɛgeriba]]
[[Buuri buuri:All]]
[[Buuri buuri:Wabegɔ nɛreba]]
[[Buuri buuri:Budaa]]
[[Buuri buuri:8th Parliament of the 4th Republic]]
1rkkmotqq46spiyyud25cmog7jbuqup
George Boahen Oduro
0
2295
22923
22129
2026-04-28T13:39:17Z
InternetArchiveBot
56
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
22923
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
{{C-Class}}
'''George Oduro''' <ref>{{Cite web|date=2020-06-20|title=GEORGE BOAHEN ODURO|url=https://citinewsroom.com/2020/06/nppdecides-profiles-of-aspirants-going-unopposed-in-ashanti-region/george-boahen-oduro/|access-date=2023-11-09|website=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref>de la Gaana gɔmena gɔmena la nɛremina n pa'asɛ Seventh Parliament of the fourth Republic of Ghana ze'ele bo New Edubease so'olum n boi Ashanti tiŋa bo Awɔbegɔ paati. <ref>{{Cite web|title=Oduro, George|url=https://ghanamps.com/mp/oduro-george/|access-date=2023-11-09|website=Ghana MPS|language=en-US}}</ref>A yuum de la "deputy" minisita n boi dia la Agiriki.<ref>{{Cite web|last=Dzido|first=Justice|date=2017-11-07|title=Ministers, MPs Could Soon Be Forced To Farm|url=https://www.thepublisheronline.com/ministers-mps-could-soon-be-forced-to-farm/|access-date=2023-11-09|website=The Publisher Online|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|last=Europa|date=2017-11-07|title=Ghana's ministers, MPs may soon be forced to farm|url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/npp-govt-ghanas-ministers-mps-may-soon-be-forced-to-farm/z78j6s0|access-date=2023-11-09|website=Pulse Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Awal|first=Mohammed|date=2021-10-20|title=Gov’t assures of addressing agric sector challenges|url=https://thebftonline.com/2021/10/20/govt-assures-of-addressing-agric-sector-challenges/|access-date=2023-11-09|website=The Business & Financial Times|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2020-05-27|title=3,000 Ejisu, Juaben rice farmers to benefit from MoFA subsidised inputs|url=https://www.ghanaiantimes.com.gh/3000-ejisu-juaben-rice-farmers-to-benefit-from-mofa-subsidised-inputs/|access-date=2023-11-09|website=Ghanaian Times|language=en}}</ref>
== Pɔsega vom la sukuu yɛla ==
Ba dɔgɛ George Oduro la Fɔɔ nambua10, 1965. A yese la Atobiase n boi Ashanti tiŋa. A nyɛ a "Bachelor of science degree in operations and project management ze'ele la " Ghana Institute of Management and Public Administration" n boi 2013. 2015 puan, ba yuum bo e la "Master's in Business Administration (MBA)" n boi "International trade" ze'ele Analt yunivɛsiti.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=179|access-date=2023-11-09|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231106101940/https://www.parliament.gh/mps?mp=179|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oduro, George|url=https://ghanamps.com/mp/oduro-george/|access-date=2023-11-09|website=Ghana MPS|language=en-US}}</ref>
== A miŋa vom yɛla ==
Oduro de la Sɔputega (Christian).<ref>{{Cite web|title=Oduro, George|url=https://ghanamps.com/mp/oduro-george/|access-date=2023-11-09|website=Ghana MPS|language=en-US}}</ref>
== Tuuma ==
Oduro yuum de la darɛkta n boi "Operations/Projects of cedar seal Company Limited" n boi Ankara.<ref>{{Cite web|title=Oduro, George|url=https://ghanamps.com/mp/oduro-george/|access-date=2023-11-09|website=Ghana MPS|language=en-US}}</ref>
== Gɔmena Nalɛgerɛ ==
A de la Awɔbegɔ paati nɛra gee me yuum kelum dɛna palamɛnti nɛrekura n boi New Edubease so'olum.<ref>https://www.modernghana.com/news/971694/i-have-regretted-for-being-an-mp-oduro-boahen.html</ref><ref>{{Cite web|title=New Edubiase – Election Data Center – The Ghana Report|url=https://electiondatacenter.theghanareport.com/election-results/2020-2/ashanti-region/new-edubiase/|access-date=2023-11-09|language=en-US|archive-date=2023-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231106101939/https://electiondatacenter.theghanareport.com/election-results/2020-2/ashanti-region/new-edubiase/|url-status=dead}}</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/index.php?option=com_content&view=article&id=136530&catid=9</ref><ref>{{Cite web|last=Buzi|first=Nana Theo|date=2022-07-12|title=Vote For Competent Leaders; It's The Most Crucial Election- George Oduro Urges Delegates Ahead of NPP Delegates Conference|url=https://wontumionline.com/vote-for-competent-leaders-its-the-most-crucial-election-george-oduro-urges-delegates-ahead-of-npp-delegates-conference/|access-date=2023-11-09|website=Wontumi Online|language=en-US|archive-date=2022-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220824201152/https://wontumionline.com/vote-for-competent-leaders-its-the-most-crucial-election-george-oduro-urges-delegates-ahead-of-npp-delegates-conference/|url-status=dead}}</ref>
== Nɛresaala Nɔŋerɛ (Philanthropy) ==
Siibenya'aŋa nambua 2019 puan, a yuum bo la moto duma ti LA paɛ bii "8 circuit supervisors" n boi Gaana sukuu tuuma.<ref>https://allafrica.com/stories/201906260639.html</ref>
Sapɔɔlegɔ nambua 2020 puan, a yuum dikɛ la so'olum bo nɛresɛba n zameseri tɛɛla pi'a. A yuum dikɛ la tɛɛla duma pinaasi (40) bo sɛba n zameseri tɛɛla pi'a n boi a so'olum la.<ref>{{Cite web|last=Bonney|first=Abigail|date=2020-12-23|title=Defeated MP sponsor constituents for vocational skills|url=https://www.adomonline.com/defeated-mp-shocks-constituents/|access-date=2023-11-09|website=Adomonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Adwenpa-Hene|date=2020-11-24|title=Deputy Agric Minister Donates 40 Sewing Machine And Gh¢ 17,600 To Fashion Designers In New Edubiase.|url=https://myghanamedia.com/deputy-agric-minister-donates-40-sewing-machine-and-gh%c2%a2-17600-to-fashion-designers-in-new-edubiase/|access-date=2023-11-09|website=MYGHANAMEDIA.COM|language=en-US|archive-date=2023-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928182806/https://myghanamedia.com/deputy-agric-minister-donates-40-sewing-machine-and-gh%C2%A2-17600-to-fashion-designers-in-new-edubiase/|url-status=dead}}</ref>
== Viisɔgɔ lɔgerɔ ==
{{Reflist}}
[[Buuri buuri:Gɔmena nalɛgeriba]]
[[Buuri buuri:All]]
[[Buuri buuri:Wabegɔ nɛreba]]
[[Buuri buuri:Budaa]]
[[Buuri buuri:7th Parliament of the 4th Republic]]
mctjje9z7w6krlr2w603a4t6bkglug0
Idris Elba
0
2572
22924
17205
2026-04-28T13:55:38Z
InternetArchiveBot
56
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
22924
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item= Q342604}}
'''Idrissa Akuna Elba''', ba dɔgɛ e la 6 September ŋmarega la puan ka dabesa ayoobi daarɛ bɔna 1972 yuunɛ la puan, London Borough of Hackney, tiŋa puan. A dɔgereba de la Winston Elba, n ze'ele Sierra Leonean. A yuuma naɛ la Ford Dagenham duma tum tiisi tuuma. A ma yu'urɛ yuum de la Eve, n ze'ele Gaana.
A dɔgereba la yuum naɛ la taaba bɔna Sierra Leone gee nyaa yuum baŋɛ kiŋɛ London. Elba wa yuum bi la Hackney la East Ham bilam ti a yuuma nyaa nyɛ a yu'urɛ la ti la dɛna "Idris" saŋa sɛka ti a yuuma bɔna zi'an ti ba yi'ira ti Canning Town.
{| class="wikitable"
!Date
!Result
!Opponent
!Event
!Location
!Method
!Round
!Time
!Record
|-
|28 August 2016
|'''Win'''
| Lionel Graves
|Road to Glory UK
|London, United Kingdom
|TKO
|1
|N/A
|1–0
|}
Elba n yuum Lagum iŋɛ sinii sɛka ti ba yi'ira ti The Stage. 1986 yuunɛ la puan ti a yuuma pɔsɛ zamesera, DJ tuuma la gee la yuum ta paɛ yuunɛ la ti amiŋa yuum nyaa pɔsɛ ita amiŋa DJ yuuma la zɔduma basɛba.
Elba kiŋɛ a sukuu la Barking and Dagenham College, ba'asɛ 1988 yuunɛ la puan gee yuum le kiŋɛ National Youth Music Theatre. A yuum nyɛ la suŋerɛ n de wuu after a £1,500 ze'ele Prince's Trust grant duma zi'an. Iŋɛ n yuum boti ti a kelum suŋɛ amiŋa la zuo, a tuni la sɛla ti ba yi'ira ti "tyre-fitting" la "cold-calling" la tuuma bɔna Ford Dagenham. A kelum yuum tum mɛ bɔna "nightclubs" duma puna. A DJ la tuuma yubɔ'ɔtɛ yuum de la "Big Driis" sansɛka ti a yuum dɛna bia la ba'asegɔ za'a a yuuma ta naɛ la TV duma nyaa tuna.
== Idris Elba ==
[[Faali:Idris Elba-4822.jpg|thumb|added picture]]
Elba yuun zamese la sinii itegɔ bɔna [[National Youth Music Theatre]] bɔna [[London]]. A nyɛ yu'urɛ la iŋa pɔsɛ ita sinii dɛna Saana luberɛ(Stranger Bell) bɔna HBO sinii n de The Wired( ze'ele 2002 yuunɛ la puan ta paɛ 2004 yuunɛ la puan) tuuma la puan, la DCI John Luther bɔna BBC One sinii Luther( ze'ele 2010 yuunɛ la puan ta paɛ 2019 yuunɛ la puan), poori ti a di yɔɔrɛn de Golden Globe Award dɛna mina n mi sinii itegɔ gana za'a bɔ'ɔra sinii pigesi bee TV zuo sinii n la loosegɔ bunaasi ti a di Primetime Emmy Award dɛna mina n bii nɛŋa sinii itegɔ so'olum la puan bee sinii tuuma la puan. Ba yuun le loe e mɛ ti a de saana bɔna Showtime comedy-drama itegɔ n de The Big C (2011 yuunɛ la puan) gee me bɔna nɛŋa Apple TV+ thriller series Hijack (2024 yuunɛ la puan). Nɛreba le kelum mina e la a saŋa za'a sinii itegɔ ti a dɛna Charles Miner bɔna sitcom The Office (2009 yuunɛ la puan).
Bɔna filimi duma puan, a ni dɛna la mina n ka nari bɔna Warlord n de Netflix de'eŋɔ n de Beastof No Nation (2015 yuunɛ la puan) ti bolam ti a yuun to'e yɔɔrɛ n de Screen Actor Gild Award dɛna suŋera n de Supporting Role gee le kelum nyɛ Loire bɔna British Academy Film Award la Golden Globe Award.
A togesɛ dɛna Nelson Mandela me bɔna Mandela: Long Walk to Freedom(2013 yuunɛ la puan) zi'an ti ba yuun lebe loo e bɔ'ɔra Golden Globe Awards bɔ'ɔra mina n tã sinii ita dɛna - Actor in Motion picture-Drama. A me le kelum pa'asɛ filimi duma n de wuu American Gangster (2007 yuunɛ la puan), Obsessed (2009 yuunɛ la puan), Prometheus (2012 yuunɛ la puan), Pacific Rim (2013 yuunɛ la puan), Star Trek Beyond (2016 yuunɛ la puan), Molly's Game (2017 yuunɛ la puan), The Dark Tower (2017 yuunɛ la puan), Hobbs & Shaw (2019 yuunɛ la puan), n la The Harder They Fall (2021 yuunɛ la puan). A yuun kiŋɛ ta naa la Marvel Cinematic Universe ( MCU) pa'ala Heimdall bɔna filimi duma bayoobi puan pusera la Thor(2011 yuunɛ la puan), n la DC Extended Universe dɛ'ɛna la Bloodsport bɔna The Suicide Squad(2021 yuunɛ la puan).
A tari kua me bɔna Zootopia, The Jungle Book, n la Finding Dory( all 2016 yuunɛ la puan). A kua boi Knuckles the Echidna bɔna sonic the Hedgehog (2022 yuunɛ la puan), Knuckles ( 2024 yuunɛ la puan), n la Sonic the Hedgehog (2024 yuunɛ la puan). A daa iŋɛ pa'alegɔ yesega me la Hardie (2018 yuunɛ la puan). Dagena sinii itegɔ la ma'a gee a le kelum dɛna la DJ bɔna moniker DJ Big Driis bee Idris n la R&B yuuyuuna me. Elba lagum pa'asɛ sɔna Formula E team, Kiro Race Co.
== Apɔsega vom la sukuu kinɛ. ==
Idrissa Akuna Elba ba yuun dugɛ e la Sakutega 6, 1971 bɔna London Borough of Hackney, ti a dɔgereba dɛna Winston Elba Sierra Leonean budaa n yuun tuni bɔna Ford Dagenham plant, n la Eve, pɔka n yese Gaana. A dɔgereba yuun di taaba bɔna la Sierra Leone gee nyaa yese kiŋɛ ta kɛ'ɛra London. Elba zo'e la Hackney n la East Ham gee ŋmaa a yu'urɛ la giriga kiŋɛ "Idris" gee na bɔna la sukuu n boi Canning Town, zi'an ti a pɔsɛ ita sinii duma.
Elba yuun pɔsɛ pa'ala n iŋa n tã sɛla ita la yɔ'ɔ n yuun wa'ana. A yuun ta nyɛ la mɔɔlegɔ ti ba iŋɛ de'eŋɔ, a yuun kiŋɛ ya ti ba ta lo e ti a yuun nyaŋɛ paasɛ ba za'a. Bɔna 1986, a yuun pɔsɛ suŋera la asɔ bila pɔgedire DJ tuuma; bɔna yuubɛ puan, ti a yuun pɔsɛ amiŋa DJ tuuma dɔla la zɔduma suŋerɛ puan.
A yuun kiŋɛ a sukuu bɔna la Barking la Dagenham kolegi,yuun basɛ sukuu la 1988 gee di yɔɔrɔ bɔna National Youth Music Theatre dɔla la e yuun nyɛ £1,500 Nabia yɔɔrɛ. A yuun tuni mɛ bɔna zi'isi zo'e zo'e n de woo tyre-fitting, cold-calling n la yu'uŋɔ tuuma bɔna Ford Dagenham. A yuun tum night club duma puan mɛ bɔna la DJ ti ba yi'ira ti "Big Driis" e yuun na kɔ'ɔ pita na gee a pɔsɛ TV zuo tuuma la iŋa yuun bɔna yoompisiyi saŋa bɔba.
== Tuuma ==
'''1994–2004: Early roles and ''The Wire'''''
'''Featured singles'''
Elba yia sinii tuunɛ yuun boi la Crimewatch reconstructio, n de 1994 yuunɛ puan, a yuun yses la BBC kɔma de'eŋɔ puan ti ba yi'ira ti The Boot Street Band.
Bɔna 1995, a yuun nyɛ la yɔ'ɔ ti a bɔna sinii yu'urɛ n de Bramwell puan, imma'asum duma de'eŋɔ tuunɛ bɔna 1890s n boi England. Ba yia sinii, iŋa n yuun de ba tiŋasuka nɛra sinii la puan dɛna Afirikan nayiga ti a yu'urɛ dɛna Charles Carter, mina n yuun koŋɛ a pɔga dɔgum puan gee nyaa bisera iŋa n wan se'em bisɛ a bipugela la. Abyia tuunɛ ti a nyɛ yuun wa'am la 1995 zi'an ti a yuun dɛna gigolo bɔna "sex" zi'an bɔna Absolutely Fabulous. A yuun nyɛ tuuma mɛ kelum bɔna Biritisi TV n la sinii yura n de woo The Bill, n la The Ruth Rendell Mysteries. A nyaa yuun kiŋɛ ta naa mi la soap Family Affairs gee kelum kiŋɛ nɛŋa ta lagum bɔna tv zuo tuunɛ Ultraviolet gee poorin lebe kiŋɛ Dangerfield. Bilam ti a yuun iŋɛ a puti'irɛ gee nya kiŋɛ ta kɛ'ɛra New York tiŋa. England nya yuun de la zi'an ti a kina saŋa saŋa tuna bɔna tv tuunɛ puan ti ba ayima de la Inspector Lynley Mysteries. 2001 yuunɛ la puan, Elba yuun de la Aciles bɔna Troilus n la Cressisa bɔna New York tiŋa. Bɔna 1997 yuunɛ la puan, a yuun le lagum pa'asɛ la ba buyi sinii itegɔ ti by zuo dɛna "ziim" intam la murigere bɔna Silent Witness. Nyaa yuun ta ba'asɛ a suŋere tuunɛ la bɔna 2001 Law la Order, a yuun nyɛ yɔ'ɔ bɔna HBO de'eŋɔ duma zi'an bɔna Bugum La( The Fire). Zɛ'ɛta 2002 ta paɛ 2004 , Elba yuun de la Stringer Bell bɔna de'eŋɔ puan.
2005 yuunɛ la puan, a yuun pa'alɛ la nɛŋadaana Augustin Muganza bɔna Sometime in April, HBO sinii bɔna Rwanda. Elba yuun nɛɛ amiŋa bɔna 2097 BET nɛresabelesi budaasi puan : The Truth ( yelemiŋereɛ). A yuun le nɛɛ amiŋa me dɛna Charles Gotso bɔna N0. 1 n de Ladies detective Agency, ti ba dikɛ e bɔna Botswana.
Ba yuun yesega la 23 March, 2008 Ayisa vaa-isige lasidaarɛbɔna BBC one, gee ti nɛreba 6.3million yuun bisɛ ti 27% dikɛ tɔrɛ bo nɛreba.
== Discography ==
'''Albums'''
* 2015 bɔna yuunɛ la puan : ''Murdah Loves John (The John Luther Character Album)''
'''Extended plays'''
* 2006 bɔna yuunɛ la puan : ''Big Man''
* 2009 bɔna yuunɛ la puan : ''Kings Among Kings''
* 2010 bɔna yuunɛ la puan : ''High Class Problems Vol. 1''
* 2014 bɔna yuunɛ la puan : ''Idris Elba Presents Mi Mandela''
* 2022 bɔna yuunɛ la puan : ''Cordi Elba'' (with Lime Cordiale)
* 2023 bɔna yuunɛ la puan : ''The Phantom Files (From Cyberpunk 2077)''
'''Singles'''
{| class="wikitable"
!Title
!Year
!Album
|-
!"Pushing On"
(as IDRIS with Kathy Brown)
| rowspan="2" |2024
| rowspan="2" |Non-album singles
|-
!"Shake Body"
(as IDRIS, with Shermanology)
|}
* 2023 bɔna yuunɛ la puan "We Run the Area" (with Toddla T, General Levy and Naomi Cowan)
* 2023 bɔna yuunɛ la puan "Most Wanted" (with Djibril Cissé)
* 2024 bɔna yuunɛ la puan : "Knives Down" (with DB Maz)
'''Remixes'''
* "Trust in Me"
* "The Bare Necessities"
'''Mixtapes'''
* 2011bɔna yuunɛ la puan : ''Merry DriisMas Holiday Mixtape''
* 2024 bɔna yuunɛ la puan : Essential Mix
'''Other appearances'''
* 2019 bɔna yuunɛ la puan : "Even If I Die (Hobbs & Shaw)" on the soundtrack to the ''Fast & Furious'' spin-off film ''Hobbs & Shaw'', featuring Cypress Hill; the remix version features Hybrid.
* 2019 bɔna yuunɛ la puan : "London Boy" by Taylor Swift — The intro of the song samples a snippet from an interview by Elba.
* 2019 bɔna yuunɛ la puan : "Party & BullShit" by Sarkodie – He was featured in the song.
* 2020 bɔna yuunɛ la puan : "Fear or Faith Pt. 2" by Future Utopia from the album ''12 Questions''.
* 2021bɔna yuunɛ la puan "Long Tailed Winter Bird (Idris Elba Remix)" by Paul McCartney from the album ''McCartney III Imagined''.
'''Featured singles'''
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Title
! rowspan="2" |Year
! colspan="2" |Peak chart positions
! rowspan="2" |Certifications
! rowspan="2" |Album
|-
!UK
!AUS
|-
!"Dance Off"
(Macklemore & Ryan Lewis featuring Idris Elba and Anderson .Paak)
|2016
|—
|7
|
* ARIA: Platinum
|''This Unruly Mess I've Made''
|-
!"Boasty"
(Wiley, Stefflon Don and Sean Paul featuring Idris Elba)
| rowspan="3" |2019
|11
|—
|
* BPI: Platinum
| rowspan="3" |Non-album singles
|-
!"Come Alive"
(Wrenne featuring Idris Elba)
|—
|—
|
|-
!"New Breed"
(James BKS featuring Q-Tip, Idris Elba and Little Simz)
|—
|—
|
|-
!"Apple Crumble"
(with Lime Cordiale)
| rowspan="2" |2021
|—
|—
|
| rowspan="4" |''Cordi Elba''
|-
!"What's Not to Like"
(with Lime Cordiale)
|—
|—
|
|-
!"Holy Moley"
(with Lime Cordiale)
| rowspan="3" |2022
|—
|—
|
|-
!"Unnecessary Things"
(with Lime Cordiale)
|—
|—
|
|-
!"Vroom"
(The FaNaTIX featuring Idris Elba, Lil Tjay, Davido, Koffee & Moelogo)
|—
|—
|
|''Find Your Line – Official Music from Gran Turismo 7''
|-
| colspan="6" |"—" denotes a recording that did not chart or was not released in that territory.
|}
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! scope="col" rowspan="2"| Title
! scope="col" rowspan="2"| Year
! scope="col" colspan="2"| Peak chart positions
! scope="col" rowspan="2" |Certifications
! scope="col" rowspan="2"| Album
|-
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/54975/wiley-stefflon-don-sean-paul/|title=Wiley/Stefflon Don/Sean Paul – full Official Charts history|publisher=[[Official Charts Company]]|access-date=25 March 2019}}
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref>{{cite web|url=https://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Macklemore+%26+Ryan+Lewis+feat.+Anderson+.Paak,+Idris+Elba&titel=Dance+Off&cat=s|title=Macklemore & Ryan Lewis feat. Anderson.Paak, Idris Elba – Dance Off (song)|website=australian-charts.com|access-date=25 March 2019}}
|-
! scope="row"| E
| 2016
| —
'''Singles'''
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! scope="col" | Title
! scope="col" | Year
! scope="col" | Album
|-
! scope="row"| "Pushing On"<br/><span style="font-size:85%;">(as IDRIS with Kathy Brown)</span><ref>{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/pushing-on-single/1747953318|title=Pushing On – Single by IDRIS & Kathy Brown|website=Apple Music|accessdate=9 September 2024}}
| rowspan="2"| 2024
| rowspan="2" {{n/a|Non-album singles}}
|-
! scope="row"| "Shake Body"<br/><span style="font-size:85%;">(as IDRIS, with [[Shermanology]])</span><ref>{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/shake-body-single/1760301744|title=Shake Body – Single by IDRIS & Shermanology|website=Apple Music|accessdate=9 September 2024}}
|-
|}
* 2023: "We Run the Area" (with [[Toddla T]], [[General Levy]] and Naomi Cowan)
* 2023: "Most Wanted" (with Djibril Cissé)
* 2024: "Knives Down" (with DB Maz)
'''Remixes'''
* "Trust in Me"
* "The Bare Necessities"
'''Mixtapes'''
* 2011: ''Merry DriisMas Holiday Mixtape''
* 2024: [[Essential Mix]]
'''Other appearances'''
* 2019: "Even If I Die (Hobbs & Shaw)" on the [[Hobbs & Shaw (soundtrack)|soundtrack]] to the ''Fast & Furious'' spin-off film ''[[Hobbs & Shaw]]'', featuring [[Cypress Hill]]; the remix version features [[Hybrid (British band)|Hybrid]].
* 2019: "London Boy" by [[Taylor Swift]] — The intro of the song samples a snippet from an interview by Elba.
* 2019: "Party & BullShit" by [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – He was featured in the song.<ref>{{cite web|url=https://celebritiesbuzzgh.com/download-sarkodie-party-and-bullshit-ft-donaeo-x-idris-elba/|title=Sarkodie – Party and Bullshit ft Donae'O & Idris Elba|website=CelebritiesBuzzGh.Com|access-date=25 October 2019|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807042950/https://celebritiesbuzzgh.com/download-sarkodie-party-and-bullshit-ft-donaeo-x-idris-elba/|url-status=dead}}
* 2020: "Fear or Faith Pt. 2" by [[Fraser T. Smith|Future Utopia]] from the album ''12 Questions''.<ref>{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/fraser-t-smith-announces-debut-album-ft-stormzy-dave-bastille-more-signs-to-platoon-70hz/080755|title=Fraser T Smith announces debut album ft Stormzy, Dave, Bastille & more, signs to Platoon/70hz|work=[[Music Week]]|access-date=13 August 2020|date=12 August 2020|first=George|last=Garner}}
* 2021: "Long Tailed Winter Bird (Idris Elba Remix)" by [[Paul McCartney]] from the album ''[[McCartney III Imagined]]''.{{cite web|url=https://www.music-news.com/news/UK/138852/Sir-Paul-McCartney-teams-up-with-Idris-Elba-Damon-Albarn-for-McCartney-III-Imagined|title=Sir Paul McCartney teams up with Idris Elba & Damon Albarn for McCartney III Imagined|work=Music-News|access-date=30 October 2021|date=11 March 2021}}
=== '''Viisegɔ gɔnɔ tuseto (External links)''' ===
'''Idris Elba'''at Wikipedia's sister projects
* Media from Commons
* Quotations from Wikiquote
* Data from Wikidata
* Idris Elba at IMDb
* Idris Elba on Twitter
* Idris Elba on Instagram
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
! colspan="2" |Awards for Idris Elba
|}
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
! colspan="2" |Authority control databases
|}
Categories:
* 1972 births
* 20th-century English male actors
* 20th-century English musicians
* 21st-century English male actors
* 21st-century English musicians
* Actors from the London Borough of Hackney
* Actors from the London Borough of Newham
* Best Miniseries or Television Movie Actor Golden Globe winners
* Black British DJs
* Black British male actors
* Black British male rappers
* Black British sportsmen
* British club DJs
* Governors of the British Film Institute
* DJs from London
* English electronic dance music DJs
* English expatriate male actors in the United States
* English expatriate musicians in the United States
* English house musicians
* English male film actors
* English male kickboxers
* English male rappers
* English male stage actors
* English male television actors
* English male voice actors
* English music video directors
* English record producers
* English people of Ghanaian descent
* English people of Sierra Leonean descent
* Film producers from London
* Independent Spirit Award for Best Supporting Male winners
* Living people
* Male actors from London
* Martial artists from London
* National Youth Theatre members
* NME Awards winners
* Officers of the Order of the British Empire
* Outstanding Performance by a Male Actor in a Miniseries or Television Movie Screen Actors Guild Award winners
* Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role Screen Actors Guild Award winners
* People from Canning Town
* People from East Ham
* People from Hackney, London
* Rappers from the London Borough of Hackney
* Rappers from the London Borough of Newham
* Sportspeople from the London Borough of Hackney
* Sportspeople from the London Borough of Newham
* Television producers from London
=== '''Viisegɔ gɔnɔ tuseto (External links)''' ===
'''Idris Elba'''at Wikipedia's sister projects
* Media from Commons
* Quotations from Wikiquote
* Data from Wikidata
* Idris Elba at IMDb
* Idris Elba on Twitter
* Idris Elba on Instagram
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
! colspan="2" |Awards for Idris Elba
|}
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
! colspan="2" |Authority control databases
|}
Categories:
* 1972 births
* 20th-century English male actors
* 20th-century English musicians
* 21st-century English male actors
* 21st-century English musicians
* Actors from the London Borough of Hackney
* Actors from the London Borough of Newham
* Best Miniseries or Television Movie Actor Golden Globe winners
* Black British DJs
* Black British male actors
* Black British male rappers
* Black British sportsmen
* British club DJs
* Governors of the British Film Institute
* DJs from London
* English electronic dance music DJs
* English expatriate male actors in the United States
* English expatriate musicians in the United States
* English house musicians
* English male film actors
* English male kickboxers
* English male rappers
* English male stage actors
* English male television actors
* English male voice actors
* English music video directors
* English record producers
* English people of Ghanaian descent
* English people of Sierra Leonean descent
* Film producers from London
* Independent Spirit Award for Best Supporting Male winners
* Living people
* Male actors from London
* Martial artists from London
* National Youth Theatre members
* NME Awards winners
* Officers of the Order of the British Empire
* Outstanding Performance by a Male Actor in a Miniseries or Television Movie Screen Actors Guild Award winners
* Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role Screen Actors Guild Award winners
* People from Canning Town
* People from East Ham
* People from Hackney, London
* Rappers from the London Borough of Hackney
* Rappers from the London Borough of Newham
* Sportspeople from the London Borough of Hackney
* Sportspeople from the London Borough of Newham
* Television producers from London
|}
== Viisegɔ ==
bvyukvdvy96rqk0vjyqgjwrd66g9j8v
Kudzanai Chiurai
0
2589
22925
19480
2026-04-28T14:17:19Z
InternetArchiveBot
56
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
22925
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kudzanai Chiurai* (ba dɔgɛ e la 1981) de la Zimbabwean tiŋa de'emdɛ'ɛna la "activist" <ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.goodman-gallery.com/exhibitions/234 |title=Archive copy |access-date=2025-06-13 |archive-date=2020-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200930141603/https://www.goodman-gallery.com/exhibitions/234 |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">https://edition.cnn.com/2012/07/12/world/africa/kudzanai-chiurai-art/index.html</ref>Ka suŋerɛ kankaŋi tuunɛ la puan lagum mɛ la la lasebaarɛ gɔnɔ ti ba digesɛ ba tuna, dina pa'asɛ ti ba tara dikɛ ba takera, ŋmi'ira bɔrumbɔra, sinii la fɔɔra ti ba ta'am pa'alɛ nɛreba zo'e zo'e gɔmena nalɛgerɛ la buuri malema yɛla la n boi Zimbabwe<ref>{{Cite web |url=http://www.goodman-gallery.com/exhibitions/234 |title=Archive copy |access-date=2025-06-13 |archive-date=2020-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200930141603/https://www.goodman-gallery.com/exhibitions/234 |url-status=dead }}</ref>
Ze'ele za'a a yia sɔsega la puan n de 2003, ba yuum nyɛ a tuunɛ la mɛ TFW, Germany. Forbes yuum kaalɛ e pa'asɛ mɛ la African duma pia la atã ti ba bisɛ 2013<ref>https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2012/12/30/thirteen-african-celebrities-to-watch-in-2013/#3f1d99527cad</ref>. 2015 puan, ba yuum sigɛ e pa'asɛ mɛ la African duma puti'irɛ maaleba yelesaasi pia la anuu la puan" zɛ'ɛta Forbes zi'an<ref>https://www.forbes.com/sites/declaneytan/2015/08/28/the-15-young-african-creatives-rebranding-africa/</ref>
Kudzanai kɔ'ɔm ka dɛna bun'itela ma'a gee a kelum dɛna la nɛresɛka n guleseri dakerɛ duma, mina n maali la mina n tari buuri malema yɛm/ baŋerɛ eŋa n pa'ali nɛreba zo'e zo'e lageŋɔ la gɔmena nalɛgerɛ yelemɛŋerɛ n boi Zimbabwe<ref>https://www.interviewmagazine.com/art/kudzanai-chiurai-artist-calling-revolution-zimbabwe</ref>.
Ba ka mi Kudzanai la a fɔɔra ŋmaa yɛla, amaa a lagum pa'asɛ mɛ la fooŋmateba basɛba ti ba tɛɛsena fɔɔra ŋmaa zi'an.
== Vom la Tuuma ==
Ba dɔgɛ Chiurai la 1981 n boi Harare, Zimbabwe, amaa yuuma zo'e zo'e n tole a yuum boi la South Africa bilam ti ka yuum dɛna nɛresabega wia daana ti a ba'asɛ a zamesegɔ la bachelor degree n boi Fine Art ze'ele Pretoria yunivɛsiti la puan<ref name=":1" />. Ba yuum kelum ti'isɛ ti Kudzanai pa'asɛ mɛ la "zaŋa dɔgebɔ" saŋa sa la ze'ele ba e yuum dɔgɛ e ka yuunyinɛ puan n tole ze'ele Zimbabwe ma'a saŋa sa.
A yuum pɔsɛ ka nu'o tuuma la takerɛ gee ŋmi'ira bɔrumbɔresi gura e yuum ta basɛ ka tiŋa Zimbabwe kiŋɛ South African zi'an ti ka yuum ta nyɛ puti'irɛ ti a ita yagebɔ ti la dɛna ka tuunɛ<ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-15429299</ref>. 2004 puan, Chuirai yuum kelum bɔna la ka ma'a ba n yuum ta vuuse ti ba wan nyɔkɛ e la pooren yɛsera la ka n yuum dikɛ Rau Rau la Zimbabwe zaberɛ niɛ la, yɛka bayi n ŋmɛregɛ ka taaba ti ba dikɛ pa'alɛ Robert Mugabe tuunfi'isa yɛsera2008 Zimbabwean voteŋo katɛ la mia saŋa sa la<ref>http://artthrob.co.za/Artbio/Kudzanai_Chiurai_by_Anna_Stielau.aspx</ref>.
2012 puan, ka sinii sɛka n kelum bɔna Iyeza ba yuum bisɛ ka mɛ 2013 Sundance sinii de'eŋo saŋa sa la.
Kudzanai yuum de la nɛra n di mi'a n boi FNB yagemɔ bo'olum n boi South Africa
== Sitali ==
Kudzanai tum la budaanɛ la paŋa ti la dɛna sitai la itegɔ zi'an n boi a yagemɔ zi'isi zo'e zo'e ti ba dikɛ zamesɛ gɔmena nalɛgerɛ zi'an la n boi South Africa.
Ka budaanɛ la ka paŋa la puti'irɛ la n kelum pa'alɛ ka tigerɛ diyima niirɛ ti ka dikɛ bo ti " Zuo daana sabelega" "tuuma zuudaana" la "iŋa n kiiri ti ka dɛna budaa".
Kudzanai dikɛ la yagemu iŋɛ pa'alɛ a kɔrum kɔrum magesɛ bii tinkara koosego zi'isi n boi Johannesburg la yelemɛŋerɛ ti a nini kɛ la South Africa tinkatɛ la puan n boi a yagemɔ tuuma la zo'e zo'e puan.
== Yagebɔ Tuuma ==
Kudzanai maalɛ la gɔnɔ tigera zo'e zo'e sigɛ a 'zaberɛ maalegɔ' ti la pa'alɛ nɔkpɛ'ɛma yelesi'a la zaberɛ, lagum la sɔa ti nɛreba dikɛ maalɛ nɔkpɛ'ɛma wa.
A tum la 'digital' fɔɔra la "printing" maalɛ 'poster' duma wa sigɛ a "zaberɛ maalegɔ" dina n tɔgeri South Africa tiŋa nɛreba la tiŋa za'a yela la.
Kudzanai sinii tuunɛ la n pa'alɛ nangoone la zuo n boi Zukerman Museum dina ti Sinii la n tɔgeri se'em la n boi Western puti'ira n boi Africa la yelemɛŋerɛ n boi Africa tiŋa puan tiŋasuka.
"Globalization" puti'irɛ la ba le dikɛ a tuna la iŋɛ eŋa n tuna a yagebɔ tuuma la se'em la puan.
== A dikɛ niɛ pa'alɛ ==
=== A dikɛ niɛ pa'alɛ di ma'a ===
* 2003: ''The revolution will not be televised,'' Brixton Art Gallery, London
* 2013: ''16SNLV'', Newtown, Johannesburg, South Africa
* 2015: ''Selections From Revelations,'' Museum of Contemporary African Diaspora Arts, Brooklyn
* 2016: ''Kabbo Ka Muwala / The Girl’s Basket,'' National Gallery of Zimbabwe
=== Tigere a dikɛ niɛ pa'alɛ ===
* 2005: ''Reconciliation,'' University of Pretoria
* 2008: ''Africa Now,'' Round Tower, Copenhagen; Northern Norway Art Centre, Lofoten, Norway; and Tampere art museum, Finland
* 2009: ''Us,'' Johannesburg Art Gallery
* 2010: ''SPace,'' MuseuMAfricA, Johannesburg, South Africa
* 2011: ''Impressions from South Africa, 1965 to Now,'' Museum of Modern Art, New York
* 2011: ''über(W)unden – Art in troubled times,'' Goethe-Institut South Africa
* 2011: ''Figures & Fictions: Contemporary South African Photograph,'' Victoria and Albert Museum, London.<ref>https://www.theguardian.com/artanddesign/2011/apr/23/figures-and-fictions-mark-gevisser</ref>
* 2011: Art Basel: Miami Beach, Miami, Florida, USA
* 2011: Ars 11 at Kiasma, Helsinki, Finland<ref>{{Cite web |url=https://kiasma.fi/kiasma-lehti/pdf/k48_en.pdf |title=Archive copy |access-date=2025-06-14 |archive-date=2017-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171021025437/http://www.kiasma.fi/kiasma-lehti/pdf/k48_en.pdf |url-status=dead }}</ref>
* 2012: dOCUMENTA (13), Kassel, Germany<ref>https://artafricamagazine.org/muholi-chiurai-and-kentridge-at-documenta-13/</ref>
==Viisegɔ lɔgerɔ==
n4u5922fyuue78r07jbujj42uhtdwdc