વિકિપીડિયા guwiki https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા) વિશેષ ચર્ચા સભ્ય સભ્યની ચર્ચા વિકિપીડિયા વિકિપીડિયા ચર્ચા ચિત્ર ચિત્રની ચર્ચા મીડિયાવિકિ મીડિયાવિકિ ચર્ચા ઢાંચો ઢાંચાની ચર્ચા મદદ મદદની ચર્ચા શ્રેણી શ્રેણીની ચર્ચા TimedText TimedText talk વિભાગ વિભાગ ચર્ચા Event Event talk 0 7409 900488 894864 2026-05-01T11:45:46Z Dsvyas 561 +૨૦૨૪ 900488 wikitext text/x-wiki {{માહિતીચોકઠું ભારતીય પુરસ્કાર |પુરસ્કારનું નામ = ભારત રત્ન |ચિત્ર = [[ચિત્ર:Bharat Ratna.jpg|250px]] |પ્રકાર = નાગરિક |શ્રેણી = રાષ્ટ્રીય |શરૂઆત = ૧૯૫૪ |પ્રથમ પુરસ્કાર = ૧૯૫૪ |અંતિમ પુરસ્કાર = ૨૦૨૪ |કુલ = ૫૩ |પુરસ્કાર આપનાર = [[File:Emblem of India.svg|10px]] [[ભારત સરકાર]] |રોકડ પુરસ્કાર = |ચંદ્રક = |વર્ણન = પીપળાનાં પાન પર સૂર્ય તથા દેવનાગરી લીપીમાં ભારત રત્ન (भारत रत्न) લખેલું હોય છે. |અગાઉના નામો = |ચંદ્રકનો મુખભાગ = |ચંદ્રકનો પાછળનો ભાગ = |ફીત = [[File:Bharat Ratna Ribbon.svg|100px]] |પ્રથમ વિજેતા = {{bulleted list| [[ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન]]| [[સી. રાજગોપાલાચારી]]| [[સી. વી. રામન]]}} |અંતિમ વિજેતા = {{bulleted list|કર્પુરી ઠાકુર (મરણોપરાંત)|[[લાલકૃષ્ણ અડવાણી]]|[[ચૌધરી ચરણ સિંહ]] (મરણોપરાંત)|[[પી.વી. નરસિંહ રાવ]] (મરણોપરાંત)|[[એમ.એસ. સ્વામીનાથન]] (મરણોપરાંત)}} }} '''ભારત રત્ન''' [[ભારત]] દેશનો સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન પુરસ્કાર છે. આ પુરસ્કાર રાષ્ટ્રની સેવા બદલ એનાયત કરવામાં આવે છે. આ સેવાઓમાં કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન અથવા સાર્વજનિક ક્ષેત્રે આપેલી સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. શરૂઆતમાં આ સન્માન ફક્ત કળા, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય અને જાહેરસેવાનાં ક્ષેત્રમાં પ્રદાન કરનારી વ્યક્તિઓને જ આપવામાં આવતું હતું. પણ ડિસેમ્બર ૨૦૧૧માં કરેલા સુધારા મુજબ આ ક્ષેત્રને વિસ્તૃત કરીને 'કોઇપણ ક્ષેત્રમાં માનવસેવાના પ્રયાસ' બદલ આપવામાં આવે છે. આ પુરસ્કારની સ્થાપના ૨ જાન્યુઆરી ૧૯૫૪ એ સમયના [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]] [[રાજેન્દ્ર પ્રસાદ]] દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ સન્માન માટે દર વર્ષે [[ભારતના વડાપ્રધાન]] દ્વારા ભારતના રાષ્ટ્રપતિને ભલામણ કરવામાં આવે છે. દર વર્ષે વધુમાં વધુ ત્રણ નામોની ભલામણ કરી શકાય છે. આ સન્માન મેળવનારી વ્યક્તિઓને રાષ્ટ્રપતિનાં હસ્તાક્ષરવાળું એક પ્રશસ્તિપત્ર અને પીપળાનાં પાનના આકારનું સન્માનચિન્હ આપવામાં આવે છે. આ સન્માન સાથે કોઇ નાણાકીય પુરસ્કાર જોડાયેલ નથી. પણ ભારતરત્ન મેળવનારી વ્યક્તિને ભારતનાં શિષ્ટાચારની યાદીમાં સાતમાં ક્રમે ગણવામાં આવે છે. જોકે આ સન્માનને ઇલ્કાબની જેમ વાપરવાની બંધારણીય મનાઇ છે. આ પુરસ્કાર વડે સન્માનિત વ્યક્તિ પોતાના નામ આગળ કોઇ પદવી લખતા નથી. ઇ.સ. ૧૯૫૪માં આ સન્માન સહુપ્રથમ આપવામાં આવ્યું હતું. આ સન્માન મરણોપરાંત આપવાની પહેલાં કોઇ જોગવાઇ ન હતી. પણ ૧૯૫૫ના સુધારા દ્વારા આ સન્માન મરણોપરાંત આપવાની છૂટ આપવામાં આવી. ઇ.સ. ૧૯૬૬માં ભારતના વડાપ્રધાન [[લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી]]ને સર્વપ્રથમ મરણોપરાંત આ સન્માન આપવામાં આવ્યું. જાણીતા ક્રિકેટના ખેલાડી [[સચિન તેંડુલકર]] ફક્ત ૪૦ વર્ષે આ સન્માન મેળવી આ સન્માન મેળવનારા સહુથી યુવા વ્યક્તિ બન્યાં.<ref name="sachin">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/story/715695.html|title=Tendulkar receives Bharat Ratna|date=4 February 2014|publisher=ESPNcricinfo|archive-url = https://web.archive.org/web/20140626074439/http://www.espncricinfo.com/india/content/story/715695.html|archive-date=26 June 2014|access-date=20 May 2014}}</ref> તો જાણીતા સમાજસેવક [[ધોન્ડો કેશવ કર્વે]] ૧૦૦ વર્ષની ઉંમરે આ સન્માન મેળવીને સન્માન મેળવનારા સહુથી વડીલ વ્યક્તિ બન્યાં.<ref name="Karve">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/312797/Dhondo-Keshav-Karve|title=Profile: Dhondo Keshav Karve|publisher=Encyclopædia Britannica|archive-url = https://web.archive.org/web/20111201123354/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/312797/Dhondo-Keshav-Karve|archive-date=1 December 2011|access-date=20 May 2014}}</ref> સામાન્ય રીતે આ સન્માન ભારતના નાગરીકોને આપવામાં આવે છે. ઇ.સ. ૧૯૮૦માં ભારતની બહાર જન્મેલાં અને પાછળથી ભારતનું નાગરિત્વ મેળવનાર [[મધર ટેરેસા]]ને આપવામાં આવ્યું. આ ઉપરાંત બે વિદેશી નાગરીકો, પાકિસ્તાનના નાગરીક ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન અને દક્ષિણ આફ્રિકાના નાગરીક [[નેલ્સન મંડેલા]]ને પણ આ સન્માન આપવામાં આવ્યું છે. અન્ય પ્રતિષ્ઠિત પુસ્કારોમાં [[પદ્મવિભૂષણ]],[[પદ્મભૂષણ]] તેમ જ [[પદ્મશ્રી]]નું નામ જાણીતું છે. ==ઇતિહાસ== ઇ.સ. ૧૯૫૪માં રાષ્ટ્રપતિના સચિવાલય દ્વારા બે નાગરિક સન્માનો 'ભારતરત્ન' અને 'ત્રિસ્તરીય પદ્મવિભૂષણ' સન્માન આપવા માટે જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું.<ref name="award1">{{cite journal|last=Lal|first=Shavax A.|year=1954|title=The Gazette of India—Extraordinary—Part I|url=http://www.egazette.nic.in/WriteReadData/1954/E-2233-1954-0001-103507.pdf|format=PDF|journal=The Gazette of India|publisher=The President's Secretariat|publication-date=2 January 1954|pages=2|archive-url = https://web.archive.org/web/20140514155953/http://www.egazette.nic.in/WriteReadData/1954/E-2233-1954-0001-103507.pdf|archive-date=14 May 2014|access-date=12 May 2014|quote=The President is pleased to institute an award to be designated Bharat Ratna and to make the following Regulations}}</ref> આ સન્માન ભારતનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. આ સન્માન માટે [[ભારતનું બંધારણ|ભારતના સંવિધાન]]માં કોઇ સ્પષ્ટ જોગવાઇ નથી. આ સન્માનને બે વખત સ્થગિત કરવામાં આવ્યા હતાં. પ્રથમ વખત [[મોરારજી દેસાઈ]]ની સરકારે આ સન્માનોને સ્થગિત કર્યા હતાં. તેમણે ૧૩ જુલાઇ ૧૯૭૭ના રોજ બધા જ વ્યક્તિગત સન્માનો પાછા ખેંચી લીધા. આ ઉપરાંત પહેલાં જે વ્યક્તિઓને આ સન્માન આપવામાં આવ્યા હતાં, તેમને પણ આ સન્માન ઇલ્કાબની જેમ ન વાપરવાની સૂચના આપવામાં આવી. ૨૫ જાન્યુઆરી ૧૯૮૦ના રોજ આ પ્રતિબંધ પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો.<ref name="award1980">{{cite journal|last=Madappa|first=K. C.|year=1980|title=The Gazette of India—Extraordinary—Part I|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/1980/E-1030-1980-0022-45004.pdf|url-status=live|format=PDF|journal=The Gazette of India|publisher=The President's Secretariat|publication-date=25 January 1980|pages=2|archive-url = https://web.archive.org/web/20160619175317/http://egazette.nic.in/WriteReadData/1980/E-1030-1980-0022-45004.pdf|archive-date=19 June 2016|access-date=19 June 2016|quote=The President is pleased to cancel the President's Secretariat Notification No. 65-Pres/77 dated the 8th August, 1977 by which the Civilian Awards "Bharat Ratna', 'Padma Vibhushan', 'Padma Bhushan' and 'Padma Shri' were cancelled and to direct that the said Awards shall be re-instituted with immediate effect.|df=dmy-all}}</ref> ઇ.સ. ૧૯૯૨માં આ સન્માન પર ફરીથી પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો. મધ્યપ્રદેશ અને કેરલ રાજ્યની વડી અદાલતમાં આ સન્માનોની બંધારણીય યોગ્યતાને પડકારતી બે જાહેર હીતની અરજીઓ કરવામાં આવી હતી. અંતે ડિસેમ્બર ૧૯૯૫માં સર્વોચ્ચ અદાલતના આદેશ બાદ આ સન્માનો ફરીથી ચાલુ કરવામાં આવ્યાં.<ref name="sci">{{cite web|url=http://judis.nic.in/supremecourt/imgst.aspx?filename=19825|title=Balaji Raghavan S. P. Anand Vs. Union of India: Transfer Case (civil) 9 of 1994|date=4 August 1997|publisher=Supreme Court of India|archive-url = https://web.archive.org/web/20140519060941/http://judis.nic.in/supremecourt/imgst.aspx?filename=19825|archive-date=19 May 2014|access-date=14 May 2014}}</ref> વર્ષ ૨૦૨૪માં [[લાલકૃષ્ણ અડવાણી]] સહિત પાંચ મહાનુભાવોને ભારતરત્ન અપાયો ત્યારે ત્યાં સુધીમાં કુલ ૫૩ વ્યક્તિત્વ ભારતરત્ન બની ચૂક્યા હતા.<ref>{{cite news |url=https://www.gujarat-samachar.com/content/view/full/266149 |title=લાલકૃષ્ણ અડવાણી હવે ભારતરત્ન.... |newspaper=[[ગુજરાત સમાચાર]] |date=૬ એપ્રિલ ૨૦૨૪ |access-date=૩ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫}}</ref> == પુરસ્કાર મેળવનાર મહાનુભાવોની યાદી<ref>[http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Recipients-BR.pdf ગૃહ મંત્રાલય, ભારત સરકારની યાદી]{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == {| class="wikitable sortable" |- |- ! ક્રમ ! નામ ! ચિત્ર ! જન્મ / અવસાન ! વર્ષ ! યોગદાન ! ભારતીય રાજ્ય/દેશ |- | ૧. | [[ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન]] | [[File:Photograph_of_Sarvepalli_Radhakrishnan_presented_to_First_Lady_Jacqueline_Kennedy_in_1962.jpg|130x130px]] | ૧૮૮૮–૧૯૭૫ | ૧૯૫૪ | બીજા [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]], પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ, દાર્શનિક. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૨. | [[સી. રાજગોપાલાચારી]] | [[File:C_Rajagopalachari_Feb_17_2011.JPG|138x138px]] | ૧૮૭૮–૧૯૭૨ | ૧૯૫૪ | છેલ્લા ગવર્નર જનરલ, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩. | [[સી. વી. રામન]] | [[File:Sir_CV_Raman.JPG|141x141px]] | ૧૮૮૮–૧૯૭૦ | ૧૯૫૪ | [[નોબૅલ પારિતોષિક]] વિજેતા [[ભૌતિક શાસ્ત્ર|ભૌતિક શાસ્ત્રી]] | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૪. | [[ભગવાન દાસ]] | | ૧૮૬૯–૧૯૫૮ | ૧૯૫૫ | દાર્શનિક, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૫. | [[એમ. વિશ્વેશ્વરૈયા|એમ.વિશ્વેસવરીયા]] | [[File:Visvesvaraya_Statue_bust_at_JIT.jpg|130x130px]] | ૧૮૬૧–૧૯૬૨ | ૧૯૫૫ | ભાખરા નાગલ બંધના નિર્માતા, સિવિલ એન્જી. | [[કર્ણાટક]] |- | ૬. | [[જવાહરલાલ નેહરુ]] | [[File:Jawaharlal Nehru, 1947.jpg|144x144px]] | ૧૮૮૯–૧૯૬૪ | ૧૯૫૫ | પ્રથમ [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, લેખક. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૭. | [[ગોવિંદ વલ્લભ પંત]] | [[File:Pandit_Govind_Ballabh_Pant.jpg|131x131px]] | ૧૮૮૭–૧૯૬૧ | ૧૯૫૭ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, ઉત્તર પ્રદેશનાં પ્રથમ [[મુખ્ય મંત્રી]]. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૮. | [[ધોન્ડો કેશવ કર્વે]] | [[File:Dr_Dhondo_Keshav_Karve_Cropped.png|129x129px]] | ૧૮૫૮–૧૯૬૨ | ૧૯૫૮ | શિક્ષણશાસ્ત્રી, સમાજ સુધારક. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૯. | [[બિધાન ચંદ્ર રોય|ડો.બી.સી.રોય]] | [[File:Photograph_of_Dr._Bidhan_Chandra_Roy,_2nd_Chief_Minister_of_West_Bengal.jpg|126x126px]] | ૧૮૮૨–૧૯૬૨ | ૧૯૬૧ | ડોક્ટર, રાજકારણી, [[પશ્ચિમ બંગાળ]]ના ભૂતપૂર્વ [[મુખ્ય મંત્રી]]. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૧૦. | [[પુરસોત્તમદાસ ટંડન|પુરુષોત્તમદાસ ટંડન]] | [[File:Purushottam_Das_Tandon_1982_stamp_of_India.jpg|100x100px]] | ૧૮૮૨–૧૯૬૨ | ૧૯૬૧ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, શિક્ષણશાસ્ત્રી. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૧૧. | [[રાજેન્દ્ર પ્રસાદ]] | [[File:Food_Minister_Rajendra_Prasad_during_a_radio_broadcast_in_Dec_1947_cropped.jpg|106x106px]] | ૧૮૮૪–૧૯૬૩ | ૧૯૬૨ | પ્રથમ [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[બિહાર]] |- | ૧૨. | [[ડૉ. ઝાકીર હુસૈન]] | [[File:President_Zakir_Husain_1998_stamp_of_India_(cropped).jpg|136x136px]] | ૧૮૯૭–૧૯૬૯ | ૧૯૬૩ | ભૂતપૂર્વ [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]], જામીયા મિલિયાના સ્થાપક. | [[આંધ્ર પ્રદેશ]] |- | ૧૩. | [[ડો. પી.વી. કાણે|ડો. પી.વી. કાણે]] | [[File:Pandurang_Vaman_Kane_2022_stamp_of_India.jpg|135x135px]] | ૧૮૮૦–૧૯૭૨ | ૧૯૬૩ | [[સંસ્કૃત]]ના વિદ્વાન. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૧૪. | [[લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી]] # | [[File:1736_Lal_Bahadur_Shastri_cropped.jpg|114x114px]] | ૧૯૦૪–૧૯૬૬ | ૧૯૬૬ | બીજા [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૧૫. | [[ઈન્દિરા ગાંધી]] | [[File:Indira2.jpg|144x144px]] | ૧૯૧૭–૧૯૮૪ | ૧૯૭૧ | પ્રથમ મહિલા [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]]. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૧૬. | [[વરાહગીરી વેંકટગીરી|ડો.વી.વી.ગીરી]] | [[File:V.V.Giri.jpg|112x112px]] | ૧૮૯૪–૧૯૮૦ | ૧૯૭૫ | ભૂ.પૂ.[[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]]. | [[આંધ્ર પ્રદેશ]] |- | ૧૭. | [[કે. કામરાજ|કે.કામરાજ]] # | [[File:Kamarajar_cropped.jpeg|139x139px]] | ૧૯૦૩–૧૯૭૫ | ૧૯૭૬ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૧૮. | [[મધર ટેરેસા]] | [[File:MotherTeresa_090.jpg|133x133px]] | ૧૯૧૦–૧૯૯૭ | ૧૯૮૦ | [[નોબૅલ પારિતોષિક|નોબૅલ]] વિજેતા (શાંતિ, ૧૯૭૯). | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૧૯. | [[વિનોબા ભાવે]] # | [[File:Gandhi_and_Vinoba.jpg|101x101px]] | ૧૮૯૫–૧૯૮૨ | ૧૯૮૩ | ભૂદાન ચળવળનાં પ્રણેતા. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૨૦. | [[ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન|ખાન અબ્દુલગફાર ખાન]] | [[File:Khan_Abdul_Ghaffar_Khan.jpg|110x110px]] | ૧૮૯૦–૧૯૮૮ | ૧૯૮૭ | સરહદનાં ગાંધી, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[પાકિસ્તાન]] |- | ૨૧. | [[એમ.જી.રામચંદ્રન]] # | [[File:Puducherry_MGR_statue.jpg|133x133px]] | ૧૯૧૭–૧૯૮૭ | ૧૯૮૮ | ફિલ્મ અભિનેતા, [[તામિલ નાડુ]]ના ભૂતપૂર્વ [[મુખ્ય મંત્રી]]. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૨૨. | [[ડૉ. ભીમરાવ રામજી આંબેડકર]] # | [[File:Dr._Bhim_Rao_Ambedkar.jpg|130x130px]] | ૧૮૯૧–૧૯૫૬ | ૧૯૯૦ | બંધારણ સભાના પ્રમુખ. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૨૩. | [[નેલ્સન મંડેલા]] | [[File:Nelson_Mandela-2008_(edit).jpg|118x118px]] | ૧૯૧૮-૨૦૧૩ | ૧૯૯૦ | રંગભેદ વિરોધી ચળવળનાં પ્રણેતા. | [[દક્ષિણ આફ્રિકા]] |- | ૨૪. | [[રાજીવ ગાંધી]] # | [[File:Rajiv_Gandhi_(cropped).jpg|114x114px]] | ૧૯૪૪–૧૯૯૧ | ૧૯૯૧ | ભૂતપૂર્વ [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]]. | [[નવી દિલ્હી]] |- | ૨૫. | [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] # | [[File:Sardar_patel_(cropped).jpg|136x136px]] | ૧૮૭૫–૧૯૫૦ | ૧૯૯૧ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, લોખંડી પૂરૂષ. | [[ગુજરાત]] |- | ૨૬. | [[મોરારજી દેસાઈ]] | [[File:Morarji Desai 1978b.jpg|135x135px]] | ૧૮૯૬–૧૯૯૫ | ૧૯૯૧ | ભૂતપૂર્વ [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[ગુજરાત]] |- | ૨૭. | [[અબુલ કલામ આઝાદ]] # | [[File:Maulana_Abul_Kalam_Azad.jpg|141x141px]] | ૧૮૮૮–૧૯૫૮ | ૧૯૯૨ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, શિક્ષણશાસ્ત્રી. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૨૮. | [[જે. આર. ડી. તાતા|જે.આર.ડી.તાતા]] | [[File:J.R.D._Tata_(1955).jpg|122x122px]] | ૧૯૦૪–૧૯૯૩ | ૧૯૯૨ | મહાન ઉધોગપતિ. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૨૯. | [[સત્યજીત રે]] | [[File:SatyajitRay.jpg|130x130px]] | ૧૯૨૨–૧૯૯૨ | ૧૯૯૨ | ફિલ્મ સર્જક, લેખક | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૩૦. | [[અબ્દુલ કલામ|ડો.એ.પી.જે.અબ્દુલ કલામ]] | [[File:A._P._J._Abdul_Kalam_in_2008.jpg|150x150px]] | ૧૯૩૧ - ૨૦૧૫ | ૧૯૯૭ | વૈજ્ઞાનિક, ભૂ.પૂ. [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]]. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩૧. | [[ગુલઝારીલાલ નંદા]] | [[File:Gulzarilal_Nanda_(cropped).jpg|138x138px]] | ૧૮૯૮–૧૯૯૮ | ૧૯૯૭ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, ભૂ.પૂ. [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]]. | [[પંજાબ]] |- | ૩૨. | [[અરુણા આસફ અલી|અરુણા અસફઅલી]] # | [[File:Aruna_Asaf_Ali_1998_stamp_of_India_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aruna_Asaf_Ali_1998_stamp_of_India_(cropped).jpg|119x119px]] | ૧૯૦૮–૧૯૯૬ | ૧૯૯૭ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૩૩. | [[એમ. એસ. સુબ્બુલક્ષ્મી|એમ.એસ.સુબ્બુલક્ષ્મી]] | [[File:Ms subbulakshmi (cropped).jpg|136x136px]] | ૧૯૧૬–૨૦૦૪ | ૧૯૯૮ | શાસ્ત્રીય ગાયિકા. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩૪. | [[સી.એસ.સુબ્રહ્મણ્યમ્]] | [[File:Chidambaram_Subramaniam.jpg|103x103px]] | ૧૯૧૦–૨૦૦૦ | ૧૯૯૮ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, હરિયાળી ક્રાંતિના પ્રણેતા. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩૫. | [[જયપ્રકાશ નારાયણ]] # | | ૧૯૦૨–૧૯૭૯ | ૧૯૯૮ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, સમાજ સેવક. | [[બિહાર]] |- | ૩૬. | [[રવિ શંકર|પંડિત રવિ શંકર]] | [[File:Ravi_Shankar_2009_crop.jpg|119x119px]] | જ. ૧૯૨૦ | ૧૯૯૯ | પ્રખ્યાત [[સિતાર]] વાદક. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૩૭. | [[અમર્ત્ય સેન]] | [[File:Amartya_Sen_NIH.jpg|160x160px]] | જ. ૧૯૩૩ | ૧૯૯૯ | [[નોબૅલ પારિતોષિક|નોબૅલ]] વિજેતા (અર્થશાસ્ત્ર,૧૯૯૮), અર્થશાસ્ત્રી. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૩૮. | [[ગોપીનાથ બોરદોલોઈ]] # | [[File:Gopinath_Bordoloi.jpg|100x100px]] | ૧૮૯૦–૧૯૫૦ | ૧૯૯૯ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[આસામ]] |- | ૩૯. | [[લતા મંગેશકર]] | [[File:LataMangeshkar10.jpg|133x133px]] | જ. ૧૯૨૯-૨૦૨૨ | ૨૦૦૧ | પાશ્વ ગાયિકા. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૪૦. | [[બિસ્મિલ્લાહ ખાન]] | [[File:Bismillah_at_Concert1_(edited)_2.jpg|102x102px]] | ૧૯૧૬-૨૦૦૬ | ૨૦૦૧ | શાસ્ત્રીય શરણાઇ વાદક | [[બિહાર]] |- | ૪૧. | [[ભીમસેન જોશી]] | [[File:Pandit_Bhimsen_Joshi_(cropped).jpg|110x110px]] | ૧૯૨૨-૨૦૧૧ | ૨૦૦૯ | શાસ્ત્રીય ગાયક | [[કર્ણાટક]] |- | ૪૨. | [[સી.એન.આર.રાવ]] | [[File:CNRrao2.jpg|133x133px]] | જ.૧૯૩૪ | ૨૦૧૪ | વૈજ્ઞાનિક | કર્ણાટક |- | ૪૩. | [[સચિન તેંડુલકર]] | [[File:Sachin_at_Castrol_Golden_Spanner_Awards_(crop).jpg|137x137px]] | જ.૧૯૭૩ | ૨૦૧૪ | ક્રિકેટર | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૪૪. | [[મદન મોહન માલવીયા]] # | [[File:Madan_Mohan_Malaviya1.jpg|138x138px]] | ૧૮૬૧-૧૯૪૬ | ૨૦૧૫ | શિક્ષણશાસ્ત્રી અને રાજકારણી | ઉત્તર પ્રદેશ |- | ૪૫. | [[અટલ બિહારી વાજપેયી]] | [[File:Ab_vajpayee.jpg|139x139px]] | ૧૯૨૪-૨૦૧૮ | ૨૦૧૫ | ભારતનાં ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન - (૧૯૯૬), (૧૯૯૮), (૧૯૯૯-૨૦૦૪), કવિ | મધ્ય પ્રદેશ |- | ૪૬. | [[પ્રણવ મુખર્જી]] | [[File:Pranab_Mukherjee_Portrait.jpg|140x140px]] |૧૯૩૫-૨૦૨૦ | ૨૦૧૯ | [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ]] (૨૦૧૨ થી ૨૦૧૭) |પશ્ચિમ બંગાળ |- | ૪૭. | [[નાનાજી દેશમુખ]] # | [[ચિત્ર:Nanaji Deshmukh 2017 stamp of India.jpg|140x140px]] |૧૯૧૬-૨૦૧૦ | ૨૦૧૯ | [[રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ|આરએસએસ]] વિચારક |મહારાષ્ટ્ર |- | ૪૮. | [[ભુપેન હજારિકા]] # | [[File:Dr._Bhupen_Hazarika,_Assam,_India.jpg|145x145px]] |૧૯૨૬-૨૦૧૧ | ૨૦૧૯ | મહાન ગાયક અને સંગીતકાર | [[આસામ]] |- |૪૯. |કર્પૂરી ઠાકુર # | [[File:Karpoori_Thakur_1991_stamp_of_India.jpg|132x132px]] |૧૯૨૪-૧૯૮૮ |૨૦૨૪ |બિહારના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી |બિહાર |- |૫૦. | [[લાલકૃષ્ણ અડવાણી]] | [[File:Lkadvani.jpg|133x133px]] |૧૯૨૭- |૨૦૨૪ |ભૂતપૂર્વ નાયબ વડાપ્રધાન, લોકસભા સાંસદ |દિલ્હી |- |૫૧. | [[પી.વી. નરસિંહ રાવ|પી.વી. નરસિંહરાવ]] # | [[File:P._V._Narasimha_Rao.JPG|108x108px]] |૧૯૨૧-૨૦૦૪ |૨૦૨૪ |ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન (૧૯૯૧-૯૬) | [[તેલંગાણા]] |- |૫૨. | [[ચૌધરી ચરણ સિંહ]] # | [[File:Prime_minister_Charan_Singh.jpg|158x158px]] |૧૯૦૨-૧૯૮૭ |૨૦૨૪ |ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન (૧૯૭૯-૮૦) |ઉત્તર પ્રદેશ |- |૫૩. |એમ. એસ. સ્વામીનાથન # | [[File:Monkombu_Sambasivan_Swaminathan_-_Kolkata_2013-01-07_2674.JPG|151x151px]] |૧૯૨૫-૨૦૨૩ |૨૦૨૪ |હરિયાળીક્રાંતિના જનક |તામિલ નાડુ |} == નોંધ == * <nowiki>#</nowiki> = મરણોપરાંત. ==સંદર્ભો== {{reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Recipients-BR.pdf ભારત રત્ન યાદી]{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ભારત રત્ન}} [[શ્રેણી:ભારત]] [[શ્રેણી:પુરસ્કાર]] [[શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા]] [[શ્રેણી:ભારતનાં પારિતોષિકો]] tqlwceka3kudsmj05pk2iesrb6e01cs 900489 900488 2026-05-01T11:48:17Z Dsvyas 561 ચિત્ર બદલ્યું 900489 wikitext text/x-wiki {{માહિતીચોકઠું ભારતીય પુરસ્કાર |પુરસ્કારનું નામ = ભારત રત્ન |ચિત્ર = [[ચિત્ર:Bharat Ratna Award.png|250px]] |પ્રકાર = નાગરિક |શ્રેણી = રાષ્ટ્રીય |શરૂઆત = ૧૯૫૪ |પ્રથમ પુરસ્કાર = ૧૯૫૪ |અંતિમ પુરસ્કાર = ૨૦૨૪ |કુલ = ૫૩ |પુરસ્કાર આપનાર = [[File:Emblem of India.svg|10px]] [[ભારત સરકાર]] |રોકડ પુરસ્કાર = |ચંદ્રક = |વર્ણન = પીપળાનાં પાન પર સૂર્ય તથા દેવનાગરી લીપીમાં ભારત રત્ન (भारत रत्न) લખેલું હોય છે. |અગાઉના નામો = |ચંદ્રકનો મુખભાગ = |ચંદ્રકનો પાછળનો ભાગ = |ફીત = [[File:Bharat Ratna Ribbon.svg|100px]] |પ્રથમ વિજેતા = {{bulleted list| [[ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન]]| [[સી. રાજગોપાલાચારી]]| [[સી. વી. રામન]]}} |અંતિમ વિજેતા = {{bulleted list|કર્પુરી ઠાકુર (મરણોપરાંત)|[[લાલકૃષ્ણ અડવાણી]]|[[ચૌધરી ચરણ સિંહ]] (મરણોપરાંત)|[[પી.વી. નરસિંહ રાવ]] (મરણોપરાંત)|એમ.એસ. સ્વામીનાથન (મરણોપરાંત)}} }} '''ભારત રત્ન''' [[ભારત]] દેશનો સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન પુરસ્કાર છે. આ પુરસ્કાર રાષ્ટ્રની સેવા બદલ એનાયત કરવામાં આવે છે. આ સેવાઓમાં કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન અથવા સાર્વજનિક ક્ષેત્રે આપેલી સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. શરૂઆતમાં આ સન્માન ફક્ત કળા, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય અને જાહેરસેવાનાં ક્ષેત્રમાં પ્રદાન કરનારી વ્યક્તિઓને જ આપવામાં આવતું હતું. પણ ડિસેમ્બર ૨૦૧૧માં કરેલા સુધારા મુજબ આ ક્ષેત્રને વિસ્તૃત કરીને 'કોઇપણ ક્ષેત્રમાં માનવસેવાના પ્રયાસ' બદલ આપવામાં આવે છે. આ પુરસ્કારની સ્થાપના ૨ જાન્યુઆરી ૧૯૫૪ એ સમયના [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]] [[રાજેન્દ્ર પ્રસાદ]] દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ સન્માન માટે દર વર્ષે [[ભારતના વડાપ્રધાન]] દ્વારા ભારતના રાષ્ટ્રપતિને ભલામણ કરવામાં આવે છે. દર વર્ષે વધુમાં વધુ ત્રણ નામોની ભલામણ કરી શકાય છે. આ સન્માન મેળવનારી વ્યક્તિઓને રાષ્ટ્રપતિનાં હસ્તાક્ષરવાળું એક પ્રશસ્તિપત્ર અને પીપળાનાં પાનના આકારનું સન્માનચિન્હ આપવામાં આવે છે. આ સન્માન સાથે કોઇ નાણાકીય પુરસ્કાર જોડાયેલ નથી. પણ ભારતરત્ન મેળવનારી વ્યક્તિને ભારતનાં શિષ્ટાચારની યાદીમાં સાતમાં ક્રમે ગણવામાં આવે છે. જોકે આ સન્માનને ઇલ્કાબની જેમ વાપરવાની બંધારણીય મનાઇ છે. આ પુરસ્કાર વડે સન્માનિત વ્યક્તિ પોતાના નામ આગળ કોઇ પદવી લખતા નથી. ઇ.સ. ૧૯૫૪માં આ સન્માન સહુપ્રથમ આપવામાં આવ્યું હતું. આ સન્માન મરણોપરાંત આપવાની પહેલાં કોઇ જોગવાઇ ન હતી. પણ ૧૯૫૫ના સુધારા દ્વારા આ સન્માન મરણોપરાંત આપવાની છૂટ આપવામાં આવી. ઇ.સ. ૧૯૬૬માં ભારતના વડાપ્રધાન [[લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી]]ને સર્વપ્રથમ મરણોપરાંત આ સન્માન આપવામાં આવ્યું. જાણીતા ક્રિકેટના ખેલાડી [[સચિન તેંડુલકર]] ફક્ત ૪૦ વર્ષે આ સન્માન મેળવી આ સન્માન મેળવનારા સહુથી યુવા વ્યક્તિ બન્યાં.<ref name="sachin">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/story/715695.html|title=Tendulkar receives Bharat Ratna|date=4 February 2014|publisher=ESPNcricinfo|archive-url = https://web.archive.org/web/20140626074439/http://www.espncricinfo.com/india/content/story/715695.html|archive-date=26 June 2014|access-date=20 May 2014}}</ref> તો જાણીતા સમાજસેવક [[ધોન્ડો કેશવ કર્વે]] ૧૦૦ વર્ષની ઉંમરે આ સન્માન મેળવીને સન્માન મેળવનારા સહુથી વડીલ વ્યક્તિ બન્યાં.<ref name="Karve">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/312797/Dhondo-Keshav-Karve|title=Profile: Dhondo Keshav Karve|publisher=Encyclopædia Britannica|archive-url = https://web.archive.org/web/20111201123354/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/312797/Dhondo-Keshav-Karve|archive-date=1 December 2011|access-date=20 May 2014}}</ref> સામાન્ય રીતે આ સન્માન ભારતના નાગરીકોને આપવામાં આવે છે. ઇ.સ. ૧૯૮૦માં ભારતની બહાર જન્મેલાં અને પાછળથી ભારતનું નાગરિત્વ મેળવનાર [[મધર ટેરેસા]]ને આપવામાં આવ્યું. આ ઉપરાંત બે વિદેશી નાગરીકો, પાકિસ્તાનના નાગરીક ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન અને દક્ષિણ આફ્રિકાના નાગરીક [[નેલ્સન મંડેલા]]ને પણ આ સન્માન આપવામાં આવ્યું છે. અન્ય પ્રતિષ્ઠિત પુસ્કારોમાં [[પદ્મવિભૂષણ]],[[પદ્મભૂષણ]] તેમ જ [[પદ્મશ્રી]]નું નામ જાણીતું છે. ==ઇતિહાસ== ઇ.સ. ૧૯૫૪માં રાષ્ટ્રપતિના સચિવાલય દ્વારા બે નાગરિક સન્માનો 'ભારતરત્ન' અને 'ત્રિસ્તરીય પદ્મવિભૂષણ' સન્માન આપવા માટે જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું.<ref name="award1">{{cite journal|last=Lal|first=Shavax A.|year=1954|title=The Gazette of India—Extraordinary—Part I|url=http://www.egazette.nic.in/WriteReadData/1954/E-2233-1954-0001-103507.pdf|format=PDF|journal=The Gazette of India|publisher=The President's Secretariat|publication-date=2 January 1954|pages=2|archive-url = https://web.archive.org/web/20140514155953/http://www.egazette.nic.in/WriteReadData/1954/E-2233-1954-0001-103507.pdf|archive-date=14 May 2014|access-date=12 May 2014|quote=The President is pleased to institute an award to be designated Bharat Ratna and to make the following Regulations}}</ref> આ સન્માન ભારતનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. આ સન્માન માટે [[ભારતનું બંધારણ|ભારતના સંવિધાન]]માં કોઇ સ્પષ્ટ જોગવાઇ નથી. આ સન્માનને બે વખત સ્થગિત કરવામાં આવ્યા હતાં. પ્રથમ વખત [[મોરારજી દેસાઈ]]ની સરકારે આ સન્માનોને સ્થગિત કર્યા હતાં. તેમણે ૧૩ જુલાઇ ૧૯૭૭ના રોજ બધા જ વ્યક્તિગત સન્માનો પાછા ખેંચી લીધા. આ ઉપરાંત પહેલાં જે વ્યક્તિઓને આ સન્માન આપવામાં આવ્યા હતાં, તેમને પણ આ સન્માન ઇલ્કાબની જેમ ન વાપરવાની સૂચના આપવામાં આવી. ૨૫ જાન્યુઆરી ૧૯૮૦ના રોજ આ પ્રતિબંધ પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો.<ref name="award1980">{{cite journal|last=Madappa|first=K. C.|year=1980|title=The Gazette of India—Extraordinary—Part I|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/1980/E-1030-1980-0022-45004.pdf|url-status=live|format=PDF|journal=The Gazette of India|publisher=The President's Secretariat|publication-date=25 January 1980|pages=2|archive-url = https://web.archive.org/web/20160619175317/http://egazette.nic.in/WriteReadData/1980/E-1030-1980-0022-45004.pdf|archive-date=19 June 2016|access-date=19 June 2016|quote=The President is pleased to cancel the President's Secretariat Notification No. 65-Pres/77 dated the 8th August, 1977 by which the Civilian Awards "Bharat Ratna', 'Padma Vibhushan', 'Padma Bhushan' and 'Padma Shri' were cancelled and to direct that the said Awards shall be re-instituted with immediate effect.|df=dmy-all}}</ref> ઇ.સ. ૧૯૯૨માં આ સન્માન પર ફરીથી પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો. મધ્યપ્રદેશ અને કેરલ રાજ્યની વડી અદાલતમાં આ સન્માનોની બંધારણીય યોગ્યતાને પડકારતી બે જાહેર હીતની અરજીઓ કરવામાં આવી હતી. અંતે ડિસેમ્બર ૧૯૯૫માં સર્વોચ્ચ અદાલતના આદેશ બાદ આ સન્માનો ફરીથી ચાલુ કરવામાં આવ્યાં.<ref name="sci">{{cite web|url=http://judis.nic.in/supremecourt/imgst.aspx?filename=19825|title=Balaji Raghavan S. P. Anand Vs. Union of India: Transfer Case (civil) 9 of 1994|date=4 August 1997|publisher=Supreme Court of India|archive-url = https://web.archive.org/web/20140519060941/http://judis.nic.in/supremecourt/imgst.aspx?filename=19825|archive-date=19 May 2014|access-date=14 May 2014}}</ref> વર્ષ ૨૦૨૪માં [[લાલકૃષ્ણ અડવાણી]] સહિત પાંચ મહાનુભાવોને ભારતરત્ન અપાયો ત્યારે ત્યાં સુધીમાં કુલ ૫૩ વ્યક્તિત્વ ભારતરત્ન બની ચૂક્યા હતા.<ref>{{cite news |url=https://www.gujarat-samachar.com/content/view/full/266149 |title=લાલકૃષ્ણ અડવાણી હવે ભારતરત્ન.... |newspaper=[[ગુજરાત સમાચાર]] |date=૬ એપ્રિલ ૨૦૨૪ |access-date=૩ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫}}</ref> == પુરસ્કાર મેળવનાર મહાનુભાવોની યાદી<ref>[http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Recipients-BR.pdf ગૃહ મંત્રાલય, ભારત સરકારની યાદી]{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == {| class="wikitable sortable" |- |- ! ક્રમ ! નામ ! ચિત્ર ! જન્મ / અવસાન ! વર્ષ ! યોગદાન ! ભારતીય રાજ્ય/દેશ |- | ૧. | [[ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન]] | [[File:Photograph_of_Sarvepalli_Radhakrishnan_presented_to_First_Lady_Jacqueline_Kennedy_in_1962.jpg|130x130px]] | ૧૮૮૮–૧૯૭૫ | ૧૯૫૪ | બીજા [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]], પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ, દાર્શનિક. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૨. | [[સી. રાજગોપાલાચારી]] | [[File:C_Rajagopalachari_Feb_17_2011.JPG|138x138px]] | ૧૮૭૮–૧૯૭૨ | ૧૯૫૪ | છેલ્લા ગવર્નર જનરલ, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩. | [[સી. વી. રામન]] | [[File:Sir_CV_Raman.JPG|141x141px]] | ૧૮૮૮–૧૯૭૦ | ૧૯૫૪ | [[નોબૅલ પારિતોષિક]] વિજેતા [[ભૌતિક શાસ્ત્ર|ભૌતિક શાસ્ત્રી]] | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૪. | [[ભગવાન દાસ]] | | ૧૮૬૯–૧૯૫૮ | ૧૯૫૫ | દાર્શનિક, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૫. | [[એમ. વિશ્વેશ્વરૈયા|એમ.વિશ્વેસવરીયા]] | [[File:Visvesvaraya_Statue_bust_at_JIT.jpg|130x130px]] | ૧૮૬૧–૧૯૬૨ | ૧૯૫૫ | ભાખરા નાગલ બંધના નિર્માતા, સિવિલ એન્જી. | [[કર્ણાટક]] |- | ૬. | [[જવાહરલાલ નેહરુ]] | [[File:Jawaharlal Nehru, 1947.jpg|144x144px]] | ૧૮૮૯–૧૯૬૪ | ૧૯૫૫ | પ્રથમ [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, લેખક. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૭. | [[ગોવિંદ વલ્લભ પંત]] | [[File:Pandit_Govind_Ballabh_Pant.jpg|131x131px]] | ૧૮૮૭–૧૯૬૧ | ૧૯૫૭ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, ઉત્તર પ્રદેશનાં પ્રથમ [[મુખ્ય મંત્રી]]. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૮. | [[ધોન્ડો કેશવ કર્વે]] | [[File:Dr_Dhondo_Keshav_Karve_Cropped.png|129x129px]] | ૧૮૫૮–૧૯૬૨ | ૧૯૫૮ | શિક્ષણશાસ્ત્રી, સમાજ સુધારક. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૯. | [[બિધાન ચંદ્ર રોય|ડો.બી.સી.રોય]] | [[File:Photograph_of_Dr._Bidhan_Chandra_Roy,_2nd_Chief_Minister_of_West_Bengal.jpg|126x126px]] | ૧૮૮૨–૧૯૬૨ | ૧૯૬૧ | ડોક્ટર, રાજકારણી, [[પશ્ચિમ બંગાળ]]ના ભૂતપૂર્વ [[મુખ્ય મંત્રી]]. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૧૦. | [[પુરસોત્તમદાસ ટંડન|પુરુષોત્તમદાસ ટંડન]] | [[File:Purushottam_Das_Tandon_1982_stamp_of_India.jpg|100x100px]] | ૧૮૮૨–૧૯૬૨ | ૧૯૬૧ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, શિક્ષણશાસ્ત્રી. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૧૧. | [[રાજેન્દ્ર પ્રસાદ]] | [[File:Food_Minister_Rajendra_Prasad_during_a_radio_broadcast_in_Dec_1947_cropped.jpg|106x106px]] | ૧૮૮૪–૧૯૬૩ | ૧૯૬૨ | પ્રથમ [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[બિહાર]] |- | ૧૨. | [[ડૉ. ઝાકીર હુસૈન]] | [[File:President_Zakir_Husain_1998_stamp_of_India_(cropped).jpg|136x136px]] | ૧૮૯૭–૧૯૬૯ | ૧૯૬૩ | ભૂતપૂર્વ [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]], જામીયા મિલિયાના સ્થાપક. | [[આંધ્ર પ્રદેશ]] |- | ૧૩. | [[ડો. પી.વી. કાણે|ડો. પી.વી. કાણે]] | [[File:Pandurang_Vaman_Kane_2022_stamp_of_India.jpg|135x135px]] | ૧૮૮૦–૧૯૭૨ | ૧૯૬૩ | [[સંસ્કૃત]]ના વિદ્વાન. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૧૪. | [[લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી]] # | [[File:1736_Lal_Bahadur_Shastri_cropped.jpg|114x114px]] | ૧૯૦૪–૧૯૬૬ | ૧૯૬૬ | બીજા [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૧૫. | [[ઈન્દિરા ગાંધી]] | [[File:Indira2.jpg|144x144px]] | ૧૯૧૭–૧૯૮૪ | ૧૯૭૧ | પ્રથમ મહિલા [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]]. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૧૬. | [[વરાહગીરી વેંકટગીરી|ડો.વી.વી.ગીરી]] | [[File:V.V.Giri.jpg|112x112px]] | ૧૮૯૪–૧૯૮૦ | ૧૯૭૫ | ભૂ.પૂ.[[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]]. | [[આંધ્ર પ્રદેશ]] |- | ૧૭. | [[કે. કામરાજ|કે.કામરાજ]] # | [[File:Kamarajar_cropped.jpeg|139x139px]] | ૧૯૦૩–૧૯૭૫ | ૧૯૭૬ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૧૮. | [[મધર ટેરેસા]] | [[File:MotherTeresa_090.jpg|133x133px]] | ૧૯૧૦–૧૯૯૭ | ૧૯૮૦ | [[નોબૅલ પારિતોષિક|નોબૅલ]] વિજેતા (શાંતિ, ૧૯૭૯). | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૧૯. | [[વિનોબા ભાવે]] # | [[File:Gandhi_and_Vinoba.jpg|101x101px]] | ૧૮૯૫–૧૯૮૨ | ૧૯૮૩ | ભૂદાન ચળવળનાં પ્રણેતા. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૨૦. | [[ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન|ખાન અબ્દુલગફાર ખાન]] | [[File:Khan_Abdul_Ghaffar_Khan.jpg|110x110px]] | ૧૮૯૦–૧૯૮૮ | ૧૯૮૭ | સરહદનાં ગાંધી, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[પાકિસ્તાન]] |- | ૨૧. | [[એમ.જી.રામચંદ્રન]] # | [[File:Puducherry_MGR_statue.jpg|133x133px]] | ૧૯૧૭–૧૯૮૭ | ૧૯૮૮ | ફિલ્મ અભિનેતા, [[તામિલ નાડુ]]ના ભૂતપૂર્વ [[મુખ્ય મંત્રી]]. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૨૨. | [[ડૉ. ભીમરાવ રામજી આંબેડકર]] # | [[File:Dr._Bhim_Rao_Ambedkar.jpg|130x130px]] | ૧૮૯૧–૧૯૫૬ | ૧૯૯૦ | બંધારણ સભાના પ્રમુખ. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૨૩. | [[નેલ્સન મંડેલા]] | [[File:Nelson_Mandela-2008_(edit).jpg|118x118px]] | ૧૯૧૮-૨૦૧૩ | ૧૯૯૦ | રંગભેદ વિરોધી ચળવળનાં પ્રણેતા. | [[દક્ષિણ આફ્રિકા]] |- | ૨૪. | [[રાજીવ ગાંધી]] # | [[File:Rajiv_Gandhi_(cropped).jpg|114x114px]] | ૧૯૪૪–૧૯૯૧ | ૧૯૯૧ | ભૂતપૂર્વ [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]]. | [[નવી દિલ્હી]] |- | ૨૫. | [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] # | [[File:Sardar_patel_(cropped).jpg|136x136px]] | ૧૮૭૫–૧૯૫૦ | ૧૯૯૧ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, લોખંડી પૂરૂષ. | [[ગુજરાત]] |- | ૨૬. | [[મોરારજી દેસાઈ]] | [[File:Morarji Desai 1978b.jpg|135x135px]] | ૧૮૯૬–૧૯૯૫ | ૧૯૯૧ | ભૂતપૂર્વ [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]], સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[ગુજરાત]] |- | ૨૭. | [[અબુલ કલામ આઝાદ]] # | [[File:Maulana_Abul_Kalam_Azad.jpg|141x141px]] | ૧૮૮૮–૧૯૫૮ | ૧૯૯૨ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, શિક્ષણશાસ્ત્રી. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૨૮. | [[જે. આર. ડી. તાતા|જે.આર.ડી.તાતા]] | [[File:J.R.D._Tata_(1955).jpg|122x122px]] | ૧૯૦૪–૧૯૯૩ | ૧૯૯૨ | મહાન ઉધોગપતિ. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૨૯. | [[સત્યજીત રે]] | [[File:SatyajitRay.jpg|130x130px]] | ૧૯૨૨–૧૯૯૨ | ૧૯૯૨ | ફિલ્મ સર્જક, લેખક | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૩૦. | [[અબ્દુલ કલામ|ડો.એ.પી.જે.અબ્દુલ કલામ]] | [[File:A._P._J._Abdul_Kalam_in_2008.jpg|150x150px]] | ૧૯૩૧ - ૨૦૧૫ | ૧૯૯૭ | વૈજ્ઞાનિક, ભૂ.પૂ. [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|રાષ્ટ્રપતિ]]. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩૧. | [[ગુલઝારીલાલ નંદા]] | [[File:Gulzarilal_Nanda_(cropped).jpg|138x138px]] | ૧૮૯૮–૧૯૯૮ | ૧૯૯૭ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, ભૂ.પૂ. [[ભારતના વડાપ્રધાન|વડાપ્રધાન]]. | [[પંજાબ]] |- | ૩૨. | [[અરુણા આસફ અલી|અરુણા અસફઅલી]] # | [[File:Aruna_Asaf_Ali_1998_stamp_of_India_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aruna_Asaf_Ali_1998_stamp_of_India_(cropped).jpg|119x119px]] | ૧૯૦૮–૧૯૯૬ | ૧૯૯૭ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૩૩. | [[એમ. એસ. સુબ્બુલક્ષ્મી|એમ.એસ.સુબ્બુલક્ષ્મી]] | [[File:Ms subbulakshmi (cropped).jpg|136x136px]] | ૧૯૧૬–૨૦૦૪ | ૧૯૯૮ | શાસ્ત્રીય ગાયિકા. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩૪. | [[સી.એસ.સુબ્રહ્મણ્યમ્]] | [[File:Chidambaram_Subramaniam.jpg|103x103px]] | ૧૯૧૦–૨૦૦૦ | ૧૯૯૮ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, હરિયાળી ક્રાંતિના પ્રણેતા. | [[તામિલ નાડુ]] |- | ૩૫. | [[જયપ્રકાશ નારાયણ]] # | | ૧૯૦૨–૧૯૭૯ | ૧૯૯૮ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, સમાજ સેવક. | [[બિહાર]] |- | ૩૬. | [[રવિ શંકર|પંડિત રવિ શંકર]] | [[File:Ravi_Shankar_2009_crop.jpg|119x119px]] | જ. ૧૯૨૦ | ૧૯૯૯ | પ્રખ્યાત [[સિતાર]] વાદક. | [[ઉત્તર પ્રદેશ]] |- | ૩૭. | [[અમર્ત્ય સેન]] | [[File:Amartya_Sen_NIH.jpg|160x160px]] | જ. ૧૯૩૩ | ૧૯૯૯ | [[નોબૅલ પારિતોષિક|નોબૅલ]] વિજેતા (અર્થશાસ્ત્ર,૧૯૯૮), અર્થશાસ્ત્રી. | [[પશ્ચિમ બંગાળ]] |- | ૩૮. | [[ગોપીનાથ બોરદોલોઈ]] # | [[File:Gopinath_Bordoloi.jpg|100x100px]] | ૧૮૯૦–૧૯૫૦ | ૧૯૯૯ | સ્વાતંત્ર્ય સેનાની. | [[આસામ]] |- | ૩૯. | [[લતા મંગેશકર]] | [[File:LataMangeshkar10.jpg|133x133px]] | જ. ૧૯૨૯-૨૦૨૨ | ૨૦૦૧ | પાશ્વ ગાયિકા. | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૪૦. | [[બિસ્મિલ્લાહ ખાન]] | [[File:Bismillah_at_Concert1_(edited)_2.jpg|102x102px]] | ૧૯૧૬-૨૦૦૬ | ૨૦૦૧ | શાસ્ત્રીય શરણાઇ વાદક | [[બિહાર]] |- | ૪૧. | [[ભીમસેન જોશી]] | [[File:Pandit_Bhimsen_Joshi_(cropped).jpg|110x110px]] | ૧૯૨૨-૨૦૧૧ | ૨૦૦૯ | શાસ્ત્રીય ગાયક | [[કર્ણાટક]] |- | ૪૨. | [[સી.એન.આર.રાવ]] | [[File:CNRrao2.jpg|133x133px]] | જ.૧૯૩૪ | ૨૦૧૪ | વૈજ્ઞાનિક | કર્ણાટક |- | ૪૩. | [[સચિન તેંડુલકર]] | [[File:Sachin_at_Castrol_Golden_Spanner_Awards_(crop).jpg|137x137px]] | જ.૧૯૭૩ | ૨૦૧૪ | ક્રિકેટર | [[મહારાષ્ટ્ર]] |- | ૪૪. | [[મદન મોહન માલવીયા]] # | [[File:Madan_Mohan_Malaviya1.jpg|138x138px]] | ૧૮૬૧-૧૯૪૬ | ૨૦૧૫ | શિક્ષણશાસ્ત્રી અને રાજકારણી | ઉત્તર પ્રદેશ |- | ૪૫. | [[અટલ બિહારી વાજપેયી]] | [[File:Ab_vajpayee.jpg|139x139px]] | ૧૯૨૪-૨૦૧૮ | ૨૦૧૫ | ભારતનાં ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન - (૧૯૯૬), (૧૯૯૮), (૧૯૯૯-૨૦૦૪), કવિ | મધ્ય પ્રદેશ |- | ૪૬. | [[પ્રણવ મુખર્જી]] | [[File:Pranab_Mukherjee_Portrait.jpg|140x140px]] |૧૯૩૫-૨૦૨૦ | ૨૦૧૯ | [[ભારતના રાષ્ટ્રપતિ|ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ]] (૨૦૧૨ થી ૨૦૧૭) |પશ્ચિમ બંગાળ |- | ૪૭. | [[નાનાજી દેશમુખ]] # | [[ચિત્ર:Nanaji Deshmukh 2017 stamp of India.jpg|140x140px]] |૧૯૧૬-૨૦૧૦ | ૨૦૧૯ | [[રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ|આરએસએસ]] વિચારક |મહારાષ્ટ્ર |- | ૪૮. | [[ભુપેન હજારિકા]] # | [[File:Dr._Bhupen_Hazarika,_Assam,_India.jpg|145x145px]] |૧૯૨૬-૨૦૧૧ | ૨૦૧૯ | મહાન ગાયક અને સંગીતકાર | [[આસામ]] |- |૪૯. |કર્પૂરી ઠાકુર # | [[File:Karpoori_Thakur_1991_stamp_of_India.jpg|132x132px]] |૧૯૨૪-૧૯૮૮ |૨૦૨૪ |બિહારના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી |બિહાર |- |૫૦. | [[લાલકૃષ્ણ અડવાણી]] | [[File:Lkadvani.jpg|133x133px]] |૧૯૨૭- |૨૦૨૪ |ભૂતપૂર્વ નાયબ વડાપ્રધાન, લોકસભા સાંસદ |દિલ્હી |- |૫૧. | [[પી.વી. નરસિંહ રાવ|પી.વી. નરસિંહરાવ]] # | [[File:P._V._Narasimha_Rao.JPG|108x108px]] |૧૯૨૧-૨૦૦૪ |૨૦૨૪ |ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન (૧૯૯૧-૯૬) | [[તેલંગાણા]] |- |૫૨. | [[ચૌધરી ચરણ સિંહ]] # | [[File:Prime_minister_Charan_Singh.jpg|158x158px]] |૧૯૦૨-૧૯૮૭ |૨૦૨૪ |ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન (૧૯૭૯-૮૦) |ઉત્તર પ્રદેશ |- |૫૩. |એમ. એસ. સ્વામીનાથન # | [[File:Monkombu_Sambasivan_Swaminathan_-_Kolkata_2013-01-07_2674.JPG|151x151px]] |૧૯૨૫-૨૦૨૩ |૨૦૨૪ |હરિયાળીક્રાંતિના જનક |તામિલ નાડુ |} == નોંધ == * <nowiki>#</nowiki> = મરણોપરાંત. ==સંદર્ભો== {{reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Recipients-BR.pdf ભારત રત્ન યાદી]{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ભારત રત્ન}} [[શ્રેણી:ભારત]] [[શ્રેણી:પુરસ્કાર]] [[શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા]] [[શ્રેણી:ભારતનાં પારિતોષિકો]] jpqgcmczh94shqvt84sptiag1urjfqz 0 8408 900441 832214 2026-04-30T12:39:06Z Syedsadi387681 87173 900441 wikitext text/x-wiki {{Infobox Language |name = બંગાળી |altname = ''બાંગ્લા'' |nativename = বাংলা | image = বাংলা.svg | imagesize = 200px | imagecaption = [[બંગાળી લિપિ]]માં "બાંગ્લા" | pronunciation = {{IPAc-en|b|ɛ|ŋ|ˈ|ɡ|ɔː|l|i}} | region = [[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[આસામ]], [[ત્રિપુરા]], [[બાંગ્લાદેશ]]. | ethnicity = [[બંગાળી લોકો|બંગાળીઓ]] |speakers = ૧૮.૯ કરોડ <ref name="huq_sarkar">[http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm Bangla language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070318174529/http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm |date=2007-03-18 }} in {{Harvnb|Asiatic Society of Bangladesh|2003}}</ref> | speakers2= 1.92 કરોડ [[બીજી ભાષા|એલ-૨ વકતાઓ]] |familycolor = ઇન્ડો-યુરોપીયન |fam2 = [[ઇન્ડો-ઈરાનીયન ભાષાઓ|ઇન્ડો-ઈરાનીયન]] |fam3 = [[ઇન્ડો-આર્યન ભાષાઓ|ઇન્ડો-આર્યન]] |fam4 = પૂર્વી વિસ્તાર (માગધી) |fam5 = [[બંગાળી-આસામીઝ ભાષાઓ|બંગાળી આસામીઝ]] |ancestor = અબહટ્ઠ |ancestor2 = જૂની બંગાળી | dia1 = [[બંગાળી બોલીઓ]] |script = [[પૂર્વ નાગરી લિપિ]] ([[બંગાળી લિપિ]]) <br/> [[બંગાળી બ્રેલ લિપિ]] |nation = {{flag|બાંગ્લાદેશ}},<br />{{flag|ભારત}} ([[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[ત્રિપુરા]], [[ઝારખંડ]], [[આસામ]], અને [[અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ]])<br /> |agency = [[બાંગ્લા એકેડેમી]] (બાંગ્લાદેશ)<br />[[પશ્ચિમબંગા બાંગ્લા અકાદેમી ]] (પશ્ચિમ બંગાળ) |iso1 = bn |iso2 = ben |iso3 = ben | map2 = Idioma bengalí.png | mapcaption2 = [[દક્ષિણ એશિયા]]ના બંગાળી બોલતા પ્રદેશ |glotto=beng1280 |glottorefname=બંગાળી }} '''બંગાળી ભાષા''' અથવા '''બાંગ્લા ભાષા''' એ પૂર્વીય ભારતીય ઉપખંડની ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે, જેનું મુળ "માગધી પ્રાકૃત" અને "[[સંસ્કૃત]]" ભાષામાં પડેલ છે. બંગાળી ભાષા [[ભારત]]નાં [[પશ્ચિમ બંગાળ]]રાજ્ય, [[આસામ]]નાં કેટલાક પ્રદેશો અને ભારતના પડોશી દેશ [[બાંગ્લાદેશ]]માં બોલાય છે. આ ભાષા અંદાજે ''૨૩ કરોડ'' લોકો દ્વારા બોલાય છે, આમ બંગાળી ભાષા દુનિયાની લગભગ પાંચમા કે છઠા ક્રમાંકે સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે. [[ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી]] == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://www.ciil-ebooks.net/html/bbjbengali/coverpage.html બાંગ્લા ભાષા જ્યોતિ ] (હિંદી માધ્યમ માટે બંગાળી ભાષા બોલતાં શીખવા માટેની ઉત્તમ સામગ્રી) [[શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ]] 3l4ncpkqidk5xcnvwgrofofxsk9eclu 900443 900441 2026-04-30T12:41:04Z Syedsadi387681 87173 900443 wikitext text/x-wiki {{Infobox Language |name = બંગાળી |altname = ''બાંગ્લા'' |nativename = বাংলা | image = বাংলা.svg | imagesize = 200px | imagecaption = [[બંગાળી લિપિ]]માં "બાંગ્લા" | pronunciation = {{IPAc-en|b|ɛ|ŋ|ˈ|ɡ|ɔː|l|i}} | region = [[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[આસામ]], [[ત્રિપુરા]], [[બાંગ્લાદેશ]]. | ethnicity = [[બંગાળી લોકો|બંગાળીઓ]] |speakers = ૧૮.૯ કરોડ <ref name="huq_sarkar">[http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm Bangla language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070318174529/http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm |date=2007-03-18 }} in {{Harvnb|Asiatic Society of Bangladesh|2003}}</ref> | speakers2= 1.92 કરોડ [[બીજી ભાષા|એલ-૨ વકતાઓ]] |familycolor = ઇન્ડો-યુરોપીયન |fam2 = [[ઇન્ડો-ઈરાનીયન ભાષાઓ|ઇન્ડો-ઈરાનીયન]] |fam3 = [[ઇન્ડો-આર્યન ભાષાઓ|ઇન્ડો-આર્યન]] |fam4 = પૂર્વી વિસ્તાર (માગધી) |fam5 = [[બંગાળી-આસામીઝ ભાષાઓ|બંગાળી આસામીઝ]] |ancestor = અબહટ્ઠ |ancestor2 = જૂની બંગાળી | dia1 = [[બંગાળી બોલીઓ]] |script = [[પૂર્વ નાગરી લિપિ]] ([[બંગાળી લિપિ]]) <br/> [[બંગાળી બ્રેલ લિપિ]] |nation = {{flag|બાંગ્લાદેશ}},<br />{{flag|ભારત}} ([[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[ત્રિપુરા]], [[ઝારખંડ]], [[આસામ]], અને [[અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ]])<br /> |agency = [[બાંગ્લા એકેડેમી]] (બાંગ્લાદેશ)<br />[[પશ્ચિમબંગા બાંગ્લા અકાદેમી ]] (પશ્ચિમ બંગાળ) |iso1 = bn |iso2 = ben |iso3 = ben | map2 = Idioma bengalí.png | mapcaption2 = [[દક્ષિણ એશિયા]]ના બંગાળી બોલતા પ્રદેશ |glotto=beng1280 |glottorefname=બંગાળી }} '''બંગાળી ભાષા''' અથવા '''બાંગ્લા ભાષા''' એ પૂર્વીય ભારતીય ઉપખંડની ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે, જેનું મુળ "માગધી પ્રાકૃત" અને "[[સંસ્કૃત]]" ભાષામાં પડેલ છે. બંગાળી ભાષા [[ભારત]]નાં [[પશ્ચિમ બંગાળ]]રાજ્ય, [[આસામ]]નાં કેટલાક પ્રદેશો અને ભારતના પડોશી દેશ [[બાંગ્લાદેશ]]માં બોલાય છે. આ ભાષા અંદાજે ''૨૩ કરોડ'' લોકો દ્વારા બોલાય છે, આમ બંગાળી ભાષા દુનિયાની લગભગ પાંચમા કે છઠા ક્રમાંકે સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે. == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://www.ciil-ebooks.net/html/bbjbengali/coverpage.html બાંગ્લા ભાષા જ્યોતિ ] (હિંદી માધ્યમ માટે બંગાળી ભાષા બોલતાં શીખવા માટેની ઉત્તમ સામગ્રી) [[શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ]] 3rtzz05qy94izn97u7o2dclrmm4a0s2 900484 900443 2026-05-01T08:26:29Z KartikMistry 10383 સાફ-સફાઇ. 900484 wikitext text/x-wiki {{Infobox Language |name = બંગાળી |altname = બાંગ્લા |nativename = বাংলা | image = বাংলা.svg | imagesize = 200px | imagecaption = [[બંગાળી લિપિ]]માં "બાંગ્લા" | pronunciation = {{IPAc-en|b|ɛ|ŋ|ˈ|ɡ|ɔː|l|i}} | region = [[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[આસામ]], [[ત્રિપુરા]], [[બાંગ્લાદેશ]]. | ethnicity = [[બંગાળી લોકો|બંગાળીઓ]] |speakers = ૧૮.૯ કરોડ <ref name="huq_sarkar">[http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm Bangla language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070318174529/http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm |date=2007-03-18 }} in {{Harvnb|Asiatic Society of Bangladesh|2003}}</ref> | speakers2= 1.92 કરોડ [[બીજી ભાષા|એલ-૨ વકતાઓ]] |familycolor = ઇન્ડો-યુરોપીયન |fam2 = [[ઇન્ડો-ઈરાનીયન ભાષાઓ|ઇન્ડો-ઈરાનીયન]] |fam3 = [[ઇન્ડો-આર્યન ભાષાઓ|ઇન્ડો-આર્યન]] |fam4 = પૂર્વી વિસ્તાર (માગધી) |fam5 = [[બંગાળી-આસામીઝ ભાષાઓ|બંગાળી આસામીઝ]] |ancestor = અબહટ્ઠ |ancestor2 = જૂની બંગાળી | dia1 = [[બંગાળી બોલીઓ]] |script = [[પૂર્વ નાગરી લિપિ]] ([[બંગાળી લિપિ]]) <br/> [[બંગાળી બ્રેલ લિપિ]] |nation = {{flag|બાંગ્લાદેશ}},<br />{{flag|ભારત}} ([[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[ત્રિપુરા]], [[ઝારખંડ]], [[આસામ]], અને [[અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ]])<br /> |agency = [[બાંગ્લા એકેડેમી]] (બાંગ્લાદેશ)<br />[[પશ્ચિમબંગા બાંગ્લા અકાદેમી ]] (પશ્ચિમ બંગાળ) |iso1 = bn |iso2 = ben |iso3 = ben |map2 = Idioma bengalí.png |mapcaption2 = [[દક્ષિણ એશિયા]]ના બંગાળી બોલતા પ્રદેશ |glotto=beng1280 |glottorefname=બંગાળી }} '''બંગાળી ભાષા''' અથવા '''બાંગ્લા ભાષા''' એ પૂર્વીય ભારતીય ઉપખંડની ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે, જેનું મુળ "માગધી પ્રાકૃત" અને "[[સંસ્કૃત]]" ભાષામાં રહેલ છે. બંગાળી ભાષા [[ભારત]]નાં [[પશ્ચિમ બંગાળ]] રાજ્ય, [[આસામ]]નાં કેટલાક પ્રદેશો અને ભારતના પડોશી દેશ [[બાંગ્લાદેશ]]માં બોલાય છે. આ ભાષા અંદાજે ''૨૩ કરોડ'' લોકો દ્વારા બોલાય છે, આમ બંગાળી ભાષા દુનિયાની લગભગ પાંચમા કે છઠ્ઠા ક્રમાંકે સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે. == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://www.ciil-ebooks.net/html/bbjbengali/coverpage.html બાંગ્લા ભાષા જ્યોતિ] (હિંદી માધ્યમ માટે બંગાળી ભાષા બોલતાં શીખવા માટેની ઉત્તમ સામગ્રી) {{સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ]] 0vjdoabtyfx7kpwwurx7z1ow43d6h32 900486 900484 2026-05-01T08:48:36Z Dsvyas 561 મૃતકડીઓ દૂર કરી 900486 wikitext text/x-wiki {{Infobox Language |name = બંગાળી |altname = બાંગ્લા |nativename = বাংলা | image = বাংলা.svg | imagesize = 200px | imagecaption = બંગાળી લિપિમાં "બાંગ્લા" | pronunciation = {{IPAc-en|b|ɛ|ŋ|ˈ|ɡ|ɔː|l|i}} | region = [[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[આસામ]], [[ત્રિપુરા]], [[બાંગ્લાદેશ]]. | ethnicity = બંગાળી લોકો |speakers = ૧૮.૯ કરોડ <ref name="huq_sarkar">[http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm Bangla language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070318174529/http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm |date=2007-03-18 }} in {{Harvnb|Asiatic Society of Bangladesh|2003}}</ref> | speakers2= ૧.૯૨ કરોડ (બીજી ભાષા) |familycolor = ઇન્ડો-યુરોપીયન |fam2 = ઇન્ડો-ઈરાનીયન |fam3 = ઇન્ડો-આર્યન |fam4 = પૂર્વી વિસ્તાર (માગધી) |fam5 = બંગાળી આસામીઝ |ancestor = અબહટ્ઠ |ancestor2 = જૂની બંગાળી | dia1 = બંગાળી બોલીઓ |script = પૂર્વ નાગરી લિપિ (બંગાળી લિપિ) <br/> બંગાળી બ્રેલ લિપિ |nation = {{flag|ભારત}} ([[પશ્ચિમ બંગાળ]], [[ત્રિપુરા]], [[ઝારખંડ]], [[આસામ]], અને [[અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ]]),<br />{{flag|બાંગ્લાદેશ}} |agency = પશ્ચિમબંગા બાંગ્લા અકાદેમી (પશ્ચિમ બંગાળ)<br />બાંગ્લા એકેડેમી (બાંગ્લાદેશ) |iso1 = bn |iso2 = ben |iso3 = ben |map = Geographic distribution of Bengali language.png |mapcaption = બંગાળી ભાષાનું ભૌગોલિક વિતરણ. (જેટલો ઘેરો રંગ એટલો ભાષાનો વધુ વ્યાપ સમજવો) |glotto=beng1280 |glottorefname=બંગાળી }} '''બંગાળી ભાષા''' અથવા '''બાંગ્લા ભાષા''' એ પૂર્વીય ભારતીય ઉપખંડમાં બોલાતી ઇન્ડો-આર્યન મૂળની ભાષા છે, જેનું મૂળ માગધી પ્રાકૃત અને [[સંસ્કૃત]] ભાષામાં રહેલું છે. બંગાળી ભાષા [[ભારત]]નાં [[પશ્ચિમ બંગાળ]] રાજ્ય, [[આસામ]] અને [[બિહાર]]ના કેટલાક પ્રદેશો, [[આંદામાન ટાપુઓ]] અને ભારતના પડોશી દેશ [[બાંગ્લાદેશ]]માં બોલાય છે. આ ભાષા અંદાજે ''૨૩ કરોડ'' લોકો દ્વારા બોલાય છે, આમ બંગાળી ભાષા દુનિયાની લગભગ પાંચમા કે છઠ્ઠા ક્રમાંકે સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે. == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://www.ciil-ebooks.net/html/bbjbengali/coverpage.html બાંગ્લા ભાષા જ્યોતિ] (હિંદી માધ્યમ માટે બંગાળી ભાષા બોલતાં શીખવા માટેની ઉત્તમ સામગ્રી) {{સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ]] 37fttg2uo37yuvnkxfapvlu10a4uyot 0 32956 900476 900244 2026-04-30T19:06:18Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 900476 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} [[File:MumbaiPuneExpressway.jpg|thumb|મુંબઈ-પૂણે એક્સપ્રેસમાર્ગ, ભારતનો પ્રથમ એક્સપ્રેસ વે]] [[File:India Mumbai Bridge.jpg|thumb|[[બાંદ્રા-વરલી સમુદ્રસેતુ]]એ ભારતનો સૌથી લાંબો અને ઊંચો કેબલ આધારિત પૂલ છે.]] '''ભારતમાં પરિવહન''' દેશના [[ભારતીય અર્થતંત્ર|અર્થતંત્ર]]નો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. 1990ના આર્થિક ઉદારીકરણ બાદથી દેશમાં માળખાકીય સુવિધાઓનો ખુબ ઝડપી વિકાસ થયો, અને આજે જમીન, જલ અને વાયુ મારફતેના વિવિધ પરિવહન સાધનો વ્યવહારમાં ઉપલબ્ધ છે. તેમ છતાં, [[ભારત|ભારત]]ની અપેક્ષાકૃત ઓછા જીડીપી (GDP)ના કારણે પરિવહનના આ સાધનો બધા જ લોકો માટે સમાન બન્યા નથી. દેશના માર્ગો પર મોટર વાહનનો ધસારો માત્ર 13 મિલિયન કારો સાથે ઘણો નીચો છે.<ref name="india_cars">{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/world/2008/jan/11/india.carbonemissions|publisher=[www.guardian.co.uk guardian.co.uk]|title=India gears up for mass motoring revolution with £1,260 car|author=Randeep Ramesh | location=London | date=2008-01-11 | access-date=2010-05-26}}</ref> વધુમાં આશરે 10 ટકા ભારતીય પરિવારો પાસે જ મોટર સાઇકલ છે.<ref name="bicycles">{{cite web |url=http://www.bike-eu.com/news/1573/bicycle-ownership-in-india.html |title=Bicycle Ownership in India |publisher=Bike-eu.com |date= |access-date=2010-04-05 |archive-date=2009-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090513081820/http://www.bike-eu.com/news/1573/bicycle-ownership-in-india.html |url-status=dead }}</ref> અને તે જ સમયે, 2.60 લાખ વાહનોના વાર્ષિક ઉત્પાદન સાથે ઑટોબોમાઈલ ઉદ્યોગ ભારતમાં ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યો છે,<ref>{{cite web |title=World Motor Vehicle Production by Country: 2008-2009 |publisher=[[Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles|OICA]] |url=http://oica.net/category/production-statistics/ |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110501190306/http://oica.net/category/production-statistics/ |url-status=dead }}</ref> અને ભવિષ્યમાં વાહનોની માત્રામાં ખૂબ જ વધારો થવાની સંભાવના છે.<ref name="india_2050_cars">{{cite web|url=http://www.rediff.com/money/2004/oct/23car.htm|title=India to top in car volumes by 2050|author=S Kalyana Ramanathan|publisher=Rediff}}</ref> આ દરમિયાનમાં, જોકે સાર્વજનિક પરિવહન આજે પણ વસતીના મોટા ભાગના લોકો માટે પરિવહનનું પ્રથામિક સાધન રહ્યું છે. ભારતની સાર્વજનિક પરિવહન વ્યવસ્થા વિશ્વમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી પરિવહન વ્યવસ્થા છે.<ref name="wbtransport"></ref> ભારતીય રેલ નેટવર્ક વિશ્વની સૌથી લાંબી અને ચોથી સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી વ્યવસ્થા છે, જેમાં વાર્ષિક 6 બિલિયન મુસાફરો અને 350 મિલિયન ટન ભાડા માલની હેરેફેર થાય છે.<ref name="wbtransport">{{cite web|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSARREGTOPTRANSPORT/0,,contentMDK:20703625~menuPK:868822~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:579598,00.html|title=India Transport Sector|publisher=World Bank|access-date=2011-06-23|archive-date=2015-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119002640/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSARREGTOPTRANSPORT/0,,contentMDK:20703625~menuPK:868822~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:579598,00.html|url-status=dead}}</ref><ref name="salient">{{cite web |title = Salient Features of Indian Railways |url = http://www.indianrail.gov.in/abir.html |access-date = 2007-05-12 |publisher = Indian Railways |archive-url = https://web.archive.org/web/20070430005127/http://www.indianrail.gov.in/abir.html |archive-date = 2007-04-30 |url-status = live }}</ref> ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા સુધારાઓ છતાં, જુનું માળખું, રોકાણનો અભાવ, ભ્રષ્ટાચાર અને ઝડપથી વધતી વસતી જેવી સમસ્યાઓના કારણે પરિવહન ક્ષેત્રના ઘણાં પાસાઓ આજે કોયડા સમાન બન્યા છે. વર્તમાન માળખું આ વધતી માગોને પૂરી કરવામાં અસમર્થ રહી છે, સાથે જ પરિવહન માળખા અને સેવાઓ માટેની માગો પ્રતિ વર્ષ લગભગ 10 ટકાના દરે વધી રહી છે.<ref name="wbtransport"></ref> ગોલ્ડમેન સેચ્સના હાલના અનુમાનો મુજબ આર્થિક વિકાસમાં વધારો કરવા [[ભારત|ભારત]]ને માળખાકીય યોજનાઓ પર આવતા દસકા દરમિયાન {{USD}}1.7 ટ્રિલિયન (ખરબ) ખર્ચ કરવાની જરૂરીયાત રહેશે, જે અગાઉ અગિયારમી પંચવર્ષીય યોજના દરમિયાન {{USD}}500 લાખ કરોડ અંદાજેલા હતા.<ref name="bloomberg">{{cite web|title=U.S. Pension Funds May Invest in India Road Projects, Nath Says |url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601091&sid=aRSTVq.5UVt8|publisher=Bloomberg|author=Shobana Chandra}}</ref> == પરંપરાગત સાધન == [[File:Sugar cane bullock cart2.jpg|thumb|ગ્રામીણ મહારાષ્ટ્રમાં શેરડીના વહન માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલું બળદ ગાડું.]] [[File:Cycle-Rickshaw.jpg|thumb|દિલ્હીના રસ્તાઓ પર દોડતી સાયકલ રિક્ષા ]] [[File:Kolkata Tram.jpg|thumb|right|કોલકત્તામાં ટ્રામ ]] === પગપાળા === પ્રાચીન સમયમાં લોકો લાંબુ અંતર મોટાભાગે પગપાળા કાપી નાખતા. ઉદાહરણ તરીકે, આદી શંકરાચાર્યએ પગપાળા સમગ્ર ભારતની યાત્રા કરી હતી.<ref name="Sankaracharya">{{cite book | last = Tapasyananda | first = Swami | title = Sankara-Dig-Vijaya: The Traditional Life of Sri Sankaracharya by Madhava-Vidyaranya | publisher = Sri Ramakrishna Math | year = 2002 | location = India | isbn = 81-7120-434-1 }}</ref> શહેરી વિસ્તારોમાં પગપાળા ચાલવું એ આજે પણ પરિવહનની એક મહત્વની રીત છે.<ref name="Tiwari">{{cite web|url=http://www.urban-age.net/0_downloads/archive/_mumbai/Newspaper-essays_Tiwari.pdf|title=URBAN TRANSPORT IN INDIAN CITIES|author=Geetam Tiwari|publisher=London School of Economics|access-date=2009-06-23|archive-date=2010-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100713060350/http://www.urban-age.net/0_downloads/archive/_mumbai/Newspaper-essays_Tiwari.pdf|url-status=dead}}</ref> [[મુંબઈ|મુંબઈ]] મહાનગરમાં, પગપાળા પ્રવાસ કરનારાઓના પરાગમન સ્થિતિ સુધારવા હેતુથી મુંબઈ મહાનગર પ્રદેશિક વિકાસ સત્તામંડળે, મુંબઈ સ્કાયવોક પરિયોજના અંતર્ગત 50થી વધુ પગપાળા પુલોના<ref name="mmrdaskywalk">{{cite web|url=http://www.mmrdamumbai.org/skywalk.htm|title=MMRDA&nbsp;— Projects&nbsp;— Skywalk|publisher=[[MMRDA]]|access-date=2009-03-24|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314125705/http://mmrdamumbai.org/skywalk.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="hindubandrakurla">{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/iw/2008/11/23/stories/2008112350761700.htm|title=Mumbai pedestrians can walk safe in the sky|coauthors=S.Shanker|date=2008-11-23|publisher=[[The Hindu]] Business Line|page=1|access-date=2009-03-24}}</ref> નિર્માણનો પ્રારંભ કર્યો છે. === પાલખી === પાલખીઓ એ ''પાલકીઓ'' તરીકે પણ જાણીતી છે, જે પૈસાદાર અને ઉમરાવ લોકોલ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી વૈભવી પદ્ધતિઓમાંથી એક હતી. પહેલાના વખતમાં તેનો મુખ્ય ઉપયોગ દેવ અને ભગવાનની મૂર્તિઓને લઈ જવા માટે થતો હતો. કેટલાય મંદિરો માટે ભગવાનની શિલ્પકળાને ''પાલકી'' માં લઈ જવામાં આવતી હતી. પછીથી ભારતમાં રેલવેના આગમન પહેલાના કાળમાં તેનો મુખ્યત્વે ઉપયોગ યુરોપિયન ઉમરાવો અને સમાજના ઉપલા વર્ગોની મહિલાઓ દ્વારા કરવામાં આવતો હતો.<ref name="Palanquin">{{cite web|url=http://www.1911encyclopedia.org/Palanquin|title=Palanquin|work=Encyclopaedia Britannica, 11th Ed., 1911|access-date=2009-06-18}}</ref> આધુનિક સમયમાં ભારતીય લગ્ન સમારંભોમાં નવવધૂના પ્રવેશ પૂરતો દેખાડા માટે જ પાલખીનો ઉપયોગ મર્યાદીત બન્યો છે. === બળદ ગાડું અને ઘોડા ગાડી === મુખ્યત: ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બળદ ગાડાઓનો ઉપયોગ પરંપરાગત રીતે પરિવહન માટે કરવામાં આવતો રહ્યો છે. મુખ્યત: ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં અંગ્રેજોના આગમની સાથે જ ઘોડા ગાડીમાં મોટા પાયે સુધારા જોવા મળ્યા, પ્રારંભિક દિવસોથી પરિવહન માટે તેનો ઉપયોગ થતો હતો. આજે પણ નાના નગરોમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે, તેને ટાંગો અથવા ''બગ્ગી'' કહેવામાં આવે છે. મુંબઈની વિક્ટોરિયા આજે પણ પ્રવાસન હેતુથી ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે, જોકે ભારતના મહાનગરોમાં ઘોડા ગાડીઓ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.<ref name="fadingtonga">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Delhi/Fading_tongas_on_their_last_ride/articleshow/3995122.cms|work=Online edition of the [[Times of India]], dated 2009-01-18|title=Fading tongas on their last ride|author= Rumu Banerjee|access-date=2009-04-13|date=2009-01-18}}</ref> હાલના જ વર્ષોમાં કેટલાક શહેરોના મુખ્ય માર્ગો પર બળદ ગાડા અને અન્ય ધીમા ચાલનારા વાહનો પર પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો છે.<ref name="Bangaloreban">{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/04/08/stories/2002040800270100.htm|title=Imperial jhutka on an exit march|work=Online edition of The Hindu, dated 2002-04-08|author=Marianne De Nazareth|access-date=2009-06-18|archive-date=2007-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20070225051501/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/04/08/stories/2002040800270100.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="Delhiban">{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/12/19/stories/2002121900120300.htm|title=Road to nowhere|work=Online edition of The Hindu, dated 2002-12-19|author=Firoz Bakht Ahmed|access-date=2009-06-18|location=Chennai, India|date=2002-12-19|archive-date=2003-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20030702074452/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/12/19/stories/2002121900120300.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="Ahmedabadban">{{cite web|url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=89693|title=Starting today, tourist buses, trucks can’t drive into city|work=Online edition of The Indian Express, dated 2004-07-01|access-date=2009-06-13}}</ref> === સાઈકલ === સાઈકલ એ ભારતના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં મુસાફરીનું મુખ્ય સાધન છે. પહેલાની સરખામણીએ આજે વઘુ સંખ્યામાં લોકો સાઈકલ ખરીદવામાં સમર્થ બન્યા છે. 2005માં ભારતના 40% થી પણ વધુ પરિવારો પાસે ઓછામાં ઓછી એક સાઈકલ હતી. રાજ્યસ્તર પર સાઈકલ માલિકીનો દર લગભગ 30% થી 70%ની વચ્ચે છે. પગપાળાની સરખામણીમાં તે મોખરે છે. <ref name="bicycles"></ref> પગપાળા સાથે, શહેરી વિસ્તારોમાં અનૌપચારિક ક્ષેત્રોમાં નિત્યજનાર કર્મચારીઓની સફર માટે 50થી 75% જેટલા લોકો સાઈકલ ચલાવતા ગણતરીમાં લેવાયા છે.<ref name="Tiwari"></ref> ભારત વિશ્વમાં સાઇકલ ઉત્પાદનના શ્રેત્રે બીજું સ્થાન ધરાવે છે,<ref name="tribunecycle">{{cite news | url = http://www.tribuneindia.com/2006/20060709/spectrum/main1.htm | title = The changing cycle | publisher = The Tribune, India | date = 2006-07-09 | access-date = 2009-06-18}}</ref> તેમ છતાં કેટલાક લોકોમાં પરિવહનના સાધન તરીકે સાઇકલના ઉપયોગને લઇને એક મહત્વપૂર્ણ પૂર્વગ્રહ ઘરાવે છે, જે મુજબ તે મોટર વાહનો કરતા ઓછી સામાજિક પ્રતિષ્ઠા ધરાવે છે.<ref name="tribunecycle"></ref> ભારતમાં “બાઈક” શબ્દ સામાન્ય રીતે મોટર સાઈકલને સંદર્ભિત કરે છે, અને “સાઇકલ” શબ્દ બાઈસિકલને સંદર્ભિત કરે છે.<ref name="tribunecycle"></ref> [[પુના|પૂણે]] ભારતનું સૌપ્રથમ શહેર છે, જ્યાં સાઈકલ માટેના અલગથી માર્ગો ઉપલબ્ધ છે.<ref name="cylcetrackpune">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Cycle-track-proposed-on-three-city-roads/articleshow/1132506.cms|title=Cycle track proposed on three city roads|date=4 June 2005<!--, 07:49pm IST-->|work=Abhijit Atre, TNN|publisher=ToI|language=Eng|access-date=27 January 2010|location=Pune}}</ref> તેને 2008માં રાષ્ટ્ર મંડલ યુવા રમતો માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું. તેમ છતા, [[દિલ્હી|દિલ્હી]]માં હાલમાં થયેલા ફેરફારો સૂચવે છે કે, સાઈકલની સવારી ઝડપથી ભારતના મેટ્રો શહેરોમાં લોકપ્રિય થઈ રહી છે. [[દિલ્હી|દિલ્હી]] સરકારે પ્રદુષણનો સામનો કરવા અને વાહન વ્યવહારની ભીડને હળવી કરવા તમામ મુખ્ય રસ્તાઓ પર અલગ સાઈકલના માર્ગો તૈયાર કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે.<ref name="Bicycle">{{cite web |last=Singh |first=Amit |url=http://www.mid-day.com/news/2010/jan/200110-cycle-lanes-Delhi-Cycling-Club.htm |title=Now, paddle your way across Delhi |publisher=Mid-day.com |date=2010-01-20 |access-date=2010-04-05 |archive-date=2011-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110617081642/http://www.mid-day.com/news/2010/jan/200110-cycle-lanes-Delhi-Cycling-Club.htm |url-status=dead }}</ref> === હાથ રીક્ષા (હાથે ખેંચાતી રીક્ષા) === પરિવહનનો આ પ્રકાર આજે પણ [[કોલકાતા|કોલકાતા]]માં ઉપલબ્ધ છે, જેમાં એક વ્યક્તિ હાથથી રીક્ષાને ખેંચે છે. પશ્ચિમ બંગાળની સરકારે તેને “અમાનુષી” તરીકે ઠેરવીને 2005માં આવી રીક્ષાઓ પર પ્રતિબંધ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ રાખ્યો.<ref name="inhuman">{{cite news | url = http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=52774 | title = Hand-pulled rickshaws to go off Kolkata roads | work = Online edition of The Indian Express, dated 2005-08-15 | access-date = 2009-04-23 | archive-date = 2012-10-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121014072754/http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=52774 | url-status = dead }}</ref> આ મુદ્દાને ઉદ્દેશીને લક્ષ્યમાં રાખેલુ વિધેયક જે ‘કોલકત્તા હૅકનિ કેરિજ બિલ’ના રૂપમાં જાણીતુ હતુ, તે 2006માં પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભામાં પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. તેમ છતાં હજુ સુધી તેને લાગુ કરવામાં આવ્યું નથી.<ref name="tele81031">{{cite news | url = http://www.telegraphindia.com/1081031/jsp/calcutta/story_10035108.jsp | title = Rule review for rickshaw ban | work = Online edition of The Telegraph, dated 2008-10-31 | access-date = 2009-04-23 }}{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> પશ્ચિમ બંગાળની સરકાર છટકબારીઓ દૂર કરવા આ વિધેયકના સંશોધન પર કાર્ય કરી રહી છે, જ્યારે હાથ રીક્ષા માલિક સંઘે વિધેયક વિરુદ્ધ એક અરજી દાખલ કરી છે.<ref name="tele81031"></ref> === સાઈકલ રીક્ષા === ભારતમાં સાઈકલ રીક્ષા 1940ના દશકમાં શરૂ થઈ હતી.<ref name="TED-Taj">{{cite web|url=http://www1.american.edu/TED/taj.htm|title=The Taj Mahal: Pollution and Tourism|last=Farrell|first=Sean|publisher=Trade and Environment Database (TED)(American University)|access-date=29 November 2009|archive-date=26 સપ્ટેમ્બર 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090926060455/http://www1.american.edu/TED/taj.htm|url-status=dead}}</ref> તે ત્રણ પૈડાની સાઈકલ (ટ્રાઈસિકલ) કરતા આકારમાં મોટી હોય છે. જ્યાં બે વ્યક્તિઓ પાછળની ઉન્નતકૃત્ત બેઠક પર બેસતા હોય છે અને એક વ્યક્તિ આગળ રહી પેડલથી રીક્ષા ખેંચતો હોય છે. બાદમાં 2000ના દશકામાં વાહન વ્યવહાર ભીડના કારણે તેને ઘણાં શહેરોમાં પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી.<ref name="CRBanTOI">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/2110773.cms|title=Rickshaw ban from today|work=Online edition of The Times of India, dated 2007-06-09|access-date=2009-06-18|date=2007-06-09}}</ref><ref name="CRbanTT">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1060930/asp/guwahati/story_6811101.asp|title=Ban on slow vehicles in select areas likely|work=Online edition of The Telegraph, dated 2006-09-29|access-date=2009-06-18}}{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Chennaiban">{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/10/16/stories/2002101609010300.htm|title=Ban on fish-carts extended|author=|work=Online edition of The Hindu, dated 2002-10-15|access-date=2009-06-18|archive-date=2005-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20050306001710/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2002/10/16/stories/2002101609010300.htm|url-status=dead}}</ref> સાઈકલ રીક્ષા ભારતીય સ્વતંત્રતા બાદ [[દિલ્હી|દિલ્હી]]ના રસ્તાઓની એક લાક્ષણિક આકર્ષક ભાગ છે, જે રાજધાનીની આસપાસ સૌથી સોંઘીં પદ્ધતિ પ્રદાન કરે છે. દિલ્હી પોલીસે હાલમાં જ શહેરમાં વાહન વ્યવહાર ભીડને હળવી કરવા સાઈકલ રીક્ષાને ચલાવવા વિરુદ્ધ એક સોગંદનામું નિર્ણય માટે રજૂ કર્યું હતું. પરંતુ તેને [[દિલ્હી|દિલ્હી]] ઉચ્ચત્તમ ન્યાયાલયે દ્વારા તેને રદબાતલ ઠેરવવામાં આવી હતી.<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2009/12/09/stories/2009120957670400.htm |title=New Delhi News : Police opinion on plying of cycle-rickshaws irks Court |publisher=The Hindu |date=2009-12-09 |access-date=2010-04-05 |location=Chennai, India |archive-date=2009-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091214110421/http://www.hindu.com/2009/12/09/stories/2009120957670400.htm |url-status=dead }}</ref> વધારામાં, બિન પ્રદૂષણકારી અને સસ્તા પરિવહનના સાધન તરીકે પર્યાવરણવાદીઓ સાઈકલ રીક્ષાને રાખવા સમર્થન આપે છે.<ref name="CSEBulletin">{{cite web|url=http://www.cseindia.org/campaign/apc/pdf/smog-2006-oct-3-rickshaw.pdf|title=Cycle rickshaws: Victims of car mania|publisher=[[Centre for Science and Environment]]|access-date=2009-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20070717090721/http://www.cseindia.org/campaign/apc/pdf/smog-2006-oct-3-rickshaw.pdf|archive-date=2007-07-17|url-status=dead}}</ref> === ટ્રામ === અંગ્રેજોના આગમનની સાથે મુંબઈ અને કોલકાત્તા સહિતના ઘણાં શહેરોમાં ટ્રામ ગાડીઓની શરૂઆત થઈ. કોલકાત્તામાં આજે પણ તે પ્રયોગમાં છે, અને પરિવહનનું પ્રદૂષણ-મુક્ત સાધન ઉપલબ્ધ કરાવે છે. રાષ્ટ્રીયકૃત કલકત્તા ટ્રામવેઝ કંપની {{INRConvert|24|c}}ના ખર્ચે વર્તમાન ટ્રામવે નેટવર્ક (ટ્રામ માર્ગો માટેની વ્યવસ્થા) {{INRConvert|24|c}}ના સુધાર અંગે કાર્યરત છે.<ref name="Trams">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Kolkatas-trams-to-sport-a-new-look-soon/rssarticleshow/4252168.cms|work=Online edition of the Times of India, dated 2009-03-11|title=Kolkata's trams to sport a new look soon|access-date=2009-04-17|date=2009-03-11}}</ref> == સ્થાનિક પરિવહન == સાર્વજનિક પરિવહન શહેરોમાં મોટર ગાડીઓથી સજ્જ કરેલું સ્થાનિક પ્રવાસનું ચલણ ધરાવનાર પ્રચલિત સાધન છે.<ref name="Tiwari"></ref> આ માર્ગો દ્વારા અસરકારક છે, કારણ કે, નિત્યજનાર કર્મચારીઓ માટે રેલ સેવાઓ [[મુંબઈ|મુંબઈ]], [[દિલ્હી|દિલ્હી]], [[ચેન્નઈ|ચેન્નાઈ]] અને [[કોલકાતા|કોલકાત્તા]] જેવા ચાર મહાનગરોમાં જ ઉપલબ્ધ છે. જ્યારે સમર્પિત સિટી બસ સેવાઓ દસ લાખથી વધુની જનસંખ્યા ધરાવતા ઓછામાં ઓછા 17 શહેરોમાં ચાલુ હોવાનું જાણીતું છે.<ref name="Singh">{{cite journal|url=http://www.nctr.usf.edu/jpt/pdf/JPT%208-1%20Singh.pdf|title=Review of Urban Transportation in India|author=Sanjay K. Singh|work=Journal of Public Transportation, Vol. 8, No. 1, 2005|access-date=2009-06-23|journal=|archive-date=2010-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20100615101216/http://www.nctr.usf.edu/jpt/pdf/JPT%208-1%20Singh.pdf|url-status=dead}}</ref> ટેમ્પો અને સાઈકલ રીક્ષા જેવા મધ્યમવર્તી સાર્વજનિક પરિવહનના સાધનો મધ્યમ કક્ષાના શહેરોમાં અગત્યના હોવાનું મનાય છે.<ref name="Tiwari"></ref> તેમ છતાં, ભારતના મોટાભાગના શહેરોમાં વ્યક્તિગત વાહનોની તુલનામાં બસોનો ફાળો નજીવો છે, જ્યારે મોટાભાગના મહાનગરોમાં વાહનોની સંખ્યાના 80 ટકાથી વધુ દ્વિચક્રી વાહનો અને કારોની સંખ્યા છે.<ref name="Singh"></ref> ભારતીય શહેરોમાં સામાન્ય રીતે વાહન વ્યવહાર ધીમી ગતિનો છે. જ્યારે વાહન વ્યવહારનો અટકાવ અને અકસ્માતોનું પ્રમાણ ઘણું સામાન્ય છે.<ref name="Poortraffic">{{cite web|url=http://www.enews20.com/news_Traffic_Accidents_Kill_At_Least_51_In_India_On_Monday_00221.html|title=Traffic Accidents Kill At Least 51 In India On Monday|publisher=ENews 2.0|author=Ted Moore|date=2007-05-14|access-date=2009-06-12|archive-date=2012-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120725102345/http://www.enews20.com/news_Traffic_Accidents_Kill_At_Least_51_In_India_On_Monday_00221.html|url-status=dead}}</ref> માર્ગ સુરક્ષા બાબતે ભારત ઘણું નબળું નોંધાયેલું છે, દર વર્ષે લગભગ 90,000 લોકો અકસ્માતથી મૃત્યુ પામે છે.<ref name="accidentvariableboard">{{cite web | url = http://www.dorth.gov.in/writereaddata/sublinkimages/VMS9535399253.pdf | format = PDF | title = Report of Committee for study of the applicability of Variable Message Sign (VMS) on NHs inter-alia for finalization of Interim Guidelines. | publisher = [[Ministry of Road Transport and Highways]] | page = 2 | date = 2007-10-24 | access-date = 2009-06-06 | archive-date = 2011-07-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110721160135/http://www.dorth.gov.in/writereaddata/sublinkimages/VMS9535399253.pdf | url-status = dead }}</ref> એશિયાના શહેરોમાં વાહન વ્યવહારની ભીડ અંગેના રિડર્સ ડાયજેસ્ટના એક સંશોધનમાં ભારતના કેટલાક શહેરો સૌથી ખરાબ વાહન વ્યવહાર માટે શ્રેણીમાં શીર્ષ દસની વચ્ચેના સ્થાન પર રહ્યા છે.<ref name="Poortraffic"></ref> === સાર્વજનિક પરિવહન === ==== બસો ==== ભારતના સાર્વજનિક પરિવહનમાં 90% બસોનો છે,<ref name="urbantransportcrisis">{{cite web|url=http://policy.rutgers.edu/faculty/pucher/FINALarticleTransportPolicy.pdf|format=PDF|title=Urban transport crisis in India|author=John Pucher, Nisha Korattyswaropam, Neha Mittal, Neenu Ittyerah|access-date=2011-06-23|archive-date=2007-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070314205253/http://www.policy.rutgers.edu/faculty/pucher/FINALarticleTransportPolicy.pdf|url-status=dead}}</ref> જે સમાજના તમામ વર્ગો માટે સસ્તા અને સુલભ પરિવહનના સાધન તરીકે સેવા આપે છે. તેની સેવાઓ મોટાભાગે રાજ્ય સરકારની માલિકીના પરિવહન નિગમ દ્વારા ચાલે છે.<ref name="Singh"></ref> તેમ છતાં, આર્થિક ઉદારીકરણ બાદ ઘણા પરિવહન નિગમોએ રસ્તાઓ પરની વાહન ભીડને ઓછી કરવા વિકલાંગો માટે નીચા મજલાની બસો અને ખાનગી કાર માલિકોને આકર્ષિત કરવા વાતાનુકૂલિત બસો જેવી વિવિધ પ્રકારની સુવિધાઓ રજૂ કરી છે.<ref name="bestlowacbus">{{cite web|url=http://bestundertaking.com/trans_land.asp|title=Landmarks in Transport|publisher=[[Brihanmumbai Electric Supply and Transport]]|access-date=2009-04-18|archive-date=2009-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090329223824/http://www.bestundertaking.com/trans_land.asp|url-status=dead}}</ref><ref name="bmtcinfoatpresent">{{cite web|url=http://www.bmtcinfo.com/english/atpresent.htm|title=BMTC The Present|publisher=[[Bangalore Metropolitan Transport Corporation]]|access-date=2009-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517075730/http://www.bmtcinfo.com/english/atpresent.htm|archive-date=2008-05-17|url-status=dead}}</ref> જાન્યુઆરી 2006માં વોલ્વો બી7આરએલઈ (B7RLE) આંતર-શહેરી બસ સેવા શરૂ કરનાર બેંગલુરુ ભારતનું પ્રથમ શહેર હતું.<ref name="volvooper">{{cite web|url=http://www.volvo.com/bus/india/en-in/news_and_events/press+releases/NewsItemPage.htm?channelId=1700&ItemID=1387&sl=en-gb|title=Volvo's first city buses in India operating|date=2006-01-25|publisher=[[Volvo Buses]]|access-date=2009-06-23|archive-date=2009-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20090809174716/http://www.volvo.com/bus/india/en-in/news_and_events/press%2Breleases/NewsItemPage.htm?channelId=1700&ItemID=1387&sl=en-gb|url-status=dead}}</ref><ref name="volvoforay">{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/blnus/02091502.htm|title=Volvo to foray into city bus segment in India|date=Monday, January 9, 2006|publisher=[[The Hindu]] Businessline|access-date=2009-06-23}}</ref><ref name="lwfloortohit">{{cite news|url=http://www.financialexpress.com/news/Volvo-intra-city-buses-to-hit-B'lore-roads-on-Jan-17/152460/|title=Volvo intra-city buses to hit B'lore roads on Jan 17|date=Posted: 2006-01-11 00:57:28+05:30 IST Updated: Jan 11, 2006 at 0057 hrs IST|publisher=[[The Financial Express]]|access-date=2009-06-23}}</ref> શહેરોમાં બસોની સાર્વજનિક પરિવહન વ્યવસ્થાના સુધારા માટે કેટલીક રાજ્ય સરકારોએ બસ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ (ઝડપી પરિવહન વ્યવસ્થા) જેવી નવી પહેલ કરી છે. બેસ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ હાલમાં પૂણે, દિલ્હી અને અમદાવાદમાં ઉપલબ્ધ છે, સાથે વિશાખાપટ્ટનમ અને હૈદરાબાદમાં તેની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. હાઈ કેપેસિટી (ઊંચી કક્ષાની ધારણ શક્તિ ધરાવતી) બસો [[મુંબઈ|મુંબઈ]], બેંગલુરુ, [[નાગપૂર|નાગપુર]] અને [[ચેન્નઈ|ચેન્નાઈ]] જેવા શહેરોમાં જોઈ શકાય છે. બેંગલુરુ ભારતનું સૌપ્રથમ શહેરે છે, જે વાતાનુકુલિત બસ સ્ટોપની સેવા ધરાવે છે, આ બસ સ્ટોપ કુબ્બોન પાર્ક નજીક આવેલું છે. એરટેલ દ્વારા તેનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="hudsonacbusstop">{{cite web|url=http://www.efytimes.com/efytimes/30756/news.htm|title=India Gets First AC Bus Stop!|date=2008-12-15|publisher=EfyTimes|access-date=2009-04-05|archive-date=2009-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090502165034/http://www.efytimes.com/efytimes/30756/news.htm|url-status=dead}}</ref> ચેન્નાઈ મોફુસ્સિલ બસ ટર્મિનસ સાથે [[ચેન્નઈ|ચેન્નાઈ]]એ [[એશિયા|એશિયા]]નું સૌથી મોટું બસ ટર્મિનસ ધરાવતું શહેર છે.<ref name="thehindu20051228">{{cite news | url = http://www.hindu.com/2005/12/28/stories/2005122816740400.htm | author = S. Dorairaj | title = Koyambedu bus terminus gets ISO certification | work = Online edition of [[The Hindu]], dated 2005-12-28 | access-date = 2009-04-25 | location = Chennai, India | date = 2005-12-28 | archive-date = 2006-07-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060705012703/http://www.hindu.com/2005/12/28/stories/2005122816740400.htm | url-status = dead }}</ref> 2009માં કર્ણાટકની સરકાર અને બેંગલુરુ મહાનગર પરિવહન નિગમ અટલ સારિજ તરીકે ઓળખાતી ગરીબ સમર્થક બસ સેવા શરૂ કરી હતી. આ સેવાનો હેતુ સમાજના આર્થિક રીતે પછાત વર્ગને નજીકના મોટા બસ સ્ટેશન સુધી ઓછા ખર્ચે જોડાણક્ષમતા પ્રદાન કરવાનો છે.<ref name="atalsarigeexpress">{{cite news|url=http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=CM+flags+off+Atal+Sarige+for+the+poor&artid=O9Bsi9wfaRE=&SectionID=Qz/kHVp9tEs=&MainSectionID=Qz/kHVp9tEs=&SEO=&SectionName=UOaHCPTTmuP3XGzZRCAUTQ==|title=CM flags off Atal Sarige for the poor|date=31 May 2009<!-- 03:32:00 AM IST-->|publisher=[[Indian Express|Express Buzz]]|access-date=2009-06-08|archive-date=2009-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090810175031/http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=CM+flags+off+Atal+Sarige+for+the+poor&artid=O9Bsi9wfaRE%3D&SectionID=Qz%2FkHVp9tEs%3D&MainSectionID=Qz%2FkHVp9tEs%3D&SEO=&SectionName=UOaHCPTTmuP3XGzZRCAUTQ%3D%3D|url-status=dead}}</ref><ref name="atallaunched">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/05/31/stories/2009053153650400.htm|title=‘Atal Sarige’ launched in Bangalore|date=Sunday, May 31, 2009|publisher=[[The Hindu]]|page=1|access-date=2009-06-08|location=Chennai, India|archive-date=2009-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090701040059/http://www.hindu.com/2009/05/31/stories/2009053153650400.htm|url-status=dead}}</ref> ==== ઑટો રિક્ષા ==== [[File:Rickshaw.JPG|thumb|મુંબઈમાં ઑટોરિક્ષા]] ભાડાથી ચાલતી ઑટો રીક્ષા ત્રણ પૈડાનું વાહન છે. જેને દરવાજા હોતા નથી. અને સામાન્ય રીતે તે આગળની તરફ ચાલક માટે એક નાની કેબિન (નાની ઓરડી) અને પાછળની તરફ પ્રવાસીઓ માટે બેઠકની વિશિષ્ટતા ધરાવે છે.<ref name="AutoEncarta">{{cite web|url=http://www.encarta.es/dictionary_1861587891_1861695788/nextpage.html|title=Autorickshaw|publisher=[[MSN Encarta]]|access-date=2009-06-18|archive-date=2013-10-10|archive-url=https://archive.is/20131010083256/http://www.encarta.es/dictionary_1861587891_1861695788/nextpage.html|url-status=dead}}</ref> સામાન્ય રીતે તે પીળા, લીલા અથવા કાળા રંગથી રંગાયેલી હોય છે. અને ઉપર પીળા અથવા લીલા રંગની છત હોય છે, સ્થળે સ્થળે તેની રૂપરેખા નોંધપાત્ર જોવા મળે છે. [[મુંબઈ|મુંબઈ]] અને અન્ય મહાનગરોમાં, ‘ઑટો’ અથવા ‘રીક્ષા’ નિયંત્રિત કરેલા મીટરના ભાડા દ્વારા તે લોકપ્રિય રીતે જાણીતી છે. હાલનો જ કાયદો ઑટો રીક્ષા ચાલકો દ્વારા નિશ્ચિત કરેલા ભાડાથી વધારે વસુલવા પર અથવા મધ્યરાત્રી પહેલા રાત્રી ભાડુ વસુલવા પર મનાઈ ફરમાવે છે. સાથે જ નિશ્ચિત સ્થળ પર જવા માટે રીક્ષા ચાલકની અસંમતિ દર્શાવવા પર પણ મનાઈ ફરમાવે છે. [[મુંબઈ|મુંબઈ]] પણ એકમાત્ર એવું શહેર છે. જ્યાં શહેરના અમુક ભાગોમાં આ વાહનોના પ્રવેશ પર મનાઈ ફરમાવે છે. આ મામલામાં દક્ષિણ મુંબઈ ખાસ છે.<ref name="iguide">{{cite web|url=http://iguide.travel/Mumbai/Getting_Around/By_auto-rickshaw|title=Getting around Mumbai|publisher=iGuide|access-date=2009-03-12}}</ref> [[ચેન્નઈ|ચેન્નાઈ]]માં સહજપણે ઑટો રીક્ષા ચાલકો નિશ્ચિત કરેલા ભાડાથી વધારે ભાડુ માંગતા અને ભાડા મીટર લગાવવાની ના પાડતા જોવા મળે છે.<ref name="Chennai auto meter">{{cite news | url = http://www.hindu.com/2006/06/11/stories/2006061115400300.htm | title = Auto fares must be based on meter readings | date = 2007-03-30 | publisher = [[The Hindu]] | access-date = 2009-07-06 | location = Chennai, India | archive-date = 2006-06-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060613165018/http://www.hindu.com/2006/06/11/stories/2006061115400300.htm | url-status = dead }}</ref> બેંગલુરુ અને હુબલી-ધારવાડ પ્રાંતોમાં વિમાન મથક અને રેલ મથક પ્રિપેડ રીક્ષા બુથ (રીક્ષા મથક પરની કામચલાઉ દુકાનો) સુવિધા પૂરી પાડે છે. જ્યાં પ્રવાસીઓ સત્તાધિકારીઓ દ્વારા વિવિધ સ્થળો માટે નિશ્ચિત કરેલા ભાડાને ચૂકવે છે.<ref name="prepaidauto">{{cite news | url = http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/Cities/Bangalore/Vroom_enjoy_a_pre-paid_auto_ride/articleshow/1775578.cms | title = Vroom... enjoy a pre-paid auto ride | date = 2007-03-18 | publisher = [[The Times of India]] | access-date = 2009-04-10}}</ref> ==== ટેક્સીઓ ==== [[File:Bangalore Taxi.jpg|thumb|બેંગાલુરુમાં રેડિયો ટેક્સી ]] ભારતમાં પરંપરાગત ટેક્સીકેબ્સ મોટાભાગે કાં તો પ્રેમિયર પદ્મિનિ અથવા હિન્દુસ્તાન એમ્બેસેડર કાર છે.<ref name="amby">{{cite news | url = http://www.independent.co.uk/life-style/motoring/features/indias-amby-notches-up-half-century-411855.html | title = India's 'Amby' notches up half century | author = Chris Duggan | publisher = The Independent, UK | date = 2006-08-15 | access-date = 2009-06-23 | location = London | archive-date = 2009-11-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091124074804/http://www.independent.co.uk/life-style/motoring/features/indias-amby-notches-up-half-century-411855.html | url-status = dead }}</ref> હાલના જ વર્ષોમાં શેવરલેટ ટ્રવેરા, મારૂતિ એસ્ટિમ, મારૂતિ ઓમનિ, મહિન્દ્રા લોગન, ટાટા ઈન્ડિકા, ટોયોટા ઈનોવા અને ટાટા ઈન્ડિગો જેવા પ્રકારની કારો ટેક્સી ચાલકોમાં વ્યાજબીપણાને કારણે લોકપ્રિય બની રહી છે. ભારતમાં ટેક્સીઓનો પહેરવેશ (દેખાવ, રંગ) જુદા જુદા રાજ્યોમાં ભિન્ન હોય છે મુંબઈ અને મહારાષ્ટ્રમાં મોટાભાગની ટેક્સી ગાડીઓ પીળા-કાળા રંગની છે, જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં પીળા રંગની હોય છે. ખાનગી ટેક્સી ચાલકોને ટેક્સી ગાડી પર વિશિષ્ટ રંગો લગાવવો જરૂરી નથી. તેમ છતાં, તેઓને કાયદા મુજબ વ્યાવસાયિક વાહનોની નોંધણી કરવી જરૂરી છે શહેર/રાજ્ય પર નિર્ભર છે, કે ટેક્સીને ટેક્સી-સ્ટેન્ડ પરથી હાંક મારીને બોલાવી શકાય અથવા ભાડે રાખી શકાય છે. બેંગલુરુ, [[હૈદરાબાદ|હૈદરાબાદ]] જેવા શહેરોમાં ફોન કરી ટેક્સીને ભાડે કરી શકાય છે,<ref name="hiring">{{cite news | url = http://www.hindu.com/thehindu/mp/2006/04/12/stories/2006041200610100.htm | title = When did you last call a taxi? | author = Anand Sankar | publisher = The Hindu | date = 2006-04-12 | access-date = 2009-06-23 | location = Chennai, India | archive-date = 2006-09-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060920104604/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2006/04/12/stories/2006041200610100.htm | url-status = dead }}</ref> જ્યારે [[કોલકાતા|કોલકાત્તા]] અને [[મુંબઈ|મુંબઈ]] જેવા શહેરોમાં ટેક્સીને રસ્તા પરથી ભાડે રાખી શકાય છે. ભારત સરકારના કાયદા પ્રમાણે તમામ ટેક્સી ગાડીઓ પર ભાડા મીટર લગાવેલું આવશ્યક છે.<ref>મોટર વ્હીકલ કાયદો, 1988 : એસ. 74(2)(વિલિ)</ref> વળી તેમાં સામાન, મોડી રાતની સવારી અને ટોલ ટેક્સ માટે વધારાનું ભાડુ પ્રવાસીઓ ચૂકવે છે. 2006 બાદથી સુરક્ષા અને સુવિધાના કારણે રેડિયો ધરાવતી ટેક્સી લોકોમાં વધુ લોકપ્રિય બની છે.<ref name="Radiotaxi">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/radio-taxis-in-india-to-go-up-to-174-000/233342/|work=Online edition of The Financial Express, dated 2007-10-28|title=Radio Taxis in India to go up to 174,000|access-date=2009-06-24|archive-date=2009-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090714153945/http://www.financialexpress.com/news/radio-taxis-in-india-to-go-up-to-174-000/233342|url-status=dead}}</ref> વિશિષ્ટ જગ્યા અને શહેરોમાં જ્યાં ટેક્સી ગાડીઓના ભાડા મોંઘા હોય અથવા સરકાર અથવા નગરપાલિકાના નિયમોને આધિન ભાડા પ્રમાણે ટેક્સીઓ ચાલતી ન હોય તેવા સમયે લોકો ભાગમાં (હિસ્સામાં) ટેક્સી ગાડીઓનો ઉપયોગ કરે છે. આવી ટેક્સી ગાડીઓ સામાન્ય જ હોય છે, જે નિર્ધારિત સ્થળ અથવા નિર્ધારિત અંતિમ સ્થળના માર્ગે આવતા સ્થળેથી એક કે તેથી વધુ પ્રવાસીઓને લઈ જાય છે. તેમાં પ્રવાસીઓનું ભાડુ, પ્રવાસીઓની સંખ્યા અને તેમના નિર્ધારિત સ્થળના હિસાબે હોય છે. આવી જ વ્યવસ્થા કે જે ભાગમાં ઑટો (શટલ) તરીકે ઓળખાય છે તે ઑટો રીક્ષાઓમાં પણ અસ્તિત્વમાં છે. નજીકના ભવિષ્યમાં મુંબઈ [[ભારત|ભારત]]નું સૌપ્રથમ શહેર હશે, જે “ટેક્સી માં” (ઈન-ટેક્સી) સામાયિક ધરાવશે. મુંબઈ શિર્ષક ધરાવતું આ સામાયિક ટેક્સી માટે બહાર પડાશે, જે મુંબઈ ટેક્સીમેન યુનિયનનો (મુંબઈ ટેક્સી ચાલક યુનિયન) ભાગ છે. આ સામાયિક 13 જુલાઈ 2009માં પ્રથમવાર તૈયાર થયું હતુ.<ref name="chennaivisionref1">{{cite news|url=http://news.chennaivision.com/index.php/2009/05/taxis-to-introduce-in-taxi-magazines-from-july/|title=Taxis to introduce ‘in-Taxi’ magazines from July|publisher=[[ChennaiVision]]|page=1|access-date=2009-05-21|archive-date=2009-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090923231843/http://news.chennaivision.com/index.php/2009/05/taxis-to-introduce-in-taxi-magazines-from-july|url-status=dead}}</ref> ==== મેટ્રો રેલ ==== [[File:DMRC Bombardier.jpg|thumb|right|2002થી અમલમાં આવેલી દિલ્હી મેટ્રો ]] હાલ ભારતમાં ઉપનગરીય રેલવે સેવા અત્યંત સીમિત છે અને ફક્ત મુંબઈ, કોલકાતા, ચેન્નાઈ અને દિલ્હીમાં જ કાર્યરત છે.<ref name="Singh"></ref> મુંબઈ ઉપનગરીય રેલવે સેવા ભારતમાં સૌપ્રથમ 1867માં શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેમાં પ્રતિદિન 6.3 મિલિયન મુસાફરો અવરજવર કરે છે અને તે વિશ્વમાં સૌથી વધુ મુસાફરોની ગીચતા ધરાવે છે.<ref name="subrefmumbai">{{cite web|url=http://www.mrvc.indianrail.gov.in/overview.htm|title=Overview Of the existing Mumbai Suburban Railway|publisher=[[Mumbai Railway Vikas Corporation]]|access-date=2009-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20080620033027/http://www.mrvc.indianrail.gov.in/overview.htm|archive-date=2008-06-20|url-status=live}}</ref> [[File:Mumbai Train.JPG|thumb|મુંબઈની જીવાદોરી સમાન મુંબઈ સુબુરબાન રેલવે ]] જ્યારે ભારતની પ્રથમ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ (તિવ્ર પરિવહન વ્યવસ્થા), કોલકાતા ઉપનગરીય રેલવેની સ્થાપના 1854માં કરવામાં આવી હતી.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2006/10/27/stories/2006102700310900.htm |title=Opening up new frontiers |publisher=The Hindu Business Line |date=2006-10-27 |access-date=2010-04-05}}</ref> હાવરા અને હુગલી વચ્ચે શરૂ થયેલી આ પહેલી સેવા હતી.{{convert|38.6|km|0|abbr=on}}. કોલકાતા ભારતનું પહેલું શહેર હતું જેની પાસે સબટેરેનિયરન રેપિડ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ ''કોલકાતા મેટ્રો'' હતી, જેની શરૂઆત 1984માં થઈ હતી.<ref name="kolmetro">{{cite web|url=http://www.kolmetro.com/history.html|work=Official webpage of Metro Railway, Kolkata|title=History|access-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20080604163712/http://www.kolmetro.com/history.html|archive-date=2008-06-04|url-status=dead}}</ref> ત્યાર પછી 2002માં દિલ્હી મેટ્રોની શરૂઆત કરાઈ, જેના ઉદ્ઘાટનથી અત્યાર સુધીના સાત જ વર્ષમાં કરોડો લોકો તેનો લાભ લઈ ચૂક્યા છે. <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/11/28/stories/2009112858440100.htm|title=Delhi Metro crosses billion mark|date=2009-11-28|access-date=2010-01-25|location=Chennai, India|work=The Hindu|archive-date=2010-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20100203174230/http://www.hindu.com/2009/11/28/stories/2009112858440100.htm|url-status=dead}}</ref> ભારતમાં ત્રીજી મેટ્રો સિસ્ટમ બેંગલોર મેટ્રો છે, જે પ્રાથમિક ધોરણે શરૂ થઈ ગઈ છે, અને ટૂંક સમયમાં જ તે વ્યાવસાયિક ધોરણે ચાલુ થઈ જશે. આ સિવાય કોલકાતામાં સર્ક્યુલર રેલ લાઇન અને ચેન્નાઈમાં એલિવેટેડ રેલ ટ્રાન્ઝિટ એટલે કે એમઆરટીએસ (MRTS) સેવા પણ ઉપલબ્ધ છે. જ્યારે હૈદરાબાદ, બેંગલુરુ, ચેન્નાઈ, અમદાવાદ અને મુંબઈમાં પણ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમનું કામ ચાલુ છે. રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ થાણે,<ref name="thanemetro">{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1050634|work=Online edition of [[DNA (newspaper)|DNA]], dated 2006-09-01|title=Centre returns three proposals for mega-projects|author=Surendra Gangan|access-date=2009-04-23}}</ref> પૂણે,<ref name="punemetro">{{cite web|url=http://www.business-standard.com/india/news/maha-govt-plans-spv-for-pune-metro/354537/|work=Online edition of Business Standard, dated 2009-04-09|title=Maha govt plans SPV for Pune metro|access-date=2009-04-23}}</ref>કાનપુર, <ref name="LKmetro">{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/metro-in-pipeline-for-lucknow-kanpur/360753|work=Online edition of the Indian Express, dated 2008-09-13|title=Metro in pipeline for Lucknow, Kanpur|access-date=2009-04-23}}</ref> લખનઉ, <ref name="LKmetro"></ref> અમૃતસર<ref name="ammetro">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/metro-rail-at-amritsar-and-mohali-too-badal/226713/|work=Online edition of The Financial Express, dated 2007-10-10|title=Metro rail at Amritsar and Mohali too: Badal|access-date=2009-06-06}}</ref> અને કોચી<ref name="kochimetroannounce">{{cite web|url=http://www.kerala.gov.in/metro_new.pdf|format=PDF|title=Kochi Metro Rail Project on BOT|publisher=[[Government of Kerala]]|access-date=2009-04-23|archive-date=2009-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711062514/http://www.kerala.gov.in/metro_new.pdf|url-status=dead}}</ref>માં પણ સૂચિત કરાયેલી છે. હાલ મુંબઈમાં ભારતની સૌપ્રથમ શહેરી મોનોરેલ<ref name="Mumbaimono">{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/monorail-traffic-plan-in-place-to-avoid-inconvenience-to-motorists/451030/|work=Online edition of the Indian Express, dated 2009-04-25|title=Monorail: Traffic plan in place to avoid inconvenience to motorists|access-date=2009-04-27}}</ref> બાંધવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે.<ref name="Mumbaimono"/> આ ઉપરાંત કોલકાતા અને દિલ્હીમાં પણ મોનોરેલનું આયોજન કરાઈ રહ્યું છે.<ref name="Kolkatamono">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/India-s-first-monorail-to-come-up-in-Kolkata/389010/|work=Online edition of the Financial Express, dated 2008-11-22|title=India’s first monorail to come up in Kolkata|access-date=2009-04-27}}</ref> કોંકણ રેલવે કોર્પોરેશને પોતે બંધ કરી દીધેલી મોનોરેલ સિસ્ટમની પેટન્ટ કરાવી હતી, જે મરગાઉમાં <ref name="skybuspatent">{{cite web |url=http://www.konkanrailway.com/website/ehtm/krcl_patent.htm |title=Patent of Skybus from |publisher=konkanrailway.com |date= |access-date=2010-04-05 |archive-date=2006-03-12 |archive-url=https://archive.is/20060312010512/http://www.konkanrailway.com/website/ehtm/krcl_patent.htm |url-status=dead }}</ref> સ્કાયબસ મેટ્રોના નામે ઓળખાતી હતી, પરંતુ આ સિસ્ટમનો હજુ સુધી ક્યાંય વ્યવસાયિક ધોરણે અમલ કરાયો નથી, જ્યારે 2004 માં કેટલાક અકસ્માતનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.<ref name="skybus">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1050035.cms|work=Online edition of the Times of India, dated 2005-13-03|title=Skybus project: Fantasy or reality?|author=Vineeta Pandey|access-date=2009-04-24|date=2005-03-13}}</ref> મુંબઈમાં ચર્ચગેટ અને વિરાર વચ્ચે એર કન્ડિશન્ડ ઈએમયુ (EMUs) માટે હાલની પશ્ચિમ રેલવે લાઈન પર ટુ ટ્રેક એલિવેટેડ કોરિડોરનું સૂચન કરાયેલું છે.<ref name="wheretowhere">{{cite web|url=http://www.mid-day.com/news/2009/feb/160209-News,Mumbai-Virar-elevated-two-track-corridor-project-Western-Railway-French-firm-Systra.htm|work=Online edition of Mid-Day, dated 2009-02-16|title=First step toward the Mumbai-Virar elevated 2-track corridor project|author=Sanjeev Devasia|access-date=2009-04-24}}</ref> === દ્વિચક્રી વાહનો === [[File:Pulsar 220.jpg|thumb|અંદાજે 3.1% ભારતીય ઘરો મોટરસાઇકલ ધરાવે છે; 2010 સુધીમાં તેનું વાર્ષિક વેચાણ 10 મિલિયન સુધી પહોંતવાનો અંદાજ હતો.<ref name="bikestates">[150]</ref>]] સ્કૂટર, મોટરસાઈકલ અને મોપેડ જેવા દ્વિચક્રી વાહનો ઓછા બળતણે ચાલવાની ક્ષમતા અને ગીચ ટ્રાફિકમાં સરળતાથી જઈ શકવાના કારણે વાહનવ્યવહારનો સૌથી લોકપ્રિય પ્રકાર છે. દ્વિચક્રી વાહનોનું વેચાણ કાર કરતા અનેકગણું વધારે થાય છે. ભારતમાં 2003માં 4.75 કરોડ (47.5 મિલિયન) જેટલા દ્વિચક્રી વાહનો હતા, જ્યારે કારની સંખ્યા માત્ર 86 લાખ (8.6 મિલિયન) હતી.<ref name="transtatsin">{{cite web|url=http://www.iraptranstats.net/in|title=Transport in India|access-date=2009-02-17|work=International Transport Statistics Database|publisher=[[iRAP]] }}</ref> બજારના હિસ્સાની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો હીરો હોન્ડા, હોન્ડા, ટીવીએસ (TVS) મોટર્સ, બજાજ ઑટો અને મહિન્દ્રા ટુ વ્હિલર સૌથી મોટી દ્વિચક્રી વાહનો બનાવતી કંપનીઓ છે.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2009/02/03/stories/2009020350970200.htm|work=Online edition of The Hindu Business Line, dated 2009-02-03|title=Honda tightens two-wheeler grip in India|access-date=2009-06-19}}</ref> જોકે દેશમાં બ્રાન્ડ ગણાતી રોયલ એન્ફિલ્ડ આજે પણ વિવિધ પ્રકારની બ્રિટિશ બુલેટ મોટરસાઈકલનું નિર્માણ કરે છે, આ એક ક્લાસિકલ મોટરસાઈકલ છે જેનું ઉત્પાદન હજુ પણ ચાલુ છે.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/motoring/4751939/The-star-of-India.html|title=The star of India|work=Online edition of the Telegraph, dated 2001-07-28|author=Phil Woods|access-date=2009-06-19 | location=London | date=2001-07-28}}</ref> ''ઑટોમોબાઈલ પ્રોડક્ટ્સ ઓફ ઈન્ડિયા (એપીઆઈ)'' (API)ની [[મુંબઈ|મુંબઈ]]માં 1949માં સ્થાપના કર્યા પછી ભારતમાં સ્કૂટરનું ઉત્પાદનકાર્ય શરૂ થયું હતું. જેણે આઝાદી પહેલાં વિવિધ યંત્રો જોડીને લેમ્બ્રેટા સ્કૂટરો બનાવવાની શરૂઆત કરી હતી. બાદમાં તેમણે એલઆઈ 50 સીરિઝ માટે લાયસન્સ મેળવ્યું હતું, અને સાઠના દાયકાની શરૂઆતમાં પૂરજોશમાં ઉત્પાદનકાર્ય શરૂ કર્યું હતું. 1972માં [[ઉત્તર પ્રદેશ|ઉત્તર પ્રદેશ]]ના [[લખનૌ|લખનઉ]]માં રાજ્ય સરકાર દ્વારા કાર્યરત ''સ્કૂટર્સ ઈન્ડિયા લિમિટેડે (એસઆઈએલ)'' (SIL) લેમ્બ્રેટા મોડેલનું ઉત્પાદન કરવાના તમામ હકો ખરીદી લીધા હતા. એપીઆઈ (API) પાસે મુંબઈ, ઓરંગાબાદ અને [[ચેન્નઈ|ચેન્નાઈ]]માં માળખાગત સવલતો હતી, પરંતુ 2002થી તે બંધ કરવામાં આવ્યું હતું. એસઆઈએલએ (SIL) 1998માં સ્કૂટરનું ઉત્પાદન બંધ કર્યું હતું. મોટરસાઈકલ અને સ્કૂટર અનેક શહેરોમાં ભાડેથી લઈ શકાય છે. જે પૈકી મોટા ભાગના શહેરોમાં ડ્રાઈવર અને પાછળ બેઠેલી વ્યક્તિ માટે સુરક્ષાત્મક હેલમેટ ફરજિયાત છે. === મોટરગાડીઓ === [[File:Nano.jpg|right|thumb|ટાટા નેનો-દુનિયાની સૌથી સસ્તી કાર]] ભારતના શહેરી વિસ્તારોમાં કુલ વાહનવ્યવહારની જરૂરિયાતના 30 ટકા જેટલા ખાનગી વાહનો છે. માત્ર દિલ્હીમાં જ પ્રતિદિન 963 નવા વાહનોની નોંધણી થાય છે.<ref name="delhicar">{{cite news|last=Gentleman |first=Amelia |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A04EED9173DF934A35752C1A9619C8B63 |title=New Delhi Air Quality Is Worsening, Group Says |publisher=New York Times |date=2007-11-07 |access-date=2010-04-05}}</ref> ભારતમાં 2002-03માં 63 લાખ (6.3 મિલિયન) વાહનોના ઉત્પાદનની સરખામણીએ 2008-09માં આ આંક 1.1 કરોડે (11.2 મિલિયન) પહોંચ્યો હતો.<ref name="automobilesales0809">{{cite web|url=http://www.siamindia.com/scripts/production-trend.aspx|work=Official webpage of the Society of Indian Automobile Manufacturers|title=Production Trend|access-date=2009-04-13|archive-date=2009-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20090409000230/http://www.siamindia.com/scripts/production-trend.aspx|url-status=dead}}</ref> જોકે ભારતમાં કારમાલિકીનો દર હજુ ઘણો નીચો છે. બ્રીક (BRIC) વિકસશીલ દેશોની સરખામણીએ તે ચીનની સાથે છે,<ref name="transtatsin"></ref> જ્યારે [[બ્રાઝિલ|બ્રાઝિલ]] અને [[રશિયા|રશિયા]]ને વટાવી જાય છે.<ref name="transtatsbz">{{cite web|url=http://www.iraptranstats.net/bz|title=Transport in Brazil|access-date=2009-02-17|work=International Transport Statistics Database|publisher=[[iRAP]] }}</ref> બળતણની ક્ષમતા, સંકડાશ અને પાર્કિંગના અભાવ જેવા કારણોસર મોટા ભાગના શહેરોમાં મારુતિ, હ્યુન્ડાઈ અને ટાટા મોટર્સ જેવી પાછળથી ખૂલી શકે એવા દરવાજા ધરાવતી કોમ્પેક્ટ કારનું વર્ચસ્વ છે. મારુતિ, હ્યુન્ડાઈ અને ટાટા મોટર્સ આ ત્રણેય કંપની તેમના બજારના હિસ્સા પ્રમાણે એ જ ક્રમમાં લોકપ્રિયતા ધરાવે છે. એક સમયે ભારતમાં એમ્બેસેડરનો ઈજારો હતો, પરંતુ હવે તે ઉદારીકરણ યુગ પહેલાનું પ્રતીક છે, પરંતુ આજે પણ ટેક્સી કંપનીઓ તેનો ઉપયોગ કરે છે. ભારતમાં 1984માં મારુતિ 800ની શરૂઆતથી ઑટો ક્ષેત્રમાં પ્રથમવાર ક્રાંતિ સર્જાઈ હતી, જેનું મુખ્ય કારણ તેની ઓછી બજારકિંમત હતી. 2004 સુધી તે બજારમાં સૌથી વધુ હિસ્સો ધરાવતી હતી. જોકે ત્યાર પછી મારુતિની અલ્ટો અને વેગન આર, ટાટા મોટર્સની ઈન્ડિકા અને હ્યુન્ડાઈની સાન્ટ્રોએ તેને પાછળ પાડી દીધી હતી. મારુતિ 800ના તેની ઉત્પાદનની શરૂઆતના અત્યાર સુધીના વીસ વર્ષના ગાળામાં 24 લાખ (2.4 મિલિયન) મોડલ વેચાઈ ચૂક્યા છે. <ref name="m800salestats">{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/iw/2005/02/13/stories/2005021300431500.htm|work=Online edition of The Hindu [[Business Line]], dated 2005-02-13|title=New face to good old Maruti 800|author=S. Muralidhar|access-date=2009-04-13}}</ref> જોકે હવે વિશ્વની સૌથી ઓછા ઉત્પાદન ખર્ચે તૈયાર થતી ઉત્પાદન કાર [[ટાટા નેનો|ટાટા નેનો]] છે.<ref name="driving.timesonline.co.uk">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/driving/article3164205.ece |title=Tata Nano&nbsp;— world's cheapest new car is unveiled in India |date=2008-01-11 |access-date=2008-01-21 |work=driving.timesonline.co.uk |location=London |first=Ashling |last=Oconnor |archive-date=2008-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080830073930/http://www.timesonline.co.uk/tol/driving/article3164205.ece |url-status=dead }}</ref> સાદી મોટર અને નાનકડા સાધનોની મદદથી ગામડાંઓમાં [[wikt:innate#Adjective|સ્થાનિક]] કક્ષાએ બનતા વાહનો માટે પણ ભારત પ્રખ્યાત છે. જેમાંના કેટલાક આવિષ્કારોમાં જુગાડ, ''મારુતા'' , ''છકડા'' , ''પીટર રેહડા'' અને ''ફેમ'' <ref name="homemadenano">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4328878.cms|title=Homemade Nano|last=Kurup|first=Saira|work=Online edition of [[The Times of India]], dated 2009-03-29|access-date=2009-04-10|date=2009-03-29}}</ref>નો સમાવેશ થાય છે.<ref name="homemadenano"/> બેંગલુરુમાં રેડિયો વન અને બેંગલોર ટ્રાફિક પોલીસે કારપૂલિંગ ડ્રાઈવની શરૂઆત કરી છે, જેમાં લોકોને કારપૂલ માટે પ્રોત્સાહિત કરવા રોબિન ઉથપ્પા અને રાહુલ દ્રવિડ જેવી હસ્તીઓ પણ સામેલ છે.<ref name="blrcarpoolceleb">{{cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/bangalores-car-pooling-venture-ropes-in-celebrities_100128752.html|title=Bangalore’s car pooling venture ropes in celebrities|publisher=[[Indo-Asian News Service|IANS]]|access-date=2009-05-28|archive-date=2010-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100614064044/http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/bangalores-car-pooling-venture-ropes-in-celebrities_100128752.html|url-status=dead}}</ref><ref name="radioonecarpoooling">{{cite news|url=http://www.exchange4media.com/e4m/radio/radionews.asp?section_id=7&news_id=33267&tag=28213|title=Radio One, CommuteEasy partner to promote car pooling in Bangalore|access-date=2009-05-28|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720205258/http://www.exchange4media.com/e4m/radio/radionews.asp?section_id=7&news_id=33267&tag=28213|url-status=dead}}</ref><ref name="btpcarpool">{{cite web|url=http://bangaloretrafficpolice.gov.in/pressroom/pdf/pdf52.pdf|title=Car pooling kicks off in City|publisher=Bangalore Traffic Police|access-date=2009-05-28|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721155418/http://bangaloretrafficpolice.gov.in/pressroom/pdf/pdf52.pdf|url-status=dead}}</ref> આ પહેલને સારો એવો આવકાર મળ્યો છે, અને મે-2009ના અંત સુધીમાં જ શહેરમાં 10,000 લોકો કારપૂલના હિસ્સેદાર બન્યા હતા. <ref name="car10000pool">{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1257983|title=10,000 plunge into car pool|author=Shwetha S.|publisher=Online edition of DNA, dated 2009-05-22|access-date=2009-05-28}}</ref> === યુટિલિટી વ્હિકલ્સ === [[File:Mahindra Scorpio.jpg|thumb|મહિન્દ્રા સ્કોર્પિયો, ત્રીજી પેઢી ]] ભારતમાં સૌથી પહેલાં યુટિલિટી વ્હિકલનું નિર્માણ મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ વાહન જીપની નકલ હતું, અને લાયસન્સ લઈને બનાવવામાં આવ્યું હતું. <ref name="mahindrajeep">{{cite web |url=http://www.film.queensu.ca/Cj3b/World/India.html |title=Mahindra Jeeps on The CJ3B Page |publisher=Film.queensu.ca |date=2007-01-31 |access-date=2010-04-05 |archive-date=1999-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/19990421062345/http://www.film.queensu.ca/CJ3B/World/India.html |url-status=dead }}</ref> [179]આ વાહન તરત જ લોકપ્રિયતા પામ્યું હતું અને મહિન્દ્રા ભારતની ટોચની કંપનીઓમાંની એક બની ગઈ હતી. [[ભારતીય ભૂમિ સેના|ભારતીય લશ્કર]] અને પોલીસ વ્યક્તિગત ઉપયોગ અને સાધનસરંજામની હેરફેર માટે મારુતિ જીપ્સી સાથે મહિન્દ્રાના વાહનોનો પણ જબરજસ્ત ઉપયોગ કરતા હતા. ટાટા સમૂહની ટાટા મોટર્સે 1994માં પોતાના પહેલા યુટિલિટી વ્હિકલ તરીકે ટાટા સૂમો કાર રજૂ કરી હતી. <ref name="Sumo1">{{cite web|url=http://www.tata.com/company/profile.aspx?sectid=a4Nd8IHyrqI=#ab|work=Official webpage of the Tata Group|title=Company Profile: Tata Motors|access-date=2009-06-23|archive-date=2009-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090123025134/http://tata.com/company/profile.aspx?sectid=a4Nd8IHyrqI=#ab|url-status=dead}}</ref><ref name="Sumo2">{{cite web|url=http://www.rediff.com/money/2009/mar/20slde7-from-trucks-to-nano-the-tata-motors-journey.htm|title=The historic Tata Motors journey|publisher=Rediff News|date=2009-03-20|access-date=2009-06-23}}</ref> એ સમયે આધુનિક ગણાતી ટાટા સૂમોએ તેની ડિઝાઈનના કારણે ફક્ત બે જ વર્ષમાં 31 ટકા બજાર કબજે કરી લીધું હતું. <ref name="Sumo3">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/old/fe/daily/19970528/14855013.html|work=Online edition of The Financial Express, dated 1997-05-28|title=Telco net spurts 44%, to pay Rs 8 a share|access-date=2009-06-23}}</ref> જ્યારે ફોર્સ મોટર્સનો ટેમ્પો ટ્રેક્સ આજે પણ ભારતના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં બજાર ધરાવે છે. પેસેન્જર વ્હિકલ માર્કેટમાં સ્પોર્ટ્સ યુટિલિટી વ્હિકલ પણ બહોળું બજાર ધરાવે છે. <ref name="SUV1">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/SUVs_still_ruling_the_roads_in_India/rssarticleshow/3561336.cms|work=Online edition of the Economic Times, dated 2008-10-05|title=SUVs still ruling the roads in India|author=John Sarkar|access-date=2009-06-07}}</ref> [187] જેમાં ટાટા, હોન્ડા, હ્યુન્ડાઈ, ફોર્ડ, શેવરોલેટ અને અન્ય બ્રાન્ડ પણ ઉપલબ્ધ છે.<ref name="SUV2">{{cite web|url=http://www.blonnet.com/bline/2003/03/13/stories/2003031302520100.htm|work=Online edition of The Hindu Business Line, dated 2003-03-13|title=SUVs set to blaze new trail|author=N. Ramakrishnan|access-date=2009-06-07|archive-date=2004-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20040708091901/http://www.blonnet.com/bline/2003/03/13/stories/2003031302520100.htm|url-status=dead}}</ref> == લાંબા અંતરનું પરિવહન == === રેલવે === [[File:Darjeeling Himalayan Railway.jpg|thumb|right|દાર્જિલીંગ હિમાલય રેલવે એ વિશ્વના વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે,<ref name="944ter">[191]</ref> અને ભારતમાં ચાલતા ખૂબ ઓછા વરાળ સંચાલિત એન્જિનોમાંથી એક છે.]] [[File:RORO.jpg|thumb|કોંકણ રેલવે રોલિંગ ધોરીમાર્ગ પર ચાલતી ટ્રકો]] ભારતના આઝાદી વર્ષ, 1947માં 42 રેલવે વ્યવસ્થા હતી. 1951માં આ તમામ વ્યવસ્થાનું એક એકમ હેઠળ રાષ્ટ્રીયકરણ કરાયું, અને તે વિશ્વની સૌથી મોટું માળખું ધરાવતી રેલવે સેવા બની. ભારતીય રેલવેને કુલ 16 ઝોનમાં (વિભાગો) વહેંચવામાં આવી છે, જેને વધારાના 67 પેટા વિભાગમાં જુદી પાડવામાં આવી છે, જે દરેકનું એક વિભાગીય વડું મથક છે.<ref name="Bhandari_Chap7">{{cite book|title = Indian Railways: Glorious 150 years| author = R.R. Bhandari| publisher = Ministry of Information and Broadcasting, Government of India| pages = 44–52| isbn = 81-230-1254-3|year = 2005}}</ref><ref name="IRFCA_zones">{{cite web|title = Geography: Railway zones| url= http://www.irfca.org/faq/faq-geog.html| publisher = [[Indian Railways Fan Club]]| access-date = 2008-12-23}}</ref> ભારતમાં સૌપ્રથમ વાર 1853માં રેલ સેવાની શરૂઆત થઈ હતી. આ સેવાનો વહીવટ કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રાલયની દેખરેખ હેઠળ રાજ્ય સરકારો દ્વારા સંચાલિત [[ઈન્ડિયન રેલવેસ|ભારતીય રેલવે]] દ્વારા કરવામાં આવતો હતો. ભારતીય રેલવેએ ભારતમાં વાહનવ્યવહાર ક્ષેત્રે અત્યંત મહત્ત્વની કામગીરી કરી છે. વિશ્વમાં સૌથી વધુ વ્યસ્ત એવી ભારતીય રેલવે પ્રતિદિન 18 મિલિયન મુસાફરો અને બે મિલિયન ટન કરતા પણ વધારે સરસામાનને એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે લઈ જવામાં મદદરૂપ થાય છે.<ref name="Stats_2007">{{cite book|title = Indian Railways Year Book (2006-2007)| url = http://www.indianrailways.gov.in/deptts/stat-eco/YearBook_06_07.htm | publisher= [[Ministry of Railways (India)|Ministry of Railways]], [[Government of India]]| year = 2007| pages = 2–3| access-date = 2008-12-23}}</ref><ref name="Freight_2007">{{cite book|title = Indian Railways Year Book (2006-2007)| url = http://www.indianrailways.gov.in/deptts/stat-eco/YearBook_06_07.htm | publisher= [[Ministry of Railways (India)|Ministry of Railways]], [[Government of India]]| year = 2007| page = 53| access-date = 2008-12-23}}</ref> આ રેલવે માળખું સમગ્ર દેશના લંબાઈ અને પહોળાઈમાં તમામ રૂટમાં 6,909 સ્ટેશનોને આવરી લે છે. {{km to mi|63465|abbr=on|precision=0}}.<ref name="9manorama606"></ref> જે 1.4 મિલિયન કર્મચારીઓ ધરાવતું વિશ્વની સૌથી વધુ રોજગારી પૂરી પાડતી સંસ્થા છે.<ref name="Stats_2007"></ref><ref name="guiness">{{cite book|title=[[Guinness World Records|Guinness Book of World Records]]|publisher = Guinness World Records, Ltd |year =2005|page= 93|isbn =1892051222|author=}}</ref> રૉલિંગ સ્ટૉક તરીકે ભારતીય રેલવે 2,00,000 વેગન, 50,000 કોચ અને 8,000 આગગાડીની માલિકી ધરાવે છે.<ref name="Stats_2007"></ref> આ ઉપરાંત તેની પાસે આગગાડી અને કોચનું ઉત્પાદન કરવાની સુવિધાઓ પણ છે. ભારતીય રેલવે મલ્ટી-ગેજ એટલે કે બ્રોડ મીટર અને નેરો ગેજ બંને નેટવર્ક પર લાંબા અંતરની અને ઉપનગરીય રેલ વ્યવસ્થાની સેવા આપે છે. એટલું જ નહીં, તેની તમામ મીટર ગેજ ({{km to mi|14406|abbr=on|precision=0}}) સેવા બ્રોડ ગેજમાં તબદિલ કરવાનો પ્રક્રિયા પણ ચાલુ છે, જે પ્રોજેક્ટ યુનિગેજના નામે ઓળખાય છે. કાશ્મીર રેલવે વિશ્વની બીજા નંબરની સૌથી ઊંચાઈ પર કાર્યરત રેલ સેવા છે જેનો પ્રથમ તબક્કાનું કામ 2009માં જ પૂર્ણ થઈ ગયું હતું. <ref name="KashmirRailway">{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/kashmir-gets-rail-link-international-flights/85318-3.html|title=Kashmir gets rail link, international flights|author=Mufti Islah|publisher=CNN-IBN|date=2009-02-14|access-date=2009-06-23|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217092330/http://ibnlive.in.com/news/kashmir-gets-rail-link-international-flights/85318-3.html|url-status=dead}}</ref> ભારતમાં હાઈ સ્પીડ રેલ સેવા રજૂ કરવાનું પણ સૂચન કરાયું છે. આ ઉપરાંત [[મુંબઈ|મુંબઈ]]માં રાજધાની નવી દિલ્હી સહિત [[મહારાષ્ટ્ર|મહારાષ્ટ્ર]]ના મુંબઈ [[માંગલવ]] ના રૂપમાં અન્ય ભાગોને જોડતી માંગલવ ટ્રેક બાંધવાનું પણ સૂચન કરાયું છે.<ref name="maglev">{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1140245|title=Maglev plan starts chugging, at last|publisher=[[Daily News and Analysis]]|access-date=2009-03-29}}</ref> આ સિવાય જાપાનના શિન્કાનસેનની જેમ ભારતમાં અન્ય હાઈ સ્પીડ રેલ નાંખવાનું પણ સૂચન કરાયેલું છે.<ref name="bullet">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6179087.stm|title=India seeks nuclear help in Japan|publisher=BBC|access-date=2009-03-29 | date=2006-12-14}}</ref> કોંકણ રેલવે કોર્પોરેશને 1999માં મહારાષ્ટ્રના કોલાડ અને ગોવા<ref name="pibroro">{{cite web|url=http://pib.nic.in/release/rel_print_page1.asp?relid=949|work=Press release, Press Information Bureau, dated 2004-20-05|title=Road-Rail Synergy System|access-date=2008-12-22}}</ref>ના વર્ના વચ્ચે રોલ ઓન રોલ ઓફ (આરઓઆરઓ (RORO)) સેવા શરૂ કરી હતી,<ref name="pibroro"/> જે રોડ-રેલનું સંયોજન કરતી અનન્ય સેવા છે. 2004<ref name="busistdroro">{{cite web|url=http://www.business-standard.com/india/storypage.php?autono=186663|work=Online edition of the Business Standard, dated 2004-06-16|title=New Konkan Rly service begins|access-date=2008-12-22}}</ref><ref name="hinduroro">{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2004/06/12/stories/2004061200931900.htm|work=Online edition of The Hindu Business Line, dated 2004-06-11|title=RORO service again on Konkan Railway|access-date=2008-12-22}}</ref>માં આ સેવા કર્ણાટકના સુરથકાલ સુધી લંબાઈ હતી.<ref name="busistdroro"/><ref name="hinduroro"/> આરઓઆરઓ (RORO) ભારતની પહેલી એવી સેવા છે કે, જે ટ્રકને પણ ટ્રેલર પર લઈ જવાની સુવિધા આપે છે. આ અત્યંત લોકપ્રિય<ref name="rorohindupopular">{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/11/14/stories/2003111402032000.htm|work=Online edition of The Hindu, dated 2003-14-11|title=Convergence on the Konkan Railway|author=S. Vydhianathan|access-date=2008-12-22|archive-date=2006-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20060627121821/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/11/14/stories/2003111402032000.htm|url-status=dead}}</ref> સેવાએ અત્યાર સુધી લગભગ 1,10,000 ટ્રકનું વહન કર્યું છે,{{INR}} અને 2007<ref>{{cite web|url=http://www.konkanrailway.com/website/tender/ro-ro.pdf|format=PDF|work=Official webpage of the Konkan Railway Corporation|title=ROLL ON- ROLL OFF (RORO) SERVICE ON KONKAN RAILWAY|access-date=2008-12-22|archive-date=2009-03-04|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20090304113259/http://www.konkanrailway.com/website/tender/ro-ro.pdf|url-status=dead}}</ref> સુધીમાં જ કોર્પોરેશનને અંદાજે {{INR}} 74 કરોડ જેટલો માતબર નફો રળી આપ્યો છે.<ref>{{cite web|url=http://www.konkanrailway.com/website/tender/ro-ro.pdf|format=PDF|work=Official webpage of the Konkan Railway Corporation|title=ROLL ON- ROLL OFF (RORO) SERVICE ON KONKAN RAILWAY|access-date=2008-12-22|archive-date=2009-03-04|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20090304113259/http://www.konkanrailway.com/website/tender/ro-ro.pdf|url-status=dead}}</ref> ==== આંતરરાષ્ટ્રીય ==== ભારત અને પડોશી રાષ્ટ્રો વચ્ચેના રેલ વ્યવહારનો પૂરતો વિકાસ નથી થયો. પાકિસ્તાન સાથે દિલ્હી-લાહોર વચ્ચેની ''સમઝૌતા એક્સપ્રેસ'' અને જોધપુર-કરાચીની ''થાર એક્સપ્રેસ'' એમ બે ટ્રેન કાર્યરત છે. જ્યારે બાંગલાદેશ સાથે સપ્તાહમાં બે વાર ''મૈત્રી એક્સપ્રેસ'' થકી ભારત જોડાયેલું રહે છે. આ ઉપરાંત નેપાળ સાથે જયનગર અને બિજાલપુરમાં મુસાફરી સેવા ચાલુ છે, તથા રક્સોલ અને બિરગંજ<ref name="indianepal">{{cite web|url=http://www.indianrailways.gov.in/DEPTTS/O&M/Annexture_1_1_1.pdf|format=PDF|work=Official webpage of Indian Railways|title=Brief on the matter relating to Nepal|access-date=2009-06-01}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> વચ્ચે માલગાડીઓ કાર્યરત છે.<ref name="indianepal"/> હાલ મ્યાનમાર સાથે કોઈ રેલ જોડાણ ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ મણિપુરના જિરિબામથી તામુથી લઈ ઈમ્ફાલ અને મોરેહ સુધી રેલવે લાઈન બાંધવામાં આવશે.<ref name="imphalmorehline">{{cite news|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/IA03Df01.html|title=India's rail-building challenge|date=January 3, 2007|work=By Sudha Ramachandran|publisher=[[Asia Times]]|page=2|access-date=2009-04-16|archive-date=2007-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20070104221436/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/IA03Df01.html|url-status=dead}}</ref> આરઆઈટીઈએસ (RITES) લિમિટેડે વિદેશી મંત્રાલય અંતર્ગત તૈયાર કરેલા એક અહેવાલ અનુસાર, આ રેલવે લાઈનના ખર્ચનું અનુમાન લગાવ્યું છે. {{INRConvert|2941|c}}.<ref name="tamujiribamrail">{{cite news|url=http://www.siliconindia.com/shownews/India_signs_transAsian_railways_pact-nid-36316.html|title=India signs trans-Asian railways pact|date=Monday,02 July 2007, 12:30 hrs|publisher=[[Indo-Asian News Service]]|page=1|access-date=2009-04-16}}</ref> ભૂતાન સુધીની એક રેલલાઈન નાંખવાનું પણ આયોજન છે. જ્યારે ચીન અને શ્રીલંકા સાથે કોઈ રેલવે વ્યવહાર ઉપલબ્ધ નથી,<ref>{{cite web | url = http://www.irfca.org/faq/faq-inter.html | title = IRFCA:Indian Railways FAQ:Geography:International | publisher = IRFCA, website of the Indian Railway Fan Club | access-date=2009-06-24}}</ref> જોકે વિવાદાસ્પદ વિસ્તારો ગિલગિટ-બાલિસ્તાનની જેની પાસે હાલ કમાન છે એવા પાકિસ્તાને ખુંજરાબ પાસથી ચીનને જોડતી રેલવે લાઈનનું સૂચિત આયોજન કર્યું છે. === માર્ગ === [[File:India roadway map.svg|thumb|350px|ભારતમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનું જાળુ ]] ભારત પાસે દરેક મોટા શહેરો અને રાજ્યની રાજધાનીઓને જોડતું રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગોનું માળખું છે, જે દેશના આર્થિક વિકાસની કરોડરજ્જુ સમાન છે. 2005ના આંકડા પ્રમાણે ભારત પાસે કુલ જેટલા {{convert|66590|km|0|abbr=on}} રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગો છે તે બધા જ {{convert|200|km|0|abbr=on}} એક્સપ્રેસવે તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.<ref name="roadlengthref">{{cite web|url=http://www.nhai.org/roadnetwork.htm|title=Indian Road Network|publisher=[[National Highways Authority of India]]|access-date=2009-03-31|archive-date=2015-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150414094555/http://www.nhai.org/roadnetwork.htm|url-status=dead}}</ref> રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગ વિકાસ યોજના એટલે કે નેશનલ હાઈ વે ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ (એનએચડીપી) અંતર્ગત કેટલાક મહત્ત્વના રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગોને ચાર માર્ગીય બનાવવાનું કામ ચાલુ છે, તે પૈકીના કેટલાક માર્ગોને છ માર્ગીય સુધી પહોળા કરવાની પણ યોજના છે.<ref name="sixlaning">{{cite web | url = http://india.gov.in/sectors/transport/national_highway.php | title = National Highways | publisher = Portal of Government of India | access-date = 2009-06-23}}</ref> ટ્રાફિક અને અમલદારશાહીના ગોરેગાંવથી [[મુંબઈ|મુંબઈ]]ના બંદરો સુધી ટ્રકોમાં માલ પહોંચતા દસ દિવસનો સમય વીતી જાય છે.<ref name="hobble">{{cite web|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/07_12/b4026001.htm|work=Online edition of BusinessWeek, dated 2007-03-19|title=The Trouble With India: Crumbling roads, jammed airports, and power blackouts could hobble growth|author=Nandini Lakshman|access-date=2009-06-06}}</ref> નેશનલ હાઈ વે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયાના મતે, ભારતમાં 65 ટકા માલસામાન અને 80 ટકા જેટલા મુસાફરોની અવરજવર થાય માર્ગો પરથી છે. રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગો 40% જેટલા માર્ગીય વાહનવ્યવહારનું વહન કરે છે, જ્યારે ફક્ત 2% જેટલા માર્ગોનું માળખું રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગો સાથે જોડાયેલું છે.<ref name="roadlengthref"></ref> છેલ્લાં વર્ષોમાં વાહનોનો વાર્ષિક વૃદ્ધિદર 10.16 ટકા જેટલો રહ્યો છે.<ref name="roadlengthref"></ref> ઘોરી માર્ગો થકી વિકાસના પંથ પર આગળ વધવામાં સરળતા રહે છે, અને મોટા ઘોરી માર્ગોની આસપાસ અનેક શહેરોનો પણ આપોઆપ ઉદ્ભવ થાય છે. મોટા ભાગના રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગો ધાતુનો ઉપયોગ કરીને બનાવેલા છે, અને ખૂબ ઓછાનું બાંધકામ કોંક્રિટથી કરાયું છે, જેમાં સૌથી જાણીતો મુંબઈ-પૂના એક્સપ્રેસવે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં સમગ્ર દેશમાં બહુમાર્ગીય ઘોરી માર્ગો બનાવવાનું કામ ચાલુ કરાયું છે, જેમાં સુવર્ણ ચતુર્ભુજ તથા ઉત્તર-દક્ષિણ અને પૂર્વ-પશ્ચિમ કોરિડોર જેવા દેશના મહાનગરોને જોડતા માર્ગનો પણ સમાવેશ થાય છે. ભારતમાં આશરે 40% જેટલા ગામડાં મુખ્ય માર્ગો સાથે જોડાયેલા ન હોવાના કારણે ચોમાસા દરમિયાન અનેક વિસ્તારો વિખૂટા પડી ગયા છે. <ref name="wbtransport"></ref><ref name="wbtransportpdf">{{cite web | url = http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSARREGTOPTRANSPORT/0,,contentMDK:21755700~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:579598,00.html | format = PDF <!-- click the link to verify --> | title = Rural Roads: A Lifeline for Villages in India | publisher = World Bank | page = 3 | access-date = 2009-06-03 | archive-date = 2019-01-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190106050627/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSARREGTOPTRANSPORT/0,,contentMDK:21755700~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:579598,00.html | url-status = dead }}</ref> ગ્રામ્ય વિસ્તારો સાથેના માર્ગીય જોડાણોમાં સુધારો કરવા 2000માં ''પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના'' (પ્રાઈમ મિનિસ્ટર્સ રૂરલ રોડ પ્રોગ્રામ) શરૂ કરવામાં આવી હતી. કેન્દ્ર સરકાર અને વિશ્વ બેંકના આર્થિક સહયોગથી શરૂ કરાયેલી આ યોજના અંતર્ગત તમામ પ્રકારનું હવામાન ધરાવતા વિસ્તારો કે જ્યાં 500 કરતા વધુ વસતી હશે, ત્યાં માર્ગ (પર્વતીય વિસ્તારો માટે 250થી વધુ) બાંધવાનું આયોજન છે.<ref name="wbtransportpdf"></ref><ref name="pgmsy">{{cite web | url = http://www.pmgsy.nic.in/pmg31.asp | title = Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana (PGMSY) | publisher = Ministry of Rural Development, Government of India | date = 2004-11-02 | access-date = 2009-06-03 | archive-date = 2009-06-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090619065218/http://pmgsy.nic.in/pmg31.asp | url-status = dead }}</ref> 2009ના એક અંદાજ પ્રમાણે, ભારતના માર્ગોની કુલ લંબાઈ {{convert|3320410|km|mi|abbr=on}};<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html |title=CIA World Factbook, India |access-date=2011-06-23 |archive-date=2008-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080611033144/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html |url-status=dead }}</ref> તેને વિશ્વનો ત્રીજા નંબરનો સૌથી લાંબું માર્ગીય માળખું ધરાવતો દેશ બનાવે છે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના પ્રતિ સ્ક્વેર કિલોમીટરે 0.66 કિલોમીટર હાઈ વેની સરખામણીમાં ભારત પાસે 0.66 કિલોમીટર હાઈ વે છે, જ્યારે ચીન (0.16) બ્રાઝિલ (0.20) કરતા તો અનેકગણો વધુ છે.<ref name="wbtransport"></ref> {| class="wikitable" |- align="center" ! માર્ગનો પ્રકાર ! લંબાઈ |- align="center" | એક્સપ્રેસવે | {{convert|650|km|mi|abbr=on}} 2006ના અંદાજ પ્રમાણે |- align="center" | રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગો | {{convert|66590|km|mi|abbr=on}} |- align="center" | રાજ્ય હાઈવે | {{convert|131899|km|mi|abbr=on}} |- align="center" | મોટા જિલ્લાના માર્ગો | {{convert|467763|km|mi|abbr=on}} |- align="center" | ગ્રામ્ય અને અન્ય માર્ગો | {{convert|2650000|km|mi|abbr=on}} |- align="center" ! કુલ લંબાઈ ! {{convert|3300000|km|mi|abbr=on}} (અંદાજિત) |} ભારતમાં બસો પણ જાહેર પરિવહનનું અત્યંત મહત્ત્વનું અંગ છે, ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં જ્યાં રેલવે કે હવાઈ સેવા હજુ સુધી પહોંચી શકી નથી અથવા તો જ્યાં તેનું અસ્તિત્વ જ નથી. આ સામાજિક મહત્ત્વના કારણે જ જાહેર બસ પરિવહનનું સંચાલન જાહેર સાહસ અંતર્ગત થઈ રહ્યું છે, અને મોટા ભાગની રાજ્ય સરકારો સ્ટેટ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન હેઠળ બસ સેવાનો વહીવટ કરે છે.<ref name="IIT">{{cite web|url=http://www.library.iitb.ac.in/~mnj/gsdl/cgi-bin/library?e=d-00000-00---0PHD--00-1--0-10-0---0---0prompt-10---4-------0-1l--11-en-50---20-help---00-3-1-00-0011-1-0utfZz-8-10&cl=CL2&d=HASH012216c37d526395151af609&x=1|work=Official webpage of the Indian Institute of Technology, Bombay|title=Pricing of urban public bus transport in India : a study based on select undertakings|author=C. Gopalakrishnan|access-date=2009-06-01}}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> આ તમામ નિગમોની સ્થાપના 1960થી 1970 દરમિયાન કરાઈ હતી, જે સમગ્ર દેશના શહેરો અને ગામડાંઓને જોડવામાં અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થયા છે.<ref name="Singh"></ref> === જળ અને દરિયાઈ પરિવહન === ભારતમાં મેરીટાઈમ ટ્રાન્સપોર્ટેશનનું સંચાલન સરકારી માલિકીની કંપની શિપિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા હેઠળ થાય છે. આ કંપની દરિયાઈ ક્ષેત્રને લગતા અને અન્ય દરિયાઈ પરિવહનના માળખાનો પણ વહીવટ કરે છે. આ ઉપરાંત તે ભારતના આશરે 35 ટકા જેટલા સરસામાનની હેરાફેરી કરવાની સાથે શિપિંગના રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારના તમામ પાસાંનું સંચાલન કરે છે.<ref name="SCIabout">{{cite web|url=http://www.shipindia.com/newsite/DisplayContent.asp?CategoryID=1&ContentID=1|title=About Us|work=Official webpage of the Shipping Corporation of India|access-date=2009-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20071106162636/http://www.shipindia.com/newsite/DisplayContent.asp?CategoryID=1&ContentID=1|archive-date=2007-11-06|url-status=dead}}</ref> તેની પાસે અન્ય સરકારી વિભાગો અને અન્ય સંસ્થાઓની તરફથી 27.5 લાખ જીટી (GT) (48 લાખ ડીડબલ્યુટી (DWT))ના 70 બેડા જહાજો અને 53 સંચાલન સંશોધન, સર્વે, અને 1.2 લાખ જીટી (GT)ના સહાયક જહાજો (0.6 લાખ ડીડબલ્યુટી (DWT)) છે.<ref name="SCI">{{cite web|url=http://india.gov.in/sectors/transport/shipping_corp.php?pg=1|title=Shipping Corporation of India |work=National Portal of India|access-date=2009-06-03}}</ref> 1987માં સ્થપાયેલી આ સંસ્થા વર્લ્ડ મેરીટાઈમ યુનિવર્સિટીની શાખા છે.<ref name="MTI">{{cite web|url=http://www.shipindia.com/newsite/default.asp?CategoryID=7|title=The Maritime Training Institute (MTI)|work=Official webpage of the Shipping Corporation of India|access-date=2009-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080607135935/http://www.shipindia.com/newsite/default.asp?CategoryID=7|archive-date=2008-06-07|url-status=dead}}</ref> આ ઉપરાંત નિગમ સંયુક્ત સાહસ થકી [[માલ્ટા|માલ્ટા]] અને [[ઈરાન|ઈરાન]]માં પણ વહીવટ કરે છે.<ref name="SCI"></ref> ==== બંદરો ==== [[File:Jawaharlal Nehru Trust Port.jpg|thumb|નવી મુંબઈમાં આવેલ જવાહરલાલ નહેરુ બંદર ટ્રસ્ટ એ કંટેનર ટ્રાફિકની દૃષ્ટિએ વિશ્વનું 25માં ક્રમાંકનું બંદર છે.<ref>[272] [273]</ref>]] બંદરો વેપારના મુખ્ય કેન્દ્રો છે. ભારતમાં જથ્થાની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો 95 ટકા અને મૂલ્યની રીતે 70 ટકા જેટલો વિદેશી વેપાર બંદરો પરથી થાય છે. <ref name="ibefports">{{cite web | url = http://www.ibef.org/download/Infra_Brochure_Spread.pdf | format = PDF | title = Discover Opportunity: Infrastructure in India | publisher = India Brand Equity Foundation (IBEF), An initiative of the Ministry of Commerce & Industry, Government of India | page = 6 | access-date = 2009-06-01}}</ref> મુંબઈ બંદર અને જેએનપીટી (JNPT) (નવી મુંબઈ) પરથી જ ભારતનો 70% જેટલો વેપાર થાય છે.<ref>{{cite web|url=http://business.rediff.com/slide-show/2010/aug/11/slide-show-1-worst-oil-spills-in-the-world.htm |title=10 worst oil spills that cost trillions in losses : Rediff.com Business |publisher=Business.rediff.com |access-date=2010-08-16}}</ref> ભારતના મોટા બાર બંદરોમાં નવી મુંબઈ, મુંબઈ, [[કોલકાતા|કોલકાતા]] (હલ્દિયા સહિત), પરાદીપ, વિશાખાપટ્ટનમ, એનોર, ચેન્નાઈ, તુતીકોરીન, કોચી, નવું મેંગલોર, મોરમુંગાઉ અને [[કંડલા બંદર|કંડલા]]નો સમાવેશ થાય છે.<ref name="9manorama606">{{cite book | title = Manorama Yearbook 2009 | editor1-last = Mathew | editor1-first = K. M. | publisher = Malayala Manorama | page = 606 | chapter = India: Transportation | isbn = 8189004123 | access-date = 2009-06-01}}</ref> આ સિવાય બીજા 87 જેટલા નાના અને મધ્યકક્ષાના બંદરો પણ છે, જેમાંના 43 પરથી કાર્ગોનો વહીવટ થાય છે.<ref name="9manorama606"></ref> કોઈ પણ બંદરને મોટું કે નાનું સ્થાન ત્યાંથી કેટલા કાર્ગોનો વહીવટ થાય છે તેના પરથી નક્કી નથી કરવામાં આવતું. મોટા બંદરોનું સંચાલન પોર્ટ ટ્રસ્ટ્સ પરથી થાય છે જેનું સુકાન કેન્દ્ર સરકાર સંભાળે છે. તે તમામ બંદરો મેજર પોર્ટ ટ્રસ્ટ્સ એક્ટ, 1963 હેઠળ આવે છે. જ્યારે નાના બંદરોનું સંચાલન રાજ્ય સરકારો દ્વારા થાય છે, જ્યારે તેમાંના અનેક બંદરો ખાનગી ધોરણે પણ કાર્યરત છે. 2005-06માં મોટા બંદરો પરથી 382.33 Mt મિલિયન ટન વેપાર થયો હતો.<ref name="9manorama606"></ref> ==== જળ માર્ગો ==== [[File:Homeward bound.jpg|thumb|અસામના ગુહાટીમાં આવેલ રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 2માં નૌકાયન]] ભારત પાસે નદી-નાળા, બેક વોટર અને ખાડીઓના રૂપમાં અત્યંત સમૃદ્ધ જળ માર્ગો છે. આ નદીઓની કુલ નાવ્ય લંબાઈ {{convert|14500|km|mi}} છે, જેમાંથી આશરે {{convert|5200|km|0|abbr=on}} નદીઓ અને {{convert|485|km|0|abbr=on}} કેનાલના જળ માર્ગોનો યાંત્રિક જહાજો માટે ઉપયોગ થઈ શકે છે.<ref name="IWT">{{cite web|url=http://iwai.gov.in/iwtpolicy.htm|title=Inland Water Transport Policy : Introduction|publisher=Inland Waterways Authority of India|access-date=2009-06-20|archive-date=2012-12-18|archive-url=https://archive.today/20121218215307/http://iwai.gov.in/iwtpolicy.htm|url-status=dead}}</ref> અન્ય મોટા દેશોની સરખામણીમાં ભારતમાં માલસામાનની હેરાફેરી માટે જળમાર્ગોનો અત્યંત સીમિત ઉપયોગ થયો છે. કુલ આંતરિક વેપારની તુલનાએ ભારતમાં ફક્ત 0.15 ટકા કાર્ગોની હેરાફેરી જ આંતરિક જળમાર્ગો પરથી થાય છે. જ્યારે જર્મની અને બાંગલાદેશમાં આ આંક અનુક્રમે 20 ટકા અને 32 ટકા જેટલો છે.<ref name="ADBreport">{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/Papers/INRM-PolicyBriefs/inrm13.pdf|title=Viability of Inland Water Transport in India|author=Narayan Rangaraj, G. Raghuram|publisher=Asian Development Bank|work=INRM Policy Brief No. 13|access-date=2009-06-20|archive-date=2012-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111035631/http://www.adb.org/Documents/Papers/INRM-PolicyBriefs/inrm13.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ગોઆ|ગોવા]],[[પશ્ચિમ બંગાળ|પશ્ચિમ બંગાળ]], [[આસામ|આસામ]] અને [[કેરળ|કેરળ]]માં કેટલાક જળમાર્ગો થકી કાર્ગો પરિવહન સુવ્યવસ્થિત રીતે કાર્યરત છે. ધ ઈનલેન્ડ વૉટરવેઝ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (આઈડબલ્યુએઆઈ-(IWAI)) ભારતના તમામ જળમાર્ગોનું સંચાલન કરતી બંધારણીય સંસ્થા છે. તે જળમાર્ગો માટે જરૂરી માળખું ઊભું કરવાની સાથે આર્થિક શક્યતાઓ તપાસવા નવી યોજનાઓ માટેના સર્વેક્ષણો તેમજ વહીવટ અને સંચાલન કરે છે. નીચેના જળમાર્ગોને રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો જાહેર કરાયા હતા: *રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 1- [[અલ્હાબાદ|અલ્હાબાદ]]- હલ્દિયાનો ગંગા- ભગીરથી અને હુગલી નદીની વ્યવસ્થા છે, ઓક્ટોબર 1986માં તેની કુલ લંબાઈ {{convert|1620|km|mi}} છે.<ref name="waterway123">{{cite web | url = http://www.iwai.gov.in/Waterways.htm | title = National Waterways | publisher = [[Inland Waterways Authority of India]] (IWAI) | access-date = 2009-05-10 | archive-date = 2012-08-04 | archive-url = https://archive.today/20120804150940/http://www.iwai.gov.in/Waterways.htm | url-status = dead }}</ref> *રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 2- 1988માં બ્રહ્મપુત્રા નદીનો ''સૈદિયા'' - ધૂરબી, જે કુલ લંબાઈ {{convert|891|km|mi}} ધરાવતો માર્ગ છે.<ref name="waterway123"></ref> *રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 3- 1993માં પશ્ચિમ દરિયાઈ કેનાલ સહિત ચંપકરા અને ઉદ્યોગમંડલ કેનાલની કુલ {{convert|205|km|mi}} લંબાઈ ધરાવતો કોલ્લમ- કોટ્ટાપુરમ માર્ગ.<ref name="waterway123"></ref> *રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 4- 2007માં ક્રિશ્ના- ગોદાવરી નદીનો કાકીનાડા- [[પૉંડિચેરી|પોંડિચેરી]] કેનાલનો સમગ્ર {{convert|1095|km|mi|abbr=on}} લંબાઈ ધરાવતો ભદ્રાચલમ- રાજામુંદ્રી અને વઝિરાબાદ- વિજયવાડા માર્ગ.<ref name="expressnw">{{cite web | url = http://www.indianexpress.com/news/house-committee-nod-for-two-more-national-waterways/210979/ | title = House committee nod for two more national waterways | publisher = Indian Express | date = 2007-08-18 | access-date = 2009-05-10}}</ref><ref name="waterway45">{{cite web| url = http://iwai.gov.in/twonewwaterways.pdf| title = Two New National Waterways| publisher = Inland Waterways Authority of India (IWAI)| access-date = 2009-06-03| archive-date = 2009-04-19| archive-url = https://web.archive.org/web/20090419204220/http://iwai.gov.in/twonewwaterways.pdf| url-status = dead}}</ref> *રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 5- 2007માં [[મહા નદી|મહા નદી]] – બ્રહ્માણી નદીનો પૂર્વીય દરિયાઈ કેનાલ સહિતનો ''મંગલગડી'' - પરાદીપ અને તલચર- ''ધમારા'' માર્ગ, જે કુલ {{convert|623|km|mi|abbr=on}} લંબાઈ ધરાવે છે.<ref name="expressnw"></ref><ref name="waterway45"></ref> === ઉડ્ડયન === [[File:Airports and seaports map.png|thumb|300px|ભારતના હવાઈમથકો અને બંદરગાહો. ]] ભારતમાં આર્થિક વિકાસના અસમાન્ય વૃદ્ધિદરને પગલે હવાઈ પરિવહન ઘણું સસ્તું થયું છે. ભારતની સૌથી મોટી હવાઈ પરિવહન સેવા એર ઈન્ડિયા હાલ 159 એરક્રાફ્ટના કાફલાનું સંચાલન કરે છે, અને ભારતને વિશ્વ સાથે જોડવામાં અત્યંત મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.<ref name="AIfleet">{{cite web|url=http://home.airindia.in/SBCMS/Webpages/Fleet-Details1.aspx?MID=196|work=Official webpage of Air India|title=Fleet Details|access-date=2009-06-11|archive-date=2009-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090423061715/http://home.airindia.in/SBCMS/Webpages/Fleet-Details1.aspx?MID=196|url-status=dead}}</ref> આ ઉપરાંત અનેક વિદેશી એરલાઈન્સ પણ ભારતીય શહેરોને વિશ્વના અન્ય મોટા શહેરો સાથે જોડે છે. બજારમાં હિસ્સાની દૃષ્ટિએ અનુક્રમે કિંગફિશર, એર ઈન્ડિયા અને જેટ એરવેઝ ઘરેલુ કક્ષાએ લોકપ્રિય બ્રાન્ડ છે.<ref name="Airmarketshare">{{cite web|url=http://www.moneycontrol.com/india/news/business/kingfisher-air-grabs-maximum-mkt-sharemay/401528|title=Kingfisher Air grabs maximum mkt share in May|publisher=Moneycontrol.com|date=2009-06-12|access-date=2009-06-20}}</ref> આ એરલાઈન્સ કંપનીઓ ભારતમાં 80થી પણ વધુ શહેરોને જોડે છે, તેમજ ભારતીય હવાઈ સેવાના ખાનગીકરણ પછી કેટલાક વિદેશી રૂટ પર પણ સેવા આપે છે. જોકે 2007માં સત્તાવાર એરલાઈન માર્ગદર્શિકા પ્રમાણે [[મુંબઈ|મુંબઈ]]- [[દિલ્હી|દિલ્હી]] કોરિડોર વિશ્વની છઠ્ઠા નંબરની સૌથી વ્યસ્ત હવાઈ પટ્ટી હોવા છતાં, દેશના મોટા ભાગના વિસ્તારો હવાઈ પરિવહનથી વંચિત છે.<ref name="oagairtravel">{{cite web |url=http://www.oag.com/oag/website/com/OAG+Data/News/Press+Room/Press+Releases+2006/OAG+reveals+the+worlds+busiest+routes+070906 |title=OAG reveals the world's busiest routes |publisher=Oag.com |date= |access-date=2010-04-05 |archive-date=2008-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080118193829/http://oag.com/oag/website/com/OAG+Data/News/Press+Room/Press+Releases+2006/OAG+reveals+the+worlds+busiest+routes+070906 |url-status=dead }}</ref> છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં ભારતના અત્યંત વિસ્તૃત હવાઈ પરિવહન માળખાથી આકર્ષાઈને અનેક રોકાણકારોએ ભારતીય હવાઈ સેવામાં ઝંપલાવ્યું છે. 2004-05માં અર્ધો ડઝન કરતાં પણ વધુ ઓછા ભાડાની વએરલાઈન્સ ભારતીય બજારમાં પ્રવેશી હતી. આ સિવાય તાજેતરના વર્ષોમાં આવેલી નવી એરલાઈન્સમાં એર ડેક્કન, કિંગફિશર એરલાઈન્સ, સ્પાઈસ જેટ, ગો એર, પેરામાઉન્ટ એરવેઝ અને ઈન્ડિગોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતમાં હવાઈ પરિવહનની માગને પહોંચી વળવા, એર ઈન્ડિયાએ હાલમાં જ બોઈંગ પાસેથી {{USD}} 7.5 બિલિયનની કિંમતના 68 જેટ જ્યારે ઈન્ડિયન એરલાઈન્સે એરબસ પાસેથી 2.5 બિલિયનના{{USD}} 43 જેટ ખરીદ્યા છે. <ref name="AIBoeing">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,181290,00.html|title=Boeing Gets 68 Plane Order from Air-India|publisher=[[Fox News]]|date=2006-01-11|access-date=2009-06-11}}</ref><ref name="AIAirbus">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4221928.stm|title=Airbus wins $2.2bn Indian order|publisher=BBC|date=2005-09-07|access-date=2009-06-11}}</ref> ભારતની સૌથી મોટી ખાનગી કંપની જેટ એરવેઝે પોતાના એરક્રાફ્ટના કાફલા<ref name="Jetexpansion">{{cite web|url=http://www.livemint.com/2007/02/01155136/Jet-Airways--Deccan-to-raise-$.html?atype=tp|title=Jet Airways, Deccan to raise $460 mn for fleet expansion|publisher=LiveMint|author=Mehul Srivastava|date=2007-02-01|access-date=2009-06-20}}</ref> માં વધારો કરવા કરોડો ડોલરનું રોકાણ કર્યું છે, પરંતુ તાજેતરની મંદી<ref name="Jetcontraction">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/News-by-Industry/Jet-Airways-freezes-fleet-expansion/articleshow/4595841.cms|work=Online edition of The Economic Times, dated 2009-05-30|title=Jet Airways freezes fleet expansion for now|author=Mithun Roy|access-date=2009-06-20}}</ref>ના કારણે આ મામલો હાલ સ્થગિત છે. જોકે ભારતની પરંપરાગત એરલાઈન્સને આ મંદીની કોઈ અસર નથી. ઈન્ડિગો એરલાઈન્સે પેરિસ એર શૉમાં {{USD}}6 બિલિયનના 100 જેટલા A320 એરબસનો ઓર્ડર આપતા પ્રકાશમાં આવી હતી, જે એશિયા કોઈ પણ ઘરેલુ એરલાઈન્સથી વધુ હતો. <ref name="Indigo100">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,159761,00.html|title=New Indian Airline Orders 100 Airbus Jets for $6B|publisher=Fox News|date=2005-06-15|access-date=2009-06-11}}</ref> 15મી જૂન, 2005ના રોજ કિંગફિશર એરલાઈન્સ [[એરબસ એ ૩૮૦|એરબસને A380]]નો ઓર્ડર આપીને ભારતની સૌથી મોટી હવાઈ સેવા બની હતી.<ref name="KingfisherA380">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/old/latest_full_story.php?content_id=93786|work=Online edition of the [[Financial Express]], dated 2005-06-14|title=Kingfisher Air nets monster jumbo|access-date=2009-06-11}}</ref> જેનો આંક {{USD}}3 બિલિયન કરતા પણ વધુ હતો. <ref name="Kingfisher3bn">{{cite web|url=http://www.flightglobal.com/articles/2005/06/16/199660/high-fives-with-3bn-kingfisher-order.html|title=High fives with $3bn Kingfisher order|publisher=Flightglobal.com|date=2005-06-16|access-date=2009-06-11}}</ref> [[File:Mumbai Airport.jpg|thumb|પ્રવાસીના આવન-જાવનની દૃષ્ટિએ મુંબઈમાં આવેલું છત્રપતિ શિવાજી હવાઇમથક એ ભારતનું સૌથી મોટું હવાઈમથક છે.<ref name="thaindian.com">[330]</ref>]] ==== હવાઇમથકો (એરપોર્ટો) ==== ભારતમાં 335 (2008 પ્રમાણે) <ref name="refciafactbook"></ref> કરતા પણ વધુ એરપોર્ટ છે, જેમાંથી 250 પાસે રનવે છે અને 96 પાસે નથી, આ સિવાય ભારતમાં 20થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ છે. દક્ષિણ એશિયાનો અડધાથી પણ વધુ એર ટ્રાફિક ઈન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ અને છત્રપતિ શિવાજી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પરથી સંચાલિત છે.<ref name="delhibeatsmumbai">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Delhi_is_countrys_busiest_airport/articleshow/3216435.cms|work=Online edition of the Times of India, dated 2008-07-10|title=Delhi beats Mumbai to become busiest airport|author=Saurabh Sinha|access-date=2009-06-05|date=2008-07-10}}</ref><ref name="igiedgecsi">{{cite web|url=http://www.domain-b.com/aero/airports/20080901_csia.html |title=Delhi's IGIA edges ahead of Mumbai's CSIA as country's busiest airport |publisher=Domain-b.com |date=2008-09-01 |access-date=2010-04-05}}</ref><ref name="mumairport">{{cite web |url=http://www.travelbizmonitor.com/ArticleDetails.aspx?aid=1777&sid=18&sname=Coverstory |title=Mumbai airport gets ready for new innings |publisher=Travel Biz Monitor |date=2007-12-24 |access-date=2010-04-05 |archive-date=2012-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018234628/http://www.travelbizmonitor.com/ArticleDetails.aspx?aid=1777&sid=18&sname=Coverstory |url-status=dead }}</ref> રનવેની લંબાઈ રન વે સાથેના એરપોર્ટ રન વે વિનાના એરપોર્ટ.<ref name="delhibeatsmumbai"/><ref name="igiedgecsi"/><ref name="mumairport"/> [[File:Delhi Airport domestic departures new terminal 1D.jpg|thumb|પ્રિતિદિન ફ્લાઇટની દૃષ્ટિએ દિલ્હીનું ઈંદિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક એ ભારતનું સૌથી મોટું હવાઈ મથક છે.<ref name="delhibeatsmumbai"/>]] {| class="wikitable" |- !રન વેની લંબાઇ !હવાઇ મથકો <br>ફરસબંધી સાથે <br>રન વે (2008 અદાંજીત.)<ref name="refciafactbook"></ref> !હવાઇમથકો <br>ફરસબંધી સાથે <br>રન વે (2008 અંદાજીત.)<ref name="refciafactbook"></ref> |- style="text-align:center" | {{m to ft|3047|precision=0|abbr=on}} અથવા વધુ | 19 | 0 |- style="text-align:center" | {{m to ft|2438|precision=0|abbr=on}}—{{m to ft|3047|precision=0|abbr=on}} | 55 | 1 |- style="text-align:center" | {{m to ft|1524|precision=0|abbr=on}}—{{m to ft|2438|precision=0|abbr=on}} | 77 | 7 |- style="text-align:center" | {{m to ft|914|precision=0|abbr=on}}—{{m to ft|1524|precision=0|abbr=on}} | 84 | 39 |- style="text-align:center" | ઓછું {{m to ft|914|precision=0|abbr=on}} | 16 | 47 |- style="text-align:center" | '''કુલ''' | 251 | 94 |} ==== હેલિપોર્ટ્સ ==== ભારતમાં 2007ના આંકડા મુજબ 30 હેલિપોર્ટ્સ છે.<ref name="refciafactbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html|title=CIA&nbsp;— The World Factbook -- India|year=2008|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=2009-04-10|archive-date=2008-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080611033144/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html|url-status=dead}}</ref> [350] એટલું જ નહીં, ભારત પાસે સિયાચીન ગ્લેશિયર પર દરિયાઈ સપાટીથી 6400 મીટર (21000 ફૂટ)ની ઊંચાઈએ વિશ્વનું સૌથી ઊંચુ હેલિપેડ પણ છે.<ref name="helipad">{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/south/05/20/siachen.kashmir/|title=Siachen: The world's highest cold war|coauthors=By Nick Easen CNN Hong Kong|date=Wednesday, September 17, 2003 Posted: 0550 GMT ( 1:50 PM HKT)|publisher=CNN|access-date=2009-03-30|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823055149/http://edition.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/south/05/20/siachen.kashmir/|url-status=dead}}</ref> પવનહંસ હેલિકોપ્ટર્સ લિમિટેડ નામની જાહેર કંપની ઓએનજીસી (ONGC)ને દૂરના દરિયાઈ વિસ્તારોમાં સહિત ખાસ કરીને ઉત્તર-પૂર્વીય ભારતમાં રાજ્ય સરકારોને હેલિકોપ્ટર સેવા પૂરી પાડે છે.<ref name="pawanhans">{{cite web | url = http://india.gov.in/sectors/transport/civil_aviation.php | title = Civil Aviation | publisher = Government of India Portal | access-date = 2009-06-03}}</ref> == પાઈપલાઈન્સ == * ખનીજ તેલ માટેની કુલ પાઈપલાઈનની કુલ લંબાઈ {{convert|20000|km|0|abbr=on}}. * પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો માટેની પાઈપલાઈનની કુલ લંબાઈ {{convert|268|km|0|abbr=on}}. * કુદરતી ગેસની પાઈપલાઈન માટેની કુલ લંબાઈ {{convert|1700|km|0|abbr=on}}. ઉપરોક્ત માહિતીની ગણતરી 2008માં કરવામાં આવી હતી. <ref name="refciafactbook"></ref> == પર્યાવરણીય પ્રશ્નો અને અસરો == [[File:Red NXR Intercity REVA model.jpg|thumb|નવી રેવા ઇલેક્ટ્રિક કાર, જે રેવા એનએક્સઆર (NXR) તરીકે ઓળખાય છે. ]] રાજધાની નવી દિલ્હી પાસે પ્રદૂષણ ઘટાડવાના ભાગરૂપે દેશની લાંબામાં લાંબી સીએનજી (CNG) આધારિત પરિવહન કાર્યપ્રણાલી છે. આમ છતાં તે ગ્રીનહાઉસ છોડતા મોટા હિસ્સેદારો પૈકીનું એક શહેર છે.<ref name="CNG Delhi">{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/delhis-green-transport-is-its-main-polluter-finds-report/555143/0|title=Delhi’s green transport is its main polluter, finds report|access-date =23 December 2009|location=[[Bangalore]]}}</ref> ભારતમાં સીએનજી (CNG) બસનું ઉત્પાદન અશોક લેલેન્ડ, ટાટા મોટર્સ, સ્વરાજ મઝદા અને હિંદુસ્તાન મોટર્સ દ્વારા કરવામાં આવે છે.<ref name="CNG Manufacturers">{{cite web|url=http://www.cleanairnet.org/caiasia/1412/article-58782.html|title=CNG Bus Manufacturers in India|access-date=23 December 2009|location=[[Bangalore]], [[India]]|archive-date=1 સપ્ટેમ્બર 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040901094925/http://www.cleanairnet.org/caiasia/1412/article-58782.html|url-status=dead}}</ref> કર્ણાટક સ્ટેટ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન દેશનું પહેલું રાજ્ય સ્તરનું નિગમ છે જે બાયો-ફ્યૂલ અને ઈથેનોલ આધારિત બળતણનો ઉપયોગ કરે છે.<ref name="ksrtcbprac">{{cite web|url=http://www.ksrtc.in/BestPractices.html|title=KSRTC :: BEST PRACTICES|publisher=[[Karnataka State Road Transport Corporation]]|language=[[English language|English]]|access-date=23 November 2009|location=[[Karnataka]], [[India]]|archive-date=17 નવેમ્બર 2009|archive-url=https://archive.today/20091117194311/http://ksrtc.in/BestPractices.html|url-status=dead}}</ref> કેએસઆરટીસી (KSRTC)એ અન્ય વૈકલ્પિક બળતણ વિશે સંશોધનો કરવાની દિશામાં પણ પ્રયોગો હાથ ધરી પહેલ કરી છે, જેમાં ડિઝલ સાથે નાળિયેરી, સૂર્યમૂખી, મગફળી, કોપરું અને સીસમનો સમાવેશ થાય છે.<ref name="ksrtcextramile">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/01/31/stories/2007013117930300.htm|title=KSRTC going that extra mile to conserve fuel|first=Anil Kumar Sastry|date=Wednesday, Jan 31, 2007|publisher=Online edition of [[The Hindu]]|language=Eng|access-date=23 November 2009|location=Karnataka India|archive-date=10 નવેમ્બર 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110024824/http://www.hindu.com/2007/01/31/stories/2007013117930300.htm|url-status=dead}}</ref> નિગમે 2009માં બાયો ફ્યૂલ આધારિત બસોને પ્રોત્સાહન આપવાનો નિર્ણય લીધો હતો.<ref name="ksrtcbiofuel">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/06/06/stories/2009060661240400.htm|title=State to promote biofuel buses|date=Saturday, Jun 06, 2009|publisher=[[The Hindu]]|language=Eng|access-date=23 November 2009|location=KAR, IND|archive-date=10 નવેમ્બર 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110024844/http://www.hindu.com/2009/06/06/stories/2009060661240400.htm|url-status=dead}}</ref> ભારતીય સર્વોચ્ચ અદાલતે 1998માં એક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરીને દેશની તમામ બસો, ત્રિચક્રી વાહનો અને ટેક્સીને એપ્રિલ 2001થી કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસમાં તબદિલ કરવાનો હુકમ કર્યો હતો.<ref name="cng-delhi">{{cite web|url=http://www.product-life.org/en/archive/cng-delhi|title=CNG Delhi– the world’s cleanest public bus system running on CNG|first=Anumita Roychaudhary|year=1998|publisher=Product-Life Institute|language=Eng|access-date=23 November 2009|location=[[Geneva]]}}</ref> == સંદર્ભો == {{Reflist|colwidth=30em}} == બાહ્ય કડીઓ == {{Commons category}} * [http://www.indiatransportsearch.com/search.aspx ભારતમાં પરિવહન શોધ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090724010105/http://www.indiatransportsearch.com/search.aspx |date=2009-07-24 }} * [http://www.indiatransit.com/ ભારત પરિવહન ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091201013858/http://www.indiatransit.com/ |date=2009-12-01 }} * [http://morth.nic.in/ માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય ] * [http://hartrans.gov.in/docs/mva1988.pdf મોટર વ્હિકલ કાયદો, 1988] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124045948/http://hartrans.gov.in/docs/mva1988.pdf |date=2010-11-24 }} * [http://www.indiarail.info ભારતીય રેલવે માહિતી ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721161820/http://www.indiarail.info/ |date=2018-07-21 }} * [http://www.nytimes.com/2005/12/04/international/asia/04highway.html ''માઇલ બાય માઇલ, ભારતે બાંધેલા લીસ્સા રસ્તાઓ, તેનું ભવિષ્ય'' ], ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ, ડિસમ્બર 4, 2005. * [http://jpgmag.com/stories/15366 ભવિષ્ય તરફ પાછા - ભારતીય પરિવહન સિન્ક પશ્ચિમ સાથે ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505173035/http://jpgmag.com/stories/15366 |date=2016-05-05 }} [[Category:ભારતમાં જાહેર પરિવહન]] [[Category:ભારતમાં પરીવહન]] sojv4gqznld4gkezz4fcrqsh2c1e2p3 10 43929 900485 708702 2026-05-01T08:47:28Z Dsvyas 561 ગુજરાતી લેખ 900485 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = બાંગ્લાદેશ | flag alias = Flag of Bangladesh.svg | flag alias-1971 = Flag of Bangladesh (1971).svg | flag alias-naval = Naval Ensign of Bangladesh.svg | flag alias-civil = Civil Ensign of Bangladesh.svg | flag alias-coast guard=Ensign of the Bangladesh Coast Guard.svg | flag alias-army = Flag of the Bangladesh Army.svg | flag alias-air force = Air Force Ensign of Bangladesh.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1971 | var2 = civil | redir1 = BGD | redir2 = BAN </noinclude> }} ogqv7swa3edu5kpmhenlgfrf8yje5la 0 65694 900467 834507 2026-04-30T17:50:05Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 900467 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|60px|left]] બોરીવલી | type = મુંબઈ ઉપનગરીય રેલ્વે station | image = Borivali Station entrance - east.jpg | image_caption = | address = બોરીવલી | coordinates = {{Coord|19.229427|N|72.856994|E|type:railwaystation_region:IN|display=inline}} | line = પશ્ચિમ | other = | structure = | platform = ૧૦ | depth = | levels = {{convert|19.0|m|ft}} | tracks = ૯ | parking = | bicycle = | opened = | style = Mumbai Suburban Railway | closed = | rebuilt = | electrified = હા | ADA = | code = BO (મુંબઈ ઉપનગરીય રેલ્વે) <br> BVI (ભારતીય રેલ્વે) | owned = રેલ્વે મંત્રાલય, ભારતીય રેલ્વે | zone = પશ્ચિમ રેલ્વે | former = | passengers = ૨૮.૨૧ કરોડ<ref>{{cite web|title=It's not getting any better! Despite metro and monorail, Mumbai local trains getting more overcrowded|url=http://www.mid-day.com/articles/its-not-getting-any-better-despite-metro-and-monorail-mumbai-local-trains-getting-more-overcrowded/18155192|website=mid-day|access-date=13 April 2017|language=en|archive-date=13 એપ્રિલ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413235108/http://www.mid-day.com/articles/its-not-getting-any-better-despite-metro-and-monorail-mumbai-local-trains-getting-more-overcrowded/18155192|url-status=dead}}</ref> | pass_year = ૨૦૧૬-૧૭ | pass_percent = | pass_system = દૈનિક | mpassengers = | services = {{s-rail|title=Mumbai Suburban Railway}} {{s-line|system=Mumbai Suburban Railway|line=Western |previous=Kandivali|next=Dahisar}} | map_type = Mumbai | map_dot_label = બોરીવલી | route_map = {{MSR Western line}} }} '''બોરીવલી''' એ [[મુંબઈ]] ઉપનગરીય રેલ્વેનું પશ્ચિમ લાઇન પર આવેલું રેલ્વે સ્ટેશન છે. બોરીવલી રેલ્વે સ્ટેશન<ref>{{Cite web |url=http://www.urbanrail.net/as/mumb/mumbai.htm |title=બોરીવલી સ્ટેશનનો નકશો |access-date=2015-05-08 |archive-date=2011-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111228005506/http://www.urbanrail.net/as/mumb/mumbai.htm |url-status=dead }}</ref> એ બધી ધીમી, ઓછી-ઝડપી અને ઝડપી ટ્રેન માટેનું મુંબઇ ઉપનગરીય રેલ્વેનું સ્ટેશન છે. તે એક્સપ્રેસ ટ્રેન માટે મુંબઈ શહેરનું છેલ્લું (અને પહેલું) સ્ટેશન પણ છે. બોરીવલી સ્ટેશનને હાર્બર લાઇન સાથે જોડવાની યોજના પ્રગતિ પર છે. ==પ્લેટફોર્મ== સ્ટેશનને ૯ પ્લેટફોર્મ આવેલાં છે. ૪, ૫, ૬ અને ૬એ પ્લેટફોર્મ એ મુંબઈ આવતી અને બહાર જતી ટ્રેન માટે છે (તેમજ ઉપનગરીય ટ્રેન માટે પણ). ૭ અને ૮ પ્લેટફોર્મ ટર્મિનલ પ્લેટફોર્મ છે. == છબીઓ == <gallery> File:Borivali platformboard.jpg|બોરીવલી પ્લેટફોર્મબોર્ડ File:Parle 03.jpg|બોરીવલી સ્ટેશનબોર્ડ File:Borivali Station entrance - east.jpg|બોરીવલી સ્ટેશન પ્રવેશદ્વાર - પૂર્વ File:Mumbai morning rush.jpg|બોરીવલી સ્ટેશન - મહત્તમ ધસારાના સમયે File:Borivali railway station - Warning.jpg|બોરીવલી રેલ્વે સ્ટેશન - ચેતવણી File:Borivali railway station - CVM & ATVM's.jpg|બોરીવલી રેલ્વે સ્ટેશન - CVM & ATV </gallery> ==સંદર્ભ== {{Reflist}} [[શ્રેણી:મુંબઈ]] [[શ્રેણી:ભારતીય રેલ]] [[શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાંના રેલ્વે સ્ટેશનો]] [[શ્રેણી:મુંબઈ ઉપનગરીય રેલ્વે]] j85sol604fa051evirrv9mh19icl5ge 0 67817 900445 893048 2026-04-30T14:40:09Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 900445 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = પ્રતિક ગાંધી | image = PratikGandhi.jpg | alt = | caption = પ્રતિક ગાંધી | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1980|04|29}} | birth_place = [[સુરત]], ગુજરાત, ભારત | death_date = | death_place = | othername = | alma_mater = | occupation = અભિનેતા | yearsactive = ૨૦૦૫– વર્તમાન | organization = | notable_works = બે યાર, રોંગ સાઈડ રાજુ, લવની ભવાઈ, લવયાત્રી, મિત્રો, ધુનકી, લવની લવસ્ટોરી | spouse = {{marriage|ભામિની ઓઝા|2009}} | children = ૧ | relatives = | website = }} '''પ્રતિક ગાંધી''' ભારતીય નાટક અને ફિલ્મ કલાકાર છે, જે ગુજરાતી નાટક અને ફિલ્મોમાં કામ કરે છે.<ref name="Soumitra DasSoumitra Das 2014">{{cite web |last = Soumitra DasSoumitra Das|first = TNN|title = Dhollywood is changing: Pratik Gandhi|website = The Times of India|date = ૨૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/Dhollywood-is-changing-Pratik-Gandhi/articleshow/41026296.cms|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫}}</ref> == કારકિર્દી == પ્રતિક ગાંધીનો અભ્યાસ પ્રવૃત્તિ વિદ્યાલય, [[સુરત]] ખાતે થયો જ્યાં તે નાટ્ય કલામાં સક્રિય હતો. એન્જિનિયરીંગમાં સ્નાતક થયા બાદ [[મુંબઈ]]માં બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીમાં કામ કરતાં-કરતાં તેણે દિગ્દર્શક મનોજ શાહ સાથે નાટકોમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.<ref name="dnab2015">{{cite web|title = I don't wish to get categorised: Pratik Gandhi|website = DNA|date = ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫|url = http://dnasyndication.com/dna/dna_english_news_and_features/I-don%E2%80%99t-wish-to-get-categorised_-Pratik-Gandhi/DNAHM80873|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫|archive-date = 2016-11-13|archive-url = https://web.archive.org/web/20161113033052/http://dnasyndication.com/dna/dna_english_news_and_features/I-don%E2%80%99t-wish-to-get-categorised_-Pratik-Gandhi/DNAHM80873|url-status = dead}}</ref> == અંગત જીવન == પ્રતિકે ૨૦૦૯માં ટેલિવિઝન અને નાટ્ય કલાકાર ભામિની ઓઝા સાથે લગ્ન કર્યા. તેમની દિકરીનો જન્મ ૨૦૧૪માં થયો હતો.<ref name="dnab2015"></ref><ref name="Team 2014">{{cite web |last = Team|first = Tellychakkar|title = Bhamini Oza Gandhi blessed with a baby girl|website = Tellychakkar.com|date = ૧૮ માર્ચ ૨૦૧૪|url = http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/bhamini-oza-gandhi-blessed-baby-girl-403|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫}}</ref><ref name="The Tribune, Chandigarh, India 2014">{{cite web |title = The Tribune Lifestyle|website = The Tribune, Chandigarh, India|date = ૨૦ માર્ચ ૨૦૧૪|url = http://www.tribuneindia.com/2014/20140320/ttlife1.htm|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫}}</ref> == અભિનય == ===નાટકો=== {| class="wikitable" ! નાટક ! પાત્ર ! ભાષા |- | આ પાર કે પેલે પાર (૨૦૦૫) || રવિકાંત દિવાન || ગુજરાતી |- | જુજાવે રૂપ (૨૦૦૭) || ડાફર || ગુજરાતી |- | અપુર્વ અવસર (૨૦૦૭) || 6 પાત્રો || ગુજરાતી, હિન્દી |- | અમરફલ (૨૦૦૮) || - || ગુજરાતી |- | સાત તરી એકવીસ - ૧ (પ્રતિ પુરુષ) (૨૦૦૮) || રુદ્ર || ગુજરાતી |- | સાત તરી એકવીસ - ૨ ("બી" પોઝિટિવ) (૨૦૦૯) || મુકેશ ચોવટિયા || ગુજરાતી |- | છ ચોક ચોવીસ (૨૦૧૦) || - || ગુજરાતી |- | બોહોત નચ્યો ગોપાલ (૨૦૧૨) || કૃષ્ણ || ગુજરાતી |- | અમે બધા સાથે તો દુનિયા લઈયે માથે (૨૦૧૩) || ૭ પાત્રો- પોપટ, અખિલ, વિમલ, કાકા, નરેશ વગેરે || ગુજરાતી |- | હું ચંદ્રકાંત બક્ષી (૨૦૧૩)<ref name="dnab2015"></ref><ref name="Seta 2013">{{cite web|last = Seta|first = Keyur|title = Review: Hu Chandrakant Bakshi – Meet the bold and rebellious author|website = My Theatre Cafe|date = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩|url = http://mytheatrecafe.com/reviews/hu-chandrakant-bakshi-gujarati-play-review-manoj-shah/|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫|archive-date = 2018-05-26|archive-url = https://web.archive.org/web/20180526190548/http://mytheatrecafe.com/reviews/hu-chandrakant-bakshi-gujarati-play-review-manoj-shah/|url-status = dead}}</ref> | [[ચંદ્રકાંત બક્ષી]] | ગુજરાતી |- | માસ્ટર મેડમ (૨૦૧૪) || માસ્ટર || ગુજરાતી |- | મોહન નો મસાલો (૨૦૧૫)<ref>http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/reviews/mohan-no-masalo-gujarati-play-reviews.asp</ref> | [[મહાત્મા ગાંધી]] | ગુજરાતી, હિન્દી, અંગ્રેજી |- | મેરે પિયા ગયે રંગૂન (૨૦૧૫) | ભરત રામ | હિન્દી |- | સિક્કાની ત્રીજી બાજુ (૨૦૧૬) || ધીરુ સિકસર || ગુજરાતી |- |સર સર સરલા (૨૦૧૮‌)<ref>{{Cite news|url=http://www.bombaytimes.com/theatre/makarand-deshpande-people-are-asking-me-when-im-coming-out-with-the-marathi-version-of-sir-sir-sarla/articleshow/62653458.cms|title=Makarand Deshpande: People are asking me when I'm coming out with the Marathi version of 'Sir Sir Sarla'|newspaper=BombayTimes|date=૨૫ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮|access-date=૧૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮|via=|archive-date=2018-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216140437/http://www.bombaytimes.com/theatre/makarand-deshpande-people-are-asking-me-when-im-coming-out-with-the-marathi-version-of-sir-sir-sarla/articleshow/62653458.cms|url-status=dead}}</ref> |સર |ગુજરાતી |} ===ફિલ્મો=== {| class="wikitable" ! વર્ષ ! ફિલ્મ ! પાત્ર ! ભાષા ! સંદર્ભ |- | ૨૦૦૬ ||''યોર્સ ઇમોશનલી'' || મણી || અંગ્રેજી || <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/Theatre-artist-Pratik-Gandhi-who-is-debuting-in-the-Gujarati-film-industry-with-the-movie-Bey-Yaar-talks-about-how-he-grabbed-this-fun-yet-very-engaging-role-/articleshow/39814350.cms|title=My theatre background really helped me: Pratik Gandhi - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-04-03}}</ref> |- | ૨૦૧૪ ||''[[બે યાર]]'' || તપન - ટિનો || rowspan="4" | ગુજરાતી || <ref name="mid-day 2014">{{cite web |title = Look Who's Filming|website = mid-day|date = 30 December 2014|url = http://www.mid-day.com/articles/look-whos-filming/15876151|access-date = 9 August 2015}}</ref> |- | ૨૦૧૬ ||''[[રોંગ સાઈડ રાજુ]]'' || રાજુ ||<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Leisure/NNXFR7eGPFp3MNSeG9dUTL/Wrong-Side-Raju-New-age-for-Gujarati-cinema.html|title=‘Wrong Side Raju’: New age for Gujarati cinema|last=Ghosh|first=Sankhayan|date=2016-08-31|work=www.livemint.com|access-date=2018-04-03}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Leisure/IgxG8RLSvbw9GaoCzhe5xO/Film-review-Wrong-Side-Raju.html|title=Film review: Wrong Side Raju|author=Sankayan Ghosh|date=9 September 2016|publisher=Livemint}}</ref><ref>{{cite web|url=https://chaaipani.com/wrong-side-raju/|title=An extraordinary story of an average struggling actor in Mumbai – The city of dreams|author=Shruti Chaturvedi|date=6 September 2016|publisher=Chaaipani|access-date=26 ડિસેમ્બર 2019|archive-date=26 ડિસેમ્બર 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226064203/https://chaaipani.com/wrong-side-raju/|url-status=dead}}</ref> |- | ૨૦૧૭ ||''તમ્બૂરો'' || ભાવિક ||<ref>{{Citation|title=Tamburo Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movie-details/tamburo/movieshow/61224037.cms|access-date=2018-04-03}}</ref> |- |૨૦૧૮ || ''લવની ભવાઇ'' || આદિત્ય ||<ref>{{Cite news|url=https://www.newsfolo.com/entertainment/gujarati-love-ni-bhavai-set-release-australia-new-zealand-23-nov-usa-release-15-dec/129944/|title=Gujarati, "Love Ni Bhavai" set to release in Australia and New Zealand on 23 Nov, in USA on 15 Dec|work=Newsfolo|access-date=2018-04-03|language=en-US|archive-date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403112851/https://www.newsfolo.com/entertainment/gujarati-love-ni-bhavai-set-release-australia-new-zealand-23-nov-usa-release-15-dec/129944/|url-status=dead}}</ref> |- |૨૦૧૮ || ''લવયાત્રી'' || || rowspan="2" | હિંદી || <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/pratik-gandhi-shoots-for-loveratri-in-ahmedabad/articleshow/63430903.cms|title=Pratik Gandhi shoots for Loveratri in Ahmedabad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-04-03}}</ref> |- |૨૦૧૮ || ''મિત્રો'' || રૌનક || |- |૨૦૧૮ || ''વેન્ટિલેટર'' || પ્રશાંત || rowspan="4" | ગુજરાતી || <ref>{{Citation|title=Ventilator Movie Review {4.0/5}: Critic Review of Ventilator by Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movie-reviews/ventilator/movie-review/65818821.cms|access-date=2018-09-15}}</ref> |- | rowspan="2" |૨૦૧૯ |''ધુનકી'' |નિકુંજ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/pratik-and-deekshas-next-film-is-titled-dhunki/articleshow/69800170.cms|title=Pratik and Deeksha’s next film is titled Dhunki - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-06-23}}</ref> |- |''ગુજરાત ૧૧'' |નિર્મલ |<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/daisy-shah-to-make-her-debut-in-gujarati-film/articleshow/67882018.cms|title=Daisy Shah to play a football coach in Gujarati movie debut|last=Feb 7|first=Mirror Online {{!}} Updated:|last2=2019|website=Mumbai Mirror|language=en|last3=Ist|first3=14:12|access-date=2019-06-03}}</ref> |- | rowspan="2" |૨૦૨૦ |''લવની લવસ્ટોરીસ્'' |લવ |<ref name="lnls">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/regional/gujarati/luv-ni-love-storys-official-trailer/videoshow/73010104.cms|title=Luv Ni Love Storys - Official Trailer|website=times-of-india|access-date=30 December 2019}}</ref> |- |ભવાઇ |રાજારામ જોશી |હિંદી | |} === વેબ શ્રેણી === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |વર્ષ ! scope="col" |શ્રેણી ! scope="col" |પાત્ર ! class="unsortable" scope="col" |ભાષા !પ્લેટફોર્મ !નોંધ ! class="unsortable" scope="col" |સંદર્ભ |- ! scope="row" |૨૦૧૬ |''ક્રાઇમ પેટ્રોલ'' |અર્જુન દિક્ષિત |હિંદી |[[:en:SET_India|SET India]] |હપ્તો ૬૧૪ - બાંસુરીવાલા |<ref>https://www.thetechoutlook.com/internet/entertainment/did-the-reel-life-bull-of-dalaal-street-harshad-mehta-pratik-gandhi-worked-in-crime-patrol/</ref> |- ! scope="row" |૨૦૨૦ |''સ્કેમ ૧૯૯૨'' |હર્ષદ મહેતા |હિંદી |સોની લિવ |બધાં ૧૦ હપ્તાઓ |<ref>{{Cite web|title=Pratik Gandhi and Shreya Dhanwanthary play the lead in series based on Harshad Mehta scam|url=https://www.indiatoday.in/binge-watch/story/pratik-gandhi-and-shreya-dhanwanthary-play-the-lead-in-series-based-on-harshad-mehta-scam-1629241-2019-12-18|access-date=2020-10-09|website=India Today|language=en}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |૨૦૨૧ |''વિઠ્ઠલ તીડી'' (શ્રેણી ૧) |વિઠ્ઠલ ત્રિપાઠી |ગુજરાતી |ઓહો ગુજરાતી |બધાં ૬ હપ્તાઓ |<ref>{{cite web|date=2 May 2021|title=Vitthal Teedi: Pratik Gandhi is a master gambler in his follow-up series to Scam 1992. Watch trailer|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/vitthal-teedi-pratik-gandhi-is-a-master-gambler-in-his-follow-up-series-to-scam-1992-watch-trailer-101619932680092.html}}</ref> |- |''સ્ટાર vs ફૂડ'' (શ્રેણી ૧) |પોતે |અંગ્રેજી, હિંદી |ડિસ્કવરી |હપ્તા ૫ |<ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|date=2021-05-13|title=Star Vs Food: Scam 1992 star Pratik Gandhi explores culinary skills to cook unique dishes : Bollywood News - Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/star-vs-food-scam-1992-star-pratik-gandhi-explores-culinary-skills-to-cook-unique-dishes/|access-date=2021-11-19|language=en}}</ref> |- |''ગંગીસ્તાન'' |આસુ પટેલ |હિંદી |સ્પોટીફાય |બધાં ૪૮ પોડકાસ્ટ હપ્તાઓ |<ref>{{Cite web|date=2021-11-18|title=Gangistan review: Pratik Gandhi tries his best to elevate Spotify's pointless crime podcast|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/gangistan-review-pratik-gandhi-tries-his-best-to-elevate-spotifys-pointless-crime-podcast-7627438/|access-date=2021-11-18|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |૨૦૨૨ |ધ ગ્રેટ ઇન્ડિયન મર્ડર |સુરજ યાદવ |હિંદી |ડિઝની+હોટસ્ટાર |બધાં હપ્તાઓ |<ref>{{Cite web|date=2021-03-21|title=Richa Chadha, Pratik Gandhi begin shooting for web series Six Suspects|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/richa-chadha-pratik-gandhi-begin-shooting-for-series-six-suspects-7238396/|access-date=2021-10-03|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |આગામી ! align="left" scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ફોર યોર આયસ ઓન્લી'' {{Dagger}} | |હિંદી |નેટફ્લિક્સ | |<ref>https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scam-1992s-pratik-gandhi-signs-new-ott-web-series/</ref> |} == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * {{imdb name}} *{{twitter|pratikg80}} [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] [[શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી રંગભૂમિ]] [[શ્રેણી:૧૯૮૦માં જન્મ]] ge1vgyezqlsj2diyspbkbf7lx0v0cuf 900446 900445 2026-04-30T14:40:13Z KiranBOT 83362 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v2.2.9s 900446 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = પ્રતિક ગાંધી | image = PratikGandhi.jpg | alt = | caption = પ્રતિક ગાંધી | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1980|04|29}} | birth_place = [[સુરત]], ગુજરાત, ભારત | death_date = | death_place = | othername = | alma_mater = | occupation = અભિનેતા | yearsactive = ૨૦૦૫– વર્તમાન | organization = | notable_works = બે યાર, રોંગ સાઈડ રાજુ, લવની ભવાઈ, લવયાત્રી, મિત્રો, ધુનકી, લવની લવસ્ટોરી | spouse = {{marriage|ભામિની ઓઝા|2009}} | children = ૧ | relatives = | website = }} '''પ્રતિક ગાંધી''' ભારતીય નાટક અને ફિલ્મ કલાકાર છે, જે ગુજરાતી નાટક અને ફિલ્મોમાં કામ કરે છે.<ref name="Soumitra DasSoumitra Das 2014">{{cite web |last = Soumitra DasSoumitra Das|first = TNN|title = Dhollywood is changing: Pratik Gandhi|website = The Times of India|date = ૨૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/Dhollywood-is-changing-Pratik-Gandhi/articleshow/41026296.cms|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫}}</ref> == કારકિર્દી == પ્રતિક ગાંધીનો અભ્યાસ પ્રવૃત્તિ વિદ્યાલય, [[સુરત]] ખાતે થયો જ્યાં તે નાટ્ય કલામાં સક્રિય હતો. એન્જિનિયરીંગમાં સ્નાતક થયા બાદ [[મુંબઈ]]માં બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીમાં કામ કરતાં-કરતાં તેણે દિગ્દર્શક મનોજ શાહ સાથે નાટકોમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.<ref name="dnab2015">{{cite web|title = I don't wish to get categorised: Pratik Gandhi|website = DNA|date = ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫|url = http://dnasyndication.com/dna/dna_english_news_and_features/I-don%E2%80%99t-wish-to-get-categorised_-Pratik-Gandhi/DNAHM80873|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫|archive-date = 2016-11-13|archive-url = https://web.archive.org/web/20161113033052/http://dnasyndication.com/dna/dna_english_news_and_features/I-don%E2%80%99t-wish-to-get-categorised_-Pratik-Gandhi/DNAHM80873|url-status = dead}}</ref> == અંગત જીવન == પ્રતિકે ૨૦૦૯માં ટેલિવિઝન અને નાટ્ય કલાકાર ભામિની ઓઝા સાથે લગ્ન કર્યા. તેમની દિકરીનો જન્મ ૨૦૧૪માં થયો હતો.<ref name="dnab2015"></ref><ref name="Team 2014">{{cite web |last = Team|first = Tellychakkar|title = Bhamini Oza Gandhi blessed with a baby girl|website = Tellychakkar.com|date = ૧૮ માર્ચ ૨૦૧૪|url = http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/bhamini-oza-gandhi-blessed-baby-girl-403|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫}}</ref><ref name="The Tribune, Chandigarh, India 2014">{{cite web |title = The Tribune Lifestyle|website = The Tribune, Chandigarh, India|date = ૨૦ માર્ચ ૨૦૧૪|url = http://www.tribuneindia.com/2014/20140320/ttlife1.htm|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫}}</ref> == અભિનય == ===નાટકો=== {| class="wikitable" ! નાટક ! પાત્ર ! ભાષા |- | આ પાર કે પેલે પાર (૨૦૦૫) || રવિકાંત દિવાન || ગુજરાતી |- | જુજાવે રૂપ (૨૦૦૭) || ડાફર || ગુજરાતી |- | અપુર્વ અવસર (૨૦૦૭) || 6 પાત્રો || ગુજરાતી, હિન્દી |- | અમરફલ (૨૦૦૮) || - || ગુજરાતી |- | સાત તરી એકવીસ - ૧ (પ્રતિ પુરુષ) (૨૦૦૮) || રુદ્ર || ગુજરાતી |- | સાત તરી એકવીસ - ૨ ("બી" પોઝિટિવ) (૨૦૦૯) || મુકેશ ચોવટિયા || ગુજરાતી |- | છ ચોક ચોવીસ (૨૦૧૦) || - || ગુજરાતી |- | બોહોત નચ્યો ગોપાલ (૨૦૧૨) || કૃષ્ણ || ગુજરાતી |- | અમે બધા સાથે તો દુનિયા લઈયે માથે (૨૦૧૩) || ૭ પાત્રો- પોપટ, અખિલ, વિમલ, કાકા, નરેશ વગેરે || ગુજરાતી |- | હું ચંદ્રકાંત બક્ષી (૨૦૧૩)<ref name="dnab2015"></ref><ref name="Seta 2013">{{cite web|last = Seta|first = Keyur|title = Review: Hu Chandrakant Bakshi – Meet the bold and rebellious author|website = My Theatre Cafe|date = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩|url = http://mytheatrecafe.com/reviews/hu-chandrakant-bakshi-gujarati-play-review-manoj-shah/|access-date = ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫|archive-date = 2018-05-26|archive-url = https://web.archive.org/web/20180526190548/http://mytheatrecafe.com/reviews/hu-chandrakant-bakshi-gujarati-play-review-manoj-shah/|url-status = dead}}</ref> | [[ચંદ્રકાંત બક્ષી]] | ગુજરાતી |- | માસ્ટર મેડમ (૨૦૧૪) || માસ્ટર || ગુજરાતી |- | મોહન નો મસાલો (૨૦૧૫)<ref>http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/reviews/mohan-no-masalo-gujarati-play-reviews.asp</ref> | [[મહાત્મા ગાંધી]] | ગુજરાતી, હિન્દી, અંગ્રેજી |- | મેરે પિયા ગયે રંગૂન (૨૦૧૫) | ભરત રામ | હિન્દી |- | સિક્કાની ત્રીજી બાજુ (૨૦૧૬) || ધીરુ સિકસર || ગુજરાતી |- |સર સર સરલા (૨૦૧૮‌)<ref>{{Cite news|url=http://www.bombaytimes.com/theatre/makarand-deshpande-people-are-asking-me-when-im-coming-out-with-the-marathi-version-of-sir-sir-sarla/articleshow/62653458.cms|title=Makarand Deshpande: People are asking me when I'm coming out with the Marathi version of 'Sir Sir Sarla'|newspaper=BombayTimes|date=૨૫ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮|access-date=૧૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮|via=|archive-date=2018-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216140437/http://www.bombaytimes.com/theatre/makarand-deshpande-people-are-asking-me-when-im-coming-out-with-the-marathi-version-of-sir-sir-sarla/articleshow/62653458.cms|url-status=dead}}</ref> |સર |ગુજરાતી |} ===ફિલ્મો=== {| class="wikitable" ! વર્ષ ! ફિલ્મ ! પાત્ર ! ભાષા ! સંદર્ભ |- | ૨૦૦૬ ||''યોર્સ ઇમોશનલી'' || મણી || અંગ્રેજી || <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/Theatre-artist-Pratik-Gandhi-who-is-debuting-in-the-Gujarati-film-industry-with-the-movie-Bey-Yaar-talks-about-how-he-grabbed-this-fun-yet-very-engaging-role-/articleshow/39814350.cms|title=My theatre background really helped me: Pratik Gandhi - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-04-03}}</ref> |- | ૨૦૧૪ ||''[[બે યાર]]'' || તપન - ટિનો || rowspan="4" | ગુજરાતી || <ref name="mid-day 2014">{{cite web |title = Look Who's Filming|website = mid-day|date = 30 December 2014|url = http://www.mid-day.com/articles/look-whos-filming/15876151|access-date = 9 August 2015}}</ref> |- | ૨૦૧૬ ||''[[રોંગ સાઈડ રાજુ]]'' || રાજુ ||<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Leisure/NNXFR7eGPFp3MNSeG9dUTL/Wrong-Side-Raju-New-age-for-Gujarati-cinema.html|title=‘Wrong Side Raju’: New age for Gujarati cinema|last=Ghosh|first=Sankhayan|date=2016-08-31|work=www.livemint.com|access-date=2018-04-03}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Leisure/IgxG8RLSvbw9GaoCzhe5xO/Film-review-Wrong-Side-Raju.html|title=Film review: Wrong Side Raju|author=Sankayan Ghosh|date=9 September 2016|publisher=Livemint}}</ref><ref>{{cite web|url=https://chaaipani.com/wrong-side-raju/|title=An extraordinary story of an average struggling actor in Mumbai – The city of dreams|author=Shruti Chaturvedi|date=6 September 2016|publisher=Chaaipani|access-date=26 ડિસેમ્બર 2019|archive-date=26 ડિસેમ્બર 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226064203/https://chaaipani.com/wrong-side-raju/|url-status=dead}}</ref> |- | ૨૦૧૭ ||''તમ્બૂરો'' || ભાવિક ||<ref>{{Citation|title=Tamburo Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movie-details/tamburo/movieshow/61224037.cms|access-date=2018-04-03}}</ref> |- |૨૦૧૮ || ''લવની ભવાઇ'' || આદિત્ય ||<ref>{{Cite news|url=https://www.newsfolo.com/entertainment/gujarati-love-ni-bhavai-set-release-australia-new-zealand-23-nov-usa-release-15-dec/129944/|title=Gujarati, "Love Ni Bhavai" set to release in Australia and New Zealand on 23 Nov, in USA on 15 Dec|work=Newsfolo|access-date=2018-04-03|language=en-US|archive-date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403112851/https://www.newsfolo.com/entertainment/gujarati-love-ni-bhavai-set-release-australia-new-zealand-23-nov-usa-release-15-dec/129944/|url-status=dead}}</ref> |- |૨૦૧૮ || ''લવયાત્રી'' || || rowspan="2" | હિંદી || <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/pratik-gandhi-shoots-for-loveratri-in-ahmedabad/articleshow/63430903.cms|title=Pratik Gandhi shoots for Loveratri in Ahmedabad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-04-03}}</ref> |- |૨૦૧૮ || ''મિત્રો'' || રૌનક || |- |૨૦૧૮ || ''વેન્ટિલેટર'' || પ્રશાંત || rowspan="4" | ગુજરાતી || <ref>{{Citation|title=Ventilator Movie Review {4.0/5}: Critic Review of Ventilator by Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movie-reviews/ventilator/movie-review/65818821.cms|access-date=2018-09-15}}</ref> |- | rowspan="2" |૨૦૧૯ |''ધુનકી'' |નિકુંજ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/movies/news/pratik-and-deekshas-next-film-is-titled-dhunki/articleshow/69800170.cms|title=Pratik and Deeksha’s next film is titled Dhunki - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-06-23}}</ref> |- |''ગુજરાત ૧૧'' |નિર્મલ |<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/daisy-shah-to-make-her-debut-in-gujarati-film/articleshow/67882018.cms|title=Daisy Shah to play a football coach in Gujarati movie debut|last=Feb 7|first=Mirror Online {{!}} Updated:|last2=2019|website=Mumbai Mirror|language=en|last3=Ist|first3=14:12|access-date=2019-06-03}}</ref> |- | rowspan="2" |૨૦૨૦ |''લવની લવસ્ટોરીસ્'' |લવ |<ref name="lnls">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/regional/gujarati/luv-ni-love-storys-official-trailer/videoshow/73010104.cms|title=Luv Ni Love Storys - Official Trailer|website=times-of-india|access-date=30 December 2019}}</ref> |- |ભવાઇ |રાજારામ જોશી |હિંદી | |} === વેબ શ્રેણી === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |વર્ષ ! scope="col" |શ્રેણી ! scope="col" |પાત્ર ! class="unsortable" scope="col" |ભાષા !પ્લેટફોર્મ !નોંધ ! class="unsortable" scope="col" |સંદર્ભ |- ! scope="row" |૨૦૧૬ |''ક્રાઇમ પેટ્રોલ'' |અર્જુન દિક્ષિત |હિંદી |[[:en:SET_India|SET India]] |હપ્તો ૬૧૪ - બાંસુરીવાલા |<ref>https://www.thetechoutlook.com/internet/entertainment/did-the-reel-life-bull-of-dalaal-street-harshad-mehta-pratik-gandhi-worked-in-crime-patrol/</ref> |- ! scope="row" |૨૦૨૦ |''સ્કેમ ૧૯૯૨'' |હર્ષદ મહેતા |હિંદી |સોની લિવ |બધાં ૧૦ હપ્તાઓ |<ref>{{Cite web|title=Pratik Gandhi and Shreya Dhanwanthary play the lead in series based on Harshad Mehta scam|url=https://www.indiatoday.in/binge-watch/story/pratik-gandhi-and-shreya-dhanwanthary-play-the-lead-in-series-based-on-harshad-mehta-scam-1629241-2019-12-18|access-date=2020-10-09|website=India Today|language=en}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |૨૦૨૧ |''વિઠ્ઠલ તીડી'' (શ્રેણી ૧) |વિઠ્ઠલ ત્રિપાઠી |ગુજરાતી |ઓહો ગુજરાતી |બધાં ૬ હપ્તાઓ |<ref>{{cite web|date=2 May 2021|title=Vitthal Teedi: Pratik Gandhi is a master gambler in his follow-up series to Scam 1992. Watch trailer|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/vitthal-teedi-pratik-gandhi-is-a-master-gambler-in-his-follow-up-series-to-scam-1992-watch-trailer-101619932680092.html}}</ref> |- |''સ્ટાર vs ફૂડ'' (શ્રેણી ૧) |પોતે |અંગ્રેજી, હિંદી |ડિસ્કવરી |હપ્તા ૫ |<ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|date=2021-05-13|title=Star Vs Food: Scam 1992 star Pratik Gandhi explores culinary skills to cook unique dishes : Bollywood News - Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/star-vs-food-scam-1992-star-pratik-gandhi-explores-culinary-skills-to-cook-unique-dishes/|access-date=2021-11-19|language=en}}</ref> |- |''ગંગીસ્તાન'' |આસુ પટેલ |હિંદી |સ્પોટીફાય |બધાં ૪૮ પોડકાસ્ટ હપ્તાઓ |<ref>{{Cite web|date=2021-11-18|title=Gangistan review: Pratik Gandhi tries his best to elevate Spotify's pointless crime podcast|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/gangistan-review-pratik-gandhi-tries-his-best-to-elevate-spotifys-pointless-crime-podcast-7627438/|access-date=2021-11-18|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |૨૦૨૨ |ધ ગ્રેટ ઇન્ડિયન મર્ડર |સુરજ યાદવ |હિંદી |ડિઝની+હોટસ્ટાર |બધાં હપ્તાઓ |<ref>{{Cite web|date=2021-03-21|title=Richa Chadha, Pratik Gandhi begin shooting for web series Six Suspects|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/richa-chadha-pratik-gandhi-begin-shooting-for-series-six-suspects-7238396/|access-date=2021-10-03|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |આગામી ! align="left" scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ફોર યોર આયસ ઓન્લી'' {{Dagger}} | |હિંદી |નેટફ્લિક્સ | |<ref>https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/scam-1992s-pratik-gandhi-signs-new-ott-web-series/</ref> |} == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * {{imdb name}} *{{twitter|pratikg80}} [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] [[શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી રંગભૂમિ]] [[શ્રેણી:૧૯૮૦માં જન્મ]] 6ncjhekpcdhxwbqgswgr4nt5k7rx6jz 0 80499 900451 784698 2026-04-30T16:12:24Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 900451 wikitext text/x-wiki {{માહિતીચોકઠું તળાવ | name = બરવાસાગર <br />Barua Sagar Tal | image = File:Barwa Sagor Lake in 1882.jpg | caption = બરવા સાગર - ૧૮૮૨ના વર્ષમાં | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = બરવા સાગર, [[ઉત્તર પ્રદેશ]] | pushpin_map = India Uttar Pradesh | pushpin_map_alt = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ઉત્તર પ્રદેશમાં સ્થાન | coords = {{coord|25.368|N|78.748|E|type:waterbody_region:IN|display=inline,title}} | type = કુત્રિમ તળાવ | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = ભારત | length = | width = | area = | depth = | max-depth = | volume = | residence_time = | shore = | elevation = | islands = | sections = | cities = | frozen = }} '''બરવાસાગર''' એક ઐતિહાસિક સ્થળ છે, જે [[ઉત્તર પ્રદેશ]]ના [[ઝાંસી]] થી ૧૨ માઇલ દક્ષિણ-પૂર્વ બાજુ માનિકપુર રેલમાર્ગ પર આવેલ છે. અહીં એક પ્રાચીન સરોવરના કિનારા પર અને તેની આસપાસ ચંદેલ રાજાઓના સમયની ઘણી સુંદર ઇમારતો છે. બરવાસાગરમાં [[ઓરછા (મધ્ય પ્રદેશ)|ઓરછા]]ના રાજા ઉદિત સિંહ દ્વારા ૨૬૦ વર્ષ પહેલાં બાંધવામાં આવેલ સરોવર<ref>{{cite web|url=http://jhansi.nic.in/excurs.html |title=ઝાંસીનું અધિકૃત જાળસ્થળ |publisher=Jhansi.nic.in |date= |access-date=૨૫-૦૮-૨૦૧૫}}</ref>ની નજીક એક કિલ્લો પણ છે. ચંદેલનરેશો દ્વારા બાંધવામાં ખૂબ જ કલાત્મક મંદિર અથવા જરાયકા મઠ (આશ્રમ) પણ અહીંમા સુંદર સ્મારકો છે. મંદિરની બાહ્ય દિવાલો પર વિવિધ મૂર્તિકામ અને અલંકારણો પ્રદર્શિત કરવામાં આવેલ છે. હકીકતમાં ચંદેલ રાજપૂતોના સમયકાળનાં આ મંદિર સ્થાપ્ત્યની દૃષ્ટિએ ખૂબ જ ઉચ્ચ કોટિનાં છે.આ મંદિર ઉપરાંત વધારાના ઘુઘુજા મઠ અને અનેક મંદિરોના અવશેષો પણ ચંદેલકાલીન સ્થાપત્ય ધરોહર છે. == સંદર્ભો == {{reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == *[http://india.bizhat.com/madhya_pradesh_forts.html મધ્ય પ્રદેશના કિલ્લાઓ]{{Dead link|date=એપ્રિલ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.mustseeindia.com/Jhansi-Barua-Sagar/attraction/11047 મસ્ટ સી ઈન્ડિયા] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130129074318/http://www.mustseeindia.com/Jhansi-Barua-Sagar/attraction/11047 |date=2013-01-29 }} *[http://jhansi.nic.in/excurs.html ઝાંસીનું અધિકૃત જાળસ્થળ] [[શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશ]] [[શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો]] kbwaj6fsf7j765d0xbpb0xh2uuce874 0 90233 900487 870731 2026-05-01T11:35:12Z Dsvyas 561 900487 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ઈલા ભટ્ટ | image = MJ-Ela-Bhatt-October-2013.jpg | caption = ઈલા ભટ્ટ, ઑક્ટોબર ૨૦૧૩ | birth_date = {{birth date|df=yes|1933|9|7}} | birth_place = [[અમદાવાદ]] | death_date = {{death date and age|2022|11|2|1933|9|7|df=y}} | nationality = ભારતીય | education = બી.એ., એલએલ.બી.; ડીપ્લોમા ઑફ લેબર એન્ડ કો-ઓપરેટીવ્સ; | alma_mater = સાર્વજનિક ગર્લ્સ હાઈ સ્કુલ,[[વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટી, સુરત|દક્ષિણ ગુજરાત યુનીવર્સિટી]], સર એલ. એ. શાહ લૉ કોલેજ, આફ્રો એશિયન ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ઑફ લેબર કો-ઓપરેટેવ્સ, તેલ અવીવ | occupation = વકીલ, દાનેશ્વરી | organization = [[Self-Employed Women's Association of India|SEWA]], [[The Elders (organization)|The Elders]] | known_for = ''સેવા''ના સ્થાપક | spouse = રમેશ ભટ્ટ | awards = [[પદ્મશ્રી]] (૧૯૮૫); [[પદ્મભૂષણ]] (૧૯૮૬); રેમોન મેગ્સેસે ૧૯૭૭; રાઈટ લાઈવલીહુડ એવૉર્ડ (૧૯૮૪); નીવાનો શાંતિ પુરસ્કાર; ગ્લોબલ ફેરનેસ ઍવોર્ડરેડક્લિફ પદકઈંદિરા ગાંધી શાંતિ પુરસ્કાર ૨૦૧૧; એન્.ડી. ટી.વીના ૨૦૧૩ના ૨૫ હયાત ભારતીય હીરા. | website = {{URL|sewa.org/}} }} '''ઈલા રમેશ ભટ્ટ''' (૭ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૩ - ૨ નવેમ્બર ૨૦૨૨<ref>{{Cite web|date=2022-11-02|title=SEWA founder and Gandhian Elaben Bhatt passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/sewa-founder-and-gandhian-elaben-bhatt-passes-away-8245150/|access-date=2022-11-02|website=The Indian Express|language=en}}</ref>) એક સહકારી ચળવળના માર્ગદર્શક, સામાજિક કાર્યકર, ગાંધીવાદી વ્યક્તિ હતા. તેમણે ૧૯૭૨માં સ્વાશ્રયી મહિલા સેવા સંઘ (સેવા) નામની સંસ્થા સ્થાપી અને ૧૯૭૨થી ૧૯૯૬ સુધી તેના જનરલ સેક્રેટરી પદે રહ્યા. તેઓ કાયદાના સ્નાતક છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ (international labour), સ્ત્રીઓને લાગતા વિષયો, લઘુ ધિરાણ (micro-finance ) અને સહકારી મંડળ (cooperative,) સંલગ્ન ચળવળો સાથે જોડાયાં હતાં. તેમને રેમન મેગ્સેસે ઍવોર્ડ (૧૯૭૭), રાઈટ લાઈવલીહુડ પુરસ્કાર અને [[પદ્મભૂષણ]] (૧૯૮૬) જેવા પુરસ્કારો મળ્યા હતા.<ref name="Padma Awards">{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url = https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 November 2014|access-date=July 21, 2015|url-status=dead|df=dmy}}</ref> == શરૂઆતનું જીવન અને પાર્શ્વભૂમિ == તેમનો જન્મ [[અમદાવાદ]]માં થયો હતો. તેમના પિતા સુમંતરાય ભટ્ટ સફળ વકીલ હતા અને તેમની માતા વનલીલા વ્યાસ સ્ત્રીઓની ચળવળમાં સક્રિય હતા. અને તેઓ કમલાદેવી ચટ્ટોપાધ્યાય દ્વારા સંસ્થાપિત ઓલ ઈંડિયા વુમન્સ કોન્ફરેન્સના સેક્રેટરી હતાં. તેઓ ત્રણ પુત્રીમાં બીજા ક્રમે હતાં. તેમનું બાળપણ [[સુરત]]માં વીત્યું. અહીં ૧૯૪૦ થી ૧૯૪૮ દરમ્યાન તેમણે સાર્વજનિક ગર્લ્સ હાઈસ્કુલમાં અભ્યાસ કર્યો. ૧૯૫૨માં તેમણે [[વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટી, સુરત|દક્ષિણ ગુજરાત યુનીવર્સિટી]] સંલગ્ન એમ. ટી. બી. કૉલેજમાંથી અંગ્રેજી વિષયમાં બી. એ. (વિનયન સ્નાતક)ની પદવી મેળવી. સ્નાતક થયા બાદ તેમણે અમદાવાદની સર એલ. એ. શાહ લૉ કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવ્યો. ૧૯૫૪માં હિંદુ કાયદા પર તેમના કાર્ય માટે સુવર્ણ ચંદ્રક સાથે તેમણે કાયદામાં સ્નાતકની પદવી મેળવી.<ref name="ramon">{{cite web|url=http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/biography/331|title=Awardees Biography|publisher=Ramon Magsaysay Award Foundation|access-date=15 December 2013|archive-date=10 જૂન 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610230624/http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/biography/331|url-status=dead}}</ref> == કારકીર્દી == તેમણે તેમની કારકીર્દીની શરૂઆતમાં મુંબઈની એસ. એન. ડી. ટી. વુમન્સ યુનિવર્સીટીમાં અંગ્રેજી શીખવવાથી કરી. ૧૯૫૫માં તેઓ અમદાવાદની મિલ મજુર સંઘ (ટેક્સટાઈલ લેબર એસોશિએશન - TLA)માં જોડાયાં. === મજુરસંઘ અને સેવા સંસ્થા === ૧૯૫૬માં તેમના લગ્ન રમેશ ભટ્ટ સાથે થયા. ગુજરાત સરકારમાં થોડાક વર્ષ કાર્ય કર્યા બાદ તેમને મજુરસંઘની મહિલા પાંખના વડા બનવાનું કહેવામાં આવ્યું. ૧૯૭૧માં તેમણે [[ઈઝરાયલ]]<nowiki/>ના તેલ અવીવની આફ્રો એશિયન ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ઑફ લેબર કો-ઓપરેટેવ્સમાં ત્રણ મહિના અભ્યાસ કરી મજૂર અને સહકારી મંડળનો આંતરરાષ્ટ્રીય ડિપ્લોમા મેળવ્યો. મજુર પરિવારોની આવકમાં વધારો કરવા ઘણી સ્ત્રીઓ કાપડ ઉદ્યોગને લાગતી મજૂરી કરતી, પરંતુ રાજકીય કાયદાનું સંરક્ષણ માત્ર કારખાનામાં કામ કરતા મજૂરોને ન મળતું, આ વિચારોની તેમના પર અસર પડી. આથી આવી, કારખાના બહાર સ્વાશ્રયે જાતમજૂરી કરતી મહિલાઓને તેમણે મજુરસંઘની મહિલા પાંખના હેઠળ સંગઠિત કરી. તેમાં તેમને મજુરસંઘના પ્રમુખ અરવિંદ બુચની સહાય મળી. ૧૯૭૨માં તેમણે સ્વાશ્રયી મહિલા સેવા સંઘ (સેલ્ફ-એમ્પ્લૉય્ડ વુમન્સ એસોશિએશન - SEWA - સેવા) અને ૧૯૭૨થી ૧૯૯૬ સુધી તેના જનરલ સેક્રેટરી પદે રહ્યા. === ધ એલ્ડર્સ: ૨૦૦૭ === વિશ્વના અમુક કપરા પ્રશ્નોને હલ કરવા પોતાના જ્ઞાન તથા અનુભવનો લાભ વિશ્વને મળે એવા આશયથી ૧૮ જુલાઈ ૨૦૦૭ના દિવસે નેલ્સન મંડેલા, વાર્કા માકેલ અને ડેસમન્ડ ટુટુએ એક સભા ગોઠવી. નેલ્સન મેન્ડેલાએ તેને નવું જૂથ તરીકે સ્થાપવાની ઘોષણા કરી જે ''ધ'' ''એલ્ડર્સ'' તરીકે ઓળખાઈ. આ સંસ્થા સ્ત્રી સમાનતા અને બાળવિવાહ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનું કાર્ય કરે છે જેમાં ઈલા ભટ્ટ ભાગ ભજવતાં હતાં. ૨૦૧૨ના ફેબ્રુઆરી માસમાં તેમણે ધ એલ્ડર્સના સભ્યો ડેસમન્ડ ટુટુ, ગ્રોહાર્લેમ બ્રુટાલેન્ડ અને મેરી રોબીન્સન સાથે બિહારનો પ્રવાસ કર્યો. અહીં તેમણે જાગૃતિ નામની બાળવિવાહને લગતી કાર્ય કરતી સંસ્થાની સમીક્ષા કરી.<ref>{{Cite web|url=http://www.theelders.org/article/elders-momentum-building-tackle-child-marriage-india|title=The Elders: Momentum is building to tackle child marriage in India|date=9 February 2012|publisher=TheElders.org|access-date=7 March 2013|archive-date=20 ડિસેમ્બર 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220040110/http://www.theelders.org/article/elders-momentum-building-tackle-child-marriage-india|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.theelders.org/article/welcoming-my-fellow-elders-india|title=Welcoming my fellow Elders to India|last=Ela Bhatt|date=6 February 2012|publisher=TheElders.org|access-date=7 March 2013|archive-date=20 ઑગસ્ટ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130820081602/http://www.theelders.org/article/welcoming-my-fellow-elders-india|url-status=dead}}</ref> તેમણે ઑગસ્ટ ૨૦૦૯ અને ઑક્ટોબર ૨૦૧૦માં એલ્ડર્સના પ્રતિનિધિમંડળ સાથે મધ્યપૂર્વી દેશોની મુલાકાત લીધી. <ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2009/08/28/world/middleeast/28bilin.html|title=In Village, Palestinians See Model for Their Cause|last=Ethan Bronner|date=28 August 2009|website=New York Times|access-date=7 March 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://articles.cnn.com/2010-10-21/world/israel.jerusalem.flashpoint_1_jerusalem-mayor-nir-barkat-palestinian-mother-palestinian-man?_s=PM:WORLD|title=East Jerusalem residents, 'Elders' meet|date=21 October 2010|publisher=CNN.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20101111090527/http://articles.cnn.com/2010-10-21/world/israel.jerusalem.flashpoint_1_jerusalem-mayor-nir-barkat-palestinian-mother-palestinian-man?_s=PM%3AWORLD|archive-date=11 November 2010|url-status=dead|access-date=7 March 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=191636|title='The Elders' call to lift Gaza blockade|date=17 October 2010|website=Jerusalem Post|access-date=7 March 2013}}</ref> ઑક્ટોબર ૨૦૧૦ની ગાઝાની મુલાકાત બાદ ધ એલ્ડર્સની વેબસાઈટ પરના બ્લોગમાં લખ્યું હતું કે અન્યાય સામે અહિંસક લડત ચલાવવા માટે હિંસક લડાઈ કરતાં વધુ મહેનતની જરૂર પડે છે અને લડતમાં શસ્ત્રો વાપરવાવાળા કાયર હોય છે. <ref>{{Cite web|url=http://theelders.org/article/what-would-gandhi-say|title=What would Gandhi say?|last=Ela Bhatt|date=19 October 2010|publisher=TheElders.org|access-date=7 March 2013|archive-date=6 ડિસેમ્બર 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131206205438/http://theelders.org/article/what-would-gandhi-say|url-status=dead}}</ref> ૧૯૭૯માં સ્થપાયેલી સંસ્થા વુમન્સ વર્લ્ડ બેંકીંગ (સ્ત્રીઓની વૈશ્વીક બેંક)ના તેઓ એસ્થર ઓક્લૂ અએમીશેલા વોલ્શ સાથે સ્થાપક સભ્ય હતા. ૧૯૮૦થી ૧૯૯૮ સુધી તેના પ્રમુખ રહ્યાં. સેવા કો-ઑપરેટીવ બેંક, લારીવાળાઓના આંતર્રાષ્ટ્રીય સંગઠન-હોમનેટના તેઓ પ્રમુખ હતાં. હાલમાં તેઓ WIEGO (Women in Informal Employment: Globalizing and Organizing - વુમેન ઈન ઇન્ફોર્મલ એમ્પ્લોયમેંટ : ગ્લોબલાઈઝીંગ એન્ડ ઑર્ગેનાઈઝીંગ)ના બોર્ડ ઑફ ડાયરેક્ટર છે.<ref name="weigo">{{Cite web|url=http://wiego.org/wiego/wiego-board-directors-bios|title=WIEGO Board of Directors Bios|publisher=WIEGO|access-date=15 December 2013}}</ref> તેઓ રોકેફેલર ફાઉન્ડેશનના ટ્રસ્ટી છે. == અંગત જીવન == ૧૯૫૬માં ઈલા ભટ્ટના લગ્ન રમેશ ભટ્ટ સાથે થયા અને તેમને બે બાળકો જન્મ્યા; અમીમયી (૧૯૫૮) અને મિહીર (૧૯૫૯). તેઓ અમદાવાદમાં તેમના પરિવાર સાથે રહેતા હતા. == પુરસ્કારો અને સન્માન == જૂન ૨૦૦૧માં તેમન હાવર્ડ યુનિવર્સીટી દ્વારા માનવતા માટેની ડોક્ટરેટની પદવી આપવામાં આવી. તેજ પદવી તેમને ૨૦૧૨માં જ્યોર્જટાઉન યુનિવર્સીટીએ પણ આપી. યુનિવર્સીટી લીબ્રે દી બ્રક્સેલ્સે - બેલ્જીયમએ તેમને પણ ડોક્ટરેટની પદવી આપી.<ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-12/ahmedabad/31678973_1_ela-bhatt-big-ben-sewa "Three cheers for Gujarat’s big ben,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130227002303/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-12/ahmedabad/31678973_1_ela-bhatt-big-ben-sewa |date=2013-02-27 }} Times of India, Ahmedabad, 12 May 2012. Available at</ref> તેઓ યેલ અને નાતાલ યુનિવર્સીટીની ડોક્ટરેટની પદવીઓ ધરાવે છે. ૧૯૮૫માં તેમને ભારત સરકારે [[પદ્મશ્રી]] એનાયત કર્યો અને ૧૯૮૬માં તેમને [[પદ્મભૂષણ]]થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. ૧૯૭૭માં સમુદાય નેતૃત્વ માટે તેમને રેમોન મેગ્સેસે પુરસ્કાર મળ્યો અને ૧૯૮૪માં રાઈટ લાઈવલીહુડ એવૉર્ડ મળ્યો. ભારતમાં ગરીબ સ્ત્રીઓના સશક્તિકરણ માટે તેમને ઈ.સ. ૨૦૧૦માં નીવાનો શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો. નવેમ્બર ૨૦૧૦માં યુ. એસ.ના સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ હિલેરી ક્લિંટન દ્વારા, ૧૦ લાખ જેટલી ગરીબ ભારતીય મહિલાઓના જીવનસ્તરને સુધારવા અને સ્વાતંત્ર્ય લાવવા બદલ તેમને ગ્લોબલ ફેરનેસ ઍવોર્ડ આપવામાં આવ્યો. સમાજની સ્ત્રીઓના ઉત્થાન માટે તેમણે કરેલા કાર્યો બદલ તેમને ૨૭ મે ૨૦૧૧ના દિવસે (રેડ ક્લિફ ડે) પ્રતિષ્ઠિત રેડક્લિફ પદક આપવામાં આવ્યું. સ્ત્રીઓના સશક્તિકરણ અને સ્વાઅત્રંત્ય માટે તેમણે જીવનભર કરેલા કાર્યો બદલ તેમને ૨૦૧૧માં ઈંદિરા ગાંધી શાંતિ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો.<ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-20/india/30421873_1_ela-bhatt-indira-gandhi-prize-sewa Ela Bhatt selected for Indira Gandhi Prize] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130517195209/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-20/india/30421873_1_ela-bhatt-indira-gandhi-prize-sewa |date=2013-05-17 }} ''Times of India.'' 20 November 2011.</ref> જૂન ૨૦૧૨માં યુ. એસ.ના સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ હીલેરી ક્લિંટને તેમને પોતાના આદર્શ ગણાવ્યા. તેમણે કહ્યુ, "વિશ્વમાં ઘણાં વીરો અને વીરાંગનાઓ છે અને ઈલા ભટ્ટ તેમાંના એક છે જેમણે ભારતમાં ઘણાં વર્ષો પૂર્વે સ્વાશ્રયી મહિલા સેવા સંઘ (સેવા) ચાલુ કર્યું."<ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-22/us/32368182_1_ela-bhatt-sewa-state-hillary-clinton Ela Bhatt is Hillary Clinton's 'heroine'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130225215804/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-22/us/32368182_1_ela-bhatt-sewa-state-hillary-clinton |date=2013-02-25 }} ''Times of India.'' 22 June 2012.</ref> == લેખન == તેમના દ્વારા લખેલ અંગ્રેજી પુસ્તકો ગુજરાતી, [[ઉર્દુ]] , [[હિન્દી]] માં અનુવાદિત થયેલ છે, હાલમાં તે તમિળ અને ફ્રેંચમાં પણ અનુવાદિત થઇ રહેલ છે. * ભટ્ટ, ઈ. આર. (૨૦૦૬). વી આર પુઅર બટ સો મેની : ધ સ્ટ્રોરી ઑફ સ્લેફ-એમ્પ્લોય્ડ વુમન ઈન ઈંડિયા, ઓક્સફોર્ડ, ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી પ્રેસ {{ISBN|0-19-516984-0}} * ભટ્ટ, ઈ. આર. (૨૦૦૬). [http://www.e-shabda.com/Anubandh-Ela-Bhatt-Research-English-9788172296759 અનુબંધ: બિલ્ડીંગ ઑફ હન્ડ્રેડ માઈલ કોમ્યુનીટીસ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180323201038/http://www.e-shabda.com/Anubandh-Ela-Bhatt-Research-English-9788172296759 |date=2018-03-23 }}. અમદાવાદ, નવજીવન પબ્લીશીંગ હાઉસ. {{ISBN|9788172296759}}<ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/sunday-special/columns/ela-ben-s-100-mile-communities-/167067.html|title=Ela Ben’s ‘100-mile communities’...|website=tribuneindia.com|access-date=2015-12-08|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107020319/http://www.tribuneindia.com/news/sunday-special/columns/ela-ben-s-100-mile-communities-/167067.html|url-status=dead}}</ref> == સંદર્ભો == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [http://www.sewa.org/ SEWA.org, Official website] * [http://www.cultureunplugged.com/play/5839/Interview-with-Ela-Bhatt Ela Bhatt&nbsp;– Truthseeker, an interview with Culture Unplugged] * [https://www.nytimes.com/2009/03/07/world/asia/07bhatt.html?_r=1 An Empire for Poor Working Women, Guided by a Gandhian Approach] ''NY Times Profile'' * [http://nrcw.nic.in/shared/sublinkimages/109.htm Biography, National Resource Centre for Women, Government of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928045613/http://nrcw.nic.in/shared/sublinkimages/109.htm |date=2007-09-28 }} * [http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/biography/331 Biography of Ela Bhatt on the official site of the Magsaysay award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160610230624/http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/biography/331 |date=2016-06-10 }} * [http://www.theelders.org/elders/ela-bhatt Ela Bhatt's biography on The Elders' website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100310203423/http://www.theelders.org/elders/ela-bhatt |date=2010-03-10 }} [[શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ]] [[શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા]] [[શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૩૩માં જન્મ]] [[શ્રેણી:૨૦૨૨માં મૃત્યુ]] br267yw771v0z00v82v7sqzvx8817en 2 103526 900450 900388 2026-04-30T16:03:13Z Snehrashmi 41463 900450 wikitext text/x-wiki '''ધ મ્યુઝિયમ ઓફ એબેન્ડન્ડ સિક્રેટ્સ''' (પરિત્યક્ત રહસ્યોનું સંગ્રહાલય) એ ઓક્સાના ઝબુઝકો દ્વારા લખાયેલી ૨૦૦૯ની નવલકથા છે. ૮૦૦થી વધુ પૃષ્ઠો ધરાવતી આ નવલકથા સમકાલીન યુક્રેનિયન ઇતિહાસના છ દાયકાઓને આવરી લે છે. વિવેચકોએ આ પુસ્તકની સરખામણી થોમસ માનની 'બુડેનબ્રૂક્સ' સાથે કરી છે. ઝબુઝકોની આ ત્રીજી નવલકથા એક આધુનિક પેઢી દર પેઢીની ગાથા છે, જે ૧૯૪૦ થી ૨૦૦૪ સુધીના વર્ષોને આવરી લે છે. તે એક પત્રકાર, દરીના હોશ્ચિન્સ્કા દ્વારા પશ્ચિમ યુક્રેનમાં બનેલી ઐતિહાસિક ઘટનાઓની તપાસના રૂપમાં રજૂ કરવામાં આવી છે, જેમાં હોલોડોમોર, યુક્રેનિયન ઇન્સર્જન્ટ આર્મી અને ત્યારપછીના રાજકીય ફેરફારોનો સમાવેશ થાય છે, જે ઓરેન્જ રિવોલ્યુશન (નારંગી ક્રાંતિ) ના થોડા સમય પહેલા પૂરી થાય છે.<ref name="WNU">[https://web.archive.org/web/20131025060955/http://wnu-ukraine.com/news/culture-lifestyle/?id=3558 "Ukrainian Writer Wins Central European Literary Award"], Worldwide News Ukraine, October 21, 2013.</ref><ref>Oleh Kotsarev, [http://krytyka.com/en/reviews/museum-abandoned-secrets "The Museum of Abandoned Secrets" (review)], ''Krytyka'', March 2014.</ref> આ પુસ્તકે ૨૦૧૦માં 'કોરેસ્પોન્ડન્ટ' મેગેઝિન દ્વારા આપવામાં આવેલ 'શ્રેષ્ઠ યુક્રેનિયન પુસ્તક'નો એવોર્ડ<ref>[http://ua.korrespondent.net/showbiz/1091583-korrespondent-nazvav-peremozhciv-konkursu-krashcha-ukrayinska-kniga-2010 " Корреспондент назвав переможців конкурсу Краща українська книга-2010"] ("Korrespondent named winners Best Ukrainian Book 2010"), ''Korrespondent'', July 1, 2010 (in Ukrainian).</ref> અને ૨૦૧૩માં રૉક્લા શહેર દ્વારા આપવામાં આવેલ 'એન્જેલસ સેન્ટ્રલ યુરોપિયન લિટરેચર એવોર્ડ' જીત્યો હતો.<ref>Olesia Yaremchuk, [http://www.day.kiev.ua/en/article/culture/angel-central-europe-flying-ukraine "The Angel of Central Europe is flying to Ukraine: The winner of one of the most prestigious literature awards was named in Wroclaw"], ''Den (newspaper)'', October 23, 2013.</ref><ref>[http://www.wroclaw.pl/en/angelus-2013-for-oksana-zabuzhko "Angelus 2013 for Oksana Zabuzhko"], City of Wrocław, February 7, 2014.</ref> એન્જેલસ જ્યુરીના પ્રમુખ, નતાલ્યા ગોર્બનેવસ્કાયાએ આ પુસ્તક વિશે કહ્યું હતું કે, "આ પુસ્તક ઇતિહાસ અને આધુનિકતાને એકસાથે વણે છે, જેમાં જાદુ, પ્રેમ, વિશ્વાસઘાત અને મૃત્યુનું વર્ણન છે."<ref name="WNU"/> ==વિષયવસ્તુ== આ નવલકથા અનેક પેઢીઓની વાર્તા દ્વારા અને સ્ત્રીઓના દ્રષ્ટિકોણથી ૨૦૦૩ સુધીના દાયકાઓના યુક્રેનિયન સમકાલીન ઇતિહાસનું વર્ણન કરે છે. વાર્તાનું કેન્દ્રબિંદુ પત્રકાર અને ટેલિવિઝન પ્રસ્તુતકર્તા દારિના હોશચિન્સ્કા છે, જે એક યુક્રેનિયન પક્ષકારના ભાવિની તપાસ કરે છે જેને તેના પ્રેમી દ્વારા સોવિયેત સત્તાવાળાઓને સોંપી દઈ દગો દેવામાં આવ્યો હતો. પોતાના સંશોધન દરમિયાન, હોશચિન્સ્કાને તે પક્ષકારના ભત્રીજા સાથે પ્રેમ થઈ જાય છે. આ સંશોધનના પ્રવાહમાં, વાચક હોલોડોમોર, ૧૯૩૦ના દાયકામાં યુક્રેનિયન સોવિયેત સમાજવાદી પ્રજાસત્તાકમાં સોવિયેત યુનિયનમાં દુષ્કાળ, ૧૯૪૩ થી ૧૯૪૭ સુધી સોવિયેત શાસન અને પોલેન્ડ સામેના સંઘર્ષો સાથે જોડાયેલા UPA (યુક્રેનિયન ઇન્સર્જન્ટ આર્મી) ના ઇતિહાસ અને તેના અંત વિશે પણ માહિતી મળે છે. વાર્તા યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રીય ચળવળની શરૂઆત અને અંત તથા સામ્યવાદ પછીના યુક્રેનમાં સ્વતંત્રતાની ઘોષણા સાથે વર્તમાન સમય સુધી આગળ વધે છે. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} khbbl115s0ftwtxd5yaw192mfizxa33 900461 900450 2026-04-30T16:32:04Z Snehrashmi 41463 પાનું ખાલી કરી દેવાયું 900461 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 136783 900479 873607 2026-05-01T04:46:51Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 900479 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = લાખોટા તળાવ | catchment = | islands = ૧ | elevation = | shore = | residence_time = | volume = | max-depth = | depth = | area = | width = | length = | basin_countries = | outflow = | image = | inflow = | coordinates = {{coord|22.4656|N|70.0645|E|type:waterbody|display=inline}} | pushpin_map_caption = ગુજરાતમાં સ્થાન | location = [[જામનગર]], [[ગુજરાત]] | caption_bathymetry = લાખોટા તળાવ | image_bathymetry = Lakhota_lake_Jamnagar,_Golden_hours.jpg | cities = [[જામનગર]] | type = [[તળાવ]] }} '''લાખોટા તળાવ''' એ એક કૃત્રિમ તળાવ છે, જે [[જામનગર]], ગુજરાત, ભારતની મધ્યમાં આવેલું છે.<ref>{{Cite web|title=Lakhota Lake · Government Colony, Jamnagar, Gujarat 361005|url=https://www.google.com/maps/place/Lakhota+Lake,+Government+Colony,+Jamnagar,+Gujarat+361005/data=!4m2!3m1!1s0x39576abf24f205e1:0xaaaa8d8ca13944dc?sa=X&ved=2ahUKEwjKkr6qkYvxAhV-zzgGHUAqBbMQ8gEwhQF6BQiJARAB|access-date=2021-06-09|website=Lakhota Lake · Government Colony, Jamnagar, Gujarat 361005|language=en-AU}}</ref> આ તળાવ લાખોટા તળાવ અથવા રણમલ તળાવ તરીકે જાણીતું છે.<ref name=":0">{{Cite web|last=Pravase|title=Lakhota Lake, Palace, Timing, Fees, History, Jamnagar{{!}} Pravase|url=https://pravase.co.in/thingstododetail/232/india/gujarat/jamnagar/lakhota-lake|access-date=2021-06-01|website=pravase.co.in|language=en|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215926/https://pravase.co.in/thingstododetail/232/india/gujarat/jamnagar/lakhota-lake|url-status=dead}}</ref> લાખોટા કિલ્લો તળાવમાં એક નાના ટાપુ પર આવેલો છે. આ તળાવ જામનગર રેલ્વે સ્ટેશનથી ૫ કિ.મી. દૂર આવેલું છે અને જામનગર શહેરના સૌથી મોટા જળાશયો પૈકીનું એક છે. તે જામનગરના એક જોવાલાયક સ્થળ ગણાય છે.<ref>{{Cite web|title=Ranmal Lakhota Lake {{!}} District Jamnagar, Government of Gujarat {{!}} India|url=https://jamnagar.nic.in/tourist-place/ranmal-lakhota-lake/|access-date=2021-06-09|language=en-US}}</ref> == ઇતિહાસ == ૧૮મી સદીમાં લાખોટા કિલ્લો અને લાખોટા તળાવ બંને રાજા જામ રણમલે બાંધ્યા હતા.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|title=Lakhota Lake Jamnagar {{!}} Lakhota Talav Jamnagar, History|url=https://www.gosahin.com/places-to-visit/lakhota-lake/|access-date=2021-06-01|website=Gosahin - Explore Unexplored Destinations|language=en}}</ref> આ તળાવ એક મનોરંજન કેન્દ્ર અને પ્રવાસન સ્થળ તરીકે જાણીતું છે.<ref>{{Cite web|title=Places Details|url=https://www.mcjamnagar.com/TheCity/PlaceDetails.aspx?pid=xAb31yZ23g35|access-date=2021-06-01|website=www.mcjamnagar.com}}</ref> તે ઘણી દુર્લભ પ્રજાતિઓનું ઘર છે, જેમાં તળાવમાં જોવા મળતા ૭૫ વિવિધ પ્રકારના પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે.<ref name=":1" /> == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:જામનગર જિલ્લો]] rmtupd1m2zc5ihzpgxcag8opx1mn5rh 0 139371 900459 854728 2026-04-30T16:27:21Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:યુક્રેન]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 900459 wikitext text/x-wiki [[File:Valerian Polishyk.png|thumb|પોલિશચક (૧૯૨૮)]] '''વેલેરિયન લ્વોવિચ પોલિશચક''' ({{lang-uk|Валеріан Львович Поліщук}}, [[ઓક્ટોબર ૧|૧ ઓક્ટોબર]] ૧૮૯૭ — [[ઓક્ટોબર ૯|૯ ઓક્ટોબર]] ૧૯૩૭) યુક્રેનિયન લેખક, કવિ અને નિષ્પાદિત પુનર્જાગરણના પ્રતિનિધિ હતા. તેમણે યુક્રેનિયન ભાષામાં લખ્યું હતું.<ref name="enc">{{cite web |title=Поліщук Валеріан Львович|lang=uk|url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Polischuk_V |publisher=Encyclopaedia of History of Ukraine}}</ref> પોલિશચકનો જન્મ બિલ્ચે ગામમાં થયો હતો, જે હાલમાં [[યુક્રેન]]ના રિવને ઓબ્લાસ્ટમાં છે. તેમણે લુત્સ્કમાં અને ત્યારબાદ યેકાટેરિનોસ્લાવમાં અભ્યાસ કર્યો હતો અને ૧૯૧૭માં હાઇસ્કૂલમાંથી સ્નાતક થયા હતા. ૧૯૧૭થી, તેઓ કિવ અને યેકાટેરિનોસ્લાવમાં રહેતા હતા અને વિવિધ અખબારો માટે લખતા હતા. રશિયન ગૃહ યુદ્ધ દરમિયાન પોલિશચકે યુક્રેનિયન પીપલ્સ રિપબ્લિકને ટેકો આપ્યો હતો.<ref name="enc"/> પોલિશચકે ૧૯૧૪થી કવિતા લખવાનો પ્રારંભ કર્યો હતો.<ref name="tyshkevych">{{cite news |last1=Тишкевич |first1=Марися |title=Валер’ян Поліщук: Не сотвори собі кумира |url=https://uain.press/blogs/valer-yan-polishhuk-ne-sotvori-sobi-kumira-1086028 |work=Український інтерес |date=1 October 2022 |language=uk |access-date=31 માર્ચ 2023 |archive-date=26 માર્ચ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326160446/https://uain.press/blogs/valer-yan-polishhuk-ne-sotvori-sobi-kumira-1086028 |url-status=dead }}</ref> ૧૯૧૯માં તેમણે તેમની પ્રથમ કવિતા ''ધ ઓલ્ડ ટેલ ઓન હાઉ ઓલ્ગા બર્નડ કોરોસ્ટન'' પ્રકાશિત કરી હતી, જેમાં ઓલ્ગાએ કોરોસ્ટનને કેવી રીતે બાળી નાખ્યું તેની જૂની વાર્તા રજૂ કરવામાં આવી હતી. ૧૯૨૦માં તેમણે કવિતાના ત્રણ પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા હતા. ૧૯૨૧માં, પોલિશચક ખારકીવ ગયા, જ્યાં તેઓ વિવિધ સાહિત્યિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે સક્રિયપણે સંકળાયેલા હતા. ૧૯૨૩માં, તેઓ એચએઆરટી (HART) માં જોડાયા, જેમાં અન્ય લોકોમાં પાવલો ટાઇચીના, વોલોદિમીર સોસિયુરા અને માયકોલા ખ્વિલોવી પણ હતા. ૧૯૨૫માં પોલિશચકે આધુનિકતાવાદી સાહિત્ય જૂથ ''અવનહાર્ડ''ની સહ-સ્થાપના કરી હતી, જે ૧૯૩૦ સુધી અસ્તિત્વમાં હતું. તેમણે ૪૦થી વધુ પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા હતા, જેમાં મુખ્યત્વે કવિતાઓ હતી.<ref name="enc"/> ૧૯૩૦ના દાયકામાં, સત્તા સાથે સંકળાયેલા સાહિત્યિક વિવેચકોએ પોલિશચકની ભારે ટીકા કરી હતી. તેમની કવિતાની રાષ્ટ્રવાદી પ્રકૃતિ બાબતે તેમના પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યા હતા. નવેમ્બર ૧૯૩૪માં તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી, તેઓ પ્રતિ-ક્રાન્તિકારી પ્રવૃત્તિના આરોપી હતા અને ૨૭ કે ૨૮ માર્ચ ૧૯૩૫ના રોજ તેમને ખટલો ચલાવ્યા વિના ૧૦ વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. તેમને સોલોવકી જેલ શિબિરમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા અને આખરે યુક્રેનિયન સંસ્કૃતિની અન્ય વ્યક્તિઓ સાથે સૈંડરમોખમાં તેમને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. ૧૯૬૨માં મરણોપરાંત તેમનું પુનર્વસન કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="enc"/> પોલિશચકની કવિતાને ભવિષ્યવાદના પ્રબળ પ્રભાવ હેઠળ પ્રાયોગિક તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.<ref name="enc"/> પોલિશચકે ઓલેના-રખીલ કોનીખેસ સાથે લગ્ન કર્યા હતા, આ દંપતીને બે બાળકો હતા. પોલિશચકને જેલમાં ધકેલી દેવાયા બાદ તેમના પરિવારે તેમની હસ્તપ્રતો બચાવી લીધી હતી.<ref name="tyshkevych"/> == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:૧૯૩૭માં મૃત્યુ]] [[શ્રેણી:૧૮૯૭માં જન્મ]] [[શ્રેણી:લેખક]] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] 9hwwjrcck00kv1tenab1wyzqzhb68fw 0 139373 900458 842231 2026-04-30T16:27:20Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:યુક્રેન]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 900458 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = મારિયા: અ ક્રોનિકલ ઓફ અ લાઇફ | image = | image_size = | border = | alt = | caption = | author = ઉલાસ સમચુક | audio_read_by = | title_orig = Марія: хроніка одного життя : роман | orig_lang_code = uk | title_working = | translator = રોમા ફ્રેન્કો | illustrator = | cover_artist = | country = | language = | series = | release_number = | subject = | genre = ઐતિહાસિક નવલકથા | set_in = | publisher = | publisher2 = | pub_date = ૧૯૩૪ | english_pub_date = ૨૦૧૧ | published = | media_type = | pages = | awards = | isbn = 978-0-9877750-0-9 | isbn_note = અંગ્રેજી અનુવાદ | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = <!-- for books in a series --> | followed_by = <!-- for books in a series --> | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''મારિયા''' એ યુક્રેનિયન લેખક ઉલાસ સમચુકની ૧૯૩૪ની ઐતિહાસિક નવલકથા છે. "૧૯૩૨-૩૩માં [[યુક્રેન]]માં ભૂખમરાથી મૃત્યુ પામેલી માતાઓને" સમર્પિત આ નવલકથા, જે ૧૯૩૨-૩૩માં હોલોડોમોરમાં{{efn|હોલોડોમોર એ ૧૯૩૨ થી ૧૯૩૩ દરમિયાન સોવિયેત યુક્રેનમાં માનવસર્જિત દુષ્કાળ હતો જેમાં યુક્રેનના લાખો લોકો માર્યા ગયા હતા.}} સેર્ફ {{efn|સેર્ફ શબ્દ, ઝારવાદી રશિયાના એક બિનમુક્ત ખેડૂતના અર્થમાં હતો જેનો અર્થ થતો હતો એક મુક્ત વ્યક્તિ, જે ગુલામથી વિપરીત, ઐતિહાસિક રીતે ફક્ત તે જ જમીન સાથે વેચી શકાય છે જેની સાથે તેઓ "જોડાયેલા" હતા. રશિયાના સમ્રાટ એલેક્ઝાન્ડર બીજાના શાસનકાળ (૧૮૫૫-૧૮૮૧) દરમિયાન અમલમાં મૂકવામાં આવેલા ઉદારમતવાદી સુધારાઓમાં સેર્ફ પ્રથમ અને સૌથી મહત્ત્વના સુધારાઓ હતા.}}ની મુક્તિની વચ્ચેની ગામની એક મહિલા મારિયાના જીવનને અનુસરે છે.<ref name=Cipwynk>{{cite book|first=Ulas |last=Samchuk |editor-first=Paul |editor-last=Cipwynk |translator-first=Roma |translator-last=Franko |title=Maria: A Chronicle of a Life| chapter=Introduction | publisher=Language Lanterns Publications Inc. |date=2011 |isbn=978-0-9877750-0-9}}</ref> યુક્રેનિયન દુષ્કાળની કથાને દર્શાવતી આ કાલ્પનિક સાહિત્ય કૃતિને ૧૯૯૧ પછીના યુક્રેનિયન શાળાના અભ્યાસક્રમમાં સામેલ કરવામાં આવી છે.<ref name=Mattingly>{{cite book |editor1-first=Anna |editor1-last=Wylegała |editor2-first=Małgorzata |editor2-last=Głowacka-Grajper |title=The Burden of the Past: History, Memory, and Identity in Contemporary Ukraine |author-first=Daria |author-last=Mattingly |chapter=Idle, Drunk, and Good For Nothing: Cultural Memory of the Rank and File Perpetrators of the 1932-33 Famine in Ukraine | publisher=Indiana University Press |date=2020 |pages=38–9 |isbn=978-0-253-04673-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=AZ3SDwAAQBAJ&pg=PA38 }}</ref> આ પુસ્તકને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે: ''અ બુક અબાઉટ ધ બર્થ ઓફ મારિયા'', ''અ બુક ઓફ મારિયાઝ ડેઝ'' અને ''અ બુક અબાઉટ બ્રેડ''.<ref name=Cipwynk/> છ વર્ષની ઉંમરે અનાથ થયેલી મારિયા અભણ છે અને જ્યારે તે યુવાન હોય ત્યારે કામ કરવા મજબૂર બને છે. તેના પહેલા ત્રણ બાળકો ચેપી રોગથી મૃત્યુ પામે છે. તેનો પુત્ર મકસીમ એક ગરીબ ખેડૂત હોય છે. તે તેના માતાપિતાને ઘરમાંથી હાંકી કાઢે છે, તેના ભાઈની નિંદા કરે છે અને તેની બહેનને ભૂખે મરતા જુએ છે. પરિણામે તેના પિતા તેની હત્યા કરી નાખે છે. મકસીમ "એક ચપળ, સામ્યવાદી, નફાખોર, ઉદાસ, રશિયન-ભાષી" ''હોલોડોમોર'' ગુનેગારની ઘણી લાક્ષણિકતાઓ સાથે સંબંધ ધરાવે છે.<ref name=Mattingly/> મકસીમની પાછળ, દુષ્કાળ માટે અંતિમ જવાબદારી ધરાવતા 'અન્ય' તરીકે, મોસ્કોમાં કેન્દ્રિત સોવિયત રાજ્ય આવેલું છે.<ref name=Mattingly/> == અંગ્રેજી અનુવાદ == * {{cite book|first=Ulas |last=Samchuk |translator-first=Roma |translator-last=Franko |editor-first=Paul |editor-last=Cipwynk |title=Maria: A Chronicle of a Life|publisher=Language Lanterns Publications Inc. |date=2011 |isbn=978-0-9877750-0-9}} == નોંધ == {{notelist}} == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] ovz8r5u6w3ydxte9230ltujea7lfcqt 0 142280 900477 854670 2026-04-30T20:59:14Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 900477 wikitext text/x-wiki '''મરીન ડ્રાઈવ''' એ મુંબઈ, [[ભારત]]માં '''નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ માર્ગ''' પર ૩ કિલોમીટર લાંબી સહેલગાહ છે. પાલોનજી મિસ્ત્રીએ આ માર્ગ અને સહેલગાહનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું. તે કુદરતી ખાડીના કિનારે કેળાના આકારનો અને કોંક્રિટથી બનાવેલો છ લેનનો રસ્તો છે. મરીન ડ્રાઈવના ઉત્તરીય છેડે ગિરગાંવ ચોપાટી છે. બાજુમાંથી પસાર થતો માર્ગ દક્ષિણમાં આવેલા નરીમાન પોઈન્ટને ઉત્તરમાં [[બાબુલનાથ મંદિર|બાબુલનાથ]] અને મલબાર હિલ સાથે જોડે છે. મરીન ડ્રાઇવને 'ક્વીન્સ નેકલેસ' (રાણીનો હાર) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આનું કારણ એ છે કે જ્યારે રાત્રે ઉંચાઈથી ગમે ત્યાંથી મરીન ડ્રાઇવને જોવામાં આવે ત્યારે સડક પરની લાઇટો ગળાના હારમાં પરોવેલા મોતી જેવી લાગે છે. [[ચિત્ર:Mumbai_03-2016_27_skyline_at_Marine_Drive.jpg|thumb| મલબાર હિલ્સથી મરીન ડ્રાઈવ]] આ રોડનું ભાગ્યે વપરાતું સત્તાવાર નામ નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ માર્ગ છે. સહેલગાહ પર હરોળબદ્ધ રીતે તાડના વૃક્ષો આવેલાં છે. મરીન ડ્રાઈવના ઉત્તરના છેડે ગિરગાંવ ચોપાટી(બિચ) છે. આ લોકપ્રિય ચોપાટી તેની [[ભેળપૂરી]] માટે પ્રખ્યાત છે. આ રસ્તા પર ઘણી રેસ્ટોરન્ટો પણ આવેલી છે. આ રસ્તાની આગળ [[વાલકેશ્વર મંદિર|વાલકેશ્વર]] આવેલું છે જે શહેરનો એક શ્રીમંત વિસ્તાર છે, જ્યાં મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલનું નિવાસ પણ છે. આ રસ્તા પર આવેલી મોટાભાગની ઇમારતો શ્રીમંત [[પારસી]]ઓએ ૧૯૨૦ અને ૧૯૩૦ના અરસામાં પ્રખ્યાત આર્ટ ડેકો શૈલીમાં બાંધવી હતી. મરીન ડ્રાઇવ પરની સૌથી જૂની આર્ટ ડેકો ઇમારતોમાં કપૂર મહેલ, ઝવેર મહેલ અને કેવલ મહેલનો સમાવેશ થાય છે જે ૧૯૩૭ અને ૧૯૩૯ની વચ્ચે તે સમયે ૧૦ લાખ રૂપિયાની કુલ કિંમતે બાંધવામાં આવી હતી. <ref>{{Cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/meher-marfatia-threes-company-on-marine-drive/19650164|title=Meher Marfatia: Three s company on Marine Drive|date=2018-07-29|work=mid-day|access-date=2018-09-23|language=en}}{{Dead link|date=એપ્રિલ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:Coordinates on Wikidata]] [[શ્રેણી:મુંબઈ]] myiwcbuktgnp6s0gd2dw243tal0c7kq 0 145366 900460 886531 2026-04-30T16:28:15Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:યુક્રેન]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 900460 wikitext text/x-wiki {{infobox person/Wikidata | fetchwikidata = ALL | onlysourced = no }} <!--{{Infobox church | name = સેન્ટ સોફિયા કેથેડ્રલ, કીવ | native_name = Собор святої Софії/Софійський собор | image = 80-391-0151 Kyiv St.Sophia's Cathedral RB 18 2 (cropped).jpg | caption = સેન્ટ સોફિયા કેથેડ્રલ | mapframe = yes | mapframe-caption = Interactive fullscreen map | mapframe-zoom = 13 | mapframe-wikidata = yes | coordinates = {{WikidataCoord|display=it}} | location = રાષ્ટ્રીય અભયારણ્ય "કીવ સોફિયા"<br />હોલી સોફિયા કેથેડ્રલ કોમ્પ્લેક્સ<br />શેવચેનકીવસ્કીઈ જિલ્લો, કીવ | country = [[યુક્રેન]] | length = {{convert|41.7|m|abbr=on}} | width = {{convert|54.6|m|abbr=on}} | dome height inner = {{convert|28.6 |m|abbr=on}} | dedication = હાગિયા સોફિયા | heritage designation = યુક્રેનની સાત અજાયબીઓ<ref>{{cite web|url=http://7chudes.in.ua/info/20.htm|title=7 чудес України - Новини|access-date=10 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070818074340/http://7chudes.in.ua/info/20.htm|archive-date=18 August 2007}}</ref> | years built = ૧૧મી શતાબ્દી | style = બાઇઝેન્ટાઈન સ્થાપત્ય,<br /> યુક્રેનિયન બેરોક | website = {{Official website|https://st-sophia.org.ua/}} | embedded = {{Infobox UNESCO World Heritage Site | Official_name = સેન્ટ સોફિયા કેથેડ્રલ | Part_of = કીવ: સેન્ટ-સોફિયા કેથેડ્રલ અને સંબંધિત મઠવાસી ઇમારતો, કીવ-પેચેર્સ્ક લાવરા | Location = યુરોપ | Criteria = i, ii, iii, iv | ID = 527 | Year = 1990 | Danger = 2023 | child = yes }} }}--> '''સંત સોફિયા દેવળ''' અથવા '''સેન્ટ સોફિયા કેથેડ્રલ''' એ [[યુક્રેન]]ના કીવ શહેરમાં આવેલું ''કીવન રુસ''{{efn-ua|''કીવન રુસ'' એ ૯મી સદીના અંતથી ૧૩મી સદીના મધ્ય ભાગ સુધી પૂર્વીય અને ઉત્તરીય યુરોપમાં એક રાજ્ય હતું અને બાદમાં રાજાશાહીઓનું મિશ્રણ હતું.}}નું સ્થાપત્ય સ્મારક છે, જે ભૂતપૂર્વ શહેરના સૌથી જાણીતા સીમાચિહ્નોમાંનું એક છે અને યુક્રેનનું પ્રથમ વિશ્વ ધરોહર સ્થળ છે, જેને કીવ ગુફા મઠ સંકુલની સાથે વિશ્વ ધરોહર સૂચિમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.<ref name="Kyiv Pechersk Lavra, Holy Sophia Cathedral remain on UNESCO’s World Heritage List">{{citation|url=http://www.interfax.co.uk/ukraine-news/kyiv-pechersk-lavra-st-sophia-cathedral-remain-on-unescos-world-heritage-list/ |archive-url=https://archive.today/20130624183743/http://www.interfax.co.uk/ukraine-news/kyiv-pechersk-lavra-st-sophia-cathedral-remain-on-unescos-world-heritage-list/ |url-status=dead |archive-date=24 June 2013 |title=Kyiv Pechersk Lavra, St. Sophia Cathedral remain on UNESCO's World Heritage List|publisher=Interfax-Ukraine |date=20 June 2013}}</ref> દેવળ (કેથેડ્રલ)માં તેની મુખ્ય ઇમારત ઉપરાંત, બેલ ટાવર અને હાઉસ ઓફ મેટ્રોપોલિટન જેવા સહાયક માળખાના સમૂહનો સમાવેશ થાય છે. ૨૦૧૧માં આ ઐતિહાસિક સ્થળને યુક્રેનના પ્રાદેશિક વિકાસ મંત્રાલયના અધિકારક્ષેત્રમાંથી યુક્રેનના સંસ્કૃતિ મંત્રાલયને સોંપવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{cite web|url=http://mincult.kmu.gov.ua/mincult/uk/publish/article/238820|title=Міністерство культури України|access-date=10 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711080914/http://mincult.kmu.gov.ua/mincult/uk/publish/article/238820|archive-date=11 July 2015}}</ref> દેવળનું સંકુલ રાષ્ટ્રીય અભયારણ્ય 'સોફિયા ઓફ કિવ'નો મુખ્ય ઘટક અને સંગ્રહાલય છે, જે રાજ્ય સંસ્થા છે અને દેવળ સંકુલની જાળવણી માટે જવાબદાર છે. == ઇતિહાસ == [[File:Interior of Saint Sophia Cathedral in Kyiv Ukraine in August 2019.jpg|270px|right]] આ દેવળનું નામ [[કોન્સ્ટેન્ટીનોપલ]] (હાલના ઇસ્તંબુલ)માં ૬ઠ્ઠી સદીના હાગિયા સોફિયા (હોલી વિઝડમ) દેવળના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જે સોફિયા નામના ચોક્કસ સંતને બદલે પવિત્ર શાણપણને સમર્પિત હતું. ઇમારતનો પ્રથમ પાયો ૧૦૩૭ અથવા ૧૦૧૧માં નાખવામાં આવ્યો હતો,<ref>[http://www.facts.kiev.ua/archive/2010-01-14/103162/index.html Facts.kieve.ua] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117191144/http://www.facts.kiev.ua/archive/2010-01-14/103162/index.html |date=2010-01-17}}</ref> પરંતુ તેને પૂર્ણ થવામાં બે દાયકા લાગ્યા હતા. એક માન્યતા અનુસાર, યારોસ્લાવ ધ વાઈઝે ૧૦૩૬માં વિચરતા પેચેનેગ્સ {{efn-ua|પેચેનેગ્સ અથવા પાટ્ઝીનાક્સ મધ્ય એશિયાના અર્ધ-વિચરતા તુર્કિક લોકો હતા જેઓ પેચનેગ ભાષા બોલતા હતા.}} લોકો સામે નિર્ણાયક વિજયની ઉજવણી કરવા માટે સંત સોફિયા કેથેડ્રલના બાંધકામને પ્રાયોજિત કર્યું હતું.<ref>{{cite news |title=Kyiv |url=https://www.worldheritagesite.org/list/Kyiv |work=World Heritage Site}}</ref> ૩૦ વર્ષ સુધી કેથેડ્રલનો અભ્યાસ કરનાર ઇતિહાસકાર ડૉ.નાદિયા નિકિટેન્કોના જણાવ્યા અનુસાર, આ કેથેડ્રલની સ્થાપના ૧૦૧૧માં યારોસ્લાવના પિતા ગ્રાન્ડ પ્રિન્સ ઓફ કીવન રુસ, વ્લાદિમીર ધ ગ્રેટના શાસન હેઠળ કરવામાં આવી હતી. યુનેસ્કો અને યુક્રેન બંને દ્વારા ડૉ.નાદિયાના તારણનો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો છે, અને ૨૦૧૧માં સત્તાવાર રીતે કેથેડ્રલની ૧૦૦૦મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.<ref>Booklet "The Millenary of St. Sophia of Kyiv" by Nadia Nikitenko, Kyiv 2011</ref> આ રચનામાં ૫ નેવ્સ {{efn-ua|નેવ એ ચર્ચનો મધ્ય ભાગ છે, જે (સામાન્ય રીતે પશ્ચિમમાં) મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર અથવા પાછળની દિવાલથી, ટ્રાન્સેપ્ટ્સ,{{efn-ua|ટ્રાન્સેપ્ટ (બે અર્ધપારણો સાથે) એ કોઈ પણ ઇમારતનો એક ટ્રાન્સવર્સ ભાગ છે, જે ઇમારતના મુખ્ય ભાગમાં આવેલો છે. }} અથવા ટ્રાન્સેપ્ટ્સ વિનાના ચર્ચમાં, ચાન્સલ સુધી ફેલાયેલો છે.}}, ૫ એપ્સ {{efn-ua|અર્ધ ગુંબજથી ઢાંકેલો એક અર્ધવૃતાકાર અવકાશ}} અને (બાઇઝેન્ટાઇન સ્થાપત્યશૈલી માટે તદ્દન આશ્ચર્યજનક રીતે) ૧૩ કપોલા {{efn-ua|ઇમારતની ટોચ પર પ્રમાણમાં નાનું, મોટે ભાગે ગુંબજ જેવું, ઊંચું માળખું}} છે. તે ત્રણ બાજુથી દ્વિ-સ્તરીય દીર્ઘાથી ઘેરાયેલું છે. {{convert|37|to|55|m|ft|0|abbr=on}} ઊંચાઈ બાદ બાહ્ય ભાગ પ્લિન્થ્સ {{efn-ua|પ્લિન્થ એ પ્રતિમા, ફૂલદાની, સ્તંભ અથવા ચોક્કસ વેદીઓના તળિયે રહેલો આધાર છે.}} સાથે જોડાયેલો છે. અંદરથી, તે ૧૧મી સદીના મોઝેઇક અને ભીંતચિત્રો જાળવી રાખે છે, જેમાં યારોસ્લાવના પરિવાર અને ઓરન્સનું જર્જરિત પ્રતિનિધિત્વ સામેલ છે. મૂળભૂત રીતે કેથેડ્રલ એ કિવન શાસકોની દફનવિધિનું સ્થળ હતું જેમાં વ્લાદિમીર મોનોમેક, વેસેવોલોડ યારોસ્લાવિચ અને કેથેડ્રલના સ્થાપક યારોસ્લાવ આઇ ધ વાઇઝનો સમાવેશ થાય છે, જો કે વર્તમાનમાં ત્યારબાદના શાસકોની કબર જ આજ દિન સુધી બચી શકી હતી.(જુઓ [[:Image:Yaroslavtomb.jpg|ચિત્ર]]) [[File:Saint Sofia, Kyiv.jpg|left|thumb|સંત સોફિયા કેથેડ્રલ, ૧૮૮૯માં, [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections/features/watsons_russia.html Department of Image Collections], National Gallery of Art Library, Washington, DC]] ૧૧૬૯માં વ્લાદિમીર-સુઝદાલના આંદ્રેઈ બોગોલ્યુબ્સ્કી દ્વારા કીવને લૂંટી લેવામાં આવ્યા બાદ તથા ૧૨૪૦માં રોસ પર મોંગોલ આક્રમણ થયા બાદ, કેથેડ્રલ અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું હતું. ૧૬મી સદીમાં જ્યારે પોલિશ-લિથુઆનિયન રાષ્ટ્રમંડળ કેથોલિક અને રૂઢિચુસ્ત ચર્ચોને એક કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેના આધુનિક વૈભવમાં તેનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. ૧૫૯૫-૯૬માં ઇમારતનું સમારકામ શરૂ કરાયું હતું અને ઇમારતના ઉપરના ભાગનું સંપૂર્ણપણે પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવ્યો હતો, જેનું મોડેલિંગ ઇટાલિયન આર્કિટેક્ટ ઓક્ટાવિઆનો માન્સિનીએ અલગ યુક્રેનિયન બેરોક શૈલીમાં કર્યું હતું, જ્યારે બાઇઝેન્ટાઇનના આંતરિક ભાગને જાળવી રાખી તેનો વૈભવ અકબંધ રાખ્યો હતો. આ કામ ૧૭૬૭ સુધી કોસેક હેટમેન ઇવાન મેઝેપાના હાથ નીચે ચાલુ રહ્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન સંત સોફિયા કેન્દ્રિય ચર્ચની આસપાસ એક બેલ ટાવર, મઠની કેન્ટીન, એક બેકરી, "મેટ્રોપોલિટનનું ઘર", પશ્ચિમી દરવાજાઓ (ઝબોરોવ્સ્કી ગેટ્સ), એક મઠવાસી સરાય, બ્રધરહુડ સંકુલ અને બુર્સા (સેમિનારી) આ બધું જ ઊભું કરવામાં આવ્યું હતું. આ તમામ ઇમારતો, તેમજ પુનર્નિર્માણ પછીના કેથેડ્રલ, યુક્રેનિયન બેરોકની વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે. રશિયામાં ૧૯૧૭ની ઓક્ટોબર ક્રાંતિ બાદ અને ૧૯૨૦ના દાયકામાં સોવિયેતે ધર્મ-વિરોધી ઝુંબેશ દરમિયાન, સરકારની યોજનામાં કેથેડ્રલના વિનાશ અને મેદાનને ઉદ્યાન "હીરોઝ ઓફ પેરેકોપ" (ક્રિમિયામાં રશિયન આંતરવિગ્રહમાં લાલ સૈન્યના વિજય બાદ) માં રૂપાંતરિત કરવાની હાકલ કરવામાં આવી હતી. મુખ્યત્વે ઘણા વૈજ્ઞાનિકો અને ઇતિહાસકારોના પ્રયાસથી આ કેથેડ્રલને તોડી પાડવાથી બચાવવામાં આવ્યું હતું, તેના બદલે સેન્ટ માઇકલના ગોલ્ડન-ડોમેડ મઠને ૧૯૩૫માં ફૂંકી મારવામાં આવ્યું હતું. તેમ છતાં, ૧૯૩૪માં, સોવિયેત સત્તાવાળાઓએ ચર્ચમાંથી આ માળખું જપ્ત કરી લીધું હતું, જેમાં ૧૭મી-૧૮મી સદીના સ્થાપત્ય સંકુલનો પણ સમાવેશ થતો હતો અને તેને સ્થાપત્ય અને ઐતિહાસિક મ્યુઝિયમ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. [[File:RR3012-0003R USSR-1988-5rubles-CuNi-Monuments SaintSophiaCathedral-b.jpg|thumb|160px|આ સંગ્રહાલયને ૧૯૮૮ના સોવિયત રૂબલ સિક્કા પર રશિયન શિલાલેખ સાથે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.]] ૧૯૮૦ના દાયકાના ઉત્તરાર્ધથી સોવિયેત અને બાદમાં યુક્રેનિયન, રાજકારણીઓએ આ ઇમારતને રૂઢિવાદી ચર્ચમાં પરિવર્તિતનું વચન આપ્યું હતું. ચર્ચની અંદરના વિવિધ વિખવાદો અને જૂથોને કારણે તમામ રૂઢિવાદી અને ગ્રીક-કેથોલિક ચર્ચો તેના પર દાવો કરતા હોવાથી તેના પરિવર્તનને મુલતવી રાખવામાં આવ્યું હતું. તમામ રૂઢિવાદી ચર્ચોને અલગ અલગ તારીખે સેવાઓ હાથ ધરવાની છૂટ આપવામાં આવી છે. એક ગંભીર ઘટના ૧૯૯૫માં યુક્રેનિયન રૂઢિચુસ્ત ચર્ચના પેટ્રિયાર્ક વોલોડિમિરના અંતિમ સંસ્કારની હતી - કીવ પેટ્રિયાર્કેટ જ્યારે રમખાણ પોલીસને મ્યુઝિયમના પરિસરમાં દફનાવવામાં આવતી અટકાવવાની ફરજ પડી હતી અને લોહિયાળ અથડામણ થઈ હતી.<ref>{{Cite web |title=Reuters Archive Licensing |url=https://reuters.screenocean.com/record/261903 |access-date=2023-06-23 |website=Reuters Archive Licensing |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1995-07-19 |title=Police beat mourners at patriarch's burial |url=https://www.independent.co.uk/news/world/police-beat-mourners-at-patriarch-s-burial-1592273.html |access-date=2023-06-23 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/ClCjS-0T0tw Ghostarchive] and the {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=ClCjS-0T0tw| title = Ukraine - Patriarch Volodymyr's Burial Violence| website = YouTube| access-date = 2024-03-31| archive-date = 2021-07-24| archive-url = https://web.archive.org/web/20210724063514/https://www.youtube.com/watch?v=ClCjS-0T0tw| url-status = bot: unknown}}{{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=ClCjS-0T0tw| title = Ukraine - Patriarch Volodymyr's Burial Violence | website=YouTube}}</ref> આ પ્રકારની ઘટનાઓ પછી, કોઈ પણ ધાર્મિક સંસ્થાને હજી સુધી નિયમિત સેવાઓ માટેના અધિકાર આપવામાં આવ્યા નથી. આ સંકુલ હવે પણ યુક્રેનના ખ્રિસ્તી ધર્મનું બિનસાંપ્રદાયિક મ્યુઝિયમ છે, જેમાં મોટા ભાગના મુલાકાતીઓ પર્યટકો છે. ૨૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૭ના રોજ, નિષ્ણાતો અને ઈન્ટરનેટ સમુદાયના મતના આધારે પવિત્ર સોફિયા કેથેડ્રલને યુક્રેનની સાત અજાયબીમાંની એક જાહેર કરવામાં આવી હતી. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ ના રોજ, કીવ ખાતેના યુક્રેનમાં રશિયાના યુદ્ધને કારણે "જોખમની સ્થિતિમાં વિશ્વ ધરોહર" તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા આ પગલું આ સ્થળ માટે સહાય અને સુરક્ષા ઉત્પન્ન કરવાનો પ્રયાસ હતો.<ref>{{Cite news |last=Francis |first=Ellen |last2=Han |first2=Jintak |date=2023-09-16 |title=In photos: Centuries-old Kyiv cathedral and monastery on U.N. danger list |url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/09/16/unesco-world-heritage-ukraine-kyiv-lviv-photos/ |work=The Washington Post}}</ref> == ચિત્રદીર્ઘા == {{Gallery |height=160 |mode=packed |File:Oranta-Kyiv.jpg|વર્જિન ઓરન્સ, ઈ.સ. ૧૦૦૦ |file: Church Fathers Order (left part) - Google Art Project.jpg|ચર્ચ ફાધર્સ ઓર્ડર, ઈ.સ. ૧૦૦૦ |file: The Deesis - Google Art Project.jpg|ડીસિસ, ઈ.સ. ૧૦૦૦ |file: Princely group portrait. South wall of the nave. - Google Art Project.jpg|રાજસી સમૂહ ચિત્ર. નાવની દક્ષિણ દિવાલ, સી. ઈ.સ. ૧૦૦૦ |file:Саркофаг Ярослава Мудрого.jpg|યારોસ્લાવ ધ વાઈઝનું તાબૂત |file:The Annunciation. The Archangel Gabriel - Google Art Project.jpg|ઘોષણા. મહાદૂત ગેબ્રિયલ, ઈ.સ. ૧૦૦૦ |file: Saint Sophia The Wisdom of God - Google Art Project.jpg|સંત સોફિયા જ્ઞાનના ઈશ્વર, ૧૭૦૦ }} ==કેથેડ્રલ સંકુલ== [[File:ChristmasTree2016.jpg|thumb|સેન્ટ સોફિયા કેથેડ્રલ બેલ ટાવરની સામે ક્રિસમસની ઉજવણી]] [[File:2 hryvnia 2005 back.jpg|thumb|યુક્રેનિયન હૃવનિયાની બેંકનોટ્ની નોંધ પર મૂળ હોલી સોફિયા કેથેડ્રલનું મોડેલ]] * સોફિયા કેથેડ્રલ * સેન્ટ સોફિયા કેથેડ્રલનો બેલ ટાવર * હાઉસ ઓફ ધ મેટ્રોપોલિટન * રેમેક્ટરી ચર્ચ * બ્રધરહુડ બિલ્ડિંગ * બુર્સા (હાઈસ્કૂલ) * બ્લેન્ડરી * દક્ષિણી પ્રવેશ ટાવર * ઝાબોરોસ્કી ગેટ * મોનાસ્ટિક ઈન * યારોસ્લાવની લાઇબ્રેરીનું મેમોરિયલ સ્ટેલા == નોંધ == {{Notelist-ua}} ==સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:સ્થાપત્ય]] [[શ્રેણી:વિશ્વ ધરોહર સ્થળ]] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] fyobg5ky6syy72osi1sb55u4lmqc9le 0 150531 900456 891730 2026-04-30T16:26:19Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:યુક્રેન]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 900456 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ટાઈમસ્ટેમ્પ | image = | alt = | caption = ફિલ્મ સમારોહ પ્રદર્શન પોસ્ટર | native_name = {{Infobox name module|uk|Стрічка часу |translation=સ્ટ્રીચકા ચસુ}} | director = કેટરીના ગોર્નોસ્તાઈ | screenplay = કેટરીના ગોર્નોસ્તાઈ | producer = {{Plainlist| * Olha Beskhmelnytsina * નતાલિયા તિબેત * વિક્ટર શેવચેન્કો }} | starring = {{Plainlist| * ઓલ્હા બ્રિહેનેટ્સ * બોરિસ ખોવરિયાક * માયકોલા કોલોમીયેટ્સ * વેલેરીયા હુકોવા * માયકોલા શપાક }} | cinematography = ઓલેકઝાન્ડર રોશચીન | editing = નિકોન રોમેનચેન્કો | music = એલેક્સી શ્રુમક | studio = {{Plainlist| * ૨-બ્રેવ પ્રોડક્શન * સિનેફેઝ પ્રોડક્શન * અ_બીએએચએન * રિન્કેલ ડોક્સ }} | distributor = {{Plainlist| * બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ફોરેવર }} | released = {{Film date|2025|2|20|૭૫મો આંતરરાષ્ટ્રીય બર્લિન ફિલ્મ સમારોહ|df=yes}} | runtime = ૧૨૫ મિનિટ્સ | country = {{Plainlist| * યુક્રેન * ફ્રાન્સ * લક્ઝમ્બર્ગ * નેધરલેન્ડ }} | language = {{Plainlist| * યુક્રેનિયન}} | budget = | gross = }} '''''ટાઈમસ્ટેમ્પ''''' (યુક્રેનિયનઃ Стричка часуя) એ ૨૦૨૫ની દસ્તાવેજી ફિલ્મ છે, જે કેટરિના ગોર્નોસ્તાઈ દ્વારા લખાયેલી અને દિગ્દર્શિત છે. આ ફિલ્મ યુક્રેનના વિવિધ ભાગોમાંથી શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓના રોજિંદા જીવનનું એક મોઝેક છે.<ref name="pravda:ts">{{Cite web|last=Anastasiia Bolshakova|date=21 January 2025|title=Timestamp: First Ukrainian film to be included in Berlinale main competition in last 25 years|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/01/21/7494603/|access-date=23 January 2025|website=Pravda|language=en}}</ref> [[યૂક્રેઇન|યુક્રેન]], લક્ઝમબર્ગ, નેધરલેન્ડ અને [[ફ્રાન્સ]] વચ્ચેના આંતરરાષ્ટ્રીય સહ-નિર્માણની પસંદગી ૭૫મા [[બર્લિન]] આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવમાં કરવામાં આવી હતી, જ્યાં તેણે ગોલ્ડન બેર પુરસ્કાર માટે સ્પર્ધા કરી હતી અને ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ બર્લિનલે પેલેસ્ટ ખાતે તેનું પ્રથમ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="maincomp:sd">{{Cite web|last=Rosser|first=Michael|date=21 January 2025|title=Berlin film festival reveals 2025 competition line-up 2025|url=https://www.screendaily.com/news/berlin-film-festival-reveals-2025-competition-line-up/5200946.article|access-date=23 January 2025|website=[[ScreenDaily]]|language=en}}</ref> == સામગ્રી == ટાઇમસ્ટેમ્પમાં વૉઇસ-ઓવર, ઇન્ટરવ્યુ (મુલાકાતો) અને રિ-એક્ટમેન્ટનો ઉપયોગ થતો નથી. તેના બદલે, તે યુક્રેનમાં યુદ્ધની રોજિંદા જીવન પર ઊંડી અસરને સમજાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, સતત જોખમ હેઠળ જીવવાના પડકારો અને મુશ્કેલીઓને દર્શાવે છે.<ref name="pravda:ts" />   ઓસ્વિટોરિયાના સ્થાપક ઝોયા લિટવિને ફિલ્મ વિશે જણાવ્યું હતું કે, "અમે વિશ્વને યાદ અપાવવા માંગીએ છીએ કે યુક્રેનમાં યુદ્ધ ચાલુ છે, બાળકો અને શિક્ષકો શિક્ષણના મૂળભૂત અધિકાર માટે વિનાશક કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે".<ref>{{Cite web|last=Lina Mostavlyuk|date=21 January 2025|title=Ukrainian film about schooling during war enters Berlinale's main competitio|url=https://global.espreso.tv/culture-ukrainian-film-about-schooling-during-war-enters-berlinales-main-competition|access-date=23 January 2025|website=Global Espresso|language=en}}</ref> આ ફિલ્મ કીવ પ્રદેશમાં ચેરકાસી, ખાર્કિવ, બોરોડિયાંકા અને બુચા શાળાના જીવનને ચિત્રિત કરે છે, જે આ સમુદાયોની સ્થિતિસ્થાપકતા અને સંઘર્ષોને દર્શાવે છે. ફિલ્મમાં એક ક્ષણ એવી છે કે, માત્ર બે દિવસ પહેલા રોમ્નીના, સુમી પ્રદેશ ખાતે અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન, રશિયન ડ્રોન હુમલાએ સ્થાનિક શાળાને બરબાદ કરી દીધી હતી, જેમાં હેડમાસ્ટર, ડેપ્યુટી હેડમાસ્ટર અને ગ્રંથપાલ અને સચિવનો દુઃખદ રીતે જીવ ગયો હતો.<ref>{{Cite web|last=Polina Gorlach|date=21 January 2025|title=Фільм Катерини Горностай "Стрічка часу" змагатиметься за головну нагороду Берлінале|trans-title=Kateryna Gornostai's film "The Tape of Time" will compete for the main award of the Berlinale|url=https://suspilne.media/culture/929463-za-golovnu-nagorodu-berlinale-zmagatimetsa-nova-dokumentalna-stricka-katerini-gornostaj-stricka-casu/|access-date=23 January 2025|website=Suspilne Kultura|language=uk}}</ref> == પાત્ર == * ઓલ્હા બ્રિહેનેટ્સ * બોરિસ ખોવરિયાક * માયકોલા કોલોમીયેટ્સ * વેલેરીયા હુકોવા * માયકોલા શપાક == નિર્માણ == આ ફિલ્મ સિનેમેટોગ્રાફર ઓલેક્સાન્ડર રોશચિન, એડિટર નિકોન રોમાચેન્કો અને નિર્માતાઓ ઓલ્હા બ્રેહમેન (બેસ્ખમેલ્નેત્સિના) અને નતાલિયા લિબેટ અને વિક્ટર શેવચેન્કો દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. આ એ જ ટીમ છે જેણે કેટરિના ગોર્નોસ્ટાઇ ૨૦૨૧ની ફિલ્મ ''સ્ટોપ-ઝેમલિયા'' કામ કર્યું હતું.<ref name="pravda:ts" /> તેનું નિર્માણ યુક્રેનિયન કંપની ૨-બ્રેવ પ્રોડક્શન્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ફ્રેન્ચ સિનેફેજ પ્રોડક્શન્સ, લક્ઝમબર્ગ કંપની એ _ બીએએચએન અને ડચ રિંકલ ડોક્સ આ ફિલ્મના સહ-નિર્માતા છે. તે યુક્રેનિયન શૈક્ષણિક સંસ્થા ઓસ્વિટોરિયાના ખ્યાલ પર આધારિત છે, જે દસ્તાવેજી ફિલ્મના કાર્યકારી નિર્માતા છે.<ref>{{Cite web|last=Kateryna Gornostai|date=21 January 2025|title=Kateryna Gornostai's Timestamp|url=https://cineuropa.org/film/472687/|access-date=23 January 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં, આ ફિલ્મને CPH: FORUM ૨૦૨૪ પ્રોજેક્ટ માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી.<ref>{{Cite web|last=Vassilis Economou|date=8 February 2024|title=CPH:FORUM reveals its 2024 selection|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/456281/|access-date=23 January 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> == પ્રદર્શન == ૭૫મા બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારોહના ભાગરૂપે, સ્પર્ધામાં ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ ટાઇમસ્ટેમ્પનું વિશ્વ પ્રીમિયરનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{Cite web|date=4 February 2025|title=Timestamp|url=https://www.berlinale.de/en/2025/programme/202509478.html|access-date=20 February 2025|website=Berlinale}}</ref> તે ૮ માર્ચ ૨૦૨૫ ના રોજ લક્ઝમબર્ગ સિટી ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ ખાતે દસ્તાવેજી વિભાગમાં સત્તાવાર પસંદગીમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી.<ref>{{Cite web|last=Economou|first=Vassilis|date=21 February 2025|title=The 15th Luxembourg City Film Festival announces its competition line-ups|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/474194|access-date=21 February 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> બ્રસેલ્સ સ્થિત <nowiki>''બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ફોરએવર''</nowiki> દ્વારા દસ્તાવેજી ફિલ્મના અધિકારો હસ્તગત કર્યા છે, તે ૭૫મા બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારોહમાં મુખ્ય સ્પર્ધા માટે પસંદ કરાયેલી એકમાત્ર દસ્તાવેજી ફિલ્મ છે.<ref name="ts:sd">{{Cite web|last=Leffler|first=Rebecca|date=21 January 2025|title=Best Friend Forever scoops Ukrainian school doc 'Timestamp' ahead of Berlin competition bow (exclusive)|url=https://www.screendaily.com/news/best-friend-forever-scoops-ukrainian-school-doc-timestamp-ahead-of-berlin-competition-bow-exclusive/5200968.article|access-date=23 January 2025|website=[[ScreenDaily]]|language=en}}</ref> == પુરસ્કાર == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !એવોર્ડ !સમારંભની તારીખ !શ્રેણી !પ્રાપ્તકર્તા !પરિણામ !{{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="1" scope="row" |CPH: ફોરમ |૨૧ માર્ચ ૨૦૨૪ |યુરીમેજ ન્યૂ લેબ આઉટરીચ એવોર્ડ |''ટાઈમસ્ટેમ્પ''| {{વિજયી}} |<ref>{{Cite web|last=Vladan Petkovic|date=22 March 2024|title=Kateryna Gornostai's Timestamp wins the top prize at CPH:FORUM|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/458950/|access-date=23 January 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> | |- ! rowspan="2" scope="row" |બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવ | rowspan="2" |૨૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ |ગોલ્ડન રીંછ |કેટરિના ગોર્નોસ્ટાઇ| {{Nominated}} |<ref name="osc:hr">{{Cite web|last=Scott Roxborough|date=21 January 2025|title=Berlin Film Festival Lineup: Movies From Richard Linklater, Michel Franco, Hang Song-Soo in Competition (Full List)|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/berlin-film-festival-2025-lineup-competition-program-1236113007/|access-date=23 January 2025|website=[[The Hollywood Reporter]]|language=en}}</ref> | |- |બર્લિનાલે દસ્તાવેજી ફિલ્મ પુરસ્કાર |''ટાઈમસ્ટેમ્પ''| {{Nominated}} |<ref name="bda:acc">{{Cite web|date=30 January 2025|title=Jury Berlinale Documentary Award|url=https://www.berlinale.de/en/2025/news-press-releases/262790.html|access-date=31 January 2025|website=Berlinale}}</ref> | |} == સંદર્ભો == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * {{Imdb title|tt35500333}} * બર્લિનાલે ખાતે [https://www.berlinale.de/en/2025/programme/202509478.html ''ટાઈમસ્ટેમ્પ''] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] r3whf03z5xxt817lttuiawpnagxosrr 900457 900456 2026-04-30T16:26:45Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:ચલચિત્ર]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 900457 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ટાઈમસ્ટેમ્પ | image = | alt = | caption = ફિલ્મ સમારોહ પ્રદર્શન પોસ્ટર | native_name = {{Infobox name module|uk|Стрічка часу |translation=સ્ટ્રીચકા ચસુ}} | director = કેટરીના ગોર્નોસ્તાઈ | screenplay = કેટરીના ગોર્નોસ્તાઈ | producer = {{Plainlist| * Olha Beskhmelnytsina * નતાલિયા તિબેત * વિક્ટર શેવચેન્કો }} | starring = {{Plainlist| * ઓલ્હા બ્રિહેનેટ્સ * બોરિસ ખોવરિયાક * માયકોલા કોલોમીયેટ્સ * વેલેરીયા હુકોવા * માયકોલા શપાક }} | cinematography = ઓલેકઝાન્ડર રોશચીન | editing = નિકોન રોમેનચેન્કો | music = એલેક્સી શ્રુમક | studio = {{Plainlist| * ૨-બ્રેવ પ્રોડક્શન * સિનેફેઝ પ્રોડક્શન * અ_બીએએચએન * રિન્કેલ ડોક્સ }} | distributor = {{Plainlist| * બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ફોરેવર }} | released = {{Film date|2025|2|20|૭૫મો આંતરરાષ્ટ્રીય બર્લિન ફિલ્મ સમારોહ|df=yes}} | runtime = ૧૨૫ મિનિટ્સ | country = {{Plainlist| * યુક્રેન * ફ્રાન્સ * લક્ઝમ્બર્ગ * નેધરલેન્ડ }} | language = {{Plainlist| * યુક્રેનિયન}} | budget = | gross = }} '''''ટાઈમસ્ટેમ્પ''''' (યુક્રેનિયનઃ Стричка часуя) એ ૨૦૨૫ની દસ્તાવેજી ફિલ્મ છે, જે કેટરિના ગોર્નોસ્તાઈ દ્વારા લખાયેલી અને દિગ્દર્શિત છે. આ ફિલ્મ યુક્રેનના વિવિધ ભાગોમાંથી શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓના રોજિંદા જીવનનું એક મોઝેક છે.<ref name="pravda:ts">{{Cite web|last=Anastasiia Bolshakova|date=21 January 2025|title=Timestamp: First Ukrainian film to be included in Berlinale main competition in last 25 years|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/01/21/7494603/|access-date=23 January 2025|website=Pravda|language=en}}</ref> [[યૂક્રેઇન|યુક્રેન]], લક્ઝમબર્ગ, નેધરલેન્ડ અને [[ફ્રાન્સ]] વચ્ચેના આંતરરાષ્ટ્રીય સહ-નિર્માણની પસંદગી ૭૫મા [[બર્લિન]] આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવમાં કરવામાં આવી હતી, જ્યાં તેણે ગોલ્ડન બેર પુરસ્કાર માટે સ્પર્ધા કરી હતી અને ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ બર્લિનલે પેલેસ્ટ ખાતે તેનું પ્રથમ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="maincomp:sd">{{Cite web|last=Rosser|first=Michael|date=21 January 2025|title=Berlin film festival reveals 2025 competition line-up 2025|url=https://www.screendaily.com/news/berlin-film-festival-reveals-2025-competition-line-up/5200946.article|access-date=23 January 2025|website=[[ScreenDaily]]|language=en}}</ref> == સામગ્રી == ટાઇમસ્ટેમ્પમાં વૉઇસ-ઓવર, ઇન્ટરવ્યુ (મુલાકાતો) અને રિ-એક્ટમેન્ટનો ઉપયોગ થતો નથી. તેના બદલે, તે યુક્રેનમાં યુદ્ધની રોજિંદા જીવન પર ઊંડી અસરને સમજાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, સતત જોખમ હેઠળ જીવવાના પડકારો અને મુશ્કેલીઓને દર્શાવે છે.<ref name="pravda:ts" />   ઓસ્વિટોરિયાના સ્થાપક ઝોયા લિટવિને ફિલ્મ વિશે જણાવ્યું હતું કે, "અમે વિશ્વને યાદ અપાવવા માંગીએ છીએ કે યુક્રેનમાં યુદ્ધ ચાલુ છે, બાળકો અને શિક્ષકો શિક્ષણના મૂળભૂત અધિકાર માટે વિનાશક કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે".<ref>{{Cite web|last=Lina Mostavlyuk|date=21 January 2025|title=Ukrainian film about schooling during war enters Berlinale's main competitio|url=https://global.espreso.tv/culture-ukrainian-film-about-schooling-during-war-enters-berlinales-main-competition|access-date=23 January 2025|website=Global Espresso|language=en}}</ref> આ ફિલ્મ કીવ પ્રદેશમાં ચેરકાસી, ખાર્કિવ, બોરોડિયાંકા અને બુચા શાળાના જીવનને ચિત્રિત કરે છે, જે આ સમુદાયોની સ્થિતિસ્થાપકતા અને સંઘર્ષોને દર્શાવે છે. ફિલ્મમાં એક ક્ષણ એવી છે કે, માત્ર બે દિવસ પહેલા રોમ્નીના, સુમી પ્રદેશ ખાતે અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન, રશિયન ડ્રોન હુમલાએ સ્થાનિક શાળાને બરબાદ કરી દીધી હતી, જેમાં હેડમાસ્ટર, ડેપ્યુટી હેડમાસ્ટર અને ગ્રંથપાલ અને સચિવનો દુઃખદ રીતે જીવ ગયો હતો.<ref>{{Cite web|last=Polina Gorlach|date=21 January 2025|title=Фільм Катерини Горностай "Стрічка часу" змагатиметься за головну нагороду Берлінале|trans-title=Kateryna Gornostai's film "The Tape of Time" will compete for the main award of the Berlinale|url=https://suspilne.media/culture/929463-za-golovnu-nagorodu-berlinale-zmagatimetsa-nova-dokumentalna-stricka-katerini-gornostaj-stricka-casu/|access-date=23 January 2025|website=Suspilne Kultura|language=uk}}</ref> == પાત્ર == * ઓલ્હા બ્રિહેનેટ્સ * બોરિસ ખોવરિયાક * માયકોલા કોલોમીયેટ્સ * વેલેરીયા હુકોવા * માયકોલા શપાક == નિર્માણ == આ ફિલ્મ સિનેમેટોગ્રાફર ઓલેક્સાન્ડર રોશચિન, એડિટર નિકોન રોમાચેન્કો અને નિર્માતાઓ ઓલ્હા બ્રેહમેન (બેસ્ખમેલ્નેત્સિના) અને નતાલિયા લિબેટ અને વિક્ટર શેવચેન્કો દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. આ એ જ ટીમ છે જેણે કેટરિના ગોર્નોસ્ટાઇ ૨૦૨૧ની ફિલ્મ ''સ્ટોપ-ઝેમલિયા'' કામ કર્યું હતું.<ref name="pravda:ts" /> તેનું નિર્માણ યુક્રેનિયન કંપની ૨-બ્રેવ પ્રોડક્શન્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ફ્રેન્ચ સિનેફેજ પ્રોડક્શન્સ, લક્ઝમબર્ગ કંપની એ _ બીએએચએન અને ડચ રિંકલ ડોક્સ આ ફિલ્મના સહ-નિર્માતા છે. તે યુક્રેનિયન શૈક્ષણિક સંસ્થા ઓસ્વિટોરિયાના ખ્યાલ પર આધારિત છે, જે દસ્તાવેજી ફિલ્મના કાર્યકારી નિર્માતા છે.<ref>{{Cite web|last=Kateryna Gornostai|date=21 January 2025|title=Kateryna Gornostai's Timestamp|url=https://cineuropa.org/film/472687/|access-date=23 January 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં, આ ફિલ્મને CPH: FORUM ૨૦૨૪ પ્રોજેક્ટ માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી.<ref>{{Cite web|last=Vassilis Economou|date=8 February 2024|title=CPH:FORUM reveals its 2024 selection|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/456281/|access-date=23 January 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> == પ્રદર્શન == ૭૫મા બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારોહના ભાગરૂપે, સ્પર્ધામાં ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ ટાઇમસ્ટેમ્પનું વિશ્વ પ્રીમિયરનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{Cite web|date=4 February 2025|title=Timestamp|url=https://www.berlinale.de/en/2025/programme/202509478.html|access-date=20 February 2025|website=Berlinale}}</ref> તે ૮ માર્ચ ૨૦૨૫ ના રોજ લક્ઝમબર્ગ સિટી ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ ખાતે દસ્તાવેજી વિભાગમાં સત્તાવાર પસંદગીમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી.<ref>{{Cite web|last=Economou|first=Vassilis|date=21 February 2025|title=The 15th Luxembourg City Film Festival announces its competition line-ups|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/474194|access-date=21 February 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> બ્રસેલ્સ સ્થિત <nowiki>''બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ફોરએવર''</nowiki> દ્વારા દસ્તાવેજી ફિલ્મના અધિકારો હસ્તગત કર્યા છે, તે ૭૫મા બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારોહમાં મુખ્ય સ્પર્ધા માટે પસંદ કરાયેલી એકમાત્ર દસ્તાવેજી ફિલ્મ છે.<ref name="ts:sd">{{Cite web|last=Leffler|first=Rebecca|date=21 January 2025|title=Best Friend Forever scoops Ukrainian school doc 'Timestamp' ahead of Berlin competition bow (exclusive)|url=https://www.screendaily.com/news/best-friend-forever-scoops-ukrainian-school-doc-timestamp-ahead-of-berlin-competition-bow-exclusive/5200968.article|access-date=23 January 2025|website=[[ScreenDaily]]|language=en}}</ref> == પુરસ્કાર == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !એવોર્ડ !સમારંભની તારીખ !શ્રેણી !પ્રાપ્તકર્તા !પરિણામ !{{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="1" scope="row" |CPH: ફોરમ |૨૧ માર્ચ ૨૦૨૪ |યુરીમેજ ન્યૂ લેબ આઉટરીચ એવોર્ડ |''ટાઈમસ્ટેમ્પ''| {{વિજયી}} |<ref>{{Cite web|last=Vladan Petkovic|date=22 March 2024|title=Kateryna Gornostai's Timestamp wins the top prize at CPH:FORUM|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/458950/|access-date=23 January 2025|website=[[Cineuropa]]|language=en}}</ref> | |- ! rowspan="2" scope="row" |બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવ | rowspan="2" |૨૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ |ગોલ્ડન રીંછ |કેટરિના ગોર્નોસ્ટાઇ| {{Nominated}} |<ref name="osc:hr">{{Cite web|last=Scott Roxborough|date=21 January 2025|title=Berlin Film Festival Lineup: Movies From Richard Linklater, Michel Franco, Hang Song-Soo in Competition (Full List)|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/berlin-film-festival-2025-lineup-competition-program-1236113007/|access-date=23 January 2025|website=[[The Hollywood Reporter]]|language=en}}</ref> | |- |બર્લિનાલે દસ્તાવેજી ફિલ્મ પુરસ્કાર |''ટાઈમસ્ટેમ્પ''| {{Nominated}} |<ref name="bda:acc">{{Cite web|date=30 January 2025|title=Jury Berlinale Documentary Award|url=https://www.berlinale.de/en/2025/news-press-releases/262790.html|access-date=31 January 2025|website=Berlinale}}</ref> | |} == સંદર્ભો == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * {{Imdb title|tt35500333}} * બર્લિનાલે ખાતે [https://www.berlinale.de/en/2025/programme/202509478.html ''ટાઈમસ્ટેમ્પ''] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] [[શ્રેણી:ચલચિત્ર]] bv2c23wkrn30kq1i2orpj8zeftovwv1 900462 900457 2026-04-30T16:35:35Z Snehrashmi 41463 સંદર્ભ - લાલ કડી દૂર કરી 900462 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ટાઈમસ્ટેમ્પ | image = | alt = | caption = ફિલ્મ સમારોહ પ્રદર્શન પોસ્ટર | native_name = {{Infobox name module|uk|Стрічка часу |translation=સ્ટ્રીચકા ચસુ}} | director = કેટરીના ગોર્નોસ્તાઈ | screenplay = કેટરીના ગોર્નોસ્તાઈ | producer = {{Plainlist| * Olha Beskhmelnytsina * નતાલિયા તિબેત * વિક્ટર શેવચેન્કો }} | starring = {{Plainlist| * ઓલ્હા બ્રિહેનેટ્સ * બોરિસ ખોવરિયાક * માયકોલા કોલોમીયેટ્સ * વેલેરીયા હુકોવા * માયકોલા શપાક }} | cinematography = ઓલેકઝાન્ડર રોશચીન | editing = નિકોન રોમેનચેન્કો | music = એલેક્સી શ્રુમક | studio = {{Plainlist| * ૨-બ્રેવ પ્રોડક્શન * સિનેફેઝ પ્રોડક્શન * અ_બીએએચએન * રિન્કેલ ડોક્સ }} | distributor = {{Plainlist| * બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ફોરેવર }} | released = {{Film date|2025|2|20|૭૫મો આંતરરાષ્ટ્રીય બર્લિન ફિલ્મ સમારોહ|df=yes}} | runtime = ૧૨૫ મિનિટ્સ | country = {{Plainlist| * યુક્રેન * ફ્રાન્સ * લક્ઝમ્બર્ગ * નેધરલેન્ડ }} | language = {{Plainlist| * યુક્રેનિયન}} | budget = | gross = }} '''''ટાઈમસ્ટેમ્પ''''' (યુક્રેનિયનઃ Стричка часуя) એ ૨૦૨૫ની દસ્તાવેજી ફિલ્મ છે, જે કેટરિના ગોર્નોસ્તાઈ દ્વારા લખાયેલી અને દિગ્દર્શિત છે. આ ફિલ્મ યુક્રેનના વિવિધ ભાગોમાંથી શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓના રોજિંદા જીવનનું એક મોઝેક છે.<ref name="pravda:ts">{{Cite web|last=Anastasiia Bolshakova|date=21 January 2025|title=Timestamp: First Ukrainian film to be included in Berlinale main competition in last 25 years|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/01/21/7494603/|access-date=23 January 2025|website=Pravda|language=en}}</ref> [[યૂક્રેઇન|યુક્રેન]], લક્ઝમબર્ગ, નેધરલેન્ડ અને [[ફ્રાન્સ]] વચ્ચેના આંતરરાષ્ટ્રીય સહ-નિર્માણની પસંદગી ૭૫મા [[બર્લિન]] આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવમાં કરવામાં આવી હતી, જ્યાં તેણે ગોલ્ડન બેર પુરસ્કાર માટે સ્પર્ધા કરી હતી અને ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ બર્લિનલે પેલેસ્ટ ખાતે તેનું પ્રથમ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="maincomp:sd">{{Cite web|last=Rosser|first=Michael|date=21 January 2025|title=Berlin film festival reveals 2025 competition line-up 2025|url=https://www.screendaily.com/news/berlin-film-festival-reveals-2025-competition-line-up/5200946.article|access-date=23 January 2025|website=ScreenDaily|language=en}}</ref> == સામગ્રી == ટાઇમસ્ટેમ્પમાં વૉઇસ-ઓવર, ઇન્ટરવ્યુ (મુલાકાતો) અને રિ-એક્ટમેન્ટનો ઉપયોગ થતો નથી. તેના બદલે, તે યુક્રેનમાં યુદ્ધની રોજિંદા જીવન પર ઊંડી અસરને સમજાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, સતત જોખમ હેઠળ જીવવાના પડકારો અને મુશ્કેલીઓને દર્શાવે છે.<ref name="pravda:ts" />   ઓસ્વિટોરિયાના સ્થાપક ઝોયા લિટવિને ફિલ્મ વિશે જણાવ્યું હતું કે, "અમે વિશ્વને યાદ અપાવવા માંગીએ છીએ કે યુક્રેનમાં યુદ્ધ ચાલુ છે, બાળકો અને શિક્ષકો શિક્ષણના મૂળભૂત અધિકાર માટે વિનાશક કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે".<ref>{{Cite web|last=Lina Mostavlyuk|date=21 January 2025|title=Ukrainian film about schooling during war enters Berlinale's main competitio|url=https://global.espreso.tv/culture-ukrainian-film-about-schooling-during-war-enters-berlinales-main-competition|access-date=23 January 2025|website=Global Espresso|language=en}}</ref> આ ફિલ્મ કીવ પ્રદેશમાં ચેરકાસી, ખાર્કિવ, બોરોડિયાંકા અને બુચા શાળાના જીવનને ચિત્રિત કરે છે, જે આ સમુદાયોની સ્થિતિસ્થાપકતા અને સંઘર્ષોને દર્શાવે છે. ફિલ્મમાં એક ક્ષણ એવી છે કે, માત્ર બે દિવસ પહેલા રોમ્નીના, સુમી પ્રદેશ ખાતે અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન, રશિયન ડ્રોન હુમલાએ સ્થાનિક શાળાને બરબાદ કરી દીધી હતી, જેમાં હેડમાસ્ટર, ડેપ્યુટી હેડમાસ્ટર અને ગ્રંથપાલ અને સચિવનો દુઃખદ રીતે જીવ ગયો હતો.<ref>{{Cite web|last=Polina Gorlach|date=21 January 2025|title=Фільм Катерини Горностай "Стрічка часу" змагатиметься за головну нагороду Берлінале|trans-title=Kateryna Gornostai's film "The Tape of Time" will compete for the main award of the Berlinale|url=https://suspilne.media/culture/929463-za-golovnu-nagorodu-berlinale-zmagatimetsa-nova-dokumentalna-stricka-katerini-gornostaj-stricka-casu/|access-date=23 January 2025|website=Suspilne Kultura|language=uk}}</ref> == પાત્ર == * ઓલ્હા બ્રિહેનેટ્સ * બોરિસ ખોવરિયાક * માયકોલા કોલોમીયેટ્સ * વેલેરીયા હુકોવા * માયકોલા શપાક == નિર્માણ == આ ફિલ્મ સિનેમેટોગ્રાફર ઓલેક્સાન્ડર રોશચિન, એડિટર નિકોન રોમાચેન્કો અને નિર્માતાઓ ઓલ્હા બ્રેહમેન (બેસ્ખમેલ્નેત્સિના) અને નતાલિયા લિબેટ અને વિક્ટર શેવચેન્કો દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. આ એ જ ટીમ છે જેણે કેટરિના ગોર્નોસ્ટાઇ ૨૦૨૧ની ફિલ્મ ''સ્ટોપ-ઝેમલિયા'' કામ કર્યું હતું.<ref name="pravda:ts" /> તેનું નિર્માણ યુક્રેનિયન કંપની ૨-બ્રેવ પ્રોડક્શન્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ફ્રેન્ચ સિનેફેજ પ્રોડક્શન્સ, લક્ઝમબર્ગ કંપની એ _ બીએએચએન અને ડચ રિંકલ ડોક્સ આ ફિલ્મના સહ-નિર્માતા છે. તે યુક્રેનિયન શૈક્ષણિક સંસ્થા ઓસ્વિટોરિયાના ખ્યાલ પર આધારિત છે, જે દસ્તાવેજી ફિલ્મના કાર્યકારી નિર્માતા છે.<ref>{{Cite web|last=Kateryna Gornostai|date=21 January 2025|title=Kateryna Gornostai's Timestamp|url=https://cineuropa.org/film/472687/|access-date=23 January 2025|website=Cineuropa|language=en}}</ref> ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં, આ ફિલ્મને CPH: FORUM ૨૦૨૪ પ્રોજેક્ટ માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી.<ref>{{Cite web|last=Vassilis Economou|date=8 February 2024|title=CPH:FORUM reveals its 2024 selection|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/456281/|access-date=23 January 2025|website=Cineuropa|language=en}}</ref> == પ્રદર્શન == ૭૫મા બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારોહના ભાગરૂપે, સ્પર્ધામાં ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ ટાઇમસ્ટેમ્પનું વિશ્વ પ્રીમિયરનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{Cite web|date=4 February 2025|title=Timestamp|url=https://www.berlinale.de/en/2025/programme/202509478.html|access-date=20 February 2025|website=Berlinale}}</ref> તે ૮ માર્ચ ૨૦૨૫ ના રોજ લક્ઝમબર્ગ સિટી ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ ખાતે દસ્તાવેજી વિભાગમાં સત્તાવાર પસંદગીમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી.<ref>{{Cite web|last=Economou|first=Vassilis|date=21 February 2025|title=The 15th Luxembourg City Film Festival announces its competition line-ups|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/474194|access-date=21 February 2025|website=Cineuropa|language=en}}</ref> બ્રસેલ્સ સ્થિત <nowiki>''બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ફોરએવર''</nowiki> દ્વારા દસ્તાવેજી ફિલ્મના અધિકારો હસ્તગત કર્યા છે, તે ૭૫મા બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારોહમાં મુખ્ય સ્પર્ધા માટે પસંદ કરાયેલી એકમાત્ર દસ્તાવેજી ફિલ્મ છે.<ref name="ts:sd">{{Cite web|last=Leffler|first=Rebecca|date=21 January 2025|title=Best Friend Forever scoops Ukrainian school doc 'Timestamp' ahead of Berlin competition bow (exclusive)|url=https://www.screendaily.com/news/best-friend-forever-scoops-ukrainian-school-doc-timestamp-ahead-of-berlin-competition-bow-exclusive/5200968.article|access-date=23 January 2025|website=ScreenDaily|language=en}}</ref> == પુરસ્કાર == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !એવોર્ડ !સમારંભની તારીખ !શ્રેણી !પ્રાપ્તકર્તા !પરિણામ !{{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="1" scope="row" |CPH: ફોરમ |૨૧ માર્ચ ૨૦૨૪ |યુરીમેજ ન્યૂ લેબ આઉટરીચ એવોર્ડ |''ટાઈમસ્ટેમ્પ''| {{વિજયી}} |<ref>{{Cite web|last=Vladan Petkovic|date=22 March 2024|title=Kateryna Gornostai's Timestamp wins the top prize at CPH:FORUM|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/458950/|access-date=23 January 2025|website=Cineuropa|language=en}}</ref> | |- ! rowspan="2" scope="row" |બર્લિન આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવ | rowspan="2" |૨૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ |ગોલ્ડન રીંછ |કેટરિના ગોર્નોસ્ટાઇ| {{Nominated}} |<ref name="osc:hr">{{Cite web|last=Scott Roxborough|date=21 January 2025|title=Berlin Film Festival Lineup: Movies From Richard Linklater, Michel Franco, Hang Song-Soo in Competition (Full List)|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/berlin-film-festival-2025-lineup-competition-program-1236113007/|access-date=23 January 2025|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> | |- |બર્લિનાલે દસ્તાવેજી ફિલ્મ પુરસ્કાર |''ટાઈમસ્ટેમ્પ''| {{Nominated}} |<ref name="bda:acc">{{Cite web|date=30 January 2025|title=Jury Berlinale Documentary Award|url=https://www.berlinale.de/en/2025/news-press-releases/262790.html|access-date=31 January 2025|website=Berlinale}}</ref> | |} == સંદર્ભો == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * {{Imdb title|tt35500333}} * બર્લિનાલે ખાતે [https://www.berlinale.de/en/2025/programme/202509478.html ''ટાઈમસ્ટેમ્પ''] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] [[શ્રેણી:ચલચિત્ર]] 5q459dsqalabutxz2y3msoxtac3cev1 0 150532 900455 885481 2026-04-30T16:25:42Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:યુક્રેન]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 900455 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ઓક્સાના શ્વેટ્સ | image = | alt = | caption = | native_name = {{nobold|Оксана Швець}} | other_names = | birth_name = ઓક્સાના ઓલેક્સાન્ડ્રીવના શ્વેટ્સ | birth_date = {{Birth date|1955|02|10|df=y}} | birth_place = [[કિવ]], યુક્રેનિયન સોવિયેત સોશિયાલિસ્ટ રિપબ્લિક, [[સોવિયેત યુનિયન]] | death_date = {{Death date and age|2022|03|17|1955|02|10|df=y}} | death_place = [[કિવ]], [[યુક્રેન]] | nationality = | education = આઈ. કે. કારપેન્કો-કેરી થીએટર | occupation = અભિનેત્રી | organization = કિવ નેશનલ એકડેમી મોલોડી થીએટર | title = મેરિટડ આર્ટિસ્ટ ઑફ યુક્રેન }} '''ઓક્સાના ઓલેક્સાન્ડ્રીવના શ્વેટ્સ''' (યુક્રેનિયનઃ Оксана олексамна Светсьвна ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૫-૧૭ માર્ચ ૨૦૨૨) યુક્રેનિયન અભિનેત્રી હતી. તેમણે ૧૯૮૦માં કીવ નેશનલ એકેડેમિક મોલોડી થિયેટર માટે તેની સ્થાપનાથી પોતાના મૃત્યુ સુધી કામ કર્યું હતું અને ૧૯૯૬માં કલાકારો માટે સર્વોચ્ચ યુક્રેનિયન સન્માનોમાંના એક, યુક્રેનના મેરિટડ આર્ટિસ્ટનું બિરુદ આપવામાં આવ્યું હતું. તેણી ટેરનોપિલ મ્યુઝિક એન્ડ ડ્રામા થિયેટર અને કીવ થિયેટર ઓફ સટાયર ખાતે પણ મંચ પર દેખાઇ હતી. તેણીએ ૨૦૧૩ ની રશિયન-યુક્રેનિયન શ્રેણી ''હાઉસ વિથ લિલીઝ'' સહિત ફિલ્મ અને ટેલિવિઝન પર અભિનય કર્યો હતો. == જીવન પરિચય == કિવ ખાતે જન્મેલા, શ્વેટ્સ ૧૯૭૫ માં ઇવાન ફ્રેન્કો થિયેટર ખાતે થિયેટર સ્ટુડિયોના સ્નાતક હતા અને ૧૯૮૬ માં આઈ. કે. કાર્પેન્કો-કેરી થિયેટરના થિયેટર સ્ટડીઝના ફેકલ્ટી હતા. શ્વેટ્સે ટેરનોપિલ મ્યુઝિક એન્ડ ડ્રામા થિયેટર અને કીવ થિયેટર ઓફ સટાયરમાં કામ કર્યું હતું. તેમણે ૧૯૮૦માં તેની સ્થાપનાથી તેમના મૃત્યુ સુધી કીવ નેશનલ એકેડેમિક મોલોડી થિયેટર (યંગ થિયેટર) ના એક સભ્ય તરીકે કામ કર્યું હતું. કંપની તેમની ઘણી ભૂમિકાઓ અને નાટકોની યાદી આપે છે. તેણી ૨૦૧૩ માં નિકોલાઈ એર્ડમેન દ્વારા гоголь-могор ના નિર્માણમાં પોતાનું યોગદાન આપ્યું હતું.<ref>{{Cite magazine |last=ВАРВАРИЧ, Олена |last2=СОКОЛАН, Фото Віоли |date=15 February 2013 |title="ГОГОЛЬ-МОГОЛЬ..." уже готовий! (Gogol-Mogol) |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a5/Culture_and_life%2C_07-2013.pdf |magazine=Культура (Culture) |language=uk |page=10 |access-date=22 March 2022}}</ref> ઓ. ઉટેગાનોવ દ્વારા નિર્દેશિત [[એન્તોન ચેખવ]]ના થ્રી સિસ્ટર્સ નાટકમાં તેણીની નતાશાના પાત્રમાં જોવા મળી હતી. તેણીએ ૨૦૧૫માં ઇવાન કાર્પેન્કોના ''ટેલેન્ટલેસ'' નાટક પર આધારિત નાટકમાં હેન્નાહ તરીકે અભિનય કર્યો હતો. જેનું નિર્દેશન એન્ડ્રી બિલોસ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. નાટ્ય વિવેચક ઓલેગ વેરજેલિસે તેમના અભિનયની પ્રશંસા કરી હતી. ૨૦૧૬માં વીના ડેલમાર દ્વારા નિર્દેશિત મેક વે! માં તેણીએ નેમીની ભૂમિકા ભજવી હતી. મેક વે ફોર ટુમોરો તરીકે ફિલ્માવવામાં આવેલ આ નાટકને એક દુઃખદ કોમેડી તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું હતું, જેનું નિર્દેશન દમિત્રો વેસેલ્સ્કી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{Cite web|date=2021|title=Швець Оксана / Раніше зіграні ролі (roles)|url=https://molodyytheatre.com/repertoire/postupysya-miscem|access-date=22 March 2022|publisher=Kyiv National Academic Molodyy Theatre|language=uk}}</ref> ૧૯૯૬માં, તેણીની લાંબા સમયના યોગદાન અને "પર્ફોર્મિંગ આર્ટ્સમાં ઉત્કૃષ્ટ સિદ્ધિ" માટે યુક્રેનના મેરિટડ આર્ટિસ્ટના ખિતાબથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા, જે પર્ફોર્મિંગ્ આર્ટિસ્ટ્સ માટે સર્વોચ્ચ યુક્રેનિયન પુરસ્કારોમાંનો એક છે.<ref name="Cooke">{{Cite web|last=Cooke, Bruno|date=18 March 2022|title=Oksana Shvets movies to watch in her honour as Ukrainian actress dies in Kyiv|url=https://www.thefocus.news/movies/oksana-shvets-movies/|access-date=20 March 2022}}{{Dead link|date=મે 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> જ્યારે તે મંચ પર તેણીના કામ માટે જાણીતી હતી, ત્યારે તેણીએ ઘણી ફિલ્મો અને ટેલિવિઝન શ્રેણીઓમાં અભિનય કર્યો હતો. તેણી ફિલ્મ 'ટુમોરો વિલ બી ટુમોરો' માં જોવા મળી હતી. તેમની પ્રથમ ટેલિવિઝન શ્રેણી ''નાસ્લેડનીકી'' (૧૯૭૬માં) હતી, જેમાં તેમણે નાની ભૂમિકા ભજવી હતી. ૨૦૦૩માં, તે લગભગ ૨૦ વર્ષ સુધી ચાલી રહેલી રશિયન એક્શન-એડવેન્ચર શ્રેણીના પોવેર્નેના મુક્તારા (મુખતાર રિટર્ન્સ) ના એક એપિસોડમાં જોવા મળી હતી. તેણીએ ૨૦૦૬માં યુક્રેનિયન શ્રેણી ταύμνιτογο Святого πатрика (ધ મિસ્ટ્રી ઓફ સેન્ટ પેટ્રિક) ના તમામ આઠ એપિસોડમાં અભિનય કર્યો હતો. ૨૦૧૩ માં, તે રશિયન-યુક્રેનિયન ડિમ ઝ લીલીમી (હાઉસ વિથ લિલીઝ) માં એક અનાથાલયના નિર્દેશક તરીકે, બીજા વિશ્વયુદ્ધથી ૨૦૧૩ સુધી કાલ્પનિક યુદ્ધ નાયક મિચેલ ગોવોરોવ અને તેના પરિવાર વિશેની એક ટીવી શ્રેણીમાં જોવા મળી હતી. == મૃત્યુ == ૧૭ માર્ચ ૨૦૨૨ના રોજ, યુક્રેન પર રશિયાના આક્રમણ દરમિયાન, શ્વેટ્સ જ્યાં રહેતી હતી તે કીવની રહેણાંક ઇમારત પર રશિયન સૈનિકો દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલામાં મૃત્યુ પામી હતી.<ref>{{Cite web|title=В Киеве во время ракетного обстрела погибла заслуженная артистка Украины Оксана Швец|url=https://www.ukrinform.ru/rubric-culture/3432571-v-kieve-vo-vrema-raketnogo-obstrela-pogibla-zasluzennaa-artistka-ukrainy-oksana-svec.html|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331114039/https://www.ukrinform.ru/rubric-culture/3432571-v-kieve-vo-vrema-raketnogo-obstrela-pogibla-zasluzennaa-artistka-ukrainy-oksana-svec.html|archive-date=31 March 2022|access-date=18 March 2022|publisher=ukrinform.ru|language=ru}}</ref> == સંદર્ભો == {{Reflist}} == વધુ વાંચો == * {{Cite news|title=Oksana Shvets: Ukrainische Schauspielerin stirbt bei Raketenangriff auf Kiew|work=Der Spiegel|date=18 March 2022|url=https://www.spiegel.de/kultur/tv/oksana-shvets-ukrainische-schauspielerin-stirbt-bei-raketenangriff-auf-kiew-a-e72362ef-fdcb-4bb4-85fb-32dde6f1d4b0|language=de|access-date=21 March 2022}} * {{Cite news|last=Spencer|first=Richard|date=19 March 2022|title=Ukrainian actress Oksana Shvets killed by rocket as she slept in Kyiv flat|url=https://www.thetimes.com/article/ukrainian-actress-oksana-shvets-killed-by-rocket-as-she-slept-in-kyiv-flat-rxncp8b96|work=The Times|location=Kyiv|publisher=Times Newspapers Ltd|publication-place=London|archive-url=https://archive.today/20220319013107/https://www.thetimes.co.uk/article/ukrainian-actress-oksana-shvets-killed-by-rocket-as-she-slept-in-kyiv-flat-rxncp8b96|archive-date=19 March 2022|access-date=21 March 2022}} == બાહ્ય કડીઓ == * {{Imdb name|7435645}} [[શ્રેણી:અભિનેત્રી]] [[શ્રેણી:૧૯૫૫માં જન્મ]] [[શ્રેણી:૨૦૨૨માં મૃત્યુ]] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] 3tp3fy86n4j9rtoyzmqsy9wafzwg0tr 3 154407 900440 2026-04-30T12:33:24Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 900440 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Syedsadi387681}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૮:૦૩, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) cohyui1udyovoqxz21tbqrv2qgisgbj 900448 900440 2026-04-30T15:54:57Z Dsvyas 561 /* પાનું રદ કરવા માટે અંકિત */ નવો વિભાગ 900448 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Syedsadi387681}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૮:૦૩, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) == પાનું રદ કરવા માટે અંકિત == મા. Syedsadi387681, આપે બનાવેલું પાનું [[:ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી]] રદ કરવા માટે અંકિત કરાયું છે. જો આપ આ લેખને દૂર કરવાની વિરોધમાં હોવ તો કૃપા કરી તમારા મંતવ્યો [[ચર્ચા:ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી|તેના ચર્ચાના પાના]] પર સ્પષ્ટપણે જણાવો. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૨૧:૨૪, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) f0v6mbcltzdpp9u505wwnbgtip4rba0 900465 900448 2026-04-30T17:43:58Z Syedsadi387681 87173 /* પાનું રદ કરવા માટે અંકિત */ ઉત્તર 900465 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Syedsadi387681}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૮:૦૩, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) == પાનું રદ કરવા માટે અંકિત == મા. Syedsadi387681, આપે બનાવેલું પાનું [[:ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી]] રદ કરવા માટે અંકિત કરાયું છે. જો આપ આ લેખને દૂર કરવાની વિરોધમાં હોવ તો કૃપા કરી તમારા મંતવ્યો [[ચર્ચા:ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી|તેના ચર્ચાના પાના]] પર સ્પષ્ટપણે જણાવો. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૨૧:૨૪, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Dsvyas|Dsvyas]]<nowiki/>આ લેખ પ્રગતિમાં છે. અને તેમાં ઘણા નોંધપાત્ર સંદર્ભો છે. દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ આટલી ઝડપથી કેમ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે? [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૩, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) 5jaae6m6l97s1jvexe9rfacevim85y2 900480 900465 2026-05-01T08:15:17Z Dsvyas 561 /* પાનું રદ કરવા માટે અંકિત */ ઉત્તર 900480 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Syedsadi387681}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૮:૦૩, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) == પાનું રદ કરવા માટે અંકિત == મા. Syedsadi387681, આપે બનાવેલું પાનું [[:ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી]] રદ કરવા માટે અંકિત કરાયું છે. જો આપ આ લેખને દૂર કરવાની વિરોધમાં હોવ તો કૃપા કરી તમારા મંતવ્યો [[ચર્ચા:ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી|તેના ચર્ચાના પાના]] પર સ્પષ્ટપણે જણાવો. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૨૧:૨૪, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Dsvyas|Dsvyas]]<nowiki/>આ લેખ પ્રગતિમાં છે. અને તેમાં ઘણા નોંધપાત્ર સંદર્ભો છે. દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ આટલી ઝડપથી કેમ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે? [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૩, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) ::એના બે કારણો છે, ૧. ગુજરાતીમાં ટૂંકા અને અત્યંત ટૂંકા એટલે કે સ્ટબ અને સબસ્ટબ કક્ષાના લેખો ન રાખવા એવો નિર્ણય લેવામાં આવેલો છે અને તમારો લેખ એ શ્રેણીમાં આવે છે. ૨. જે લેખની ભાષા શરુઆતમાં જ અસ્પષ્ટ હોય તે આગળ જઈ ને સુધરવાની તો નથી જ, તમે લેખને વિસ્તારશો પણ ભાષા જેના પર તમારું પ્રભુત્ત્વ જ નથી તેનું શું કરશો? [[:User:Dsvyas|ધવલ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૩:૪૫, ૧ મે ૨૦૨૬ (IST) klq6ss5gn23wen0yrfk8zbytoqao0io 0 154408 900442 2026-04-30T12:40:37Z Syedsadi387681 87173 {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | establi...થી શરૂ થતું નવું પાનું બનાવ્યું 900442 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = {{Start date and age|2026|2|8}} | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = 00 | other = 00 | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] [[#રચના|સંલગ્ન સાત કોલેજો]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' અથવા '''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી''' બાંગ્લાદેશની એક [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[કોલેજિયેટ યુનિવર્સિટી|જાહેર ફેડરલ]] યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત કોલેજોને એકીકૃત કરીને સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થઈ રહી છે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=સાત કોલેજોની યુનિવર્સિટીનું નામ ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી રહેશે |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9D%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=દૈનિક ઇત્તેફાક |language=bn}}</ref> 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026''ને મંજૂરી આપી હતી.<ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref><ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ મંજૂર |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ બહાર પાડવામાં આવ્યો અને ગેઝેટ પ્રકાશિત થયા બાદ યુનિવર્સિટીને દેશની 57મી જાહેર અને 5મી સ્વાયત્ત યુનિવર્સિટી તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી. બાદમાં 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશ સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને બિલ તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 મંજૂર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] alnbfn03i2bjvv6spbk9y5i53kj8wcr 900444 900442 2026-04-30T12:43:19Z Syedsadi387681 87173 900444 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = {{Start date and age|2026|2|8}} | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] [[#રચના|સંલગ્ન સાત કોલેજો]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' અથવા '''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી''' બાંગ્લાદેશની એક [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[કોલેજિયેટ યુનિવર્સિટી|જાહેર ફેડરલ]] યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત કોલેજોને એકીકૃત કરીને સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થઈ રહી છે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=સાત કોલેજોની યુનિવર્સિટીનું નામ ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી રહેશે |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9D%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=દૈનિક ઇત્તેફાક |language=bn}}</ref> 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026''ને મંજૂરી આપી હતી.<ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref><ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ મંજૂર |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ બહાર પાડવામાં આવ્યો અને ગેઝેટ પ્રકાશિત થયા બાદ યુનિવર્સિટીને દેશની 57મી જાહેર અને 5મી સ્વાયત્ત યુનિવર્સિટી તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી. બાદમાં 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશ સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને બિલ તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 મંજૂર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] mvtakvyfzitya4p33a13tw4c7lg43z4 900447 900444 2026-04-30T15:37:01Z Snehrashmi 41463 પાનું દૂર કરવા પ્રસ્તાવ 900447 wikitext text/x-wiki {{હટાવો}} {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = {{Start date and age|2026|2|8}} | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] [[#રચના|સંલગ્ન સાત કોલેજો]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' અથવા '''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી''' બાંગ્લાદેશની એક [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[કોલેજિયેટ યુનિવર્સિટી|જાહેર ફેડરલ]] યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત કોલેજોને એકીકૃત કરીને સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થઈ રહી છે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=સાત કોલેજોની યુનિવર્સિટીનું નામ ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી રહેશે |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9D%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=દૈનિક ઇત્તેફાક |language=bn}}</ref> 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026''ને મંજૂરી આપી હતી.<ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref><ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ મંજૂર |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ બહાર પાડવામાં આવ્યો અને ગેઝેટ પ્રકાશિત થયા બાદ યુનિવર્સિટીને દેશની 57મી જાહેર અને 5મી સ્વાયત્ત યુનિવર્સિટી તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી. બાદમાં 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશ સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને બિલ તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 મંજૂર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] ldga1bdsshrnir0rci75szwwxzey2zj 900449 900447 2026-04-30T15:56:52Z Dsvyas 561 +રદ કરવા માટેનું કારણ અને તારીખ 900449 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા/સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર|તારીખ=એપ્રિલ ૨૦૨૬}} {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = {{Start date and age|2026|2|8}} | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] [[#રચના|સંલગ્ન સાત કોલેજો]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' અથવા '''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી''' બાંગ્લાદેશની એક [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[કોલેજિયેટ યુનિવર્સિટી|જાહેર ફેડરલ]] યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત કોલેજોને એકીકૃત કરીને સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થઈ રહી છે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=સાત કોલેજોની યુનિવર્સિટીનું નામ ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી રહેશે |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9D%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=દૈનિક ઇત્તેફાક |language=bn}}</ref> 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026''ને મંજૂરી આપી હતી.<ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref><ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ મંજૂર |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ બહાર પાડવામાં આવ્યો અને ગેઝેટ પ્રકાશિત થયા બાદ યુનિવર્સિટીને દેશની 57મી જાહેર અને 5મી સ્વાયત્ત યુનિવર્સિટી તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી. બાદમાં 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશ સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને બિલ તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 મંજૂર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] 8s7ov613xltl52480e4flfihplfmj56 900468 900449 2026-04-30T17:50:42Z Syedsadi387681 87173 900468 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા/સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર|તારીખ=એપ્રિલ ૨૦૨૬}} {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = 8 ફેબ્રુઆરી 2026 | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] [[#રચના|સંલગ્ન સાત કોલેજો]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' અથવા '''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી''' બાંગ્લાદેશની એક [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[કોલેજિયેટ યુનિવર્સિટી|જાહેર ફેડરલ]] યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત કોલેજોને એકીકૃત કરીને સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થઈ રહી છે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=સાત કોલેજોની યુનિવર્સિટીનું નામ ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી રહેશે |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9D%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=દૈનિક ઇત્તેફાક |language=bn}}</ref> 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026''ને મંજૂરી આપી હતી.<ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref><ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ મંજૂર |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ બહાર પાડવામાં આવ્યો અને ગેઝેટ પ્રકાશિત થયા બાદ યુનિવર્સિટીને દેશની 57મી જાહેર અને 5મી સ્વાયત્ત યુનિવર્સિટી તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી. બાદમાં 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશ સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને બિલ તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 મંજૂર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] ohnt3phqnju3derfqw8n3coy3mmbrm9 900469 900468 2026-04-30T17:57:17Z Syedsadi387681 87173 900469 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા/સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર|તારીખ=એપ્રિલ ૨૦૨૬}} {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = {{Start date and age|2026|2|8}} | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' (અંગ્રેજી: ''ঢাকা সেন্ট্রাল ইউনিভার্সিটি''') બાંગ્લાદેશની એક જાહેર અને સંશોધન આધારિત યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત સરકારી કોલેજોને એક સંસ્થાકીય માળખામાં લાવવા માટે રચાઈ હતી. 2025 દરમિયાન ઢાકાની સાત સંલગ્ન કોલેજોને એકીકૃત કરીને નવી યુનિવર્સિટી રચવાની ચર્ચા શરૂ થઈ હતી. ત્યારબાદ 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026'' ને મંજૂરી આપી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થશે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ જાહેર થયા બાદ અને સત્તાવાર ગેઝેટ પ્રસિદ્ધ થયા પછી યુનિવર્સિટીને કાનૂની માન્યતા મળી. ત્યારબાદ 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશની સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને વિધેયક તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સને મંજૂરી |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 પસાર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> યુનિવર્સિટીમાં મુખ્યત્વે સ્નાતક અને સ્નાતકોત્તર અભ્યાસક્રમો ઉપલબ્ધ છે. સંસ્થાની રચના સંલગ્ન સાત કોલેજોના શૈક્ષણિક અને વહીવટી સંકલનને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે. == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] 5zttpb76iac62wkl2e1369znb967evf 900470 900469 2026-04-30T17:58:11Z Syedsadi387681 87173 900470 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા/સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર|તારીખ=એપ્રિલ ૨૦૨૬}} {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = 8 ફેબ્રુઆરી 2026 | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' (અંગ્રેજી: ''ঢাকা সেন্ট্রাল ইউনিভার্সিটি''') બાંગ્લાદેશની એક જાહેર અને સંશોધન આધારિત યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત સરકારી કોલેજોને એક સંસ્થાકીય માળખામાં લાવવા માટે રચાઈ હતી. 2025 દરમિયાન ઢાકાની સાત સંલગ્ન કોલેજોને એકીકૃત કરીને નવી યુનિવર્સિટી રચવાની ચર્ચા શરૂ થઈ હતી. ત્યારબાદ 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026'' ને મંજૂરી આપી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થશે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ જાહેર થયા બાદ અને સત્તાવાર ગેઝેટ પ્રસિદ્ધ થયા પછી યુનિવર્સિટીને કાનૂની માન્યતા મળી. ત્યારબાદ 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશની સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને વિધેયક તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સને મંજૂરી |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 પસાર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> યુનિવર્સિટીમાં મુખ્યત્વે સ્નાતક અને સ્નાતકોત્તર અભ્યાસક્રમો ઉપલબ્ધ છે. સંસ્થાની રચના સંલગ્ન સાત કોલેજોના શૈક્ષણિક અને વહીવટી સંકલનને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે. == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] ths1f8o1djhh1w8oanes12kg3lpkjm9 900471 900470 2026-04-30T17:58:38Z Syedsadi387681 87173 900471 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા/સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર|તારીખ=એપ્રિલ ૨૦૨૬}} {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = 8 ફેબ્રુઆરી 2026 | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' (અંગ્રેજી: ''ঢাকা সেন্ট্রাল ইউনিভার্সিটি'') બાંગ્લાદેશની એક જાહેર અને સંશોધન આધારિત યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત સરકારી કોલેજોને એક સંસ્થાકીય માળખામાં લાવવા માટે રચાઈ હતી. 2025 દરમિયાન ઢાકાની સાત સંલગ્ન કોલેજોને એકીકૃત કરીને નવી યુનિવર્સિટી રચવાની ચર્ચા શરૂ થઈ હતી. ત્યારબાદ 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026'' ને મંજૂરી આપી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થશે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ જાહેર થયા બાદ અને સત્તાવાર ગેઝેટ પ્રસિદ્ધ થયા પછી યુનિવર્સિટીને કાનૂની માન્યતા મળી. ત્યારબાદ 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશની સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને વિધેયક તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સને મંજૂરી |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 પસાર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> યુનિવર્સિટીમાં મુખ્યત્વે સ્નાતક અને સ્નાતકોત્તર અભ્યાસક્રમો ઉપલબ્ધ છે. સંસ્થાની રચના સંલગ્ન સાત કોલેજોના શૈક્ષણિક અને વહીવટી સંકલનને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે. == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] if2c95v61fpndu49f2290j7f4h09tc4 900472 900471 2026-04-30T17:59:39Z Syedsadi387681 87173 900472 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા/સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર|તારીખ=એપ્રિલ ૨૦૨૬}} {{Infobox university | name = ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી | other_name = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી | image = | image_size = 200px | caption = ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીની મોનોગ્રામ | motto = | top_free_label = સૂત્ર | top_free = | established = 8 ફેબ્રુઆરી 2026 | affiliation = [[યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (બાંગ્લાદેશ)|યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન]] | type = [[સંશોધન યુનિવર્સિટી|સંશોધન આધારિત]] [[જાહેર યુનિવર્સિટી]] | chancellor = બાંગ્લાદેશના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ | vice_chancellor = [[મો. નુરુલ ઇસ્લામ (પ્રોફેસર)|મો. નુરુલ ઇસ્લામ]] | students = 98,271+ | undergrad = 86,960+ | postgrad = 11,311+ | doctoral = | other = | city = [[ઢાકા]] | country = બાંગ્લાદેશ | campus = [[શહેરી વિસ્તાર|ઢાકા શહેર]] | language = બંગાળી, અંગ્રેજી | sports_nickname = ડીસીયુ (ઢાકેબી) | website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}} }} '''ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી''' (બંગાળી: ''ঢাকা সেন্ট্রাল ইউনিভার্সিটি'') બાંગ્લાદેશની એક જાહેર અને સંશોધન આધારિત યુનિવર્સિટી છે. આ યુનિવર્સિટી [[ઢાકા યુનિવર્સિટી]] સાથે સંકળાયેલી સાત સરકારી કોલેજોને એક સંસ્થાકીય માળખામાં લાવવા માટે રચાઈ હતી. 2025 દરમિયાન ઢાકાની સાત સંલગ્ન કોલેજોને એકીકૃત કરીને નવી યુનિવર્સિટી રચવાની ચર્ચા શરૂ થઈ હતી. ત્યારબાદ 22 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સલાહકાર પરિષદે ''ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026'' ને મંજૂરી આપી.<ref name=":0">{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી' નામે સાત કોલેજો એક થશે |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ઢાકા પોસ્ટ]] |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સ, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[કાયદા, ન્યાય અને સંસદીય બાબતો મંત્રાલય]] |access-date=16 એપ્રિલ 2026}}</ref> 8 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઓર્ડિનન્સ જાહેર થયા બાદ અને સત્તાવાર ગેઝેટ પ્રસિદ્ધ થયા પછી યુનિવર્સિટીને કાનૂની માન્યતા મળી. ત્યારબાદ 10 એપ્રિલ 2026ના રોજ બાંગ્લાદેશની સંસદે આ ઓર્ડિનન્સને વિધેયક તરીકે મંજૂર કર્યું.<ref>{{Cite news |title=ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓર્ડિનન્સને મંજૂરી |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 ફેબ્રુઆરી 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 જાન્યુઆરી 2026 |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |title=સંસદમાં ઢાકા કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટી બિલ-2026 પસાર |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[દૈનિક ઇત્તેફાક]] |language=bn |date=10 એપ્રિલ 2026 |access-date=15 એપ્રિલ 2026}}</ref> યુનિવર્સિટીમાં મુખ્યત્વે સ્નાતક અને સ્નાતકોત્તર અભ્યાસક્રમો ઉપલબ્ધ છે. સંસ્થાની રચના સંલગ્ન સાત કોલેજોના શૈક્ષણિક અને વહીવટી સંકલનને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે. == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == {{sisterlinks|Dhaka Central University}} *[https://dcu.ac.bd/ Official website] [[શ્રેણી:બાંગ્લાદેશમાં યુનિવર્સિટીઓ]] am1rf2vacjavjnl0pmkym4xblae51o4 0 154409 900452 2026-04-30T16:14:43Z Snehrashmi 41463 સમકાલીન યુક્રેનિયન ઇતિહાસના છ દાયકાઓને આવરી લેતી નવલકથા 900452 wikitext text/x-wiki '''ધ મ્યુઝિયમ ઓફ એબેન્ડન્ડ સિક્રેટ્સ''' (પરિત્યક્ત રહસ્યોનું સંગ્રહાલય) એ ઓક્સાના ઝબુઝકો દ્વારા લખાયેલી ૨૦૦૯ની નવલકથા છે. ૮૦૦થી વધુ પૃષ્ઠો ધરાવતી આ નવલકથા સમકાલીન યુક્રેનિયન ઇતિહાસના છ દાયકાઓને આવરી લે છે. વિવેચકોએ આ પુસ્તકની સરખામણી થોમસ માનની 'બુડેનબ્રૂક્સ' સાથે કરી છે. ઝબુઝકોની આ ત્રીજી નવલકથા એક આધુનિક પેઢી દર પેઢીની ગાથા છે, જે ૧૯૪૦ થી ૨૦૦૪ સુધીના વર્ષોને આવરી લે છે. તે એક પત્રકાર, દરીના હોશ્ચિન્સ્કા દ્વારા પશ્ચિમ યુક્રેનમાં બનેલી ઐતિહાસિક ઘટનાઓની તપાસના રૂપમાં રજૂ કરવામાં આવી છે, જેમાં હોલોડોમોર, યુક્રેનિયન ઇન્સર્જન્ટ આર્મી અને ત્યારપછીના રાજકીય ફેરફારોનો સમાવેશ થાય છે, જે ઓરેન્જ રિવોલ્યુશન (નારંગી ક્રાંતિ) ના થોડા સમય પહેલા પૂરી થાય છે.<ref name="WNU">[https://web.archive.org/web/20131025060955/http://wnu-ukraine.com/news/culture-lifestyle/?id=3558 "Ukrainian Writer Wins Central European Literary Award"], Worldwide News Ukraine, October 21, 2013.</ref><ref>Oleh Kotsarev, [http://krytyka.com/en/reviews/museum-abandoned-secrets "The Museum of Abandoned Secrets" (review)], ''Krytyka'', March 2014.</ref> આ પુસ્તકે ૨૦૧૦માં 'કોરેસ્પોન્ડન્ટ' મેગેઝિન દ્વારા આપવામાં આવેલ 'શ્રેષ્ઠ યુક્રેનિયન પુસ્તક'નો એવોર્ડ<ref>[http://ua.korrespondent.net/showbiz/1091583-korrespondent-nazvav-peremozhciv-konkursu-krashcha-ukrayinska-kniga-2010 " Корреспондент назвав переможців конкурсу Краща українська книга-2010"] ("Korrespondent named winners Best Ukrainian Book 2010"), ''Korrespondent'', July 1, 2010 (in Ukrainian).</ref> અને ૨૦૧૩માં રૉક્લા શહેર દ્વારા આપવામાં આવેલ 'એન્જેલસ સેન્ટ્રલ યુરોપિયન લિટરેચર એવોર્ડ' જીત્યો હતો.<ref>Olesia Yaremchuk, [http://www.day.kiev.ua/en/article/culture/angel-central-europe-flying-ukraine "The Angel of Central Europe is flying to Ukraine: The winner of one of the most prestigious literature awards was named in Wroclaw"], ''Den (newspaper)'', October 23, 2013.</ref><ref>[http://www.wroclaw.pl/en/angelus-2013-for-oksana-zabuzhko "Angelus 2013 for Oksana Zabuzhko"], City of Wrocław, February 7, 2014.</ref> એન્જેલસ જ્યુરીના પ્રમુખ, નતાલ્યા ગોર્બનેવસ્કાયાએ આ પુસ્તક વિશે કહ્યું હતું કે, "આ પુસ્તક ઇતિહાસ અને આધુનિકતાને એકસાથે વણે છે, જેમાં જાદુ, પ્રેમ, વિશ્વાસઘાત અને મૃત્યુનું વર્ણન છે."<ref name="WNU"/> ==વિષયવસ્તુ== આ નવલકથા અનેક પેઢીઓની વાર્તા દ્વારા અને સ્ત્રીઓના દૃષ્ટિકોણથી ૨૦૦૩ સુધીના દાયકાઓના યુક્રેનિયન સમકાલીન ઇતિહાસનું વર્ણન કરે છે. વાર્તાનું કેન્દ્રબિંદુ પત્રકાર અને ટેલિવિઝન પ્રસ્તુતકર્તા દારિના હોશ્ચિન્સ્કા છે, જે એક યુક્રેનિયન પક્ષકારના ભાવિની તપાસ કરે છે જેને તેના પ્રેમી દ્વારા સોવિયેત સત્તાવાળાઓને સોંપી દઈ દગો દેવામાં આવ્યો હતો. પોતાના સંશોધન દરમિયાન, હોશ્ચિન્સ્કાને તે પક્ષકારના ભત્રીજા સાથે પ્રેમ થઈ જાય છે. આ સંશોધનના પ્રવાહમાં વાચક હોલોડોમોર, ૧૯૩૦ના દાયકામાં યુક્રેનિયન સોવિયેત યુનિયનમાં દુષ્કાળ, ૧૯૪૩ થી ૧૯૪૭ સુધી સોવિયેત શાસન અને પોલેન્ડ સામેના સંઘર્ષો સાથે જોડાયેલા યુપીએ (યુક્રેનિયન ઇન્સર્જન્ટ આર્મી) ના ઇતિહાસ અને તેના અંત વિશે માહિતી મેળાવે છે. વાર્તા યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રીય ચળવળની શરૂઆતથી લઈને અંત સુધી તથા સામ્યવાદ પછીના યુક્રેનમાં સ્વતંત્રતાની ઘોષણા સાથે વર્તમાન સમય સુધી આગળ વધે છે. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} [[શ્રેણી:યુક્રેન]] r5r6oho9stov7xkxjzvcy3numvolw28 900453 900452 2026-04-30T16:15:14Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:નવલકથા]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 900453 wikitext text/x-wiki '''ધ મ્યુઝિયમ ઓફ એબેન્ડન્ડ સિક્રેટ્સ''' (પરિત્યક્ત રહસ્યોનું સંગ્રહાલય) એ ઓક્સાના ઝબુઝકો દ્વારા લખાયેલી ૨૦૦૯ની નવલકથા છે. ૮૦૦થી વધુ પૃષ્ઠો ધરાવતી આ નવલકથા સમકાલીન યુક્રેનિયન ઇતિહાસના છ દાયકાઓને આવરી લે છે. વિવેચકોએ આ પુસ્તકની સરખામણી થોમસ માનની 'બુડેનબ્રૂક્સ' સાથે કરી છે. ઝબુઝકોની આ ત્રીજી નવલકથા એક આધુનિક પેઢી દર પેઢીની ગાથા છે, જે ૧૯૪૦ થી ૨૦૦૪ સુધીના વર્ષોને આવરી લે છે. તે એક પત્રકાર, દરીના હોશ્ચિન્સ્કા દ્વારા પશ્ચિમ યુક્રેનમાં બનેલી ઐતિહાસિક ઘટનાઓની તપાસના રૂપમાં રજૂ કરવામાં આવી છે, જેમાં હોલોડોમોર, યુક્રેનિયન ઇન્સર્જન્ટ આર્મી અને ત્યારપછીના રાજકીય ફેરફારોનો સમાવેશ થાય છે, જે ઓરેન્જ રિવોલ્યુશન (નારંગી ક્રાંતિ) ના થોડા સમય પહેલા પૂરી થાય છે.<ref name="WNU">[https://web.archive.org/web/20131025060955/http://wnu-ukraine.com/news/culture-lifestyle/?id=3558 "Ukrainian Writer Wins Central European Literary Award"], Worldwide News Ukraine, October 21, 2013.</ref><ref>Oleh Kotsarev, [http://krytyka.com/en/reviews/museum-abandoned-secrets "The Museum of Abandoned Secrets" (review)], ''Krytyka'', March 2014.</ref> આ પુસ્તકે ૨૦૧૦માં 'કોરેસ્પોન્ડન્ટ' મેગેઝિન દ્વારા આપવામાં આવેલ 'શ્રેષ્ઠ યુક્રેનિયન પુસ્તક'નો એવોર્ડ<ref>[http://ua.korrespondent.net/showbiz/1091583-korrespondent-nazvav-peremozhciv-konkursu-krashcha-ukrayinska-kniga-2010 " Корреспондент назвав переможців конкурсу Краща українська книга-2010"] ("Korrespondent named winners Best Ukrainian Book 2010"), ''Korrespondent'', July 1, 2010 (in Ukrainian).</ref> અને ૨૦૧૩માં રૉક્લા શહેર દ્વારા આપવામાં આવેલ 'એન્જેલસ સેન્ટ્રલ યુરોપિયન લિટરેચર એવોર્ડ' જીત્યો હતો.<ref>Olesia Yaremchuk, [http://www.day.kiev.ua/en/article/culture/angel-central-europe-flying-ukraine "The Angel of Central Europe is flying to Ukraine: The winner of one of the most prestigious literature awards was named in Wroclaw"], ''Den (newspaper)'', October 23, 2013.</ref><ref>[http://www.wroclaw.pl/en/angelus-2013-for-oksana-zabuzhko "Angelus 2013 for Oksana Zabuzhko"], City of Wrocław, February 7, 2014.</ref> એન્જેલસ જ્યુરીના પ્રમુખ, નતાલ્યા ગોર્બનેવસ્કાયાએ આ પુસ્તક વિશે કહ્યું હતું કે, "આ પુસ્તક ઇતિહાસ અને આધુનિકતાને એકસાથે વણે છે, જેમાં જાદુ, પ્રેમ, વિશ્વાસઘાત અને મૃત્યુનું વર્ણન છે."<ref name="WNU"/> ==વિષયવસ્તુ== આ નવલકથા અનેક પેઢીઓની વાર્તા દ્વારા અને સ્ત્રીઓના દૃષ્ટિકોણથી ૨૦૦૩ સુધીના દાયકાઓના યુક્રેનિયન સમકાલીન ઇતિહાસનું વર્ણન કરે છે. વાર્તાનું કેન્દ્રબિંદુ પત્રકાર અને ટેલિવિઝન પ્રસ્તુતકર્તા દારિના હોશ્ચિન્સ્કા છે, જે એક યુક્રેનિયન પક્ષકારના ભાવિની તપાસ કરે છે જેને તેના પ્રેમી દ્વારા સોવિયેત સત્તાવાળાઓને સોંપી દઈ દગો દેવામાં આવ્યો હતો. પોતાના સંશોધન દરમિયાન, હોશ્ચિન્સ્કાને તે પક્ષકારના ભત્રીજા સાથે પ્રેમ થઈ જાય છે. આ સંશોધનના પ્રવાહમાં વાચક હોલોડોમોર, ૧૯૩૦ના દાયકામાં યુક્રેનિયન સોવિયેત યુનિયનમાં દુષ્કાળ, ૧૯૪૩ થી ૧૯૪૭ સુધી સોવિયેત શાસન અને પોલેન્ડ સામેના સંઘર્ષો સાથે જોડાયેલા યુપીએ (યુક્રેનિયન ઇન્સર્જન્ટ આર્મી) ના ઇતિહાસ અને તેના અંત વિશે માહિતી મેળાવે છે. વાર્તા યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રીય ચળવળની શરૂઆતથી લઈને અંત સુધી તથા સામ્યવાદ પછીના યુક્રેનમાં સ્વતંત્રતાની ઘોષણા સાથે વર્તમાન સમય સુધી આગળ વધે છે. ==સંદર્ભ== {{Reflist}} [[શ્રેણી:યુક્રેન]] [[શ્રેણી:નવલકથા]] hdusol1gilzbtfyanpsakt99ojx5zv7 14 154410 900454 2026-04-30T16:18:57Z Snehrashmi 41463 આ શ્રેણી [[એશિયા]] ખંડમાં આવેલ [[યુક્રેન]] દેશ સાથે સંકળાયેલા લેખો ધરાવે છે. {{Commons category|Ukraine|યુક્રેન}} [[શ્રેણી:દેશ]] [[શ્રેણી:યુરોપના દેશો]]થી શરૂ થતું નવું પાનું બનાવ્યું 900454 wikitext text/x-wiki આ શ્રેણી [[એશિયા]] ખંડમાં આવેલ [[યુક્રેન]] દેશ સાથે સંકળાયેલા લેખો ધરાવે છે. {{Commons category|Ukraine|યુક્રેન}} [[શ્રેણી:દેશ]] [[શ્રેણી:યુરોપના દેશો]] jdxvm5z9gb465k3l8zjp0ejzh5x50c1 0 154411 900463 2026-04-30T17:08:20Z Snehrashmi 41463 ૧૯૭૨ની સોવિયેત મ્યુઝિકલ-ટ્રેજીકકોમેડી ફિલ્મ 900463 wikitext text/x-wiki '''ધ લોસ્ટ લેટર''' એ કિવમાં ડોવઝેન્કો ફિલ્મ સ્ટુડિયો દ્વારા નિર્મિત ૧૯૭૨ની સોવિયેત મ્યુઝિકલ-ટ્રેજીકકોમેડી ફિલ્મ છે. આ ફિલ્મ નિકોલાઈ ગોગોલના ૧૮૩૨ના વાર્તા સંગ્રહ ઇવનિંગ્સ ઓન અ ફાર્મ નીયર ડિકાન્કામાં સમાવિષ્ટ નવલિકા 'ધ લોસ્ટ લેટર: એ ટેલ ટોલ્ડ બાય ધ સેક્સ્ટન ઓફ ધ એન...ચર્ચ' પર આધારિત છે.<ref>{{Cite web |title=НАУКОВО-ТЕОРЕТИЧНИЙ ЖУРНАЛ |url=https://il-journal.com/index.php/journal/issue/download/40/12-2016-pdf |access-date=2023-05-09 |website=il-journal.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121233234/https://il-journal.com/index.php/journal/issue/download/40/12-2016-pdf |archive-date=21 January 2020 |language=uk |format=PDF}}</ref> == સારાંશ == કોસાક વાસિલ (ઇવાન માયકોલાઈચુક) રશિયન સામ્રાજ્યની રાજધાની પીટર્સબર્ગની ઘોડેસવારી સફર માટે તૈયારી કરે છે. વાસિલ તેની સાથે હેટમેન (સેનાપતિ) દ્વારા સચિવ પેરેવર્ની-ક્રુચેન્કો મારફતે આપવામાં આવેલો એક 'હ્રામોટા' (સીલબંધ સત્તાવાર દસ્તાવેજ) લઈ જાય છે, જેના વિશે એવી અફવા છે કે તેની કિંમત દસ પૂડ (poods) સોના જેટલી છે. વાસિલની પત્ની આ દસ્તાવેજને તેની ટોપીમાં સીવી આપે છે, અને તેના પિતા (વાસિલ સિમચિચ) તેને અનિષ્ટને દૂર રાખવા માટે જાદુઈ તમાકુ આપે છે અને સફર માટે એક સારો સાથી શોધવાની સલાહ આપે છે. આ ફિલ્મ વાસિલના સાહસોને એવી શ્રેણીઓમાં દર્શાવે છે જે યુક્રેનિયન સંસ્કૃતિથી ભરપૂર છે. તેમાં યુક્રેનિયન ભોજન, પોશાક, પરંપરાઓ, રહસ્યમય અને રમૂજથી ભરેલી પરિસ્થિતિઓ, ટુચકાઓ અને વાસિલ દ્વારા પાર કરવામાં આવતા અસંખ્ય અવરોધો બતાવવામાં આવ્યા છે. તેના માર્ગમાં એક દુષ્ટ સેવક સાથે તે નદી પાર કરવા પહોંચે છે, જ્યાં નૌકા લોકોને એક કિનારાથી બીજા કિનારે લઈ જતી હોય છે. ત્યાં તેને તેનો સાથીદાર એન્ડ્રી મળે છે, જે એક ઝાપોરોઝિયન કોસાક છે. આગળ જતાં, જ્યારે તેઓ આરામ કરવા માટે એક ધર્મશાળા પર રોકાય છે, ત્યારે દસ્તાવેજો સાથે કંઈક અઘટિત બને છે. જ્યારે વાસિલ અને એન્ડ્રી સેન્ટ પીટર્સબર્ગ પહોંચે છે, ત્યારે તેઓ 'હ્રામોટા' બેરોનેસ વોન લિખ્ટેનબર્ગને સોંપે છે, જે તેને મહારાણી સુધી પહોંચાડે છે. જોકે, દસ્તાવેજોમાં કોઈ ખાસ માહિતી હોતી નથી અને વાસિલને પરિણામ વગર જ પાછા ફરવું પડે છે. ઘેર પાછા ફરતી વખતે, તે બંને આત્મહત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે. જ્યારે તેઓ એકસાથે નાઈસીન ક્રીડ (એક પ્રાર્થના) બોલી રહ્યા હોય છે, ત્યારે તેમને નજીકના એક ખડકમાંથી કુડ્ઝ નામનો અવાજ સંભળાય છે. તે કહે છે કે તે પેલો જ દુષ્ટ સેવક હતો અને વાસિલને મદદ કર્યા પછી ડાકણે તેને પથ્થર બનાવી દીધો હતો. કુડ્ઝ તેમને વિનંતી કરે છે કે તેઓ તેને નજીકના કાદવમાં ફેંકી દે જેથી તે રસ્તા પરના અન્ય મુસાફરોને નુકસાન ન પહોંચાડે.જ્યારે વાસિલ તેના મિત્ર સાથે તેમના ગામ દિકાન્કા પાસે પહોંચે છે, ત્યારે તેમને એક નાનો છોકરો મળે છે જે તેમને પૂછે છે કે શું તેઓ તેને પેલા કોસાક વાસિલને જોવા જવા દેશે, જે મહારાણીને મળીને પાછા ફર્યા હોવાનું કહેવાય છે. ત્યારબાદ તેઓ ગામમાં પહોંચે છે અને આખું ગામ તેમનું સ્વાગત કરે છે. થોડી ક્ષણો પછી, દરેક વ્યક્તિ વાસિલના ઘર પાસે ફરીથી તેની રાહ જુએ છે જેથી તેઓ મહારાણી સાથેની તેની મુલાકાતની વાર્તા સાંભળી શકે. અંતિમ દ્રશ્યમાં, તે પેલા નાના છોકરાને આશીર્વાદ આપે છે કે તેની પાસે એક વફાદાર ઘોડો હોય, ખુલ્લું મેદાન હોય અને તે હંમેશા લોકોની સેવામાં રહે. આ દ્રશ્ય હેટમેન સગાઈડાચની વિશેના વિજયી ઝાપોરિઝિયન માર્ચના સંગીત સાથે પૂર્ણ થાય છે. == કલાકારો == * ઇવાન માયકોલાઈચુક: કોસાક વાસિલ તરીકે * લિડિયા વાકુલા: કોસાકની પત્ની અને મહારાણી તરીકે * ફેદિર સ્ત્રિહુન: ઝાપોરોઝેટ્સ એન્ડ્રી (કોસાકનો સાથીદાર) તરીકે * ઝેમ્ફિરા સાખિલોવા: ઓદાર્કા અને બેરોનેસ વોન લિખ્ટેનબર્ગ તરીકે * મિખાઇલ ગોલુબોવિચ: દુષ્ટ માણસ તરીકે (જેનો અવાજ અભિનેતા પાવેલ મોરોઝેન્કોએ આપ્યો છે). તે એપિસોડમાં પૃષ્ઠભૂમિમાં ધર્મશાળાના માલિક (યુક્રેનિયન: કોર્ચમાર) તરીકે જોવા મળે છે. * વોલોડિમિર હ્લુખી: વિચિત્ર માણસ તરીકે * વાસિલ સિમચિચ: કોસાકના પિતા તરીકે * અનાતોલી બારચુક: કોસાક ઇવાન તરીકે * વોલોડિમિર શાકાલો: કોસાક પેટ્રો તરીકે * મારિયા કાપ્નિસ્ત્: ડાકણ તરીકે આ ફિલ્મનું દિગ્દર્શન વિક્ટર હ્રેસ દ્વારા કરવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું અને મુખ્ય ભૂમિકામાં એનાટોલી પાપાનોવ હતા. જોકે, જ્યારે હ્રેસ અચાનક બીમાર પડ્યા, ત્યારે તેમણે આ ફિલ્મ બોરિસ ઇવચેન્કોને ઓફર કરી. ઇવચેન્કોએ એક શરત પર આ પ્રસ્તાવ સ્વીકાર્યો કે મુખ્ય ભૂમિકા ઇવાન માયકોલાઈચુકને આપવામાં આવે. સ્ક્રિપ્ટમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા અને ૧૯૭૨માં ડોવઝેન્કો ફિલ્મ સ્ટુડિયો ખાતે ફિલ્મનું શૂટિંગ કરવામાં આવ્યું. જોકે, સોવિયેત સેન્સર બોર્ડે તેના પ્રદર્શન પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો.<ref>{{Cite web |title=Лариса Брюховецька |url=http://ekmair.ukma.edu.ua/bitstream/handle/123456789/4501/Bruhoveczka.pdf?sequence=1&isAllowed=y |access-date=2022-02-03 |website=ekmair.ukma.edu.ua |archive-url=https://web.archive.org/web/20200122000256/http://ekmair.ukma.edu.ua/bitstream/handle/123456789/4501/Bruhoveczka.pdf?sequence=1&isAllowed=y |archive-date=22 January 2020 |language=uk}}</ref> તેમ છતાં, ૧૯૭૩માં મોસ્કોમાં સોવિયેત સિનેમેટોગ્રાફી પ્રોપેગન્ડા બ્યુરોએ કોસાક વાસિલની ભૂમિકામાં ઇવાન માયકોલાઈચુકના ચિત્રોવાળી ૫૦ હજાર પત્રિકાઓ પ્રકાશિત કરી હતી. આખરે આ ફિલ્મ ૧૯૮૩માં રિલીઝ થઈ.<ref>{{Cite web|title=Фільм “Пропала грамота” оцифрували у 4K та виклали на YouTube|date=2021-03-25|url=https://localhistory.org.ua/news/film-propala-gramota-otsifruvali-u-4k-ta-viklali-na-youtube/|access-date=2025-10-31}}</ref> તેને બેંગકોકના ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ દરમિયાન 'ગોલ્ડન પેગોડા એવોર્ડ' મળ્યો હતો. ફિલ્મમાં તમામ ગીતો ઇવાન માયકોલાઈચુક દ્વારા આપવામાં આવ્યા હતા, જેમણે ઇવાન ડ્રાચને ફિલ્મની પટકથા લખવામાં પણ મદદ કરી હતી.<ref>{{Cite web |title=Synthesis Of Fiction And Film In The Ukrainian Movie Poster |url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/rks_2014_18_34.pdf |access-date=2022-02-03 |website=irbis-nbuv.gov.ua |archive-url=https://web.archive.org/web/20200122045743/http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/rks_2014_18_34.pdf |archive-date=22 January 2020 |language=uk}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:ચલચિત્ર]] [[શ્રેણી:યુક્રેન]] 845nyctpus7n69jkjpkw8qiyofvwltg 0 154412 900464 2026-04-30T17:24:28Z Snehrashmi 41463 રશિયન સામ્રાજ્યમાં યુક્રેનિયન કાર્યકરો પર થતા અત્યાચારોના એક રૂપક તરીકેની નીરોના સમયની રોમન ઇતિહાસની એક ઘટનાને સમર્પિત કવિતા 900464 wikitext text/x-wiki [[File:Шевченкіана Івана Марчука, Ілюстрація до поеми Т. Г. Шевченка «Неофіти», 29.jpg|thumb|ઇવાન માર્ચુક દ્વારા આ કવિતાના એક પ્રસંગનું ચિત્રણ]] '''નિયોફાઇટ્સ''' (યુક્રેનિયન: Неофіти) એ તારાસ શેવચેન્કો દ્વારા ૧૮૫૭માં લખાયેલી એક ઐતિહાસિક કવિતા છે. નીરોના સમયની રોમન ઇતિહાસની એક ઘટનાને સમર્પિત આ કવિતા, રશિયન સામ્રાજ્યમાં યુક્રેનિયન કાર્યકરો પર થતા અત્યાચારોના એક રૂપક તરીકે જોવામાં આવે છે.<ref name=dan>{{Cite web|title=Данте, Шекспір, Дефо: Тарас Шевченко — читач європейської класики|date=2025-10-31|url=https://tyzhden.ua/dante-shekspir-defo-taras-shevchenko-chytach-ievropejskoi-klasyky/|access-date=2025-10-31}}</ref> == રચના અને પ્રકાશન == આ કવિતાની રચના શેવચેન્કોએ ડિસેમ્બર ૧૮૫૭માં નિઝની નોવગોરોડમાં તેમના રોકાણ દરમિયાન કરી હતી. બીજા મહિને તેમણે આ લખાણની એક નકલ પાન્ટેલીમોન કુલીશને મોકલી અને વિનંતી કરી કે તેઓ આ નકલ મિખાઇલ શ્ચેપકિન સાથે પણ વહેંચે. શેવચેન્કો પોતે આ લખાણને અધૂરું માનતા હતા, અને તેઓ તથા કુલીશ બંનેએ તેને છાપવા માટે અયોગ્ય ગણ્યું હતું. કુલિશને મોકલવામાં આવેલ સંસ્કરણ ખોવાઈ ગયું હોવાનું માનવામાં આવે છે. ૧૮૫૯માં શેવચેન્કોએ માર્કો વોવચોકને આ કવિતાનું બીજું સંસ્કરણ મોકલ્યું.. 'નિયોફાઇટ્સ' સૌપ્રથમ ૧૮૬૨માં 'ઓસ્નોવા' સામયિકમાં પ્રકાશિત થઈ હતી. વોવચોક પાસે સચવાયેલી આ કવિતાની આવૃત્તિ ૧૮૭૬માં 'કોબ્ઝાર' ની પ્રાગ આવૃત્તિમાં છાપવામાં આવી હતી.<ref name=neo>{{Cite book|title=Тарас Шевченко. Зібрання творів: У 6 т.|date=2003|volume=2|pages=690-696}}</ref> == વિષયવસ્તુ == આ કવિતા એક રોમન સ્ત્રીના પુત્ર, એલ્સાઈડ્સની વાર્તા કહે છે, જે ધર્મપ્રચારકને મળ્યા પછી ખ્રિસ્તી ધર્મ અંગીકાર કરે છે. આના કારણે તેને કોલોસીયમમાં શહીદી વહોરવી પડે છે, જ્યાં નીરોના શાસન દરમિયાન અન્ય નિયોફાઇટ્સ (કનિષ્ઠો) સાથે તેને મૃત્યુદંડ આપવામાં આવે છે.<ref name=dan/> આ લખાણમાં લેખકના સમકાલીન રશિયન વાસ્તવિકતાઓની યાદ અપાવે તેવા સંદર્ભો છે, જેમાં રોમન લીજન (સૈન્ય ટુકડીઓ) અને ઝારવાદી સૈન્ય વચ્ચેની સરખામણી, સાયબેરિયન દેશનિકાલના પ્રાચીન સમકક્ષ તરીકે સિથિયામાં દેશનિકાલનો ઉલ્લેખ, અને રોમન પેટ્રિશિયનો (ઉમરાવો) અને રશિયન ઉમરાવો વચ્ચેની સમાનતાનો સમાવેશ થાય છે.<ref name=neo/> ==સ્ત્રોત== *[http://litopys.org.ua/shevchenko/shev2109.htm કવિતાનું મૂળ લખાણ] (યુક્રેનિયનમાં) == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:યુક્રેન]] hwdalos5nnlz7dce4ybr6bsw69patvs 1 154413 900466 2026-04-30T17:48:40Z Syedsadi387681 87173 /* ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. */ નવો વિભાગ 900466 wikitext text/x-wiki == ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. == આ બાંગ્લાદેશની એક નોંધપાત્ર યુનિવર્સિટી છે. આ લેખ પણ વિકાસ હેઠળ છે. તે વિકસાવવામાં આવશે. મને દૂર કરવાના પ્રસ્તાવમાં કોઈ તર્ક દેખાતો નથી. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૮, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) kkzjrmc8t7jgrz0sn6acebh7fla6vh4 900473 900466 2026-04-30T18:00:03Z Snehrashmi 41463 /* ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. */ ઉત્તર 900473 wikitext text/x-wiki == ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. == આ બાંગ્લાદેશની એક નોંધપાત્ર યુનિવર્સિટી છે. આ લેખ પણ વિકાસ હેઠળ છે. તે વિકસાવવામાં આવશે. મને દૂર કરવાના પ્રસ્તાવમાં કોઈ તર્ક દેખાતો નથી. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૮, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] આ લેખ મારા દ્વારા રદ કરવા માટે અંકિત કરાયો છે. કારણ કે તે ફક્ત એક સ્ટબ કક્ષાનો લેખ જણાયો છે. મને સંશય છે કે આપ આ લેખ ભાષાંતર ટૂલના ઉપયોગથી બનાવી રહ્યા છો. આપ ગુજરાતી ભાષાના જાણકાર છો કે કેમ તેમ પણ એક પ્રશ્ન છે. આપે હિન્દી તેમજ મરાઠી ભાષામાં પણ આજના જ દિવસે આ લેખ પર સંપાદન કાર્ય હાથ ધરેલું છે. એટલે મારા મતે આ લેખ એ '''ક્રોસ વિકિ સ્પામ'''થી વિશેષ કશું જ નથી. અને હું સ્પષ્ટપણે આપની ગુજરાતી ભાષાની અજ્ઞાનતાને ધ્યાનમાં લેતાં આ લેખ દૂર કરવાની તરફેણમાં છું. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૦, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) lgs1d21ejapixjn7dq12b41kcd853vg 900474 900473 2026-04-30T18:02:54Z Snehrashmi 41463 /* ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. */ 900474 wikitext text/x-wiki == ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. == આ બાંગ્લાદેશની એક નોંધપાત્ર યુનિવર્સિટી છે. આ લેખ પણ વિકાસ હેઠળ છે. તે વિકસાવવામાં આવશે. મને દૂર કરવાના પ્રસ્તાવમાં કોઈ તર્ક દેખાતો નથી. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૮, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] આ લેખ મારા દ્વારા રદ કરવા માટે અંકિત કરાયો છે. કારણ કે તે ફક્ત એક સ્ટબ કક્ષાનો લેખ જણાયો છે. મને સંશય છે કે આપ આ લેખ ભાષાંતર ટૂલના ઉપયોગથી બનાવી રહ્યા છો. આપ ગુજરાતી ભાષાના જાણકાર છો કે કેમ તેમ પણ એક પ્રશ્ન છે. આપે હિન્દી[https://hi.wikipedia.org/s/vr4c], મરાઠી[https://mr.wikipedia.org/s/7r17] તમિલ [https://ta.wikipedia.org/s/f39k] ભાષામાં પણ આજના જ દિવસે આ લેખ પર સંપાદન કાર્ય હાથ ધરેલું છે. એટલે મારા મતે આ લેખ એ '''ક્રોસ વિકિ સ્પામ'''થી વિશેષ કશું જ નથી. અને હું સ્પષ્ટપણે આપની ગુજરાતી ભાષાની અજ્ઞાનતાને ધ્યાનમાં લેતાં આ લેખ દૂર કરવાની તરફેણમાં છું. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૦, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) c6t84a8sw4jx9ycxrvwfarg6i0mynyp 900475 900474 2026-04-30T18:05:47Z Syedsadi387681 87173 /* ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. */ ઉત્તર 900475 wikitext text/x-wiki == ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. == આ બાંગ્લાદેશની એક નોંધપાત્ર યુનિવર્સિટી છે. આ લેખ પણ વિકાસ હેઠળ છે. તે વિકસાવવામાં આવશે. મને દૂર કરવાના પ્રસ્તાવમાં કોઈ તર્ક દેખાતો નથી. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૮, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] આ લેખ મારા દ્વારા રદ કરવા માટે અંકિત કરાયો છે. કારણ કે તે ફક્ત એક સ્ટબ કક્ષાનો લેખ જણાયો છે. મને સંશય છે કે આપ આ લેખ ભાષાંતર ટૂલના ઉપયોગથી બનાવી રહ્યા છો. આપ ગુજરાતી ભાષાના જાણકાર છો કે કેમ તેમ પણ એક પ્રશ્ન છે. આપે હિન્દી[https://hi.wikipedia.org/s/vr4c], મરાઠી[https://mr.wikipedia.org/s/7r17] તમિલ [https://ta.wikipedia.org/s/f39k] ભાષામાં પણ આજના જ દિવસે આ લેખ પર સંપાદન કાર્ય હાથ ધરેલું છે. એટલે મારા મતે આ લેખ એ '''ક્રોસ વિકિ સ્પામ'''થી વિશેષ કશું જ નથી. અને હું સ્પષ્ટપણે આપની ગુજરાતી ભાષાની અજ્ઞાનતાને ધ્યાનમાં લેતાં આ લેખ દૂર કરવાની તરફેણમાં છું. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૦, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) ::@[[સભ્ય:Snehrashmi|Snehrashmi]]<nowiki/>તમે સાચા છો, મને ગુજરાતી બહુ આવડતું નથી. હું રાષ્ટ્રીયતાએ બંગાળી છું. જો તમને લેખમાં ઘણી બધી સમસ્યાઓ દેખાય, તો કૃપા કરીને મને તે સુધારવામાં મદદ કરો. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૫, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) 4uegubllj5jacbo8v6bv9w6k4j8uft0 900481 900475 2026-05-01T08:18:28Z Dsvyas 561 /* ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. */ ઉત્તર 900481 wikitext text/x-wiki == ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. == આ બાંગ્લાદેશની એક નોંધપાત્ર યુનિવર્સિટી છે. આ લેખ પણ વિકાસ હેઠળ છે. તે વિકસાવવામાં આવશે. મને દૂર કરવાના પ્રસ્તાવમાં કોઈ તર્ક દેખાતો નથી. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૮, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] આ લેખ મારા દ્વારા રદ કરવા માટે અંકિત કરાયો છે. કારણ કે તે ફક્ત એક સ્ટબ કક્ષાનો લેખ જણાયો છે. મને સંશય છે કે આપ આ લેખ ભાષાંતર ટૂલના ઉપયોગથી બનાવી રહ્યા છો. આપ ગુજરાતી ભાષાના જાણકાર છો કે કેમ તેમ પણ એક પ્રશ્ન છે. આપે હિન્દી[https://hi.wikipedia.org/s/vr4c], મરાઠી[https://mr.wikipedia.org/s/7r17] તમિલ [https://ta.wikipedia.org/s/f39k] ભાષામાં પણ આજના જ દિવસે આ લેખ પર સંપાદન કાર્ય હાથ ધરેલું છે. એટલે મારા મતે આ લેખ એ '''ક્રોસ વિકિ સ્પામ'''થી વિશેષ કશું જ નથી. અને હું સ્પષ્ટપણે આપની ગુજરાતી ભાષાની અજ્ઞાનતાને ધ્યાનમાં લેતાં આ લેખ દૂર કરવાની તરફેણમાં છું. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૦, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) ::@[[સભ્ય:Snehrashmi|Snehrashmi]]<nowiki/>તમે સાચા છો, મને ગુજરાતી બહુ આવડતું નથી. હું રાષ્ટ્રીયતાએ બંગાળી છું. જો તમને લેખમાં ઘણી બધી સમસ્યાઓ દેખાય, તો કૃપા કરીને મને તે સુધારવામાં મદદ કરો. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૫, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :::જી ના, અમે કોઈકે ક્રોસવિકિપ્રચાર માટે સ્પામ કરી ને બનાવેલા લેખો સુધારવા માટેનું સભ્યબળ અમારી પાસે નથી. અમે અહિં એવા લેખો પર કામ કરીએ છીએ જે ગુજરાતી સમાજને ઉપયોગી થાય, એટલે તમારું આ પ્રચારકાર્ય તમે કોઈ અન્ય સ્થળે કરશો એવી નમ્ર વિનંતી સાથે આખરી ચેતવણી કે જો લેખની ભાષા ગુજરાતી વાચકને સમજાય એવી નહી હોય તો આવતીકાલે આ લેખ દૂર કરવામાં આવશે. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૩:૪૮, ૧ મે ૨૦૨૬ (IST) epwtw78ucjzcle8x7vd9fj9zps5g0uf 900482 900481 2026-05-01T08:19:58Z Dsvyas 561 900482 wikitext text/x-wiki == ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. == આ બાંગ્લાદેશની એક નોંધપાત્ર યુનિવર્સિટી છે. આ લેખ પણ વિકાસ હેઠળ છે. તે વિકસાવવામાં આવશે. મને દૂર કરવાના પ્રસ્તાવમાં કોઈ તર્ક દેખાતો નથી. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૮, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] આ લેખ મારા દ્વારા રદ કરવા માટે અંકિત કરાયો છે. કારણ કે તે ફક્ત એક સ્ટબ કક્ષાનો લેખ જણાયો છે. મને સંશય છે કે આપ આ લેખ ભાષાંતર ટૂલના ઉપયોગથી બનાવી રહ્યા છો. આપ ગુજરાતી ભાષાના જાણકાર છો કે કેમ તેમ પણ એક પ્રશ્ન છે. આપે હિન્દી[https://hi.wikipedia.org/s/vr4c], મરાઠી[https://mr.wikipedia.org/s/7r17] તમિલ [https://ta.wikipedia.org/s/f39k] ભાષામાં પણ આજના જ દિવસે આ લેખ પર સંપાદન કાર્ય હાથ ધરેલું છે. એટલે મારા મતે આ લેખ એ '''ક્રોસ વિકિ સ્પામ'''થી વિશેષ કશું જ નથી. અને હું સ્પષ્ટપણે આપની ગુજરાતી ભાષાની અજ્ઞાનતાને ધ્યાનમાં લેતાં આ લેખ દૂર કરવાની તરફેણમાં છું. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૦, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) ::@[[સભ્ય:Snehrashmi|Snehrashmi]]<nowiki/>તમે સાચા છો, મને ગુજરાતી બહુ આવડતું નથી. હું રાષ્ટ્રીયતાએ બંગાળી છું. જો તમને લેખમાં ઘણી બધી સમસ્યાઓ દેખાય, તો કૃપા કરીને મને તે સુધારવામાં મદદ કરો. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૫, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :::જી ના, અમે કોઈકે ક્રોસવિકિપ્રચાર માટે સ્પામ કરી ને બનાવેલા લેખો સુધારવા માટેનું સભ્યબળ અમારી પાસે નથી. અમે અહિં એવા લેખો પર કામ કરીએ છીએ જે ગુજરાતી સમાજને ઉપયોગી થાય, એટલે તમારું આ પ્રચારકાર્ય તમે કોઈ અન્ય સ્થળે કરશો એવી નમ્ર વિનંતી સાથે આખરી ચેતવણી કે જો લેખની ભાષા ગુજરાતી વાચકને સમજાય એવી નહી હોય તો આવતીકાલે આ લેખ દૂર કરવામાં આવશે. હું {{ping|Snehrashmi}} સાથે સહમત છું. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૩:૪૮, ૧ મે ૨૦૨૬ (IST) p8otssyxw61dl3mz0tk5jqwrfno28hz 900483 900482 2026-05-01T08:21:16Z KartikMistry 10383 /* ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. */ ઉત્તર 900483 wikitext text/x-wiki == ઢાકા સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીના લેખો કાઢી નાખવા અંગે. == આ બાંગ્લાદેશની એક નોંધપાત્ર યુનિવર્સિટી છે. આ લેખ પણ વિકાસ હેઠળ છે. તે વિકસાવવામાં આવશે. મને દૂર કરવાના પ્રસ્તાવમાં કોઈ તર્ક દેખાતો નથી. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૧૮, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :@[[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] આ લેખ મારા દ્વારા રદ કરવા માટે અંકિત કરાયો છે. કારણ કે તે ફક્ત એક સ્ટબ કક્ષાનો લેખ જણાયો છે. મને સંશય છે કે આપ આ લેખ ભાષાંતર ટૂલના ઉપયોગથી બનાવી રહ્યા છો. આપ ગુજરાતી ભાષાના જાણકાર છો કે કેમ તેમ પણ એક પ્રશ્ન છે. આપે હિન્દી[https://hi.wikipedia.org/s/vr4c], મરાઠી[https://mr.wikipedia.org/s/7r17] તમિલ [https://ta.wikipedia.org/s/f39k] ભાષામાં પણ આજના જ દિવસે આ લેખ પર સંપાદન કાર્ય હાથ ધરેલું છે. એટલે મારા મતે આ લેખ એ '''ક્રોસ વિકિ સ્પામ'''થી વિશેષ કશું જ નથી. અને હું સ્પષ્ટપણે આપની ગુજરાતી ભાષાની અજ્ઞાનતાને ધ્યાનમાં લેતાં આ લેખ દૂર કરવાની તરફેણમાં છું. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૦, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) ::@[[સભ્ય:Snehrashmi|Snehrashmi]]<nowiki/>તમે સાચા છો, મને ગુજરાતી બહુ આવડતું નથી. હું રાષ્ટ્રીયતાએ બંગાળી છું. જો તમને લેખમાં ઘણી બધી સમસ્યાઓ દેખાય, તો કૃપા કરીને મને તે સુધારવામાં મદદ કરો. [[સભ્ય:Syedsadi387681|Syedsadi387681]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Syedsadi387681|ચર્ચા]]) ૨૩:૩૫, ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) :::જી ના, અમે કોઈકે ક્રોસવિકિપ્રચાર માટે સ્પામ કરી ને બનાવેલા લેખો સુધારવા માટેનું સભ્યબળ અમારી પાસે નથી. અમે અહિં એવા લેખો પર કામ કરીએ છીએ જે ગુજરાતી સમાજને ઉપયોગી થાય, એટલે તમારું આ પ્રચારકાર્ય તમે કોઈ અન્ય સ્થળે કરશો એવી નમ્ર વિનંતી સાથે આખરી ચેતવણી કે જો લેખની ભાષા ગુજરાતી વાચકને સમજાય એવી નહી હોય તો આવતીકાલે આ લેખ દૂર કરવામાં આવશે. હું {{ping|Snehrashmi}} સાથે સહમત છું. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૩:૪૮, ૧ મે ૨૦૨૬ (IST) ::::{{તરફેણ}} -- [[User:KartikMistry|કાર્તિક]] ^{[[User talk:KartikMistry|ચર્ચા]]} [[User:KartikMistry|કાર્તિક]] ^{[[User talk:KartikMistry|ચર્ચા]]} ૧૩:૫૧, ૧ મે ૨૦૨૬ (IST) scwe7ext8fuyka9nyxr6k922ad4hyuh 3 154414 900478 2026-05-01T04:07:22Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 900478 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Nipon Jyoti Pathak}} -- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૦૯:૩૭, ૧ મે ૨૦૨૬ (IST) kpvcoa0w9fm1bhxxw90a6trwteouzkp