વિકિસ્રોત
guwikisource
https://gu.wikisource.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા)
વિશેષ
ચર્ચા
સભ્ય
સભ્યની ચર્ચા
વિકિસ્રોત
વિકિસ્રોત ચર્ચા
ચિત્ર
ચિત્રની ચર્ચા
મીડિયાવિકિ
મીડિયાવિકિ ચર્ચા
ઢાંચો
ઢાંચાની ચર્ચા
મદદ
મદદની ચર્ચા
શ્રેણી
શ્રેણીની ચર્ચા
પૃષ્ઠ
પૃષ્ઠ ચર્ચા
સૂચિ
સૂચિ ચર્ચા
સર્જક
સર્જક ચર્ચા
શ્રાવ્યપુસ્તક
શ્રાવ્યપુસ્તક ચર્ચા
TimedText
TimedText talk
વિભાગ
વિભાગ ચર્ચા
Event
Event talk
વિકિસ્રોત:પુસ્તકો
4
1714
222489
222467
2026-06-07T14:48:52Z
Meghdhanu
3380
222489
wikitext
text/x-wiki
ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર હાલ ઉપલબ્ધ '''પુસ્તકો'''ની યાદી અહીં આપવામાં આવી છે.
આપ નીચેના કોષ્ટકમાં પુસ્તકના નામ, પુસ્તકના લેખક અને પુસ્તકના પ્રકાર મુજબ કક્કાવારી ગોઠવણ (''સોર્ટીંગ'') કરી શકો છો. આમ કરવા જે તે કોલમના મથાળાની બાજુમાં આપેલ [[File:Sort symbol.png|15px]] ચિહ્નનો ઉપયોગ કરો.
== પૂર્ણ પુસ્તકો ==
{| class="wikitable sortable" id="guwsbooks"
|-
! ક્રમ !! નામ !! લેખક !! પ્રકાર !! ઑડિયોબુકની કડી !! વિકિડેટા પર મૂળ સાહિત્યિક કૃતિનો કોડ !! વિકિડેટા પર અહીં ઉપલબ્ધ એ પુસ્તકની આવૃત્તિનો કોડ
|-
| ૧ || [[રચનાત્મક કાર્યક્રમ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ચળવળ નિર્દેશન || || ||[[d:Q18003003|Q18003003]]
|-
| ૨ || [[સત્યના પ્રયોગો અથવા આત્મકથા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || આત્મકથા || {{ચાલુ}} || [[d:Q2719827|Q2719827]] ||[[d:Q136030817|Q136030817]]
|-
| ૩ || [[ભદ્રંભદ્ર]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણભાઈ મહિપતરામ નીલકંઠ|રમણભાઈ મ. નીલકંઠ]] || હાસ્યનવલ || || [[d:Q2766699|Q2766699]] || [[d:Q136031070|Q136031070]]
|-
| ૪ || [[આરોગ્યની ચાવી]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] ||આરોગ્ય || || [[d:Q136043259|Q136043259]] ||[[d:Q18003004|Q18003004]]
|-
| ૫ || [[મિથ્યાભિમાન]] || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || Q18003005 ||
|-
| ૬ || [[મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલિકા ||https://w.wiki/LvW || || [[d:Q18003006|Q18003006]]
|-
| ૭ || [[મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૨]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલિકા ||https://w.wiki/LvV || || [[d:Q18003007|Q18003007]]
|-
| ૮ || [[ઓખાહરણ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || || ||[[d:Q2726036|Q2726036]]
|-
| ૯ || [[દાદાજીની વાતો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || બાળ સાહિત્ય || https://w.wiki/cqd || ||[[d:Q18003009|Q18003009]]
|-
| ૧૦ || [[કલાપીનો કેકારવ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કલાપી|કલાપી]] || કાવ્યસંગ્રહ || || ||[[d:Q18003010|Q18003010]]
|-
| ૧૧ || [[શ્રી સામાયિક સૂત્ર (સ્થાનકવાસી)]] || જૈન ધાર્મિક સાહિત્ય || ધાર્મિક || || ||
|-
| ૧૨ || [[સોરઠને તીરે તીરે]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા || || ||[[d:Q18003013|Q18003013]]
|-
| ૧૩|| [[કાશ્મીરનો પ્રવાસ]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:કલાપી|કલાપી]] || પ્રવાસ વર્ણન || || ||Q18003015
|-
| ૧૪|| [[આ તે શી માથાફોડ !]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || કેળવણી || || || [[d:Q18003016|Q18003016]]
|-
| ૧૫ || [[કથન સપ્તશતી]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || કહેવત સંગ્રહ || || || Q18003018
|-
| ૧૬ || [[ગુજરાતી ભાષાના કવિયોનો ઇતિહાસ]] || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || ઐતિહાસિક || || ||
|-
| ૧૭ || [[અનાસક્તિયોગ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ધાર્મિક || || ||[[d:Q18003023|Q18003023]]
|-
| ૧૮ || [[સ્ત્રીસંભાષણ]] || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || ||
|-
| ૧૯ || [[લક્ષ્મી નાટક]] {{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || Q18003026 ||
|-
| ૨૦ || [[તાર્કિક બોધ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || બોધકથા || https://w.wiki/APsv || || [[d:Q18003025|Q18003025]]
|-
| ૨૧ || [[ગંગાબાઈ જમનાબાઈની વાત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || ||[[d:Q18003028|Q18003028]]
|-
| ૨૨ || [[માણસાઈના દીવા]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || બોધકથા ||https://w.wiki/DV7 || ||Q18003027
|-
| ૨૩ || [[હિંદ સ્વરાજ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || || Q4996905 ||[[d:Q130395720|Q130395720]]
|-
| ૨૪ || [[કંકાવટી]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || વ્રતકથા || https://w.wiki/a5H ||Q18003029 ||
|-
| ૨૫ || [[સર્વોદય]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || || || [[d:Q1168727|Q1168727]]
|-
| ૨૬ || [[કુસુમમાળા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:નરસિંહરાવ દિવેટિયા|નરસિંહરાવ દિવેટિયા]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || || [[d:Q18003030|Q18003030]]
|-
| ૨૭ || [[મંગળપ્રભાત]] {{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || ||Q18003032 ||
|-
| ૨૮ || [[ગામડાંની વહારે]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || || ||
|-
| ૨૯ || [[સોરઠ, તારાં વહેતાં પાણી]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/JTN || || [[d:Q18003034|Q18003034]]
|-
| ૩૦ || [[ ભટનું ભોપાળું]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:નવલરામ પંડ્યા|નવલરામ પંડ્યા]] || નાટક || ||Q18003035 ||
|-
| ૩૧ || [[રાઈનો પર્વત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણભાઈ મહિપતરામ નીલકંઠ|રમણભાઈ મ. નીલકંઠ]] || નાટક || || ||[[d:Q18003036|Q18003036]]
|-
| ૩૨ || [[અખાના છપ્પા]] || [[સર્જક:અખો|અખો]] || છપા સંગ્રહ || ||Q18003037 ||
|-
| ૩૩ || [[અખેગીતા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:અખો|અખો]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || [[d:Q18003038|Q18003038]] || [[d:Q136259443|Q136259443]]
|-
| ૩૪ || [[નળાખ્યાન]] || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || || Q18003039 ||
|-
| ૩૫ || [[ઋતુના રંગ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || બાળ સાહિત્ય || https://w.wiki/3Ax6 || || [[d:Q18003040|Q18003040]]
|-
| ૩૬ || [[વેવિશાળ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/6e$ || || [[d:Q18003041 |Q18003041 ]]
|-
| ૩૭ || [[મારો જેલનો અનુભવ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || અનુભવ કથા || || || [[d:Q18003042 |Q18003042 ]]
|-
| ૩૮ || [[શ્રી આનંદધન ચોવીશી]] || [[સર્જક:આનંદધન|આનંદધન મુનિ]] || સ્તવન સંગ્રહ || || || [[d:Q18003043|Q18003043]]
|-
| ૩૯ || [[વનવૃક્ષો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || બાળ સાહિત્ય (માહિતી સંચય) || || ||[[d:Q18003044 |Q18003044 ]]
|-
| ૪૦ || [[મૂરખરાજ અને તેના બે ભાઈઓ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || બોધકથા || || || [[d:Q18003045|Q18003045]]
|-
| ૪૧ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૧]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા ||https://w.wiki/4j9 || || [[d:Q18003046|Q18003046]]
|-
| ૪૨ || [[રસિકવલ્લભ]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:દયારામ|દયારામ]] || આધ્યાત્મિક-ભક્તિ પદો || || Q18003047 ||
|-
| ૪૩ || [[સિંધુડો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || શૌર્યગીતો || || || [[d:Q18003048|Q18003048]]
|-
| ૪૪ || [[ અકબર બીરબલ નિમિત્તે હિંદી કાવ્યતરંગ]] || [[સર્જક:નવલરામ પંડ્યા|નવલરામ પંડ્યા]] || વાર્તા || || Q18003049 ||
|-
| ૪૫ || [[પાયાની કેળવણી]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || કેળવણી || || || [[d:Q18003050|Q18003050]]
|-
| ૪૬ || [[વસુંધરાનાં વહાલાં દવલાં]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/Yin || || [[d:Q18003051|Q18003051]]
|-
| ૪૭ || [[ન્હાના ન્હાના રાસ - ભાગ ૧]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || Q18003052 ||
|-
| ૪૮ || [[ન્હાના ન્હાના રાસ - ભાગ ૨]] {{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || Q18003053 ||
|-
| ૪૯ || [[પાંખડીઓ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || ટૂંકી વાર્તાઓ || || ||[[d:Q18003054|Q18003054]]
|-
| ૫૦ || [[ જયા-જયન્ત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || નાટક || || || [[d:Q18003055|Q18003055]]
|-
| ૫૧ || [[ ચિત્રદર્શનો]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || શબ્દચિત્ર સંગ્રહ || || || [[d:Q18003056|Q18003056]]
|-
| ૫૨ || [[બીરબલ અને બાદશાહ ]] || [[સર્જક:પી. પી. કુન્તનપુરી|પી. પી. કુન્તનપુરી-યોગી]] || વાર્તા સંગ્રહ || || Q18003057 ||
|-
| ૫૩ || [[રાષ્ટ્રિકા ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:અરદેશર ખબરદાર|અરદેશર ફરામજી ખબરદાર]] || દેશભક્તિ ગીત સંગ્રહ || || Q136030667 ||Q18003058
|-
| ૫૪ || [[કલ્યાણિકા ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:અરદેશર ખબરદાર|અરદેશર ફરામજી ખબરદાર]] || ભક્તિ ગીત સંગ્રહ || || Q136030205 ||Q136030218
|-
| ૫૫ || [[રાસચંદ્રિકા ]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:અરદેશર ખબરદાર|અરદેશર ફરામજી ખબરદાર]] || કાવ્ય સંગ્રહ || ||Q136030334 ||Q18003060
|-
| ૫૬ || [[તુલસી-ક્યારો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/5iS || ||[[d:Q18003061|Q18003061]]
|-
| ૫૭ || [[રા' ગંગાજળિયો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/8P7 || ||[[d:Q18003062|Q18003062]]
|-
| ૫૮ || [[કિલ્લોલ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || હાલરડાં સંગ્રહ || ||[[d:Q18003063|Q18003063]] || [[d:Q136334476|Q136334476]]
|-
| ૫૯ || [[ઈશુ ખ્રિસ્ત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ મશરૂવાળા]] || ચરિત્રકથા || || ||[[d:Q18003064|Q18003064]]
|-
| ૬૦ || [[વેણીનાં ફૂલ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||[[d:Q18016193|Q18016193]]
|-
| ૬૧ || [[બુદ્ધ અને મહાવીર]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ મશરૂવાળા]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q18710302|Q18710302]]
|-
| ૬૨ || [[રામ અને કૃષ્ણ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ મશરૂવાળા]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q18337969|Q18337969]]
|-
| ૬૩ || [[મામેરૂં]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || ||[[d:Q18539484|Q18539484]] || [[d:Q136350622|Q136350622]]
|-
| ૬૪ || [[ અંગદવિષ્ટિ ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:શામળ|શામળ]] || મહાકાવ્ય || || ||[[d:Q18584069|Q18584069]]
|-
| ૬૫ || [[રાવણ મંદોદરી સંવાદ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:શામળ|શામળ]] || મહાકાવ્ય || || ||[[d:Q18621263|Q18621263]]
|-
| ૬૬ || [[પ્રભુ પધાર્યા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/335j || || [[d:Q18708177|Q18708177]]
|-
| ૬૭ || [[નંદબત્રીશી]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:શામળ|શામળ]] || મહાકાવ્ય || || || [[d:Q136358779|Q136358779]]
|-
| ૬૮ || [[દક્ષિણ આફ્રિકાના સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ઐતિહાસિક || https://w.wiki/3B8h <br> https://w.wiki/3BkM || || [[d:Q18710333|Q18710333]]
|-
| ૬૯ || [[સુદામા ચરિત]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || ||[[d:Q18708371|Q18708371]] ||
|-
| ૭૦ || [[સ્રોતસ્વિની]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:દામોદર બોટાદકર|દામોદર બોટાદકર]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||[[d:Q136358991|Q136358991]]
|-
| ૭૧ || [[કુરબાનીની કથાઓ]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || || [[d:Q21130342|Q21130342]]
|-
| ૭૨ || [[રાસતરંગિણી]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:દામોદર બોટાદકર|દામોદર બોટાદકર]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || || [[d:Q136359063|Q136359063]]
|-
| ૭૩ || [[ફ્લૉરેન્સ નાઇટિંગેલનું જીવન ચરિત્ર]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:શારદા મહેતા|શારદા મહેતા]] || જીવનચરિત્ર || https://w.wiki/3G87 || || [[d:Q27967446|Q27967446]]
|-
| ૭૪ || [[ગાંધીજીનો અક્ષરદેહ - ૧]] || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ઐતિહાસિક તવારિખ || || ||
|-
| ૭૫ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૨]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || https://w.wiki/LaL || ||
|-
| ૭૬ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૧]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q21130327|Q21130327]]
|-
| ૭૭ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૨]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q21130328|Q21130328]]
|-
| ૭૮ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૩]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q136375877|Q136375877]]
|-
| ૭૯ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૪]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q136386534|Q136386534]]
|-
| ૮૦ || [[કરણ ઘેલો]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નંદશંકર મહેતા|નંદશંકર મહેતા]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || https://w.wiki/MFY || [[d:Q23301559|Q23301559]] || [[d:Q136386656|Q136386656]]
|-
| ૮૧ || [[લાલકિલ્લાનો મુકદ્દમો]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઐતિહાસિક તવારિખ || || || [[d:Q136386705|Q136386705]]
|-
| ૮૨ || [[કલમની પીંછીથી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || બાળ સાહિત્ય || || || [[d:Q136387670|Q136387670]]
|-
| ૮૩ || [[એક સત્યવીરની કથા અથવા સોકરેટીસનો બચાવ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q27968505|Q27968505]]
|-
| ૮૪ || [[દિવાસ્વપ્ન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || શિક્ષણ પ્રયોગ કથા || || || [[d:Q27968490|Q27968490]]
|-
| ૮૫ || [[બે દેશ દીપક]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q27968496|Q27968496]]
|-
| ૮૬ || [[ન્હાના ન્હાના રાસ - ભાગ ૩]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || Q27968455 || [[d:Q136432305|Q136432305]]
|-
| ૮૭ || [[શિવાજીની સૂરતની લૂટ]] || [[સર્જક:ઇચ્છારામ દેસાઇ |ઇચ્છારામ દેસાઇ ]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || ||
|-
| ૮૮ || [[ગંગા - એક ગુર્જર વાર્તા ]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઇચ્છારામ દેસાઇ |ઇચ્છારામ દેસાઇ ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || ||[[d:Q27968421|Q27968421]]
|-
| ૮૯ || [[સવિતા-સુંદરી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઇચ્છારામ દેસાઇ |ઇચ્છારામ દેસાઇ ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q27968361|Q27968361]]
|-
| ૯૦ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૩]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || || ||
|-
| ૯૧ || [[૨૫૦૦ વર્ષ પૂર્વેનું હિન્દુસ્તાન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર|નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || || [[d:Q136452057|Q136452057]]
|-
| ૯૨ || [[સોરઠી સંતો, ભાગ પહેલો|સોરઠી સંતો ભાગ ૧]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || || || [[d:Q136458682|Q136458682]]
|-
| ૯૩ || [[ઘાશીરામ કોટવાલ|ઘાશીરામ કોટવાલ]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:દિવાન શાકેરરામ દલપતરામ |દિવાન શાકેરરામ દલપતરામ ]] || હાસ્યનવલ || || || [[d:Q136500276|Q136500276]]
|-
| ૯૪ || [[ઝંડાધારી - મહર્ષિ દયાનંદ|ઝંડાધારી - મહર્ષિ દયાનંદ]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q136500320|Q136500320]]
|-
| ૯૫ || [[વીરક્ષેત્રની સુંદરી]] {{color|Lime|'''*'''}}|| ડો રામજી (મરાઠી): અનુવાદક: [[સર્જક:નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર |નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q136535814|Q136535814]]
|-
| ૯૬ || [[સાર-શાકુંતલ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નર્મદ|નર્મદ]] || નાટક || || ||[[d:Q136536088|Q136536088]]
|-
| ૯૭ || [[સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ પહેલો|સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ પહેલો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા ||https://w.wiki/KE9 || ||
|-
| ૯૮ || [[સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ બીજો|સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || https://w.wiki/LvU || ||
|-
| ૯૯ || [[સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ ત્રીજો|સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ ત્રીજો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || https://w.wiki/LvT || ||
|-
| ૧૦૦ || [[શોભના]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || [[d:Q117750362|Q117750362]] || [[d:Q137768939|Q137768939]]
|-
| ૧૦૧ || [[છાયાનટ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q73226837|Q73226837]]
|-
| ૧૦૨ || [[બાપુનાં પારણાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||[[d:Q137911007|Q137911007]]
|-
| ૧૦૩ || [[ઠગ]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q117750349|Q117750349]]
|-
| ૧૦૪ || [[વેરાનમાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || || [[d:Q137926002|Q137926002]]
|-
| ૧૦૫ || [[બંસરી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || ||[[d:Q47529151|Q47529151]]
|-
| ૧૦૬ || [[એકતારો]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ભજન સંગ્રહ || || || [[d:Q139748927|Q139748927]]
|-
| ૧૦૭ || [[માબાપોને]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || ચિંતન || || || [[d:Q139749590|Q139749590]]
|-
| ૧૦૮ || [[પંકજ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || || [[d:Q139768210|Q139768210]]
|-
| ૧૦૯ || [[કાંચન અને ગેરુ]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || [[d:Q117841595|Q117841595]] || [[d:Q139769058|Q139769058]]
|-
| ૧૧૦ || [[દીવડી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || [[d:Q117841596|Q117841596]] || [[d:Q139769086|Q139769086]]
|-
| ૧૧૧ || [[પત્રલાલસા]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || [[d:Q117750335|Q117750335]] || [[d:Q139784574|Q139784574]]
|-
| ૧૧૨ || [[નિરંજન]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/trg ||[[d:Q60622623|Q60622623]] || [[d:Q139796622|Q139796622]]
|-
| ૧૧૩ || [[ગુજરાતની ગઝલો]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:કૃષ્ણલાલ મોહનલાલ ઝવેરી|કૃષ્ણલાલ મોહનલાલ ઝવેરી]] (સંપા.) || ગઝલ સંગ્રહ || || [[d:Q67535884|Q67535884]] || --NA--
|-
| ૧૧૪ || [[ગુજરાતનો જય]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || https://w.wiki/3XSF <br> https://w.wiki/3XSG || [[d:Q56881059|Q56881059]] || [[d:Q139947387|Q139947387]]
|-
| ૧૧૫ || [[સાસુવહુની લઢાઈ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મહિપતરામ રૂપરામ નીલકંઠ|મહિપતરામ રૂપરામ નીલકંઠ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/RiC || [[d:Q60483070|Q60483070]] || [[d:Q139947416|Q139947416]]
|-
| ૧૧૬ || [[પુરાતન જ્યોત]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q139976784|Q139976784]]
|-
| ૧૧૭ || [[પ્રતિમાઓ]]{{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુકથા સંગ્રહ || https://w.wiki/MSo || || [[d:Q139977042|Q139977042]]
|-
| ૧૧૮ || [[યુગવંદના]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || || [[d:Q72091228|Q72091228]]
|-
| ૧૧૯ || [[દિવાળીબાઈના પત્રો]]{{color|Gold|'''*'''}} || દિવાળીબાઈ || પત્ર સંગ્રહ || || || [[d:Q140041453|Q140041453]]
|-
| ૧૨૦ || [[નારીપ્રતિષ્ઠા]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મણિલાલ દ્વિવેદી|મણિલાલ દ્વિવેદી]] || નિબંધ || || || [[d:Q60807360|Q60807360]]
|-
| ૧૨૧ || [[ત્રિશંકુ]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q72087877|Q72087877]]
|-
| ૧૨૨ || [[જીવનધર્મી સાહિત્યકાર જયભિખ્ખુ ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રફુલ્લ રાવલ|પ્રફુલ્લ રાવલ]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q61755527|Q61755527]]
|-
| ૧૨૩ || [[સિદ્ધરાજ જયસિંહ ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:જયભિખ્ખુ|જયભિખ્ખુ]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || || [[d:Q140070930|Q140070930]]
|-
| ૧૨૪ || [[આત્મવૃત્તાંત]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મણિલાલ દ્વિવેદી|મણિલાલ દ્વિવેદી]] || આત્મકથા || || || [[d:Q54818533|Q54818533]]
|-
| ૧૨૫ || [[કચ્છનો કાર્તિકેય]] || [[સર્જક:વિશનજી ચતુર્ભુજ ઠક્કુર|વિશનજી ચતુર્ભુજ ઠક્કુર]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || ||
|-
| ૧૨૬ || [[સાઠીના સાહિત્યનું દિગ્દર્શન]] || [[સર્જક:ડાહ્યાભાઈ દેરાસરી|ડાહ્યાભાઈ દેરાસરી]] || ઇતિહાસ || || ||
|-
| ૧૨૭ || [[કલાપી]] || [[સર્જક:નવલરામ જગન્નાથ ત્રિવેદી|નવલરામ જગન્નાથ ત્રિવેદી]] || જીવનચરિત્ર || || ||
|-
| ૧૨૮ || [[મધ્યયુગના પ્રસિધ્ધ મુસ્લિમ વૈજ્ઞાનિકો]] || [[સર્જક:સઈદ શેખ|સઈદ શેખ]] || માહિતી પુસ્તિકા || || ||
|-
| ૧૨૯ || [[ગુજરાતી નાટ્યવિવેચન]] || [[સર્જક: ડૉ દીપક ભાનુશંકર ભટ્ટ| ડૉ દીપક ભાનુશંકર ભટ્ટ]] || વિવેચન || || ||
|-
| ૧૩૦ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૪]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા ||https://w.wiki/6Fq || ||
|-
| ૧૩૧ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૫]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || https://w.wiki/7Ru || ||
|-
| ૧૩૨ || [[લીલુડી ધરતી - ૧]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા || https://w.wiki/gKU || ||
|-
| ૧૩૩ || [[લીલુડી ધરતી - ૨]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા ||https://w.wiki/h7B || ||
|-
| ૧૩૪ || [[વ્યાજનો વારસ]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા ||https://w.wiki/5wyH || ||
|-
| ૧૩૫ || [[સમરાંગણ]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || https://w.wiki/7gX || ||
|-
| ૧૩૬ || [[પરકમ્મા]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || વિવેચન || || ||
|-
| ૧૩૭ || [[જયભિખ્ખુ:વ્યક્તિત્વ અને વાઙ્મય]] || [[સર્જક:નટુભાઈ ઠક્કર|નટુભાઈ ઠક્કર]] || વિવેચન || || ||
|-
| ૧૩૮ || [[બાલ–પંચતંત્ર]] || [[સર્જક:પ્રસન્નવદન છબિલરામ દીક્ષિત|પ્રસન્નવદન છબિલરામ દીક્ષિત]] || બાળ વાર્તાસંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૩૯ || [[હીરાની ચમક]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || https://w.wiki/Ubx || ||
|-
| ૧૪૦ || [[જયભિખ્ખુ:વ્યક્તિત્વ અને વાઙ્મય]] || [[સર્જક:નટુભાઈ ઠક્કર|નટુભાઈ ઠક્કર]] || મહાનિબંધ || || ||
|-
| ૧૪૧ || [[રસબિંદુ]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૨ || [[મહાન સાધ્વીઓ]] || શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત, હાસમ હીરજી ચારણિયા, નારાયણ હેમચંદ્ર || ચરિત્ર કથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૩ || [[સ્નેહસૃષ્ટિ]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૪૪ || [[સત્યની શોધમાં]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૪૫ || [[પલકારા]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુકથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૬ || [[દરિયાપારના બહારવટિયા ]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્ર કથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૭ || [[ગુલાબસિંહ ]] || [[સર્જક:મણિલાલ દ્વિવેદી |મણિલાલ દ્વિવેદી ]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૪૮ || [[બીરબલ વિનોદ ]] || [[સર્જક:બદ્રનિઝામી–રાહતી|બદ્રનિઝામી–રાહતી]] || વાર્તા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૯ || [[હાલરડાં]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || હાલરડાં સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૫૦ || [[અપરાધી]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા ||https://w.wiki/wcg || ||
|-
| ૧૫૧ || [[ઋતુગીતો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્યસંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૫૨ || [[છેલ્લું પ્રયાણ]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૫૩ || [[બારડોલી સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ]] || [[સર્જક:મહાદેવભાઈ દેસાઈ|મહાદેવભાઈ દેસાઈ]] || ઐતિહાસિક તવારીખ || || ||
|-
| ૧૫૪ || [[લોકમાન્ય લિંકન]] || અમેરિકન ઈન્ફોર્મેશન સર્વિસ || જીવન ચરિત્ર || || ||
|-
| ૧૫૫ || [[નિહારિકા]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૫૬ || [[એશિયાનું કલંક યાને કોરીયાની કથા]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઇતિહાસ || || ||
|-
| ૧૫૭ || [[અકબર]] || [[સર્જક:ઉત્તમલાલ ત્રિવેદી|ઉત્તમલાલ ત્રિવેદી]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૫૮ || [[કિસા ગોતમી અને બીજાં સ્ત્રીરત્નો]] || [[સર્જક:શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત|શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૫૯ || [[સ્વામી વિવેકાનંદ]] || [[સર્જક:રામપ્રસાદ કાશીપ્રસાદ દેસાઈ|રામપ્રસાદ કાશીપ્રસાદ દેસાઈ]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૦ || [[રાજમાતા જીજાબાઈ અને બીજા સ્ત્રી રત્નો]] || [[સર્જક:શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત|શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૧ || [[સરદાર વલ્લભભાઈ - ભાગ પહેલો]] || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q136339988|Q136339988]] || [[d:Q136339981|Q136339981]]
|-
| ૧૬૨ || [[મહાદેવભાઈનું પૂર્વચરિત]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q136456103|Q136456103]] || [[d:Q136456104|Q136456104]]
|-
| ૧૬૩ || [[સાહિત્યને ઓવારેથી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:શંકરલાલ શાસ્ત્રી|શંકરલાલ શાસ્ત્રી]] || સાહિત્ય સમીક્ષા || || [[d:Q136456121|Q136456121]] || [[d:Q136456120|Q136456120]]
|-
| ૧૬૪ || [[ગ્રામોન્નતિ]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || પ્રકીર્ણ || || ||
|-
| ૧૬૫ || [[જેલ ઓફિસની બારી]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || વાર્તા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૬૬ || [[રૂપસુંદરી અને બીજા સ્ત્રીરત્નો]] || [[સર્જક:શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત|શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૭ || [[ગ્રહાષ્ટક વત્તા એક]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૬૮ || [[મોત્સાર્ટ અને બીથોવન]] || [[સર્જક:અમિતાભ મડિયા|અમિતાભ મડિયા]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૯ || [[નિત્ય મનન]] || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સુવિચાર સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૭૦ || [[વેળા વેળાની છાંયડી]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા || https://w.wiki/5VB3 || [[d:Q117666826|Q117666826]] || [[d:Q136373827|Q136373827]]
|-
| ૧૭૧ || [[મહાત્માજીની વાતો]] || [[સર્જક:ગાંધીજી|ગાંધીજી]] || આધ્યાત્મિક વાર્તાઓ || || [[d:Q117665561|Q117665561]] || [[d:Q136373818|Q136373818]]
|-
| ૧૭૨ || [[અમદાવાદના મિલમજૂરોની લડતનો ઈતિહાસ]] || [[સર્જક:મહાદેવભાઈ દેસાઈ|મહાદેવભાઈ દેસાઈ]] || ઇતિહાસ || || [[d:Q117544959|Q117544959]] || [[d:Q136323704|Q136323704]]
|-
| ૧૭૩ || [[દ્વિરેફની વાતો – ભાગ ત્રીજો]] || [[સર્જક:રામનારાયણ પાઠક|રામનારાયણ પાઠક]] || નવલિકા || || [[d:Q117544149|Q117544149]] || [[d:Q136340228|Q136340228]]
|-
| ૧૭૪ || [[સાહિત્ય અને ચિંતન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]]|| ગદ્ય લેખ || || [[d:Q136089118|Q136089118]] || [[d:Q136089116|Q136089116]]
|-
| ૧૭૫ || [[ગીતાધ્વનિ]] || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા]]|| આધ્યાત્મિક || || ||
|-
| ૧૭૬ || [[દ્વિરેફની વાતો]] || [[સર્જક:રામનારાયણ પાઠક|રામનારાયણ પાઠક]] || નવલિકા || || [[d:Q136340129|Q136340129]] || [[d:Q136340130|Q136340130]]
|-
| ૧૭૭ || [[સરદાર વલ્લભભાઈ - ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || જીવનચરિત્ર || || [[d:Q136340081|Q136340081]] || [[d:Q136340084|Q136340084]]
|-
| ૧૭૭ || [[દેશી રાજ્યોનો પ્રશ્ન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગાંધીજી|ગાંધીજી]] || ઐતિહાસિક || || [[d:Q136089026|Q136089026]] || [[d:Q136089022|Q136089022]]
|-
| ૧૭૮ || [[નેતાજીના સાથીદારો]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ|પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q135972647|Q135972647]] || [[d:Q135972645|Q135972645]]
|-
| ૧૭૯ || [[પિતામહ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ|પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q129548247|Q129548247]] || [[d:Q135972614|Q135972614]]
|-
| ૧૮૦ || [[દ્વિરેફની વાતો – ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:રામનારાયણ પાઠક|રામનારાયણ પાઠક]] || નવલિકા || || ||
|-
| ૧૮૧ || [[ખાખનાં પોયણાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ|પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ]] || નવલકથા || || [[d:Q135972568|Q135972568]] || [[d:Q135112922|Q135112922]]
|-
| ૧૮૨ || [[વાર્તાનું શાસ્ત્ર]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || ગદ્ય લેખ || || [[d:Q135914377|Q135914377]] || [[d:Q135914329|Q135914329]]
|-
| ૧૮૩ || [[મા બાપ થવું આકરું છે]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || ગદ્ય લેખ || || [[d:Q135972530|Q135972530]] || [[d:Q135972534|Q135972534]]
|-
| ૧૮૪ || [[પુષ્પોની સૃષ્ટિમાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || નાટક || || ||
|-
| ૧૮૫ || [[આકાશદીપ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || નવલિકા || || [[d:Q139473471|Q139473471]] || [[d:Q139473472|Q139473472]]
|-
| ૧૮૬ || [[પ્રતિબિંબ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || નવલિકા || || [[d:Q139472947|Q139472947]] || [[d:Q139473008|Q139473008]]
|-
| ૧૮૭ || [[રજકણ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || વિચાર કણિકા || || [[d:Q139923283|Q139923283]] || [[d:Q139923286|Q139923286]]
|-
|}
== કાર્યાધીન ==
{| class="wikitable sortable" id="guwsbooksinprogress"
|-
! ક્રમ !! નામ !! લેખક !! પ્રકાર
|-
| ૧ || [[સુવર્ણરેખા]] || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || નવલિકા
|-
| ૨ || [[તરલા]] || [[સર્જક:ભોગીન્દ્ર દિવેટીયા|ભોગીન્દ્ર દિવેટીયા]] || નવલકથા
|-
| ૩ || [[સરદાર વલ્લભભાઈ - ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || જીવનચરિત્ર
|-
|}
[[શ્રેણી:વિકિસ્રોત]]
7gl5h7grlpoyq3lxa9uppbkri0kli3s
222491
222489
2026-06-07T14:54:42Z
Meghdhanu
3380
222491
wikitext
text/x-wiki
ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર હાલ ઉપલબ્ધ '''પુસ્તકો'''ની યાદી અહીં આપવામાં આવી છે.
આપ નીચેના કોષ્ટકમાં પુસ્તકના નામ, પુસ્તકના લેખક અને પુસ્તકના પ્રકાર મુજબ કક્કાવારી ગોઠવણ (''સોર્ટીંગ'') કરી શકો છો. આમ કરવા જે તે કોલમના મથાળાની બાજુમાં આપેલ [[File:Sort symbol.png|15px]] ચિહ્નનો ઉપયોગ કરો.
== પૂર્ણ પુસ્તકો ==
{| class="wikitable sortable" id="guwsbooks"
|-
! ક્રમ !! નામ !! લેખક !! પ્રકાર !! ઑડિયોબુકની કડી !! વિકિડેટા પર મૂળ સાહિત્યિક કૃતિનો કોડ !! વિકિડેટા પર અહીં ઉપલબ્ધ એ પુસ્તકની આવૃત્તિનો કોડ
|-
| ૧ || [[રચનાત્મક કાર્યક્રમ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ચળવળ નિર્દેશન || || ||[[d:Q18003003|Q18003003]]
|-
| ૨ || [[સત્યના પ્રયોગો અથવા આત્મકથા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || આત્મકથા || {{ચાલુ}} || [[d:Q2719827|Q2719827]] ||[[d:Q136030817|Q136030817]]
|-
| ૩ || [[ભદ્રંભદ્ર]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણભાઈ મહિપતરામ નીલકંઠ|રમણભાઈ મ. નીલકંઠ]] || હાસ્યનવલ || || [[d:Q2766699|Q2766699]] || [[d:Q136031070|Q136031070]]
|-
| ૪ || [[આરોગ્યની ચાવી]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] ||આરોગ્ય || || [[d:Q136043259|Q136043259]] ||[[d:Q18003004|Q18003004]]
|-
| ૫ || [[મિથ્યાભિમાન]] || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || Q18003005 ||
|-
| ૬ || [[મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૧]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલિકા ||https://w.wiki/LvW || || [[d:Q18003006|Q18003006]]
|-
| ૭ || [[મેઘાણીની નવલિકાઓ ખંડ ૨]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલિકા ||https://w.wiki/LvV || || [[d:Q18003007|Q18003007]]
|-
| ૮ || [[ઓખાહરણ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || || ||[[d:Q2726036|Q2726036]]
|-
| ૯ || [[દાદાજીની વાતો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || બાળ સાહિત્ય || https://w.wiki/cqd || ||[[d:Q18003009|Q18003009]]
|-
| ૧૦ || [[કલાપીનો કેકારવ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કલાપી|કલાપી]] || કાવ્યસંગ્રહ || || ||[[d:Q18003010|Q18003010]]
|-
| ૧૧ || [[શ્રી સામાયિક સૂત્ર (સ્થાનકવાસી)]] || જૈન ધાર્મિક સાહિત્ય || ધાર્મિક || || ||
|-
| ૧૨ || [[સોરઠને તીરે તીરે]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા || || ||[[d:Q18003013|Q18003013]]
|-
| ૧૩|| [[કાશ્મીરનો પ્રવાસ]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:કલાપી|કલાપી]] || પ્રવાસ વર્ણન || || ||Q18003015
|-
| ૧૪|| [[આ તે શી માથાફોડ !]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || કેળવણી || || || [[d:Q18003016|Q18003016]]
|-
| ૧૫ || [[કથન સપ્તશતી]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || કહેવત સંગ્રહ || || || Q18003018
|-
| ૧૬ || [[ગુજરાતી ભાષાના કવિયોનો ઇતિહાસ]] || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || ઐતિહાસિક || || ||
|-
| ૧૭ || [[અનાસક્તિયોગ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ધાર્મિક || || ||[[d:Q18003023|Q18003023]]
|-
| ૧૮ || [[સ્ત્રીસંભાષણ]] || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || ||
|-
| ૧૯ || [[લક્ષ્મી નાટક]] {{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || Q18003026 ||
|-
| ૨૦ || [[તાર્કિક બોધ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || બોધકથા || https://w.wiki/APsv || || [[d:Q18003025|Q18003025]]
|-
| ૨૧ || [[ગંગાબાઈ જમનાબાઈની વાત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:દલપતરામ|દલપતરામ]] || નાટક || || ||[[d:Q18003028|Q18003028]]
|-
| ૨૨ || [[માણસાઈના દીવા]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || બોધકથા ||https://w.wiki/DV7 || ||Q18003027
|-
| ૨૩ || [[હિંદ સ્વરાજ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || || Q4996905 ||[[d:Q130395720|Q130395720]]
|-
| ૨૪ || [[કંકાવટી]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || વ્રતકથા || https://w.wiki/a5H ||Q18003029 ||
|-
| ૨૫ || [[સર્વોદય]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || || || [[d:Q1168727|Q1168727]]
|-
| ૨૬ || [[કુસુમમાળા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:નરસિંહરાવ દિવેટિયા|નરસિંહરાવ દિવેટિયા]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || || [[d:Q18003030|Q18003030]]
|-
| ૨૭ || [[મંગળપ્રભાત]] {{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || ||Q18003032 ||
|-
| ૨૮ || [[ગામડાંની વહારે]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સમાજ ઘડતર || || ||
|-
| ૨૯ || [[સોરઠ, તારાં વહેતાં પાણી]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/JTN || || [[d:Q18003034|Q18003034]]
|-
| ૩૦ || [[ ભટનું ભોપાળું]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:નવલરામ પંડ્યા|નવલરામ પંડ્યા]] || નાટક || ||Q18003035 ||
|-
| ૩૧ || [[રાઈનો પર્વત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણભાઈ મહિપતરામ નીલકંઠ|રમણભાઈ મ. નીલકંઠ]] || નાટક || || ||[[d:Q18003036|Q18003036]]
|-
| ૩૨ || [[અખાના છપ્પા]] || [[સર્જક:અખો|અખો]] || છપા સંગ્રહ || ||Q18003037 ||
|-
| ૩૩ || [[અખેગીતા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:અખો|અખો]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || [[d:Q18003038|Q18003038]] || [[d:Q136259443|Q136259443]]
|-
| ૩૪ || [[નળાખ્યાન]] || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || || Q18003039 ||
|-
| ૩૫ || [[ઋતુના રંગ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || બાળ સાહિત્ય || https://w.wiki/3Ax6 || || [[d:Q18003040|Q18003040]]
|-
| ૩૬ || [[વેવિશાળ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/6e$ || || [[d:Q18003041 |Q18003041 ]]
|-
| ૩૭ || [[મારો જેલનો અનુભવ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || અનુભવ કથા || || || [[d:Q18003042 |Q18003042 ]]
|-
| ૩૮ || [[શ્રી આનંદધન ચોવીશી]] || [[સર્જક:આનંદધન|આનંદધન મુનિ]] || સ્તવન સંગ્રહ || || || [[d:Q18003043|Q18003043]]
|-
| ૩૯ || [[વનવૃક્ષો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || બાળ સાહિત્ય (માહિતી સંચય) || || ||[[d:Q18003044 |Q18003044 ]]
|-
| ૪૦ || [[મૂરખરાજ અને તેના બે ભાઈઓ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || બોધકથા || || || [[d:Q18003045|Q18003045]]
|-
| ૪૧ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૧]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા ||https://w.wiki/4j9 || || [[d:Q18003046|Q18003046]]
|-
| ૪૨ || [[રસિકવલ્લભ]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:દયારામ|દયારામ]] || આધ્યાત્મિક-ભક્તિ પદો || || Q18003047 ||
|-
| ૪૩ || [[સિંધુડો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || શૌર્યગીતો || || || [[d:Q18003048|Q18003048]]
|-
| ૪૪ || [[ અકબર બીરબલ નિમિત્તે હિંદી કાવ્યતરંગ]] || [[સર્જક:નવલરામ પંડ્યા|નવલરામ પંડ્યા]] || વાર્તા || || Q18003049 ||
|-
| ૪૫ || [[પાયાની કેળવણી]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || કેળવણી || || || [[d:Q18003050|Q18003050]]
|-
| ૪૬ || [[વસુંધરાનાં વહાલાં દવલાં]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/Yin || || [[d:Q18003051|Q18003051]]
|-
| ૪૭ || [[ન્હાના ન્હાના રાસ - ભાગ ૧]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || Q18003052 ||
|-
| ૪૮ || [[ન્હાના ન્હાના રાસ - ભાગ ૨]] {{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || Q18003053 ||
|-
| ૪૯ || [[પાંખડીઓ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || ટૂંકી વાર્તાઓ || || ||[[d:Q18003054|Q18003054]]
|-
| ૫૦ || [[ જયા-જયન્ત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || નાટક || || || [[d:Q18003055|Q18003055]]
|-
| ૫૧ || [[ ચિત્રદર્શનો]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || શબ્દચિત્ર સંગ્રહ || || || [[d:Q18003056|Q18003056]]
|-
| ૫૨ || [[બીરબલ અને બાદશાહ ]] || [[સર્જક:પી. પી. કુન્તનપુરી|પી. પી. કુન્તનપુરી-યોગી]] || વાર્તા સંગ્રહ || || Q18003057 ||
|-
| ૫૩ || [[રાષ્ટ્રિકા ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:અરદેશર ખબરદાર|અરદેશર ફરામજી ખબરદાર]] || દેશભક્તિ ગીત સંગ્રહ || || Q136030667 ||Q18003058
|-
| ૫૪ || [[કલ્યાણિકા ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:અરદેશર ખબરદાર|અરદેશર ફરામજી ખબરદાર]] || ભક્તિ ગીત સંગ્રહ || || Q136030205 ||Q136030218
|-
| ૫૫ || [[રાસચંદ્રિકા ]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:અરદેશર ખબરદાર|અરદેશર ફરામજી ખબરદાર]] || કાવ્ય સંગ્રહ || ||Q136030334 ||Q18003060
|-
| ૫૬ || [[તુલસી-ક્યારો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/5iS || ||[[d:Q18003061|Q18003061]]
|-
| ૫૭ || [[રા' ગંગાજળિયો]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/8P7 || ||[[d:Q18003062|Q18003062]]
|-
| ૫૮ || [[કિલ્લોલ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || હાલરડાં સંગ્રહ || ||[[d:Q18003063|Q18003063]] || [[d:Q136334476|Q136334476]]
|-
| ૫૯ || [[ઈશુ ખ્રિસ્ત]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ મશરૂવાળા]] || ચરિત્રકથા || || ||[[d:Q18003064|Q18003064]]
|-
| ૬૦ || [[વેણીનાં ફૂલ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||[[d:Q18016193|Q18016193]]
|-
| ૬૧ || [[બુદ્ધ અને મહાવીર]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ મશરૂવાળા]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q18710302|Q18710302]]
|-
| ૬૨ || [[રામ અને કૃષ્ણ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ મશરૂવાળા]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q18337969|Q18337969]]
|-
| ૬૩ || [[મામેરૂં]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || ||[[d:Q18539484|Q18539484]] || [[d:Q136350622|Q136350622]]
|-
| ૬૪ || [[ અંગદવિષ્ટિ ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:શામળ|શામળ]] || મહાકાવ્ય || || ||[[d:Q18584069|Q18584069]]
|-
| ૬૫ || [[રાવણ મંદોદરી સંવાદ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:શામળ|શામળ]] || મહાકાવ્ય || || ||[[d:Q18621263|Q18621263]]
|-
| ૬૬ || [[પ્રભુ પધાર્યા]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/335j || || [[d:Q18708177|Q18708177]]
|-
| ૬૭ || [[નંદબત્રીશી]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:શામળ|શામળ]] || મહાકાવ્ય || || || [[d:Q136358779|Q136358779]]
|-
| ૬૮ || [[દક્ષિણ આફ્રિકાના સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ઐતિહાસિક || https://w.wiki/3B8h <br> https://w.wiki/3BkM || || [[d:Q18710333|Q18710333]]
|-
| ૬૯ || [[સુદામા ચરિત]]{{color|HotPink|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રેમાનંદ|પ્રેમાનંદ]] || આખ્યાન || ||[[d:Q18708371|Q18708371]] ||
|-
| ૭૦ || [[સ્રોતસ્વિની]]{{color|Gold|'''*'''}} || [[સર્જક:દામોદર બોટાદકર|દામોદર બોટાદકર]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||[[d:Q136358991|Q136358991]]
|-
| ૭૧ || [[કુરબાનીની કથાઓ]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || || [[d:Q21130342|Q21130342]]
|-
| ૭૨ || [[રાસતરંગિણી]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:દામોદર બોટાદકર|દામોદર બોટાદકર]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || || [[d:Q136359063|Q136359063]]
|-
| ૭૩ || [[ફ્લૉરેન્સ નાઇટિંગેલનું જીવન ચરિત્ર]] {{color|Gold|'''*'''}}|| [[સર્જક:શારદા મહેતા|શારદા મહેતા]] || જીવનચરિત્ર || https://w.wiki/3G87 || || [[d:Q27967446|Q27967446]]
|-
| ૭૪ || [[ગાંધીજીનો અક્ષરદેહ - ૧]] || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ઐતિહાસિક તવારિખ || || ||
|-
| ૭૫ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૨]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || https://w.wiki/LaL || ||
|-
| ૭૬ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૧]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q21130327|Q21130327]]
|-
| ૭૭ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૨]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q21130328|Q21130328]]
|-
| ૭૮ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૩]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q136375877|Q136375877]]
|-
| ૭૯ || [[સરસ્વતીચંદ્ર - ૪]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી|ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q136386534|Q136386534]]
|-
| ૮૦ || [[કરણ ઘેલો]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નંદશંકર મહેતા|નંદશંકર મહેતા]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || https://w.wiki/MFY || [[d:Q23301559|Q23301559]] || [[d:Q136386656|Q136386656]]
|-
| ૮૧ || [[લાલકિલ્લાનો મુકદ્દમો]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઐતિહાસિક તવારિખ || || || [[d:Q136386705|Q136386705]]
|-
| ૮૨ || [[કલમની પીંછીથી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || બાળ સાહિત્ય || || || [[d:Q136387670|Q136387670]]
|-
| ૮૩ || [[એક સત્યવીરની કથા અથવા સોકરેટીસનો બચાવ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q27968505|Q27968505]]
|-
| ૮૪ || [[દિવાસ્વપ્ન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || શિક્ષણ પ્રયોગ કથા || || || [[d:Q27968490|Q27968490]]
|-
| ૮૫ || [[બે દેશ દીપક]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q27968496|Q27968496]]
|-
| ૮૬ || [[ન્હાના ન્હાના રાસ - ભાગ ૩]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ન્હાનાલાલ કવિ|ન્હાનાલાલ કવિ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || Q27968455 || [[d:Q136432305|Q136432305]]
|-
| ૮૭ || [[શિવાજીની સૂરતની લૂટ]] || [[સર્જક:ઇચ્છારામ દેસાઇ |ઇચ્છારામ દેસાઇ ]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || ||
|-
| ૮૮ || [[ગંગા - એક ગુર્જર વાર્તા ]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઇચ્છારામ દેસાઇ |ઇચ્છારામ દેસાઇ ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || ||[[d:Q27968421|Q27968421]]
|-
| ૮૯ || [[સવિતા-સુંદરી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઇચ્છારામ દેસાઇ |ઇચ્છારામ દેસાઇ ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q27968361|Q27968361]]
|-
| ૯૦ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૩]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || || ||
|-
| ૯૧ || [[૨૫૦૦ વર્ષ પૂર્વેનું હિન્દુસ્તાન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર|નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || || [[d:Q136452057|Q136452057]]
|-
| ૯૨ || [[સોરઠી સંતો, ભાગ પહેલો|સોરઠી સંતો ભાગ ૧]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || || || [[d:Q136458682|Q136458682]]
|-
| ૯૩ || [[ઘાશીરામ કોટવાલ|ઘાશીરામ કોટવાલ]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:દિવાન શાકેરરામ દલપતરામ |દિવાન શાકેરરામ દલપતરામ ]] || હાસ્યનવલ || || || [[d:Q136500276|Q136500276]]
|-
| ૯૪ || [[ઝંડાધારી - મહર્ષિ દયાનંદ|ઝંડાધારી - મહર્ષિ દયાનંદ]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q136500320|Q136500320]]
|-
| ૯૫ || [[વીરક્ષેત્રની સુંદરી]] {{color|Lime|'''*'''}}|| ડો રામજી (મરાઠી): અનુવાદક: [[સર્જક:નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર |નારાયણ વિશનજી ઠક્કુર]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q136535814|Q136535814]]
|-
| ૯૬ || [[સાર-શાકુંતલ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નર્મદ|નર્મદ]] || નાટક || || ||[[d:Q136536088|Q136536088]]
|-
| ૯૭ || [[સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ પહેલો|સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ પહેલો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા ||https://w.wiki/KE9 || ||
|-
| ૯૮ || [[સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ બીજો|સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || https://w.wiki/LvU || ||
|-
| ૯૯ || [[સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ ત્રીજો|સોરઠી બહારવટીયા - ભાગ ત્રીજો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || https://w.wiki/LvT || ||
|-
| ૧૦૦ || [[શોભના]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || [[d:Q117750362|Q117750362]] || [[d:Q137768939|Q137768939]]
|-
| ૧૦૧ || [[છાયાનટ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q73226837|Q73226837]]
|-
| ૧૦૨ || [[બાપુનાં પારણાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||[[d:Q137911007|Q137911007]]
|-
| ૧૦૩ || [[ઠગ]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q117750349|Q117750349]]
|-
| ૧૦૪ || [[વેરાનમાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || || [[d:Q137926002|Q137926002]]
|-
| ૧૦૫ || [[બંસરી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || ||[[d:Q47529151|Q47529151]]
|-
| ૧૦૬ || [[એકતારો]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ભજન સંગ્રહ || || || [[d:Q139748927|Q139748927]]
|-
| ૧૦૭ || [[માબાપોને]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || ચિંતન || || || [[d:Q139749590|Q139749590]]
|-
| ૧૦૮ || [[પંકજ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || || [[d:Q139768210|Q139768210]]
|-
| ૧૦૯ || [[કાંચન અને ગેરુ]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || [[d:Q117841595|Q117841595]] || [[d:Q139769058|Q139769058]]
|-
| ૧૧૦ || [[દીવડી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || [[d:Q117841596|Q117841596]] || [[d:Q139769086|Q139769086]]
|-
| ૧૧૧ || [[પત્રલાલસા]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || [[d:Q117750335|Q117750335]] || [[d:Q139784574|Q139784574]]
|-
| ૧૧૨ || [[નિરંજન]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] ||https://w.wiki/trg ||[[d:Q60622623|Q60622623]] || [[d:Q139796622|Q139796622]]
|-
| ૧૧૩ || [[ગુજરાતની ગઝલો]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:કૃષ્ણલાલ મોહનલાલ ઝવેરી|કૃષ્ણલાલ મોહનલાલ ઝવેરી]] (સંપા.) || ગઝલ સંગ્રહ || || [[d:Q67535884|Q67535884]] || --NA--
|-
| ૧૧૪ || [[ગુજરાતનો જય]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || https://w.wiki/3XSF <br> https://w.wiki/3XSG || [[d:Q56881059|Q56881059]] || [[d:Q139947387|Q139947387]]
|-
| ૧૧૫ || [[સાસુવહુની લઢાઈ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મહિપતરામ રૂપરામ નીલકંઠ|મહિપતરામ રૂપરામ નીલકંઠ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || https://w.wiki/RiC || [[d:Q60483070|Q60483070]] || [[d:Q139947416|Q139947416]]
|-
| ૧૧૬ || [[પુરાતન જ્યોત]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q139976784|Q139976784]]
|-
| ૧૧૭ || [[પ્રતિમાઓ]]{{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુકથા સંગ્રહ || https://w.wiki/MSo || || [[d:Q139977042|Q139977042]]
|-
| ૧૧૮ || [[યુગવંદના]] {{color|Lime|'''*'''}}|| [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || || [[d:Q72091228|Q72091228]]
|-
| ૧૧૯ || [[દિવાળીબાઈના પત્રો]]{{color|Gold|'''*'''}} || દિવાળીબાઈ || પત્ર સંગ્રહ || || || [[d:Q140041453|Q140041453]]
|-
| ૧૨૦ || [[નારીપ્રતિષ્ઠા]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મણિલાલ દ્વિવેદી|મણિલાલ દ્વિવેદી]] || નિબંધ || || || [[d:Q60807360|Q60807360]]
|-
| ૧૨૧ || [[ત્રિશંકુ]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || [[:શ્રેણી:નવલકથા|નવલકથા]] || || || [[d:Q72087877|Q72087877]]
|-
| ૧૨૨ || [[જીવનધર્મી સાહિત્યકાર જયભિખ્ખુ ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રફુલ્લ રાવલ|પ્રફુલ્લ રાવલ]] || ચરિત્રકથા || || || [[d:Q61755527|Q61755527]]
|-
| ૧૨૩ || [[સિદ્ધરાજ જયસિંહ ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:જયભિખ્ખુ|જયભિખ્ખુ]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || || [[d:Q140070930|Q140070930]]
|-
| ૧૨૪ || [[આત્મવૃત્તાંત]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:મણિલાલ દ્વિવેદી|મણિલાલ દ્વિવેદી]] || આત્મકથા || || || [[d:Q54818533|Q54818533]]
|-
| ૧૨૫ || [[કચ્છનો કાર્તિકેય]] || [[સર્જક:વિશનજી ચતુર્ભુજ ઠક્કુર|વિશનજી ચતુર્ભુજ ઠક્કુર]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || || || [[d:Q72087287|Q72087287]]
|-
| ૧૨૬ || [[સાઠીના સાહિત્યનું દિગ્દર્શન]] || [[સર્જક:ડાહ્યાભાઈ દેરાસરી|ડાહ્યાભાઈ દેરાસરી]] || ઇતિહાસ || || ||
|-
| ૧૨૭ || [[કલાપી]] || [[સર્જક:નવલરામ જગન્નાથ ત્રિવેદી|નવલરામ જગન્નાથ ત્રિવેદી]] || જીવનચરિત્ર || || ||
|-
| ૧૨૮ || [[મધ્યયુગના પ્રસિધ્ધ મુસ્લિમ વૈજ્ઞાનિકો]] || [[સર્જક:સઈદ શેખ|સઈદ શેખ]] || માહિતી પુસ્તિકા || || ||
|-
| ૧૨૯ || [[ગુજરાતી નાટ્યવિવેચન]] || [[સર્જક: ડૉ દીપક ભાનુશંકર ભટ્ટ| ડૉ દીપક ભાનુશંકર ભટ્ટ]] || વિવેચન || || ||
|-
| ૧૩૦ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૪]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા ||https://w.wiki/6Fq || ||
|-
| ૧૩૧ || [[સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ૫]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લોકકથા || https://w.wiki/7Ru || ||
|-
| ૧૩૨ || [[લીલુડી ધરતી - ૧]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા || https://w.wiki/gKU || ||
|-
| ૧૩૩ || [[લીલુડી ધરતી - ૨]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા ||https://w.wiki/h7B || ||
|-
| ૧૩૪ || [[વ્યાજનો વારસ]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા ||https://w.wiki/5wyH || ||
|-
| ૧૩૫ || [[સમરાંગણ]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઐતિહાસિક નવલકથા || https://w.wiki/7gX || ||
|-
| ૧૩૬ || [[પરકમ્મા]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || વિવેચન || || ||
|-
| ૧૩૭ || [[જયભિખ્ખુ:વ્યક્તિત્વ અને વાઙ્મય]] || [[સર્જક:નટુભાઈ ઠક્કર|નટુભાઈ ઠક્કર]] || વિવેચન || || ||
|-
| ૧૩૮ || [[બાલ–પંચતંત્ર]] || [[સર્જક:પ્રસન્નવદન છબિલરામ દીક્ષિત|પ્રસન્નવદન છબિલરામ દીક્ષિત]] || બાળ વાર્તાસંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૩૯ || [[હીરાની ચમક]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || https://w.wiki/Ubx || ||
|-
| ૧૪૦ || [[જયભિખ્ખુ:વ્યક્તિત્વ અને વાઙ્મય]] || [[સર્જક:નટુભાઈ ઠક્કર|નટુભાઈ ઠક્કર]] || મહાનિબંધ || || ||
|-
| ૧૪૧ || [[રસબિંદુ]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || લઘુ કથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૨ || [[મહાન સાધ્વીઓ]] || શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત, હાસમ હીરજી ચારણિયા, નારાયણ હેમચંદ્ર || ચરિત્ર કથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૩ || [[સ્નેહસૃષ્ટિ]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૪૪ || [[સત્યની શોધમાં]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૪૫ || [[પલકારા]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || લઘુકથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૬ || [[દરિયાપારના બહારવટિયા ]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ચરિત્ર કથા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૭ || [[ગુલાબસિંહ ]] || [[સર્જક:મણિલાલ દ્વિવેદી |મણિલાલ દ્વિવેદી ]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૪૮ || [[બીરબલ વિનોદ ]] || [[સર્જક:બદ્રનિઝામી–રાહતી|બદ્રનિઝામી–રાહતી]] || વાર્તા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૪૯ || [[હાલરડાં]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || હાલરડાં સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૫૦ || [[અપરાધી]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા ||https://w.wiki/wcg || ||
|-
| ૧૫૧ || [[ઋતુગીતો]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || કાવ્યસંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૫૨ || [[છેલ્લું પ્રયાણ]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૫૩ || [[બારડોલી સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ]] || [[સર્જક:મહાદેવભાઈ દેસાઈ|મહાદેવભાઈ દેસાઈ]] || ઐતિહાસિક તવારીખ || || ||
|-
| ૧૫૪ || [[લોકમાન્ય લિંકન]] || અમેરિકન ઈન્ફોર્મેશન સર્વિસ || જીવન ચરિત્ર || || ||
|-
| ૧૫૫ || [[નિહારિકા]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || કાવ્ય સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૫૬ || [[એશિયાનું કલંક યાને કોરીયાની કથા]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || ઇતિહાસ || || ||
|-
| ૧૫૭ || [[અકબર]] || [[સર્જક:ઉત્તમલાલ ત્રિવેદી|ઉત્તમલાલ ત્રિવેદી]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૫૮ || [[કિસા ગોતમી અને બીજાં સ્ત્રીરત્નો]] || [[સર્જક:શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત|શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૫૯ || [[સ્વામી વિવેકાનંદ]] || [[સર્જક:રામપ્રસાદ કાશીપ્રસાદ દેસાઈ|રામપ્રસાદ કાશીપ્રસાદ દેસાઈ]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૦ || [[રાજમાતા જીજાબાઈ અને બીજા સ્ત્રી રત્નો]] || [[સર્જક:શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત|શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૧ || [[સરદાર વલ્લભભાઈ - ભાગ પહેલો]] || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q136339988|Q136339988]] || [[d:Q136339981|Q136339981]]
|-
| ૧૬૨ || [[મહાદેવભાઈનું પૂર્વચરિત]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q136456103|Q136456103]] || [[d:Q136456104|Q136456104]]
|-
| ૧૬૩ || [[સાહિત્યને ઓવારેથી]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:શંકરલાલ શાસ્ત્રી|શંકરલાલ શાસ્ત્રી]] || સાહિત્ય સમીક્ષા || || [[d:Q136456121|Q136456121]] || [[d:Q136456120|Q136456120]]
|-
| ૧૬૪ || [[ગ્રામોન્નતિ]] || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || પ્રકીર્ણ || || ||
|-
| ૧૬૫ || [[જેલ ઓફિસની બારી]] || [[સર્જક:ઝવેરચંદ મેઘાણી|ઝવેરચંદ મેઘાણી]] || વાર્તા સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૬૬ || [[રૂપસુંદરી અને બીજા સ્ત્રીરત્નો]] || [[સર્જક:શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત|શિવપ્રસાદ દલપતરામ પંડિત]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૭ || [[ગ્રહાષ્ટક વત્તા એક]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા || || ||
|-
| ૧૬૮ || [[મોત્સાર્ટ અને બીથોવન]] || [[સર્જક:અમિતાભ મડિયા|અમિતાભ મડિયા]] || ચરિત્રકથા || || ||
|-
| ૧૬૯ || [[નિત્ય મનન]] || [[સર્જક:મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] || સુવિચાર સંગ્રહ || || ||
|-
| ૧૭૦ || [[વેળા વેળાની છાંયડી]] || [[સર્જક:ચુનીલાલ મડિયા|ચુનીલાલ મડિયા]] || નવલકથા || https://w.wiki/5VB3 || [[d:Q117666826|Q117666826]] || [[d:Q136373827|Q136373827]]
|-
| ૧૭૧ || [[મહાત્માજીની વાતો]] || [[સર્જક:ગાંધીજી|ગાંધીજી]] || આધ્યાત્મિક વાર્તાઓ || || [[d:Q117665561|Q117665561]] || [[d:Q136373818|Q136373818]]
|-
| ૧૭૨ || [[અમદાવાદના મિલમજૂરોની લડતનો ઈતિહાસ]] || [[સર્જક:મહાદેવભાઈ દેસાઈ|મહાદેવભાઈ દેસાઈ]] || ઇતિહાસ || || [[d:Q117544959|Q117544959]] || [[d:Q136323704|Q136323704]]
|-
| ૧૭૩ || [[દ્વિરેફની વાતો – ભાગ ત્રીજો]] || [[સર્જક:રામનારાયણ પાઠક|રામનારાયણ પાઠક]] || નવલિકા || || [[d:Q117544149|Q117544149]] || [[d:Q136340228|Q136340228]]
|-
| ૧૭૪ || [[સાહિત્ય અને ચિંતન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]]|| ગદ્ય લેખ || || [[d:Q136089118|Q136089118]] || [[d:Q136089116|Q136089116]]
|-
| ૧૭૫ || [[ગીતાધ્વનિ]] || [[સર્જક:કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા|કિશોરલાલ ઘનશ્યામલાલ મશરૂવાળા]]|| આધ્યાત્મિક || || ||
|-
| ૧૭૬ || [[દ્વિરેફની વાતો]] || [[સર્જક:રામનારાયણ પાઠક|રામનારાયણ પાઠક]] || નવલિકા || || [[d:Q136340129|Q136340129]] || [[d:Q136340130|Q136340130]]
|-
| ૧૭૭ || [[સરદાર વલ્લભભાઈ - ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || જીવનચરિત્ર || || [[d:Q136340081|Q136340081]] || [[d:Q136340084|Q136340084]]
|-
| ૧૭૭ || [[દેશી રાજ્યોનો પ્રશ્ન]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગાંધીજી|ગાંધીજી]] || ઐતિહાસિક || || [[d:Q136089026|Q136089026]] || [[d:Q136089022|Q136089022]]
|-
| ૧૭૮ || [[નેતાજીના સાથીદારો]] {{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ|પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q135972647|Q135972647]] || [[d:Q135972645|Q135972645]]
|-
| ૧૭૯ || [[પિતામહ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ|પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ]] || ચરિત્રકથા || || [[d:Q129548247|Q129548247]] || [[d:Q135972614|Q135972614]]
|-
| ૧૮૦ || [[દ્વિરેફની વાતો – ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:રામનારાયણ પાઠક|રામનારાયણ પાઠક]] || નવલિકા || || ||
|-
| ૧૮૧ || [[ખાખનાં પોયણાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ|પ્રહ્લાદ બ્રહ્મભટ્ટ]] || નવલકથા || || [[d:Q135972568|Q135972568]] || [[d:Q135112922|Q135112922]]
|-
| ૧૮૨ || [[વાર્તાનું શાસ્ત્ર]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || ગદ્ય લેખ || || [[d:Q135914377|Q135914377]] || [[d:Q135914329|Q135914329]]
|-
| ૧૮૩ || [[મા બાપ થવું આકરું છે]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ગિજુભાઈ બધેકા|ગિજુભાઈ બધેકા]] || ગદ્ય લેખ || || [[d:Q135972530|Q135972530]] || [[d:Q135972534|Q135972534]]
|-
| ૧૮૪ || [[પુષ્પોની સૃષ્ટિમાં]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:રમણલાલ દેસાઈ|રમણલાલ દેસાઈ]] || નાટક || || ||
|-
| ૧૮૫ || [[આકાશદીપ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || નવલિકા || || [[d:Q139473471|Q139473471]] || [[d:Q139473472|Q139473472]]
|-
| ૧૮૬ || [[પ્રતિબિંબ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || નવલિકા || || [[d:Q139472947|Q139472947]] || [[d:Q139473008|Q139473008]]
|-
| ૧૮૭ || [[રજકણ]]{{color|Lime|'''*'''}} || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || વિચાર કણિકા || || [[d:Q139923283|Q139923283]] || [[d:Q139923286|Q139923286]]
|-
|}
== કાર્યાધીન ==
{| class="wikitable sortable" id="guwsbooksinprogress"
|-
! ક્રમ !! નામ !! લેખક !! પ્રકાર
|-
| ૧ || [[સુવર્ણરેખા]] || [[સર્જક:ધૂમકેતુ|ધૂમકેતુ]] || નવલિકા
|-
| ૨ || [[તરલા]] || [[સર્જક:ભોગીન્દ્ર દિવેટીયા|ભોગીન્દ્ર દિવેટીયા]] || નવલકથા
|-
| ૩ || [[સરદાર વલ્લભભાઈ - ભાગ બીજો]] || [[સર્જક:નરહરિ પરીખ|નરહરિ પરીખ]] || જીવનચરિત્ર
|-
|}
[[શ્રેણી:વિકિસ્રોત]]
8e98gykidz9fw57pmedtj0vwrc8ys1v
આત્મવૃત્તાંત
0
24109
222488
100568
2026-06-07T14:45:16Z
Meghdhanu
3380
222488
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = આત્મવૃત્તાંત
| author = મણિલાલ દ્વિવેદી
| translator =
| section =
| previous =
| next = [[આત્મવૃત્તાંત/કુટુંબ|કુટુંબ]]
| year =
| notes =
}}
{{default layout|Layout 2}}
<pages index="Atmavruttanta.pdf" include=1 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
<pages index="Atmavruttanta.pdf" include=2 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
<pages index="Atmavruttanta.pdf" include=3 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
<pages index="Atmavruttanta.pdf" include=4 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
<pages index="Atmavruttanta.pdf" include=5 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
{{ઢાંચો:પ્રકાશન-ભારત}}
[[શ્રેણી:આત્મકથા]]
[[શ્રેણી:મણિલાલ દ્વિવેદી]]
[[શ્રેણી:પ્રકાશન-ભારત]]
2pi0unlg904lxc37ndusmwnhxdzi5th
કચ્છનો કાર્તિકેય
0
24251
222490
102134
2026-06-07T14:50:07Z
Meghdhanu
3380
222490
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = કચ્છનો કાર્તિકેય
| author = વિશનજી ચતુર્ભુજ ઠક્કુર
| translator =
| section =
| previous =
| next = [[કચ્છનો કાર્તિકેય/યુવરાજ જન્મતિથિ મહોત્સવ|યુવરાજ જન્મતિથિ મહોત્સવ]]
| year =
| notes =
}}
{{default layout|Layout 2}}
<pages index="Kutchno Kartikey.pdf" include=1 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
<pages index="Kutchno Kartikey.pdf" include=2 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
<pages index="Kutchno Kartikey.pdf" include=3 />
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
{{ઢાંચો:પ્રકાશન-ભારત}}
[[શ્રેણી:નવલકથા]]
[[શ્રેણી:વિશનજી ચતુર્ભુજ ઠક્કુર]]
[[શ્રેણી:પ્રકાશન-ભારત]]
if2fhtrglysk8u15ukz5kbgmkl1c558
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૯
104
72694
222511
222345
2026-06-07T16:07:26Z
Snehrashmi
2103
222511
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" /></noinclude>
<br/>
<div style="padding: 25px; border: 0px solid;">
<div style="padding: 3px; border: 3px solid #c13b19; ">
{{color|#c13b19|'''✽ <big>અનુક્રમ</big>'''}}
<hr style="height: 2px; border: none; background-color: #c13b19;">
<center>
{{col-begin|width=}}
{{col-2}}
{|style="border-right:1px #c13b19 solid ;width:100%;padding-right:0.5em;"
|-
| ૧
| [[સુવર્ણરેખા/કેટલી નાની વાત|કેટલી નાની વાત]]
| align="right" | ૩
|-
| ૨
| [[સુવર્ણરેખા/ગોખમાં દીવો|ગોખમાં દીવો]]
| align="right" | ૮
|-
| ૩
| [[સુવર્ણરેખા/એક નાનું બીજ|એક નાનું બીજ]]
| align="right" | ૧૫
|-
| ૪
| [[સુવર્ણરેખા/થોડા પ્રસંગો|થોડા પ્રસંગો]]
| align="right" | ૧૮
|-
| ૫
| [[સુવર્ણરેખા/રસ ક્યાં છે?|રસ ક્યાં છે?]]
| align="right" | ૨૪
|-
| ૬
| [[સુવર્ણરેખા/રામકળી|રામકળી]]
| align="right" | ૨૮
|-
| ૭
| [[સુવર્ણરેખા/પાદુકારામ|પાદુકારામ]]
| align="right" | ૩૩
|-
| ૮
| [[સુવર્ણરેખા/શબ્દનું બળ|શબ્દનું બળ]]
| align="right" | ૩૭
|-
| ૯
| [[સુવર્ણરેખા/કડવી બદામ|કડવી બદામ]]
| align="right" | ૪૨
|-
| ૧૦
| [[સુવર્ણરેખા/માનવનું સર્જન|માનવનું સર્જન]]
| align="right" | ૪૫
|-
| ૧૧
| [[સુવર્ણરેખા/સત્તા ને સાધુતા|સત્તા ને સાધુતા]]
| align="right" | ૪૮
|-
| ૧૨
| [[સુવર્ણરેખા/એક તરંગ|એક તરંગ]]
| align="right" | ૫૧
|-
| ૧૩
| [[સુવર્ણરેખા/શું લખાવ્યું હશે?|શું લખાવ્યું હશે?]]
| align="right" | ૫૭
|-
| ૧૪
| [[સુવર્ણરેખા/વાચાળતા|વાચાળતા]]
| align="right" | ૬૨
|-
| ૧૫
| [[સુવર્ણરેખા/ફરિયાદ ગઈ!|ફરિયાદ ગઈ]]
| align="right" | ૬૬
|-
| ૧૬
| [[સુવર્ણરેખા/બધે જ માનવતા|બધે જ માનવતા]]
| align="right" | ૬૯
|-
| ૧૭
| [[સુવર્ણરેખા/સત્યનું દર્શન|સત્યનું દર્શન]]
| align="right" | ૭૨
|-
| ૧૮
| [[સુવર્ણરેખા/જીવનની વાર્તા|જીવનની વાર્તા]]
| align="right" | ૭૬
|-
| ૧૯
| [[સુવર્ણરેખા/ભૂલતાં શીખો|ભૂલતાં શીખો]]
| align="right" | ૭૯
|-
| ૨૦-૨૧
| [[સુવર્ણરેખા/નિષ્કામ કામ|નિષ્કામ કામ]]
| align="right" | ૮૩
|-
| ૨૨
| [[સુવર્ણરેખા/કોન્ફ્યુશસ|કોન્ફ્યુશસ]]
| align="right" | ૮૯
|-
| ૨૩
| [[સુવર્ણરેખા/આઠ પ્રસંગ કથાઓ|આઠ પ્રસંગ કથાઓ]]
| align="right" | ૯૫
|-
| ૨૪
| [[સુવર્ણરેખા/સુખને સમજવાની રીત|સુખને સમજવાની રીત]]
| align="right" | ૧૧૧
|}
{{col-2}}
{| style="padding-left:0.5em;"
|-
| ૨૫
| [[સુવર્ણરેખા/જરૂરિયાતોની મર્યાદા|જરૂરિયાતોની મર્યાદા]]
| align="right" | ૧૧૬
|-
| ૨૬
| [[સુવર્ણરેખા/એક દિવસ|એક દિવસ]]
| align="right" | ૧૨૧
|-
| ૨૭
| [[સુવર્ણરેખા/દ્વંદ્વ|દ્વંદ્વ]]
| align="right" | ૧૨૫
|-
| ૨૮
| [[સુવર્ણરેખા/જ્ઞેય અજ્ઞેય|જ્ઞેય અજ્ઞેય]]
| align="right" | ૧૨૭
|-
| ૨૯
| [[સુવર્ણરેખા/માત્ર વાતો|માત્ર વાતો]]
| align="right" | ૧૨૯
|-
| ૩૦
| [[સુવર્ણરેખા/અંધ બંસીવાળો|અંધ બંસીવાળો]]
| align="right" |
|-
| ૩૧
| [[સુવર્ણરેખા/માણસ ને ઈશ્વર|માણસ ને ઈશ્વર]]
| align="right" | ૧૪૮
|-
| ૩૨
| [[સુવર્ણરેખા/વિવેક|વિવેક]]
| align="right" | ૧૫૨
|-
| ૩૩
| [[સુવર્ણરેખા/વૃત્તિઓ ને માણસ|વૃત્તિઓ ને માણસ]]
| align="right" |
|-
| ૩૪
| [[સુવર્ણરેખા/જેવો ચોર તેવો તોડ|જેવો ચોર તેવો તોડ]]
| align="right" | ૧૫૯
|-
| ૩૫
| [[સુવર્ણરેખા/રૂપકકથા|રૂપકકથા]]
| align="right" | ૧૬૫
|-
| ૩૬
| [[સુવર્ણરેખા/જીવનવિવેક|જીવનવિવેક]]
| align="right" | ૧૭૦
|-
| ૩૭
| [[સુવર્ણરેખા/વિદાય વેળાએ|વિદાય વેળાએ]]
| align="right" | ૧૭૫
|-
| ૩૮
| [[સુવર્ણરેખા/શરાફ એટલે શરાફ|શરાફ એટલે શરાફ]]
| align="right" | ૧૭૯
|-
| ૩૯
| [[સુવર્ણરેખા/હલદીઘાટનો જન્મ|હલદીઘાટનો જન્મ]]
| align="right" | ૧૮૧
|-
| ૪૦
| [[સુવર્ણરેખા/શ્રેયસ્ પ્રેયસ્|શ્રેયસ્ પ્રેયસ્]]
| align="right" | ૧૮૪
|-
| ૪૧
| [[સુવર્ણરેખા/જરાક જ તૃષ્ણા|જરાક જ તૃષ્ણા]]
| align="right" | ૧૯૧
|-
| ૪૨
| [[સુવર્ણરેખા/જ્ઞાનગોષ્ઠિ|જ્ઞાનગોષ્ઠિ]]
| align="right" | ૨૦૦
|-
| ૪૩
| [[સુવર્ણરેખા/જ્ઞાનની વાણી|જ્ઞાનની વાણી]]
| align="right" | ૨૦૮
|-
|{{સ-મ| |○ | }}
|-
| colspan="3"|●રજકણ ●તેજબિંદુ
|-
| colspan="3"|● જલબિંદુ ● તુષારબિંદુ
|-
| colspan="3"|● મેઘબિંદુ ● પદ્મરેણુ
|-
| colspan="3"|● ગીતાંજલી
|-
|{{જગ્યા|1.5em}} [અનુવાદ]
|}
{{col-end}}
</center><noinclude></noinclude>
67t5hk18i8t9mvjzjjbjy42qv3bnbaa
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૭૨
104
73018
222482
222419
2026-06-07T13:18:28Z
Meghdhanu
3380
222482
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|વાચાળતા !||૬૩}}<hr>'''</noinclude>તો લોકો એવા ઘેલા છે કે તમને પૈસા તો આપે,
અને કીર્તિ પણ આપે, પણ એ ઉપરાંત પોતાની ગરદન
જ તમારા હાથમાં મુકી દે અને કહેશે કે હે સાહેબ!
તમે જ અમારા પ્રભુ ! લોકને શબ્દોથી ને વાતોથી
જેવા બનાવાય તેવા બીજી કોઈ રીતથી બનાવાય નહિ.
માટે ડાહીડાહી વાતો જ માગવામાં સાર છે ! એટલે
એણે તો એ જ માગ્યું, કે હું વાતો કરું તે ડાહી
ડાહી લાગે, ને લોકરંજન થઈ જાય, ને એ મારામાં
પ્રભુ દેખે એવું મને આપો.
{{gap}}પરિણામે દેવે એ વરદાન આપ્યું. અને એ અદૃશ્ય
થઈ ગયા. પણ કહેતા ગયા કે થાક લાગે તો
સંભારજે. પાછો આવીશ.
{{gap}}પછી આ માણસ તો લોકોને ડાહી ડાહી વાતો
કહેવાનો ઈજારો લઈને બેઠો. આમ થાય ને તેમ
થાય, આમ જોઈએ ને તેમ જોઇએ. એની જાણે કે
અને ત્યાં એક મોટી વખાર જ હોય ! એમાંથી તમારે
જે જોઈએ તે મળે!
{{gap}}સૂત્રો તો એની પાસે પાર વિનાનાં. લોકોને લાગે
કે આના ડહાપણનો કોઈ પાર જ નથી !
{{gap}}એમ ને એમ ગાડું ચાલ્યું. લોકો પણ એવા ઘેલા
કે એની વાતને ઈશ્વરની વાત ગણવા લાગ્યા!
{{gap}}પણ આને તો કેવળ વાતડહાપણની જ પડી
હતી ! એટલે થોડો વખત થયો ત્યાં પરપોટો ફૂટવા
માંડ્યો.
{{gap}}સૌ જોવા મંડ્યા કે માળો, આ વાત તો બહુ<noinclude></noinclude>
10i1u0oy5pw7cck6keva3mikr3bv2zw
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૭૩
104
73019
222483
222437
2026-06-07T13:24:51Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
222483
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૬૪||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>મોટી કરે છે, પણ એનો એક શતાંશ પણ ક્યાંય એના જીવનમાં કેમ દેખાતો નથી ? આનું કારણ શું ?
{{gap}}અને એમ કરતાં કરતાં તો એ માણસને પોતાને પણ કંટાળો આવવા મંડ્યો. કેવળ શબ્દો ને કેવળ ડાહી વાતોથી એને જીવનનો થાક લાગવા મંડ્યો.
{{gap}}આ થાક એવો અકારો થઈ પડ્યો કે એને એમ થયું કે હવે આનો કંઈક પણ ઉતાર નહિ મળે તો જીવન બહુ જ કઢંગું લાગવા મંડશે.
{{gap}}એટલે એણે ફરીને દેવને સંભાર્યા.
{{gap}}દેવ હાજર થયા. તેણે કહ્યું ! ‘કેમ ભાઈ ! ફરીને કેમ સંભાર્યો? થાક લાગ્યો છે કે શું?’
{{gap}}પેલાએ કહ્યું; ‘હા થયું છે એવું.’
{{gap}}‘ત્યારે જો ભાઈ ! હુંં તને એક વાત કહું. તારા મનને એમ હતું કે ‘હું ડાહી ડાહી વાતો કરીશ, એટલે ઘેટાંની પેઠે લોકો ભોળવાઈ જશે. લોકો ઘેલા છે એટલે ભોળવાય છે એ ખરું, પણ કુદરતી રચના એવી છે કે માણસ જે કાંઇ કહે અને જે કાંઇ કરે, એ બન્નેની વચ્ચે થોડીક પણ તડજોડ રાખે, તો જ એને સુખની કેડી મળે. નહિતર એ ભલે ધોડા કર્યા કરે, એને ઘણાં ‘અતિ’ મળે, અતિ પૈસો મળે, અતિ કીર્તિ મળે, અતિ નામના મળે, અતિ સત્તા મળે, છતાં પણ એ કોઈ ‘અતિ’ થી એ સુખ ન પામે !
{{gap}}સુખની કેડી તો એને ત્યારે જ મળે, જ્યારે એ હજાર શબ્દોની સામે, ભલે બે શબ્દો જેટલું પણ, કામ કરી બતાવે તો.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
f788pyhbb3dphkhw9611gvzubnxis60
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૭૪
104
73020
222484
222471
2026-06-07T13:25:27Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
222484
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|વાચાળતા||૬૫}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}તારે હવે આ થાકથી બચવું હોય તો થોડુંક પણ સાચું કામ, સારી રીતે ને સાચ વાટીને, શરુ કર. તરત ચમત્કાર જોવા મળશે.
{{gap}}સમજીએ તે આ રૂપકકથા એ જ આપણી સૌની જીવનકથા પણ છે.
{{સ-મ| | ★| }}<noinclude></noinclude>
bzuy3ty10ytbzw2g268sb8ofun8cp5l
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૭૫
104
73021
222485
222472
2026-06-07T13:26:36Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
222485
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big><big>[ ૧૫ ]</big></big> <br/> <big><big>ફરિયાદ ગઈ !</big></big> | }}
<br/>
{{gap}}'''એક''' માણસની વાત છે. એને પોતાના જીવનની કમનશીબી અંદરથી કોરી ખાય. એવું હતું કે એ લશ્કરમાં નોકર હતો. પોતે લડાઈ લડવા ગયો તે પહેલાં એક સ્ત્રી સાથે પ્રેમમાં પડ્યો. બન્ને જણા પરણ્યાં. પછી એ લડાઈમાં ગયો. લડાઈમાંથી આવ્યો ત્યારે એણે જોયું કે એની સ્ત્રી બન્ને પગે લંગડી થઈ ગઈ હતી. સ્ત્રીએ માન્યું કે હવે એ એને તજી દેશે. પણ આ માણસે દિલમાં એમ વિચાર કર્યો કે કદાચ હું આ જ પ્રમાણે લંગડો થઈ ને આવ્યો હોત તો ? તો જે જીવનની આશા મેં રાખી હોત, તે જીવન મારે હવે રાખવું ઘટે છે. એટલે એણે ઉદારતાથી પોતાની સ્ત્રી સાથે મીઠો જીવનવ્યવહાર નભાવી રાખ્યો. પણ તે છતાં એના મનમાં એક પ્રકારનો અસંતોષ તો આવી જ ગયો. એને પોતાની આ કમનશીબી ખૂંચવા માંડી. એ બોલે નહિ પણ એના દિલમાં કટુતા રહ્યા કરે.<noinclude></noinclude>
2nnwk3zln8ufk6a9c8d64mjuftb38q5
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૭૬
104
73022
222486
222473
2026-06-07T13:29:06Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
222486
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|ફરિયાદ ગઈ !||૬૭}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}હવે એક વખત એવું બન્યું કે એ પોતાની પત્ની સાથે ફરવા ગયો. એની પત્ની ચાલી શકે નહિં, એટલે એણે એવી હાથ ગાડી રાખી લીધેલી. ફરતાં ફરતાં તે આઘા નીકળી ગયા, ને વાતોમાં કાંઈ ધ્યાન રહ્યું નહિ, એવામાં વરસાદ આવ્યો, અને પાછા ફરાય તેવું રહ્યું નહિં.
{{gap}}એ પડખેના કોઈના ઝુંપડામાં આશ્રય લેવા ગયાં.
{{gap}}પણ ત્યાં એક નવી નવાઈની વાત દીઠી. ઝુંપડામાં સાદી ગરીબી બધે દેખાતી હતી. સાધનો પણ એવાં જ હતા. છતાં ત્યાં બેઠેલ દંપતીના મન જાણે ભરેલાં લાગતાં હતાં. એક બે સુંદર છોકરાં પણ ત્યાં રમતાં હતાં.
{{gap}}પેલા માણસને લાગ્યું કે આ ઘરમાં ગરીબી તો છે, પણ આ ગરીબી સહન કરવાની છે, એવી સમજણ પણ છે, ને તેથી આંહીં કટુતા નથી.
{{gap}}એવામાં એને નવી વાત મળી. ઘરની સ્ત્રી લંગડી હતી. અને એનો પતિ બહુ સાધન સંપન્ન ન હતો. તેણે ઘર આંગણે બચ્ચાંને રમતાં જોઈને એમને પૂછ્યું પણ ખરું, તમને આ છોકરાંઆને લીધે, આવી અપંગ અવસ્થામાં બહુ હેરાનગતી થતી હશે?
{{gap}}દંપતીએ પ્રેમથી જવાખ વાળ્યો : ‘ના ભાઈ, ઉલટાનું અમારું આ અપંગપણુ, એમને લીધે સહી શકાય તેવું લાગે છે. કદાચ જીવનને સ્થિર શાંત ને પ્રેમાળ બનાવવા માટે, બાળકની જરૂરિયાત પણ છે. લોકો સંતાન માટે કાંઈ અમસ્તા ઝંખતા હશે ?’
{{gap}}ત્યાર પછી બીજે દિવસે આ સૈનિક તો ઘેર ગયો. પણ ત્યારથી એના જીવનમાં નવો વિચાર પ્રવેશ્યો.<noinclude></noinclude>
5mv780kwruh3fuc7t8w4jx8dpydw8iq
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૭૭
104
73023
222487
222474
2026-06-07T13:31:17Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
222487
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|૬૮||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>એને થયું કે જીવનમાં જે મળ્યું હોય, પ્રયત્ન કરવા છતાં જે આવી મળ્યું હોય, તે પ્રત્યે બહુ ફરિયાદ ન કરવાથી જ, જીવનને સુખી બનાવી શકાય તેમ છે.
{{gap}}ત્યારથી એણે પોતાના જીવનમાં કટુતા છોડી દીધી. આપણને હાલતાં ને ચાલતાં, માણસો પાસેથી જે કડવી વાણી સાંભળવા મળે છે તે કડવી વાણીના મૂળમાં તો માણસને જીવન પ્રત્યેનો અસંતોષ જવાબદાર હોય છે.
{{gap}}આ અસંતોષ માટે જેટલી જવાબદારી એની પોતાની હોય, એમાં એ સુધારો કરે, તો પણ ઘણો ફેરફાર થઈ શકે.
{{gap}}આ સૈનિકે ત્યાર પછી સુખી જીવન વ્યવહાર ચલાવ્યો. તેણે નોંધ્યું છે કે સોમાંથી નવાણું ટકા માણસો પોતાના અજ્ઞાનથી પોતે દુઃખી થાય છે.
{{gap}}પણ જ્યારે જ્યારે આપણને બહુ જ દુઃખનો અનુભવ થાય, ત્યારે મનને આ સવાલ પૂછવો : ‘આના કરતાં વધારે દુઃખમય બનાવો દુનિયામાં બને છે કે નહિ ?’ આ પ્રશ્ન નવો જ પ્રકાશ દેશે !
{{gap}}તે સૈનિકે પોતાની રોજનીશીમાં બીજી આ વાત નોંધી છે કે, કોઈ પણ તક, જો કોઇનું સારૂં થઈ શકે તેવી, તમારા જીવનમાં આવી ચડે, તો કોઈ પણ હિસાબે, એ તકને જવા દેતા નહિં.
{{gap}}આવી અનેક તકો તમે ભેગી કરશો, તો એમાંથી જ તમને, તમારા જીવન સંતોષનું એક પરમ ઔષધ મળી રહેશે !
{{સ-મ| |★ | }}<noinclude></noinclude>
86f5jmh73dnytr5ysauror3sxfi4n10
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૮૩
104
73030
222492
222476
2026-06-07T15:43:09Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
222492
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૭૪||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>કે નાનકડામાં નાનકડી ઇંટને હાથે ઊપાડીને હું મૂકું, ગોઠવું, ફેરવું, ફરી મૂકું, નિહાળું ને યથા સ્થાને આવેલી જોઈને બીજી ઈંટ એ પ્રમાણે લાવું, ને એમ
ને એમ, એક સર્વાંગ સુંદર ઇમારતને છેક પાયાથી ટોચ સુધી હું પોતે જ રચું, આવી કોઈક રચનાનો આનંદ હું હમેશાં મેળવ્યા કરું ! મને તો, આવું જીવન જીવવાનો એક અભિલાષ, કોણ જાણે ક્યાંથી આવ્યા જ કરે છે !
{{gap}}મહાન મહાલયોની પ્રાપ્તિ માટેના પુરુષાર્થ ન કરીને, પોતાની ઝુંપડીને મહાલયો માની લેવાની, ને એ પ્રમાણે આગળ ન વધવાની, કોઈ કંગાલ વૃત્તિનો
આ એક પડઘો પણ હોય !
{{gap}}એ શું છે એની મને સમજ નથી. એ શું નથી એની પણ મને સમજ નથી. મને તો જાણે આમાં જ જીવન દેખાય છે ! પેલાં મારે ત્યાં આવતાં ચકલાં,
માળો નાખે છે, વીંખે છે, કોઈ વીંખે તો વળી તરણાં લાવે છે, આનંદ કિલ્લોલ કરે છે, ગાતાં જાય છે, ગાંડીઘેલી પોતાની ઇમારત પાછી ઉભી કરે છે, એ
પડે છે તો વળી પાછાં પુનશ્ચ હરિ ૐ કરતાં શરૂ કરે છે, અને એમ ને એમ, જાણે જીવન સમુદ્રમાં વિહરતાં જણાય છે! કેવળ જીવન હોવાનો, ‘જીવન
છે’ એટલા જ જ્ઞાનનો, આ આનંદ, મને એટલો તો આકર્ષક ને રમણીય લાગે છે કે હું પણ, આ ‘જીવન છે’ એ વિચાર માત્રથી, તમામ વિપત્તિઓને, બધી
વિટંબનાઓને, અન્યાયોને, આપત્તિઓને, કટુ અનુભવોને<noinclude></noinclude>
g1z3eeheesubipu8yu7p322xe75mei1
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૮૪
104
73031
222493
222477
2026-06-07T15:44:49Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
222493
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|સત્યનું દર્શન !||૭૫}}<hr>'''</noinclude>જાણે ભૂલી જાઉં છું ! અત્યંત શાંતિથી સમુદ્રમંથનમાંથી નીકળેલા વિષનું પાન કરતા ભગવાન શંકરની પ્રતિમા એ વખતે મને નજરે ચડે છે !
{{gap}}મને થાય છે કે, જીવન સમુદ્રના બધા વિષને હું પણ કોઈક વખત ગટગટાવી જવાની શક્તિ મેળવું ! ને કેવળ ‘જીવન છે’ એટલા જ ભાનમાત્રથી, પ્રભાતના પ્રથમ પરોઢની માફક નાચી ઉઠું !
{{સ-મ| |★ | }}<noinclude></noinclude>
d54gofa3uvzj3r04yuy2b1tgd0ecizx
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૮૫
104
73032
222494
222478
2026-06-07T15:45:43Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
222494
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big><big>[ ૧૮ ]</big></big><br/> <big><big>જીવનની વાર્તા</big></big> | }}
<br/>
{{gap}}'''એક''' વખત એક ફિલસૂફ ફરવા નીકળ્યો. નિત્યના ચિંતનશીલ સ્વભાવને લીધે એને બહાર નીકળવાની ભાગ્યે જ ટેવ. એને ખબર નહિ કે કુદરતમાં કેટલી મીઠાશ ભરી છે! એ પોતાને ગામથી એક બીજે ગામ જવા નીકળ્યો હતો.
{{gap}}રસ્તામાં એને એવી તરશ લાગી કે ન પૂછો વાત ! જીવ જાય એવી તરશ લાગી. ક્યાંક પાણી મળી જાય એ માટે એ નજર ફેરવતો હતો, એટલામાં
આઘે આઘે એણે એક ખેતરમાં એક ખેડૂતને કામ કરતો જોયો.
{{gap}}તે ત્યાં ગયો. ખેડૂતે એને પાણી પાયું. પણ એ એટલું સ્વાદિષ્ટ લાગ્યું કે એ વિષે ખેડૂતને પૂછવાનું એને મન થઈ આવ્યું.
{{gap}}તેણે ખેડૂતને પૂછ્યું: ‘તમે હમેશાં આવું પાણી પીઓ છો?’
{{nop}}<noinclude></noinclude>
ta76gawlc06qofvjaagfhedfdwzutsx
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૮૬
104
73033
222495
222479
2026-06-07T15:47:55Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
222495
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|જીવનની વાર્તા||૭૭}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}‘હા. કેમ ?’
{{gap}}‘આવું મીઠું ને સ્વાદિષ્ટ પાણી તો મેં જીવનભરમાં કદી પીધું નથી !’
{{gap}}‘આ પાણી માંહીથી પાંચ ગાઉ દૂર્ એક કૂવો છે તેનું છે!’
{{gap}}‘પીવા માટે એટલે દૂરથી પાણી લાવવાનું ?’
{{gap}}‘કારણ કે, આંહીં જે પાણી છે તે ખેતરમાં ઉપજ આપવા માટે બરાબર છે. પીવા માટેનાં પાણી આંહી નથી. એ પાંચ ગાઉ દૂરથી લાવવાનાં હોય છે!’
{{gap}}‘પણ ત્યારે તો એ હમેશની તકલીફ થાય !’
{{gap}}‘જીવવા માટે જે જરૂરી હોય તે માણસ કરે, એમાં તકલીફ શું? એ તો એક પ્રકારનો આનંદ !’
{{gap}}ફિલસૂફને ખેડૂતની વાણીમાં રહેલ અભિનવ વિચારદર્શનથી નવાઈ લાગી. એને ખેડૂતની સાથે વધારે સંવાદ ચલાવવાનું મન થયું. એને જાણવું હતું કે ખેડુતને આવી વાત ક્યાંથી મળી? પછી એમની વચ્ચે આ સંવાદ થયો :
{{gap}}‘તું ફિલસૂફી શું છે તે જાણે છે?’
{{gap}}‘હું તો ખેડૂત છું !’
{{gap}}‘પણ તેં ફિલસૂફીનું કોઈ પુસ્તક તો જોયું હશે નાં? હું આવ્યો ત્યારે તું ચિંતનમગ્ન હતો!’
{{gap}}‘આંહી તો આ પુસ્તક છે. પેલાં પંખી, આપણી જરૂરિયાતના ધાન્યનો નાશ ન કરે માટે એને ઉડાડતાં રહેવાં ! ભલે મારવાં નહિ, પણ ઉડાડતાં રહેવાં !’
{{gap}}‘પણ તેં મૃત્યુ વિષે કાંઈ વાંચ્યું વિચાર્યું છે ? કે<noinclude></noinclude>
fwp582frv0e46fc9vvsyz1sf5jjedre
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૮૭
104
73034
222496
222480
2026-06-07T15:49:42Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
222496
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૭૮||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>વાંચ્યું વિચાર્યું જ નથી?’
{{gap}}‘મૃત્યુ વિષે તો વિચાર્યું નથી. પણ પચીસ વર્ષના એકલવાયા જીવન પછી, મેં લગ્ન કરવા વિષે ચોક્કસ વિચાર્યું છે !’
{{gap}}‘તેં આ પણ જાણ્યું નથી કે જીવન ક્ષણભંગુર છે ?’
{{gap}}‘જીવનની મહેનત જેમાં નાખી છે, તે આ મારું ખેતર, આગલા મહિનામાં ધાન્યના પાકથી તૈયાર થઈ જવાનું છે!’
{{gap}}‘તેં સત્યનું દર્શન કર્યુ છે?’
{{gap}}‘તમારી વાત કાંઈક ન્યારી છે. હું એ સમજતો જ નથી. શું મૃત્યુ, શું ક્ષણભંગુર, શું સત્ય ને શું વળી દર્શન ! બધું જ મને નવું નવું લાગે છે!’
{{gap}}‘મારા મિત્ર ! ત્યારે તો આ તારું દર્શન જ મને આનંદમગ્ન બનાવી દે છે ! મને એમ લાગે છે, તું પૃથ્વીનો સૌથી પહેલો છોડ છો; ને આજે પણ તું જ, ભૌતિક દુનિયાનો પહેલો છોડ છો !’
{{gap}}ખેડૂત એમાં કાંઈ સમજ્યો નહિ. પણ તેણે વિનયથી કહ્યું: ‘થોડું વધુ પાણી પીશો ? પાણી પીવા જેવું છે !’
{{સ-મ| |★ | }}<noinclude></noinclude>
nkqi1e7zmq9dvnoxus4h0cm145afwis
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૮૮
104
73035
222497
222481
2026-06-07T15:50:55Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
222497
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big><big>[ ૧૯ ]</big></big> <br/><big><big>ભૂલતાં શીખો !</big></big> | }}
<br/>
{{gap}}'''એક''' વખત બનાર્ડ શૉને કોઈ એ કહ્યું કે અમુક માણસની યાદશક્તિ ઘણી સારી છે. ગમે તે વાત ગમે તે વખતે થઈ હોય છતાં એની યાદીમાં એ હોય હોય ને હોય, એટલી બધી તેજસ્વી એની યાદશક્તિ છે.
{{gap}}બનાર્ડ શૉએ પોતાની લાક્ષણિક શૈલીમાં એને ઉત્તર વાળ્યો હતો. ‘એકલું યાદ રાખવું, એ પૂરતું નથી. ભૂલવાનું યાદ રહી ન જાય, એની સંભાળ લેવી જોઈએ.’
{{gap}}બનાર્ડ શૉના આ વાક્યને આપણે જો બરાબર તપાસીએ તો ધ્યાનમાં આવશે કે ઘણાખરા માણસો પોતે જેને અન્યાય માન્યો છે તે અન્યાયને ભૂલી શકતાં નથી. અને એની યાદીમાં હેરાન હેરાન થયાં કરે છે. અને વધારામાં આવી વાતને માણસ પોતાનું બળ માનતો હોય છે, એ એની કરૂણતા છે. ખરી રીતે આપણે આપણી જાતને આ સવાલ પૂછવો જોઈએ.<noinclude></noinclude>
5fdyyrltkpbe06lhodzhmdaq3xgpjh6
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૮૯
104
73036
222512
222144
2026-06-07T16:12:21Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
222512
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૮૦||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>
{{gap}}‘આ વસ્તુ શું આપણે ‘હંમેશાં યાદ રાખવાની છે?’
જો હમેશાં યાદ રાખવાની ન હોય તો ભૂલી જવામાં જ
સાર નથી?’
{{gap}}અઢારસો સત્તાવનના બળવાની એક વાત છે. એમાં
પડેલા અનેક માણસો પછી તો સાધુ સંન્યાસી બાવા
જેવા થઈને દેશમાં રમણ ભ્રમણ કરતા હતા.
{{gap}}એવા એક બાવાજી નર્મદા કિનારે આવીને
વસ્યા હતા.
{{gap}}એવામાં ફરતા ફરતા એક દિવસ એક બીજા
સંન્યાસી પણ ત્યાં આવી ચડ્યા. ચાંદની રાત હતી,
નર્મદાજીનો કિનારો હતો, તોટિંગ લાકડાની ધૂણી
જલતી હતી, એટલે બન્ને જણા વાતોએ વળગ્યા. કૈક
નવા જુની વાતો થઈ.
{{gap}}વાતોમાં ને વાતોમાં ધ્યાન ન રહ્યું, પણ સંન્યાસીએ
પોતાની જાત પ્રગટ કરી દીધી. બાવાજીના મનમાં
એક તીર વાગી ગયું. આ સંન્યાસીએ જ એને બાવો
બનાવ્યો હતો, નહિતર આજે એ ગામ ગરાસ ભોગવતો હોત!
{{gap}}વાત એવી હતી કે, જ્યારે બળવો શમ્યો, ત્યારે
જેણે જેણે મદદ કરી હતી, તે તમામને એક રીતે કે
બીજી રીતે નવાજવામાં આવ્યા હતા. બાવાજીએ
પોતાનો દાવો રજુ કર્યો હતો. પણ આ સંન્યાસી એ
વખતે જમાદાર હતો. તેણે એ દાવાનું પોકળપણું
પ્રગટ કર્યું ને બાવાજી ગામમાંથી રાત લઈને ભાગ્યા!
આજે પોતાના એ જ દુશ્મનને અહીં આવેલો જોઈને<noinclude></noinclude>
mcufb80c8u673rlp5rq4u3v3w1calm0
222516
222512
2026-06-07T16:31:41Z
Amvaishnav
156
/* Validated */
222516
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૮૦||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>
{{gap}}‘આ વસ્તુ શું આપણે ‘હંમેશાં યાદ રાખવાની છે?’
જો હમેશાં યાદ રાખવાની ન હોય તો ભૂલી જવામાં જ
સાર નથી?’
{{gap}}અઢારસો સત્તાવનના બળવાની એક વાત છે. એમાં
પડેલા અનેક માણસો પછી તો સાધુ સંન્યાસી બાવા
જેવા થઈને દેશમાં રમણ ભ્રમણ કરતા હતા.
{{gap}}એવા એક બાવાજી નર્મદા કિનારે આવીને
વસ્યા હતા.
{{gap}}એવામાં ફરતા ફરતા એક દિવસ એક બીજા
સંન્યાસી પણ ત્યાં આવી ચડ્યા. ચાંદની રાત હતી,
નર્મદાજીનો કિનારો હતો, તોટિંગ લાકડાની ધૂણી
જલતી હતી, એટલે બન્ને જણા વાતોએ વળગ્યા. કૈક
નવા જુની વાતો થઈ.
{{gap}}વાતોમાં ને વાતોમાં ધ્યાન ન રહ્યું, પણ સંન્યાસીએ
પોતાની જાત પ્રગટ કરી દીધી. બાવાજીના મનમાં
એક તીર વાગી ગયું. આ સંન્યાસીએ જ એને બાવો
બનાવ્યો હતો, નહિતર આજે એ ગામ ગરાસ ભોગવતો હોત!
{{gap}}વાત એવી હતી કે, જ્યારે બળવો શમ્યો, ત્યારે
જેણે જેણે મદદ કરી હતી, તે તમામને એક રીતે કે
બીજી રીતે નવાજવામાં આવ્યા હતા. બાવાજીએ
પોતાનો દાવો રજુ કર્યો હતો. પણ આ સંન્યાસી એ
વખતે જમાદાર હતો. તેણે એ દાવાનું પોકળપણું
પ્રગટ કર્યું ને બાવાજી ગામમાંથી રાત લઈને ભાગ્યા!
આજે પોતાના એ જ દુશ્મનને અહીં આવેલો જોઈને<noinclude></noinclude>
cnecsaz8e7waykgzg3xpqg4szzecawt
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૯૦
104
73037
222513
222145
2026-06-07T16:24:31Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
222513
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|ભૂલતાં શીખો !||૮૧}}<hr>'''</noinclude>એને પોતાનો અન્યાય સાંભરી આવ્યો. પછી તો
બન્ને સુવા ગયા. પણ બાવાજીને નિદ્રા આવે નહિ.
એને એમ થાય કે આ સંન્યાસીને જો નર્મદાના ઉંડા
જલમાં પધરાવી દીધો હોય તો પોતાને મળેલો અન્યાય
ધોવાઈ જાય !
{{gap}}આ વિચાર એના મનમાં ઘોળાયા કરે. એટલે
મનને ક્યાંય ચેન પડે નહિ. એટલે રાત્રિના ઘોર
અંધકારમાં એ એકલા ઉઠ્યા. જઈને સંન્યાસીને
ઉપાડ્યા. નદીને કિનારે ઉપાડી ગયા. પણ એને એક
આશ્ચય થયું. સંન્યાસી છૂટવા માટે જરા પણ મથામણ
કરતો નથી, તો મરી ગયો છે કે શું?
{{gap}}એટલે એમણે એને હલબલાવ્યો. સંન્યાસી તો
જાગતો જ હતો, તે બોલ્યો, ‘ભાઈ! તું જે કામે
નીકળ્યો છે તે કામ પૂરું કર ને! નાહકનો મને જગાડે
છે શું કરવા ?’
{{gap}}બાવાજી તો હેબતાઈ ગયા. બોલ્યા : ‘ત્યારે તને
ખબર લાગે છે? પણ ત્યારે તું બોલ્યો કેમ નહિ ?’
{{gap}}સંન્યાસીએ જવાબ વાળ્યો: ‘આમાં મારે શું
બોલવાપણું હતું ? તેં વેષ બદલ્યો, આટલાં વરસ
ગયાં, આજ હવે એ વાત રોળાઈ ટોળાઈ ગઈ છે, છતાં
તારા મનમાં હજી એ બેઠી છે, આટલું ઝેર જે મનમાં
હાય, તે મનને કોઈ સારી વાત અસર કરે ખરી ?
એટલે જ હું કાંઈ બોલ્યો નહિ. હવે તું તારું કામ
પૂરું કરી લે. અમસ્તો પણ મારો વખત હવે પૂરા તો
થવા આવ્યો છે.!’
{{nop}}<noinclude></noinclude>
6mo6ihg0eui1y0ftwegkalthanux7g9
222525
222513
2026-06-07T16:54:20Z
Amvaishnav
156
/* Validated */
222525
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|ભૂલતાં શીખો !||૮૧}}<hr>'''</noinclude>એને પોતાનો અન્યાય સાંભરી આવ્યો. પછી તો
બન્ને સુવા ગયા. પણ બાવાજીને નિદ્રા આવે નહિ.
એને એમ થાય કે આ સંન્યાસીને જો નર્મદાના ઉંડા
જલમાં પધરાવી દીધો હોય તો પોતાને મળેલો અન્યાય
ધોવાઈ જાય !
{{gap}}આ વિચાર એના મનમાં ઘોળાયા કરે. એટલે
મનને ક્યાંય ચેન પડે નહિ. એટલે રાત્રિના ઘોર
અંધકારમાં એ એકલા ઉઠ્યા. જઈને સંન્યાસીને
ઉપાડ્યા. નદીને કિનારે ઉપાડી ગયા. પણ એને એક
આશ્ચય થયું. સંન્યાસી છૂટવા માટે જરા પણ મથામણ
કરતો નથી, તો મરી ગયો છે કે શું?
{{gap}}એટલે એમણે એને હલબલાવ્યો. સંન્યાસી તો
જાગતો જ હતો, તે બોલ્યો, ‘ભાઈ! તું જે કામે
નીકળ્યો છે તે કામ પૂરું કર ને! નાહકનો મને જગાડે
છે શું કરવા ?’
{{gap}}બાવાજી તો હેબતાઈ ગયા. બોલ્યા : ‘ત્યારે તને
ખબર લાગે છે? પણ ત્યારે તું બોલ્યો કેમ નહિ ?’
{{gap}}સંન્યાસીએ જવાબ વાળ્યો: ‘આમાં મારે શું
બોલવાપણું હતું ? તેં વેષ બદલ્યો, આટલાં વરસ
ગયાં, આજ હવે એ વાત રોળાઈ ટોળાઈ ગઈ છે, છતાં
તારા મનમાં હજી એ બેઠી છે, આટલું ઝેર જે મનમાં
હોય, તે મનને કોઈ સારી વાત અસર કરે ખરી ?
એટલે જ હું કાંઈ બોલ્યો નહિ. હવે તું તારું કામ
પૂરું કરી લે. અમસ્તો પણ મારો વખત હવે પૂરા તો
થવા આવ્યો છે.!’
{{nop}}<noinclude></noinclude>
r7bpohbzco951ozi0oqbxroxm01hb7b
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૯૧
104
73038
222526
222147
2026-06-07T17:01:56Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
222526
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૮૨||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}બાવાજીએ એ સાંભળતાં જ શરમથી સંન્યાસીને છોડી દીધો.
{{gap}}એ વખત પછી સન્યાસીએ કહ્યું કે ‘ ભાઈ ! આ વાત ભૂલવામાં માનવતા રહી છે. પણ માફી આપવામાં તો દેવત્વ વસે છે. તું દેવ ન થા તો ભલે, માનવ ન રહે તો પણ ભલે, પણ તારી જંગલી પશુતા, તને જે કરવા પ્રેરે, તે કરવાની ના પાડનારો, પાળેલો પશુ તો થા! એટલું તું જાળવશે તો પણ ઘણું છે!'
{{gap}}ત્યારે જીવનમાં પણ હાલતાં ને ચાલતાં, જરાક અન્યાય થયો કે તરત માણસ પશુતા બતાવવા તૈયાર થાય છે, એમાં એનો પોતાનો જ વિનાશ છે. એવી રીતે મેળવેલો ન્યાય એ ન્યાય નથી. એ ઘોર જંગલી પશુતા છે. કેટલીક જાતો આવી વેરની ધૂનમાં ને ધૂનમાં સાફ થઈ ગયાનો ઈતિહાસમાં ઉલ્લેખ છે. એક સાધુ હમેશાં કહેતા. ‘તમે કયે દિવસે કડવી દવા લીધી હતી એ કહી શકતા નથી. પણ કયે દિવસે તમે કડવું વેણુ સાંભળ્યું હતું તે કહી શકો છો. આવી જાગૃતિ જો મન પરત્વે બતાવવામાં આવે તો માણસનો ઉદ્ધાર થઈ જાય. બર્નાડ શૉનું વાકય ચાદ રાખવા જેવું છે. ‘It is not enough to remember. We should also learn how and what to forget '
{{સ-મ| |★ | }}<noinclude></noinclude>
pq3e60yfbu7xeqjignlo11utwi8ks6n
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૯૨
104
73039
222518
222148
2026-06-07T16:37:45Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
222518
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big><big>[ ૨૧ ]</big></big><br/> <big><big>નિષ્કામ કામ</big></big> | }}
<br/>
{{gap}}'''આપણી''' આંખની જે કીકી છે એની રચના અજબની છે. એક વિદ્વાને એક ઠેકાણે કહ્યુ હતુ, કે 'ઈશ્વરને ઓળખવો હોય તો આંખની રચના જુઓ.’ આટલી નાની સરખી આંખદ્વારા માણસ દુનિયાની આટલી બધી વિશાળ સૃષ્ટિને પોતાના અંતર સાથે જોડી શકે છે. 'જેવી દૃષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ' એ કહેવતમાં
ઘણુંખરું જ્ઞાન આવી જાય છે. આપણે આ એક જ ઇંદ્રિયની વાત સમજીએ, તો એમાંથી ઘણું જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય તેમ છે. એમ કહેવાય છે કે આંખની કીકીની પાછળ શરીરની તમામ નાની-મોટી નસોનું કેન્દ્ર આવેલું છે. એ નાની-મોટી નસો લગભગ બે લાખની સંખ્યામાં છે. એ બે લાખ નસોનું કેન્દ્ર આપણી, આંખની કીકી છે એમ કહીએ તો ચાલે.
{{gap}}આ ઉપરથી આપણે એક વિચાર કરવાનો રહે છે. આપણી આંખની ભાષા શબ્દો કરતાં પણ વધારે<noinclude></noinclude>
4fzj16svngtaetg9i1wndqsh28rdszj
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૯૩
104
73040
222521
222149
2026-06-07T16:44:04Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
222521
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" /></noinclude>બળવાન છે.
{{gap}}શબ્દો તો કોઈ મૂંગો માણસ હોય તો બોલી ન શકે. વળી જુદી ભાષા હોય તેા શબ્દો બોલવા છતાં કાંઈ સમજણ ન પડે એવું પણુ થાય. પણ તે વખતે
આંખની ભાષા તો જરૂર વાત કરી શકે. આ પ્રમાણે આપણી આંખ તો આપણી બળવાનમાં બળવાન ઇંદ્રિય છે. એ દ્વારા આપણે ઘણુ બધું આપણા મનને પહાંચાડી શકીએ છીએ. પછી મન એનેા જેવો ઘાટ ઘડે તેવું વસ્તુનું રૂપ થાય છે.
{{gap}}એક ઉદાહરણ લઈએ. ફૂલની વાત લ્યો. માણસ એક ફૂલ જોઈને આનંદ પામે છે. એ આનંદને લીધે એના મનમાં એવો વિચાર ઉદ્ભવે કે આ ફૂલ હું ઈશ્વરને ચરણે ધરું અને એ રીતે મારી લાગણી કે પ્રેમ વ્યક્ત કરું, ત્યારે એ ફૂલ, એ માણસને માટે, પ્રેમભક્તિનું સાધન બની રહે છે.
{{gap}}એ નું એ ફૂલ માણસ સૂંઘીને ફેકી દેવા જેવું કરે ત્યારે એની એ નાની સરખી ક્રિયામાં, ઉડાઉપણું ને છેલબટાઉપણું દેખાઈ આવે છે.
{{gap}}એનું એ ફૂલ કેાઈ સ્ત્રીને માટે અંબોડે મૂકવા એ લઈ જાય, ત્યારે એ એને પ્રેમ બતાવે કે વિલાસ પણ બતાવે. જેવી એના મનની સ્થિતિ.
{{gap}}એ નું એ ફૂલ કોઈ ખરેખરા જરૂરિયાતવાળાને આપે, ઉદાહરણ તરીકે કોઈ માંદાને, ત્યારે એ એનો સાચો ઉપયાગ કરે છે.
{{gap}}આ ઉપરથી આપણે સમજવાનું આટલું જ છે કે<noinclude></noinclude>
513p2ff1rt7uvassvrhf39q1jbpqlcg
222522
222521
2026-06-07T16:45:14Z
Amvaishnav
156
222522
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૮૫||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>બળવાન છે.
{{gap}}શબ્દો તો કોઈ મૂંગો માણસ હોય તો બોલી ન શકે. વળી જુદી ભાષા હોય તેા શબ્દો બોલવા છતાં કાંઈ સમજણ ન પડે એવું પણુ થાય. પણ તે વખતે
આંખની ભાષા તો જરૂર વાત કરી શકે. આ પ્રમાણે આપણી આંખ તો આપણી બળવાનમાં બળવાન ઇંદ્રિય છે. એ દ્વારા આપણે ઘણુ બધું આપણા મનને પહાંચાડી શકીએ છીએ. પછી મન એનેા જેવો ઘાટ ઘડે તેવું વસ્તુનું રૂપ થાય છે.
{{gap}}એક ઉદાહરણ લઈએ. ફૂલની વાત લ્યો. માણસ એક ફૂલ જોઈને આનંદ પામે છે. એ આનંદને લીધે એના મનમાં એવો વિચાર ઉદ્ભવે કે આ ફૂલ હું ઈશ્વરને ચરણે ધરું અને એ રીતે મારી લાગણી કે પ્રેમ વ્યક્ત કરું, ત્યારે એ ફૂલ, એ માણસને માટે, પ્રેમભક્તિનું સાધન બની રહે છે.
{{gap}}એ નું એ ફૂલ માણસ સૂંઘીને ફેકી દેવા જેવું કરે ત્યારે એની એ નાની સરખી ક્રિયામાં, ઉડાઉપણું ને છેલબટાઉપણું દેખાઈ આવે છે.
{{gap}}એનું એ ફૂલ કેાઈ સ્ત્રીને માટે અંબોડે મૂકવા એ લઈ જાય, ત્યારે એ એને પ્રેમ બતાવે કે વિલાસ પણ બતાવે. જેવી એના મનની સ્થિતિ.
{{gap}}એ નું એ ફૂલ કોઈ ખરેખરા જરૂરિયાતવાળાને આપે, ઉદાહરણ તરીકે કોઈ માંદાને, ત્યારે એ એનો સાચો ઉપયાગ કરે છે.
{{gap}}આ ઉપરથી આપણે સમજવાનું આટલું જ છે કે<noinclude></noinclude>
949ob4dagxdm3jix19iqeuwjj4mize5
222523
222522
2026-06-07T16:45:45Z
Amvaishnav
156
222523
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૮૪||સુવર્ણરેખા}}<hr>'''</noinclude>બળવાન છે.
{{gap}}શબ્દો તો કોઈ મૂંગો માણસ હોય તો બોલી ન શકે. વળી જુદી ભાષા હોય તેા શબ્દો બોલવા છતાં કાંઈ સમજણ ન પડે એવું પણુ થાય. પણ તે વખતે
આંખની ભાષા તો જરૂર વાત કરી શકે. આ પ્રમાણે આપણી આંખ તો આપણી બળવાનમાં બળવાન ઇંદ્રિય છે. એ દ્વારા આપણે ઘણુ બધું આપણા મનને પહાંચાડી શકીએ છીએ. પછી મન એનેા જેવો ઘાટ ઘડે તેવું વસ્તુનું રૂપ થાય છે.
{{gap}}એક ઉદાહરણ લઈએ. ફૂલની વાત લ્યો. માણસ એક ફૂલ જોઈને આનંદ પામે છે. એ આનંદને લીધે એના મનમાં એવો વિચાર ઉદ્ભવે કે આ ફૂલ હું ઈશ્વરને ચરણે ધરું અને એ રીતે મારી લાગણી કે પ્રેમ વ્યક્ત કરું, ત્યારે એ ફૂલ, એ માણસને માટે, પ્રેમભક્તિનું સાધન બની રહે છે.
{{gap}}એ નું એ ફૂલ માણસ સૂંઘીને ફેકી દેવા જેવું કરે ત્યારે એની એ નાની સરખી ક્રિયામાં, ઉડાઉપણું ને છેલબટાઉપણું દેખાઈ આવે છે.
{{gap}}એનું એ ફૂલ કેાઈ સ્ત્રીને માટે અંબોડે મૂકવા એ લઈ જાય, ત્યારે એ એને પ્રેમ બતાવે કે વિલાસ પણ બતાવે. જેવી એના મનની સ્થિતિ.
{{gap}}એ નું એ ફૂલ કોઈ ખરેખરા જરૂરિયાતવાળાને આપે, ઉદાહરણ તરીકે કોઈ માંદાને, ત્યારે એ એનો સાચો ઉપયાગ કરે છે.
{{gap}}આ ઉપરથી આપણે સમજવાનું આટલું જ છે કે<noinclude></noinclude>
cz3izc1c0580mt9xskyr0a5tr6u0q0e
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૯૪
104
73041
222524
222150
2026-06-07T16:52:25Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
222524
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" /> '''<hr>{{rh|નિષ્કામ કામ||૮૫}}<hr>'''</noinclude>ઈશ્વરની દુનિયામાં કોઈ ચીજ નાની નથી; કોઈ ચીજ મોટી નથી. એણે તો ફૂલ આપ્યું. હીરા આપ્યા. સોનું આપ્યું. માણેક-મોતી આપ્યાં. અને ધાન્ય પણ
આપ્યું. માણસે પોતે પેાતાની સાંકડી વ્યવહારુ બુદ્ધિથી આ વસ્તુઓને મૂલ્યાંકન આપ્યું. અને ઠરાવ્યું કે હીરો કીમતી છે. સોના કરતાં એનું મૂલ્ય વધારે છે વગેરે,
પણ ખરી રીતે સૃષ્ટિમાં કોઈ પદાર્થ વધારેમાં વધારે મૂલ્યવાન હોય તે તે માણસનું પોતાનું જીવન છે. એ જીવે છે એ જ સૌથી વધુ કીમતી વાત છે. એટલા માટે સંતોએ ગાયું છે, કે “ નહિ ઐસા જનમ વારંવાર."
{{gap}}પણ માણસ આ ઉપરથી મનની વાતને સૌથી વધારે કિંમતી ન ગણે અને બહારના દેખાવને કિંમતી ગણે તો, એની આ સમજણ ઘણી જ ખોટી અને ઊંધી કહેવાય.
{{gap}}ગરીબ માણસ સાચા પ્રેમથી એક જ ફૂલ ધરે અને મોટો માણસ ભભકાથી એક મોટો હીરો ધરે, તો પરમાત્માની સૃષ્ટિમાં ફૂલની કિમ્મત વધે છે. માણુસની નજરે હીરો મોટો દેખાય છે.
{{gap}}આ પ્રમાણે આપણે આપણી એક એક ઇંદ્રિય વિષે વિચાર કરીએ તો તરત લાગશે કે ઈંદ્રિય એ માણસનુ બળ છે, એ એની શક્તિ છે. એની દ્વારા જ એ વિશ્વશક્તિ સાથે મેળ મેળવી શકે તેવું છે. એટલા માટે એણે પોતાને મળેલી ઇંદ્રિયનો દુરુપયેાગ કરવો ન ઘટે. આંખ એ શરીરનું રત્ન છે. એ આંખદ્વારા માણસ<noinclude></noinclude>
dfqd9elm7jb92f0xprqqdjrxwri2hyc
સુવર્ણરેખા/શબ્દનું બળ
0
73099
222498
2026-06-07T15:53:01Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222498
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = શબ્દનું બળ
| previous = [[સુવર્ણરેખા/પાદુકારામ|પાદુકારામ]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/કડવી બદામ|કડવી બદામ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="46" to="50"></pages>}}
}}
hflcxk6kxmukprqjt03uju3p1njf06h
સુવર્ણરેખા/કડવી બદામ
0
73100
222499
2026-06-07T15:54:09Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222499
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = કડવી બદામ
| previous = [[સુવર્ણરેખા/શબ્દનું બળ|શબ્દનું બળ]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/માનવનું સર્જન|માનવનું સર્જન]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="51" to="53"></pages>}}
}}
f7i7gxsd1hdjsk26q13m07oje4519mi
સુવર્ણરેખા/માનવનું સર્જન
0
73101
222500
2026-06-07T15:55:09Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222500
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = માનવનું સર્જન
| previous = [[સુવર્ણરેખા/કડવી બદામ|કડવી બદામ]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/સત્તા ને સાધુતા|સત્તા ને સાધુતા]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="54" to="56"></pages>}}
}}
gy4bah0jhgz68tsp3yiiq3scr1nuqmz
સુવર્ણરેખા/સત્તા ને સાધુતા
0
73102
222501
2026-06-07T15:56:16Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222501
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = સત્તા ને સાધુતા
| previous = [[સુવર્ણરેખા/માનવનું સર્જન|માનવનું સર્જન]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/એક તરંગ|એક તરંગ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="57" to="59"></pages>}}
}}
h59xatm9y0e6driyxlh09hh7wi572xr
સુવર્ણરેખા/એક તરંગ
0
73103
222502
2026-06-07T15:57:21Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222502
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = એક તરંગ
| previous = [[સુવર્ણરેખા/સત્તા ને સાધુતા|સત્તા ને સાધુતા]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/શું લખાવ્યું હશે?|શું લખાવ્યું હશે?]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="60" to="65"></pages>}}
}}
mi7ch7vbu356uefnvl4qyij6g8ozhfp
સુવર્ણરેખા/શું લખાવ્યું હશે?
0
73104
222503
2026-06-07T15:58:20Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222503
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = શું લખાવ્યું હશે?
| previous = [[સુવર્ણરેખા/એક તરંગ|એક તરંગ]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/વાચાળતા|વાચાળતા]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="66" to="70"></pages>}}
}}
8sbim1mij2pnmqqdyjv5tu4lnhmvftj
સુવર્ણરેખા/વાચાળતા
0
73105
222504
2026-06-07T15:59:18Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222504
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = વાચાળતા
| previous = [[સુવર્ણરેખા/શું લખાવ્યું હશે?|શું લખાવ્યું હશે?]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/ફરિયાદ ગઈ?|ફરિયાદ ગઈ?]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="71" to="74"></pages>}}
}}
qv5zc3sbhnxwxz8kmon7a43puu1aaga
222505
222504
2026-06-07T16:00:53Z
Snehrashmi
2103
222505
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = વાચાળતા
| previous = [[સુવર્ણરેખા/શું લખાવ્યું હશે?|શું લખાવ્યું હશે?]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/ફરિયાદ ગઈ!|ફરિયાદ ગઈ!]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="71" to="74"></pages>}}
}}
2gi60up9rk1q5w6o4kttp1akajxfl35
સુવર્ણરેખા/ફરિયાદ ગઈ!
0
73106
222506
2026-06-07T16:03:01Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222506
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = ફરિયાદ ગઈ!
| previous = [[સુવર્ણરેખા/વાચાળતા|વાચાળતા]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/બધે જ માનવતા|બધે જ માનવતા]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="75" to="77"></pages>}}
}}
522yaw41oggqncvmfd1l4hpmkusolu8
સુવર્ણરેખા/બધે જ માનવતા
0
73107
222507
2026-06-07T16:04:00Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222507
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = બધે જ માનવતા
| previous = [[સુવર્ણરેખા/ફરિયાદ ગઈ!|ફરિયાદ ગઈ]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/સત્યનું દર્શન|સત્યનું દર્શન]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="78" to="80"></pages>}}
}}
n6tuqrv0df5djz5ogacoa6v8yn977gj
સુવર્ણરેખા/સત્યનું દર્શન
0
73108
222508
2026-06-07T16:05:03Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222508
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = સત્યનું દર્શન
| previous = [[સુવર્ણરેખા/બધે જ માનવતા|બધે જ માનવતા]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/જીવનની વાર્તા|જીવનની વાર્તા]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="81" to="84"></pages>}}
}}
b3ezevbr7jnyhuxhm8vpqjpzgwps85g
સુવર્ણરેખા/જીવનની વાર્તા
0
73109
222509
2026-06-07T16:06:01Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222509
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = જીવનની વાર્તા
| previous = [[સુવર્ણરેખા/સત્યનું દર્શન|સત્યનું દર્શન]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/ભૂલતાં શીખો|ભૂલતાં શીખો]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="85" to="87"></pages>}}
}}
limivej1ioswb0dsx5o6q7pz8ehwkoo
સુવર્ણરેખા/ભૂલતાં શીખો
0
73110
222510
2026-06-07T16:07:13Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
222510
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[સુવર્ણરેખા]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = ભૂલતાં શીખો
| previous = [[સુવર્ણરેખા/જીવનની વાર્તા|જીવનની વાર્તા]]
| next = [[સુવર્ણરેખા/નિષ્કામ કામ|નિષ્કામ કામ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf" from="88" to="91"></pages>}}
}}
cbwo9tf9q87akvjolxuxwywm3p2ci4q
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૩૪
104
73111
222514
2026-06-07T16:24:59Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222514
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૨૫||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૨૫}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
[ ૨૭ ]
#દુ-
એક વખત અજવાળાએ, અવકાશને પૂછ્યું: ‘મને
કાણે તે જન્મ આપ્યા છે ? ’
અવકાશે કહ્યું: ‘ના રે! તને જન્મ આપનાર
તા અંધારું' છે !'
અજવાળાએ ખીજાઈ જઈને કહ્યું ઃ અંધારુ મને
જન્મ આપનારું ! હાય નહિ ! એ બને નહિ. તે' ગપ્પ
માર્યું લાગે છે!’
અવકાશે કહ્યું: ‘ તું નાહકનુ ગુસ્સે થાય છે.
અધારાએ માત્ર તને જન્મ આપ્યા નથી, પણ એને
આધારે, ને એના પાષણથી તુ માટુ થયું છે. એટલું જ
નહિ, આવતી કાલે જો દુનિયામાંથી અંધારું ભાગી જાય
ને એકલું તું રહે, તે લેાકેા તને અત્યારે મેટું ગણીને
પૂજે છે, પણ પછી તેા પથરે પથરે મારું! અંધારા
વિના તું એકલુ' તેા ભાઈ! કાંઈ હિસાખમાં જ નથી !’
અજવાળાને આથી એવે ગુસ્સા ચડયા કે એ
જવાબ આપ્યા વિના ત્યાંથી ભાગી ગયું.
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
42xpty1osuq61ts94it9uwumcb1vl72
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૩૫
104
73112
222515
2026-06-07T16:25:45Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222515
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૨૬||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૨૬}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૨૬
સુ વ રે ખા
પછી તે અંધારાની રાહ જોતું બેઠું. એને એમ
હતુ` કે જો અંધારું દેખાય તે હું એને મારીને સીણુ
કહેવરાવું ! એને જ મેએ કહેવરાવું કે તું મારું કાંઈ
નથી! જન્મ દેનારું પણ નથી, ને પોષનારું પણુ નથી !
પશુ અજવાળુ તે ત્યાં બેઠું જ રહ્યુ. રાહ જોઈ
જોઈને થાકયું પણુ અંધારું દેખાયું જ નહિ !
એ તેા એમ ને એમ રાહુ શ્વેતુ' જ બેઠું' રહ્યુ !
એ જોઈ ને કાઈક હુસી પડયું ! અજવાળાએ
ચમકીને જોયુ તેા હસનાર શૂન્યતા હતી!
અજવાળાએ ગુસ્સે થઈને કહ્યું: ‘તને હસવું
આવે છે, પણ મારે જીવ જાય છે! અંધારાની રાહુ
જોઈ જોઈને હવે હું થાકયું છું…!'
r
*
શન્યતાએ વધુ મેાટેથી હસીને કહ્યું: ‘ માત્ર તુ
નહિ,
પણ તારા જેવા જે કોઈ, પેાતાના દ્વંદ્વૈતે
નાનાં માને છે, તે તમામને ગળી જવા માટે હું
આંહી બેઠી છું! તું રાહુોયા જ કર ! છેવટે તુ
પેતે જ નહિ રહે! તારે સ્થાને હું હાઈશ શૂન્યતા !
તને એટલી પણ ખખર નથી કે અંધારાને લીધે તુ
વધુ રૂપાળુ લાગે છે? પણ હા સમજી, તને તારા
અહમ્' મારી રહ્યો છે! મારે તેા મજા છે. હું તને
ગળી જઈશ, પછી અંધારાને પણ ગળી જઈશ! તમે
બન્ને શૂન્યતા દેખશે, પછી તમને થશે કે અરે! અમે
પાછા સંસારમાં શી રીતે મેડલી અનીતે રમવા
નીકળીએ !’
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
a2be1vc51gi1188zsfycaqoe7spovli
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૩૬
104
73113
222517
2026-06-07T16:37:07Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222517
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૨૭||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૨૭}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
*
આ
[ ૨૮ ]
જ્ઞેય : અજ્ઞેય
એક વખત કહ્યુણ્યસને એના મિત્રે પૂછ્યું :
વર્ત્તમાની કાળ, એક વખત ભૂતકાળ થશે;
માન હશે. એમ ને એમ,
સમયની એ કેડી ઉપર આપણે ચાલ્યા કરીએ તે
કયાં જઈને અટકીએ ? ’
ને ભૂતકાળ કોઈક વખત વ
*
કાચુશ્યસે જવાબ વાળ્યાઃ · એ સમયની કેડીને
કાંય અટકવાપણું નથી. એ તે અનંત સમયથી
આમ ને આમ વહે છે! અત્યારે, આ પળે પણ એ
વહી રહ્યો છે! હજારા વર્ષ પહેલાં એમ આપણે
એલીએ છીએ, પણ એ મહેાધિને કાઈ ભૂતકાળ
નથી, કેાઈ વમાનકાલ નથી, કઈ ભવિષ્યકાલ નથી.
જેવા એ આજે છે તેવા ગઈ કાલે હતા. ને જેવા
ગઈ કાલે હતા તેવા જ એ પરમ દિવસ હતા. ને
તે પહેલાં પણ આવા જ હતા !'
એની એ વાત સાંભળીને તેનો મિત્ર ઘેર ગયા.
પણ ઘેર ગયા પછી એને કાચુશ્યસની વાતમાં 'કા
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
2xvjqif2roypbcagteprqroqtvjuuhy
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૩૭
104
73114
222519
2026-06-07T16:38:54Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222519
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૨૮||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૨૮}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
ર૮
સુવ ણું રે ખા
પડી. એને લાગ્યું કે એની વાત કાંઈ ખરાખર મનમાં
ઉતરે તેવી લાગતી નથી!
બીજે દિવસે એ પાછા કાન્ફયુશ્યસને મળ્યા. તેણે
તેને કહ્યું કે કાલે તમે જે વાત કહી તે તે વખતે
મનમાં ઉતરી ગઈ હતી. પણ પછી એમાં કાંઈ સમજણુ
પડી નહિ. એવું કેમ થયું ?
*
કાન્ફ્યુશ્યસે જવાખ વાન્યાઃ ‘ જે વાત તમારા મનમાં
ઉતરી ગઈ તે સાચી હતી. જે વાત પાછળથી ઊભી થઈ
એ તમારા જાગ્રત મનની બુદ્ધિએ ઊભે કરેલ વિસંવાદ
હતા. કારણ કે જે વાત અજ્ઞેય છે, જેમાં ગમે તેટલી
દલીલેા કરો, તાપણુ છેવટે પરિણામ તે શૂન્યમાં જ
આવવાનું છે, તે વાતને મન તા શ્રદ્ધાથી ગ્રહણ કરવા
તૈયાર હોય છે; ને એ એમ જ ગ્રહણ કરવાની હાય છે..
પણ પછી માણસની બુદ્ધિ એનામાં ભેદભાવ ઊભે
કરે છે, ત્યાં અહંકાર મદદે આવે છે. · આમ હું
માની જા'?' એ અહંકાર વૃત્તિને લીધે એ શ્રદ્ધાનુ
બીજ ઉગ્યું ન ઉઝ્યું, ત્યાં જ એને એ ખેાઈ બેસે છે..
નહિતર એ શ્રદ્ધામાંથી જ એને વધુ શ્રદ્ધાના દીપ
દેખાત. એમાંથી પ્રકાશ પથ નજરે પડત. એમાંથી
એ આગળ વધત, એમાંથી એવી ઘણી શ'કાઓ
આપાઆય શમી જાત.
પણ જે અજ્ઞેય છે તેને પણ માણસ જ્ઞેય હાય.
તેમ માપવા નીકળે છે, ને પરિણામે પેાતે હેરાન થાય
છે. ને ખીજાને હેરાન કરે છે.
CC-0. In Public Domain Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
j6yiurckwp5srdbniwuj2nn9iqo7i1z
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૩૮
104
73115
222520
2026-06-07T16:40:49Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222520
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૨૯||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૨૯}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangoti
[ ૨૯ ]
માત્ર વાતા !
એક ચીની વાર્તા વાંચી. સુંદર હતી. જાણે કે
વિનાદવાટિકા માટે કોઇએ લખી હોય |
જૂનો જમાનેા હતેા. હરિયાળાં મેદાનેા હતાં,
સમાજ જુદી જાતના હતા. એ વખતે એક ભવ્ય
નગરમાં એક જાદુગર હતા. એક પ્રેમી હતા. એક
અદ્ભુત ગાનારી હતી.
આ ગાનારીના કંઠનું મૂલ્ય હજારાતુ હતું. પણ
એના રૂપનુ મૂલ્ય લાખાતુ હતું.
એનું પરિણામ એ આવતુ કે જેની પાસે સમ્ર-
દ્ધિના કોઈ પાર ન હોય તે જ માત્ર એના સાન્નિધ્યમાં
આવી શકતા. ખાકી જ્યારે સામાન્ય સમૃદ્ધિવાળા ઘેાડી
સેાના રૂપાની ચીો એને ભેટ દેવા આવતા, ત્યારે એ
એક દ્રાક્ષરસને પ્યાલેા એમને ભેટ કરતી.
જ્યારે હીરા માણેક મેાતીનાં નંગ દેખાતાં, ત્યારે
કોઈ વખત એકાદ ચાસર ખેલવાની મહેરબાની કરતી !
૯
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
oai3wehg16fq737mlagqcd2xt5b8wpx
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૩૯
104
73116
222527
2026-06-08T10:16:57Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222527
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૦||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૦}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૩૦
સુવ ણું રે ખા
પણ પેાતાના આ અત્યંત ઉત્તુંગ શૃંગમાં, ધીમે
ધીમે એ પેાતાની જાતને, એકલી, અટૂલી, મિત્રવિšાણી,
પ્રેમ વિનાની, ઉદ્યાનમાં ઊભેલી રૂપાળી પ્રતિમા જેવી
દેખવા માંડી !
ઉદ્યાનમાં ઊભેલી પ્રતિમાને હજારા માણસે
નિહાળે, સેંકડો ત્યાં ઊભા રહે, કેટલા ય ત્યાં રખડયા
કરે, પણ એને કોઈની સાથે પ્રેમના શબ્દ ખેલવાના
નહિ, કોઈ ને હાસ્યથી નવરાવવાના નિહ. ફાઇના અંતઃ-
કરણને પોતાના અતઃકરણની સમીપ લાવવાનું નહિ !
અને તે ત્યાં અદ્ભુત રૂપ રેલાવવાનું. અને એ
રૂપમાં ને રૂપમાં પોતાનું જીવન ગુમાવવાનું!
આ વનશ્રીની પણ એ જ દશા થઈ. એનુ નામ
વનશ્રી હતું. નામ પાડનારે ખરાખર નામ પાડયું હતું.
એ પણ ગમે તે પળે જુએ તે વનશ્રીની માફક
પેાતાના હરિયાળા રંગામાં પોતે મુખ્ય હોય ! ત્યાં
રૂપ હોય, રંગ હાય, હાસ્ય હોય, છટા હોય, અભિનય
હેાય. એક માત્ર પ્રેમ ન હોય!
એવામાં આ વનશ્રીના દિલમાં એક દિવસ અચાનક
પ્રેમ જાગ્યા.
એક કોઈક કિચન મહા વિદ્વાન ત્યાં ચડી
આવ્યેા. પણ એની વિદ્યા વેક્રિયાવિદ્યા ન હતી. એ
પોતે પણ વેચેિા ન હતા, એની પાસે એક એક શબ્દ
એક એક માણેક મેાતી જેવા રહેતા. એ શબ્દ ખલે,
પેાતાના જ વિશિષ્ટ ભાવથી એને પ્રગટ કરે, અને એ
શબ્દ જાણે ફરી જ જાય ! એ માણેક મેતી જેવા
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
2a220cg43h4fk7s4liw5lcngy6prcfc
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૦
104
73117
222528
2026-06-08T10:17:12Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222528
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૧||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૧}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
માત્ર વાતા!
મહામૂલ્યવાન મની જાય !
13
બીજા એ જ શબ્દ બેલે ને એ ઢીંકરુ થઈ જાય !
આવે એ અગાધ વિદ્વાન. રૂપ પણ એવું. જેમન
પણ એવું. પ્રેમ ભરેલું એનુ સ્મિત પણ એવુ. વનશ્રી
એની પાસે પેાતાની જાત ખાઈ બેસત. પણ એની
વૃદ્ધ મા ઘણી હાંશિયાર હતી. ડોશી જાણતી હતી કે
એક જ વખત વનશ્રી પાતાની જાત ખાઇ બેસશે,
પછી કોઈ રાજા મહારાજા જેવુ એનુ મૂલ્યાંકન
નહિ રહે !
પછી તેા એ પણ સામાન્ય સ્ત્રી બની જશે. જેની
પાસે હરકાઈ આવી શકે. એનુ મૂલ્ય પછી ઘટી જશે!
એટલે ડાશીમાના કહેવાથી વનશ્રીને પોતાનુ
એવુ મેાઘું મૂલ્યાંકન આ વિદ્વાન પાસે મૂકવુ' પડયું
કે પેલે વિદ્વાન તે બિચારા નીચી મુંડી કરીને
ચાલ્યા જ ગયા !
એ ગયા તે ગયા. પછી કોઈ દિવસ દેખાણા નહિ.
વનશ્રી પાસે બીજા અનેક આવે છે. કોઈ કાઈ તા
અમૂલ્ય ચીજોની ભેટ લાવે છે. કેટલાક પ્રાણ પાથરવા જ
આકી રાખે છે. પણ જે હવા વનશ્રીને પેલા વિદ્વાનના
સાન્નિધ્યમાં પળ એ પળને માટે મળી ગઈ હતી, જે એક
નવી સૃષ્ટિજ એણે ત્યાં જોઇ હતી, પેાતાના મનમાંથી
ઊભી થતી એક પ્રકારની અભિનવ સુંદરતા એણે દેખી
હતી, એ હવા, એ સૃષ્ટિ, એ સુંદરતા, આ કોઈ
લક્ષ્મીનંદન પાસે ન હતાં! એ અધાની પાસે પૈસા
હતા! પરિમલ કોઈની પાસે ન હતા !
*
શતકલ
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
59bkilk55gftba1qyp80ydnaxabhd4k
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૧
104
73118
222529
2026-06-08T10:17:25Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222529
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૨||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૨}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૩૨
સુ વ ણું રે ખા
પદ્મ 'માં પાઢેલે પરિમલ કર્યાં ય ન હતા ! અને હવે
વનશ્રીને એ વિના બીજું બધુ ફીકકુ લાગતુ હતુ…!
ફીકકું જ ફીકકુ’!
જ્યારે પેલા વિદ્વાનને પણ આ વનશ્રીમાં કાંઈક
અદ્ભુત મળ્યું હતું. પોતાનાં ઘરબાર, સમૃદ્ધિ, રહી-
સહીં જર જાગીર મધુ' વેચી નાખીને પણ વનશ્રીને
એક વખત પેાતાની કરવા માટે એ વિદ્વાન, ઘણેા
ધણા જ આતુર હતા!
પણ એની આતુરતા નિરાશામાં પરિણમતી !
વનશ્રીનું મૂલ્યાંકન આપવા માટે એને દસ જન-
મારા લેવા પડે તેમ હતું ! ને છતાં એ જોઇ રહ્યો હતા
કે વનશ્રીના દિલમાં પ્રેમામિ ના મહેરામણ રેલછેલ
થઈ રહ્યો હતા! એના અગાધ પ્રેમ સાગરને કઈ
સીમા ન હતી. પણ એ પરાધીન હતી. એ પેાતે
અકિચન હતા. કેવળ સ્વપ્નસૃષ્ટિ સિવાય ખીજી કોઈ
જ સૃષ્ટિ એમને માટે રહી ન હતી!
આ નગરના પેલા અદ્ભુત જાદુગરને એ વાતની
ખબર પડી. એણે જોયું કે આ વિદ્વાનને પ્રેમ સાચા
પ્રેમ છે. એની પ્રેમિકાનેા પ્રેમ સાચા પ્રેમ છે. જ્યારે
પેાતે તે કાલ્પનિક ખેાટી સૃષ્ટિના સ્વામી હતા. એટલે
એને આવી વિરલ સાચી સૃષ્ટિ જોઇને સહાનુભૂતિ
પ્રગટી. ઈલ્મ તે એના હાથમાં રમતા હતા. એક
દિવસ તે પોતે વનશ્રી પાસે ગયા.
આનદ વિનેદ વાતચીત થઈ. દ્રાક્ષરસ આવ્યેા.
જાદુગરે પીધા. પછી વનશ્રીના મૂલ્યાંકનથી એ ત્રાસી
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
21h78tzasld01b7i0ajj762onh94lxe
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૨
104
73119
222530
2026-06-08T10:18:27Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222530
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૩||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૩}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
માત્ર વાતો !
૧૩૩
ઉચા હોય તેમ ઊભા થઈ ગયા !' આઁચ મારા
બાપ ! મારી સાત પેઢીના બાપ દાદાનું ધન હું
લાવું તે પણ આ આંકડાને ન પહેાંચે !' તે અભિ-
નય કરતા કરતા બાલ્યા. અને પછી પેલી અત્યંત
રૂપવતી વનશ્રીના સુંદર કપાળને પોતાની એક આંગ-
ળીથી એક ઠેકાણે જરાક સ્પર્શ કરીને ચાલી નીકળ્યો !
એને કઢ’ગી રીતે પાળેા ફરી જતા જેને વનશ્રી
ખડખડાટ હસી પડી !
પણ સામેના દર્પણમાં એનું માં દેખાતાં એ
છળી પડી ! અરે ! એના કપાળમાં આ કાળા ડાઘ
કચાંથી ? તે તરત બેઠી થઇ ગઇ. અંદર જઇને એણે
ડાઘ ધાઈ કાઢચેા.
પણ
પાછી ખંડમાં આવીને જુએ છે તેા ડાઘ
હજી ત્યાં છે. ધાવાયા નથી. તે એકદમ ફ્રીને અંદર
ગઈ. જઈને અનેક પ્રકારના સુગંધી પદાર્થો લગાવી
એને તદ્દન સાફ કરી નાખ્યા !
પાછી ખંડમાં આવીને બેઠી. એને જરાક નિરાંત
થઇ. પેલા ડાઘ દેખાતા ન હતા. એ પેલા માણસની
વિચિત્ર વર્તુણકને સંભારી રહી!
પણ અરે ! આ શું? પેલેા ડાઘ તા પાછા એના
કપાળમાં ઉગી નીકળ્યેા હતેા ! એણે ખૂબ મહેનતથી
ધાયા હતા, સુગંધી તેલ લગાવ્યાં હતાં, અનેક
પ્રકારની દવાએ લગાવી હતી, પણ એ તે ઝાંખા
પડવાને બદલે ઉલટો વિસ્તાર પામ્યા હતા !
વળી તે અંદર દોડી. આ વખતે તે ભરેલા
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
tnwlfey4t5hc0edhycgyr80glq2y652
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૩
104
73120
222531
2026-06-08T10:18:55Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222531
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૪||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૪}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૩૪
સુ વ ણું રે ખા
નાબુદ કરનારી
હાથેથી કપાળ
હાજમાં જ કુદી પડી. એમાં અનેક દ્રવ્યેા નખાવ્યાં.
અનેક સુગ ધી તૈલેા નાખ્યા. ડાઘ
બધી જ જાણીતી ઔષધીઓ પાતે
ઉપર લગાવી. પણ બધુ જ વ્ય!
કાળા ડાઘ ત્યાં હતા. અને હાય એ તે ઠીક,
ઉલટાને વિસ્તાર પામ્યા હતા !
ખડમાં જ જઈ
વનશ્રી તે દિવસે તેા પેાતાના
ન શકી. એ ડાઘે એના આખા ચહેરાને
એટલે
કઢ ંગેા ને કદરૂપો બનાવી દીધા હતા કે એને પેાતાને
પણ પેાતાની જાત ઉપર ઘણા છૂટતી હતી !
વનશ્રી તે। હવે એકાંતમાં જ રહેવા લાગી. પેલા
ડાઘ આખા કપાળને એવી રીતે છાઇને ચકચકત
કાળે અખનુસ સમેા પ્રકાશે છે કે, જોનાર એને એ
છે ને તરત ભાગી જાય છે!
વનશ્રીનુ' મૂલ્યાકન એક કાડીનું પણ રહ્યું નથી !
એ વખતે પેલા વિદ્વાન પા। આવી ચડયા.
એણે પેલી વૃદ્ધાને હવે વનશ્રીથી થાકેલી જોઈ. એણે
પેાતાની તમામ સમૃદ્ધિ એને ચરણે ધરી. પછી
વનશ્રીને લઇને એ પેાતાના અચિન ઘરમાં ચા
ગયા!
પણ એમની વચ્ચે જે પ્રેમ સાગર રેલાઈ રહ્યો
હતા એ એમના બન્નેના અંતઃકરણને આનંદ
આપતા હતા !
બેમાંથી એકેને પેલા ડાઘનું ભાન પણ રહ્યું નથી !
પણ એક દિવસ અચાનક પેલેા જાદુગર
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
k8w0ircqpkot5ktkzmjtrx13oh427tb
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૪
104
73121
222532
2026-06-08T10:19:15Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222532
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૫||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૫}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
માત્ર વાતો !
૧૩૫
વિદ્વાનને મળી ગયેા. તેણે તેને સહજ જ પૂછ્યું:
તમને ખબર છે પેલી પ્રખ્યાત ગાયિકા વનશ્રી હવે
કાં રહે છે?
એ તા હવે જાહેરમાં દેખાતી જ નથી ’ વિદ્વાને
જવાબ આપ્યા.
‘ કેમ વારું ? શું થયું છે એને ?’
અને કપાળમાં કોઈ ભયંકર કાલિમા પ્રગટી
છે. એ કાળા ડાઘ જોઈને એનાથી સૌ કોઈ છળી
ઉઠે છે !'
‘એ તેા ઠીક-પણ પેલેા એના બહુ જ સાચા
પ્રેમી હતા, તે પણ ભાગી ગયા એમ ?’
વિદ્વાને એ હાથ જોડીને કહ્યું: ‘હુ જ એ પ્રેમી
છું. ને વનશ્રી મારે ત્યાં છે!
જાદુગરે કહ્યું: ‘એમ ? તે તે
હું એ કાળા ડાઘ
કાઢી આપું. તમે ચાલેા મારી સાથે . . . પણ એક સરત
છે હો!'
૮ શી ? ’
...
‘તમારે અન્નેએ મને પ્રણામ કરવા સોડે આવવું
પડશે ! ને તૈયાર થઈને નવાંનેક આભૂષણા સજીને !’
*
સારું, સારું પ્રેમીએ હસતાં હસતાં જવામ
આપ્યા.
*
પછી પેલેા જાદુગર પેલા પ્રેમીને ત્યાં ગયેા. તેણે
તેને કહ્યું: આ દુનિયામાં કેવળ મહાન ને સાચા
પ્રેમ ત્યારે જ પ્રગટે છે, જયારે બહારના કોઈજ પદા
અસ્તિત્વમાં હોતા નથી. દેખાવ પણ નહિ. શક્તિ
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
4xtacgq37yo5ozhp85k681i6j0rzms0
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૫
104
73122
222533
2026-06-08T10:19:29Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222533
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૬||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૬}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૩૧
સુ વ ણું રે ખા
પણ નહિ. સમૃદ્ધિ પણ નહિ. સિદ્ધિ પણ નહિ. બુદ્ધિ
પણ નહિ. કાંઈ જ નહિ, કેવળ પ્રેમ! જ્યાં કેવળ
પ્રેમ છે—ત્યાં જતાં મને સ્વર્ગ લેાકમાં જવા જેવું લાગે
છે ! ત્યાંની હવા હું તરત કળી શકું છું! આંહીં
હું એવી હવા અનુભવું છું. હવે તમે એક વાસણુ
લાવેા. તેમાં પાણી ભરી લાવે.
પછી પેલા પ્રેમી પાણીનુ વાસણ ભરીને આવ્યેા.
એ પાણી લાવ્યેા એટલે પેલા જાદુગરે તેમાં
પેાતાની આંગળીથી કાંઈક અક્ષર લખ્યા. ને કહ્યુ
કે આ પાણીથી તમારી પ્રિયતમાને માં ધોવાનું કહેા,
વનશ્રીને એ પાણી આપવામાં આવ્યું. વનશ્રીએ
એ પાણીથી માં ધેાયું ન એક ચમત્કાર થયા. જાણે
કાઈ જ દિવસ ત્યાં ડાઘ ન હેાય તેમ એને સુખચ'દ્ર
ફરીને પ્રકાશી ઉઠયા ! એનુ' માં હસી પડયું. આંખમાં
આનંદ આભાર ને પ્રેમનાં આંસુ આવી ગયાં. તે
પેલા માણસને પગે પડવા બહાર દોડતી હતી, પણ
ત્યાં તો એને વિદ્વાને રોકી ‘ આપણે તૈયાર થઈને
હવે જવાનુ છે. '
પછી એ બન્ને જણાં પેાતાનાં સુંદરમાં સુંદર
કપડાં પહેરીને બહાર આવ્યાં!
પણ ખરું' આશ્ચર્ય હવે થયું !
ત્યાં બહાર કેાઈ હતું જ નહિ !
CC-0. In Public Domain Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
78ip076613oy1fb6zfpcp8nwzmfe8ax
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૬
104
73123
222534
2026-06-08T10:19:50Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222534
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૭||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૭}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
[ ૩૦ ]
અંધ બંસીવાલેા !
વારાણસીના એક રાજાને ત્યાં એ કુમારા હતા.
બન્ને રૂપાળા બહાદુર અને વિદ્વાન હતા. પણ બન્નેને
એક બીજાની સ્પર્ધા હતી. માટાભાઈ ને એમ કે નાનો
ભાઈ વધવા ન જોઇએ. નાના ભાઈને એમ કે મેટા
વધવા ન જોઈએ.
એમની એ સ્પર્ધા પ્રથમ તે એમને ઠીક પરાક્રમ
કરવા પ્રેરતી.
એક જણા ધનુવિદ્યામાં અમુક પ્રકારની કુશળતા
મેળવે, તે બીજો આકાશ પાતાળ એક કરીને પણ એ
મેળવી લ્યે ત્યારે જ જપે!
એક જણે! અમુક વિશિષ્ટ કાર્ય કરી ખતાવે, તે
બીજાએ કર્યે જ છૂટકો.
આ સ્પર્ધા ધીમે ધીમે વધતી ગઈ, તેમાંથી છેવટે
એવું થયું કે એક બીજા એક બીજાના તેોત્કર્ષ પણ
સહી શકે નહિ !
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
8o0nk2v52uia5jghyfj35cp7yrvlc7t
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૭
104
73124
222535
2026-06-08T10:20:03Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222535
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૮||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૮}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૩૮
સુ વ હું રે ખા
હવે ઈશ્વરની આ સૃષ્ટિમાં જ્યાં એ માણસના
ચહેરા મળતા આવતા નથી, ત્યાં એ માણસની શક્તિ
બધી રીતે ખરાખર ઉતરે, એવું તેા કેમ બને ?
એટલે એક જણાએ હાર્યાં દા સ્વીકાર્યે જ છૂટકો
હતા. અથવા તા પોતાના વિશિષ્ટ માગ પેાતાની મેળે
નક્કી કર્યે જ છૂટકા હતા.
મેટા રાજકુમારને રત્ન હીરા માણિકચના શ્રેષ્ઠીઓ
સાથે મૈત્રી થઈ. તેમાંથી એને વ્યાપારની ધૂન લાગી.
એને લાગ્યું કે અ હશે તે બધું શકય બનશે.
રાજ પણ અતુ દાસ છે. સત્તા પણ અને નમે
છે. અ વિનાનો માણસ અ વિનાનો ગણાય છે.
એટલે એણે પિતાને કહ્યું કે હે પિતા ! મારે
પરદેશ જવું છે, ને ત્યાં વેપાર કરવા છે!'
એના પિતાએ કહ્યું કે ‘ ભાઈ આ રાજધર્મ
નથી. પણ જો તને આ વસ્તુનુ સાચુ' આકર્ષણ હોય
ને એને માટે સાચી ભૂખ હોય, તે। તું ભલે એ કરે.
એમાં હું આડે નહિ આવું !’
પછી એણે વિચાર્યું કે કુમાર બિનઅનુભવી છે.
ને વેપારની વાત કરે છે. પણ વેપાર એમ કરી જાણવા
સહેલે નથી.
માટે નગરના શ્રેષ્ટ શ્રેષ્ઠીઓના સંગમાં એ પરદેશ
જાય તેા ઠીક.
એણે નગરના શ્રેષ્ઠીઓને ખેલાવીને કહ્યું: ‘તમા-
રામાંથી જે કોઇને પરદેશ વહાણા લઇ જવાં હોય
તે જો કુમારની સાથે જશે તે એમની જતા આવતા
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
hcs2wyy9z89epaw16755vn1wt0sjpqu
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૮
104
73125
222536
2026-06-08T10:20:20Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222536
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૯||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૩૯}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
અધ બંસીવાલા !
૧૩૯
માલની જકાત મારૂં થશે. પણ કુમારની સાથે રહેવું.
પડે એ શરત પાળવાની છે'
આવેા લાભ મળે છે એ જોઇને શ્રેષ્ઠીઓએ પાંચસે
વહાણા માલ ભરીને તૈયાર કર્યા. અને એ બધે
કાલેા સુવર્ણદ્વીપ જવા તૈયાર થયા!
સુવર્ણદ્વીપમાં એ લેકે આ માલ વેચવાના
હતા ! ને ત્યાંથી હીરા રત્ન માણિકય લાવવાના હતા.
પાંચસેા વહાણને કાઢ્યું! આ પ્રમાણે સુવર્ણદ્વીપ
જવાના છે તે મેાટાભાઇ એની સાથે જવાના છે એ
વાત સાંભળીને નાનાભાઇએ વિચાર કર્યો કે હું આંહીં
એકલેા બેઠા રહીશ એ ખેાટનો ધંધો થશે. રાજને
માલીક તે બહાર હશે, એટલે વખત છે ને રાજગાદી
ખાલી પડશે તે એ મને મળશે નહિ. તે મેટભાઇ
ત્યાંથી અનગળ દ્રવ્ય મેળવીને આવશે, એટલે એની
સત્તા દ્વિગુણીત થઇ જશે. એટલે જો હું સાથે જાઉં
તે હું પણ દ્રવ્ય લાવું! દ્રવ્ય હશે તે પછી બધુ
થઇ રહેશે.
એમ વિચારીને એણે પણ મેાટાભાઇ સાથે જવા
માટે પિતાની રજા માગી.
રાજાએ વિચાર કર્યો કે જો હું ના પાડીશ તે
એ આંહી બેઠા મેાટાનુ રાજ પડાવી લેવાની પેરવી
કરશે. એના કરતાં એ પણ જાય તે એને અનુભવ
મળશે. ને દ્રવ્ય લાવશે તે ખન્ને વચ્ચે ઘણુ
ઓછું થશે.
એટલે પિતાએ એને પણ જવા દીધા.
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangi Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
3rx8nt1mwzh3t7ctv6de14g5cevsvfp
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૪૯
104
73126
222537
2026-06-08T10:20:43Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222537
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૦||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૦}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangoti
૧૪
સુવ ણું રે ખા
હવે સુવર્ણદ્વીપમાં જયારે આ કાલે પહોંચ્યા
ત્યારે એ જે વસ્તુઓ લાવ્યા હતા તેની ત્યાં ઘણી
જ ખે'ચ ઊભી થઇ હતી. એટલે આ કાફલાને ઘણા
જ ફાયદા થયા.
પછી એમાંથી એમણે હીરા માણેક મેાતી જોઇએ
તેટલાં લીધાં. ને એ બધા માલ વહાણમાં ભરીને
પાછા ફર્યાં.
મેાટાભાઇએ એક આગમચેતી વાપરી હતી. એણે
વિચાર્યું કે વખત છે ને સમુદ્રમાં જો તેાફાન થયું
તે ક્યાંય ન હાતા ગયા એવું થશે. માટે ચેડાં
અતિમૂલ્યવાન હીરામાણિકય મેાતીના એક કમરબંધ
મનાવી રાખવા ને તે પહેરી રાખવેા. જાત સી-
સલામત નીકળશે તે એ દ્રવ્ય પણ સાથે નીકળશે.
ને તે બધુ ગુમાવ્યાનો અાસ નહિ રહે!
હવે એમને કાલેા પાછે સમુદ્ર પર્યટને ઉપડયા.
દેશ ભણી જવાનું હતું, એટલે સૌ આનંદમાં હતા.
સમુદ્ર શાંત હતેા. પવન અનુકૂળ હતા. ઝપાટાબંધ
એ સૌ જઇ રહ્યા હતા.
પરંતુ અરધે રસ્તે અચાનક ભયંકર તેાફાન ઉપડયું.
એ વખતે નાવિકાએ મહેનત કરવામાં ખામી
ન રાખી. પણ છેવટે એમણે પણ કાલેા બચાવવાની
તે। આશા છેાડી દીધી. જુદા જુદા કોઇ ખચે એ ખરા!
એ વખતે નાવિકોએ પણ આશા છેાડી દીધી. તે
ભગાર થતાં થતાં જે બચ્ચા તે દરિયાને જાત સોંપી
સાંપીને એક પછી એક છુટા પડવા મંડયા. ત્યારે
CC-0. In Public Domain Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
6obayvh3opx0xcfg0ot10i0fb0p2zvs
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૦
104
73127
222538
2026-06-08T10:20:57Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222538
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૧||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૧}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
અધ ખસીવાલા !
k
મેાટાભાઇએ નાનાને કહ્યું: ભાઇ ! આપણે બન્ને
સાથે જ રહીશું તે સાથે જ ઉગરી જઇશું. મને તરતાં
સારું આવડે છે. તું મને ટંકા દઇને તરતા રહેશે
તે વાંધા નહિ આવે !'
ઇશ્વરકૃપાથી અન્ને ભાઇઓ ચૂંટાતા પીટાતા એ
ચાર દિવસે કાંઠે પહોંચ્યા. થાકી ગયા હતા એટલે
કાંઠે પહેાંચતામાં તેા બેભાન જેવા થઇ ગયા. ને
મેાટાભાઇ તા કાંઠે નીકળતાં જ બેભાન પણ થઇ ગયા.
એને એવી અવસ્થામાં આવી ગયેલા જોઇને
નાનેા ભાઇ એની સારવારમાં પડયેા. પણ બન્યું એવું
કે એમ કરતાં અકસ્માત એને પેલા કમરબંધની
ખબર પડી.
કમરબંધને જોઇને એ છક્ક થઈ ગયા !
અરધું રાજ ખરીદી લેવાય એટલી સમૃદ્ધિ મેાટા
ભાઈ એ આ કમરબંધમાં રાખી હતી ! અતિ મૂલ્યવાન
હીરા માણેક નંગ એમાં જડયાં હતાં!
આ દેખીને નાનાભાઈની દાનત બગડી. એને
લાગ્યું કે આટલી સમૃદ્ધિ લઇને એ રાજમાં જશે
તે રાજ પણ એનુ થઈ જશે. અને માટાભાઈ તે
બેભાન પડયા છે. કાણુ એના કમરખ ધ લઈ ગયું ને
કાણે એને લૂટી લીધે એ વાત એ શી રીતે જાણુ-
વાના હતા?
એટલે એણે આ કમરબંધ ઉપાડી લીધેા.
એને વિચાર આવ્યેા કે કમરબંધ તા લઇ લીધે
પણ જો માટાભાઈ પાછળથી પણ ખચી જશે, તે
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
5epcx6scikn4jcodysgo01mgqvyibj2
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૧
104
73128
222539
2026-06-08T10:21:12Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222539
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૨||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૨}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૪૨
સુવ ણુ` રે ખા
કરતા કરતા રાજમાં આવશે, તેા આપત્તિ ઊભી થશે.
એને શંકા જશે કે નાનાએ જ કમરખ ધ ચારી લીધેલા
હાવા જોઈએ. એટલે એણે મેાટાભાઈને મારી તે
ન નાખ્યા, પણ એને આંધળેા કરી મૂકયા. ને પછી
છટકી ગયા.
એ તે ધીમે ધીમે રાજમાં પહેાંચી ગયા. એમાંથી
છેવટ એક કુમાર પણ જીવતા આવ્યે એ જોઈને
માબાપને ઘણી જ શાંતિ થઈ. અને એને મેટી
ધામધુમથી નગરમાં લાવ્યા,
ત્યાર પછી એ રાજા થયેા. તે રાજ કરવા માંડયા.
હવે આ બાજુ આંધળા થઈ ગયેલા માટાભાઇને
એક માળીએ મચાવ્યા. અને એને પેાતાને ત્યાં લઇ
ગયા. ધીમે ધીમે એની તંદુરસ્તી વળી. અને એ
પેાતાના દુર્ભાગ્ય વિષે વિચાર કરતા થયા. એને લાગ્યું
હવે રાજમાં પાછું ફરવું ન ફરવું અર્ધું જ સરખુ છે.
પણ એના મનને એક વાતની ગઢ બેઠી નહિ. નાના
ભાઈ દરિયા કાંઠે એની સાથે જ ફેંકાયા હતા. પશુ
ત્યાર પછી અનુ શું થયું એ વાતની એને ખબર
ન હતી. પેાતાનો કમરબંધ એ લઇ ગયા કે એને
કોઇએ મારી નાખ્યા કે એનુ શું થયું એ વાતના
કાંઈ પત્તો લાગ્યા નહિ !
હવે આંહી માળીને ત્યાં રહેતાં અંધ રાજકુમાર
બંસી બજાવતાં શીખ્યા. પણ ધીમે ધીમે એની એ કલા
એટલી વિકાસ પામી કે એને પેાતાને પણ રાજ ગયાના,
સમૃદ્ધિ ગયાને કે આ વિપત્તિ પડયાના અક્સાસ
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
ak94sajnf8zusqz2ufwv6uw8uqiidur
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૨
104
73129
222540
2026-06-08T10:21:27Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222540
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૩||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૩}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
અધ બંસીવાલા !
૧૪૩
ન રહ્યા. એટલી મીઠી સુરીલી સ્વરાવલિ એમાંથી એ
ઊભી કરતા કે માણસ ને પંખી તો
પવન પણ જાણે, એને સાંભળવા થંભી
ઠીક, ઝાડ ને
જતાં લાગ્યાં !
પેાતાનું રૂપ તા ઢાંકયું રહે તેવું ન હતું: એ
આંધળેા હતા એટલી જ માત્ર ખામી હતી. પણ એમાં
આ બંસીની કલા મળી જતાં, હવે તે એના ઉપર
માણસ માત્રને આકર્ષણ થઈ પડે તેવું થઈ ગયું !
જે એને સાંભળે તે એવુ જ થઈ રહે!
માળીની સ્ત્રીને એનું આકર્ષણ થયું,
પશુ રાજકુમાર આંધળેા થયા હતા, વિપત્તિમાં
હતા, પણ એની જે સવ્રુત્તિ તે સાબુત હતી. તેણે
વિચાર કર્યા કે પેાતાનું જ ભલું કરનારને વિશ્વાસઘાત
કરવા તે મહાપાપ છે. પણ બીજી તરફથી એને ભય
લાગ્યા કે માળીની સ્ત્રી વેર લેવા માગશે. ને તે વખતે
એસી સ્થિતિ કફોડી થઈ જશે.
એટલે એણે કેવળ ઈશ્વર આધારે પેાતાની આ
બંસી સાથે રાખીને પ્રવાસ શરૂ કર્યો.
પોતે કયાં છે ને કયાં જાય છે એ બધુ
ભગવાન ભરેસે રાખ્યું.
અંસી બજાવે, એમાંથી જીવન નિર્વાહ ચલાવે,
હિરના કેાઈ લાલ મળે તે એને આધારે વળી
માને પણ પત્તો મળતા રહે, એમ ને એમ રાજ-
કુમાર મુસાફરી કરતા ચાલ્યા જાય !
પેાતાને અમુક જ ઠેકાણે જવાનુ એવું કાંઈ નક્કી
કર્યું. ન હોય એટલે એને તેા સખ ભૂમિ ગેાપાલકી
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
3eissfhm9cb10glunc5ib8p3erdkcqc
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૩
104
73130
222541
2026-06-08T10:21:44Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222541
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૪||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૪}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૪૪
થઈ પડી !
સુ વ હું રે ખા
અને એમ કરતાં કરતાં એને એક અનુભવ પણ
થયા કે ભગવાન કાઈ ને કાઈ રૂપે મળતા જ રહે છે.
0
આ પ્રમાણે કરતાં કરતાં રાજકુમાર એક મેટા
નગરમાં આવી ચઢયો. ત્યાં મેટો ઉત્સવ થઈ રહેલા.
એ સાંભળી એણે નગરજને પૂછ્યું ‘ ભાઈ !
આ ઉત્સવ શાના છે? '
*
k
નગરજનેાએ કહ્યું : ‘આ ઉત્સવ અમારી રાજ-
કન્યાએ સ્વયંવર રચ્ચેા છે તેનેા છે. તું પણુ બંસી
વગાડવા માંડ ! ઃ
રાજકુમારે કહ્યુ’: ‘ પણ આ નગર કયું ? '
નગરનુ' નામ સાંભળીને રાજકુમાર વિચારમાં પડી
ગયા. આ એ જ નગર હતુ, જ્યાંની રાજકન્યા વેરે
એના વિવાહ થયા હતા. અને એ રાજકન્યાએ હવે
સ્વયંવર માંડ્યો હતા !
તેણે નગરજનાને પૂછ્યું : ' પણ આ નગરની
રાજકન્યા તે વારાણસીના રાજકુમારને વાગ્દત્તા થઈ
છે ને?’
‘ વાગ્દત્તા થઈ હતી ને બધું હતું ભાઈ! પણ
નશીખ વાંકુ તે રાજકુમાર જ દરિયાના તાનમાં
મરણ પામ્યા કે ભગવાન જાણે શું થયું. એણે હવે
આ સ્વયંવર આદર્યોં છે. દેશ દેશના રાજાએ આવ્યા
છે. વારાણસીના રાજા પણ આવવાના છે. એ પેલા
મરી ગયેલા કુમારના જ નાનેા ભાઈ છે !'
રાજકુમાર બધુ સાંભળીને ઘડીભર મનમાં ધા
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
9lpgo1wftoi14udddm2ny4wtlrllf8i
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૪
104
73131
222542
2026-06-08T10:22:07Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222542
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૫||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૫}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
અંધ બ’સીવાલા !
૧૫
ખાઈ ગયા. એને ખાત્રી થઈ ગઈ કે એના કમર
અધ એના ભાઇએ જ લીધેલ હેાવા જોઇએ. પણ તે
એની આંખા ?
એ પણ એ લઇ ગયા ?
વિચાર કરતાં એને ચક્કર આવી ગયાં.
પણ એણે તે આ લાકડાના કકડાને આધારે
તમામ સુખદુઃખ લટકાવ્યાં હતાં. એટલે એ સાંજે ત્યાં
ઉદ્યાનમાં બેસીને પેાતાની ખંસીમાં પેાતાનું હૃદયગાન
ગાવા લાગ્યા !
પણ એ પેાતે પેાતાના ઉપર મેહી પડે એવી
ગજબની મીઠાશ આજ એની સીમાંથી આવી
રહી હતી !
એ જાણે ખંસી રહી ન હતી. હૃદયના કટકા ખની
ગઈ હતી.
હવે તે સાંજે એ ઉદ્યાનમાં પેલી રાજકુમારી ફરવા
આવેલી. તેણે આ ગજબની અંસી સાંભળી ને એ
ત્યાં થંભી જ ગઇ !
આટલી બધી કરૂણ મધુરતા–રેલાવનારા આ કાણુ ?
વૃક્ષને એથે રહીને જુએ છે તેા એક અંધ માણસ
બેઠો બેઠો અંસી વગાડી રહ્યો છે!
એને પણ એનું ગજબનું આકર્ષણ થયું. એની
મુખમુદ્રા જોઈને એ કળી ગઈ કે કહે ન કહા, પણ
આ અ'સીવાલા જેવા તેવે! માણસ નથી !
તે પોતાના મનથી એની જ થઇ ચૂકી.
પછી રાજસખીઓની મારફત 'સીવાલાને સ્વ-
૧૦
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
jriebl9p9itnpe92gq8v55rspdplp7u
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૫
104
73132
222543
2026-06-08T10:22:25Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222543
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૬||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૬}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૪૬
ચંવરમાં બંસી બજાવવાનું
સુવ ણું રે ખા
કહેવામાં આવ્યું. અને
અ'ધ 'સોવાલા એ પ્રમાણે આવીને મડપની બહાર
બેઠા બેઠા પોતાની અંસી બજાવતા રહ્યો !
રાજકુમારી આવી. પણ એણે તે કાઈ રાજકુમારને
પસંદ ન કરતાં મ`ડપની બહાર જઇને પેલા અધ
અંસીવાલાને વરમાળા આરોપી !
એ સાંભળીને તે મેાટો કોલાહલ થઈ ગયા. અને
રાજાઓ એક બીજા સાથે લડવા માટે તૈયાર થયા.
રાજકન્યાના પિતાને જાણુ થઈ. અને એને પણ કુમા-
રીતું આ અઘટિત કામ ગમ્યું નહિ.
તેણે પોતાની પુત્રીને કહ્યું: ' તે આટલા બધા
રાજકુમારોને છેડીને આ અ'ધ માણસને પસંદ કર્યાં
છે તે। હવે તું રાજમહેલ છેાડી દઈને એની સાથે જા!'
રાજકુમારીએ કહ્યું: ‘ પિતાજી ! એમ કરવામાં
વાંધે નથી.’ અને તે તરત અધ અંસીવાલા સાથે
ચાલી નીકળી.
પણ આ વાતની ચર્ચા થતાં પેલા ગુન્હેગાર
રાજકુમારને ખબર પડી ગઈ કે આ
ભાઈ જ લાગે છે.
પેાતાના મોટા
એટલે એ એકલે ગુપચુપ પેાતાના ભાઈને રાતે
મળવા ગયા.
ત્યાં જઈને તેને હ્યું કે હુ' તને જોઈએ તેટલું
દ્રવ્ય આપુ ને તને રાજમાં પણ ભાગ આપું પણ
આ તારી જે મંસીવાદનની વિશિષ્ટતા છે તે તું
મને શીખવ !
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
3o7tpctp7d2tqt6lqv9hdvr8vwasr69
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૬
104
73133
222544
2026-06-08T10:22:47Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222544
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૭||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૭}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
અધ બ’સીવાલા !
૧૪૭
બંસીવાલાએ જવાબ દીધાઃ ‘ ભાઈ ! હવે આપણા
માર્ગ જુદા પડયા છે તે જુદા જ રહે એમાં મજા છે.
હવે જે વાત વીતી ગઈ છે તે સંભારવી જવા દે.
તને રાજ મળ્યું છે ને તેમાં આનંદ છે. મને એટલે
જ આનંદ આ લાકડાના ચાર તસુના કકડાએ આપી
દીધા છે!
એટલે હવે મારે કોઈની પાસેથી કાંઈ લેવાનું નથી.
જોઈતુ હાય તેને કાંઈક આપવાનુ છે. તુ પણુ આ
ખ'સી સાંભળીને આનંદ પામ.
કારણ કે મારી પાસે વહેંચવા માટે આનંદ
સિવાય બીજી કાઈ ચીજ નથી !'
એટલુ એલીને જ મંસીવાલે તે પાછે પેાતાની
-સીમાં લીન થઈ ગયા.
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
i2iykmgirpjiomhfcogigdtatmfugh8
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૭
104
73134
222545
2026-06-08T10:23:06Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222545
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૮||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૮}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
k
[ ૩૧ ]
માણુસ અને ઈશ્વર
પાણીથી જુદું એવું ખરફનું અસ્તિત્વ નથી, તેમ
ઈશ્વરથી જુદુ' એવું માણુસનું અસ્તિત્વ નથી. જેને
તમે એકલેા ‘માણસ' કહી શકે એવા માણુસ કયાંય
છે નહિ. માણસે આ જાણતાં નથી, એટલે ખાટા
જાત્રાના સંઘ કાઢીને ઈશ્વરને શેાધવા જાય છે ! પણ
ખૂબી એ છે કે જેને તેઓ શેાધવા જાય છે, તે પાતે
એમને શેાધવા નીકળ્યા હોય છે! માણસ ઈશ્વરને
શેાધે છે એ વસ્તુ તા ઘણી જાણીતી છે. તે ઘણા
વખતની છે. પણ નવી નવાઈની વાત તેા આ છે કે
ઇશ્વર માણસને શેાધે છે!
એનુ રહસ્ય સમજવા જેવું છે. જેમ મીઠા
પાણીના જલસરોવરમાં ઊભેલેા માણસ, કાંઠા ઉપરના
માણસેાને પાવળું પાણી આપવા માટે બૂમ પાડે, ત્યારે
સૌને નવાઈ લાગે કે મીઠા પાણીને સાગર તા એની
પાસે છે ને કાં આ પાણીની ભૂમ પાડે, એવી જ
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
eq2ilqkjznumb0zu7n3goak2zp53bm8
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૮
104
73135
222546
2026-06-08T10:23:21Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222546
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૯||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૪૯}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
માસ અને ઈશ્વર
૪૯
આ વાત નથી, કે જે પેાતાની પાસે છે, તે પેાતાની
પાસે નથી, એમ જાણીને માણસે એને શેાધવા
નીકળે છે!
એટલે ઇશ્વર ઘણી વખત એમ ઈચ્છે છે કે કાઇ
એવા માણસ મળી આવે, જે એમ જાણતા હોય કે
એને કાંઈ શેાધવા જવાનું નથી. પશુ મેળવવાનુ' જ
છે. ને એ મેળવવા માટે પણ બીજે કયાંય જવાનુ
નથી, તે એને એ પેાતાનુ વાહન મનાવે!
એક ચીની ચિત્રમાં આવે છે કે એક વખત
એક પશુ છુટું થઇને ઘાસ ખાવા દોડયુ.. એની
પાછળ પાછળ એનેા માલિક દોડચે. પણ જેમ માલિક
એની પાછળ દોડે, તેમ તેમ પશુ તે આગળ ને
આગળ દોડે!
આ નિરર્થક દોડમાં ખરી રીતે જે પાષક ઘાસ
હતુ તેના ઘાણ નીકળવા માંડયા.
એ જોઇને કાઈ ડાહ્યા માણુસે કહ્યું કે પશુની
પાછળ પાછળ દોડવા કરતાં, એને આગળથી પકડ-
વાની જુક્તિ ગેાઢવા. પશુની પાછળ દોડનારા એને
ભાગ્યે જ વશ કરી શકે છે. એટલે પશુને આગળથી
પકડવાની જુક્તિ ગાઢવી. અને એને દારડે ખાંધી
દેવામાં આવ્યું.
એટલે બાજી પલટાઈ ગઇ. અત્યાર સુધી તે
માણસ પશુની પાછળ દોડીને થાકી જતા હતા. એને
બદલે હવે એ આગળ ચાલવા મંડયા ને પશુ પાછળ
ઘસડાવા મડયું !
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
l3znshdrpr9beisg8uxubstndbcj3pb
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૫૯
104
73136
222547
2026-06-08T10:23:36Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222547
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૦||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૦}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
સુ વ ણું રે ખા
આ જોઈ ને કોઈ ત્રીજા માણસે એમ શીખામણ
આપી કે આવી રીતે પણ પશુને ખેંચવામાં ફાયદો
નથી.
એને થાડુ' સંતાષા, થાડું' દારા થાડુ' ખે'ચા,
ઘેાડુ' અ’ધનમાં રાખા. એમ ચેાડુ થાડુ' કરતાં કરતાં એ
પશુ તમારી વાતને ટેવાઈ જશે. પછી એ એમ માનશે
કે આ માણસની વાત ખરાખર છે. એટલે તમારે
ખેંચવાનું નહિ હોય. એને ખેંચાવાનું નહિ હાય, તે
બન્નેને મા કાપવામાં આનદ પડતા હશે !
એમાંથી એક દિવસ એવા આવશે કે તમે આગળ
જતા હશેા, પશુ ધીમે ધીમે પણ શાંત રીતે તમારી
પાછળ પાછળ આવતુ' હશે !
એ વખતે તમને એમ આશ્વાસન હશે કે આ
પશુ છે તેા જંગલ વસ્તીવાળુ' લાગે છે. પશુને એમ
આનંદ હશે કે એ પાતાની મરજી પ્રમાણે આનંદ
કરતું ચાલી રહ્યું છે!
જે વાત આ ચિની ચિત્રમાં પશુની આવે છે તે
જ વાત માણસ અને એની ઈન્દ્રિયાની છે.
એમની સાથે જુદ્ધ કરનારા હારે છે. એની પાછળ
દોડનારા માર ખાય છે. એને નાથનારી આરામ
ખુએ છે. એને સમજનારા જ કેવળ એમનો મિત્ર અને
છે. અને એમને પેાતાનાં સાચાં મિત્ર મનાવે છે.
છેવટે આ ચિત્રમાં એમ આવે છે કે પશુ ચાલ્યું
ગયું. પશુપતિ પણ ગયા. રહ્યું કેવળ શુ ચંદ્ર જેવુ
બિમ્બ, અને નલિનીમાંથી વહેતી હવા જેવી હવા !
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
d47ygu9gui811sjrgjj7e6dalgw2upy
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૦
104
73137
222548
2026-06-08T10:24:02Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222548
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૧||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૧}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
માણસ અને ઈશ્વર
૫૧
અને એ જ સૌથી મહાન આનંદ નહિ હેાય ?
હજારો માઈલના વિસ્તારમાં સુગંધ લેતાં લેતાં
નિમુક્ત હવાની પેઠે ફરવાનું ! કયાંય જવાનું નિર્માણ
નહિ, કાઈ સ્થળનું ખંધન નહિ, કાંય રોક ટોક નહિ.
કેવળ સામુદ્ર તરંગની પેઠે હવા તરગમાં વહ્યા
કરવાનું !
કેટલાક પૂછે છે કેાને ? પ્રશ્ન પૂછનારને સામુ' જ
પૂછવાનું રહ્યું: ‘ તમે જ કહાને કાને નહિ ?
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
59v7olptp2cqfyh1qe1ke7nxckuy7qo
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૧
104
73138
222549
2026-06-08T10:24:35Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222549
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૨||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૨}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
*
[ ૩૨ ]
સાથી મહાન ધર્મ : વિવેક !
જ્યારે કન્ફયુશ્યસે પુત્ર ધર્મ વિષે ઘણું વિસ્તારથી
કહ્યું અને છેવટે એમ કહીને વાર્તાલાપને છેડે આણ્યા
કે ‘પોતાના માતપિતાની સભાળ રાખવી અને એમની
આજ્ઞા ઉડાવવી એ એક સામાજિક કન્ય છે, કારણ
કે એવી ઘરકેળવણી લીધેલો માણસ આગળ ઉપર
સમાજમાં પણ વિવેકથી ચાલતાં શીખે છે.’
કાફ્યુશ્યસની આ વાણી સાંભળીને સેગ ઝે ઊભા
થયા. તેણે કહ્યું: ‘ તમે જે વાત કહી તેમાંથી અમારે
શું એમ સમજવું કે પિતાની આજ્ઞા સાચી હોય કે
ખેાટી, છતાં પુત્રે એ માનવી જ જોઈએ ? તે વિના
એ પુત્રધમ ચૂકયા કહેવાય ?
કાચુશ્યસે જવાબ વાળ્યે અરે! આ તમે
શું ખેલે છે ? પણ તમારા સવાલના જવાબ હું એક
એ ઉદાહરણથી વાળીશ.
આંહી ચીનદેશમાં એક રાજા થઈ ગયા. એ
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
bcska5aea1uhqgz5qwm7urr42567wh0
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૨
104
73139
222550
2026-06-08T10:24:49Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222550
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૩||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૩}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
સૌથી મહાન ધર્મ : વિવેક!
૧૫૩
પોતાનું બાપદાદાનું રાજ ખાવા બેઠો. એનામાં રાજ
સાચવવાની આવડત ન હતી. પણ સદ્ભાગ્યે તેની પાસે
સાત સદ્ગુણી મંત્રીએ હતા. એ મંત્રીએએ એનાં
કાર્યાં ઉપર દેખરેખ રાખી. અને પરિણામે રાજ ખચી ગયું.
એવું જ એક ખીન્નુ ઉદાહરણ છે. એક રાજદ્વારી
સત્તાધીશ પાસે એટલી અધી સત્તા
હતી કે એનું
ગમે તે ખાટું પગલું રાજને જોખમમાં મૂકી દે. પશુ
તેના પોતાના જ ત્રણ વિશ્વાસુ નાકરે એવા નિડર
અને સત્યપંથી હતા કે એનું એક પણ ખાટુ પગલું
ચલાવી લેતા નહિ ! પરિણામે એનેા રાજકારભાર
વખણાઈ ગયા હતા.
આ વસ્તુ જ તમારે અધે સમજવાની છે.
સેગ ઝે એ કહ્યું: ‘ત્યારે માબાપની પણ ખેાટી
અવિવેકી આજ્ઞા ન માનવી એમ?'
કાશ્યસે જવાબ વાળ્યે કોઈ માણસને
સાચા મિત્ર હોય તે તે મિત્ર તેને ખાટુ' કામ કરતાં
વારશે. એ જ પ્રમાણે પિતાનું ખાટુ કામ હાય તેને
વારનારા જો ડાહ્યો પુત્ર હોય તેા એથી પિતાનો કાર-
ભાર વખણાશે ! અને કુટુબને ખાટી આપત્તિમાંથી
ઉગારી લેવામાં સહાયકારક થશે.
જ્યારે આજ્ઞા ખાટી હોય ત્યારે જેમ મંત્રીઓની
ફરજ છે કે ખાટી આજ્ઞાને સાચા રાહ ઉપર લેવી,
તે જ પ્રમાણે પિતાની વાત ખાટી હોય, તે પુત્રની
ફરજ છે કે એ વાતને સાચા રાહે ઉપર લઈ જવી.
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
jl8m520fx1b2941hmd2k1filsvszp20
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૩
104
73140
222551
2026-06-08T10:25:04Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222551
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૪||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૪}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangoti
૧૫૪
સુ વ ણું રે ખા
ખરાખ મંત્રી ને ખરાબ પુત્ર જ ખાટી આજ્ઞાને
પણ વધાવી લે !
ને એ રીતે રાજને તથા કુટુંબને વિનાશને પંથે
લઈ જાય.
ખાટુ કામ ખાટુ' છે. એ કાના તરફથી આવે
છે એનું કાંઈ જ મહત્ત્વ નથી.
સાચુ કામ સાચું છે. એ કરવાનું કાણુ કહે છે
એનું પણ ઓછુ જ મહત્ત્વ છે.
એટલે જે પુત્ર ખાટી આજ્ઞા માને-ખાટી જાણવા
છતાં માને-એને પુત્રધર્મ બજાવનારા શી રીતે કહી.
શકાય ?
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
jqd0xlweuvw1fgd4g43puiqtmbwwpae
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૪
104
73141
222552
2026-06-08T10:25:21Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222552
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૫||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૫}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangoti
[ ૩૩ ]
વૃત્તિએ ને માણસ
જેવી રીતે જંગલી પશુએ મારકણાં થઈને
હિ'સા કરવા ધસે, તેમ ઘણી વખત માણસના મનમાં
રહેલી એની વૃત્તિઓ મારકણી બનીને એને પેાતાને
હણવા માટે ધસે છે. એ વખતે એની અસ`ખ્ય સદ્-
વૃત્તિઓ અને સુંદર વિચારા એળે જતાં લાગે છે.
પણ જેમ જગલી અનેલા પશુને હાથ કરવા માટે
કુશળ માણસ અનેક યુક્તિ પ્રયુક્તિઓ અજમાવે છે,
તેમ રખડતી અને રઝળતી વૃત્તિઓને પણ વશ કરવા
માટે, અનેક યુક્તિ પ્રયુક્તિએ અજમાવવાની હોય છે.
પશુ ગમે તેટલું તેાફાની હાય પણ જો એક
વખત નથાઈ જાય તે એક સાદા દારડાથી એના
ઉપર કાબુ મેળવી લેવાય છે. એ જ રીત, માણસે
પેાતાની વૃત્તિઓમાંથી લશ્કરે ઊભાં થાય ત્યારે
અજમાવવાની હોય છે. પશુ પણ નાથ્યા છતાં છુટવા
માટે ફાંફાં મારતું હોય છે ને જોર બતાવતું રહે છે.
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
h7zoru79zi068cr4yjthr3yucunww8u
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૫
104
73142
222553
2026-06-08T10:26:05Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222553
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૬||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૬}}<hr>'''</noinclude>૧૫૬
Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangoti
સુવ ણું રે ખા
એની તે ઘણી
માણસની વૃત્તિઓનું પણ એ જ પ્રમાણે બને છે. એને
જરાક જ તક મળે તે માણસને પછાડીને એને ભાગી
જવું છે! ભાગીને એને કયાં જવું છે
વખત એને પેાતાને પણ જાણુ હાતી નથી. કારણ
કે એનું કાઈ ધ્યેય હોતું નથી. એને તે કેવળ ભાગવું
છે ને ભાગીને બધું ભાંગી નાખવુ છે. એનું ધ્યેય
વિનાશનું હેાય છે. એ પણ એનુ ધ્યેય હેતુ' નથી.
જે વચ્ચે આવે તેનેા ગાંડા હાથીની માફક વિનાશ
કરવા એટલી આંધળી શક્તિની જ એને દોરવણી
હાય છે.
એટલે જેમ આવા આંધળીયામળ વાળા પશુના
હુમલાઓને, એમની સામે થઈને નહિ, પણ એમનુ
ખળ ખરચાઈ જાય ત્યાં સુધી રાહ જોઇને હાલવામાં
ડહાપણ રહેલુ છે, તેમ જ આપણી વૃત્તિઓના હુમલા
વિષે સમજવાનુ હોય છે.
પછી પશુ જેમ ડાહ્યુંડમરું થઈને માણસની
પાછળ પાછળ ચાલે છે, તેમ જ વૃત્તિએ પણ માણસને
માન આપતાં શીખે છે,
એ એક નવી નવાઈની વાત છે કે, ઘણી વખત
'માણસ પેાતાની વૃત્તિઓનો ત્રાસ ભાગવતા હોય છે.
એની ઈચ્છા નથી હેાતી, એ ઈચ્છતા નથી, છતાં એની
વૃત્તિઓ અને પોતાને ધા૨ે માર્ગે લઈ જ જાય છે.
વૃત્તિઓના આ ત્રાસને જંગલી પશુના ત્રાસ સાથે જ
સરખાવી શકાય.
પાળેલું પશુ પછી તે માણસનું' મિત્ર પણ અને
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
r16tupebhzxsr4jy91eocodh176a2vb
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૬
104
73143
222554
2026-06-08T10:26:20Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222554
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૭||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૭}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
વૃત્તિઓ ને માણસ
૧૫૭
છે. એના વિયેાગથી એ રડે છે. એની સંભાળથી એ
આનદે છે. એની પાસે બેસતાં એનેહ થાય છે.
આપણી વૃત્તિઓનું પણ આવુ જ છે. એને એક
વખત જાણી લઈએ, એટલે એ આપણો મિત્ર બની.
જાય છે. પછી એ ધાયુ" કામ આપે. સચોટ વિશ્વા-
સથી માણસને દોરી શકે. અચૂક અનુમાનથી માણસને
આગાહી આપી શકે. એ બધુ વૃત્તિઓની મત્રી હેય
તા થાય. પણ માણસની ખરી કરુણતા આ છે કે એ
પેાતાના જ દેહમાં કાણુ કેણુ વસી રહ્યાં છે તે વિષે
અજ્ઞાન હાય છે! આટલું બધુ જ્ઞાનનુ દીવાળુ છતાં
એ પાછે પેાતાને ડાહ્યો માનતા હોય છે! એટલુ જ
નહિ, વાતા તે આખેા દિવસ ડાડ્ડી ડાહી જ કરતા
હાય છે!
પણ અંદર સુપ્ત પડેલી એની વૃત્તિએ આખા
દિવસ એના આ જ્ઞાનની મશ્કરી કરતી હોય છે! એ
જાણતી હાય છે કે આ બધુ જ પેથીમાંના વંત્યાક
જેવું છે. કારણ કે અમને એના નિકટના સાથીઓને
તે એ ઓળખતા નથી ને ખીજા બધાને ઓળખવાને
દાવા કરે છે!
એટલા માટે એક ચીની કથામાં માણસની વૃત્તિ
એને પશુ સાથે સરખાવીને એને ધીમે ધીમે કેળવતાં
કેળવતાં છેવટે એને કેવળ શુભ્રચાંદનીમાં એકલા
આનંદ માણતા કલ્પ્યા છે! જે વખતે એના દેશમાં
કે પશુ હેતુ નથી. કેાઇ માણસ પણ હેતુ નથી.
કેવળ એનું જે અસલ રૂપ-આનંદ, એ આનંદ જ
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
idwr1hs6qb0yuhqnupbq7g4gzwjlo4j
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૭
104
73144
222555
2026-06-08T10:26:41Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222555
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૮||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૮}}<hr>'''</noinclude>૧૫૮
Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
સુ વ ણું રે ખા
હાય છે! પછી તા જેમ કુદરતમાં કમળ ખીલે, એ
કમળને કોઈ શાક નથી, કોઈ વિરહ નથી, કેાઈ આંસુ
નથી, કેવળ નૈસિર્ગક પરિમલ ને પ્રકાશ ને આનંદ જ
હોય છે, તેમ જ માણસને પણ આનંદ જ હોય છે !
આનંદ એ માણસની છેલ્લામાં છેલ્લી અવસ્થા
હાઈ શકે; એ આનંદની માણસે કેવી રેવડી કરી છે!
અરધા શેર ભજીયાના પડીકામાં રહેનારી એને માની
લીધી છે! આનંદની કેવી વિડંબના ? કે આનંદ વિષે
કેટલું અગાધ અજ્ઞાન ?
આ શ્વેતાં તે લાગે છે કે માણસને શીખવાડવાનો
ડાળ કરવા કરતાં, કાંઈક ભૂલાવવાનો પ્રયત્ન કરવા એ
પ્રયાસ જ સત્યની વધુ નજીક હાઈ શકે,
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangi Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
lfj1x8negyndpdhzuzvtfp945xsytd6
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૮
104
73145
222556
2026-06-08T10:26:55Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222556
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૯||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૫૯}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
[ ૩૪ ]
જેવા ચાર, તેવા તાડ !
એક વખત એક રાજા ઉદ્યાનમાં આનંદ્ય વિનેાદ
માટે ગયા. સાથે તેની રાણીઓ પણ હતી. ઉદ્યાનની
શોભા જોઈને બધાંને બહુજ આન ંદ થયા. એમાંથી
કોઇ ગાવા માંડયું. કોઇ નૃત્ય કરવા માંડયું. કોઈ
ખસી ખજાવવા લાગ્યું, કોઇએ સંતાકુકડીની રમત
શરૂ કરી. કોઈને જલવિહાર કરવાનું મન થયું, એમ
જેને જેમ ઠીક પડે તેમ પરિચારિકાએ અને રાણીએ
રમવા માંડ્યાં.
એમાં એક રાણીને મહા મૂલ્યવાન મૌક્તિક હાર
ખાવાયા. એ સરવર કાંઠે હાર મૂકીને જલવિહાર કરવા
માટે ગઇ, અને પાછી ફરીને જુએ છે તેા હાર
મળે નહિ.
તપાસ તા ઘણી કરી પણ કયાંય હારને પત્તો
લાગ્યા નહિ.
Sisp
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridhar<noinclude></noinclude>
0m0eognkl4534ndqs2883z2glpkczgc
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૬૯
104
73146
222557
2026-06-08T10:27:21Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222557
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૦||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૬૦}}<hr>'''</noinclude>૧૬:
Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
સુવ ઈ રે ખા
સૌના મનમાં થયું કે કોઇકે ભારે સિફત કરીને
હારને સતાડી દીધા લાગે છે. ને પાંચ પંદર દિવસે
જ્યારે વાત વિસરાઈ જશે ત્યારે ગુપચુપ જઈ ને હારને
લઇ આવશે.
સામાન્ય હાર હોત તે તા કાંઇ બહુ લાગત
નહિ. પણ આ તે વીણી વીણીને એક જ રૂપરંગ
અને તેજનાં લંકાનાં મેાતીએ ભેગાં કર્યાં હતાં,
તેમાંથી આ હાર બનાવ્યેા હતેા. એટલે એમ નક્કી
થયું કે કોઈને ખબર પડે નહિ તેમ ઉદ્યાન ફરતા
ચાકી પહેરી રાખવા. જોવું કે ચાર કાણુ નીકળે છે ?'
હવે આ પ્રમાણે સખ્ત દેખરેખ રાખી પણ કાઈ
ચાર નજરે ચડ્યો નહિ. થાકીને સૌ વાત મૂકી દેતા
હતા તેટલામાં એક દિવસ એક શિકારી દોડતા
દોડતા આવ્યેા. આવીને મહારાજને વાત કરી કે
અંતે ચાર હાથ આવ્યા છે. ને તે પણ મુદ્દામાલ સાથે!
એ વાત સાંભળીને સૌને એટલેાતા આનંદ થયા
કે સૌ આનંદમાં ને આનંદમાં શિકારીને પૂછવાનુ
પણ ભૂલી ગયા કે કાણુ ચાર છે ?
બધા મેાટા અધિકારીએ તે તરત જ શિકારીની
સાથે ચાલી નીકળ્યા. શિકારી આગળ ને અધિકારીએ
તથા સૈનિકા પાછળ. ચારને મુસ્કેટાટ માંધવા માટે
મજબુત દોરડાં ને સાંકળેા પણ સાથે લીધી.
શિકારી તેમને એક મહા ઘેર જંગલમાં લઈ
ગયા. પગદંડીએ પગઢ'ડીએ આગળ જતાં વધારે ને
વધારે ઘટ્ટ જંગલ આવવા મંડયું. સૌને થયું કે મારે
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
9askp4dnz66wcz1212j05ivzx0krlx8
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૭૦
104
73147
222558
2026-06-08T10:27:41Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222558
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૧||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૬૧}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
જેવા ચાર, તેવા તાડ !
૧૬૧
એટા ચાર જેવા તેવા હેાંશિયાર લાગતા નથી. માણુ-
સના કોઈ દિવસ સંચળ પણ ન થાય ત્યાં આવીને
એસી ગયેા છે! કેાટિદ્રઝ્મનેા મૌક્તિક હાર છૂપાવવા
એણે જગ્યા તે ખરાખર શેાધી છે!
એમ કરતાં કરતાં તેઓ એક મહા વિશાળ
ઉત્તુંગ વૃક્ષની પાસે આવી પહોંચ્યા. માથુ ઉંચુ કરીને
નજર નાખે તે નાખી નજર ન પહોંચે એટલે ઉચે
એની ડાળીએ ફેલાયલી હતી.
શિકારી ત્યાં આવીને થાભ્યા. આવડું મોટુ
ઉત્તુંગ સેકડા ડાળી ડાંખળાવાળું, એક મહાન તંબુ
તાણ્યા હાય તેવું, વૃક્ષ જોતાં ત્યાં સૌ ઊભા રહ્યા.
શિકારી ઘેાડીવાર આમ તેમ ફર્યાં. ઉંચે જોવા
મડયા. આ ડાળી તે ડાળીએ નજર રવા લાગ્યા.
ને પછી અચાનક કાંઈક તૈયું હેાય તેમ
આવીને ખેલી ઉડયેાઃ · એ રહ્યો ચાર ! એ ત્યાં બેઠા !
એની ડોકમાં એ માળા રહી!'
માં
એણે બતાવેલી દિશામાં સૌએ જોવા માંડયું. પણ
ત્યાં કેવા ચાર ને કેવી વાત ! માત્ર થોડાંક વાંદરાં
આમ તેમ કૂદી રહ્યાં હતાં!
શિકારીએ એક કપિરાજને બતાવતાં કહ્યું: ‘ એ
જ ચાર છે. જુઓ, એની ડોકમાં એ માળા લટકે !’
સૌ નજર કરી રહ્યા, તે ત્યાં એક મહાન પિરાજ
બેઠા હતા. ને તેની ડેાકમાં ખરેખર પેલી મેાતીની
માળા લટકતી હતી !
k
પણ આ જોઈને સૌ હસી પડયાઃ અરે ! આવેા
૧૧CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
18froaloj6q7nt2is7jbkijisn2meoo
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૭૧
104
73148
222559
2026-06-08T10:27:56Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222559
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૨||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૬૨}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
૧૬૨
ચાર ?’
સુવ રે ખા
પણ હાસ્ય પૂરું થતાં જ વિચાર આવ્યો કે હવે
મેાતીની માળા, આ અટકચાળા વાંદરા પાસેથી મેળવવી
શી રીતે ?
ચાર હેાત તે। તે મુસ્કેટાટ બાંધીને ઉપાડી
પણ જાત !
પણ આંહીં તે આ વાંદરા હતા. જો ભડકાવીને
ભગાડી મૂકે તે માળા એની ડાકમાં લટકતી રહે ને
પત્તો જ ન ખાય! જે ઝાડ ઉપર ચઢે તે કાંઈ વાંદ-
રાને કોઇ પહેાંચે ? જે આસપાસ અગ્નિ મૂકે તે
વાંદરા તરત ડાળ ઉપરથી બીજી ડાળે કુદતા નાસી જ
જાય! હવે થાય શું ! શિકાર કરી નાખે, પણ વાંદરા
ભાઈ તે। નિશાન લીધું' છે એમ દેખે કે તરત કૂદાકૂદ
કરતા જાય ભાગ્યા. એટલે શિકાર કરવા પણ મુશ્કેલ.
અને વાંદરાને શિકાર કરવાનુ કાઇને મન પશુ ન
થાય એ વધારામાં. એટલે ચાર તા મળ્યા, પણ વાત
હસવા જેવી બની હતી. રાજાને કહેવા જાય છે તેા
આ વાંદરાભાઈનું શું ઠેકાણું ?
એમણે શિકારીને જ પૂછ્યું: ‘ વાંદરા પકડાય તેવું
કાંઈ સાધન ? ’
પણ ત્યાં વાંદરાને પકડવાનું શું સાધન મળે ? ને
ખીજું ચારે દિશાએ વાંદરા માટે તે મેાકળી હતી.
એટલે આ બધા જઈને સાધન લઈ આવે ત્યાં સુધી
શાંત બેસી રહે એવી એ માયા ન હતી.
એટલે હાર તે
મળ્યા, પણ ન મળ્યા જેવા.
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
sm5ncx3k0idnz1ysbbxp459b36g6bk3
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૭૨
104
73149
222560
2026-06-08T10:28:13Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222560
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૩||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૬૩}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
જેવા ચાર, તેવા તાડ !
૧૬૩
ને વધારામાં આવી નાનકડી સલી વાતમાંથી રસ્તા
ન કાઢી શકવાના દોષ મળે તેમ હતા ! હવે થાય શું ?
એટલામાં એક ડાહ્યો અધિકાર હતા તે ખેલી
ઉડયેા: કાઇને નૃત્ય આવડે છે ?'
નૃત્ય શીખેલા તેા ઘણા હતા. પણ પેલા અધિ-
કારીએ કહ્યું એમ નહિ, આ તો
જેવું લેાકનૃત્ય કરે તેનું કામ છે!
અજાણીયા ખેલ
એના જાણકાર પણ એક જÈા નીકળ્યા.
તરત પેલા અધિકારીએ એક નાનકડી સભા જ
ત્યાં ગાઢવી દીધી. ખદરભાઇ અરાબર સામે દેખાય ને
અંદરભાઈ પણ સભાને બરાબર દેખે તેમ નૃત્ય રમત
જલસા શરૂ થયા. બીજા બધા પ્રેક્ષકો બની ગયા.
એક એક જણેા નૃત્ય કરવા આવતા ગયાં.
પહેલાં તે આને મમ ફાઈ સમજયું નહિ.
પણ જેમ જેમ નૃત્યની ને બીજી રમત ગમત આગળ
વધવા માંડી, તેમ તેમ સૌને સમજણુ પડવા માંડી.
પેલા વૃક્ષ ઉપરને પિરાજ આ બધી રમત બહુ જ
રસથી નિહાળી રહ્યો હતા !
જેમ જેમ એને રસ જામતા ગયા, તેમ તેમ
એ પણ ઘેાડા ચાળાચેન કરવા મંડયેા. ડાળી ઉપર
જરાક કુદવા મંડા, જરાક શરીરને હલાવવા મડયેા.
મેને ત્રાંસુ સીધું કરવા લાગ્યા.
તે વખતે પેલા અધિકારીએ લેાકનૃત્યકારને કહ્યુંઃ
‘હવે એ વાંદરા તને ખરાખર દેખે તેમ, તું ઉંધે માથે,
પગ અધર રાખીને, હાથના ટેકાથી નૃત્ય શરૂ કરી દે !'
CC-0. In PublicDomain. Gurukul Kangh Collection, Hardwar<noinclude></noinclude>
4gdbhvar15caf0xanb83m68h67qdrxx
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૭૩
104
73150
222561
2026-06-08T10:28:26Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222561
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૪||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૬૪}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangoti
૧૬૪
સુ વ ણું રે ખા
એ નૃત્ય શરૂ થયું ને હસાહસ ને તાલીએ
પડવા મડી !
પણ એટલામાં ઉપરથી ધમાક કાંઇક નીચે પડયું.
વિજળીને વેગે દોડીને પેલા અધિકારીએ તે ઉપાડી લીધું.
સૌની ખુશાલીને પાર રહ્યો નહિ. મેતીની માળા
જ ઉપરથી નીચે આવી પડી હતી!
શુ થયું હતું? સૌ આશ્ચર્ય પામી ગયા. ઊંચી
ષ્ટિ કરી ને જુએ છે તેા ઉપર પેલા બંદર–કપિરાજ
ધે માથે નૃત્ય કરી રહ્યો હતા! એ જોઈને તર
ત જ આખી મંડળી ખડખડાટ હસી પડી. ને
હસતી હસતી વેરાઈ ગઈ !
પેાતાને આ લેાકાએ તાલીઓ પાડીને હું -
નાદથી વધાવવાને બદલે કેમ તરત ચાલતી પકડી તે
પિરાજ ઘણા વખત સુધી સમજી જ શકયા નહિ !
એણે મેાતીની માળા ખેાઇ હતી એવું કાંઇ એને
ભાન ન હતુ. પોતે મેાતીની માળા પહેરી હતી તેનુ
પણ તેના મનમાં કાંઇ ન હતુ. અને કોઈ ડાહી
વાંદરી માળા ખેાવા માટે તેને ઠપકો આપે તેમ
પણ ન હતી!
એટલે એ તે ઘણા વખત
શકયા નહિ કે આ ડાહ્યા લાકે
શું રમ્યા, શુ` રહ્યા, શું હસ્યા, તે
પૂરી નિહાળ્યા વિના શુ ભાગ્યા ?
સુધી સમજી જ
આંહી શું આવ્યા,
પેાતાની રમતને
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
lsdvzpkr5ikvxhaf9oi8w0ayw6q9z1x
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૭૪
104
73151
222562
2026-06-08T10:28:40Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222562
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૫||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૬૫}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
[ ૩૬ ]
એક રૂપકકથા
એક વખત એવુ બન્યુ કે એક દરિયાકિનારે એ
પંખી રહે. એમના વિષે એક નવી નવાઈની વાત
હતી. એ અને પંખીનાં શરીર જોડાયેલાં હતાં. દરેક
પેતપેાતાની ઇચ્છા પ્રમાણે ભલે વર્તે, પણ જોડાયેલાં
શરીર એટલે એમની ગતિ રૂંધાયલી રહે. એકને
ચાલવાની ઇચ્છા થાય, ને ખીજાને ચાલવું ન હોય,
તે બન્ને એટલામાં ને એટલામાં આગળ પાછળ
ધમાચકરડી મચાવે એટલું જ. માકી પ્રગતિ કરી
શકે નહિ !
હવે એક વખત દરિયા કિનારે એક અમરફળ
આવ્યું. સમુદ્રના મેાજામાં કયાંકથી ફરતુ ફરતુ આવી
ચડયું.
એ વખતે આ બે પંખીમાંથી એક જાગે. બીજું
સૂઈ ગયેલું. જે જાગતુ હતુ. તેણે વિચાર કર્યો કે,
અમરફળ જેવું અમરફળ છે, એને જગાડયા વિના
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar<noinclude></noinclude>
j2m2dplcmvz8rfbwg12jo4bc8rotbt1
પૃષ્ઠ:Suvarna Rekha By Dhumketu.pdf/૧૭૫
104
73152
222563
2026-06-08T10:28:53Z
Snehrashmi
2103
/* Not proofread */
222563
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૬||સુવર્ણરેખા}}<hr>''' '''<hr>{{rh|સુવર્ણરેખા||૧૬૬}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangoti
૬
સુ વ હું રે ખા
ખાઈ લેવા દેને! વખતે આટલા મારા ભાગ અમર
થઈ જાશે, તે વહેલે મેાડે એના વાળા ભાગ મરી
જાશે, તેા હું છુટું થઈ જઇશ. ને મજા કરીશ !
એમ વિચારીને એણે તેા અમરફળ એકલાં એકલાં
ખાઇ લીધું.
હવે બીજી પ ંખી ઘેાડીવાર પછી જાગ્યું. તે એને
અમરફળની ગધ આવી. એણે પેાતાના જોડીદારને
પૂછ્યું' ‘ તે કાંઈ ખાધું છે ?’
પેલાએ અભિમાનથી કહ્યુ હવે ! મેં અમરફળ
ખાધુ છે!’
*
પણ ત્યારે મને કેમ જગાડયું' નહિ ?'
‘એમાં તને શું જગાડવાનુ` હતુ`? હું ખાઉં કે
તુ ખાય એમાં શું ફેર પડવાના હતા ? એની અસર
તા આપણને બન્નેને મળવાની છે!
:
‘પણ સ્વાદ તને એકલાને મળ્યા તેનુ શું ? ’
ખીજા પંખીએ કહ્યુ,
• એ તે જે જાગે તે સ્વાદ લ્યે! આખી દુનિ-
યાને આ રિવાજ છે!' પેલાએ જવાબ વાળ્યેા.
ને ઉંઘે તે?’
‘ઉધે તે માર ખાય ! '
ખીજું પંખી તે વખતે કાંઇ મેલ્યું નહિ. પણ
મનમાં સમસમી રહ્યું. એ સમજી ગયું કે ભાઈ તે
અમર થઈ જશે તે હું વહેલા મેડા મરી જઈશ,
એમ ધારીને ભાઈ ફળ આરોગી ગયા છે. પણ હું
હવે એને નવી નવાઇની વાત કરી અતાવું,
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangri Collection, Haridwar
તે
તે<noinclude></noinclude>
iyjifcexq3139ahs040mfo2vauitujh