વિકિસ્રોત
guwikisource
https://gu.wikisource.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા)
વિશેષ
ચર્ચા
સભ્ય
સભ્યની ચર્ચા
વિકિસ્રોત
વિકિસ્રોત ચર્ચા
ચિત્ર
ચિત્રની ચર્ચા
મીડિયાવિકિ
મીડિયાવિકિ ચર્ચા
ઢાંચો
ઢાંચાની ચર્ચા
મદદ
મદદની ચર્ચા
શ્રેણી
શ્રેણીની ચર્ચા
પૃષ્ઠ
પૃષ્ઠ ચર્ચા
સૂચિ
સૂચિ ચર્ચા
સર્જક
સર્જક ચર્ચા
શ્રાવ્યપુસ્તક
શ્રાવ્યપુસ્તક ચર્ચા
TimedText
TimedText talk
વિભાગ
વિભાગ ચર્ચા
Event
Event talk
સભ્યની ચર્ચા:Max
3
66673
224117
223176
2026-08-19T00:06:09Z
JJPMaster
4212
JJPMasterએ [[સભ્યની ચર્ચા:DreamRimmer]]ને [[સભ્યની ચર્ચા:Max]] પર ખસેડ્યું: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" to "[[Special:CentralAuth/Max|Max]]"
205481
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=DreamRimmer}}
-- [[સભ્ય:Dsvyas|ધવલ]] ૧૮:૩૮, ૨૬ ડિસેમ્બર ૨૦૨૩ (IST)
5yj5tv10cx8hmpzinu69jrwqxmqykcl
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૮
104
73359
224156
223484
2026-08-19T03:27:32Z
Snehrashmi
2103
224156
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" /></noinclude><br/>
<div style="padding: 25px; border: 0px solid;">
<div style="padding: 3px; border: 3px solid #BE008A; ">
<center>
{|style="width:100%;padding-right:0.5em; padding-left:0.5em;"
|-
| ૨૪
| [[તેજબિંદુ/અખૂટ ભંડારની શોધ|અખૂટ ભંડારની શોધ]]
| align="right" | ૧૦૪
|-
| ૨૫
| [[તેજબિંદુ/સત્યનું સ્થાન|સત્યનું સ્થાન]]
| align="right" | ૧૧૧
|-
| ૨૬
| [[તેજબિંદુ/કમનસીબીને ઘોળી પીઓ|કમનસીબીને ઘોળી પીઓ]]
| align="right" | ૧૧૫
|-
| ૨૭
| [[તેજબિંદુ/વર્ષો થયાં|વર્ષો થયાં]]
| align="right" | ૧૧૮
|-
| ૨૮
| [[તેજબિંદુ/સિંહ અને પતંગિયું|સિંહ અને પતંગિયું]]
| align="right" | ૧૨૪
|-
| ૨૯
| [[તેજબિંદુ/સૌ સૌના તાનમાં|સૌ સૌના તાનમાં]]
| align="right" | ૧૨૭
|-
| ૨૯
| [[તેજબિંદુ/પંખી અને માણસ|પંખી અને માણસ]]
| align="right" | ૧૩૧
|-
| ૩૦
| [[તેજબિંદુ/અંતિમ પળે|અંતિમ પળે]]
| align="right" | ૧૩૫
|-
| ૩૧
| [[તેજબિંદુ/સંપૂર્ણતાની શોધ |સંપૂર્ણતાની શોધ]]
| align="right" | ૧૪૧
|-
| ૩૨
| [[તેજબિંદુ/શાંતિની સ્થાપના|શાંતિની સ્થાપના]]
| align="right" | ૧૪૪
|-
| ૩૩
| [[તેજબિંદુ/એક લાખ|એક લાખ]]
| align="right" | ૧૪૮
|-
| ૩૪
| [[તેજબિંદુ/અધીરતા|અધીરતા]]
| align="right" | ૧૫૩
|-
| ૩૫
| [[તેજબિંદુ/આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર|આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર]]
| align="right" | ૧૫૫
|-
| ૩૬
| [[તેજબિંદુ/એક નાનકડો પ્રસંગ|એક નાનકડો પ્રસંગ]]
| align="right" | ૧૫૯
|-
| ૩૭
| [[તેજબિંદુ/ખાખીની ધૂણી|ખાખીની ધૂણી]]
| align="right" | ૧૬૧
|-
| ૩૮
| [[તેજબિંદુ/વિદ્યા માટે|વિદ્યા માટે]]
| align="right" | ૧૬૫
|-
| ૩૯
| [[તેજબિંદુ/બે ભાઈઓ|બે ભાઈઓ]]
| align="right" | ૧૭૩
|-
| ૪૦
| [[તેજબિંદુ/અજિત|અજિત્સં]]
| align="right" | ૧૭૭
|-
| ૪૧
| [[તેજબિંદુ/અર્ધદગ્ધ|અર્ધદગ્ધ]]
| align="right" | ૧૮૫
|-
| ૪૨
| [[તેજબિંદુ/શ્રેષ્ઠ કોણ?|શ્રેષ્ઠ કોણ?]]
| align="right" | ૧૯૩
|-
| ૪૩
| [[તેજબિંદુ/રાજાનું વેણ|રાજાનું વેણ]]
| align="right" | ૧૯૩
|-
| ૪૪
| [[તેજબિંદુ/માવતા જગાડી|માનવતા જગાડી]]
| align="right" | ૧૯૯
|-
| ૪૫
| [[તેજબિંદુ/દયાનું ઝરણું|દયાનું ઝરણું]]
| align="right" | ૨૦૩
|-
| ૪૬
| [[તેજબિંદુ/મૂરખમાં મૂરખ કોણ?|મૂરખમાં મૂરખ કોણ?]]
| align="right" | ૨૦૯
|-
| ૪૭
| [[તેજબિંદુ/દિક્ અને કાલ|દિક્ અને કાલ]]
| align="right" | ૨૧૧
|-
| ૪૮
| [[તેજબિંદુ/રાજાધિરાજ|રાજાધિરાજ]]
| align="right" | ૨૧૭
|-
| ૪૯
| [[તેજબિંદુ/માનવતા !|માનવતા !]]
| align="right" | ૨૨૩
|-
|}
</center>
</div>
</div><noinclude></noinclude>
b7lmis350dk637ilmwirhquy0eburly
224163
224156
2026-08-19T03:35:48Z
Snehrashmi
2103
224163
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" /></noinclude><br/>
<div style="padding: 25px; border: 0px solid;">
<div style="padding: 3px; border: 3px solid #BE008A; ">
<center>
{|style="width:100%;padding-right:0.5em; padding-left:0.5em;"
|-
| ૨૪
| [[તેજબિંદુ/અખૂટ ભંડારની શોધ|અખૂટ ભંડારની શોધ]]
| align="right" | ૧૦૪
|-
| ૨૫
| [[તેજબિંદુ/સત્યનું સ્થાન|સત્યનું સ્થાન]]
| align="right" | ૧૧૧
|-
| ૨૬
| [[તેજબિંદુ/કમનસીબીને ઘોળી પીઓ|કમનસીબીને ઘોળી પીઓ]]
| align="right" | ૧૧૫
|-
| ૨૭
| [[તેજબિંદુ/વર્ષો થયાં|વર્ષો થયાં]]
| align="right" | ૧૧૮
|-
| ૨૮
| [[તેજબિંદુ/સિંહ અને પતંગિયું|સિંહ અને પતંગિયું]]
| align="right" | ૧૨૪
|-
| ૨૯
| [[તેજબિંદુ/સૌ સૌના તાનમાં|સૌ સૌના તાનમાં]]
| align="right" | ૧૨૭
|-
| ૨૯
| [[તેજબિંદુ/પંખી ને માણસ|પંખી ને માણસ]]
| align="right" | ૧૩૧
|-
| ૩૦
| [[તેજબિંદુ/અંતિમ પળે|અંતિમ પળે]]
| align="right" | ૧૩૫
|-
| ૩૧
| [[તેજબિંદુ/સંપૂર્ણતાની શોધ |સંપૂર્ણતાની શોધ]]
| align="right" | ૧૪૧
|-
| ૩૨
| [[તેજબિંદુ/શાંતિની સ્થાપના|શાંતિની સ્થાપના]]
| align="right" | ૧૪૪
|-
| ૩૩
| [[તેજબિંદુ/એક લાખ|એક લાખ]]
| align="right" | ૧૪૮
|-
| ૩૪
| [[તેજબિંદુ/અધીરતા|અધીરતા]]
| align="right" | ૧૫૩
|-
| ૩૫
| [[તેજબિંદુ/આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર|આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર]]
| align="right" | ૧૫૫
|-
| ૩૬
| [[તેજબિંદુ/એક નાનકડો પ્રસંગ|એક નાનકડો પ્રસંગ]]
| align="right" | ૧૫૯
|-
| ૩૭
| [[તેજબિંદુ/ખાખીની ધૂણી|ખાખીની ધૂણી]]
| align="right" | ૧૬૧
|-
| ૩૮
| [[તેજબિંદુ/વિદ્યા માટે|વિદ્યા માટે]]
| align="right" | ૧૬૫
|-
| ૩૯
| [[તેજબિંદુ/બે ભાઈઓ|બે ભાઈઓ]]
| align="right" | ૧૭૩
|-
| ૪૦
| [[તેજબિંદુ/અજિત|અજિત્સં]]
| align="right" | ૧૭૭
|-
| ૪૧
| [[તેજબિંદુ/અર્ધદગ્ધ|અર્ધદગ્ધ]]
| align="right" | ૧૮૫
|-
| ૪૨
| [[તેજબિંદુ/શ્રેષ્ઠ કોણ?|શ્રેષ્ઠ કોણ?]]
| align="right" | ૧૯૩
|-
| ૪૩
| [[તેજબિંદુ/રાજાનું વેણ|રાજાનું વેણ]]
| align="right" | ૧૯૩
|-
| ૪૪
| [[તેજબિંદુ/માવતા જગાડી|માનવતા જગાડી]]
| align="right" | ૧૯૯
|-
| ૪૫
| [[તેજબિંદુ/દયાનું ઝરણું|દયાનું ઝરણું]]
| align="right" | ૨૦૩
|-
| ૪૬
| [[તેજબિંદુ/મૂરખમાં મૂરખ કોણ?|મૂરખમાં મૂરખ કોણ?]]
| align="right" | ૨૦૯
|-
| ૪૭
| [[તેજબિંદુ/દિક્ અને કાલ|દિક્ અને કાલ]]
| align="right" | ૨૧૧
|-
| ૪૮
| [[તેજબિંદુ/રાજાધિરાજ|રાજાધિરાજ]]
| align="right" | ૨૧૭
|-
| ૪૯
| [[તેજબિંદુ/માનવતા !|માનવતા !]]
| align="right" | ૨૨૩
|-
|}
</center>
</div>
</div><noinclude></noinclude>
pzpmuiuhsoay6yria1wkgndfs3v6pyk
224166
224163
2026-08-19T03:37:58Z
Snehrashmi
2103
224166
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" /></noinclude><br/>
<div style="padding: 25px; border: 0px solid;">
<div style="padding: 3px; border: 3px solid #BE008A; ">
<center>
{|style="width:100%;padding-right:0.5em; padding-left:0.5em;"
|-
| ૨૪
| [[તેજબિંદુ/અખૂટ ભંડારની શોધ|અખૂટ ભંડારની શોધ]]
| align="right" | ૧૦૪
|-
| ૨૫
| [[તેજબિંદુ/સત્યનું સ્થાન|સત્યનું સ્થાન]]
| align="right" | ૧૧૧
|-
| ૨૬
| [[તેજબિંદુ/કમનસીબીને ઘોળી પીઓ|કમનસીબીને ઘોળી પીઓ]]
| align="right" | ૧૧૫
|-
| ૨૭
| [[તેજબિંદુ/વર્ષો થયાં|વર્ષો થયાં]]
| align="right" | ૧૧૮
|-
| ૨૮
| [[તેજબિંદુ/સિંહ અને પતંગિયું|સિંહ અને પતંગિયું]]
| align="right" | ૧૨૪
|-
| ૨૯
| [[તેજબિંદુ/સૌ સૌના તાનમાં|સૌ સૌના તાનમાં]]
| align="right" | ૧૨૭
|-
| ૨૯
| [[તેજબિંદુ/પંખી ને માણસ|પંખી ને માણસ]]
| align="right" | ૧૩૧
|-
| ૩૦
| [[તેજબિંદુ/અંતિમ પળે|અંતિમ પળે]]
| align="right" | ૧૩૫
|-
| ૩૧
| [[તેજબિંદુ/સંપૂર્ણતાની શોધ|સંપૂર્ણતાની શોધ]]
| align="right" | ૧૪૧
|-
| ૩૨
| [[તેજબિંદુ/શાંતિની સ્થાપના|શાંતિની સ્થાપના]]
| align="right" | ૧૪૪
|-
| ૩૩
| [[તેજબિંદુ/એક લાખ|એક લાખ]]
| align="right" | ૧૪૮
|-
| ૩૪
| [[તેજબિંદુ/અધીરતા|અધીરતા]]
| align="right" | ૧૫૩
|-
| ૩૫
| [[તેજબિંદુ/આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર|આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર]]
| align="right" | ૧૫૫
|-
| ૩૬
| [[તેજબિંદુ/એક નાનકડો પ્રસંગ|એક નાનકડો પ્રસંગ]]
| align="right" | ૧૫૯
|-
| ૩૭
| [[તેજબિંદુ/ખાખીની ધૂણી|ખાખીની ધૂણી]]
| align="right" | ૧૬૧
|-
| ૩૮
| [[તેજબિંદુ/વિદ્યા માટે|વિદ્યા માટે]]
| align="right" | ૧૬૫
|-
| ૩૯
| [[તેજબિંદુ/બે ભાઈઓ|બે ભાઈઓ]]
| align="right" | ૧૭૩
|-
| ૪૦
| [[તેજબિંદુ/અજિત|અજિત્સં]]
| align="right" | ૧૭૭
|-
| ૪૧
| [[તેજબિંદુ/અર્ધદગ્ધ|અર્ધદગ્ધ]]
| align="right" | ૧૮૫
|-
| ૪૨
| [[તેજબિંદુ/શ્રેષ્ઠ કોણ?|શ્રેષ્ઠ કોણ?]]
| align="right" | ૧૯૩
|-
| ૪૩
| [[તેજબિંદુ/રાજાનું વેણ|રાજાનું વેણ]]
| align="right" | ૧૯૩
|-
| ૪૪
| [[તેજબિંદુ/માવતા જગાડી|માનવતા જગાડી]]
| align="right" | ૧૯૯
|-
| ૪૫
| [[તેજબિંદુ/દયાનું ઝરણું|દયાનું ઝરણું]]
| align="right" | ૨૦૩
|-
| ૪૬
| [[તેજબિંદુ/મૂરખમાં મૂરખ કોણ?|મૂરખમાં મૂરખ કોણ?]]
| align="right" | ૨૦૯
|-
| ૪૭
| [[તેજબિંદુ/દિક્ અને કાલ|દિક્ અને કાલ]]
| align="right" | ૨૧૧
|-
| ૪૮
| [[તેજબિંદુ/રાજાધિરાજ|રાજાધિરાજ]]
| align="right" | ૨૧૭
|-
| ૪૯
| [[તેજબિંદુ/માનવતા !|માનવતા !]]
| align="right" | ૨૨૩
|-
|}
</center>
</div>
</div><noinclude></noinclude>
q22ah70xycg9538u5d5w84zqfh94on0
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૬૭
104
73439
224145
223794
2026-08-19T03:14:47Z
Snehrashmi
2103
224145
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|૫૯||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>એવું પણ એ લોકોને ઠસાવાના ! માટે તમે જેને પાયો કહો છો–એ પાયામાં, માણસો મૂકો. માણસો વિના કોઈ તંત્ર સફળ થવાનું નથી.’
{{સ-મ| |[૪] | }}
{{gap}}''''<big>‘કો</big>ન્ફ્યુશ્યસે''' ઉમેર્યું: ‘વળી કાયદાનું વિવેક વિના બહુ કડક પાલન કરવાથી ખરી રીતે કાયદાનો અર્થ જ માર્યો જાય છે. અને છતાં અધિકારીઓ તો એમનું પાલન એમને ઠીક લાગશે તેમ કરશે. માટે રાજાએ વારંવાર એ પાલન વિષે તપાસ કરવી ઘટે છે. અતિશય કડક કાયદાઓ છેવટે કાયદા કરનારને ભારે પડે છે. અતિશય ઢીલા કાયદાઓ લુચ્ચા લોકોને છટકબારી શોધી આપે છે. કાયદાઓ બનતાં સુધી ‘આંધળા’ હોય છે, અને પછી ‘ક્રૂર’ હોય છે. એટલે સુશાસનની સઘળી સુંદરતા કેવળ માણસાઈને જ આભારી છે. રાજાઓએ જોવું જોઈએ કે સમિતિમાં માણસો તો છે, પણ એ સમિતિના માણસોમાં 'માણસાઈ' છે ? આ જે વારંવાર જુએ છે તે સુશાસન સ્થાપે છે.’
{{gap}}મેન્શ્યસ બોલ્યો: ‘મને તો એક લોકોક્તિમાં સુશાસનનું રહસ્ય પડેલું જણાય છે. તે લોકોક્તિ આ પ્રમાણે છે ‘ સામ્રાજ્ય, વિભાગી રાજ્ય, અને કુટુંબો એ ત્રણેનો જ્યાં મેળ મળી જતો હોય, ઘર્ષણ થયા વિના જ્યાં કુટુંબો, વિભાગી રાજ્યને સાચું માન આપવા જેટલી હૃદયેચ્છા રાખતાં હોય, અને જ્યાં વિભાગી રાજ્યો સામ્રાજ્યને વફાદાર રહી, પોતાનો મિથ્યા આડંબર વારંવાર આગળ ધરતાં ન હોય, ત્યાં અને માત્ર ત્યાં, જ, સુશાસનનો વિજય થાય છે. જુઓ આ એક રખડુ છોકરો<noinclude></noinclude>
q1phk29q5vvxcs0t26aak3xrpw4ubzy
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૮૦
104
73455
224148
223808
2026-08-19T03:18:14Z
Snehrashmi
2103
224148
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૭૨||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>બની. એને લાગેલા સત્તાના શોખે એને નીતિની બાબતોમાં એક
કોડીનો બનાવી દીધો ! મારાં સાધન વધે, તો મારી સત્તા વધે,
એ એનું ધ્યેય થઈ પડ્યું !
{{gap}}આ જોઈને બ્રહ્માને મન થયું કે માણસને સાનમાં
સમજાવવાની જરૂર છે, કે ભાઈ ! તું બહુ દોડશે તો પડશે.
એટલે બ્રહ્માએ એક ગધેડો બનાવીને માણસને ભેટમાં મોકલ્યો.
{{gap}}પણ ગધેડાને જોઈને માણસને બીજી કાંઇ સમજણ
પડી નહિ. સત્તાના ખ્યાલથી એ તો આંધળોભીત થઈ ગયેલો.
એણે માન્યું કે આપણને આ ગધેડો પણ ઠીક કામ લાગશે !
{{gap}}એ ગધેડા ઉપર ચડ્યો. પણ ત્યાં ગધેડો તો ભૂંકવા માંડ્યો !
{{gap}}એ જોઈને માણસ ભડક્યો. એટલે એની સવારી કરવી
એણે એ વખતે તો છોડી દીધી !
{{gap}}પણ ત્યારથી એમ કહેવાય છે કે, માણસ ઘોડાને પકડવા
ગયો અને ગધેડો બન્યો ! અને બીજા લોકો વળી એમ કહે
છે કે, માણસે ગધેડાને તજી દીધો, ત્યારથી ગધેડો હમેશાં
એની મશ્કરી કરે છે કે, હું તો તને ચેતવવા આવ્યો હતો
છતાં તું ચેત્યો નહિ! માટે હવે તું મારો મિત્ર ને હું તારો
દોસ્ત ! આપણે બન્ને સરખા ગધેડા ! ને સ્વામી તો પેલો ઘોડો !<noinclude></noinclude>
ba0o6c0mdx97nw2h99y9ikqqax1j8ld
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૯
104
73493
224122
224074
2026-08-19T01:29:55Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224122
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|એક લાખ !||૧૫૧}}<hr>'''</noinclude>સામે જોયું હતું, અને અમારી દૃષ્ટોદૃષ્ટ મળી ગઈ. મેં તરત જ એને મોટેથી બૂમ પાડી : ‘એ કુબેર ! કેમ હમણાં દેખાતો નથી ?’
{{gap}}તે એકદમ મારી તરફ આવ્યો, પણ કાંઇક ચોરી કરતાં પકડાયાનો ભાવ, એના ચહેરા ઉપર રહી ગયેલો જણાતો હતો. તેણે મને બે હાથ જોડીને નમસ્કાર કર્યા. મેં પ્રેમથી તેને ખભે હાથ મૂક્યો: ‘કેમ હમણાં દેખાતો નથી, કુબેર? ક્યાં છો હમણાં ?’
{{gap}}પ્રશ્ન પૂછી એની સામે હું જોઇ રહ્યો. એના કપડામાં ખાસ નોંધપાત્ર ફેરફાર થયેલો નજરે ચડ્યો નહિ. ચહેરો પણ એવો જ હતો, લુખ્ખો. પણ તે પહેલાં એ લુખ્ખા ચહેરામાં જે એક અદમ્ય ઉત્સાહ દેખાતો હતો, તે હવે ત્યાં ન હતો. એને બદલે એક પ્રકારની સ્થિરતા ત્યાં બેઠી હતી—એક ઘરેડમાં એક ઠેકાણે બેસી ગયેલા માણસની યાંત્રિક સ્થિરતા !
{{gap}}મેં ફરીને કહ્યું : ‘તારું માસિક તો બરાબર મળે છે, પણ હવે તું કેમ દેખાતો નથી? બહુ કામમાં પડ્યો છે ?’
{{gap}}‘શું સાહેબ ?’ કુબેર બોલ્યો. એના બોલવામાં પણ એ જ રણકો હતો; એકધારું, યાંત્રિક, સ્થિર, આવતીકાલની ચિંતા વિનાનું જીવન હોય તેવો, પણ ખાસ ઉષ્મા વિનાનો એ રણકો હતો. ‘શું સાહેબ હવે? એ તો ચાલે જ છે. ચાલવાનું. તમને ખબર લાગતી નથી, પણ હું હવે કાંઈક સ્થિર થઈ ગયો છું !’
{{gap}}‘એમ ?’ મેં કહ્યું: ‘બહુ સારું, બહુ સારું. પણ હમણાં રહે છે ક્યાં ? બીજે ઓરડી શોધી છે? ક્યાં શોધી છે?’
{{gap}}તેણે અચકાતાં અચકાતાં જવાબ વાળ્યો : ‘હવે ક્યાં<noinclude></noinclude>
losvp9h56t19ihdpnl3n942ehmv0uyd
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૦
104
73494
224123
224075
2026-08-19T01:31:50Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224123
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૨||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>ઓરડી શોધવાની રહી છે ? હવે તો મને ઘર મળ્યું છે ને ? પોતાનું ઘર !’
{{gap}}‘એમ ? ત્યારે એમ બોલ ને!’
{{gap}}‘ઘર છે. થોડું બેઠું ભાડુ આવે છે. બૈરૂં પણ સારું છે. એક લાખ લાવેલ છે. એટલે હવે કોઈ જાતની આમ તો ચિંતા નથી. પ્રેસ સાથે ગોઠવી લીધું છે એટલે આપણું માસિક પણ બરાબર છપાય છે!’
{{gap}}એક વખત મને પોતાને ઘેર આવવાનું આમંત્રણ આપીને ત્યાર પછી કુબેર ગયો. મારે ઉતાવળ હતી, એટલે હું પણ એ વખતે ચાલતો થઈ ગયો.
{{gap}}તે દિવસે બધું કામ પતાવીને જ્યારે હું રાત્રે સગડી સળગાવીને નિરાંતે તાપવા બેઠો ત્યારે કોણ જાણે ક્યાંથી કુબેરની યાદી આવી ગઈ !
{{gap}}તે વખતે એક વિચાર આવી ગયો. લાગ્યું કે આજે કુબેર મળ્યો તે જુદો કુબેર હતો. પેલો મહાન મંથનશાલી કુબેર અદૃશ્ય થઈ ગયો હતો.
{{gap}}એક લાખની જ આ બધી વાર્તા ન હતી ? એક લાખ આવી જતાં, એ કેવળ રોટલા ખાનારો, આવતી કાલની ચિંતા વિનાનો, પણ તેથી જ યંત્ર જેવો સ્થિર બની ગયેલો જણાયો. એનો ઉત્સાહ વિનાના રણકો ફરીને યાદ આવી ગયો ! ક્યાં મુફલિસ કુબેરનો રણકો ? અને ક્યાં આ રણકો ?
{{gap}}અને કોઈ પણ જાતના હેતુ વિના એ ફર્યાં કરતો હતો તે યાદ આવી ગયું. સિનેમા નટીઓનાં બહાર ટીંગાયેલાં ચિત્રો એ જોઈ રહ્યો હતો, તેમાં રહેલી જીવનશૂન્યતા સ્પર્શી ગઈ !
{{gap}}મને થયું કે આ તો કુબેરને લાખ મળ્યા કે એણે કરોડો ખોયા?
{{nop}}<noinclude></noinclude>
re6exu4ef9fwnmn2y7yw9yfpf95pjny
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૧
104
73495
224124
224076
2026-08-19T01:33:10Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224124
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[ ૩૪ ]<br/>અધીરતા !'''</big> |}}
<br/>
{{gap}}'''<big>ખ</big>રો''' પસ્તાવો તો ગાંઠ તોડી નાખ્યા પછી થયો. મનમાં થઈ ગયું કે એક નાની સરખી આવી નિર્માલ્ય વસ્તુએ, ખરી રીતે જાણે કે મારું માપ કાઢી લીધુ હતું !
{{gap}}અને ત્યારે એક ઠેકાણે વાંચેલી વાત યાદ આવી ગઈ. અને કોઈકે કહ્યું નથી કે માણસનું માપ એની રાહ જોવાની શક્તિમાં રહ્યું છે? વિજયને માટે પણ એમ જ નથી કહેવાતું કે એ છેલ્લી પળની ધીરજમાં રહ્યો છે ?
{{gap}}એના અર્થ હવે આજ સમજાયો. વાત તદ્દન સાદી હતી.
{{gap}}એક નિગંઠ ગાંઠ વળી ગઈ હતી. મેં એ છોડવા માટે ઘણી મહેનત કરી પણ એ છૂટી નહિ. ‘ટેબલ’ના ખાનામાં ચપ્પું હતું તે ખાના તરફ દૃષ્ટિ તો ગઈ; પણ મનમાં થયું ના, તોડવી નથી. છોડવી છે.
{{gap}}ફરીને મહેનત ચાલુ કરી, શાંત ધીરજથી. પણ હવે એ ધીરજમાં એક પ્રકારની સભાનતા પેસી ગઈ હતી.
{{gap}}મહેનત તો ઘણી કરી પણ કાંઈ ગાંઠ છૂટી નહિ. એટલે<noinclude></noinclude>
onf97x6auhadoiv4wawnsj3ipxd6xte
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૨
104
73496
224125
224077
2026-08-19T01:35:06Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224125
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૪||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>ફરીને ચપ્પુ શોધ્યું. સદ્ભાગ્યે ન મળ્યું. ફરીને એ જ પ્રમાણે પાછો ગાંઠ છોડવા માટે પ્રયત્ન કર્યો. એ વખતે મને કરોળિયાની પેલી કવિતા પણ યાદ આવી ગઈ હતી !
{{gap}}પણ કોણ જાણે કેમ આજ એ નાનકડી ચીજે મારું માપ કાઢવાનો જાણે કે નિશ્ચય કર્યો હોય તેમ લાગતું હતું !
{{gap}}એટલે ફરી પણ ગાંઠ તો હતી તેટલી જ નિગંઠ રહી. છૂટી નહિ કે મોળી પણ પડી નહિ. હવે તો જાણે એ મશ્કરી ભરેલી રીતે સામે ઉપાલંભ આપતી હસી રહી હોય તેવું જણાતું હતું ! એક નાનકડી નિર્જીવ સૂતરદોરીની ગાંઠ, માણસ જેવા માણસની સામે હસે ! એની ધીરજની કસેાટી કરે ! એનું ગૌરવભંગ કરે ! થઈ રહ્યું નાં ?
{{gap}}એટલે એકદમ ઉતાવળે ઊઠીને ચપ્પુને બદલે કાતર શોધી. સદ્ભાગ્યે એ મળી ગઈ.
{{gap}}પટ દઈને દોરો કાપી નાખ્યો ને ગાંઠ છૂટી જઈ પડી ! જાણે કે એનું અસ્તિત્વ જ આળસી ગયું !
{{gap}}વિજય મળ્યો હોય તેમ એ છૂટી પડેલી દોરાની ગાંઠ સામે મેં જોયું. અને અચાનક જ લાગ્યુ કે જડસૃષ્ટિ જો હસી શકતી હોય તો નીચે પડેલી આ ગાંઠ ખરેખર મોટેથી હસી રહી છે ! મને હસી રહી છે !
{{gap}}અને જાણે કે બોલી પણ રહી છે: ‘તારું માપ નીકળી ગયું અલ્યા ! તું મફતને માને છે કે મારું મરણ થયું !’
{{gap}}અને ગાંઠ તોડી નાખ્યા પછી એનો પસ્તાવો થયો.
{{gap}}પણ પછીનો પસ્તાવો–એનું મૂલ્યાંકન તો અનિશ્ચિત જ છે નાં?<noinclude></noinclude>
rufij55vn192dbuazp4bnup8mgtkfrt
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૩
104
73497
224126
224078
2026-08-19T01:36:35Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224126
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'</noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |'''<big>[૩૫] <br/> આ ચિત્ર</big> અને <big>તે ચિત્ર !</big>''' | }}
<br/>
{{gap}}'''<big>એ</big>કને''' જોઉં છું તો આનંદ થાય છે. ગમે તે એક. આ ચિત્ર જોઉં કે તે ચિત્ર જોઉં ! બન્ને પોતપોતાની જગ્યાએ સુંદર દેખાય છે ! પણ જો બન્ને એકી સાથે જોવા મળે છે, અને ઘણું ખરું એમ જ જોવા મળે છે, તો એમાંથી એક એવું વિરૂપ ચિત્ર ખડું થાય છે કે એને ભૂંસી નાખીએ તો જ શાંતિ મળે !
{{gap}}'''આ પહેલું ચિત્ર:''' એક નાના સરખા ઉદ્યાનની બહાર હમેશાં એક નાનો સરખો મેળો ભરાતો. ત્યાં રંગબેરંગી બાબાગાડીઓમાં બેઠેલાં નાનાં નિર્દોષ શિશુઓનો સમુદાય ભેગો થતો ! જે આકાશને એ સમજતાં નથી, તે આકાશની
સાથે જ્યારે એ વાતો કરવામાં પડી જતાં, ત્યારે બાબાગાડીઓને ત્યાં હારમય ઊભી રાખીને આયાઓ ટોળે વળીને પોતપોતાના સંસારની વાતાએ ચડી જતી ! એમાં રાગ, રંગ, પ્રેમ, મોહ, નશો, સુખ, દુઃખ, આશા, નિરાશા, સ્વપ્નાં અને ભંગાર–તમામ વાતો આવતી.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
kl9ng1wniis14zryglksp290po3qc5c
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૪
104
73498
224127
224080
2026-08-19T01:47:50Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224127
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૬||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}એમાં એમના માલિક–માલિકણની વિચિત્રતાઓ આવતી. ભઠિયારખાનાનો પ્રેમ આવતો. ગાડીવાળાની ગાંડીઘેલી પ્રેમકથાઓ પ્રગટતી. એમાં મશ્કરી આવતી. ટોળટપ્પા ને રંગછાંટણાં ઊડતાં !
{{gap}}બધી વાતો સાંભળનારો કાં માણસ ઉપરથી વિશ્વાસ ખોઈ બેસે અથવા તો પશુ ઉપર વિશ્વાસ રાખનારો થઈ જાય !
{{gap}}એક વખત આ નાનકડી રંગભૂમિમાં પણ તોફાનની હેલી આવી ગઈ. એક સરસ રમકડાનો હાથી ભાંગી ગયો ! કોણે ભાંગ્યો કોણ જાણે? પણ એકે બીજાનો વાંક કાઢ્યો, બીજાએ ત્રીજાનો વાંક કાઢ્ચો, પણ એમ ને એમ એ શિશુમેળામાં કોણ અપરાધી છે તેનો પત્તો જ ન લાગ્યો !
{{gap}}છેવટે સૌએ ભેગાં થઈને એક નવી આયાને અપરાધી ઠેરાવી.
{{gap}}એની લાલ આંખે બતાવી દીધું કે આ અપરાધ માટે એને ઠીક ઠીક સખુનોનો સરપાવ મળવાનો છે ! હું ત્યાંથી તે વખતે નીકળ્યો ત્યારે એ છોટી દુનિયાની એવી સ્થિતિ હતી.
{{gap}}બીજે દિવસે હું મોડો પડ્યો હતો. પણ તે વખતે એ ભાંગેલા હાથીને સાજો કરવાનો વ્યર્થ પ્રયત્ન થઈ રહ્યો હતો. છેવટે તેના ભગ્ન અવશેષને ત્યાં ને ત્યાં ફેંકી દઈ ને એ આખી સૃષ્ટિ ઊપડી ગઈ.
{{gap}}'''હવે બીજું ચિત્ર:''' રમકડાના હાથી માટે ઠીક ઠીક ઢીબાતું એક બાળક એક માની પછવાડે આવી રહ્યું હતું. અને વારંવાર હાથીના નામ માટે માર ખાઈ રહ્યું હતું !
{{gap}}છેવટે તો વાત ત્યાં આવી હતી કે જેમ લોકો ‘પ્લેગ’ નુ નામ પડતાં પહેલાં ત્રાસી ઊઠતા તેમ આંહીં ‘હાથી’નું<noinclude></noinclude>
1p05hysxm6koo5b3yapvafx6ix7zttm
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૫
104
73499
224128
224081
2026-08-19T01:49:36Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224128
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર !||૧૫૭}}<hr>'''</noinclude>માત્ર નામોચ્ચારણ થતાં, ધરતીકંપ જાગી જતો હતો, અને પેલો બાળક ઢીબાઈ જતો હતો. માર એને એકને પડતો હતો, પણ આંસુ તો બન્નેની આંખમાંથી આવતાં હતાં !
{{gap}}એટલામાં ધરતી ઉપર પડેલા પેલા ભગ્ન હાથીનાં અવશેષ જોવા મળતાં એ બન્નેની સૃષ્ટિમાં આનંદ આનંદ વ્યાપી ગયો. જેમ ભૂખ્યો માણસ અનાજનો ભંડાર દેખે અને તૂટી પડે, તેમ પેલો શિશુ એને જોતાં જ તૂટી પડ્યો. અને મા—દીકરા વચ્ચે વગરલખી સંધિ થઇ ગઈ. મા હાથીને ફરી સજીવન કરી રહી હતી, શિશુ એની એ અદ્ભુત કારીગરી જોઈ રહ્યો હતો !
{{gap}}એટલે જ મેં કહ્યું કે આકાશ સાથે વાતો કરતાં, ને જરૂરિયાતની દુનિયાને બિલકુલ ન જાણતાં, અને રમકડાના હાથીઓને ફેંકીને ભાંગી નાખતાં, શિશુઓ મને ગમે છે. એ એકલાં છે. એમને એમની એક અનોખી સૃષ્ટિ છે. એ સૃષ્ટિને પોતાની સુંદરતા છે.
{{gap}}અને એવી જ રીતે પોતાની જરૂરિયાતોને લીધે જે મળે તેમાં આનંદ માની આનંદ લેતાં શિશુઓ પણ મને ગમે છે. એનું ચિત્ર કાંઈ ઓછું સુંદર નથી. લક્ષ્મી સુંદર છે, એના કરતાં પણ ઘણી વખત ગરીબી વધારે સુંદર હોય છે. અથવા એમ શું કરવા ? બન્ને સુંદર છે. પણ એ બન્ને જ્યારે એક જ સમાજમાં એકીવખતે દેખા દે છે . . વિરૂપ ચિત્ર ત્યારે બને છે !
{{gap}}મને ઘણી વખત થાય છે કે આ વિરૂપ ચિત્ર તો હું ભૂંસી નાખું, ને ભૂંસી જ નાખું. પણ કોણ જાણે કેમ એ ચિત્રો વારંવાર નજરે ચડ્યા કરે છે અને ભૂંસવા જતાં ભૂંસાતાં જ નથી !<noinclude></noinclude>
n7gp37nzhap31ifv6llg6njv84n7dgk
224130
224128
2026-08-19T01:50:27Z
Snehrashmi
2103
224130
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર !||૧૫૭}}<hr>'''</noinclude>માત્ર નામોચ્ચારણ થતાં, ધરતીકંપ જાગી જતો હતો, અને પેલો બાળક ઢીબાઈ જતો હતો. માર એને એકને પડતો હતો, પણ આંસુ તો બન્નેની આંખમાંથી આવતાં હતાં !
{{gap}}એટલામાં ધરતી ઉપર પડેલા પેલા ભગ્ન હાથીનાં અવશેષ જોવા મળતાં એ બન્નેની સૃષ્ટિમાં આનંદ આનંદ વ્યાપી ગયો. જેમ ભૂખ્યો માણસ અનાજનો ભંડાર દેખે અને તૂટી પડે, તેમ પેલો શિશુ એને જોતાં જ તૂટી પડ્યો. અને મા—દીકરા વચ્ચે વગરલખી સંધિ થઇ ગઈ. મા હાથીને ફરી સજીવન કરી રહી હતી, શિશુ એની એ અદ્ભુત કારીગરી જોઈ રહ્યો હતો !
{{gap}}એટલે જ મેં કહ્યું કે આકાશ સાથે વાતો કરતાં, ને જરૂરિયાતની દુનિયાને બિલકુલ ન જાણતાં, અને રમકડાના હાથીઓને ફેંકીને ભાંગી નાખતાં, શિશુઓ મને ગમે છે. એ એકલાં છે. એમને એમની એક અનોખી સૃષ્ટિ છે. એ સૃષ્ટિને પોતાની સુંદરતા છે.
{{gap}}અને એવી જ રીતે પોતાની જરૂરિયાતોને લીધે જે મળે તેમાં આનંદ માની આનંદ લેતાં શિશુઓ પણ મને ગમે છે. એનું ચિત્ર કાંઈ ઓછું સુંદર નથી. લક્ષ્મી સુંદર છે, એના કરતાં પણ ઘણી વખત ગરીબી વધારે સુંદર હોય છે. અથવા એમ શું કરવા ? બન્ને સુંદર છે. પણ એ બન્ને જ્યારે એક જ સમાજમાં એકીવખતે દેખા દે છે . . વિરૂપ ચિત્ર ત્યારે બને છે !
{{gap}}મને ઘણી વખત થાય છે કે આ વિરૂપ ચિત્ર તો હું ભૂંસી નાખું, ને ભૂંસી જ નાખું. પણ કોણ જાણે કેમ એ ચિત્રો વારંવાર નજરે ચડ્યા કરે છે અને ભૂંસવા જતાં ભૂંસાતાં જ નથી !
{{nop}}<noinclude></noinclude>
dksv3xm1e610wz7k4vstaxb7apjjt9y
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૬
104
73500
224129
224082
2026-08-19T01:50:15Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224129
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૮||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}કોઈકે મને કહ્યું કે એ પાણીથી નથી ભૂંસાતાં ! એને ભૂંસી નાખવા માટે તે ઘણી વખત લોહીનું પાણી ખપમાં આવે છે !
{{gap}}ત્યારનો હું સુનમુન બની ગયો છું. મને લાગે છે કોઈક એવો આવે જે લાખો રમકડાહાથીઓને કરોડો શિશુઓને ત્યાં પહોંચાડી દે !
{{gap}}કોઈક એવો આવે !
{{gap}}આ વિરૂપ ચિત્ર તો ખમાતું નથી, દેખાતું નથી, જોયું જાતું નથી. એક ઠેકાણે હાથીના હાથી ચાલ્યા જાય, હિસાબ નથી. બીજે ઠેકાણે કીડી માટે પણ જગ્યા નથી !
{{સ-મ| |🙒 | }}<noinclude></noinclude>
7p3vwrnd170q4eeoaozm2gyys1s7i14
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૭
104
73501
224131
224083
2026-08-19T01:51:56Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224131
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[૩૬] <br/> એક નાનકડો પ્રસંગ'''</big> | }}
<br/>
{{gap}}'''<big>એ</big>ક''' વખત એવું બન્યું કે એક અમીર બેઠો ભોજન કરે.
{{gap}}એવામાં એક બિલાડી આવી. એટલે અમીરે એને થોડું ખાવાનું આપ્યું. પણ ખાવાને બદલે બિલાડી તો એ ખાવાનું લઈ ને દોડી ગઈ !
{{gap}}અમીરને લાગ્યું કે આવું પ્રાણી પણ માણસનો વિશ્વાસ કરતાં ડરે છે !
{{gap}}પણ થોડીવાર થઈ ત્યાં બિલાડી ફરીને પાછી આવી. અને ‘મ્યાંઉં ! મ્યાંઉં!’ કરતી ફરવા માંડી. એટલે અમીરે એને ફરીવાર પોતાના ખાવામાંથી થોડું ફેંક્યું. બિલાડી ફરીવાર પણ એ જ પ્રમાણે દોડી ગઈ.
{{gap}}આ પ્રમાણે ચાર પાંચ વખત થયું, ત્યારે અમીરને વિચાર આવ્યો કે આ બિલાડી ખાવાનું ક્યાંક છૂપાવી દેતી લાગે છે. એને પણ ખુદાએ માથામાં કેટલી બધી ચિંંતા ભરી છે ! આવતી કાલે મારા ખોરાકનું શું? એ ચિંંતામાં ને ચિંતામાં એ આ પ્રમાણે ભંડાર ભેગો કરતી જણાય છે.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
8tsweo3sc9wp25q7l4nby0c2jobvzm5
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૮
104
73502
224132
224084
2026-08-19T01:53:04Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224132
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૦||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>એટલે જ્યારે એક વખત ફરીથી બિલાડી આવી, અને આપેલો ખોરાક લઈ ને ભાગી કે તરત અમીર બેઠો થયો અને ધીમે ધીમે તેની પાછળ ગયો !
{{gap}}ત્યાં એણે જે જોયું એ જોઇને એ તો છક્ક થઈ ગયો. તેને હૃદયમાં એ જ વખતે એક નવો પ્રકાશ પણ મળી ગયો.
{{gap}}ત્યાં અંધારામાં એક ખૂણે એક આંધળી બિલાડી પડી હતી. અને આ બિલાડી દોડી દોડીને એને ખોરાક આપીને એને આનંદિત રાખવા મથી રહી હતી !
{{gap}}એક આંધળી બિલાડીને આ પ્રમાણે બીજી બિલાડી પોષી રહી હતી, ઈશ્વરની એ લીલા નિહાળીને, અમીરના હૃદયમાં થયું કે ઓહો ! ખુદાઈ વિશ્વાસ એ કેવી અદ્ભુત વસ્તુ છે.
{{gap}}માણસમાં આ વિશ્વાસ નથી, ને માણસ પ્રયત્ન કરીને ફળ માટેની ઈચ્છાને છોડી શકતો નથી, તેથી તમામ શોક જન્મે છે !
{{gap}}વિશ્વાસ, શ્રદ્ધા, એટલે નિઃસીમ વિશ્વાસ, શ્રદ્ધા. એમાં રજ પણ ડગવાપણું નહિ.
{{gap}}પણ આટલા આ એક નાનકડા પ્રસંગે અમીરના હૃદયમાં પલટો આણ્યો ! કોઇકે લખ્યુ છે ‘God works in moments’ એ આનુ નામ નહિ?
{{gap}}આગળ જતાં આ અમીર એક મહાન ફકીર તરીકે પ્રસિદ્ધિ પામ્યો.
{{સ-મ| | 🙒| }}<noinclude></noinclude>
2euy73n0an86fzr6a8ja4zc7r92u13l
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૬૯
104
73503
224133
224086
2026-08-19T01:54:17Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224133
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[ ૩૭ ]<br/> ખાખીની ધૂણી'''</big> | }}
<br/>
{{gap}}'''<big>જી</big>વનના''' કેટલાક પ્રશ્નો કોઇની પાસે મૂકવા જેવા હોતા નથી, તેમ જ કોઈની પાસેથી એનો ઉકેલ મળે એ પણ શક્ય હોતું નથી. એવા અંતરગી પ્રશ્નો માટે ખાખીની ધૂણી જેવું કોઇક સાધન માણસે પોતાની સ્વેચ્છાથી નિર્માણ કરવું જોઈએ.
{{gap}}મને આજ અચાનક એવું લાગી આવ્યું ! ખરેખર, એ એક નવી નવાઈનો અનુભવ હતો !
{{gap}}શિયાળાની ઠંડીએ માઝા મૂકી હતી. પાન, પશુ, પંખી, અને પ્રાણી બધાં જ જાણે એક હિમાચ્છાદિત વસ્ત્ર નીચે ટૂંટિઉં વાળીને બેસી ગયાં હોય તેમ, બધે અવાજવિહીન અંધકાર છવાઇ ગયો હતો. ક્યાંયથી એક નાનકડો શબ્દ પણ સંભળાતો ન હતો. તમરાં પણ જાણે બોલવા માગતાં ન હતાં. સૃષ્ટિ આખી નિદ્રામાં પડી હતી. અને નિદ્રામાં પણ ગાઢ નિદ્રાનુ જાણે કે સ્વપ્ન માણી રહી હતી !
{{gap}}રાતના બારના ટકોરા પડ્યા અને એક ઘડીભર જાણે પોતાનો વિજયટંકારવ કરતો હોય તેમ ધીમે ધીમે વાગીને<noinclude></noinclude>
k99xikd51wkkm6y3f7aor9dkw4vequt
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૧
104
73505
224134
224091
2026-08-19T02:27:35Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224134
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|ખાખીની ધૂણી||૧૬૩}}<hr>'''</noinclude>{{gap}} નીરવ શાંત રાત્રિની ખાખીની ધૂણી વિના આ વાત કોણ સમમાવે ?
{{gap}}ત્યારે જ મને એ નવી નવાઈનો અનુભવ થયો, કે કહો ન કહો, પણ જેણે જીવનમાં કોઈ કોઈ વખત ધૂણી સળગાવી નથી, તે જીવ્યો જ નથી ! એમ તો સૌ જીવે છે. કોણ નથી જીવતું ? પણ પોતાના અંતરમાં પ્રશ્નો ઊભા થાય, એનાં સમાધાન થતાં આવે, સમાધાન નવું સમાધાન માગે, એવી એક નાની સરખી, પોતાનીજ ‘યુનિવર્સિટી’, જે માણસે એકાદ ધૂણીની પાસે ઊભી કરી નથી, તે માણસ જીવ્યો છે, પણ જીવ્યો નથી !
{{gap}}મને તો ઘણી વખત થાય છે, માણસો જેમ હવા ખાવા દોડે છે, જાત્રા કરવા દોડે છે, મંદિરનાં દર્શન કરવા તે હંમેશાં દોડે છે, એમ કોઈ કોઈ કોઈ વખત, પોતાની એક નાની સરખી અગ્નિબેઠક જેવી ધૂણી જગાવીને બેસતો હોય ? કેટલા માણસો આવી ધૂણી પાસે આખી રાત્રિનું જાગરણ કરી શકે ? બહુ થોડા, કદાચ કોઈ જ નહિ ! ભાંડભવાયા જોનારા, ને આખી રાત જાગનારા અનેક; ઈન્કિલાબી, પાર વિનાના; નટ નાટક, અસંખ્ય, ગપ્પાછોલણ, અલકમલક ટોળટપ્પાં, ગંજીફા સોગઠી, સંખ્યાતીત; પણ કોઈક વખત ધૂણી જગાવીને, તેના ઉપર પેલા સાધુના લોટા જેવો પહોળા મોંનો લોટા મૂકીને અંદર તજ, લવીંગ, એલચી સૂંઠ, તુલસીનાં પાન, તીખાં, સાકર નાખી મીઠો ઉકાળો ઉકળતો હોય, અને પોતાની ‘યુનિવર્સિટી’ના પ્રશ્નોત્તર થતા હોય, શાંત નિર્ણયો આવતા હોય, રંગીન સ્વપ્નસૃષ્ટિ દેખાતી હોય, જીવન પછીના જીવનની દૃઢ પ્રતીતિ જન્મતી હોય, પોતાના અહમના પડછાયા સ્પષ્ટપણે નજરે આવતા હોય, મનોસૃષ્ટિમાં રહેલી અનેક વર્ષોની રંગભૂમિ ચાલતી હોય, એ<noinclude></noinclude>
s5t2qnpfmjd11fjzltnkve1f6zcvlj3
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૨
104
73506
224135
224092
2026-08-19T02:30:18Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224135
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૪||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>આનંદસમાધિમાં, અરધી અરધી રકેબી મધુર પીણુ પીતાં પીતાં, પ્રભાતની સુરખીને નિહાળીને, એક ઊંડી જીવનનિર્ણયી વસ્તુનો પરિચય પામનારા કેટલા ? કોઈ જ નહિ, કોઈ જ નહિ, કોઈ જ નહિ !
{{gap}}પણ એથી જ સૃષ્ટિનાં રહસ્યો આટલાં મોંઘાં છે. વિજ્ઞાનપથ આટલો ધીમો છે. માણસ માણસ વચ્ચેની સમજણ આટલી ઓછી છે. જ્ઞાનની કેડી આવી ઝાંખી છે.
{{gap}}મને લાગે છે, કોઈક વખત તો માણસે પોતાની ધૂણી જગાવવી જોઈએ. આખી રાત જાગવું જોઈએ. બધે ફેલાયેલા અંધકારને જોવો જોઈએ. પોતાની વિશિષ્ટ વિદ્યાનગરીનો પાયો નાખવો જોઈએ. દરેકના પોતાના મગજમાં પણ એક વિદ્યાધામ બેઠું છે. એને જાગવું છે ને કોઈ એને જગાડતું નથી !
{{gap}}ખાખીની ધૂણી એ અગ્નિપંથનુ પ્રતીક છે. કદાચ એ અગ્નિયોગ છે. અખંડ અગ્નિનો મહિમા એટલા માટે જંગલજીવનમાં મહત્ત્વનો ગણાયો છે. તોતીંંગ લાકડાં, જલતો અગ્નિ, રાત્રિની નીરવતા, રાખના ઢેફાં, ચીપિયા ઉપર મૂકેલો ઉકાળાનો લોટો, એમનુ એક અભિનવ સ્વરૂપ આપણા નિત્યજીવનમાં પ્રવેશ કરાવવા જેવું નથી ?
{{gap}}કેટલાક આ વાંચીને હસે છે ! એમને હું એમ કહું છું, અરે ભાઈ ! તમારી, બકરીના ગળે લટકતા આંચળ જેવી, પેલી નેકટાઇના નિત્યજીવનના પ્રવેશ કરતાં પણ આ વધુ નિરર્થક છે એમ ? હશે, હસો, હસો. હસનારાના જેવો મોટો રડનારો મેં તો ક્યારેય જોયો નથી !<noinclude></noinclude>
16q29mp0ce8djlmc1805hlicz32in0x
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૩
104
73507
224136
224093
2026-08-19T02:36:07Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224136
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[ ૩૮ ] <br/> વિદ્યા માટે'''</big> | }}
<br/>
{{gap}}'''<big>એ</big>ક''' વખત એવું બન્યું, કે એક ચાંડાલની પાસે અદ્ભુત જાદુ વિદ્યા હતી. એની પાસે એવી અદ્ભુત વિદ્યા આવી હતી કે હજારો માણસો જોતાં રહે, અને એ ઘડીના છઠ્ઠા ભાગમાં, કાંઈ ન હોય ત્યાં રમણીય ઉદ્યાન અનાવી દે ! સોપારી સોપારી જેવડી સુંદર દ્રાક્ષ ઉગાડે, આમ્રફળ લાવે, શેતુર, કદલીફલ અને જામફળ દર્શાવે. સીતાફળ લાવે, રામફળ લાવે, જે કહો તે લાવે. જોનારા ચકિત થઈ જાય, અને અદ્ભુત વિદ્યાના આ સ્વામીને અંતરથી નમી પડે ! ચાંડાલને અભિમાન થાય કે એના જાતભાઈઓને
નગરપ્રવેશ કરવો હોય તો, ઘંટો વગાડતાં વગાડતાં આવવું પડે છે, જ્યારે એ પોતે આ વિદ્યાના પ્રતાપે હજારો માણસોનાં શીષ નીચાં નમાવે છે !
{{gap}}એટલે આ વિદ્યા એ કોઈ ને શિખવાડે નહિ. કોઈ શીખવા આવે તો એવી એવી આકરી શરતો મૂકે કે શીખનાર ભાગી જાય !
{{gap}}બાર વરસથી ઓછી મુદત તે કોઈ ને બતાવે જ નહિ. અને આ બાર વરસમાં એવી એવી આકરી કસોટીની વાત કરે કે<noinclude></noinclude>
s40lefs2wmkjhkr7e51zny2mmb116hv
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૪
104
73508
224137
224094
2026-08-19T02:44:29Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224137
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૬||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>આવનારનાં એ સાંભળીને હાંજા જ ગગડી જાય !
{{gap}}એક તો ચાંડાલને ત્યાં બાર વરસ રહેવું એટલે લોકો માથે માત્ર છાણાં થાપવાં બાકી રાખે અને એ શરમભરેલી સ્થિતિ સ્વીકાર્યા પછી પણ, વિદ્યા મળે કે નહિ, એની કાંઈ જ ખાત્રી નહિ !
{{gap}}ચાંડાલ, સ્વભાવનો એવો ઉગ્ર અને અસરંગી અને તરંગી કે ગમે તે વખતે ગમે તે વાત મૂકે. વાત થાય તો તો ઠીક, ન થાય તે બધાં વરસ પાણીમાં જાય ! ને લોકો બહિષ્કાર કરે ને મશ્કરી કરે એ જુદું. એટલે ચાંડાલની આ વિદ્યા એની એકલાની જ બની રહી. અને એ પોતાના ક્ષેત્રમાં પોતે રાજા જેવો થઈ ને ફરવા માંડ્યો.
{{gap}}કોઇ બોલાવે તો સહસ્ર કાર્ષાપણ પહેલા મુકાવે.
{{gap}}ગાંધાર દેશનો આ ચાંડાલ સૌની આંખમાં ખૂંચે. પણ એની એકની પાસે વિદ્યા એવી કે સૌનાં મોં સિવાઈ જાય. દરવર્ષે એ તક્ષશિલા આવે. તક્ષશિલાના જાદુવિદ્યાના હજારો વિદ્યાર્થીઓને નાનકડા બનાવીને, વિજયમાળા પહેરીને ચાલ્યો જાય !
{{gap}}પછી તો એણે એમ દાવો કરવા માંડ્યો કે ખરો બ્રાહ્મણ જ હું છું, ને ખરી વિદ્યા મારી પાસે છે. ન માનતા હોય તે મારું એક ફળ, અફળ બનાવી જુઓ !
{{gap}}તક્ષશિલા જેવા ભારતખંડના વિદ્યાધામમાંથી ગાંધારનો એક ચાંડાલ આમ વિજયી થઈને ચાલ્યો જાય, એ કોઈ ને ગમે તો નહિ, પણ જ્યાં સુધી એની વિદ્યા બીજા કોઈ ને કોઠે પડે નહિ, ત્યાં સુધી તો એના અહંકારને કોઈ પડકારી શકે નહિ. વિચાર તો ઘણા કરે કે આની પાસેથી આ વસ્તુ મેળવી લેવી રહી, પણ હિમ્મત કોઈની ચાલે નહિ !
{{gap}}અંતે એક વિદ્યાર્થી નીકળ્યો. તેણે તક્ષશિલાના નામની<noinclude></noinclude>
b1ec35pjr7cceqimkubhjjccdk4the1
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૫
104
73509
224138
224095
2026-08-19T02:47:43Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224138
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|વિદ્યા માટે ||૧૬૭}}<hr>'''</noinclude>ખાતર પોતાની જાતને ઘસીભૂંસી નાખવાનો દૃઢ સંકલ્પ કર્યો. ગુરુની પાસે ગયો. જઈ ને અભિવાદન કરીને ઊભો. રજા માગી. ગુરુ આશ્ચર્યમાં એની સામે જોઈ રહ્યા: ‘બેટા! તું જાણે છે કે તું ક્યાં જાય છે?’
{{gap}}‘હા, મણિધરના દરમાં !’
{{gap}}‘‘અને મણિધરના દાંત કાઢવા !’
{{gap}}‘હા, ગુરુજી! મણિધરના દાંત કાઢવા ! પણ મને ખાત્રી છે, કે હું વિદ્યા લઈને પાછો ફરીશ !’
{{gap}}‘બાર વરસ પહેલાં તારો છૂટકો નહિ થાય !’
{{gap}}‘હું બે વખત બાર વરસની ગણતરી કરીને નીકળ્યો છું ગુરુજી ! એક વખતનું બાર વરસનું સત્ર તો વખતે ફોક જ જાશે !’
{{gap}}‘પણ તું શું કરવા આ જોખમ વહોરે છે? તેં તારા માતાપિતાને કહ્યું છે ?’
{{gap}}શિષ્યે માથું નમાન્યું : ‘ગુરુજી ! મારે તો માત્ર તમારી જ આજ્ઞા લેવાની છે. તક્ષશિલાને દર વર્ષે આમ પરાજય મળે તે મારાથી સંખાતો નથી. મારે જાવું છે !’
{{gap}}‘પણ તું વિદ્યા મેળવીને આવશે. તે પછી જ તારી કસોટી શરૂ થશે એ તને ખબર છે?’
{{gap}}‘ખબર છે ગુરુજી ! મારો કોઈ વિશ્વાસ નહિ કરે. મને કોઈ પાસે નહિ બેસારે. વખતે મારે નગરપ્રવેશ કરવા માટે ઘંટા વાપરવી પડશે. બધી જ મને ખબર છે. પણ આ અજિત નગરીને મળતો પરાજય મારાથી દેખ્યો જાતો નથી. એણે અજિત રહેવું જોઇએ, તો દેશ અજિત રહેશે. આ તો રાષ્ટ્રનો મહાન દુર્ગ છે એ ભેદાય તેમ છે એમ જ્યારે ગાંધાર જાણશે<noinclude></noinclude>
g6pty8xteiixxzzz1r5yja5eg3k75xx
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૬
104
73510
224112
223725
2026-08-18T16:24:03Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
224112
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૧૬૮||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>ત્યાર પછી એ કેટલા દિવસ અભેદ્ય રહી શકશે ?’
{{gap}}ગુરુજી નીચી દૃષ્ટિ કરી ગયા. પુત્ર જેવા શિષ્યને મોકલતાં એના અંતરમાં દુ:ખ થઈ રહ્યું હતું. પણ કોઈકે તેા જવાનું હતુ, ને હજારોમાંથી આ એક જ નીકળ્યો હતો.
{{gap}}‘તું ક્યાંના છે બેટા ? ’
{{gap}}'વારાણસીનો, ગુરુદેવ !'
{{gap}}વારાણસી વિના, આ વિદ્યાપ્રીતિ હોય નહિ ! જા, બેટા, સુખેથી જા, કૌશિક ! અને કામ તેહ કરીને આવ ! મારો તને આશીર્વાદ છે. મુસાફરી માટે સાથુ લીધો કે ? ’
{{gap}}‘હા, ગુરુજી !'
{{gap}}વૃદ્ધ ગુરુ જોતા રહ્યા અને જુવાન કૌશિક વર્ષોની ઉપાસનામાં દટાઈ જવા માટે ચાલી નીકળ્યો.
{{સ-મ| |🙒 | }}
{{gap}}ચાલતો ચાલતો એ ગાંધાર નગરીમાં ગયો. ગાંધાર નગરીની એણે વાતો સાંભળી હતી, પણ આજે એને પ્રત્યક્ષ જોઇ. નગરીમાં ફરતાં એક એક ઘર પાસે એ થંભી જાય છે. દરેક દ્વાર ઉપર એવી એવી અભિનવ શિલ્પરચના છેકે ત્યાંથી એની આંખ આગળ ચાલી જ શકતી નથી !
{{gap}}અને શું નગરીમાં રમ્ય ઉદ્યાનો છે ? દ્રાક્ષારસ પીતાં લોકો ધરાતાં જ નથી ! અંગુરનાં તો જાણે વનનાં વન ઊભાં છે ! ગાંધાર સ્ત્રીપુરુષો આનંદ વિનોદ પ્રમોદમાં આમ તેમ ફર્ છે. આખી નગરી જાણે કોઇ જાદુગરની સ્વપ્ન–માયા હોય
તેવી રૂપરંગભરી શો।ભી રહી છે !
{{gap}}કૌશિક ફરતો ફરતો નગરીની બહાર ગયો. એને તો પેલા<noinclude></noinclude>
i3y22glwpy8r4lo0atv0qm5yg4hkzcz
224139
224112
2026-08-19T02:49:47Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224139
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૬૮||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>ત્યાર પછી એ કેટલા દિવસ અભેદ્ય રહી શકશે ?’
{{gap}}ગુરુજી નીચી દૃષ્ટિ કરી ગયા. પુત્ર જેવા શિષ્યને મોકલતાં એના અંતરમાં દુઃખ થઈ રહ્યું હતું. પણ કોઈકે તો જવાનું હતું, ને હજારોમાંથી આ એક જ નીકળ્યો હતો.
{{gap}}‘તું ક્યાંનો છે બેટા ?’
{{gap}}‘વારાણસીનો, ગુરુદેવ !’
{{gap}}વારાણસી વિના, આ વિદ્યાપ્રીતિ હોય નહિ ! જા, બેટા, સુખેથી જા, કૌશિક ! અને કામ ફતેહ કરીને આવ ! મારો તને આશીર્વાદ છે. મુસાફરી માટે સાથુ લીધો કે ?’
{{gap}}‘હા, ગુરુજી !’
{{gap}}વૃદ્ધ ગુરુ જોતા રહ્યા અને જુવાન કૌશિક વર્ષોની ઉપાસનામાં દટાઈ જવા માટે ચાલી નીકળ્યો.
{{સ-મ| |🙒 | }}
{{gap}}ચાલતો ચાલતો એ ગાંધાર નગરીમાં ગયો. ગાંધાર નગરીની એણે વાતો સાંભળી હતી, પણ આજે એને પ્રત્યક્ષ જોઇ. નગરીમાં ફરતાં એક એક ઘર પાસે એ થંભી જાય છે. દરેક દ્વાર ઉપર એવી એવી અભિનવ શિલ્પરચના છેકે ત્યાંથી એની આંખ આગળ ચાલી જ શકતી નથી !
{{gap}}અને શું નગરીમાં રમ્ય ઉદ્યાનો છે ? દ્રાક્ષારસ પીતાં લોકો ધરાતાં જ નથી ! અંગુરનાં તો જાણે વનનાં વન ઊભાં છે ! ગાંધાર સ્ત્રીપુરુષો આનંદ વિનોદ પ્રમોદમાં આમ તેમ ફરે છે. આખી નગરી જાણે કોઇ જાદુગરની સ્વપ્ન–માયા હોય તેવી રૂપરંગભરી શોભી રહી છે !
{{gap}}કૌશિક ફરતો ફરતો નગરીની બહાર ગયો. એને તો પેલા<noinclude></noinclude>
rx8cu2di9e8fv8mlg19d68mp7j46u7x
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૭
104
73511
224113
223726
2026-08-18T16:31:41Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
224113
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|વિદ્યા માટે ||૧૬૯}}<hr>'''</noinclude>પિંગલ ચાંડાલનું ઘર શોધવું હતું. તે ચાંડાલને ત્યાં પહોંચ્યો. પણ એને દૂરથી આવતા જોયા કે તરત, ચાંડાલને બારણે બેઠેલું એક રંગપંખી ઊડીને અંદર ગયું, અને હજી તો કૌશિક બારણા પાસે આવે છે, ત્યાં તો પીળાં વસ્ત્રવાળો પિંગલ પોતે જ બારણામાં દેખાયો. એના કેશ પીળા હતા. આંખો પીળી હતી. એની મુખમુદ્રામાં પણ જરાક પીળા રંગની છાંટ હતી. તેણે કૌશિકને જોતાં વેંત જ કહ્યું : 'આંહીં કોઇ ને કાંઈ શિખવાડવામાં આવતું નથી, બ્રાહ્મણપુત્ર ! તું ત્યાંથી જ પાછો ફરી જા !'
{{gap}}કૌશિક બે હાથ જોડીને બોલ્યો : ‘ પણ હું તો તમારી સેવા કરવા આવ્યો છુ, શીખવાનું તો પછી છે ! '
{{gap}}ચાંડાલે ઉગ્ર અવાજે કહ્યું: ‘હું, પણ આંહીંથી કોઈ ને કાંઈ આપવાનું નથી, તેનું શું? આંહી જે છેતે આંહી જ દટાવાનું છે! આ વિદ્યા આપવા માટે છે જ નહિં: એ તો મારી સાથે જીવશે ને મારી સાથે મરશે !'
{{gap}}‘ભલે, એમ હોય. પણ હું અહી તમારો સેવક થઈને રહેવા આવ્યો છું ! '
{{gap}}'આંહી જેને રહેવું હોય તેને બાર વરસ રહેવુ પડે છે, એ તને ખખર લાગતી નથી. તું તૈયાર છે? તુ કેટલાં વરસ રોકાઈશ ?’
{{gap}}'બે વખત ખાર વરસ !'
{{gap}}'તારી ઉમ્મર કેટલી છે?’
{{gap}}' અઢાર !'
{{gap}}‘ આંહીંથી નીકળીશ ત્યારે એ બેંતાલીશ હશે, એની તેં ગણતરી કરી છે? ’
{{gap}}‘આવી ગણતરી ભૂલીને જ આવ્યો છું !'<noinclude></noinclude>
2os3yb1mdpfwerw3wj20jtfv0o07srm
224140
224113
2026-08-19T03:04:01Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224140
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|વિદ્યા માટે ||૧૬૯}}<hr>'''</noinclude>પિંગલ ચાંડાલનું ઘર શોધવું હતું. તે ચાંડાલને ત્યાં પહોંચ્યો. પણ એને દૂરથી આવતા જોયા કે તરત, ચાંડાલને બારણે બેઠેલું એક રંગપંખી ઊડીને અંદર ગયું, અને હજી તો કૌશિક બારણા પાસે આવે છે, ત્યાં તો પીળાં વસ્ત્રવાળો પિંગલ પોતે જ બારણામાં દેખાયો. એના કેશ પીળા હતા. આંખો પીળી હતી. એની મુખમુદ્રામાં પણ જરાક પીળા રંગની છાંટ હતી. તેણે કૌશિકને જોતાં વેંત જ કહ્યું : ‘આંહીં કોઇ ને કાંઈ શિખવાડવામાં આવતું નથી, બ્રાહ્મણપુત્ર ! તું ત્યાંથી જ પાછો ફરી જા !’
{{gap}}કૌશિક બે હાથ જોડીને બોલ્યો : ‘પણ હું તો તમારી સેવા કરવા આવ્યો છું, શીખવાનું તો પછી છે !’
{{gap}}ચાંડાલે ઉગ્ર અવાજે કહ્યું: ‘હું, પણ આંહીંથી કોઈ ને કાંઈ આપવાનું નથી, તેનું શું? આંહી જે છેતે આંહી જ દટાવાનું છે! આ વિદ્યા આપવા માટે છે જ નહિ: એ તો મારી સાથે જીવશે ને મારી સાથે મરશે !’
{{gap}}‘ભલે, એમ હોય. પણ હું આંહીં તમારો સેવક થઈને રહેવા આવ્યો છું !’
{{gap}}‘આંહીં જેને રહેવું હોય તેને બાર વરસ રહેવું પડે છે, એ તને ખબર લાગતી નથી. તું તૈયાર છે? તું કેટલાં વરસ રોકાઈશ ?’
{{gap}}‘બે વખત બાર વરસ !’
{{gap}}‘તારી ઉમ્મર કેટલી છે?’
{{gap}}‘અઢાર !’
{{gap}}‘આંહીંથી નીકળીશ ત્યારે એ બેંતાલીશ હશે, એની તેં ગણતરી કરી છે?’
{{gap}}‘આવી ગણતરી ભૂલીને જ આવ્યો છું !’
{{nop}}<noinclude></noinclude>
725caau1hj9uslq1innyibnh88fw0rs
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૮
104
73512
224114
223727
2026-08-18T16:43:16Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
224114
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૧૭૦||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}તોત્યાં ઉંબર પાસે બેસ. આ રંગપંખીનું પાંજરું ધોઈ નાખ. જો જે, એ પંખીને વગાડી બેસતો નહિ ! એના ગાનમાં કાઈ આડીઅવળી વાતોએ ચડી જતો નહિ ! પછી પેલા છોડવાને પાણી રેડજે ! અને સાંજ પડ્યે ખાવાનું માગી લેજે.
આંહી જે આવેછે તેને અસ્પૃશ્ય ગણવામાં આવે છે. બાર વરસ પૂરાં થશે ત્યારે તું કસોટીમાં પાર પડશે તો આ દ્વાર ઓળગીંને અંદર આવી શકશે. દોડ, દોડ, પેલી ગૌ ઘાસ ખાઈ જાય !'
{{gap}}કૌશિક લાકડી લઈ ને ગૌને હાંકવા દોડ્યો !
{{સ-મ| |🙒 | }}
{{gap}}બાર વરસ પૂરાં થયાં, પણ ચાંડાલ કોઇ વાત આપવાની તૈયારી બતાવતો નથી. કૌશિકની સેવામાં કોઈ ખામી નથી. પણ વિદ્યાચોરી, એ ચાંડાલને માટે, જાણે કે જીવનનો એક જ રસ રહ્યો છે. એને પોતાની મોટાઈ બતાવવાનુ એ એક જ સાધન છે. પોતાના જ જાતભાઈઓને બ્રાહ્મણોએ જે રીતે રાખ્યા છે, એનો જાણે કે બદલો લેવાની આ એક જ અમોઘ શક્તિ એની પાસે છે. એ શક્તિ ગુમાવવી એને કેમ પોસાય ?
{{gap}}એ કાંઈ બતાવતો નથી. બતાવવા માગતા નથી. કૌશિક એને પૂછતો નથી. જાણે છે કે પૂછવાથી કાંઈ વળવાનું નથી.
{{સ-મ| |🙒 | }}
{{gap}}વિદ્યાને, કલાને અને મદ્યને કહેવાય છે કે વેદજૂની પ્રીતિ છે. એ ગમે તેમ હો, પણ જેમ જેમ ચાંડાલ વૃદ્ધ થતો ગયો, તેમ તેમ પોતાનાં રહસ્યોની ઉપાસનાનો થાક ઉતારવા દ્રાક્ષારસ વધુ લેતો થયો. એ દ્રાક્ષારસ લે ત્યારે એનો સપ્તરંગી સ્વભાવ સો રંગ બતાવે. એ વખતે એના નિકટના સ્વજનો પણ ભાગે શિષ્હ્યો પણ્ ભાગે, કિંકરો તો શેના ઊભા રહે?<noinclude></noinclude>
6o2b7dqh57yhyo93vz3auchuygksm1x
224141
224114
2026-08-19T03:06:12Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224141
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૭૦||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}‘તો ત્યાં ઉંબર પાસે બેસ. આ રંગપંખીનું પાંજરું ધોઈ નાખ. જો જે, એ પંખીને વગાડી બેસતો નહિ ! એના ગાનમાં કોઈ આડીઅવળી વાતોએ ચડી જતો નહિ ! પછી પેલા છોડવાને પાણી રેડજે ! અને સાંજ પડ્યે ખાવાનું માગી લેજે. આંહીં જે આવેછે તેને અસ્પૃશ્ય ગણવામાં આવે છે. બાર વરસ પૂરાં થશે ત્યારે તું કસોટીમાં પાર પડશે તો આ દ્વાર ઓળગીંને અંદર આવી શકશે. દોડ, દોડ, પેલી ગૌ ઘાસ ખાઈ જાય !’
{{gap}}કૌશિક લાકડી લઈને ગૌને હાંકવા દોડ્યો !
{{સ-મ| |🙒 | }}
{{gap}}બાર વરસ પૂરાં થયાં, પણ ચાંડાલ કોઇ વાત આપવાની તૈયારી બતાવતો નથી. કૌશિકની સેવામાં કોઈ ખામી નથી. પણ વિદ્યાચોરી, એ ચાંડાલને માટે, જાણે કે જીવનનો એક જ રસ રહ્યો છે. એને પોતાની મોટાઈ બતાવવાનું એ એક જ સાધન છે. પોતાના જ જાતભાઈઓને બ્રાહ્મણોએ જે રીતે રાખ્યા છે, એનો જાણે કે બદલો લેવાની આ એક જ અમોઘ શક્તિ એની પાસે છે. એ શક્તિ ગુમાવવી એને કેમ પોસાય ?
{{gap}}એ કાંઈ બતાવતો નથી. બતાવવા માગતો નથી. કૌશિક એને પૂછતો નથી. જાણે છે કે પૂછવાથી કાંઈ વળવાનું નથી.
{{સ-મ| |🙒 | }}
{{gap}}વિદ્યાને, કલાને અને મદ્યને કહેવાય છે કે વેદજૂની પ્રીતિ છે. એ ગમે તેમ હો, પણ જેમ જેમ ચાંડાલ વૃદ્ધ થતો ગયો, તેમ તેમ પોતાનાં રહસ્યોની ઉપાસનાનો થાક ઉતારવા દ્રાક્ષારસ વધુ લેતો થયો. એ દ્રાક્ષારસ લે ત્યારે એનો સપ્તરંગી સ્વભાવ સો રંગ બતાવે. એ વખતે એના નિકટના સ્વજનો પણ ભાગે શિષ્યો પણ ભાગે, કિંકરો તો શેના ઊભા રહે?
{{nop}}<noinclude></noinclude>
sd8vuws2as8bh8an66sewfw2f1gd1uv
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૭૯
104
73513
224115
223728
2026-08-18T16:52:18Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
224115
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|વિદ્યા માટે||૧૭૧}}<hr>'''</noinclude>એ પડે–આખડે–એનું જે થવું હોય તે થાય, પણ દૂરથી જેવો એને મદ્યપી જાણે કે સૌ આડાઅવળા થઈ જાય !
{{gap}}કૌશિકે એ વખતે એની સેવા આદરી. આ સેવાની વાત ચાંડાળ કાંઈ જાણે નહિ. એ તો એ વખતે બેભાન જેવો પડ્યો હોય ! પણ જ્યારે આ પ્રમાણે ચાંડાળ મદ્ય પીને આવે ત્યારે પોતાની જાતને નુકસાન કરી બેસે ને આ અદ્દભુત વિદ્યા એની સાથે જ ચાલી ન જાય, માટે કૌશિક એનું વધુ ધ્યાન રાખે !
{{gap}}એવામાં એને એક વખત એક નવો અનુભવ થયો.
{{gap}}મદ્યપી ચાંડાલ કોઈ કોઈ વખત એના નિરર્થક પ્રલાપમાં એની પેલી અદ્ભુત વિદ્યાનાં રહસ્યો પણ બોલ્યા કરતો હતો ! જે વિદ્યા એ કોઈને આપવા માગતો ન હતેા, તે વિદ્યા જાણે એની પાસેથી, આવે વખતે રખડવા નીકળી પડતી !
{{gap}}કૌશિકે આ પ્રલાપો ભેગા કરવા માંડ્યા. ને એમને સાચવવા માંડ્ચા !
{{gap}}એક વખત તો ચાંડાલે મદ્યના ઘેનમાં ને ઘેનમાં બધાને આવીને કહ્યું: ‘મારો ઘોડો કોણ બને છે? ’
{{gap}}એના આવા નિરથક શબ્દો સાંભળતાં જ બધા ભાગી છૂટ્યા.
{{gap}}પણ કૌશિક ત્યાંથી ન ભાગ્યો.
{{gap}}તે દિવસે એને હંમેશના કરતાં ઘણાં વધારે રહસ્યો મળ્યાં.
{{gap}}કૌશિકે આ બધાં રહસ્યોનોના અભ્યાસ આદર્યો. જ્યારે રાત્રિ નીરવ થઈ જાય, જળ જંપી જાય, ચાંડાળ નિદ્રાધીન થઈ જાય ત્યારે કૌશિક આ તમામ રહસ્યો જાણવા માટે એકલો માથાકૂટ કરે. પોતાની પણ ફૂટિમાં દીપક સળગાવીને બેસે.
{{gap}}એક વખત એ પ્રમાણે એ બેઠો હતો. તે દિવસે ભાગેજોગે જાગી ગયો. તેણે કૌશિકના નામની બૂમ્ મારી, પણ<noinclude></noinclude>
aep98qfuel2hcgte4zg3ylsp3fvxvxj
224142
224115
2026-08-19T03:08:10Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224142
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|વિદ્યા માટે||૧૭૧}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}એ પડે–આખડે–એનું જે થવું હોય તે થાય, પણ દૂરથી જેવો એને મદ્યપી જાણે કે સૌ આડાઅવળા થઈ જાય !
{{gap}}કૌશિકે એ વખતે એની સેવા આદરી. આ સેવાની વાત ચાંડાળ કાંઈ જાણે નહિ. એ તો એ વખતે બેભાન જેવો પડ્યો હોય ! પણ જ્યારે આ પ્રમાણે ચાંડાળ મદ્ય પીને આવે ત્યારે પોતાની જાતને નુકસાન કરી બેસે ને આ અદ્ભુત વિદ્યા એની સાથે જ ચાલી ન જાય, માટે કૌશિક એનું વધુ ધ્યાન રાખે !
{{gap}}એવામાં એને એક વખત એક નવો અનુભવ થયો.
{{gap}}મદ્યપી ચાંડાલ કોઈ કોઈ વખત એના નિરર્થક પ્રલાપમાં એની પેલી અદ્ભુત વિદ્યાનાં રહસ્યો પણ બોલ્યા કરતો હતો ! જે વિદ્યા એ કોઈને આપવા માગતો ન હતો, તે વિદ્યા જાણે એની પાસેથી, આવે વખતે રખડવા નીકળી પડતી !
{{gap}}કૌશિકે આ પ્રલાપો ભેગા કરવા માંડ્યા. ને એમને સાચવવા માંડ્યા !
{{gap}}એક વખત તો ચાંડાલે મદ્યના ઘેનમાં ને ઘેનમાં બધાને આવીને કહ્યું: ‘મારો ઘોડો કોણ બને છે?’
{{gap}}એના આવા નિરર્થક શબ્દો સાંભળતાં જ બધા ભાગી છૂટ્યા.
{{gap}}પણ કૌશિક ત્યાંથી ન ભાગ્યો.
{{gap}}તે દિવસે એને હંમેશના કરતાં ઘણાં વધારે રહસ્યો મળ્યાં.
{{gap}}કૌશિકે આ બધાં રહસ્યોનો અભ્યાસ આદર્યો. જ્યારે રાત્રિ નીરવ થઈ જાય, જળ જંપી જાય, ચાંડાળ નિદ્રાધીન થઈ જાય ત્યારે કૌશિક આ તમામ રહસ્યો જાણવા માટે એકલો માથાકૂટ કરે. પોતાની પર્ણકૂટિમાં દીપક સળગાવીને બેસે.
{{gap}}એક વખત એ પ્રમાણે એ બેઠો હતો. તે દિવસે ભોગેજોગે જાગી ગયો. તેણે કૌશિકના નામની બૂમ મારી, પણ<noinclude></noinclude>
0w35idh2efyd1qrlfs651xsmtj6dqvo
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૮૦
104
73514
224116
223729
2026-08-18T17:02:45Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
224116
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૧૭૨||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>કૌશિક તો ત્યાં હતો નહિ. ચાંડાલ કુતૂહલથી બહાર નીકળ્યો. છાને પગલે એની પર્ણકૂટિમાં ગયો. ત્યાં જઈ ને ગુપચુપ ઊભો રહ્યો પણ જે જોયુ તેનાથી તો એ દિઙમૂઢ થઈ ગયો. પોતાનાં તમામ રહસ્યો આની પાસે ક્યાંથી ? તેને નવાઈ લાગી. તેણે તાડૂકીને કહ્યુ. 'અલ્યા એ વિશ્વાસઘાતી ! આ શું કરે છે? આ ક્યાંથી કાઢ્યાં ?
{{gap}}કૌશિક ધ્રુજતો ઊભો થઈ ગયા. વર્ષોની મહેનત અફળ જવાની, એ ભયે એ ઠંડો થઈ ગયો.
{{gap}}પણ ચાંડાલે અને શિક્ષા કરતાં પહેલાં એક બે વધુ સવાલ પૂછ્યા: ‘અલ્યા ! બોલને, તેં આ કાઢ્યાં ક્યાંથી ? મેં તો કોઈને કહ્યાં નથી ! ’
{{gap}}કૌશિકે હાથ જોડીને કહ્યું: 'તમે જ મને કહ્યાં છે !'
{{gap}}'ક્યારે ? ’
{{gap}}કૌશિકે પોતાના વાંસાના સોળ બતાવ્યા: ‘ જ્યારે જ્યારે તમને ઘેાડેસવારી કરવાનું મન થતું, ત્યારે ત્યારે હું તમારો ઘોડો બનતો. અને એ વખતે ઘોડાને મળતા ચાબુકના સ્વાદ હું ચાખતો. તમે તે વખતે કાંઈ કાંઈ બોલતા. જે બોલતા તે આ ખધુ મેં સંગ્રહ્યું છે ! તમે જ આપ્યું છે ! ’
{{gap}}ચાંડાલને એ વખતે કૌશિકની વિદ્યાપ્રીતિનું આકર્ષણ થયું.
{{gap}}તેણે તેના માથા ઉપર હાથ મૂક્યો: ‘ હે બ્રાહ્મણપુત્ર ! તેં જે ધીરજ બતાવી છે, તે વિદ્યાના ખરા ઉપાસકને શોભે તેવી છે. હવે તું બોલતો જા. જે તને ન સમજાય તે હું સમજાવું !’
{{gap}}કૌશિક આ પ્રમાણે વિદ્યા મેળવીને પછી તક્ષશિલામાં આવ્યો. ત્યારથી તક્ષશિલા નગરી જાદુવિદ્યામાં પણ અજિત ગણાઈ.
{{સ-મ| |🙒 | }}<noinclude></noinclude>
1mxyo4q4mzj51xgu68ayka8dzxx06k5
224143
224116
2026-08-19T03:10:40Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224143
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૭૨||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>કૌશિક તો ત્યાં હતો નહિ. ચાંડાલ કુતૂહલથી બહાર નીકળ્યો. છાને પગલે એની પર્ણકૂટિમાં ગયો. ત્યાં જઈ ને ગુપચુપ ઊભો રહ્યો પણ જે જોયું તેનાથી તો એ દિઙ્મૂઢ થઈ ગયો. પોતાનાં તમામ રહસ્યો આની પાસે ક્યાંથી ? તેને નવાઈ લાગી. તેણે તાડૂકીને કહ્યું. ‘અલ્યા એ વિશ્વાસઘાતી ! આ શું કરે છે? આ ક્યાંથી કાઢ્યાં ?’
{{gap}}કૌશિક ધ્રુજતો ઊભો થઈ ગયો. વર્ષોની મહેનત અફળ જવાની, એ ભયે એ ઠંડો થઈ ગયો.
{{gap}}પણ ચાંડાલે એને શિક્ષા કરતાં પહેલાં એક બે વધુ સવાલ પૂછ્યા: ‘અલ્યા ! બોલને, તેં આ કાઢ્યાં ક્યાંથી ? મેં તો કોઈને કહ્યાં નથી !’
{{gap}}કૌશિકે હાથ જોડીને કહ્યું: ‘તમે જ મને કહ્યાં છે !’
{{gap}}‘ક્યારે ?’
{{gap}}કૌશિકે પોતાના વાંસાના સોળ બતાવ્યા: ‘જ્યારે જ્યારે તમને ઘોડેસવારી કરવાનું મન થતું, ત્યારે ત્યારે હું તમારો ઘોડો બનતો. અને એ વખતે ઘોડાને મળતા ચાબુકના સ્વાદ હું ચાખતો. તમે તે વખતે કાંઈ કાંઈ બોલતા. જે બોલતા તે આ બધુ મેં સંગ્રહ્યું છે ! તમે જ આપ્યું છે !’
{{gap}}ચાંડાલને એ વખતે કૌશિકની વિદ્યાપ્રીતિનું આકર્ષણ થયું.
{{gap}}તેણે તેના માથા ઉપર હાથ મૂક્યો: ‘હે બ્રાહ્મણપુત્ર ! તેં જે ધીરજ બતાવી છે, તે વિદ્યાના ખરા ઉપાસકને શોભે તેવી છે. હવે તું બોલતો જા. જે તને ન સમજાય તે હું સમજાવું !’
{{gap}}કૌશિક આ પ્રમાણે વિદ્યા મેળવીને પછી તક્ષશિલામાં આવ્યો. ત્યારથી તક્ષશિલા નગરી જાદુવિદ્યામાં પણ અજિત ગણાઈ.
{{સ-મ| |🙒 | }}<noinclude></noinclude>
s8jk914taitu8pr42jc2ud8w3gt8bf4
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૮૧
104
73515
224176
223730
2026-08-19T03:56:42Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
224176
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[ ૩૯ ] <br/>બે ભાઈઓ!'''</big> | }}
<br/>
{{gap}}'''<big>જૂ</big>ના વખતની''' એક વાત છે. બે ભાઈઓ હતા. બન્નેને
ત્યાં સો સો ઘેટાં હતાં. બન્ને પોતપોતાના માલ વિષે
અભિમાન રાખતા.
{{gap}}રાત્રે પાસે પાસે બેસે ને વાતો કરે ત્યારે વાતડાહ્યા
બનીને કહેશે: ‘આપણા માલ જેવો માલ ક્યાંય નથી.’
{{gap}}એક કહેશે: ‘મારા શીંગલા જેવો શીંગલો ખુદ રાજા
બાદશાહને ત્યાં નથી !’
{{gap}}ત્યાં બીજો કહેશે: ‘તારો શીંગલો સાચો, પણ મારી
રેશમડી જેવી ઊન, આખો મલક ગોતી વળોને, ક્યાંય ન મળે !’
{{gap}}આમ ને આમ બન્ને જણા પોતપોતાના માલની પ્રશંસા
કર્યા કરે.
{{gap}}હવે એવું બન્યું કે એમાંથી એક ભાઈ ને પુસ્તકોનો
શોખ થયો. એવો શોખ થયો કે ન પૂછો વાત! પુસ્તક દેખે
તો ખાવાનું ભૂલી જાય ! એને એમાં આનંદના સાગર દેખાય
ત્યારે બીજો ભાઈ હતો એને બીજો જ શોખ લાગ્યો. એને<noinclude></noinclude>
94mtbd5opvurtq3e760uiyddxtotjmv
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૪૬
104
73613
224102
224051
2026-08-18T12:04:34Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224102
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૩૮||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}એને ધ્રાસકો પડી ગયો. પણ ભગવાન તથાગતે કહ્યું: ‘આનંદ ! જ્યાં કકુત્થા નદી વહે છે ત્યાં ચાલો !’
{{gap}}મહાભિક્ષુસંઘ સાથે ભગવાન ત્યાં પહોંચ્યા.
{{gap}}ત્યાં નદીકિનારે આમ્રવનમાં આનંદે આસન પાથર્યું.
{{gap}}તેના ઉપર ભગવાન લોટી ગયા.
{{gap}}જીવનની છેલ્લી પળો આવી રહી હતી. પણ એ વખતે એમણે આનંદને કહ્યું: ‘આનંદ ! કોઈ ચુન્દ લુહારને, એમ ખસિયાણો બનાવી ન દેતા, કે તારા ભોજનથી તથાગતનું પરિનિર્વાણ થયું ! આનંદ ! તું પોતે ચુન્દને કહેજે કે તારી ધન્યતાની કોઈ સીમા નથી કે, તથાગતે છેલ્લું ભોજન તારે ત્યાં લીધું ! એમ પણ એને આશ્વાસન આપજે આનંદ ! કે મેં જાતે તથાગતને આમ બોલતા સાંભળ્યા હતા !’
{{gap}}આંહીં થોડો આરામ લઈ વળી ભગવાન તથાગતે આનંદને કહ્યું: ‘આનંદ ! હિરણ્યવતી નદીને કિનારે ચાલો !’
{{સ-મ| |[૩]| }}
{{gap}}હિરણ્યવતી છેલ્લું સ્થાન હતું. ત્યાં ભગવાન તથાગતની છેલ્લી વાણી સંભળાણી. ભગવાને શિષ્ય સમુદાયને કહ્યું :
‘હજી કોઈ ને કાંઈ શંકા હોય તો પૂછો, ભિક્ષુઓ !’
{{gap}}પણ ભિક્ષુઓમાંથી કોઈ ને કાંઈ શંકા ન હતી. શોકનો ભાર હવામાં આવી ગયો હતો.
{{gap}}ભગવાન તથાગતે ફરીને પણ એ જ વાત કહી.
{{gap}}ફરીને સૌ ભિક્ષુઓ નિરુત્તર રહ્યા.
{{gap}}ભગવાન તથાગતે ત્રીજી વખત પણ એ જ વાત કરી: પણ કોઈને કાંઈ કહેવાનું ન હતું.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
0c2aqw5lc568ngdp2uu0uh1bc67ij66
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૪૭
104
73614
224103
224052
2026-08-18T12:07:02Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224103
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|અંતિમ પળે !||૧૩૯}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}અંતિમપળ સુધી જ્ઞાન આપવાની આ તમન્નામાં વિશેષ સત્યનો એક અદ્ભુત ધ્વનિ રહ્યો અને એ ધ્વનિ જ સર્વસ્વ છે. જ્ઞાન, મહાન છે. વ્યક્તિ નહિ, એ ધ્વનિ એમાંથી ઊઠી રહ્યો છે ! કારણ કે માણસ જેટલું વ્યક્તિને પૂજે છે, એટલું જ્ઞાનને પૂજતો નથી. એટલે એણે આ સત્ય વધુ પ્રગટપણે જાણવું રહ્યું. વ્યક્તિ નહિ, જ્ઞાન !
{{gap}}સારિપુત્રની તે દિવસની વાણી સાંભળીને ભગવાનની મુખમુદ્રા ઉપર એક તેજરેખા આવી ગઈ હતી. એ શા માટે હતી એ કોઈ સમજ્યું ન હતું.
{{gap}}આનંદની વાણી, જ્યારે અવલંબનની પરાકાષ્ટા બતાવી રહી હતી, ત્યારે એ વાણી સાંભળીને પણ ભગવાનને અંતરમાં નવો પ્રકાશ આવતો જણાયો હતો. એ પ્રકાશ શાનો હતો ?
{{gap}}ભગવાન તથાગતને એક વસ્તુ અંતરમાં ઊગી હતી.
{{gap}}સારિપુત્રની વાણી, આનંદની વાણી, બીજા પણ અનેક પ્રમુખ શિષ્યોની વાણી, બધી જ વાણી, હવે એને પોતાને દેવ સમાન સ્થાપી, એમની દેવપૂજામાં જ આનંદ માનનારી મનોદશા બતાવી રહી હતી ! જીવતાં જીવત પોતે દેવપૂજા પામે એ પળ આવવાની આગાહી એમાં હતી !
{{gap}}પોતે દેવ અને, પૂજા પામે, એટલે અત્યાર સુધી કથેલી તમામ જ્ઞાનવાણી, એ વ્યક્તિત્વના પડાછાયામાં, ઝાંખી ઝાંખી અત્યંત ઝાંખી થઇ ને રહેવાની. જ્ઞાનવાણી ઝાંખી અને વ્યક્તિ મહાન બને. જે જ્ઞાનપ્રચાર માટે પોતે મથ્યા તે જ્ઞાન, પોતાના વ્યક્તિત્વની પૂજાને પડખે, ગૌણ બની જવાની, આ નીતિરીતિ એમણે આવતી દેખી !
{{gap}}–એટલે જ્યારે પોતાનું પરિનિર્વાણ સમીપમાં છે એમ<noinclude></noinclude>
o92loy5urv9ccbryss3v3xl6sjyv4bc
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૪૮
104
73615
224104
224053
2026-08-18T12:08:35Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224104
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૦||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>એમને લાગ્યું, ત્યારે એ એક જ વસ્તુ, પોતાના જ્ઞાનને હજી પણ પ્રજ્વલિત રાખી શકશે, એ વિચારની તેજરેખા ભગવાનની મુખમુદ્રાને શોભાવી ગઈ હતી !
{{gap}}પોતે દેવ બની રહે, દેવ જેવી પૂજા પામે, દેવની જેમ કૃપામૃતના વર્ષણની આશા જન્માવે, અને જે આત્મદીપ માટે એમણે વારંવાર કહ્યું હતું તે આત્મદીપ ઝાંખો પડે, તો જ્ઞાનનો મહિમા જ લય પામે !
{{gap}}એટલા માટે, પરિનિર્વાણની પળ આવી રહી છે એ જોઈને, ભગવાન તથાગતની સુખમુદ્રા ઉપર તે જ દિવસે તેજરેખા પ્રગટી નીકળી હતી ! તેજરેખાનું રહસ્ય આ હતું:
{{gap}}‘જ્ઞાનદીપનો જય હો ! ધર્મદીપનો જય હો ! આત્મદીપનો જય હો ! કોઈ પણ વ્યક્તિનો નહિ !’
{{સ-મ| |🙒 | }}<noinclude></noinclude>
mv45g49flonzmmad011pr0y4evre55b
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૪૯
104
73629
224105
224054
2026-08-18T12:11:42Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224105
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[૩૧]<br/>સંપૂર્ણતાની શોધ !'''</big> |}}
<br/>
{{gap}}'''<big>એ</big>ક''' વખત એક માણસ સંપૂર્ણતા ક્યાં છે તે શોધવા માટે નીકળ્યો. સંપૂર્ણ ઈશ્વર જ હોઈ શકે એની એને ખબર હતી. માનવ તો ગમે તેટલો સંપૂર્ણ હોય, છતાં અપૂર્ણ જ રહેવાનો, એટલે એ એવા માણસને શોધી રહ્યો હતો કે જેણે ઈશ્વરની કાંઈક પણ ઝાંખી હૃદયમાં કરી હોય.
{{gap}}એમ પરિભ્રમણ કરતાં કરતાં એ એક જ્ઞાનીના સંસર્ગમાં આવ્યો. એને લાગ્યું કે આ માણસે કાંઈક જાણ્યું છે. તે તેની પાસે રહી ગયો. હંમેશાં જુદી જુદી અનેક વાતો ગુરુશિષ્યભાવે બન્ને જણ કરે. જેમ જેમ પેલો માણસ આ જ્ઞાનીની વાત સાંભળતો ગયો, તેમ તેમ એને ખાત્રી થતી ગઈ કે આણે ઘણી વસ્તુઓ મેળવી લીધી છે.
{{gap}}એક દિવસ વાત ચાલી : ‘શિશુ જેવી અવસ્થા એ માણસ માટેની સંપૂર્ણતાની નિશાની ખરી કે નહિ ? શિશુને કોઈ રાગદ્વેષ નથી એનું અંતઃકરણ અગ્નિ વિનાની રાખ જેવું,<noinclude></noinclude>
oo0gvi2tv7azwjx06p7vzoq150ohb3p
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૧
104
73631
224106
224063
2026-08-18T12:12:51Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224106
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|સંપૂર્ણતાની શોધ !||૧૪૩}}<hr>'''</noinclude>રહે, તે બરાબર છે, એ માટે પ્રશ્ન જ નથી. એ અવસ્થા સંપૂર્ણતાની છે. શંકા, કે પ્રશ્ન તો ત્યાં નથી. પણ એક ચાલ્યો જતો વિચાર પણ નથી, કે આમ કેમ ?
{{gap}}એ એમ બતાવે છે કે માણસ છેક મૂળમાં પહોંચી ગયો છે. સૂરજ ઊગશે એ વિષે જેમ કોઈ માણસ કોઇને કોઈ દિવસ પ્રશ્ન કરતો નથી, તેમ આવ્યું, ગયું, રહ્યું, મળ્યું, નાશ પામ્યું, કોઈ કહેતાં કોઈ સ્થિતિ વિષે જેને પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી, અને તેથી જેના મનમાં કોઈ ગડભાંગ નથી, તે માણસ જાણે કે હવામાં જેમ હવા વિલસે છે, તેમ એક અનાદિ તત્ત્વની સાથે તત્ત્વરૂપે જ વિલસે છે. પ્રશ્નો, શંકા, વિચાર, બધું ત્યારે શમે છે.
{{gap}}અને એ શમે છે, ત્યારે સંપૂર્ણતા આવે છે.<noinclude></noinclude>
nog2137pd7tkf1ob77difeajyg2k9cz
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૨
104
73632
224107
224064
2026-08-18T12:14:48Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224107
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[ ૩૨ ]<br/> શાંતિની સ્થાપના'''</big>
| }}
<br/>
{{gap}}'''<big>પ</big>રનિંદાનો''' જન્મ, એ માણસના પોતાના પોતા વિષેના ઘણા જ વધારે પડતા ખોટા ખ્યાલમાંથી જન્મે છે. અને એ પરનિંદા ઘણું ઊભું કરે છે. એટલે જે માણસ, પોતાની શક્તિ અને મર્યાદા બન્નેને બરાબર સમજે છે, એ એક રીતે સમાજમાં શાંતિનું કામ કરી રહે છે.
{{gap}}એ જ પ્રમાણે જે માણસ બીજાઓને દાન આપવાનો, સેવા કરવાનો, ત્યાગનો વગેરે નૈતિક ધર્મ સમજાવે છે, તે માણસ પણ વાણીથી શાંતિ સ્થાપવાનું કામ કરે છે. અને એના પોતાના જીવનમાં જો એણે એ વાત ઉતારી હોય, તો એ વધારે મહાન કાર્ય કરી રહ્યો છે એમ કહેવાય.
{{gap}}એ જ પ્રમાણે માણસ માણસની વચ્ચે અર્થ સંબંધી નવીન વિચારો સ્થાપવા એ પણ મહાન કાર્ય છે. કારણ કે તેથી સમાજ સ્વસ્થ બને છે અને રાજ્ય સ્થિર થાય છે.
{{gap}}જેવી રીતે માણસ હરક્ષણે શ્વાસોચ્છશ્વાસ લે છે, જૂના પવનને બહાર ધકેલે છે અને નવા પવનનને અંદર ધકેલે છે, એ જ<noinclude></noinclude>
fywcd8e42f3zvqhxjj41t6bwfbqr4b8
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૩
104
73633
224108
224066
2026-08-18T12:18:45Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224108
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|શાંતિની સ્થાપના ||૧૪૫}}<hr>'''</noinclude>રીત વિચાર પરત્વે પણ હોવી ઘટે. જૂના વિચારોને એણે બહાર મોકલવા જોઈએ અને નવા વિચારોને એણે સ્વીકારવા જોઈએ.
{{gap}}પરંતુ ઘણુંખરું આ નાની સરખી ક્રિયા, પોતાની સ્વતંત્ર શક્તિથી માણસ ભાગ્યે જ કરી શકે છે. મજબૂતમાં મજબૂત માણસ પણ વિચારની સૃષ્ટિ પરત્વે ઘણો નબળો હોઈ શકે. સ્વતંત્ર રીતે વિચાર કરવાની શક્તિ એ કુદરતની મોટામાં મોટી બક્ષિસ છે, ને તે બહુ માણસોને મળેલી જોવામાં આવતી નથી.
{{gap}}આ ઉપરથી અધિકાર અને ગુણોની ઉત્તમતા સ્થાપનારી શ્રેણી સમાજમાં આવી છે.
{{gap}}પણ જેમને આ અધિકાર અને ગુણોની ઉત્તમતા મળ્યાં છે, તેમને સાથે સાથે, એ માણસ જાતના કલ્યાણ માટે વાપરવાની તાલીમ પણ મળે, તો સમાજના ઉપરથી નીચેના થર સુધી, એક પ્રકારની સમાનતા ચાલે, અને શાંતિ પણ રહે.
{{gap}}એ તાલીમ માટે જેને Positive Attitude–કહીએ, કાંઈક કર્ત્તવ્ય છે, એ જાતની ભાવના કહીએ, એ ભાવનાનો ઉદય સર્વોત્તમ ફલ લાવનારો ગણાયો છે.
{{gap}}આ કર્તવ્યની દીક્ષા વિના કોઈ માણસ પોતાના જીવનને સફળ ન ગણે, એવી એક વ્યાપક પ્રણાલિકા સ્થપાઈ જાય . . તો જ ખરા અર્થમાં તમામ વર્ગો વચ્ચે શાંતિ સ્થપાય.
{{gap}}આને માટે પહેલી જરૂરિયાત, વર્ગ વર્ગ વચ્ચે દેખાતું, ગુણ, અધિકાર, શ્રેણી, અને ધન એ બધાનું અંતર ઘટાડી નાખવું જોઇએ. ખાસ કરીને ધનનું અંતર અત્યારે વધુ ભયંકર ગણાવા લાગ્યું છે. એ અંતર ઘટાડવા બે માર્ગ<noinclude></noinclude>
riy9q5b1avho9ke5qc2e83gi2zuyu88
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૪
104
73634
224109
224067
2026-08-18T12:19:56Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224109
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૬||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>છે. એક માર્ગ રાજનો આધાર લેવાનો છે. બીજો માર્ગ વ્યક્તિ વ્યક્તિ વચ્ચેની સમજણનો છે. આ બીજો માર્ગ ઘણો લાંબો છે, એટલે સૌ ટૂંકા માર્ગે વળે છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ અમુક હદ કરતાં વધારે ધન, વધારે જમીન, વધારે માલિકી હક, કે વધારે સગવડતાઓ ન રાખી શકે તો સમાજનું શ્રેયસ થાય, એ આકર્ષક વિચારને પંથે ધીમે ધીમે સૌ પળે છે.
{{gap}}આ આ વિચારથી જેમની પાસે વધુ ધન છે, વધુ જમીન છે, વધુ માલિકી હક્કો છે, વધુ સગવડતાઓ છે, એ તમામને વીજળીના જેવા આંચકા લાગે તે સ્વાભાવિક છે.
{{gap}}પણ જે સમજુ છે તે સમજે છે કે, માણસોની દુનિયા હંમેશાં જ ફરતી રહે છે. આજે જે વસ્તુ આપણને ઘૃણા ઉત્પન્ન કરે છે, એ જ વસ્તુ વર્ષો પહેલાં પૂજ્યભાવ ઉત્પન્ન કરતી હોય !
{{gap}}પણ જો ગયો જમાનો પાછો આવી શકતો નથી, તો એ જમાનાની પરિસ્થિતિ પણ ટકાવી શકાતી નથી. એટલે ખરી રીતે માણસો પોતાની મેળે પોતાના ઉપર અંકુશ મૂકી દે, અને રાજતંત્ર ચલાવનારાઓ વધુ પ્રામાણિક બને, તો લોહી વિનાની વર્ગવિહીન ક્રાંતિ એ કાઈ ઘેલાનું સ્વપ્ન ન રહે, પણ સિદ્ધિ બને.
{{gap}}અને એ સિદ્ધિ એવી બને કે ઘણાને માર્ગદર્શન આપે. પણ માણસ પોતાની મેળે એમ સમજે ખરો ?
{{gap}}શ્રેષ્ઠ જનોને શ્રષ્ઠ વિચારો ફેલાવવાની કલા પ્રાપ્ત થઈ હોય તો એ કેવળ અશક્ય નથી, એટલું જ.
{{gap}}એમ સિદ્ધિ ન મળે ને બીજી રીતે આવે તો એ પ્રજાનું સામર્થ્ય બતાવવાને બદલે આવેશ બતાવે છે.<noinclude></noinclude>
0jl32021j2mo6x6fws84owoa3gprnb6
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૫
104
73635
224110
224068
2026-08-18T12:20:56Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224110
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|શાંતિની સ્થાપના ||૧૪૭}}<hr>'''</noinclude>અને આવેશથી થયેલાં તાત્કાલિક કાર્યો ઘણાં સુંદર લાગે છે. પણ માનવ સ્વભાવ જેવી કોઈ વસ્તુનું અસ્તિત્વ હોય, તો એવાં આવેશયુક્ત કાર્યોને થાળે પડતાં ઘણો લાંબો વખત જાય છે. અને એટલામાં બીજાં બળો બીજી વધુ ભયંકર ક્રાન્તિ જન્માવે છે. ને છેવટે તો, કાં એ ક્રમ ચાલ્યા કરે છે, અથવા કોઈ લોખંડી આકાશ નીચે એ દબાઈ રહે છે.
{{gap}}એમાંથી માનવજાતને બહાર નીકળતાં ઘણાં શોણિતસ્નાન કરવાનાં રહે છે. અને એ સઘળો સમય અને સઘળી શક્તિ એણે વ્યથ વેડફી દેવામાં બહુ લાભ મેળવ્યો નહિ હોય.
{{gap}}અને એટલું છતાં પણ, સુખશાંતિ માટે હવે કૂચ નથી કરવાની, એવું પરિણામ નહિ આવ્યું હોય !
{{સ-મ| |🙒 | }}<noinclude></noinclude>
go8k34nyz0z0pp3mqvvn8o9n6qxb4ac
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૬
104
73636
224111
224071
2026-08-18T12:22:13Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224111
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''[૩૩]<br/> એક લાખ !'''</big> | }}
<br/>
{{gap}}'''<big>એ</big>ક''' લાખની એક વાર્તા મને મળી છે. દિવસ હજી ઊગ્યો ન હોય ત્યાં કુબેર મારે ત્યાં આવે. એની જૂની તૂટીફૂટી થેલીમાંથી કાગળોના થોકડા કાઢે. એમાં લેખા હોય, લખાણો હોય, નોંધો હોય, વર્તમાનપત્રોની કાપલીઓ હોય, કૈંક વસ્તુઓ હોય ! એને એક પ્રકારનો શોખ હતો. માસિક કાઢવાનો.
{{gap}}હું તેની સામે જોઈ રહું. છેલ્લાં બાર વર્ષથી એ આ પ્રમાણે એક માસિક કાઢતો. તે પહેલાં તો એણે હસ્તલિખિત માસિક કાઢ્યું હતું. પણ પછી ધીમે ધીમે એ જ હસ્તલિખિતને એણે માસિકમાં ફેરવીને છપાવવા માંડ્યું હતું. એ એની મનમોજની વસ્તુ બની ગઈ હતી.
{{gap}}એનાં ઘરાક તો ભાગ્યે જ ત્રણસો ચારસો હોય તો ! પણ છતાં કુબેરને એની એવી લગની લાગી હતી કે જાણે, એ આ માસિકને જ પરણ્યો હોય, તેમ દર મહિને અતિ ઉત્સાહથી એની નવી યોજનાઓ બનાવતો જ હોય.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
picyclykfw9022s4gmwqtfs7fpjykvz
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૭
104
73637
224119
224072
2026-08-19T01:25:10Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224119
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|એક લાખ !||૧૪૯}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}મને વારંવાર લાગતું કે આ ખોટના ધંધામાં પડેલો આ માણસ, ખરી રીતે પોતાનું જીવન વેડફી રહ્યો છે ! નથી એના માસિકમાં કોઈ વિશિષ્ટતા કે કોઈ અપૂર્વતા !
{{gap}}એ ગમે ત્યાં નોકરી કરવા રહી ગયો હોત તો સારો એવો પોતાનો વિકાસ સાધી શક્યો હોત. બે પાંદડે હોત ને સુખનો રોટલો ખાતો હોત.
{{gap}}પણ ના, શહેરના એક ખૂણામાં, એક નાનકડી સાત નવની ઓરડીમાં, રસોડું, ઑફિસ, રહેઠાણ અને આરામગૃહ, એ બધુ જ એમાં રાખીને એ પડ્યો રહેતો. અને જેને એણે સેવા માની હતી તે–આ માસિકનું કામકાજ કર્યા કરતો. એને મન એ લહાવો હતો, જીવનનો પ્રેમ હતો, બીજાને મન એ ભ્રમ હતો.
{{gap}}એના ગ્રાહકો તૂટતા, ઘટતા, ક્યારેક તો લુખ્ખા રોટલાનો પણ વાંધો પડી જાતો, છતાં કોણ જાણે કેમ કુબેરને એમાં અનેરો ઉત્સાહ આવ્યા જ કરતો ! એના ઉત્સાહમાં ઓટ નહિ. માસિકના ફેલાવામાં ઓટ ભલે હોય.
{{gap}}જ્યારે મળે ત્યારે એ માસિક માટેનું કાંઈ ને કાંઈ કામ કરતો જ હોય !
મેં એને ઘણી વખત સમજાવ્યો : ‘ભાઈ ! આ તારા માસિકમાં નથી કોઈ વિશિષ્ટતા, નથી કોઈ ખાસ આકર્ષણ, કેવળ તારો પોતાનો ભ્રમ છે કે આવી રીતે તું સેવા કરે છે.’
{{gap}}કુબેર એ બધું સાંભળીને માત્ર આટલું જ બોલ્યો: ‘એ જે હોય તે ! પણ મને હવે આનું વ્યસન પડ્યું છે તે નહિ છૂટે. હું ને મારું માસિક સાથે જ મરીશું !’
{{gap}}એમ તો એ પાછો કુલિન વર્ગમાં હતો. એની જ્ઞાતિમાં<noinclude></noinclude>
3tzw62ahy5daz7gk70mxsvc5spukq3f
પૃષ્ઠ:Tej Bindu By Dhumketu.pdf/૧૫૮
104
73638
224120
224073
2026-08-19T01:27:12Z
Snehrashmi
2103
/* Validated */
224120
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૦||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>એવા બે ત્રણ વર્ગ હતા. તેમાં સૌથી ઊંચામાં ઊંચી બેઠકે, ખરી રીતે, આ મુફલિસ માણસનું નામ હતું. એ ધારે તો આવતી કાલે લક્ષાધિપતિ થઈ પડે એવી સામાજિક રચનાનો એ બાળક હતો ! પણ એને તો આ માસિક આડે એ કઈ વાત યાદ જ ન હતી !
{{gap}}ત્યાર પછી ક્યારે એ મારે ત્યાં આવતો બંધ થયો તે ખબર રહી નથી. પણ પહેલાં તો દરમહિને એ આવીને ઊભો જ હોય, એ સ્થિતિ અચાનક જ બંધ થઈ ગઈ હતી, એવું કાંઈક મને યાદ છે.
{{gap}}શું બન્યું હતુ. તે ખબર રહી નથી. પણ તેનું માસિક તો નિયમિત ચાલ્યા કરતું હતું.
{{gap}}એક વખત એ માસિક તરફ જોયું, ત્યારે કોણ જાણે કેમ, એમાં મને એક ઉત્સાહી. પ્રેમાળ, અક્ષર ઉપાસનાના અનુપમ ભક્તને બદલે, એક ઘરેડમાં પડેલા, ચલાવવાની ખાતર ચલાવતા, કોઇક જૂના વ્યસનીની છાપ નજરે પડી !
{{gap}}કુબેરે હમણાં પેાતાનું જૂનું સ્થાન બદલ્યું હતું. અને પછી એ ક્યાં રહેવા ગયો છે તેનો મને હજી પત્તો મળ્યો ન હતો. એક વખત માસિક જ્યાં છપાતું હતું ત્યાં હું ગયો–પણ ત્યાંથી એના ઘરનો કાંઈ બરાબર પત્તો લાગ્યો નહિ !
{{gap}}અને પછી એક વખત એનો પત્તો અચાનક જ બીજી રીતે મળી ગયો. હું એક સિનેમાગૃહ પાસેથી, મારે કામે ઉતાવળે ઉતાવળે જઇ રહ્યો હતો, ત્યાં બહાર ચોડેલી સિનેમાની નટીનાં દૃશ્યોને નિહાળી નિહાળીને જોતો એક માણસ મેં જોયો, મેં એના ઉપર સહેજ જ નજર કરી, પણ ત્યાં તો ભારે નવાઈની વાત બની. એણે પણ મારી<noinclude></noinclude>
de0wdedcl9v4nphzxujqlrfz50n1otz
224121
224120
2026-08-19T01:27:41Z
Snehrashmi
2103
224121
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૫૦||તેજબિંદુ}}<hr>'''</noinclude>એવા બે ત્રણ વર્ગ હતા. તેમાં સૌથી ઊંચામાં ઊંચી બેઠકે, ખરી રીતે, આ મુફલિસ માણસનું નામ હતું. એ ધારે તો આવતી કાલે લક્ષાધિપતિ થઈ પડે એવી સામાજિક રચનાનો એ બાળક હતો ! પણ એને તો આ માસિક આડે એ કઈ વાત યાદ જ ન હતી !
{{gap}}ત્યાર પછી ક્યારે એ મારે ત્યાં આવતો બંધ થયો તે ખબર રહી નથી. પણ પહેલાં તો દરમહિને એ આવીને ઊભો જ હોય, એ સ્થિતિ અચાનક જ બંધ થઈ ગઈ હતી, એવું કાંઈક મને યાદ છે.
{{gap}}શું બન્યું હતુ. તે ખબર રહી નથી. પણ તેનું માસિક તો નિયમિત ચાલ્યા કરતું હતું.
{{gap}}એક વખત એ માસિક તરફ જોયું, ત્યારે કોણ જાણે કેમ, એમાં મને એક ઉત્સાહી. પ્રેમાળ, અક્ષર ઉપાસનાના અનુપમ ભક્તને બદલે, એક ઘરેડમાં પડેલા, ચલાવવાની ખાતર ચલાવતા, કોઇક જૂના વ્યસનીની છાપ નજરે પડી !
{{gap}}કુબેરે હમણાં પેાતાનું જૂનું સ્થાન બદલ્યું હતું. અને પછી એ ક્યાં રહેવા ગયો છે તેનો મને હજી પત્તો મળ્યો ન હતો. એક વખત માસિક જ્યાં છપાતું હતું ત્યાં હું ગયો–પણ ત્યાંથી એના ઘરનો કાંઈ બરાબર પત્તો લાગ્યો નહિ !
{{gap}}અને પછી એક વખત એનો પત્તો અચાનક જ બીજી રીતે મળી ગયો. હું એક સિનેમાગૃહ પાસેથી, મારે કામે ઉતાવળે ઉતાવળે જઇ રહ્યો હતો, ત્યાં બહાર ચોડેલી સિનેમાની નટીનાં દૃશ્યોને નિહાળી નિહાળીને જોતો એક માણસ મેં જોયો, મેં એના ઉપર સહેજ જ નજર કરી, પણ ત્યાં તો ભારે નવાઈની વાત બની. એણે પણ અક્સ્માત મારી<noinclude></noinclude>
api66ithssvqti8c2u2yhdeccll1lbs
સભ્યની ચર્ચા:DreamRimmer
3
73645
224118
2026-08-19T00:06:09Z
JJPMaster
4212
JJPMasterએ [[સભ્યની ચર્ચા:DreamRimmer]]ને [[સભ્યની ચર્ચા:Max]] પર ખસેડ્યું: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" to "[[Special:CentralAuth/Max|Max]]"
224118
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[સભ્યની ચર્ચા:Max]]
hybpj6ygkpn0eqzy2lhug2358qcyuki
તેજબિંદુ/તેજબિંદુ
0
73646
224144
2026-08-19T03:14:12Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224144
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = તેજબિંદુ
| previous = [[તેજબિંદુ/સ્વતંત્રતા ક્યાં રહે છે?|સ્વતંત્રતા ક્યાં રહે છે?]]
| next = [[તેજબિંદુ/પંખીની માનવતા|પંખીની માનવતા]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="63" to="72"></pages>}}
}}
8t9rqrr25d5bbirivhfe5py7gijgx21
તેજબિંદુ/પંખીની માનવતા
0
73647
224146
2026-08-19T03:16:28Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224146
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = પંખીની માનવતા
| previous = [[તેજબિંદુ/તેજબિંદુ|તેજબિંદુ]]
| next = [[તેજબિંદુ/માણસ, ઘોડાં અને ગધેડાં|માણસ, ઘોડાં અને ગધેડાં]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="73" to="76"></pages>}}
}}
87bnbpks7rfrt3mpods9629yprljs17
તેજબિંદુ/માણસ, ઘોડાં અને ગધેડાં
0
73648
224147
2026-08-19T03:17:52Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224147
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = માણસ, ઘોડાં અને ગધેડાં
| previous = [[તેજબિંદુ/પંખીની માનવતા|પંખીની માનવતા]]
| next = [[તેજબિંદુ/ઉપાસના|ઉપાસના]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="77" to="80"></pages>}}
}}
l6i0lklzlqa7udfvnmsa6r9r4175lzq
તેજબિંદુ/ઉપાસના
0
73649
224149
2026-08-19T03:19:37Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224149
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = ઉપાસના
| previous = [[તેજબિંદુ/માણસ, ઘોડાં અને ગધેડાં|માણસ, ઘોડાં અને ગધેડાં]]
| next = [[તેજબિંદુ/અજિત કિલ્લા અને અજિત માનવી|અજિત કિલ્લા અને અજિત માનવી]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="81" to="84"></pages>}}
}}
azhn43149f40qqbc6bfzoy153ijsewm
તેજબિંદુ/અજિત કિલ્લા અને અજિત માનવી
0
73650
224150
2026-08-19T03:20:44Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224150
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = અજિત કિલ્લા અને અજિત માનવી
| previous = [[તેજબિંદુ/ઉપાસના|ઉપાસના]]
| next = [[તેજબિંદુ/માનવી અને પડછાયો|માનવી અને પડછાયો]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="85" to="89"></pages>}}
}}
0am6dz50zoubtsnmippe9psr4tian4w
તેજબિંદુ/માનવી અને પડછાયો
0
73651
224151
2026-08-19T03:21:51Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224151
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = માનવી અને પડછાયો
| previous = [[તેજબિંદુ/અજિત કિલ્લા અને અજિત માનવી|અજિત કિલ્લા અને અજિત માનવી]]
| next = [[તેજબિંદુ/વાણીની મર્યાદા|વાણીની મર્યાદા]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="90" to="95"></pages>}}
}}
4a2qnd6een59igzmxxeshzw1ax1cb5w
તેજબિંદુ/વાણીની મર્યાદા
0
73652
224152
2026-08-19T03:23:14Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224152
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = વાણીની મર્યાદા
| previous = [[તેજબિંદુ/માનવી અને પડછાયો|માનવી અને પડછાયો]]
| next = [[તેજબિંદુ/પળ પળ ગણો|પળ પળ ગણો]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="96" to="101"></pages>}}
}}
n53f80ly2zl0kdtgn4y1x0tmesxcqb7
તેજબિંદુ/પળ પળ ગણો
0
73653
224153
2026-08-19T03:24:25Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224153
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = પળ પળ ગણો
| previous = [[તેજબિંદુ/વાણીની મર્યાદા|વાણીની મર્યાદા]]
| next = [[તેજબિંદુ/રહસ્ય માટે મથો|રહસ્ય માટે મથો]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="102" to="104"></pages>}}
}}
0yugmafo50mh2p04l6ekd88pbzvljei
તેજબિંદુ/રહસ્ય માટે મથો
0
73654
224154
2026-08-19T03:25:27Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224154
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = રહસ્ય માટે મથો
| previous = [[તેજબિંદુ/પળ પળ ગણો|પળ પળ ગણો]]
| next = [[તેજબિંદુ/કુતૂહલ અને જ્ઞાન ભૂખ|કુતૂહલ અને જ્ઞાન ભૂખ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="105" to="107"></pages>}}
}}
dmhp3vs0uitdd4khlu9y4yhda1nomlu
તેજબિંદુ/કુતૂહલ અને જ્ઞાન ભૂખ
0
73655
224155
2026-08-19T03:26:48Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224155
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = કુતૂહલ અને જ્ઞાન ભૂખ
| previous = [[તેજબિંદુ/રહસ્ય માટે મથો|રહસ્ય માટે મથો]]
| next = [[તેજબિંદુ/અખૂટ ભંડારની શોધ|અખૂટ ભંડારની શોધ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="108" to="111"></pages>}}
}}
2l7tuc40n28p89g2zc38jfascrl4638
તેજબિંદુ/અખૂટ ભંડારની શોધ
0
73656
224157
2026-08-19T03:28:41Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224157
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = અખૂટ ભંડારની શોધ
| previous = [[તેજબિંદુ/કુતૂહલ અને જ્ઞાન ભૂખ|કુતૂહલ અને જ્ઞાન ભૂખ]]
| next = [[તેજબિંદુ/સત્યનું સ્થાન|સત્યનું સ્થાન]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="112" to="118"></pages>}}
}}
5t3j8yyy5u8smie9pqacmr6dop49ruj
તેજબિંદુ/સત્યનું સ્થાન
0
73657
224158
2026-08-19T03:29:44Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224158
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = સત્યનું સ્થાન
| previous = [[તેજબિંદુ/અખૂટ ભંડારની શોધ|અખૂટ ભંડારની શોધ]]
| next = [[તેજબિંદુ/કમનસીબીને ઘોળી પીઓ|કમનસીબીને ઘોળી પીઓ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="119" to="122"></pages>}}
}}
dscuh0zkm1wwfas9f8w6e9y4seuhpzg
તેજબિંદુ/કમનસીબીને ઘોળી પીઓ
0
73658
224159
2026-08-19T03:30:55Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224159
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = કમનસીબીને ઘોળી પીઓ
| previous = [[તેજબિંદુ/સત્યનું સ્થાન|સત્યનું સ્થાન]]
| next = [[તેજબિંદુ/વર્ષો થયાં|વર્ષો થયાં]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="123" to="125"></pages>}}
}}
jq17oh4oowltem9slxxbvndd4ryleh9
તેજબિંદુ/વર્ષો થયાં
0
73659
224160
2026-08-19T03:32:06Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224160
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = વર્ષો થયાં
| previous = [[તેજબિંદુ/કમનસીબીને ઘોળી પીઓ|કમનસીબીને ઘોળી પીઓ]]
| next = [[તેજબિંદુ/સિંહ અને પતંગિયું|સિંહ અને પતંગિયું]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="127" to="131"></pages>}}
}}
eeh3r2y04a177t7kytz2g7z7uxygazz
તેજબિંદુ/સિંહ અને પતંગિયું
0
73660
224161
2026-08-19T03:33:30Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224161
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = સિંહ અને પતંગિયું
| previous = [[તેજબિંદુ/વર્ષો થયાં|વર્ષો થયાં]]
| next = [[તેજબિંદુ/સૌ સૌના તાનમાં|સૌ સૌના તાનમાં]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="132" to="134"></pages>}}
}}
kbbcdsx68r2vd53v1g6u38xr740q9u9
તેજબિંદુ/સૌ સૌના તાનમાં
0
73661
224162
2026-08-19T03:34:23Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224162
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = સૌ સૌના તાનમાં
| previous = [[તેજબિંદુ/સિંહ અને પતંગિયું|સિંહ અને પતંગિયું]]
| next = [[તેજબિંદુ/પંખી અને માણસ|પંખી અને માણસ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="135" to="138"></pages>}}
}}
o9hjfreaauzvkiebb7t70b33qcgj5k0
224164
224162
2026-08-19T03:36:18Z
Snehrashmi
2103
224164
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = સૌ સૌના તાનમાં
| previous = [[તેજબિંદુ/સિંહ અને પતંગિયું|સિંહ અને પતંગિયું]]
| next = [[તેજબિંદુ/પંખી ને માણસ|પંખી ને માણસ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="135" to="138"></pages>}}
}}
5zpjp022x64dpehx301xmv5q8mh3viq
તેજબિંદુ/પંખી ને માણસ
0
73662
224165
2026-08-19T03:36:47Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224165
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = પંખી ને માણસ
| previous = [[તેજબિંદુ/સૌ સૌના તાનમાં|સૌ સૌના તાનમાં]]
| next = [[તેજબિંદુ/અંતિમ પળે|અંતિમ પળે]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="139" to="142"></pages>}}
}}
846dvxkyhn3k5ui8tge9a3vhgufbopy
તેજબિંદુ/અંતિમ પળે
0
73663
224167
2026-08-19T03:38:13Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224167
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = અંતિમ પળે
| previous = [[તેજબિંદુ/પંખી ને માણસ|પંખી ને માણસ]]
| next = [[તેજબિંદુ/સંપૂર્ણતાની શોધ|સંપૂર્ણતાની શોધ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="143" to="148"></pages>}}
}}
4uu82qd1jpfxwxth48qag4zfm37rnr4
તેજબિંદુ/સંપૂર્ણતાની શોધ
0
73664
224168
2026-08-19T03:39:28Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224168
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = સંપૂર્ણતાની શોધ
| previous = [[તેજબિંદુ/અંતિમ પળે|અંતિમ પળે]]
| next = [[તેજબિંદુ/શાંતિની સ્થાપના|શાંતિની સ્થાપના]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="149" to="151"></pages>}}
}}
16deyj347i3s64gsxwjvr8lqpx66ypc
તેજબિંદુ/શાંતિની સ્થાપના
0
73665
224169
2026-08-19T03:40:27Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224169
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = શાંતિની સ્થાપના
| previous = [[તેજબિંદુ/સંપૂર્ણતાની શોધ|સંપૂર્ણતાની શોધ]]
| next = [[તેજબિંદુ/એક લાખ|એક લાખ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="152" to="155"></pages>}}
}}
1tftjly14i81o8gsy9ujid1y2ydt0mx
તેજબિંદુ/એક લાખ
0
73666
224170
2026-08-19T03:42:03Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224170
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = એક લાખ
| previous = [[તેજબિંદુ/શાંતિની સ્થાપના|શાંતિની સ્થાપના]]
| next = [[તેજબિંદુ/અધીરતા|અધીરતા]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="156" to="160"></pages>}}
}}
5nc47377p8dhmkvmvadovorupshlqqn
તેજબિંદુ/અધીરતા
0
73667
224171
2026-08-19T03:45:25Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224171
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = અધીરતા
| previous = [[તેજબિંદુ/એક લાખ|એક લાખ]]
| next = [[તેજબિંદુ/આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર|આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="161" to="162"></pages>}}
}}
gh1zjmhqlypakqu2zx25h20l5di2u2e
તેજબિંદુ/આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર
0
73668
224172
2026-08-19T03:46:49Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224172
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર
| previous = [[તેજબિંદુ/અધીરતા|અધીરતા]]
| next = [[તેજબિંદુ/એક નાનકડો પ્રસંગ|એક નાનકડો પ્રસંગ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="163" to="166"></pages>}}
}}
j80ujfyk5qgbudjs6953ui2chm5bv4r
તેજબિંદુ/એક નાનકડો પ્રસંગ
0
73669
224173
2026-08-19T03:49:46Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224173
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = એક નાનકડો પ્રસંગ
| previous = [[તેજબિંદુ/આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર|આ ચિત્ર ને તે ચિત્ર]]
| next = [[તેજબિંદુ/ખાખીની ધૂણી|ખાખીની ધૂણી]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="167" to="168"></pages>}}
}}
6c37kk8oai4k6hg7gyurwsfwfrzh8mc
તેજબિંદુ/ખાખીની ધૂણી
0
73670
224174
2026-08-19T03:50:50Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224174
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = ખાખીની ધૂણી
| previous = [[તેજબિંદુ/એક નાનકડો પ્રસંગ|એક નાનકડો પ્રસંગ]]
| next = [[તેજબિંદુ/વિદ્યા માટે|વિદ્યા માટે]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="169" to="172"></pages>}}
}}
so7rz4d4z0g3vrz2rgbn38g8iplagmd
તેજબિંદુ/વિદ્યા માટે
0
73671
224175
2026-08-19T03:52:23Z
Snehrashmi
2103
Page Transclusion
224175
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = [[તેજબિંદુ]]
| author = ધૂમકેતુ
| translator =
| section = વિદ્યા માટે
| previous = [[તેજબિંદુ/ખાખીની ધૂણી|ખાખીની ધૂણી]]
| next = [[તેજબિંદુ/બે ભાઈઓ|બે ભાઈઓ]]
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|
<pages index="Tej Bindu By Dhumketu.pdf" from="173" to="180"></pages>}}
}}
a1p4d0oagprr18tdw4dvmv2wo5woof7