Wikipedia
hawiki
https://ha.wikipedia.org/wiki/Babban_shafi
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Midiya
Musamman
Tattaunawa
User
Tattaunawar user
Wikipedia
Tattaunawar Wikipedia
Fayil
Tattaunawar fayil
MediaWiki
Tattaunawar MediaWiki
Samfuri
Tattaunawar samfuri
Taimako
Tattaunawar taimako
Rukuni
Tattaunawar rukuni
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Guguwa
0
3705
823423
695595
2026-04-21T08:20:32Z
Pharouqenr
25549
823423
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Low_pressure_system_over_Iceland.jpg|thumb|Wani guguwa mai zafi a kusa da Iceland]]
A cikin ilimin yanayi, '''guguwa''' (/ˈsaɪ.kloʊn/) wani babban iska ne wanda ke juyawa a kusa da cibiyar Matsin yanayi mai ƙarfi, a gefen arewacin arewa da kuma a gefen kudu kamar yadda aka kalli daga sama (a gaban guguwa).<ref name="AMSCcDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclonic circulation |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164334/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref><ref name="AMSCycDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclone |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164340/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> Cyclones suna da halayyar iska mai yawa wanda ke juyawa game da yankin matsin lamba.<ref name="BBCCycDef">{{Cite web |last=BBC Weather Glossary |date=July 2006 |title=Cyclone |url=http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20060829214837/http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-date=2006-08-29 |access-date=2006-10-24 |publisher=[[BBC]]}}</ref><ref name="UCARCycDef">{{Cite web |title=UCAR Glossary — Cyclone |url=http://meted.ucar.edu/satmet/goeschan/glossary.htm#c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164339/https://www.meted.ucar.edu/sign_in.php?go_back_to=%2Fsatmet%2Fgoeschan%2Fglossary.htm#c |archive-date=2018-12-25 |access-date=2006-10-24 |publisher=University Corporation for Atmospheric Research}}</ref> Mafi girman tsarin matsin lamba shine polar vortices da extratropical cyclones na mafi girman sikelin (Mescale synoptic). [[guguwa]] mai zurfi kamar Guguwa ta wurare masu zafi da guguwa masu zafi suma suna cikin sikelin synoptic. Mesocyclones, guguwa, da shaidan ƙura suna kwance a cikin ƙaramin mesoscale.<ref>{{Cite journal |last=I. Orlanski |year=1975 |title=A rational subdivision of scales for atmospheric processes |journal=Bulletin of the American Meteorological Society |volume=56 |issue=5 |pages=527–530 |bibcode=1975BAMS...56..527. |doi=10.1175/1520-0477-56.5.527 |doi-access=free}}</ref>
Cyclones na sama na iya kasancewa ba tare da kasancewar ƙasa ba, kuma zai iya tsinkaye daga tushe na tropical upper tropospheric trough a lokacin watanni na rani a Arewacin Hemisphere. An kuma ga guguwa a kan taurari na waje, kamar [[Mars]], Jupiter, da [[Neptune]].<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}</ref><ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}</ref> Cyclogenesis shine tsari na tsarin cyclone da karuwa.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}</ref> Guguwar Extratropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa a cikin manyan yankuna na bambancin zafin jiki na tsakiya da ake kira Yankunan baroclinic. Wadannan yankuna suna kwangila kuma suna samar da Yanayin yanayi yayin da yaduwar cyclonic ta rufe kuma ta kara karfi. Daga baya a cikin rayuwarsu, guguwar extratropical [[Yanayin tafiyar iska|ya ɓace]] yayin da iska mai sanyi ta lalata iska mai dumi kuma ta zama tsarin sanyi. Ana jagorantar hanyar guguwa a cikin rayuwarta ta kwanaki 2 zuwa 6 ta hanyar jagorancin jet stream na subtropical.
Yanayin yanayi yana nuna iyaka tsakanin iska biyu na [[Temperature|zafin jiki]] daban-daban, [[danshi]], da yawa, kuma suna da alaƙa da manyan abubuwan da suka faru. Tsuntsaye masu sanyi masu ƙarfi yawanci suna da ƙananan bands na tsawa da Yanayi mai tsanani, kuma a wasu lokuta ana iya gabatar da su da Layin guguwa ko layin bushe. Irin waɗannan gaba suna samuwa a yammacin cibiyar zagayawa kuma gabaɗaya suna motsawa daga yamma zuwa gabas; gaba mai dumi yana samuwa a gabashin cibiyar guguwa kuma yawanci ana gaba da hazo da hazo. Yankunan zafi suna motsawa zuwa pole a gaban hanyar guguwa. Gaban da aka rufe sun samo asali ne a ƙarshen rayuwar guguwa kusa da tsakiyar guguwa kuma sau da yawa suna kewaye da cibiyar guguwa.
Cyclogenesis na wurare masu zafi yana bayyana tsarin ci gaban guguwa na wurare masu wurare masu zafi. Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne saboda zafi mai zurfi wanda ke haifar da babban aikin tsawa, kuma suna da zafi.<ref>{{Cite web |title=Tropical cyclogenesis |url=http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517035428/http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |archive-date=17 May 2021 |access-date=12 January 2021 |website=www-das.uwyo.edu}}</ref><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}</ref> Cyclones na iya canzawa tsakanin extratropical, subtropical, da tropical matakai.<ref>{{Cite journal |last=Evans |first=Clark |last2=Wood |first2=Kimberly M. |last3=Aberson |first3=Sim D. |last4=Archambault |first4=Heather M. |last5=Milrad |first5=Shawn M. |last6=Bosart |first6=Lance F. |last7=Corbosiero |first7=Kristen L. |last8=Davis |first8=Christopher A. |last9=Pinto |first9=João R. Dias |last10=Doyle |first10=James |last11=Fogarty |first11=Chris |last12=Galarneau |first12=Thomas J. |last13=Grams |first13=Christian M. |last14=Griffin |first14=Kyle S. |last15=Gyakum |first15=John |date=1 November 2017 |title=The Extratropical Transition of Tropical Cyclones. Part I: Cyclone Evolution and Direct Impacts |url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/articles/gf06g709j |journal=Monthly Weather Review |volume=145 |issue=11 |pages=4317–4344 |bibcode=2017MWRv..145.4317E |doi=10.1175/MWR-D-17-0027.1 |s2cid=38114516 |hdl-access=free}}</ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma galibi suna tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. A cikin Tekun Atlantika da arewa maso gabashin Tekun Pacific, ana kiran guguwa ta wurare masu zafi a matsayin guguwa (daga sunan tsohon allahn iska na Amurka ta tsakiya, Huracan), a cikin Tekun Indiya da kudancin Pacific ana kiranta guguwa, kuma a arewa maso yammacin Pacific ana kiran shi guguwa.<ref>{{Cite web |title=Frequently asked questions |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110309163143/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |archive-date=2011-03-09 |access-date=2006-04-08 |website=Hurricane Research Division}}</ref> Girman rashin kwanciyar hankali a cikin vortices ba na duniya ba ne. Misali, girman, tsananin, danshi-convection, evaporation na farfajiyar, darajar yiwuwar zafin jiki a kowane tsawo na iya shafar juyin halitta na vortex.<ref>{{Cite journal |last=Rostami |first=Masoud |last2=Zeitlin |first2=Vladimir |date=July 2018 |title=An improved moist-convective rotating shallow-water model and its application to instabilities of hurricane-like vortices |url=http://hal.sorbonne-universite.fr/hal-01755718/file/Improved_mcRSW_PrePrint.pdf |journal=Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society |volume=144 |issue=714 |pages=1450–1462 |bibcode=2018QJRMS.144.1450R |doi=10.1002/qj.3292}}</ref>
== Nomenclature ==
Henry Piddington ya buga takardu 40 da ke magana game da <nowiki><i id="mwkA">guguwa</i></nowiki> ta wurare masu zafi daga Calcutta tsakanin 1836 da 1855 a cikin Jaridar Asiatic Society . Ya kuma kirkiro kalmar cyclone, ma'ana coil na maciji. A shekara ta 1842, ya wallafa rubutun sa mai mahimmanci, Laws of the Storms .
[[Fayil:Post-Tropical_Cyclone_Nuri_and_Typhoon_Haiyan_surface_analysis.png|right|thumb|Kwatanta tsakanin guguwa ta extratropical da tropical a kan binciken farfajiyar]]
Akwai halaye da yawa na tsari na kowa ga dukkan guguwa. Guguwa yanki ne mai matsin lamba.<ref name="FAQ eye">{{Cite web |last=[[Chris Landsea]] and Sim Aberson |date=August 13, 2004 |title=Subject: A11) What is the "eye"? How is it formed and maintained ? What is the "eyewall"? What are "spiral bands"? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060614205417/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |archive-date=2006-06-14 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> Cibiyar guguwa (wanda aka fi sani da shi a cikin guguwa mai karfi kamar ido), shine yankin mafi ƙasƙanci a cikin yankin.<ref name="FAQ eye" /> Kusa da cibiyar, ƙarfin ƙarfin matsa lamba (daga matsin lamba a tsakiyar guguwa idan aka kwatanta da matsin lamba daga waje da guguwa) da ƙarfin daga Tasirin Coriolis dole ne ya kasance a cikin daidaitattun daidaito, ko kuma guguwa za ta rushe a kanta sakamakon bambancin matsin lamba.<ref>{{Cite web |title=The Atmosphere in Motion |url=http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018224041/http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |archive-date=2012-10-18 |access-date=2011-09-11 |publisher=[[University of Aberdeen]]}}</ref>
Saboda Tasirin Coriolis, iska da ke gudana a kusa da babban guguwa yana da tsakiya a Arewacin Hemisphere kuma yana da tsayi a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: D3) Why do tropical cyclones' winds rotate counterclockwise (clockwise) in the Northern (Southern) Hemisphere? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106113522/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |archive-date=2009-01-06 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> A cikin Arewacin Hemisphere, iskõki mafi sauri dangane da farfajiyar Duniya don haka suna faruwa a gefen gabas na guguwa mai motsawa zuwa arewa kuma a gefen arewacin wanda ke motsawa zuwa yamma; akasin haka yana faruwa a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |date=November 11, 2007 |title=Are the winds on one side of a hurricane faster than on the other side? |url=https://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012204835/http://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |archive-date=October 12, 2011 |access-date=September 9, 2011 |website=[[USA Today]] |series=Ask the Experts: Hurricanes}}</ref> Sabanin tsarin matsin lamba, iskar da ke kewaye da tsarin matsin hankali yana gefen agogo (anticyclonic) a arewacin arewa, kuma yana gefen lokaci a kudancin kudancin.
== Kafawa ==
[[Fayil:Baroclinicleafphasecyclogenesiscropped.gif|thumb|Yankin farko na extratropical low-pressure yana samuwa a wurin jan dot a kan hoton. Yawancin lokaci yana tsaye (a kusurwar dama zuwa) tsarin girgije mai kama da ganye da aka gani akan tauraron dan adam a farkon matakin cyclogenesis. Wurin axis na saman matakin jet stream yana cikin haske blue.]]
[[Fayil:Hurricane_profile.svg|thumb|Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa lokacin da makamashi da aka saki ta hanyar kwantar da danshi a cikin iska mai tashi yana haifar da madauki mai kyau a kan ruwan teku mai dumi.<ref>{{Cite web |last=Kerry Emanuel |author-link=Kerry Emanuel |date=January 2006 |title=Anthropogenic Effects on Tropical Cyclone Activity |url=http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717074958/http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |archive-date=2012-07-17 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]}}</ref>]]
Cyclogenesis shine ci gaba ko karfafa yaduwar cyclonic a cikin yanayi.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNina_A._Zaitseva2006">Nina A. Zaitseva (2006). [https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html "Cyclogenesis"]. [[National Snow and Ice Data Center]]. Archived from [http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html the original] on 2006-08-30<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-12-04</span></span>.</cite></ref> Cyclogenesis kalma ce ta laima don matakai daban-daban waɗanda duk suna haifar da ci gaban wani nau'in cyclone.<ref>{{Cite web |title=Cyclogenesis {{!}} meteorology |url=https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114004348/https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |archive-date=14 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> Zai iya faruwa a ma'auni daban-daban, daga microscale zuwa ma'aunin synoptic.
Guguwa ta extrotropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa tare da Yanayin yanayi kafin su ɓace daga baya a cikin rayuwarsu a matsayin tsarin sanyi. Koyaya, wasu guguwa masu tsananin extratropical na iya zama tsarin zafi lokacin da keɓewa mai zafi ya faru.
Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne sakamakon muhimmiyar aiki, kuma suna da zafi.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma sau da yawa yana tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. Cyclolysis akasin cyclogenesis ne, kuma shine tsarin matsin lamba mai girma, wanda ke hulɗa da kafa yankuna masu matsin lamba - anticyclogenesis . <ref name="CyclogenesisDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclogenesis |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115065635/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |archive-date=2014-01-15 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref>
Ƙananan ƙasa na iya samuwa ta hanyoyi daban-daban. Topography na iya haifar da ƙasa ƙasa. Mesoscale convective tsarin iya spawn saman lows cewa su ne da farko dumi-core. Rikicin na iya girma ya zama nau'i mai kama da igiyar ruwa tare da gaba kuma ƙananan yana a matsayi a gindin. A kusa da ƙananan, kwarara ya zama cyclonic. Wannan juyi juyi yana motsa iskar igiya zuwa ma'aunin ma'ida a gefen yamma na ƙasan ƙasa, yayin da iska mai zafi ke motsawa zuwa sandar gefen gabas. Gaba mai sanyi ya bayyana a gefen yamma, yayin da gaba mai dumi ya kasance a gefen gabas. Yawancin lokaci, gaban sanyi yana motsawa da sauri fiye da gaban dumi kuma yana "kama" tare da shi saboda jinkirin yashwar iska mai yawa a gaban guguwar. Bugu da kari, mafi girma yawa iska taro sharewa a bayan guguwar cyclone karfafa mafi girma matsa lamba, da tsananin sanyi iska taro. Gaban sanyi yana ɗaukar gaban dumi, kuma yana rage tsayin gaban dumi. A wannan lokacin an rufe gaban gaba inda aka tura yawan iska mai dumi zuwa sama cikin wani tudun ruwa mai dumin iska, wanda kuma aka sani da trowal..<ref>{{Cite web |last=St. Louis University |date=2004-09-06 |title=What is a trowal? |url=http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608235916/http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |archive-date=June 8, 2008 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[National Weather Association]]}}</ref>
Cyclogenesis na wurare masu zafi shine ci gaba da ƙarfafa Guguwa ta wurare masu zafi.<ref name="CYCDEF">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Definition for Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-10-20 |publisher=National Snow and Ice Data Center}}</ref> Hanyoyin da ke faruwa na cyclogenesis na wurare masu zafi sun bambanta da waɗanda ke samar da cyclones na tsakiya. Cyclogenesis na wurare masu zafi, ci gaban guguwa Mai zafi, ya fara ne tare da gagarumin convection a cikin yanayi mai kyau. Akwai manyan buƙatu guda shida don cyclogenesis na wurare masu zafi:
# isasshen Yanayin zafi na teku,
# Rashin kwanciyar hankali na yanayi,
# high zafi a cikin ƙananan zuwa matsakaicin matakan troposphere
# isasshen Ƙarfin Coriolis don haɓaka cibiyar matsin lamba
# wani wuri mai zurfi ko rikici
# low tsaye iska shear.<ref name="A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A15) How do tropical cyclones form ? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Matsakaicin guguwa na wurare masu zafi 86 na tsananin guguwa mai zafi ya samo asali a kowace shekara a duk duniya, <ref>{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> tare da 47 da suka kai ƙarfin guguwa / guguwa, kuma 20 sun zama guguwa masu zafi (akalla ƙarfin Category 3 a kan sikelin guguwar Saffir-Simpson). <ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2000-01-04 |title=Climate Variability table — Tropical Cyclones |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002045230/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |archive-date=2012-10-02 |access-date=2006-10-19 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
== Sikeli na Synoptic ==
[[Fayil:UK-Cyclone.gif|thumb|Wani ginshiƙi mai ban mamaki na guguwa mai zafi wanda ke shafar Burtaniya da Ireland. Arrows masu launin shudi tsakanin isobars suna nuna jagorancin iska, yayin da alamar "L" ke nuna tsakiyar "ƙananan". Lura iyakokin gaba da aka rufe, sanyi da dumi.]]
Ana iya gano nau'ikan guguwa masu zuwa a cikin sigogi.
=== Nau'ikan da ke ƙasa ===
Akwai manyan nau'ikan guguwa guda uku: Guguwa ta extratropical, Guguwa ta subtropical da guguwa masu zafi.
==== Guguwa mai zafi ====
Wani '''Guguwa ta extratropical''' shine tsarin yanayi mai ƙarancin matsin lamba wanda ba shi da halaye na wurare masu zafi, saboda an haɗa shi da gaba da gradients na kwance (maimakon tsaye) a cikin [[Temperature|zafin jiki]] da raɓa wanda ba a san shi da "yanki na baroclinic". <ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}</ref>
"Extratropical" ana amfani da shi ga guguwa a waje da wurare masu zafi, a tsakiyar latitudes. Wadannan tsarin kuma ana iya bayyana su a matsayin "tsakiyar tsakiya" saboda yankin da suka samo asali, ko kuma "tsakiyoyin bayan wurare masu zafi" lokacin da guguwa ta wurare masu zafi ta motsa (canjin yanayi na wurare masu zafi) bayan wurare masu wurare masu zafi.<ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDeCaria2005">DeCaria (2005-12-07). [https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html "ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones"]. Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania. Archived from [http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html the original] on September 3, 2006<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-10-21</span></span>.</cite></ref><ref name="ExtratropicalPhases">{{Cite web |last=Robert Hart |last2=Jenni Evans |year=2003 |title=Synoptic Composites of the Extratropical Transition Lifecycle of North Atlantic TCs as Defined Within Cyclone Phase Space |url=http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609164448/http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |archive-date=2011-06-09 |access-date=2006-10-03 |publisher=American Meteorological Society}}</ref> Sau da yawa ana bayyana su a matsayin "rashin lafiya" ko "ƙasa" ta hanyar masu hasashen yanayi da jama'a gaba ɗaya. Waɗannan su ne abubuwan da ke faruwa a yau da kullun waɗanda, tare da anticyclones, ke fitar da yanayi a yawancin duniya.
Kodayake kusan koyaushe ana rarraba cyclones na extratropical a matsayin baroclinic tunda sun samo asali ne tare da yankuna na zafin jiki da gradient na dewpoint a cikin yamma, wani lokacin suna iya zama barotropic a ƙarshen rayuwarsu lokacin da rarraba zafin jiki a kusa da cyclone ya zama daidai da radius.<ref>{{Cite web |last=Ryan N. Maue |year=2008 |title=Chapter 3: Cyclone Paradigms and Extratropical Transition Conceptualizations |url=http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510210146/http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-date=2008-05-10 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Florida State University]]}}</ref> Wani guguwa na extratropical na iya canzawa zuwa guguwa ta subtropical, kuma daga can zuwa guguwar zafi, idan yana zaune a kan ruwa mai dumi wanda ya isa ya dumi tsakiya, kuma a sakamakon haka yana haifar da tsakiya.<ref name="AOML FAQ A7-2">{{Cite web |last=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2006-07-25 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> Wani nau'i mai karfi na guguwa mai zafi wanda ke faruwa a lokacin hunturu an san shi da yawa a matsayin Easter.
[[Fayil:Sea_of_Japan_polar_low_2009-12-20_0213Z.jpg|thumb|Rashin teku a kan Tekun Japan a watan Disamba na shekara ta 2009]]
Polar low-sikelin ne, an samo gajeriyar tsarin matsakaiciyar ƙasa (bacin rai) wanda aka samo a kan Ocean wurare masu ɗaukar hoto a gaban arewacin da kudu. An fara gano ƙasƙanci na Polar akan hotunan tauraron dan adam na meteorological wanda ya zama samuwa a cikin 1960s, wanda ya bayyana ƙananan ƙananan vortices a manyan latitudes. Ana samun mafi yawan ƙwanƙwasa ƙanƙara a kan wasu wuraren ruwa marasa ƙanƙara a ciki ko kusa da Arctic a lokacin hunturu, kamar Tekun Norwegian, Tekun Barents, Tekun Labrador da Gulf of Alaska. Polar lows yana bacewa da sauri lokacin da suka yi ƙasa. Tsarin Antarctic yana da rauni fiye da takwarorinsu na arewa tunda bambance-bambancen yanayin yanayin iska da teku a nahiyar gabaɗaya ya fi ƙanƙanta [ana hujja]. Koyaya, ana iya samun ƙarancin iyakacin iyaka a kan Tekun Kudancin. A lokacin hunturu, lokacin da sanyi-core low tare da yanayin zafi a tsakiyar matakan troposphere ya kai −45 °C (-49 °F) ya motsa a kan buɗaɗɗen ruwa, nau'ikan juzu'i mai zurfi, wanda ke ba da damar ƙarancin ci gaba mai yuwuwa.[1] Tsarukan yawanci suna da ma'aunin tsayin daka a kwance na kasa da kilomita 1,000 (620 mi) kuma suna wanzuwa sama da kwanaki biyu. Suna daga cikin babban ajin tsarin yanayin yanayin mesoscale. Ƙarƙashin iyaka na iya zama da wahala a gano ta amfani da rahotannin yanayi na al'ada kuma suna da haɗari ga ayyuka masu tsayi, kamar jigilar kaya da gas da dandamali na mai. Wasu sharuɗɗan da yawa sun yi magana game da ƙarancin iyaka, irin su polar mesoscale vortex, guguwar Arctic, ƙarancin Arctic, da bakin ciki na iska mai sanyi. A yau kalmar yawanci ana keɓance shi ne don ƙarin ƙarfi mai ƙarfi waɗanda ke da iskoki kusa da sama na aƙalla 17 m/s.
==== Yankin da ke kusa da wurare masu zafi ====
[[Fayil:Alex_2016-01-13_1530Z.jpg|right|thumb|[[2016 Atlantic hurricane season|2016]])" id="mwAYE" rel="mw:WikiLink" title="Hurricane Alex (2016)">Guguwar Alex a arewacin Tekun Atlantika a watan Janairun 2016]]
'''guguwa mai zafi''' shine tsarin yanayi wanda ke da wasu halaye na Guguwa ta wurare masu zafi da wasu halayen Guguwa ta extratropical. Za su iya samuwa tsakanin ma'auni da 50th parallel.<ref name="A6" /> Tun daga farkon shekarun 1950, masu binciken yanayi ba su da tabbas ko ya kamata a kwatanta su da guguwa na wurare masu zafi ko guguwa ta extratropical, kuma sun yi amfani da kalmomi kamar kusan-tropical da semi-tropical don bayyana hybrids na guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Spiegler |first=David B. |date=1973 |title=Reply |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |page=380 |bibcode=1973MWRv..101..380S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0380:R>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> A shekara ta 1972, Cibiyar Guguwa ta Kasa a Amurka ta amince da wannan rukunin guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Simpson |first=R. H. |last2=Hebert |first2=Paul J. |date=1973 |title=Atlantic Hurricane Season of 1972 |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |pages=323–333 |bibcode=1973MWRv..101..323S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0323:AHSO>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Guguwa ta subtropical ta fara karɓar sunaye daga Jerin guguwa na wurare masu zafi a cikin Atlantic Basin a cikin 2002. <ref name="A6" /> Suna da alamu masu iska masu yawa tare da matsakaicin iskõki masu ɗorewa da ke nesa da tsakiya fiye da guguwa na wurare masu zafi, kuma suna cikin yankunan da ke da rauni zuwa matsakaiciyar yanayin zafi.<ref name="A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A6) What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Tunda suke tasowa daga guguwa mai zafi, waɗanda ke da yanayin zafi sama da yadda ake samu a wurare masu zafi, yanayin zafin da ake buƙata a saman teku yana kusa da ma'aunin Celsius 23 (73 °F) don samuwar su, wanda ya kai ma'aunin Celsius uku (5 °F) ƙasa da na cyclones na wurare masu zafi. Wannan yana nufin cewa guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ta fi yin yuwuwa a waje da iyakokin gargajiya na lokacin guguwa. Ko da yake guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ba ta cika samun iskar guguwa ba, za su iya zama na wurare masu zafi a yanayi yayin da jigon su ya yi zafi..<ref name="AOML FAQ A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[NOAA]]}}</ref>
==== Yankin zafi ====
[[Fayil:Dramatic_Views_of_Hurricane_Florence_from_the_International_Space_Station_From_9_12_(42828603210)_(cropped).jpg|thumb|Guguwar Florence da aka gani daga tashar sararin samaniya ta duniyaTashar sararin samaniya ta kasa da kasa]]
Guguwa ce ta wurare masu zafi Tsarin guguwa wanda ke da cibiyar matsin lamba da tsawa da yawa waɗanda ke haifar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama.<ref name="StackPath">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |archive-date=14 April 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> '''Guguwa ta wurare masu zafi''' tana ciyar da zafi da aka saki lokacin da iska mai laushi ta tashi, wanda ke haifar da kwantar da [[Turirin Ruwa|tururi na ruwa]] da ke cikin iska mai lahi.<ref name="StackPath" /> Ana ciyar da su ta hanyar tsarin zafi daban-daban fiye da sauran guguwar iska irin su nor'easters, guguwar Turai, da low polar, wanda ke haifar da rarraba su a matsayin tsarin guguwar "mai zafi".<ref name="StackPath" /><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref>
Kalmar "tropical" tana nufin asalin ƙasa na waɗannan tsarin, waɗanda suka samo asali kusan a yankuna masu zafi na duniya, <ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> da kuma dogaro da iska mai zafi na Maritime Tropical don samar da su. Kalmar "cyclone" tana nufin yanayin guguwa, tare da juyawa a arewacin Hemisphere da juyawa na tsakiya a Kudancin Hemispher.<ref name="laserfocusworld.com" /> Dangane da wurin da ƙarfin su, ana kiran guguwa ta [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da wasu sunaye, kamar guguwa, guguwa mai zafi, guguwar guguwa ta wurare masu zafi, bakin ciki na wurare masu wurare masu zafi.<ref name="laserfocusworld.com" />
Duk da yake guguwa na wurare masu zafi na iya samar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama mai ƙarfi, suna kuma iya samar da raƙuman ruwa masu ƙarfi da kuma guguwar guguwa.<ref name="oxfo">{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> Iskarsu tana ƙara girman raƙuman ruwa, kuma ta yin hakan suna jawo ƙarin zafi da danshi a cikin tsarin su, don haka suna ƙara ƙarfin su. Suna tasowa a kan manyan ruwa mai dumi, <ref name="AOML FAQ A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: How do tropical cyclones form? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2006-07-26 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> kuma saboda haka suna rasa ƙarfin su idan sun motsa a kan ƙasa.<ref>{{Cite web |last=Sim Aberson |date=2009-02-06 |title=Subject : C2) Doesn't the friction over land kill tropical cyclones? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731202853/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |archive-date=2012-07-31 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[National Hurricane Center]]}}</ref> Wannan shine dalilin da ya sa yankunan bakin teku zasu iya samun mummunar lalacewa daga guguwa mai zafi, yayin da yankunan cikin gida suna da aminci daga iskõki masu ƙarfi.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Ruwan sama mai tsanani, duk da haka, na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa a cikin ƙasa.<ref name="laserfocusworld.com" /> Hawan guguwa yana tashi a matakin teku wanda ya haifar da rage matsin lamba na core wanda a zahiri "ya sha" ruwa sama kuma daga iskõki waɗanda a zahiri "takarda" ruwa sama. Hadarin guguwa na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa har zuwa kilomita 40 (25 daga bakin tekun.<ref name="laserfocusworld.com" /> Kodayake tasirin su akan yawan mutane na iya zama masu lalacewa, guguwa na wurare masu zafi na iya sauƙaƙa yanayin fari. Har ila yau, suna ɗaukar zafi da makamashi daga wurare masu zafi kuma suna jigilar shi zuwa latitudes masu matsakaici, wanda ya sa su zama muhimmin ɓangare na tsarin yaduwar yanayi na duniya.<ref name="laserfocusworld.com" /> A sakamakon haka, guguwa ta wurare masu zafi tana taimakawa wajen kula da daidaito a cikin yanayin duniya.<ref name="laserfocusworld.com" />
Yawancin guguwa na wurare masu zafi suna tasowa lokacin da yanayin yanayi ke kusa da rikice-rikice mai rauni a cikin yanayi yana da kyau.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Sauran suna samuwa lokacin da wasu nau'ikan guguwa suka sami halaye na wurare masu zafi. Ana motsa tsarin wurare masu zafi ta hanyar jagorantar iskõki a cikin yanayin zafi; idan yanayin ya kasance mai kyau, rikice-rikicen wurare masu zafi yana ƙaruwa, har ma yana iya haɓaka ido. A wani gefen bakan, idan yanayin da ke kewaye da tsarin ya lalace ko guguwar zafi ta sauka, tsarin ya raunana kuma a ƙarshe ya ɓace. Guguwa ta wurare masu zafi na iya zama extratropical yayin da yake motsawa zuwa mafi girman latitudes idan tushen makamashi ya canza daga zafi da aka saki ta hanyar kwantar da hankali zuwa bambance-bambance a cikin zafin jiki tsakanin iska.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Yawancin lokaci ba a la'akari da guguwa ta wurare masu zafi don zama mai zafi a lokacin canjin extratropical.<ref name="PadgetDecember2000">{{Cite web |last=Padgett, Gary |year=2001 |title=Monthly Global Tropical Cyclone Summary for December 2000 |url=http://australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129070208/http://www.australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |archive-date=2014-11-29 |access-date=2006-03-31}}</ref>
=== Nau'ikan matakin sama ===
==== Guguwar guguwa ====
A '''polar''', '''sub-polar''', ko Arctic cyclone (wanda aka fi sani da polar vortex) <ref name="glossvortex" /> babban yanki ne na matsin lamba wanda ke ƙarfafawa a cikin hunturu kuma ya raunana a lokacin rani. <ref>{{Cite web |last=Halldór Björnsson |date=2005-01-19 |title=Global circulation |url=http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807132251/http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |archive-date=2011-08-07 |access-date=2008-06-15 |publisher=Veðurstofa Íslands}}</ref> A polar cyclone ne mai low-matsi yanayi tsarin, yawanci ya kai 1,000 kilomita (620 zuwa 2,000 kilomita (1,200 , inda iska ke zagayawa a cikin wani counterclockwise shugabanci a arewacin hemisphere, da kuma wani clockwise shugabancin a kudancin hemispher.<ref>{{Cite web |last=Garima |first=Khera |title=A vortex of winds-Cyclones – Geography and You |url=https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302232449/https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |archive-date=2 March 2021 |access-date=14 January 2021}}</ref> Saurin Coriolis da ke aiki a kan iska mai yawa da ke motsawa zuwa pole a babban tsawo, yana haifar da yaduwar lokaci a babban tsaunuka. Motsi na iska zuwa pole ya samo asali ne daga yaduwar iska na Kwayar halitta. Ƙananan polar ba ya motsawa ta hanyar convection kamar yadda guguwa na wurare masu zafi, ko kuma sanyi da iska mai zafi kamar yadda gwagwarmayar extratropical ke, amma kayan tarihi ne na motsi na iska na duniya na kwayar Polar. Tushen ƙananan polar yana cikin tsakiyar zuwa saman troposphere. A cikin Arewacin Hemisphere, guguwar polar tana da cibiyoyi biyu a matsakaici. Ɗaya daga cikin cibiyoyin yana kusa da tsibirin Baffin ɗayan kuma a arewa maso gabashin Siberia.<ref name="glossvortex">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Polar vortex |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718200838/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |archive-date=2019-07-18 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> A kudancin kudancin, yana kusa da gefen kankara na Ross kusa da 160 yammacin longitude.<ref>{{Cite journal |last=Chen |first=Rui-Rong |last2=Boyer |first2=Don L. |last3=Tao |first3=Lijun |date=December 1993 |title=Laboratory Simulation of Atmospheric Motions in the Vicinity of Antarctica |journal=Journal of the Atmospheric Sciences |volume=50 |issue=24 |pages=4058–4079 |bibcode=1993JAtS...50.4058C |doi=10.1175/1520-0469(1993)050<4058:LSOAMI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Lokacin da polar vortex yake da ƙarfi, ana iya jin tasirinsa a farfajiya a matsayin iska ta yamma (zuwa gabas). Lokacin da guguwar polar ta raunana, manyan barkewar sanyi suna faruwa.<ref>{{Cite web |last=James E. Kloeppel |date=2001-12-01 |title=Stratospheric polar vortex influences winter freezing, researchers say |url=http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20011224094138/http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-date=2001-12-24 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[University of Illinois at Urbana–Champaign]] via the Internet Wayback Machine}}</ref>
==== Kwayar halitta ta TUTT ====
Ƙarƙashin takamaiman yanayi, ƙananan matakan sanyi na iya karyewa daga tushe na tudun ruwa mai zafi (TUTT), wanda ke tsakiyar teku a Arewacin Hemisphere a lokacin watanni na rani. Waɗannan vortices na tropospheric cyclonic na sama, wanda kuma aka sani da ƙwayoyin TUTT ko TUTT lows, yawanci suna motsawa a hankali daga gabas-arewa-gabas zuwa yamma-kudu maso yamma, kuma sansanonin su gabaɗaya baya wuce ƙasa da ƙafa 20,000 (6,100 m) a tsayi. Rarraunan jujjuyawar magudanar ruwa a cikin iskar kasuwanci ana samun gabaɗaya a ƙarƙashinsu, kuma ana iya haɗa su da faffadan manyan gajimare. Ci gaban ƙasa yana haifar da haɓakar gizagizai na cumulus da bayyanar vortex na saman. A lokuta da ba kasafai ba, suna zama cyclones na wurare masu zafi. Guguwa na sama da manyan magudanan ruwa waɗanda ke bin diddigin cyclones na wurare masu zafi na iya haifar da ƙarin tashoshi masu fita da kuma taimakawa wajen haɓaka su. Haɓaka rikice-rikice na wurare masu zafi na iya taimakawa ƙirƙira ko zurfafa tudun ruwa na sama ko na sama a cikin farkawansu saboda fitar da jet ɗin da ke fitowa daga haɓakar tashin hankali/cyclone na wurare masu zafi.<ref name="CLARK">{{Cite web |last=Clark Evans |date=January 5, 2006 |title=Favorable trough interactions on tropical cyclones |url=http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061017001243/http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |archive-date=October 17, 2006 |access-date=2006-10-20 |publisher=Flhurricane.com}}</ref><ref name="AMSPAPER">{{Cite journal |last=Deborah Hanley |last2=John Molinari |last3=Daniel Keyser |date=October 2001 |title=A Composite Study of the Interactions between Tropical Cyclones and Upper-Tropospheric Troughs |journal=[[Monthly Weather Review]] |publisher=[[American Meteorological Society]] |volume=129 |issue=10 |pages=2570–84 |bibcode=2001MWRv..129.2570H |doi=10.1175/1520-0493(2001)129<2570:ACSOTI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref>
== Matsayi na tsayi ==
Wadannan nau'ikan guguwa ba za a iya gane su a cikin sigogi ba.
=== Mesocyclone ===
Mesocyclone wani juyi ne na iska, kilomita 2.0 (1.2 mi) zuwa kilomita 10 (6.2 mi) a diamita (mesoscale of meteorology), a cikin guguwa mai kauri. Iska tana tashi kuma tana jujjuyawa a kusa da axis na tsaye, yawanci a hanya ɗaya da tsarin ƙananan matsa lamba[2] a duka arewaci da kudanci. Mafi sau da yawa cyclonic, wato, hade da wani gida low-matsa lamba yankin a cikin wani supercell. Irin wannan hadari na iya ƙunsar ƙaƙƙarfan iska da kuma ƙanƙara Mesocyclones sau da yawa faruwa tare da updrafts a cikin supercells, inda hadari na iya tasowa. Kimanin mesocyclones 1,700 ke faruwa a duk shekara a duk faɗin Amurka, amma rabin ne kawai ke haifar da guguwa.
=== Guguwa ===
Guguwa guguwa ginshiƙi ne mai juyawa sosai na iska wanda ke hulɗa da farfajiyar ƙasa da girgije mai zurfi ko, <ref>{{Cite web |title=Tornado Basics |url=https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831211732/https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |archive-date=31 August 2018 |access-date=13 January 2021 |website=NOAA National Severe Storms Laboratory |language=EN-US}}</ref> a lokuta masu wuya, tushen girgije mai girma. Har ila yau ana kiranta da twisters, kalma ce ta yau da kullun a Amurka, ko cyclones, kodayake ana amfani da kalmar cyclone a cikin yanayin yanayi, a cikin ma'ana mai zurfi, don kiran duk wani yaduwar matsin lamba.
shaidan ƙura mai ƙarfi ne, mai kyau, kuma mai ɗanɗano mai ɗanɗana, <ref name="Dust Devils">{{Cite web |title=Dust Devils |url=https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125094338/https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |archive-date=25 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.crystalinks.com}}</ref> daga ƙarami (rabin mita a faɗin da 'yan mita a tsawo) zuwa babba (fiye da mita 10 a faɗin kuma fiye da mita 1000 a tsawo). <ref name="Dust Devils" /> Babban motsi na tsaye yana sama.<ref name="Dust Devils" /> Dust devils yawanci ba su da lahani, amma a lokuta masu wuya suna girma sosai don haifar da barazana ga mutane da dukiya.<ref name="Dust Devils" />
Ruwa mai ruwa shine ginshiƙi wanda ke tasowa a kan ruwa wanda shine, a cikin mafi yawan siffarsa, [[Guguwa]] mai ban sha'awa a kan ruwa wacce ke da alaƙa da girgije na cumuliform. Duk da yake sau da yawa ya fi rauni fiye da yawancin takwarorinsa na ƙasa, nau'ikan da suka fi karfi da mesocyclones suka haifar suna faruwa.
=== Shaidan tururi ===
Wani nau'i mai laushi a kan ruwa mai laushi ko ƙasa mai laushi wanda aka gani ta hanyar tashiwar tururi.
=== Wutar wuta ===
Wutar wuta - wanda aka fi sani da shaidan wuta, guguwar wuta, firenado, ko wuta - iska ce da wuta ta haifar kuma sau da yawa ana yin ta da harshen wuta ko toka.
== Sauran taurari ==
[[Fayil:Mars_cyclone.jpg|right|thumb|350x350px|Cyclone a kan Mars, wanda Hubble Space Telescope ya ɗauka]]
[[Fayil:Jupiter_North_Pole_-_PJ28-12_-_Detail_(50199724973).png|right|thumb|350x350px|Guguwa da yawa a kan arewacin Jupiter, wanda Juno ya zana]]
Cyclones ba na musamman ba ne ga Duniya. guguwa cyclonic ta zama ruwan dare a kan manyan taurari, kamar Small Dark Spot a kan [[Neptune]] . <ref>{{Cite web |title=TCFAQ H6) Are there hurricanes on other planets ? |url=https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210319065453/https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |archive-date=19 March 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.aoml.noaa.gov}}</ref> Yana da kusan kashi ɗaya bisa uku na diamita na Babban Dark Spot kuma ya sami laƙabi "Ido na Wizard" saboda yana kama da ido. Wannan bayyanar ta samo asali ne daga fararen girgije a tsakiyar Wizard's Eye.<ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamantha_Harvey2006">Samantha Harvey (2006-10-02). [https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane "Historic Hurricanes"]. [[NASA]]. Archived from [http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane the original] on 2008-04-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-14</span></span>.</cite></ref> [[Mars]] kuma ta nuna guguwar guguwa.<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDavid_Brand1999">David Brand (1999-05-19). [https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html "Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope"]. [[Cornell|Cornell University]]. Archived from [http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html the original] on June 13, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-15</span></span>.</cite></ref> Guguwar Jovian kamar Great Red Spot yawanci ana kiranta da kuskure a matsayin manyan guguwa ko guguwar cyclonic. Koyaya, wannan ba daidai ba ne, kamar yadda Babban Red Spot, a zahiri, abin da ya faru, anticyclone ne.<ref name="HaydPlan">{{Cite web |last=Ellen Cohen |year=2009 |title=Jupiter's Great Red Spot |url=http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070808130633/http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |archive-date=2007-08-08 |access-date=2007-11-16 |publisher=Hayden Planetarium}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
938tvjxc358a6e7nm7cups353iry5qs
823424
823423
2026-04-21T08:20:59Z
Pharouqenr
25549
823424
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Low_pressure_system_over_Iceland.jpg|thumb|Wani guguwa mai zafi a kusa da Iceland]]
A cikin ilimin yanayi, '''guguwa''' (/ˈsaɪ.kloʊn/) wani babban iska ne wanda ke juyawa a kusa da cibiyar Matsin yanayi mai ƙarfi, a gefen arewacin arewa da kuma a gefen kudu kamar yadda aka kalli daga sama (a gaban guguwa).<ref name="AMSCcDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclonic circulation |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164334/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref><ref name="AMSCycDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclone |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164340/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> Cyclones suna da halayyar iska mai yawa wanda ke juyawa game da yankin matsin lamba.<ref name="BBCCycDef">{{Cite web |last=BBC Weather Glossary |date=July 2006 |title=Cyclone |url=http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20060829214837/http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-date=2006-08-29 |access-date=2006-10-24 |publisher=[[BBC]]}}</ref><ref name="UCARCycDef">{{Cite web |title=UCAR Glossary — Cyclone |url=http://meted.ucar.edu/satmet/goeschan/glossary.htm#c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164339/https://www.meted.ucar.edu/sign_in.php?go_back_to=%2Fsatmet%2Fgoeschan%2Fglossary.htm#c |archive-date=2018-12-25 |access-date=2006-10-24 |publisher=University Corporation for Atmospheric Research}}</ref> Mafi girman tsarin matsin lamba shine polar vortices da extratropical cyclones na mafi girman sikelin (Mescale synoptic). [[guguwa]] mai zurfi kamar Guguwa ta wurare masu zafi da guguwa masu zafi suma suna cikin sikelin synoptic. Mesocyclones, guguwa, da shaidan ƙura suna kwance a cikin ƙaramin mesoscale.<ref>{{Cite journal |last=I. Orlanski |year=1975 |title=A rational subdivision of scales for atmospheric processes |journal=Bulletin of the American Meteorological Society |volume=56 |issue=5 |pages=527–530 |bibcode=1975BAMS...56..527. |doi=10.1175/1520-0477-56.5.527 |doi-access=free}}</ref>
Cyclones na sama na iya kasancewa ba tare da kasancewar ƙasa ba, kuma zai iya tsinkaye daga tushe na tropical upper tropospheric trough a lokacin watanni na rani a Arewacin Hemisphere. An kuma ga guguwa a kan taurari na waje, kamar [[Mars]], Jupiter, da [[Neptune]].<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}</ref><ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}</ref> Cyclogenesis shine tsari na tsarin cyclone da karuwa.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}</ref> Guguwar Extratropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa a cikin manyan yankuna na bambancin zafin jiki na tsakiya da ake kira Yankunan baroclinic. Wadannan yankuna suna kwangila kuma suna samar da Yanayin yanayi yayin da yaduwar cyclonic ta rufe kuma ta kara karfi. Daga baya a cikin rayuwarsu, guguwar extratropical [[Yanayin tafiyar iska|ya ɓace]] yayin da iska mai sanyi ta lalata iska mai dumi kuma ta zama tsarin sanyi. Ana jagorantar hanyar guguwa a cikin rayuwarta ta kwanaki 2 zuwa 6 ta hanyar jagorancin jet stream na subtropical.
Yanayin yanayi yana nuna iyaka tsakanin iska biyu na [[Temperature|zafin jiki]] daban-daban, [[danshi]], da yawa, kuma suna da alaƙa da manyan abubuwan da suka faru. Tsuntsaye masu sanyi masu ƙarfi yawanci suna da ƙananan bands na tsawa da Yanayi mai tsanani, kuma a wasu lokuta ana iya gabatar da su da Layin guguwa ko layin bushe. Irin waɗannan gaba suna samuwa a yammacin cibiyar zagayawa kuma gabaɗaya suna motsawa daga yamma zuwa gabas; gaba mai dumi yana samuwa a gabashin cibiyar guguwa kuma yawanci ana gaba da hazo da hazo. Yankunan zafi suna motsawa zuwa pole a gaban hanyar guguwa. Gaban da aka rufe sun samo asali ne a ƙarshen rayuwar guguwa kusa da tsakiyar guguwa kuma sau da yawa suna kewaye da cibiyar guguwa.
Cyclogenesis na wurare masu zafi yana bayyana tsarin ci gaban guguwa na wurare masu wurare masu zafi. Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne saboda zafi mai zurfi wanda ke haifar da babban aikin tsawa, kuma suna da zafi.<ref>{{Cite web |title=Tropical cyclogenesis |url=http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517035428/http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |archive-date=17 May 2021 |access-date=12 January 2021 |website=www-das.uwyo.edu}}</ref><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}</ref> Cyclones na iya canzawa tsakanin extratropical, subtropical, da tropical matakai.<ref>{{Cite journal |last=Evans |first=Clark |last2=Wood |first2=Kimberly M. |last3=Aberson |first3=Sim D. |last4=Archambault |first4=Heather M. |last5=Milrad |first5=Shawn M. |last6=Bosart |first6=Lance F. |last7=Corbosiero |first7=Kristen L. |last8=Davis |first8=Christopher A. |last9=Pinto |first9=João R. Dias |last10=Doyle |first10=James |last11=Fogarty |first11=Chris |last12=Galarneau |first12=Thomas J. |last13=Grams |first13=Christian M. |last14=Griffin |first14=Kyle S. |last15=Gyakum |first15=John |date=1 November 2017 |title=The Extratropical Transition of Tropical Cyclones. Part I: Cyclone Evolution and Direct Impacts |url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/articles/gf06g709j |journal=Monthly Weather Review |volume=145 |issue=11 |pages=4317–4344 |bibcode=2017MWRv..145.4317E |doi=10.1175/MWR-D-17-0027.1 |s2cid=38114516 |hdl-access=free}}</ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma galibi suna tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. A cikin Tekun Atlantika da arewa maso gabashin Tekun Pacific, ana kiran guguwa ta wurare masu zafi a matsayin guguwa (daga sunan tsohon allahn iska na Amurka ta tsakiya, Huracan), a cikin Tekun Indiya da kudancin Pacific ana kiranta guguwa, kuma a arewa maso yammacin Pacific ana kiran shi guguwa.<ref>{{Cite web |title=Frequently asked questions |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110309163143/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |archive-date=2011-03-09 |access-date=2006-04-08 |website=Hurricane Research Division}}</ref> Girman rashin kwanciyar hankali a cikin vortices ba na duniya ba ne. Misali, girman, tsananin, danshi-convection, evaporation na farfajiyar, darajar yiwuwar zafin jiki a kowane tsawo na iya shafar juyin halitta na vortex.<ref>{{Cite journal |last=Rostami |first=Masoud |last2=Zeitlin |first2=Vladimir |date=July 2018 |title=An improved moist-convective rotating shallow-water model and its application to instabilities of hurricane-like vortices |url=http://hal.sorbonne-universite.fr/hal-01755718/file/Improved_mcRSW_PrePrint.pdf |journal=Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society |volume=144 |issue=714 |pages=1450–1462 |bibcode=2018QJRMS.144.1450R |doi=10.1002/qj.3292}}</ref>
== Nomenclature ==
Henry Piddington ya buga takardu 40 da ke magana game da <nowiki><i id="mwkA">guguwa</i></nowiki> ta wurare masu zafi daga Calcutta tsakanin 1836 da 1855 a cikin Jaridar Asiatic Society . Ya kuma kirkiro kalmar cyclone, ma'ana coil na maciji. A shekara ta 1842, ya wallafa rubutun sa mai mahimmanci, Laws of the Storms .
[[Fayil:Post-Tropical_Cyclone_Nuri_and_Typhoon_Haiyan_surface_analysis.png|right|thumb|Kwatanta tsakanin guguwa ta extratropical da tropical a kan binciken farfajiyar]]
Akwai halaye da yawa na tsari na kowa ga dukkan guguwa. Guguwa yanki ne mai matsin lamba.<ref name="FAQ eye">{{Cite web |last=[[Chris Landsea]] and Sim Aberson |date=August 13, 2004 |title=Subject: A11) What is the "eye"? How is it formed and maintained ? What is the "eyewall"? What are "spiral bands"? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060614205417/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |archive-date=2006-06-14 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> Cibiyar guguwa (wanda aka fi sani da shi a cikin guguwa mai karfi kamar ido), shine yankin mafi ƙasƙanci a cikin yankin.<ref name="FAQ eye" /> Kusa da cibiyar, ƙarfin ƙarfin matsa lamba (daga matsin lamba a tsakiyar guguwa idan aka kwatanta da matsin lamba daga waje da guguwa) da ƙarfin daga Tasirin Coriolis dole ne ya kasance a cikin daidaitattun daidaito, ko kuma guguwa za ta rushe a kanta sakamakon bambancin matsin lamba.<ref>{{Cite web |title=The Atmosphere in Motion |url=http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018224041/http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |archive-date=2012-10-18 |access-date=2011-09-11 |publisher=[[University of Aberdeen]]}}</ref>
Saboda Tasirin Coriolis, iska da ke gudana a kusa da babban guguwa yana da tsakiya a Arewacin Hemisphere kuma yana da tsayi a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: D3) Why do tropical cyclones' winds rotate counterclockwise (clockwise) in the Northern (Southern) Hemisphere? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106113522/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |archive-date=2009-01-06 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> A cikin Arewacin Hemisphere, iskõki mafi sauri dangane da farfajiyar Duniya don haka suna faruwa a gefen gabas na guguwa mai motsawa zuwa arewa kuma a gefen arewacin wanda ke motsawa zuwa yamma; akasin haka yana faruwa a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |date=November 11, 2007 |title=Are the winds on one side of a hurricane faster than on the other side? |url=https://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012204835/http://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |archive-date=October 12, 2011 |access-date=September 9, 2011 |website=[[USA Today]] |series=Ask the Experts: Hurricanes}}</ref> Sabanin tsarin matsin lamba, iskar da ke kewaye da tsarin matsin hankali yana gefen agogo (anticyclonic) a arewacin arewa, kuma yana gefen lokaci a kudancin kudancin.
== Kafawa ==
[[Fayil:Baroclinicleafphasecyclogenesiscropped.gif|thumb|Yankin farko na extratropical low-pressure yana samuwa a wurin jan dot a kan hoton. Yawancin lokaci yana tsaye (a kusurwar dama zuwa) tsarin girgije mai kama da ganye da aka gani akan tauraron dan adam a farkon matakin cyclogenesis. Wurin axis na saman matakin jet stream yana cikin haske blue.]]
[[Fayil:Hurricane_profile.svg|thumb|Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa lokacin da makamashi da aka saki ta hanyar kwantar da danshi a cikin iska mai tashi yana haifar da madauki mai kyau a kan ruwan teku mai dumi.<ref>{{Cite web |last=Kerry Emanuel |author-link=Kerry Emanuel |date=January 2006 |title=Anthropogenic Effects on Tropical Cyclone Activity |url=http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717074958/http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |archive-date=2012-07-17 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]}}</ref>]]
Cyclogenesis shine ci gaba ko karfafa yaduwar cyclonic a cikin yanayi.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNina_A._Zaitseva2006">Nina A. Zaitseva (2006). [https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html "Cyclogenesis"]. [[National Snow and Ice Data Center]]. Archived from [http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html the original] on 2006-08-30<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-12-04</span></span>.</cite></ref> Cyclogenesis kalma ce ta laima don matakai daban-daban waɗanda duk suna haifar da ci gaban wani nau'in cyclone.<ref>{{Cite web |title=Cyclogenesis {{!}} meteorology |url=https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114004348/https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |archive-date=14 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> Zai iya faruwa a ma'auni daban-daban, daga microscale zuwa ma'aunin synoptic.
Guguwa ta extrotropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa tare da Yanayin yanayi kafin su ɓace daga baya a cikin rayuwarsu a matsayin tsarin sanyi. Koyaya, wasu guguwa masu tsananin extratropical na iya zama tsarin zafi lokacin da keɓewa mai zafi ya faru.
Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne sakamakon muhimmiyar aiki, kuma suna da zafi.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma sau da yawa yana tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. Cyclolysis akasin cyclogenesis ne, kuma shine tsarin matsin lamba mai girma, wanda ke hulɗa da kafa yankuna masu matsin lamba - anticyclogenesis . <ref name="CyclogenesisDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclogenesis |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115065635/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |archive-date=2014-01-15 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref>
Ƙananan ƙasa na iya samuwa ta hanyoyi daban-daban. Topography na iya haifar da ƙasa ƙasa. Mesoscale convective tsarin iya spawn saman lows cewa su ne da farko dumi-core. Rikicin na iya girma ya zama nau'i mai kama da igiyar ruwa tare da gaba kuma ƙananan yana a matsayi a gindin. A kusa da ƙananan, kwarara ya zama cyclonic. Wannan juyi juyi yana motsa iskar igiya zuwa ma'aunin ma'ida a gefen yamma na ƙasan ƙasa, yayin da iska mai zafi ke motsawa zuwa sandar gefen gabas. Gaba mai sanyi ya bayyana a gefen yamma, yayin da gaba mai dumi ya kasance a gefen gabas. Yawancin lokaci, gaban sanyi yana motsawa da sauri fiye da gaban dumi kuma yana "kama" tare da shi saboda jinkirin yashwar iska mai yawa a gaban guguwar. Bugu da kari, mafi girma yawa iska taro sharewa a bayan guguwar cyclone karfafa mafi girma matsa lamba, da tsananin sanyi iska taro. Gaban sanyi yana ɗaukar gaban dumi, kuma yana rage tsayin gaban dumi. A wannan lokacin an rufe gaban gaba inda aka tura yawan iska mai dumi zuwa sama cikin wani tudun ruwa mai dumin iska, wanda kuma aka sani da trowal..<ref>{{Cite web |last=St. Louis University |date=2004-09-06 |title=What is a trowal? |url=http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608235916/http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |archive-date=June 8, 2008 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[National Weather Association]]}}</ref>
Cyclogenesis na wurare masu zafi shine ci gaba da ƙarfafa Guguwa ta wurare masu zafi.<ref name="CYCDEF">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Definition for Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-10-20 |publisher=National Snow and Ice Data Center}}</ref> Hanyoyin da ke faruwa na cyclogenesis na wurare masu zafi sun bambanta da waɗanda ke samar da cyclones na tsakiya. Cyclogenesis na wurare masu zafi, ci gaban guguwa Mai zafi, ya fara ne tare da gagarumin convection a cikin yanayi mai kyau. Akwai manyan buƙatu guda shida don cyclogenesis na wurare masu zafi:
# isasshen Yanayin zafi na teku,
# Rashin kwanciyar hankali na yanayi,
# high zafi a cikin ƙananan zuwa matsakaicin matakan troposphere
# isasshen Ƙarfin Coriolis don haɓaka cibiyar matsin lamba
# wani wuri mai zurfi ko rikici
# low tsaye iska shear.<ref name="A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A15) How do tropical cyclones form ? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Matsakaicin guguwa na wurare masu zafi 86 na tsananin guguwa mai zafi ya samo asali a kowace shekara a duk duniya, <ref>{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> tare da 47 da suka kai ƙarfin guguwa / guguwa, kuma 20 sun zama guguwa masu zafi (akalla ƙarfin Category 3 a kan sikelin guguwar Saffir-Simpson). <ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2000-01-04 |title=Climate Variability table — Tropical Cyclones |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002045230/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |archive-date=2012-10-02 |access-date=2006-10-19 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
== Sikeli na Synoptic ==
[[Fayil:UK-Cyclone.gif|thumb|Wani ginshiƙi mai ban mamaki na guguwa mai zafi wanda ke shafar Burtaniya da Ireland. Arrows masu launin shudi tsakanin isobars suna nuna jagorancin iska, yayin da alamar "L" ke nuna tsakiyar "ƙananan". Lura iyakokin gaba da aka rufe, sanyi da dumi.]]
Ana iya gano nau'ikan guguwa masu zuwa a cikin sigogi.
=== Nau'ikan da ke ƙasa ===
Akwai manyan nau'ikan guguwa guda uku: Guguwa ta extratropical, Guguwa ta subtropical da guguwa masu zafi.
==== Guguwa mai zafi ====
Wani '''Guguwa ta extratropical''' shine tsarin yanayi mai ƙarancin matsin lamba wanda ba shi da halaye na wurare masu zafi, saboda an haɗa shi da gaba da gradients na kwance (maimakon tsaye) a cikin [[Temperature|zafin jiki]] da raɓa wanda ba a san shi da "yanki na baroclinic". <ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}</ref>
"Extratropical" ana amfani da shi ga guguwa a waje da wurare masu zafi, a tsakiyar latitudes. Wadannan tsarin kuma ana iya bayyana su a matsayin "tsakiyar tsakiya" saboda yankin da suka samo asali, ko kuma "tsakiyoyin bayan wurare masu zafi" lokacin da guguwa ta wurare masu zafi ta motsa (canjin yanayi na wurare masu zafi) bayan wurare masu wurare masu zafi.<ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDeCaria2005">DeCaria (2005-12-07). [https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html "ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones"]. Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania. Archived from [http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html the original] on September 3, 2006<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-10-21</span></span>.</cite></ref><ref name="ExtratropicalPhases">{{Cite web |last=Robert Hart |last2=Jenni Evans |year=2003 |title=Synoptic Composites of the Extratropical Transition Lifecycle of North Atlantic TCs as Defined Within Cyclone Phase Space |url=http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609164448/http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |archive-date=2011-06-09 |access-date=2006-10-03 |publisher=American Meteorological Society}}</ref> Sau da yawa ana bayyana su a matsayin "rashin lafiya" ko "ƙasa" ta hanyar masu hasashen yanayi da jama'a gaba ɗaya. Waɗannan su ne abubuwan da ke faruwa a yau da kullun waɗanda, tare da anticyclones, ke fitar da yanayi a yawancin duniya.
Kodayake kusan koyaushe ana rarraba cyclones na extratropical a matsayin baroclinic tunda sun samo asali ne tare da yankuna na zafin jiki da gradient na dewpoint a cikin yamma, wani lokacin suna iya zama barotropic a ƙarshen rayuwarsu lokacin da rarraba zafin jiki a kusa da cyclone ya zama daidai da radius.<ref>{{Cite web |last=Ryan N. Maue |year=2008 |title=Chapter 3: Cyclone Paradigms and Extratropical Transition Conceptualizations |url=http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510210146/http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-date=2008-05-10 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Florida State University]]}}</ref> Wani guguwa na extratropical na iya canzawa zuwa guguwa ta subtropical, kuma daga can zuwa guguwar zafi, idan yana zaune a kan ruwa mai dumi wanda ya isa ya dumi tsakiya, kuma a sakamakon haka yana haifar da tsakiya.<ref name="AOML FAQ A7-2">{{Cite web |last=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2006-07-25 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> Wani nau'i mai karfi na guguwa mai zafi wanda ke faruwa a lokacin hunturu an san shi da yawa a matsayin Easter.
[[Fayil:Sea_of_Japan_polar_low_2009-12-20_0213Z.jpg|thumb|Rashin teku a kan Tekun Japan a watan Disamba na shekara ta 2009]]
Polar low-sikelin ne, an samo gajeriyar tsarin matsakaiciyar ƙasa (bacin rai) wanda aka samo a kan Ocean wurare masu ɗaukar hoto a gaban arewacin da kudu. An fara gano ƙasƙanci na Polar akan hotunan tauraron dan adam na meteorological wanda ya zama samuwa a cikin 1960s, wanda ya bayyana ƙananan ƙananan vortices a manyan latitudes. Ana samun mafi yawan ƙwanƙwasa ƙanƙara a kan wasu wuraren ruwa marasa ƙanƙara a ciki ko kusa da Arctic a lokacin hunturu, kamar Tekun Norwegian, Tekun Barents, Tekun Labrador da Gulf of Alaska. Polar lows yana bacewa da sauri lokacin da suka yi ƙasa. Tsarin Antarctic yana da rauni fiye da takwarorinsu na arewa tunda bambance-bambancen yanayin yanayin iska da teku a nahiyar gabaɗaya ya fi ƙanƙanta [ana hujja]. Koyaya, ana iya samun ƙarancin iyakacin iyaka a kan Tekun Kudancin. A lokacin hunturu, lokacin da sanyi-core low tare da yanayin zafi a tsakiyar matakan troposphere ya kai −45 °C (-49 °F) ya motsa a kan buɗaɗɗen ruwa, nau'ikan juzu'i mai zurfi, wanda ke ba da damar ƙarancin ci gaba mai yuwuwa.[1] Tsarukan yawanci suna da ma'aunin tsayin daka a kwance na kasa da kilomita 1,000 (620 mi) kuma suna wanzuwa sama da kwanaki biyu. Suna daga cikin babban ajin tsarin yanayin yanayin mesoscale. Ƙarƙashin iyaka na iya zama da wahala a gano ta amfani da rahotannin yanayi na al'ada kuma suna da haɗari ga ayyuka masu tsayi, kamar jigilar kaya da gas da dandamali na mai. Wasu sharuɗɗan da yawa sun yi magana game da ƙarancin iyaka, irin su polar mesoscale vortex, guguwar Arctic, ƙarancin Arctic, da bakin ciki na iska mai sanyi. A yau kalmar yawanci ana keɓance shi ne don ƙarin ƙarfi mai ƙarfi waɗanda ke da iskoki kusa da sama na aƙalla 17 m/s.
==== Yankin da ke kusa da wurare masu zafi ====
[[Fayil:Alex_2016-01-13_1530Z.jpg|right|thumb|[[2016 Atlantic hurricane season|2016]])" id="mwAYE" rel="mw:WikiLink" title="Hurricane Alex (2016)">Guguwar Alex a arewacin Tekun Atlantika a watan Janairun 2016]]
'''guguwa mai zafi''' shine tsarin yanayi wanda ke da wasu halaye na Guguwa ta wurare masu zafi da wasu halayen Guguwa ta extratropical. Za su iya samuwa tsakanin ma'auni da 50th parallel.<ref name="A6" /> Tun daga farkon shekarun 1950, masu binciken yanayi ba su da tabbas ko ya kamata a kwatanta su da guguwa na wurare masu zafi ko guguwa ta extratropical, kuma sun yi amfani da kalmomi kamar kusan-tropical da semi-tropical don bayyana hybrids na guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Spiegler |first=David B. |date=1973 |title=Reply |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |page=380 |bibcode=1973MWRv..101..380S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0380:R>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> A shekara ta 1972, Cibiyar Guguwa ta Kasa a Amurka ta amince da wannan rukunin guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Simpson |first=R. H. |last2=Hebert |first2=Paul J. |date=1973 |title=Atlantic Hurricane Season of 1972 |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |pages=323–333 |bibcode=1973MWRv..101..323S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0323:AHSO>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Guguwa ta subtropical ta fara karɓar sunaye daga Jerin guguwa na wurare masu zafi a cikin Atlantic Basin a cikin 2002. <ref name="A6" /> Suna da alamu masu iska masu yawa tare da matsakaicin iskõki masu ɗorewa da ke nesa da tsakiya fiye da guguwa na wurare masu zafi, kuma suna cikin yankunan da ke da rauni zuwa matsakaiciyar yanayin zafi.<ref name="A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A6) What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Tunda suke tasowa daga guguwa mai zafi, waɗanda ke da yanayin zafi sama da yadda ake samu a wurare masu zafi, yanayin zafin da ake buƙata a saman teku yana kusa da ma'aunin Celsius 23 (73 °F) don samuwar su, wanda ya kai ma'aunin Celsius uku (5 °F) ƙasa da na cyclones na wurare masu zafi. Wannan yana nufin cewa guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ta fi yin yuwuwa a waje da iyakokin gargajiya na lokacin guguwa. Ko da yake guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ba ta cika samun iskar guguwa ba, za su iya zama na wurare masu zafi a yanayi yayin da jigon su ya yi zafi..<ref name="AOML FAQ A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[NOAA]]}}</ref>
==== Yankin zafi ====
[[Fayil:Dramatic_Views_of_Hurricane_Florence_from_the_International_Space_Station_From_9_12_(42828603210)_(cropped).jpg|thumb|Guguwar Florence da aka gani daga tashar sararin samaniya ta duniyaTashar sararin samaniya ta kasa da kasa]]
Guguwa ce ta wurare masu zafi Tsarin guguwa wanda ke da cibiyar matsin lamba da tsawa da yawa waɗanda ke haifar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama.<ref name="StackPath">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |archive-date=14 April 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> '''Guguwa ta wurare masu zafi''' tana ciyar da zafi da aka saki lokacin da iska mai laushi ta tashi, wanda ke haifar da kwantar da [[Turirin Ruwa|tururi na ruwa]] da ke cikin iska mai lahi.<ref name="StackPath" /> Ana ciyar da su ta hanyar tsarin zafi daban-daban fiye da sauran guguwar iska irin su nor'easters, guguwar Turai, da low polar, wanda ke haifar da rarraba su a matsayin tsarin guguwar "mai zafi".<ref name="StackPath" /><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref>
Kalmar "tropical" tana nufin asalin ƙasa na waɗannan tsarin, waɗanda suka samo asali kusan a yankuna masu zafi na duniya, <ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> da kuma dogaro da iska mai zafi na Maritime Tropical don samar da su. Kalmar "cyclone" tana nufin yanayin guguwa, tare da juyawa a arewacin Hemisphere da juyawa na tsakiya a Kudancin Hemispher.<ref name="laserfocusworld.com" /> Dangane da wurin da ƙarfin su, ana kiran guguwa ta [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da wasu sunaye, kamar guguwa, guguwa mai zafi, guguwar guguwa ta wurare masu zafi, bakin ciki na wurare masu wurare masu zafi.<ref name="laserfocusworld.com" />
Duk da yake guguwa na wurare masu zafi na iya samar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama mai ƙarfi, suna kuma iya samar da raƙuman ruwa masu ƙarfi da kuma guguwar guguwa.<ref name="oxfo">{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> Iskarsu tana ƙara girman raƙuman ruwa, kuma ta yin hakan suna jawo ƙarin zafi da danshi a cikin tsarin su, don haka suna ƙara ƙarfin su. Suna tasowa a kan manyan ruwa mai dumi, <ref name="AOML FAQ A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: How do tropical cyclones form? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2006-07-26 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> kuma saboda haka suna rasa ƙarfin su idan sun motsa a kan ƙasa.<ref>{{Cite web |last=Sim Aberson |date=2009-02-06 |title=Subject : C2) Doesn't the friction over land kill tropical cyclones? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731202853/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |archive-date=2012-07-31 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[National Hurricane Center]]}}</ref> Wannan shine dalilin da ya sa yankunan bakin teku zasu iya samun mummunar lalacewa daga guguwa mai zafi, yayin da yankunan cikin gida suna da aminci daga iskõki masu ƙarfi.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Ruwan sama mai tsanani, duk da haka, na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa a cikin ƙasa.<ref name="laserfocusworld.com" /> Hawan guguwa yana tashi a matakin teku wanda ya haifar da rage matsin lamba na core wanda a zahiri "ya sha" ruwa sama kuma daga iskõki waɗanda a zahiri "takarda" ruwa sama. Hadarin guguwa na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa har zuwa kilomita 40 (25 daga bakin tekun.<ref name="laserfocusworld.com" /> Kodayake tasirin su akan yawan mutane na iya zama masu lalacewa, guguwa na wurare masu zafi na iya sauƙaƙa yanayin fari. Har ila yau, suna ɗaukar zafi da makamashi daga wurare masu zafi kuma suna jigilar shi zuwa latitudes masu matsakaici, wanda ya sa su zama muhimmin ɓangare na tsarin yaduwar yanayi na duniya.<ref name="laserfocusworld.com" /> A sakamakon haka, guguwa ta wurare masu zafi tana taimakawa wajen kula da daidaito a cikin yanayin duniya.<ref name="laserfocusworld.com" />
Yawancin guguwa na wurare masu zafi suna tasowa lokacin da yanayin yanayi ke kusa da rikice-rikice mai rauni a cikin yanayi yana da kyau.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Sauran suna samuwa lokacin da wasu nau'ikan guguwa suka sami halaye na wurare masu zafi. Ana motsa tsarin wurare masu zafi ta hanyar jagorantar iskõki a cikin yanayin zafi; idan yanayin ya kasance mai kyau, rikice-rikicen wurare masu zafi yana ƙaruwa, har ma yana iya haɓaka ido. A wani gefen bakan, idan yanayin da ke kewaye da tsarin ya lalace ko guguwar zafi ta sauka, tsarin ya raunana kuma a ƙarshe ya ɓace. Guguwa ta wurare masu zafi na iya zama extratropical yayin da yake motsawa zuwa mafi girman latitudes idan tushen makamashi ya canza daga zafi da aka saki ta hanyar kwantar da hankali zuwa bambance-bambance a cikin zafin jiki tsakanin iska.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Yawancin lokaci ba a la'akari da guguwa ta wurare masu zafi don zama mai zafi a lokacin canjin extratropical.<ref name="PadgetDecember2000">{{Cite web |last=Padgett, Gary |year=2001 |title=Monthly Global Tropical Cyclone Summary for December 2000 |url=http://australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129070208/http://www.australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |archive-date=2014-11-29 |access-date=2006-03-31}}</ref>
=== Nau'ikan matakin sama ===
==== Guguwar guguwa ====
A '''polar''', '''sub-polar''', ko Arctic cyclone (wanda aka fi sani da polar vortex) <ref name="glossvortex" /> babban yanki ne na matsin lamba wanda ke ƙarfafawa a cikin hunturu kuma ya raunana a lokacin rani. <ref>{{Cite web |last=Halldór Björnsson |date=2005-01-19 |title=Global circulation |url=http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807132251/http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |archive-date=2011-08-07 |access-date=2008-06-15 |publisher=Veðurstofa Íslands}}</ref> A polar cyclone ne mai low-matsi yanayi tsarin, yawanci ya kai 1,000 kilomita (620 zuwa 2,000 kilomita (1,200 , inda iska ke zagayawa a cikin wani counterclockwise shugabanci a arewacin hemisphere, da kuma wani clockwise shugabancin a kudancin hemispher.<ref>{{Cite web |last=Garima |first=Khera |title=A vortex of winds-Cyclones – Geography and You |url=https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302232449/https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |archive-date=2 March 2021 |access-date=14 January 2021}}</ref> Saurin Coriolis da ke aiki a kan iska mai yawa da ke motsawa zuwa pole a babban tsawo, yana haifar da yaduwar lokaci a babban tsaunuka. Motsi na iska zuwa pole ya samo asali ne daga yaduwar iska na Kwayar halitta. Ƙananan polar ba ya motsawa ta hanyar convection kamar yadda guguwa na wurare masu zafi, ko kuma sanyi da iska mai zafi kamar yadda gwagwarmayar extratropical ke, amma kayan tarihi ne na motsi na iska na duniya na kwayar Polar. Tushen ƙananan polar yana cikin tsakiyar zuwa saman troposphere. A cikin Arewacin Hemisphere, guguwar polar tana da cibiyoyi biyu a matsakaici. Ɗaya daga cikin cibiyoyin yana kusa da tsibirin Baffin ɗayan kuma a arewa maso gabashin Siberia.<ref name="glossvortex">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Polar vortex |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718200838/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |archive-date=2019-07-18 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> A kudancin kudancin, yana kusa da gefen kankara na Ross kusa da 160 yammacin longitude.<ref>{{Cite journal |last=Chen |first=Rui-Rong |last2=Boyer |first2=Don L. |last3=Tao |first3=Lijun |date=December 1993 |title=Laboratory Simulation of Atmospheric Motions in the Vicinity of Antarctica |journal=Journal of the Atmospheric Sciences |volume=50 |issue=24 |pages=4058–4079 |bibcode=1993JAtS...50.4058C |doi=10.1175/1520-0469(1993)050<4058:LSOAMI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Lokacin da polar vortex yake da ƙarfi, ana iya jin tasirinsa a farfajiya a matsayin iska ta yamma (zuwa gabas). Lokacin da guguwar polar ta raunana, manyan barkewar sanyi suna faruwa.<ref>{{Cite web |last=James E. Kloeppel |date=2001-12-01 |title=Stratospheric polar vortex influences winter freezing, researchers say |url=http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20011224094138/http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-date=2001-12-24 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[University of Illinois at Urbana–Champaign]] via the Internet Wayback Machine}}</ref>
==== Kwayar halitta ta TUTT ====
Ƙarƙashin takamaiman yanayi, ƙananan matakan sanyi na iya karyewa daga tushe na tudun ruwa mai zafi (TUTT), wanda ke tsakiyar teku a Arewacin Hemisphere a lokacin watanni na rani. Waɗannan vortices na tropospheric cyclonic na sama, wanda kuma aka sani da ƙwayoyin TUTT ko TUTT lows, yawanci suna motsawa a hankali daga gabas-arewa-gabas zuwa yamma-kudu maso yamma, kuma sansanonin su gabaɗaya baya wuce ƙasa da ƙafa 20,000 (6,100 m) a tsayi. Rarraunan jujjuyawar magudanar ruwa a cikin iskar kasuwanci ana samun gabaɗaya a ƙarƙashinsu, kuma ana iya haɗa su da faffadan manyan gajimare. Ci gaban ƙasa yana haifar da haɓakar gizagizai na cumulus da bayyanar vortex na saman. A lokuta da ba kasafai ba, suna zama cyclones na wurare masu zafi. Guguwa na sama da manyan magudanan ruwa waɗanda ke bin diddigin cyclones na wurare masu zafi na iya haifar da ƙarin tashoshi masu fita da kuma taimakawa wajen haɓaka su. Haɓaka rikice-rikice na wurare masu zafi na iya taimakawa ƙirƙira ko zurfafa tudun ruwa na sama ko na sama a cikin farkawansu saboda fitar da jet ɗin da ke fitowa daga haɓakar tashin hankali/cyclone na wurare masu zafi.<ref name="CLARK">{{Cite web |last=Clark Evans |date=January 5, 2006 |title=Favorable trough interactions on tropical cyclones |url=http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061017001243/http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |archive-date=October 17, 2006 |access-date=2006-10-20 |publisher=Flhurricane.com}}</ref><ref name="AMSPAPER">{{Cite journal |last=Deborah Hanley |last2=John Molinari |last3=Daniel Keyser |date=October 2001 |title=A Composite Study of the Interactions between Tropical Cyclones and Upper-Tropospheric Troughs |journal=[[Monthly Weather Review]] |publisher=[[American Meteorological Society]] |volume=129 |issue=10 |pages=2570–84 |bibcode=2001MWRv..129.2570H |doi=10.1175/1520-0493(2001)129<2570:ACSOTI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref>
== Matsayi na tsayi ==
Wadannan nau'ikan guguwa ba za a iya gane su a cikin sigogi ba.
=== Mesocyclone ===
Mesocyclone wani juyi ne na iska, kilomita 2.0 (1.2 mi) zuwa kilomita 10 (6.2 mi) a diamita (mesoscale of meteorology), a cikin guguwa mai kauri. Iska tana tashi kuma tana jujjuyawa a kusa da axis na tsaye, yawanci a hanya ɗaya da tsarin ƙananan matsa lamba[2] a duka arewaci da kudanci. Mafi sau da yawa cyclonic, wato, hade da wani gida low-matsa lamba yankin a cikin wani supercell. Irin wannan hadari na iya ƙunsar ƙaƙƙarfan iska da kuma ƙanƙara Mesocyclones sau da yawa faruwa tare da updrafts a cikin supercells, inda hadari na iya tasowa. Kimanin mesocyclones 1,700 ke faruwa a duk shekara a duk faɗin Amurka, amma rabin ne kawai ke haifar da guguwa.
=== Guguwa ===
Guguwa guguwa ginshiƙi ne mai juyawa sosai na iska wanda ke hulɗa da farfajiyar ƙasa da girgije mai zurfi ko, <ref>{{Cite web |title=Tornado Basics |url=https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831211732/https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |archive-date=31 August 2018 |access-date=13 January 2021 |website=NOAA National Severe Storms Laboratory |language=EN-US}}</ref> a lokuta masu wuya, tushen girgije mai girma. Har ila yau ana kiranta da twisters, kalma ce ta yau da kullun a Amurka, ko cyclones, kodayake ana amfani da kalmar cyclone a cikin yanayin yanayi, a cikin ma'ana mai zurfi, don kiran duk wani yaduwar matsin lamba.
shaidan ƙura mai ƙarfi ne, mai kyau, kuma mai ɗanɗano mai ɗanɗana, <ref name="Dust Devils">{{Cite web |title=Dust Devils |url=https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125094338/https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |archive-date=25 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.crystalinks.com}}</ref> daga ƙarami (rabin mita a faɗin da 'yan mita a tsawo) zuwa babba (fiye da mita 10 a faɗin kuma fiye da mita 1000 a tsawo). <ref name="Dust Devils" /> Babban motsi na tsaye yana sama.<ref name="Dust Devils" /> Dust devils yawanci ba su da lahani, amma a lokuta masu wuya suna girma sosai don haifar da barazana ga mutane da dukiya.<ref name="Dust Devils" />
Ruwa mai ruwa shine ginshiƙi wanda ke tasowa a kan ruwa wanda shine, a cikin mafi yawan siffarsa, [[Guguwa]] mai ban sha'awa a kan ruwa wacce ke da alaƙa da girgije na cumuliform. Duk da yake sau da yawa ya fi rauni fiye da yawancin takwarorinsa na ƙasa, nau'ikan da suka fi karfi da mesocyclones suka haifar suna faruwa.
=== Shaidan tururi ===
Wani nau'i mai laushi a kan ruwa mai laushi ko ƙasa mai laushi wanda aka gani ta hanyar tashiwar tururi.
=== Wutar wuta ===
Wutar wuta - wanda aka fi sani da shaidan wuta, guguwar wuta, firenado, ko wuta - iska ce da wuta ta haifar kuma sau da yawa ana yin ta da harshen wuta ko toka.
== Sauran taurari ==
[[Fayil:Mars_cyclone.jpg|right|thumb|350x350px|Cyclone a kan Mars, wanda Hubble Space Telescope ya ɗauka]]
[[Fayil:Jupiter_North_Pole_-_PJ28-12_-_Detail_(50199724973).png|right|thumb|350x350px|Guguwa da yawa a kan arewacin Jupiter, wanda Juno ya zana]]
Cyclones ba na musamman ba ne ga Duniya. guguwa cyclonic ta zama ruwan dare a kan manyan taurari, kamar Small Dark Spot a kan [[Neptune]] . <ref>{{Cite web |title=TCFAQ H6) Are there hurricanes on other planets ? |url=https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210319065453/https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |archive-date=19 March 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.aoml.noaa.gov}}</ref> Yana da kusan kashi ɗaya bisa uku na diamita na Babban Dark Spot kuma ya sami laƙabi "Ido na Wizard" saboda yana kama da ido. Wannan bayyanar ta samo asali ne daga fararen girgije a tsakiyar Wizard's Eye.<ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamantha_Harvey2006">Samantha Harvey (2006-10-02). [https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane "Historic Hurricanes"]. [[NASA]]. Archived from [http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane the original] on 2008-04-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-14</span></span>.</cite></ref> [[Mars]] kuma ta nuna guguwar guguwa.<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDavid_Brand1999">David Brand (1999-05-19). [https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html "Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope"]. [[Cornell|Cornell University]]. Archived from [http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html the original] on June 13, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-15</span></span>.</cite></ref> Guguwar Jovian kamar Great Red Spot yawanci ana kiranta da kuskure a matsayin manyan guguwa ko guguwar cyclonic. Koyaya, wannan ba daidai ba ne, kamar yadda Babban Red Spot, a zahiri, abin da ya faru, anticyclone ne.<ref name="HaydPlan">{{Cite web |last=Ellen Cohen |year=2009 |title=Jupiter's Great Red Spot |url=http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070808130633/http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |archive-date=2007-08-08 |access-date=2007-11-16 |publisher=Hayden Planetarium}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
o7ooxx2xhaz4xfnuzsgpxe2rey1pc3s
823425
823424
2026-04-21T08:21:17Z
Pharouqenr
25549
823425
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Low_pressure_system_over_Iceland.jpg|thumb|Wani guguwa mai zafi a kusa da Iceland]]
A cikin ilimin yanayi, '''guguwa''' (/ˈsaɪ.kloʊn/) wani babban iska ne wanda ke juyawa a kusa da cibiyar Matsin yanayi mai ƙarfi, a gefen arewacin arewa da kuma a gefen kudu kamar yadda aka kalli daga sama (a gaban guguwa).<ref name="AMSCcDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclonic circulation |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164334/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref><ref name="AMSCycDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclone |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164340/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> Cyclones suna da halayyar iska mai yawa wanda ke juyawa game da yankin matsin lamba.<ref name="BBCCycDef">{{Cite web |last=BBC Weather Glossary |date=July 2006 |title=Cyclone |url=http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20060829214837/http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-date=2006-08-29 |access-date=2006-10-24 |publisher=[[BBC]]}}</ref><ref name="UCARCycDef">{{Cite web |title=UCAR Glossary — Cyclone |url=http://meted.ucar.edu/satmet/goeschan/glossary.htm#c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164339/https://www.meted.ucar.edu/sign_in.php?go_back_to=%2Fsatmet%2Fgoeschan%2Fglossary.htm#c |archive-date=2018-12-25 |access-date=2006-10-24 |publisher=University Corporation for Atmospheric Research}}</ref> Mafi girman tsarin matsin lamba shine polar vortices da extratropical cyclones na mafi girman sikelin (Mescale synoptic). [[guguwa]] mai zurfi kamar Guguwa ta wurare masu zafi da guguwa masu zafi suma suna cikin sikelin synoptic. Mesocyclones, guguwa, da shaidan ƙura suna kwance a cikin ƙaramin mesoscale.<ref>{{Cite journal |last=I. Orlanski |year=1975 |title=A rational subdivision of scales for atmospheric processes |journal=Bulletin of the American Meteorological Society |volume=56 |issue=5 |pages=527–530 |bibcode=1975BAMS...56..527. |doi=10.1175/1520-0477-56.5.527 |doi-access=free}}</ref>
Cyclones na sama na iya kasancewa ba tare da kasancewar ƙasa ba, kuma zai iya tsinkaye daga tushe na tropical upper tropospheric trough a lokacin watanni na rani a Arewacin Hemisphere. An kuma ga guguwa a kan taurari na waje, kamar [[Mars]], Jupiter, da [[Neptune]].<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}</ref><ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}</ref> Cyclogenesis shine tsari na tsarin cyclone da karuwa.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}</ref> Guguwar Extratropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa a cikin manyan yankuna na bambancin zafin jiki na tsakiya da ake kira Yankunan baroclinic. Wadannan yankuna suna kwangila kuma suna samar da Yanayin yanayi yayin da yaduwar cyclonic ta rufe kuma ta kara karfi. Daga baya a cikin rayuwarsu, guguwar extratropical [[Yanayin tafiyar iska|ya ɓace]] yayin da iska mai sanyi ta lalata iska mai dumi kuma ta zama tsarin sanyi. Ana jagorantar hanyar guguwa a cikin rayuwarta ta kwanaki 2 zuwa 6 ta hanyar jagorancin jet stream na subtropical.
Yanayin yanayi yana nuna iyaka tsakanin iska biyu na [[Temperature|zafin jiki]] daban-daban, [[danshi]], da yawa, kuma suna da alaƙa da manyan abubuwan da suka faru. Tsuntsaye masu sanyi masu ƙarfi yawanci suna da ƙananan bands na tsawa da Yanayi mai tsanani, kuma a wasu lokuta ana iya gabatar da su da Layin guguwa ko layin bushe. Irin waɗannan gaba suna samuwa a yammacin cibiyar zagayawa kuma gabaɗaya suna motsawa daga yamma zuwa gabas; gaba mai dumi yana samuwa a gabashin cibiyar guguwa kuma yawanci ana gaba da hazo da hazo. Yankunan zafi suna motsawa zuwa pole a gaban hanyar guguwa. Gaban da aka rufe sun samo asali ne a ƙarshen rayuwar guguwa kusa da tsakiyar guguwa kuma sau da yawa suna kewaye da cibiyar guguwa.
Cyclogenesis na wurare masu zafi yana bayyana tsarin ci gaban guguwa na wurare masu wurare masu zafi. Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne saboda zafi mai zurfi wanda ke haifar da babban aikin tsawa, kuma suna da zafi.<ref>{{Cite web |title=Tropical cyclogenesis |url=http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517035428/http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |archive-date=17 May 2021 |access-date=12 January 2021 |website=www-das.uwyo.edu}}</ref><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}</ref> Cyclones na iya canzawa tsakanin extratropical, subtropical, da tropical matakai.<ref>{{Cite journal |last=Evans |first=Clark |last2=Wood |first2=Kimberly M. |last3=Aberson |first3=Sim D. |last4=Archambault |first4=Heather M. |last5=Milrad |first5=Shawn M. |last6=Bosart |first6=Lance F. |last7=Corbosiero |first7=Kristen L. |last8=Davis |first8=Christopher A. |last9=Pinto |first9=João R. Dias |last10=Doyle |first10=James |last11=Fogarty |first11=Chris |last12=Galarneau |first12=Thomas J. |last13=Grams |first13=Christian M. |last14=Griffin |first14=Kyle S. |last15=Gyakum |first15=John |date=1 November 2017 |title=The Extratropical Transition of Tropical Cyclones. Part I: Cyclone Evolution and Direct Impacts |url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/articles/gf06g709j |journal=Monthly Weather Review |volume=145 |issue=11 |pages=4317–4344 |bibcode=2017MWRv..145.4317E |doi=10.1175/MWR-D-17-0027.1 |s2cid=38114516 |hdl-access=free}}</ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma galibi suna tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. A cikin Tekun Atlantika da arewa maso gabashin Tekun Pacific, ana kiran guguwa ta wurare masu zafi a matsayin guguwa (daga sunan tsohon allahn iska na Amurka ta tsakiya, Huracan), a cikin Tekun Indiya da kudancin Pacific ana kiranta guguwa, kuma a arewa maso yammacin Pacific ana kiran shi guguwa.<ref>{{Cite web |title=Frequently asked questions |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110309163143/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |archive-date=2011-03-09 |access-date=2006-04-08 |website=Hurricane Research Division}}</ref> Girman rashin kwanciyar hankali a cikin vortices ba na duniya ba ne. Misali, girman, tsananin, danshi-convection, evaporation na farfajiyar, darajar yiwuwar zafin jiki a kowane tsawo na iya shafar juyin halitta na vortex.<ref>{{Cite journal |last=Rostami |first=Masoud |last2=Zeitlin |first2=Vladimir |date=July 2018 |title=An improved moist-convective rotating shallow-water model and its application to instabilities of hurricane-like vortices |url=http://hal.sorbonne-universite.fr/hal-01755718/file/Improved_mcRSW_PrePrint.pdf |journal=Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society |volume=144 |issue=714 |pages=1450–1462 |bibcode=2018QJRMS.144.1450R |doi=10.1002/qj.3292}}</ref>
== Nomenclature ==
Henry Piddington ya buga takardu 40 da ke magana game da <nowiki><i id="mwkA">guguwa</i></nowiki> ta wurare masu zafi daga Calcutta tsakanin 1836 da 1855 a cikin Jaridar Asiatic Society . Ya kuma kirkiro kalmar cyclone, ma'ana coil na maciji. A shekara ta 1842, ya wallafa rubutun sa mai mahimmanci, Laws of the Storms .
[[Fayil:Post-Tropical_Cyclone_Nuri_and_Typhoon_Haiyan_surface_analysis.png|right|thumb|Kwatanta tsakanin guguwa ta extratropical da tropical a kan binciken farfajiyar]]
Akwai halaye da yawa na tsari na kowa ga dukkan guguwa. Guguwa yanki ne mai matsin lamba.<ref name="FAQ eye">{{Cite web |last=[[Chris Landsea]] and Sim Aberson |date=August 13, 2004 |title=Subject: A11) What is the "eye"? How is it formed and maintained ? What is the "eyewall"? What are "spiral bands"? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060614205417/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |archive-date=2006-06-14 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> Cibiyar guguwa (wanda aka fi sani da shi a cikin guguwa mai karfi kamar ido), shine yankin mafi ƙasƙanci a cikin yankin.<ref name="FAQ eye" /> Kusa da cibiyar, ƙarfin ƙarfin matsa lamba (daga matsin lamba a tsakiyar guguwa idan aka kwatanta da matsin lamba daga waje da guguwa) da ƙarfin daga Tasirin Coriolis dole ne ya kasance a cikin daidaitattun daidaito, ko kuma guguwa za ta rushe a kanta sakamakon bambancin matsin lamba.<ref>{{Cite web |title=The Atmosphere in Motion |url=http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018224041/http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |archive-date=2012-10-18 |access-date=2011-09-11 |publisher=[[University of Aberdeen]]}}</ref>
Saboda Tasirin Coriolis, iska da ke gudana a kusa da babban guguwa yana da tsakiya a Arewacin Hemisphere kuma yana da tsayi a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: D3) Why do tropical cyclones' winds rotate counterclockwise (clockwise) in the Northern (Southern) Hemisphere? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106113522/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |archive-date=2009-01-06 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> A cikin Arewacin Hemisphere, iskõki mafi sauri dangane da farfajiyar Duniya don haka suna faruwa a gefen gabas na guguwa mai motsawa zuwa arewa kuma a gefen arewacin wanda ke motsawa zuwa yamma; akasin haka yana faruwa a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |date=November 11, 2007 |title=Are the winds on one side of a hurricane faster than on the other side? |url=https://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012204835/http://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |archive-date=October 12, 2011 |access-date=September 9, 2011 |website=[[USA Today]] |series=Ask the Experts: Hurricanes}}</ref> Sabanin tsarin matsin lamba, iskar da ke kewaye da tsarin matsin hankali yana gefen agogo (anticyclonic) a arewacin arewa, kuma yana gefen lokaci a kudancin kudancin.
== Kafawa ==
[[Fayil:Baroclinicleafphasecyclogenesiscropped.gif|thumb|Yankin farko na extratropical low-pressure yana samuwa a wurin jan dot a kan hoton. Yawancin lokaci yana tsaye (a kusurwar dama zuwa) tsarin girgije mai kama da ganye da aka gani akan tauraron dan adam a farkon matakin cyclogenesis. Wurin axis na saman matakin jet stream yana cikin haske blue.]]
[[Fayil:Hurricane_profile.svg|thumb|Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa lokacin da makamashi da aka saki ta hanyar kwantar da danshi a cikin iska mai tashi yana haifar da madauki mai kyau a kan ruwan teku mai dumi.<ref>{{Cite web |last=Kerry Emanuel |author-link=Kerry Emanuel |date=January 2006 |title=Anthropogenic Effects on Tropical Cyclone Activity |url=http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717074958/http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |archive-date=2012-07-17 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]}}</ref>]]
Cyclogenesis shine ci gaba ko karfafa yaduwar cyclonic a cikin yanayi.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNina_A._Zaitseva2006">Nina A. Zaitseva (2006). [https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html "Cyclogenesis"]. [[National Snow and Ice Data Center]]. Archived from [http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html the original] on 2006-08-30<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-12-04</span></span>.</cite></ref> Cyclogenesis kalma ce ta laima don matakai daban-daban waɗanda duk suna haifar da ci gaban wani nau'in cyclone.<ref>{{Cite web |title=Cyclogenesis {{!}} meteorology |url=https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114004348/https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |archive-date=14 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> Zai iya faruwa a ma'auni daban-daban, daga microscale zuwa ma'aunin synoptic.
Guguwa ta extrotropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa tare da Yanayin yanayi kafin su ɓace daga baya a cikin rayuwarsu a matsayin tsarin sanyi. Koyaya, wasu guguwa masu tsananin extratropical na iya zama tsarin zafi lokacin da keɓewa mai zafi ya faru.
Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne sakamakon muhimmiyar aiki, kuma suna da zafi.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma sau da yawa yana tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. Cyclolysis akasin cyclogenesis ne, kuma shine tsarin matsin lamba mai girma, wanda ke hulɗa da kafa yankuna masu matsin lamba - anticyclogenesis . <ref name="CyclogenesisDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclogenesis |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115065635/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |archive-date=2014-01-15 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref>
Ƙananan ƙasa na iya samuwa ta hanyoyi daban-daban. Topography na iya haifar da ƙasa ƙasa. Mesoscale convective tsarin iya spawn saman lows cewa su ne da farko dumi-core. Rikicin na iya girma ya zama nau'i mai kama da igiyar ruwa tare da gaba kuma ƙananan yana a matsayi a gindin. A kusa da ƙananan, kwarara ya zama cyclonic. Wannan juyi juyi yana motsa iskar igiya zuwa ma'aunin ma'ida a gefen yamma na ƙasan ƙasa, yayin da iska mai zafi ke motsawa zuwa sandar gefen gabas. Gaba mai sanyi ya bayyana a gefen yamma, yayin da gaba mai dumi ya kasance a gefen gabas. Yawancin lokaci, gaban sanyi yana motsawa da sauri fiye da gaban dumi kuma yana "kama" tare da shi saboda jinkirin yashwar iska mai yawa a gaban guguwar. Bugu da kari, mafi girma yawa iska taro sharewa a bayan guguwar cyclone karfafa mafi girma matsa lamba, da tsananin sanyi iska taro. Gaban sanyi yana ɗaukar gaban dumi, kuma yana rage tsayin gaban dumi. A wannan lokacin an rufe gaban gaba inda aka tura yawan iska mai dumi zuwa sama cikin wani tudun ruwa mai dumin iska, wanda kuma aka sani da trowal..<ref>{{Cite web |last=St. Louis University |date=2004-09-06 |title=What is a trowal? |url=http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608235916/http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |archive-date=June 8, 2008 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[National Weather Association]]}}</ref>
Cyclogenesis na wurare masu zafi shine ci gaba da ƙarfafa Guguwa ta wurare masu zafi.<ref name="CYCDEF">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Definition for Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-10-20 |publisher=National Snow and Ice Data Center}}</ref> Hanyoyin da ke faruwa na cyclogenesis na wurare masu zafi sun bambanta da waɗanda ke samar da cyclones na tsakiya. Cyclogenesis na wurare masu zafi, ci gaban guguwa Mai zafi, ya fara ne tare da gagarumin convection a cikin yanayi mai kyau. Akwai manyan buƙatu guda shida don cyclogenesis na wurare masu zafi:
# isasshen Yanayin zafi na teku,
# Rashin kwanciyar hankali na yanayi,
# high zafi a cikin ƙananan zuwa matsakaicin matakan troposphere
# isasshen Ƙarfin Coriolis don haɓaka cibiyar matsin lamba
# wani wuri mai zurfi ko rikici
# low tsaye iska shear.<ref name="A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A15) How do tropical cyclones form ? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Matsakaicin guguwa na wurare masu zafi 86 na tsananin guguwa mai zafi ya samo asali a kowace shekara a duk duniya, <ref>{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> tare da 47 da suka kai ƙarfin guguwa / guguwa, kuma 20 sun zama guguwa masu zafi (akalla ƙarfin Category 3 a kan sikelin guguwar Saffir-Simpson). <ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2000-01-04 |title=Climate Variability table — Tropical Cyclones |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002045230/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |archive-date=2012-10-02 |access-date=2006-10-19 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
== Sikeli na Synoptic ==
[[Fayil:UK-Cyclone.gif|thumb|Wani ginshiƙi mai ban mamaki na guguwa mai zafi wanda ke shafar Burtaniya da Ireland. Arrows masu launin shudi tsakanin isobars suna nuna jagorancin iska, yayin da alamar "L" ke nuna tsakiyar "ƙananan". Lura iyakokin gaba da aka rufe, sanyi da dumi.]]
Ana iya gano nau'ikan guguwa masu zuwa a cikin sigogi.
=== Nau'ikan da ke ƙasa ===
Akwai manyan nau'ikan guguwa guda uku: Guguwa ta extratropical, Guguwa ta subtropical da guguwa masu zafi.
==== Guguwa mai zafi ====
Wani '''Guguwa ta extratropical''' shine tsarin yanayi mai ƙarancin matsin lamba wanda ba shi da halaye na wurare masu zafi, saboda an haɗa shi da gaba da gradients na kwance (maimakon tsaye) a cikin [[Temperature|zafin jiki]] da raɓa wanda ba a san shi da "yanki na baroclinic". <ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}</ref>
"Extratropical" ana amfani da shi ga guguwa a waje da wurare masu zafi, a tsakiyar latitudes. Wadannan tsarin kuma ana iya bayyana su a matsayin "tsakiyar tsakiya" saboda yankin da suka samo asali, ko kuma "tsakiyoyin bayan wurare masu zafi" lokacin da guguwa ta wurare masu zafi ta motsa (canjin yanayi na wurare masu zafi) bayan wurare masu wurare masu zafi.<ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDeCaria2005">DeCaria (2005-12-07). [https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html "ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones"]. Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania. Archived from [http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html the original] on September 3, 2006<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-10-21</span></span>.</cite></ref><ref name="ExtratropicalPhases">{{Cite web |last=Robert Hart |last2=Jenni Evans |year=2003 |title=Synoptic Composites of the Extratropical Transition Lifecycle of North Atlantic TCs as Defined Within Cyclone Phase Space |url=http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609164448/http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |archive-date=2011-06-09 |access-date=2006-10-03 |publisher=American Meteorological Society}}</ref> Sau da yawa ana bayyana su a matsayin "rashin lafiya" ko "ƙasa" ta hanyar masu hasashen yanayi da jama'a gaba ɗaya. Waɗannan su ne abubuwan da ke faruwa a yau da kullun waɗanda, tare da anticyclones, ke fitar da yanayi a yawancin duniya.
Kodayake kusan koyaushe ana rarraba cyclones na extratropical a matsayin baroclinic tunda sun samo asali ne tare da yankuna na zafin jiki da gradient na dewpoint a cikin yamma, wani lokacin suna iya zama barotropic a ƙarshen rayuwarsu lokacin da rarraba zafin jiki a kusa da cyclone ya zama daidai da radius.<ref>{{Cite web |last=Ryan N. Maue |year=2008 |title=Chapter 3: Cyclone Paradigms and Extratropical Transition Conceptualizations |url=http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510210146/http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-date=2008-05-10 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Florida State University]]}}</ref> Wani guguwa na extratropical na iya canzawa zuwa guguwa ta subtropical, kuma daga can zuwa guguwar zafi, idan yana zaune a kan ruwa mai dumi wanda ya isa ya dumi tsakiya, kuma a sakamakon haka yana haifar da tsakiya.<ref name="AOML FAQ A7-2">{{Cite web |last=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2006-07-25 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> Wani nau'i mai karfi na guguwa mai zafi wanda ke faruwa a lokacin hunturu an san shi da yawa a matsayin Easter.
[[Fayil:Sea_of_Japan_polar_low_2009-12-20_0213Z.jpg|thumb|Rashin teku a kan Tekun Japan a watan Disamba na shekara ta 2009]]
Polar low-sikelin ne, an samo gajeriyar tsarin matsakaiciyar ƙasa (bacin rai) wanda aka samo a kan Ocean wurare masu ɗaukar hoto a gaban arewacin da kudu. An fara gano ƙasƙanci na Polar akan hotunan tauraron dan adam na meteorological wanda ya zama samuwa a cikin 1960s, wanda ya bayyana ƙananan ƙananan vortices a manyan latitudes. Ana samun mafi yawan ƙwanƙwasa ƙanƙara a kan wasu wuraren ruwa marasa ƙanƙara a ciki ko kusa da Arctic a lokacin hunturu, kamar Tekun Norwegian, Tekun Barents, Tekun Labrador da Gulf of Alaska. Polar lows yana bacewa da sauri lokacin da suka yi ƙasa. Tsarin Antarctic yana da rauni fiye da takwarorinsu na arewa tunda bambance-bambancen yanayin yanayin iska da teku a nahiyar gabaɗaya ya fi ƙanƙanta [ana hujja]. Koyaya, ana iya samun ƙarancin iyakacin iyaka a kan Tekun Kudancin. A lokacin hunturu, lokacin da sanyi-core low tare da yanayin zafi a tsakiyar matakan troposphere ya kai −45 °C (-49 °F) ya motsa a kan buɗaɗɗen ruwa, nau'ikan juzu'i mai zurfi, wanda ke ba da damar ƙarancin ci gaba mai yuwuwa.[1] Tsarukan yawanci suna da ma'aunin tsayin daka a kwance na kasa da kilomita 1,000 (620 mi) kuma suna wanzuwa sama da kwanaki biyu. Suna daga cikin babban ajin tsarin yanayin yanayin mesoscale. Ƙarƙashin iyaka na iya zama da wahala a gano ta amfani da rahotannin yanayi na al'ada kuma suna da haɗari ga ayyuka masu tsayi, kamar jigilar kaya da gas da dandamali na mai. Wasu sharuɗɗan da yawa sun yi magana game da ƙarancin iyaka, irin su polar mesoscale vortex, guguwar Arctic, ƙarancin Arctic, da bakin ciki na iska mai sanyi. A yau kalmar yawanci ana keɓance shi ne don ƙarin ƙarfi mai ƙarfi waɗanda ke da iskoki kusa da sama na aƙalla 17 m/s.
==== Yankin da ke kusa da wurare masu zafi ====
[[Fayil:Alex_2016-01-13_1530Z.jpg|right|thumb|[[2016 Atlantic hurricane season|2016]])" id="mwAYE" rel="mw:WikiLink" title="Hurricane Alex (2016)">Guguwar Alex a arewacin Tekun Atlantika a watan Janairun 2016]]
'''guguwa mai zafi''' shine tsarin yanayi wanda ke da wasu halaye na Guguwa ta wurare masu zafi da wasu halayen Guguwa ta extratropical. Za su iya samuwa tsakanin ma'auni da 50th parallel.<ref name="A6" /> Tun daga farkon shekarun 1950, masu binciken yanayi ba su da tabbas ko ya kamata a kwatanta su da guguwa na wurare masu zafi ko guguwa ta extratropical, kuma sun yi amfani da kalmomi kamar kusan-tropical da semi-tropical don bayyana hybrids na guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Spiegler |first=David B. |date=1973 |title=Reply |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |page=380 |bibcode=1973MWRv..101..380S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0380:R>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> A shekara ta 1972, Cibiyar Guguwa ta Kasa a Amurka ta amince da wannan rukunin guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Simpson |first=R. H. |last2=Hebert |first2=Paul J. |date=1973 |title=Atlantic Hurricane Season of 1972 |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |pages=323–333 |bibcode=1973MWRv..101..323S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0323:AHSO>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Guguwa ta subtropical ta fara karɓar sunaye daga Jerin guguwa na wurare masu zafi a cikin Atlantic Basin a cikin 2002. <ref name="A6" /> Suna da alamu masu iska masu yawa tare da matsakaicin iskõki masu ɗorewa da ke nesa da tsakiya fiye da guguwa na wurare masu zafi, kuma suna cikin yankunan da ke da rauni zuwa matsakaiciyar yanayin zafi.<ref name="A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A6) What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Tunda suke tasowa daga guguwa mai zafi, waɗanda ke da yanayin zafi sama da yadda ake samu a wurare masu zafi, yanayin zafin da ake buƙata a saman teku yana kusa da ma'aunin Celsius 23 (73 °F) don samuwar su, wanda ya kai ma'aunin Celsius uku (5 °F) ƙasa da na cyclones na wurare masu zafi. Wannan yana nufin cewa guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ta fi yin yuwuwa a waje da iyakokin gargajiya na lokacin guguwa. Ko da yake guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ba ta cika samun iskar guguwa ba, za su iya zama na wurare masu zafi a yanayi yayin da jigon su ya yi zafi..<ref name="AOML FAQ A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[NOAA]]}}</ref>
==== Yankin zafi ====
[[Fayil:Dramatic_Views_of_Hurricane_Florence_from_the_International_Space_Station_From_9_12_(42828603210)_(cropped).jpg|thumb|Guguwar Florence da aka gani daga tashar sararin samaniya ta duniyaTashar sararin samaniya ta kasa da kasa]]
Guguwa ce ta wurare masu zafi Tsarin guguwa wanda ke da cibiyar matsin lamba da tsawa da yawa waɗanda ke haifar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama.<ref name="StackPath">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |archive-date=14 April 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> '''Guguwa ta wurare masu zafi''' tana ciyar da zafi da aka saki lokacin da iska mai laushi ta tashi, wanda ke haifar da kwantar da [[Turirin Ruwa|tururi na ruwa]] da ke cikin iska mai lahi.<ref name="StackPath" /> Ana ciyar da su ta hanyar tsarin zafi daban-daban fiye da sauran guguwar iska irin su nor'easters, guguwar Turai, da low polar, wanda ke haifar da rarraba su a matsayin tsarin guguwar "mai zafi".<ref name="StackPath" /><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref>
Kalmar "tropical" tana nufin asalin ƙasa na waɗannan tsarin, waɗanda suka samo asali kusan a yankuna masu zafi na duniya, <ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> da kuma dogaro da iska mai zafi na Maritime Tropical don samar da su. Kalmar "cyclone" tana nufin yanayin guguwa, tare da juyawa a arewacin Hemisphere da juyawa na tsakiya a Kudancin Hemispher.<ref name="laserfocusworld.com" /> Dangane da wurin da ƙarfin su, ana kiran guguwa ta [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da wasu sunaye, kamar guguwa, guguwa mai zafi, guguwar guguwa ta wurare masu zafi, bakin ciki na wurare masu wurare masu zafi.<ref name="laserfocusworld.com" />
Duk da yake guguwa na wurare masu zafi na iya samar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama mai ƙarfi, suna kuma iya samar da raƙuman ruwa masu ƙarfi da kuma guguwar guguwa.<ref name="oxfo">{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> Iskarsu tana ƙara girman raƙuman ruwa, kuma ta yin hakan suna jawo ƙarin zafi da danshi a cikin tsarin su, don haka suna ƙara ƙarfin su. Suna tasowa a kan manyan ruwa mai dumi, <ref name="AOML FAQ A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: How do tropical cyclones form? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2006-07-26 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> kuma saboda haka suna rasa ƙarfin su idan sun motsa a kan ƙasa.<ref>{{Cite web |last=Sim Aberson |date=2009-02-06 |title=Subject : C2) Doesn't the friction over land kill tropical cyclones? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731202853/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |archive-date=2012-07-31 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[National Hurricane Center]]}}</ref> Wannan shine dalilin da ya sa yankunan bakin teku zasu iya samun mummunar lalacewa daga guguwa mai zafi, yayin da yankunan cikin gida suna da aminci daga iskõki masu ƙarfi.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Ruwan sama mai tsanani, duk da haka, na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa a cikin ƙasa.<ref name="laserfocusworld.com" /> Hawan guguwa yana tashi a matakin teku wanda ya haifar da rage matsin lamba na core wanda a zahiri "ya sha" ruwa sama kuma daga iskõki waɗanda a zahiri "takarda" ruwa sama. Hadarin guguwa na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa har zuwa kilomita 40 (25 daga bakin tekun.<ref name="laserfocusworld.com" /> Kodayake tasirin su akan yawan mutane na iya zama masu lalacewa, guguwa na wurare masu zafi na iya sauƙaƙa yanayin fari. Har ila yau, suna ɗaukar zafi da makamashi daga wurare masu zafi kuma suna jigilar shi zuwa latitudes masu matsakaici, wanda ya sa su zama muhimmin ɓangare na tsarin yaduwar yanayi na duniya.<ref name="laserfocusworld.com" /> A sakamakon haka, guguwa ta wurare masu zafi tana taimakawa wajen kula da daidaito a cikin yanayin duniya.<ref name="laserfocusworld.com" />
Yawancin guguwa na wurare masu zafi suna tasowa lokacin da yanayin yanayi ke kusa da rikice-rikice mai rauni a cikin yanayi yana da kyau.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Sauran suna samuwa lokacin da wasu nau'ikan guguwa suka sami halaye na wurare masu zafi. Ana motsa tsarin wurare masu zafi ta hanyar jagorantar iskõki a cikin yanayin zafi; idan yanayin ya kasance mai kyau, rikice-rikicen wurare masu zafi yana ƙaruwa, har ma yana iya haɓaka ido. A wani gefen bakan, idan yanayin da ke kewaye da tsarin ya lalace ko guguwar zafi ta sauka, tsarin ya raunana kuma a ƙarshe ya ɓace. Guguwa ta wurare masu zafi na iya zama extratropical yayin da yake motsawa zuwa mafi girman latitudes idan tushen makamashi ya canza daga zafi da aka saki ta hanyar kwantar da hankali zuwa bambance-bambance a cikin zafin jiki tsakanin iska.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Yawancin lokaci ba a la'akari da guguwa ta wurare masu zafi don zama mai zafi a lokacin canjin extratropical.<ref name="PadgetDecember2000">{{Cite web |last=Padgett, Gary |year=2001 |title=Monthly Global Tropical Cyclone Summary for December 2000 |url=http://australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129070208/http://www.australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |archive-date=2014-11-29 |access-date=2006-03-31}}</ref>
=== Nau'ikan matakin sama ===
==== Guguwar guguwa ====
A '''polar''', '''sub-polar''', ko Arctic cyclone (wanda aka fi sani da polar vortex) <ref name="glossvortex" /> babban yanki ne na matsin lamba wanda ke ƙarfafawa a cikin hunturu kuma ya raunana a lokacin rani. <ref>{{Cite web |last=Halldór Björnsson |date=2005-01-19 |title=Global circulation |url=http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807132251/http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |archive-date=2011-08-07 |access-date=2008-06-15 |publisher=Veðurstofa Íslands}}</ref> A polar cyclone ne mai low-matsi yanayi tsarin, yawanci ya kai 1,000 kilomita (620 zuwa 2,000 kilomita (1,200 , inda iska ke zagayawa a cikin wani counterclockwise shugabanci a arewacin hemisphere, da kuma wani clockwise shugabancin a kudancin hemispher.<ref>{{Cite web |last=Garima |first=Khera |title=A vortex of winds-Cyclones – Geography and You |url=https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302232449/https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |archive-date=2 March 2021 |access-date=14 January 2021}}</ref> Saurin Coriolis da ke aiki a kan iska mai yawa da ke motsawa zuwa pole a babban tsawo, yana haifar da yaduwar lokaci a babban tsaunuka. Motsi na iska zuwa pole ya samo asali ne daga yaduwar iska na Kwayar halitta. Ƙananan polar ba ya motsawa ta hanyar convection kamar yadda guguwa na wurare masu zafi, ko kuma sanyi da iska mai zafi kamar yadda gwagwarmayar extratropical ke, amma kayan tarihi ne na motsi na iska na duniya na kwayar Polar. Tushen ƙananan polar yana cikin tsakiyar zuwa saman troposphere. A cikin Arewacin Hemisphere, guguwar polar tana da cibiyoyi biyu a matsakaici. Ɗaya daga cikin cibiyoyin yana kusa da tsibirin Baffin ɗayan kuma a arewa maso gabashin Siberia.<ref name="glossvortex">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Polar vortex |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718200838/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |archive-date=2019-07-18 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> A kudancin kudancin, yana kusa da gefen kankara na Ross kusa da 160 yammacin longitude.<ref>{{Cite journal |last=Chen |first=Rui-Rong |last2=Boyer |first2=Don L. |last3=Tao |first3=Lijun |date=December 1993 |title=Laboratory Simulation of Atmospheric Motions in the Vicinity of Antarctica |journal=Journal of the Atmospheric Sciences |volume=50 |issue=24 |pages=4058–4079 |bibcode=1993JAtS...50.4058C |doi=10.1175/1520-0469(1993)050<4058:LSOAMI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Lokacin da polar vortex yake da ƙarfi, ana iya jin tasirinsa a farfajiya a matsayin iska ta yamma (zuwa gabas). Lokacin da guguwar polar ta raunana, manyan barkewar sanyi suna faruwa.<ref>{{Cite web |last=James E. Kloeppel |date=2001-12-01 |title=Stratospheric polar vortex influences winter freezing, researchers say |url=http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20011224094138/http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-date=2001-12-24 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[University of Illinois at Urbana–Champaign]] via the Internet Wayback Machine}}</ref>
==== Kwayar halitta ta TUTT ====
Ƙarƙashin takamaiman yanayi, ƙananan matakan sanyi na iya karyewa daga tushe na tudun ruwa mai zafi (TUTT), wanda ke tsakiyar teku a Arewacin Hemisphere a lokacin watanni na rani. Waɗannan vortices na tropospheric cyclonic na sama, wanda kuma aka sani da ƙwayoyin TUTT ko TUTT lows, yawanci suna motsawa a hankali daga gabas-arewa-gabas zuwa yamma-kudu maso yamma, kuma sansanonin su gabaɗaya baya wuce ƙasa da ƙafa 20,000 (6,100 m) a tsayi. Rarraunan jujjuyawar magudanar ruwa a cikin iskar kasuwanci ana samun gabaɗaya a ƙarƙashinsu, kuma ana iya haɗa su da faffadan manyan gajimare. Ci gaban ƙasa yana haifar da haɓakar gizagizai na cumulus da bayyanar vortex na saman. A lokuta da ba kasafai ba, suna zama cyclones na wurare masu zafi. Guguwa na sama da manyan magudanan ruwa waɗanda ke bin diddigin cyclones na wurare masu zafi na iya haifar da ƙarin tashoshi masu fita da kuma taimakawa wajen haɓaka su. Haɓaka rikice-rikice na wurare masu zafi na iya taimakawa ƙirƙira ko zurfafa tudun ruwa na sama ko na sama a cikin farkawansu saboda fitar da jet ɗin da ke fitowa daga haɓakar tashin hankali/cyclone na wurare masu zafi.<ref name="CLARK">{{Cite web |last=Clark Evans |date=January 5, 2006 |title=Favorable trough interactions on tropical cyclones |url=http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061017001243/http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |archive-date=October 17, 2006 |access-date=2006-10-20 |publisher=Flhurricane.com}}</ref><ref name="AMSPAPER">{{Cite journal |last=Deborah Hanley |last2=John Molinari |last3=Daniel Keyser |date=October 2001 |title=A Composite Study of the Interactions between Tropical Cyclones and Upper-Tropospheric Troughs |journal=[[Monthly Weather Review]] |publisher=[[American Meteorological Society]] |volume=129 |issue=10 |pages=2570–84 |bibcode=2001MWRv..129.2570H |doi=10.1175/1520-0493(2001)129<2570:ACSOTI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref>
== Matsayi na tsayi ==
Wadannan nau'ikan guguwa ba za a iya gane su a cikin sigogi ba.
=== Mesocyclone ===
Mesocyclone wani juyi ne na iska, kilomita 2.0 (1.2 mi) zuwa kilomita 10 (6.2 mi) a diamita (mesoscale of meteorology), a cikin guguwa mai kauri. Iska tana tashi kuma tana jujjuyawa a kusa da axis na tsaye, yawanci a hanya ɗaya da tsarin ƙananan matsa lamba[2] a duka arewaci da kudanci. Mafi sau da yawa cyclonic, wato, hade da wani gida low-matsa lamba yankin a cikin wani supercell. Irin wannan hadari na iya ƙunsar ƙaƙƙarfan iska da kuma ƙanƙara Mesocyclones sau da yawa faruwa tare da updrafts a cikin supercells, inda hadari na iya tasowa. Kimanin mesocyclones 1,700 ke faruwa a duk shekara a duk faɗin Amurka, amma rabin ne kawai ke haifar da guguwa.
=== Guguwa ===
Guguwa guguwa ginshiƙi ne mai juyawa sosai na iska wanda ke hulɗa da farfajiyar ƙasa da girgije mai zurfi ko, <ref>{{Cite web |title=Tornado Basics |url=https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831211732/https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |archive-date=31 August 2018 |access-date=13 January 2021 |website=NOAA National Severe Storms Laboratory |language=EN-US}}</ref> a lokuta masu wuya, tushen girgije mai girma. Har ila yau ana kiranta da twisters, kalma ce ta yau da kullun a Amurka, ko cyclones, kodayake ana amfani da kalmar cyclone a cikin yanayin yanayi, a cikin ma'ana mai zurfi, don kiran duk wani yaduwar matsin lamba.
shaidan ƙura mai ƙarfi ne, mai kyau, kuma mai ɗanɗano mai ɗanɗana, <ref name="Dust Devils">{{Cite web |title=Dust Devils |url=https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125094338/https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |archive-date=25 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.crystalinks.com}}</ref> daga ƙarami (rabin mita a faɗin da 'yan mita a tsawo) zuwa babba (fiye da mita 10 a faɗin kuma fiye da mita 1000 a tsawo). <ref name="Dust Devils" /> Babban motsi na tsaye yana sama.<ref name="Dust Devils" /> Dust devils yawanci ba su da lahani, amma a lokuta masu wuya suna girma sosai don haifar da barazana ga mutane da dukiya.<ref name="Dust Devils" />
Ruwa mai ruwa shine ginshiƙi wanda ke tasowa a kan ruwa wanda shine, a cikin mafi yawan siffarsa, [[Guguwa]] mai ban sha'awa a kan ruwa wacce ke da alaƙa da girgije na cumuliform. Duk da yake sau da yawa ya fi rauni fiye da yawancin takwarorinsa na ƙasa, nau'ikan da suka fi karfi da mesocyclones suka haifar suna faruwa.
=== Shaidan tururi ===
Wani nau'i mai laushi a kan ruwa mai laushi ko ƙasa mai laushi wanda aka gani ta hanyar tashiwar tururi.
=== Wutar wuta ===
Wutar wuta - wanda aka fi sani da shaidan wuta, guguwar wuta, firenado, ko wuta - iska ce da wuta ta haifar kuma sau da yawa ana yin ta da harshen wuta ko toka.
== Sauran taurari ==
[[Fayil:Mars_cyclone.jpg|right|thumb|350x350px|Cyclone a kan Mars, wanda Hubble Space Telescope ya ɗauka]]
[[Fayil:Jupiter_North_Pole_-_PJ28-12_-_Detail_(50199724973).png|right|thumb|350x350px|Guguwa da yawa a kan arewacin Jupiter, wanda Juno ya zana]]
Cyclones ba na musamman ba ne ga Duniya. guguwa cyclonic ta zama ruwan dare a kan manyan taurari, kamar Small Dark Spot a kan [[Neptune|Neptune.]]<ref>{{Cite web |title=TCFAQ H6) Are there hurricanes on other planets ? |url=https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210319065453/https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |archive-date=19 March 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.aoml.noaa.gov}}</ref> Yana da kusan kashi ɗaya bisa uku na diamita na Babban Dark Spot kuma ya sami laƙabi "Ido na Wizard" saboda yana kama da ido. Wannan bayyanar ta samo asali ne daga fararen girgije a tsakiyar Wizard's Eye.<ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamantha_Harvey2006">Samantha Harvey (2006-10-02). [https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane "Historic Hurricanes"]. [[NASA]]. Archived from [http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane the original] on 2008-04-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-14</span></span>.</cite></ref> [[Mars]] kuma ta nuna guguwar guguwa.<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDavid_Brand1999">David Brand (1999-05-19). [https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html "Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope"]. [[Cornell|Cornell University]]. Archived from [http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html the original] on June 13, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-15</span></span>.</cite></ref> Guguwar Jovian kamar Great Red Spot yawanci ana kiranta da kuskure a matsayin manyan guguwa ko guguwar cyclonic. Koyaya, wannan ba daidai ba ne, kamar yadda Babban Red Spot, a zahiri, abin da ya faru, anticyclone ne.<ref name="HaydPlan">{{Cite web |last=Ellen Cohen |year=2009 |title=Jupiter's Great Red Spot |url=http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070808130633/http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |archive-date=2007-08-08 |access-date=2007-11-16 |publisher=Hayden Planetarium}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bk1q7cttvctahxzl2joqr1k5l1inikb
823426
823425
2026-04-21T08:21:36Z
Pharouqenr
25549
823426
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Low_pressure_system_over_Iceland.jpg|thumb|Wani guguwa mai zafi a kusa da Iceland]]
A cikin ilimin yanayi, '''guguwa''' (/ˈsaɪ.kloʊn/) wani babban iska ne wanda ke juyawa a kusa da cibiyar Matsin yanayi mai ƙarfi, a gefen arewacin arewa da kuma a gefen kudu kamar yadda aka kalli daga sama (a gaban guguwa).<ref name="AMSCcDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclonic circulation |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164334/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref><ref name="AMSCycDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclone |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164340/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> Cyclones suna da halayyar iska mai yawa wanda ke juyawa game da yankin matsin lamba.<ref name="BBCCycDef">{{Cite web |last=BBC Weather Glossary |date=July 2006 |title=Cyclone |url=http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20060829214837/http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-date=2006-08-29 |access-date=2006-10-24 |publisher=[[BBC]]}}</ref><ref name="UCARCycDef">{{Cite web |title=UCAR Glossary — Cyclone |url=http://meted.ucar.edu/satmet/goeschan/glossary.htm#c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164339/https://www.meted.ucar.edu/sign_in.php?go_back_to=%2Fsatmet%2Fgoeschan%2Fglossary.htm#c |archive-date=2018-12-25 |access-date=2006-10-24 |publisher=University Corporation for Atmospheric Research}}</ref> Mafi girman tsarin matsin lamba shine polar vortices da extratropical cyclones na mafi girman sikelin (Mescale synoptic). [[guguwa]] mai zurfi kamar Guguwa ta wurare masu zafi da guguwa masu zafi suma suna cikin sikelin synoptic. Mesocyclones, guguwa, da shaidan ƙura suna kwance a cikin ƙaramin mesoscale.<ref>{{Cite journal |last=I. Orlanski |year=1975 |title=A rational subdivision of scales for atmospheric processes |journal=Bulletin of the American Meteorological Society |volume=56 |issue=5 |pages=527–530 |bibcode=1975BAMS...56..527. |doi=10.1175/1520-0477-56.5.527 |doi-access=free}}</ref>
Cyclones na sama na iya kasancewa ba tare da kasancewar ƙasa ba, kuma zai iya tsinkaye daga tushe na tropical upper tropospheric trough a lokacin watanni na rani a Arewacin Hemisphere. An kuma ga guguwa a kan taurari na waje, kamar [[Mars]], Jupiter, da [[Neptune]].<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}</ref><ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}</ref> Cyclogenesis shine tsari na tsarin cyclone da karuwa.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}</ref> Guguwar Extratropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa a cikin manyan yankuna na bambancin zafin jiki na tsakiya da ake kira Yankunan baroclinic. Wadannan yankuna suna kwangila kuma suna samar da Yanayin yanayi yayin da yaduwar cyclonic ta rufe kuma ta kara karfi. Daga baya a cikin rayuwarsu, guguwar extratropical [[Yanayin tafiyar iska|ya ɓace]] yayin da iska mai sanyi ta lalata iska mai dumi kuma ta zama tsarin sanyi. Ana jagorantar hanyar guguwa a cikin rayuwarta ta kwanaki 2 zuwa 6 ta hanyar jagorancin jet stream na subtropical.
Yanayin yanayi yana nuna iyaka tsakanin iska biyu na [[Temperature|zafin jiki]] daban-daban, [[danshi]], da yawa, kuma suna da alaƙa da manyan abubuwan da suka faru. Tsuntsaye masu sanyi masu ƙarfi yawanci suna da ƙananan bands na tsawa da Yanayi mai tsanani, kuma a wasu lokuta ana iya gabatar da su da Layin guguwa ko layin bushe. Irin waɗannan gaba suna samuwa a yammacin cibiyar zagayawa kuma gabaɗaya suna motsawa daga yamma zuwa gabas; gaba mai dumi yana samuwa a gabashin cibiyar guguwa kuma yawanci ana gaba da hazo da hazo. Yankunan zafi suna motsawa zuwa pole a gaban hanyar guguwa. Gaban da aka rufe sun samo asali ne a ƙarshen rayuwar guguwa kusa da tsakiyar guguwa kuma sau da yawa suna kewaye da cibiyar guguwa.
Cyclogenesis na wurare masu zafi yana bayyana tsarin ci gaban guguwa na wurare masu wurare masu zafi. Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne saboda zafi mai zurfi wanda ke haifar da babban aikin tsawa, kuma suna da zafi.<ref>{{Cite web |title=Tropical cyclogenesis |url=http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517035428/http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |archive-date=17 May 2021 |access-date=12 January 2021 |website=www-das.uwyo.edu}}</ref><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}</ref> Cyclones na iya canzawa tsakanin extratropical, subtropical, da tropical matakai.<ref>{{Cite journal |last=Evans |first=Clark |last2=Wood |first2=Kimberly M. |last3=Aberson |first3=Sim D. |last4=Archambault |first4=Heather M. |last5=Milrad |first5=Shawn M. |last6=Bosart |first6=Lance F. |last7=Corbosiero |first7=Kristen L. |last8=Davis |first8=Christopher A. |last9=Pinto |first9=João R. Dias |last10=Doyle |first10=James |last11=Fogarty |first11=Chris |last12=Galarneau |first12=Thomas J. |last13=Grams |first13=Christian M. |last14=Griffin |first14=Kyle S. |last15=Gyakum |first15=John |date=1 November 2017 |title=The Extratropical Transition of Tropical Cyclones. Part I: Cyclone Evolution and Direct Impacts |url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/articles/gf06g709j |journal=Monthly Weather Review |volume=145 |issue=11 |pages=4317–4344 |bibcode=2017MWRv..145.4317E |doi=10.1175/MWR-D-17-0027.1 |s2cid=38114516 |hdl-access=free}}</ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma galibi suna tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. A cikin Tekun Atlantika da arewa maso gabashin Tekun Pacific, ana kiran guguwa ta wurare masu zafi a matsayin guguwa (daga sunan tsohon allahn iska na Amurka ta tsakiya, Huracan), a cikin Tekun Indiya da kudancin Pacific ana kiranta guguwa, kuma a arewa maso yammacin Pacific ana kiran shi guguwa.<ref>{{Cite web |title=Frequently asked questions |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110309163143/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |archive-date=2011-03-09 |access-date=2006-04-08 |website=Hurricane Research Division}}</ref> Girman rashin kwanciyar hankali a cikin vortices ba na duniya ba ne. Misali, girman, tsananin, danshi-convection, evaporation na farfajiyar, darajar yiwuwar zafin jiki a kowane tsawo na iya shafar juyin halitta na vortex.<ref>{{Cite journal |last=Rostami |first=Masoud |last2=Zeitlin |first2=Vladimir |date=July 2018 |title=An improved moist-convective rotating shallow-water model and its application to instabilities of hurricane-like vortices |url=http://hal.sorbonne-universite.fr/hal-01755718/file/Improved_mcRSW_PrePrint.pdf |journal=Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society |volume=144 |issue=714 |pages=1450–1462 |bibcode=2018QJRMS.144.1450R |doi=10.1002/qj.3292}}</ref>
== Nomenclature ==
Henry Piddington ya buga takardu 40 da ke magana game da <nowiki><i id="mwkA">guguwa</i></nowiki> ta wurare masu zafi daga Calcutta tsakanin 1836 da 1855 a cikin Jaridar Asiatic Society . Ya kuma kirkiro kalmar cyclone, ma'ana coil na maciji. A shekara ta 1842, ya wallafa rubutun sa mai mahimmanci, Laws of the Storms .
[[Fayil:Post-Tropical_Cyclone_Nuri_and_Typhoon_Haiyan_surface_analysis.png|right|thumb|Kwatanta tsakanin guguwa ta extratropical da tropical a kan binciken farfajiyar]]
Akwai halaye da yawa na tsari na kowa ga dukkan guguwa. Guguwa yanki ne mai matsin lamba.<ref name="FAQ eye">{{Cite web |last=[[Chris Landsea]] and Sim Aberson |date=August 13, 2004 |title=Subject: A11) What is the "eye"? How is it formed and maintained ? What is the "eyewall"? What are "spiral bands"? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060614205417/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |archive-date=2006-06-14 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> Cibiyar guguwa (wanda aka fi sani da shi a cikin guguwa mai karfi kamar ido), shine yankin mafi ƙasƙanci a cikin yankin.<ref name="FAQ eye" /> Kusa da cibiyar, ƙarfin ƙarfin matsa lamba (daga matsin lamba a tsakiyar guguwa idan aka kwatanta da matsin lamba daga waje da guguwa) da ƙarfin daga Tasirin Coriolis dole ne ya kasance a cikin daidaitattun daidaito, ko kuma guguwa za ta rushe a kanta sakamakon bambancin matsin lamba.<ref>{{Cite web |title=The Atmosphere in Motion |url=http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018224041/http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |archive-date=2012-10-18 |access-date=2011-09-11 |publisher=[[University of Aberdeen]]}}</ref>
Saboda Tasirin Coriolis, iska da ke gudana a kusa da babban guguwa yana da tsakiya a Arewacin Hemisphere kuma yana da tsayi a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: D3) Why do tropical cyclones' winds rotate counterclockwise (clockwise) in the Northern (Southern) Hemisphere? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106113522/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |archive-date=2009-01-06 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> A cikin Arewacin Hemisphere, iskõki mafi sauri dangane da farfajiyar Duniya don haka suna faruwa a gefen gabas na guguwa mai motsawa zuwa arewa kuma a gefen arewacin wanda ke motsawa zuwa yamma; akasin haka yana faruwa a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |date=November 11, 2007 |title=Are the winds on one side of a hurricane faster than on the other side? |url=https://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012204835/http://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |archive-date=October 12, 2011 |access-date=September 9, 2011 |website=[[USA Today]] |series=Ask the Experts: Hurricanes}}</ref> Sabanin tsarin matsin lamba, iskar da ke kewaye da tsarin matsin hankali yana gefen agogo (anticyclonic) a arewacin arewa, kuma yana gefen lokaci a kudancin kudancin.
== Kafawa ==
[[Fayil:Baroclinicleafphasecyclogenesiscropped.gif|thumb|Yankin farko na extratropical low-pressure yana samuwa a wurin jan dot a kan hoton. Yawancin lokaci yana tsaye (a kusurwar dama zuwa) tsarin girgije mai kama da ganye da aka gani akan tauraron dan adam a farkon matakin cyclogenesis. Wurin axis na saman matakin jet stream yana cikin haske blue.]]
[[Fayil:Hurricane_profile.svg|thumb|Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa lokacin da makamashi da aka saki ta hanyar kwantar da danshi a cikin iska mai tashi yana haifar da madauki mai kyau a kan ruwan teku mai dumi.<ref>{{Cite web |last=Kerry Emanuel |author-link=Kerry Emanuel |date=January 2006 |title=Anthropogenic Effects on Tropical Cyclone Activity |url=http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717074958/http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |archive-date=2012-07-17 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]}}</ref>]]
Cyclogenesis shine ci gaba ko karfafa yaduwar cyclonic a cikin yanayi.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNina_A._Zaitseva2006">Nina A. Zaitseva (2006). [https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html "Cyclogenesis"]. [[National Snow and Ice Data Center]]. Archived from [http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html the original] on 2006-08-30<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-12-04</span></span>.</cite></ref> Cyclogenesis kalma ce ta laima don matakai daban-daban waɗanda duk suna haifar da ci gaban wani nau'in cyclone.<ref>{{Cite web |title=Cyclogenesis {{!}} meteorology |url=https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114004348/https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |archive-date=14 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> Zai iya faruwa a ma'auni daban-daban, daga microscale zuwa ma'aunin synoptic.
Guguwa ta extrotropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa tare da Yanayin yanayi kafin su ɓace daga baya a cikin rayuwarsu a matsayin tsarin sanyi. Koyaya, wasu guguwa masu tsananin extratropical na iya zama tsarin zafi lokacin da keɓewa mai zafi ya faru.
Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne sakamakon muhimmiyar aiki, kuma suna da zafi.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma sau da yawa yana tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. Cyclolysis akasin cyclogenesis ne, kuma shine tsarin matsin lamba mai girma, wanda ke hulɗa da kafa yankuna masu matsin lamba - anticyclogenesis . <ref name="CyclogenesisDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclogenesis |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115065635/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |archive-date=2014-01-15 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref>
Ƙananan ƙasa na iya samuwa ta hanyoyi daban-daban. Topography na iya haifar da ƙasa ƙasa. Mesoscale convective tsarin iya spawn saman lows cewa su ne da farko dumi-core. Rikicin na iya girma ya zama nau'i mai kama da igiyar ruwa tare da gaba kuma ƙananan yana a matsayi a gindin. A kusa da ƙananan, kwarara ya zama cyclonic. Wannan juyi juyi yana motsa iskar igiya zuwa ma'aunin ma'ida a gefen yamma na ƙasan ƙasa, yayin da iska mai zafi ke motsawa zuwa sandar gefen gabas. Gaba mai sanyi ya bayyana a gefen yamma, yayin da gaba mai dumi ya kasance a gefen gabas. Yawancin lokaci, gaban sanyi yana motsawa da sauri fiye da gaban dumi kuma yana "kama" tare da shi saboda jinkirin yashwar iska mai yawa a gaban guguwar. Bugu da kari, mafi girma yawa iska taro sharewa a bayan guguwar cyclone karfafa mafi girma matsa lamba, da tsananin sanyi iska taro. Gaban sanyi yana ɗaukar gaban dumi, kuma yana rage tsayin gaban dumi. A wannan lokacin an rufe gaban gaba inda aka tura yawan iska mai dumi zuwa sama cikin wani tudun ruwa mai dumin iska, wanda kuma aka sani da trowal..<ref>{{Cite web |last=St. Louis University |date=2004-09-06 |title=What is a trowal? |url=http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608235916/http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |archive-date=June 8, 2008 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[National Weather Association]]}}</ref>
Cyclogenesis na wurare masu zafi shine ci gaba da ƙarfafa Guguwa ta wurare masu zafi.<ref name="CYCDEF">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Definition for Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-10-20 |publisher=National Snow and Ice Data Center}}</ref> Hanyoyin da ke faruwa na cyclogenesis na wurare masu zafi sun bambanta da waɗanda ke samar da cyclones na tsakiya. Cyclogenesis na wurare masu zafi, ci gaban guguwa Mai zafi, ya fara ne tare da gagarumin convection a cikin yanayi mai kyau. Akwai manyan buƙatu guda shida don cyclogenesis na wurare masu zafi:
# isasshen Yanayin zafi na teku,
# Rashin kwanciyar hankali na yanayi,
# high zafi a cikin ƙananan zuwa matsakaicin matakan troposphere
# isasshen Ƙarfin Coriolis don haɓaka cibiyar matsin lamba
# wani wuri mai zurfi ko rikici
# low tsaye iska shear.<ref name="A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A15) How do tropical cyclones form ? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Matsakaicin guguwa na wurare masu zafi 86 na tsananin guguwa mai zafi ya samo asali a kowace shekara a duk duniya, <ref>{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> tare da 47 da suka kai ƙarfin guguwa / guguwa, kuma 20 sun zama guguwa masu zafi (akalla ƙarfin Category 3 a kan sikelin guguwar Saffir-Simpson). <ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2000-01-04 |title=Climate Variability table — Tropical Cyclones |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002045230/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |archive-date=2012-10-02 |access-date=2006-10-19 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
== Sikeli na Synoptic ==
[[Fayil:UK-Cyclone.gif|thumb|Wani ginshiƙi mai ban mamaki na guguwa mai zafi wanda ke shafar Burtaniya da Ireland. Arrows masu launin shudi tsakanin isobars suna nuna jagorancin iska, yayin da alamar "L" ke nuna tsakiyar "ƙananan". Lura iyakokin gaba da aka rufe, sanyi da dumi.]]
Ana iya gano nau'ikan guguwa masu zuwa a cikin sigogi.
=== Nau'ikan da ke ƙasa ===
Akwai manyan nau'ikan guguwa guda uku: Guguwa ta extratropical, Guguwa ta subtropical da guguwa masu zafi.
==== Guguwa mai zafi ====
Wani '''Guguwa ta extratropical''' shine tsarin yanayi mai ƙarancin matsin lamba wanda ba shi da halaye na wurare masu zafi, saboda an haɗa shi da gaba da gradients na kwance (maimakon tsaye) a cikin [[Temperature|zafin jiki]] da raɓa wanda ba a san shi da "yanki na baroclinic". <ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}</ref>
"Extratropical" ana amfani da shi ga guguwa a waje da wurare masu zafi, a tsakiyar latitudes. Wadannan tsarin kuma ana iya bayyana su a matsayin "tsakiyar tsakiya" saboda yankin da suka samo asali, ko kuma "tsakiyoyin bayan wurare masu zafi" lokacin da guguwa ta wurare masu zafi ta motsa (canjin yanayi na wurare masu zafi) bayan wurare masu wurare masu zafi.<ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDeCaria2005">DeCaria (2005-12-07). [https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html "ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones"]. Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania. Archived from [http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html the original] on September 3, 2006<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-10-21</span></span>.</cite></ref><ref name="ExtratropicalPhases">{{Cite web |last=Robert Hart |last2=Jenni Evans |year=2003 |title=Synoptic Composites of the Extratropical Transition Lifecycle of North Atlantic TCs as Defined Within Cyclone Phase Space |url=http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609164448/http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |archive-date=2011-06-09 |access-date=2006-10-03 |publisher=American Meteorological Society}}</ref> Sau da yawa ana bayyana su a matsayin "rashin lafiya" ko "ƙasa" ta hanyar masu hasashen yanayi da jama'a gaba ɗaya. Waɗannan su ne abubuwan da ke faruwa a yau da kullun waɗanda, tare da anticyclones, ke fitar da yanayi a yawancin duniya.
Kodayake kusan koyaushe ana rarraba cyclones na extratropical a matsayin baroclinic tunda sun samo asali ne tare da yankuna na zafin jiki da gradient na dewpoint a cikin yamma, wani lokacin suna iya zama barotropic a ƙarshen rayuwarsu lokacin da rarraba zafin jiki a kusa da cyclone ya zama daidai da radius.<ref>{{Cite web |last=Ryan N. Maue |year=2008 |title=Chapter 3: Cyclone Paradigms and Extratropical Transition Conceptualizations |url=http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510210146/http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-date=2008-05-10 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Florida State University]]}}</ref> Wani guguwa na extratropical na iya canzawa zuwa guguwa ta subtropical, kuma daga can zuwa guguwar zafi, idan yana zaune a kan ruwa mai dumi wanda ya isa ya dumi tsakiya, kuma a sakamakon haka yana haifar da tsakiya.<ref name="AOML FAQ A7-2">{{Cite web |last=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2006-07-25 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> Wani nau'i mai karfi na guguwa mai zafi wanda ke faruwa a lokacin hunturu an san shi da yawa a matsayin Easter.
[[Fayil:Sea_of_Japan_polar_low_2009-12-20_0213Z.jpg|thumb|Rashin teku a kan Tekun Japan a watan Disamba na shekara ta 2009]]
Polar low-sikelin ne, an samo gajeriyar tsarin matsakaiciyar ƙasa (bacin rai) wanda aka samo a kan Ocean wurare masu ɗaukar hoto a gaban arewacin da kudu. An fara gano ƙasƙanci na Polar akan hotunan tauraron dan adam na meteorological wanda ya zama samuwa a cikin 1960s, wanda ya bayyana ƙananan ƙananan vortices a manyan latitudes. Ana samun mafi yawan ƙwanƙwasa ƙanƙara a kan wasu wuraren ruwa marasa ƙanƙara a ciki ko kusa da Arctic a lokacin hunturu, kamar Tekun Norwegian, Tekun Barents, Tekun Labrador da Gulf of Alaska. Polar lows yana bacewa da sauri lokacin da suka yi ƙasa. Tsarin Antarctic yana da rauni fiye da takwarorinsu na arewa tunda bambance-bambancen yanayin yanayin iska da teku a nahiyar gabaɗaya ya fi ƙanƙanta [ana hujja]. Koyaya, ana iya samun ƙarancin iyakacin iyaka a kan Tekun Kudancin. A lokacin hunturu, lokacin da sanyi-core low tare da yanayin zafi a tsakiyar matakan troposphere ya kai −45 °C (-49 °F) ya motsa a kan buɗaɗɗen ruwa, nau'ikan juzu'i mai zurfi, wanda ke ba da damar ƙarancin ci gaba mai yuwuwa.[1] Tsarukan yawanci suna da ma'aunin tsayin daka a kwance na kasa da kilomita 1,000 (620 mi) kuma suna wanzuwa sama da kwanaki biyu. Suna daga cikin babban ajin tsarin yanayin yanayin mesoscale. Ƙarƙashin iyaka na iya zama da wahala a gano ta amfani da rahotannin yanayi na al'ada kuma suna da haɗari ga ayyuka masu tsayi, kamar jigilar kaya da gas da dandamali na mai. Wasu sharuɗɗan da yawa sun yi magana game da ƙarancin iyaka, irin su polar mesoscale vortex, guguwar Arctic, ƙarancin Arctic, da bakin ciki na iska mai sanyi. A yau kalmar yawanci ana keɓance shi ne don ƙarin ƙarfi mai ƙarfi waɗanda ke da iskoki kusa da sama na aƙalla 17 m/s.
==== Yankin da ke kusa da wurare masu zafi ====
[[Fayil:Alex_2016-01-13_1530Z.jpg|right|thumb|[[2016 Atlantic hurricane season|2016]])" id="mwAYE" rel="mw:WikiLink" title="Hurricane Alex (2016)">Guguwar Alex a arewacin Tekun Atlantika a watan Janairun 2016]]
'''guguwa mai zafi''' shine tsarin yanayi wanda ke da wasu halaye na Guguwa ta wurare masu zafi da wasu halayen Guguwa ta extratropical. Za su iya samuwa tsakanin ma'auni da 50th parallel.<ref name="A6" /> Tun daga farkon shekarun 1950, masu binciken yanayi ba su da tabbas ko ya kamata a kwatanta su da guguwa na wurare masu zafi ko guguwa ta extratropical, kuma sun yi amfani da kalmomi kamar kusan-tropical da semi-tropical don bayyana hybrids na guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Spiegler |first=David B. |date=1973 |title=Reply |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |page=380 |bibcode=1973MWRv..101..380S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0380:R>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> A shekara ta 1972, Cibiyar Guguwa ta Kasa a Amurka ta amince da wannan rukunin guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Simpson |first=R. H. |last2=Hebert |first2=Paul J. |date=1973 |title=Atlantic Hurricane Season of 1972 |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |pages=323–333 |bibcode=1973MWRv..101..323S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0323:AHSO>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Guguwa ta subtropical ta fara karɓar sunaye daga Jerin guguwa na wurare masu zafi a cikin Atlantic Basin a cikin 2002. <ref name="A6" /> Suna da alamu masu iska masu yawa tare da matsakaicin iskõki masu ɗorewa da ke nesa da tsakiya fiye da guguwa na wurare masu zafi, kuma suna cikin yankunan da ke da rauni zuwa matsakaiciyar yanayin zafi.<ref name="A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A6) What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Tunda suke tasowa daga guguwa mai zafi, waɗanda ke da yanayin zafi sama da yadda ake samu a wurare masu zafi, yanayin zafin da ake buƙata a saman teku yana kusa da ma'aunin Celsius 23 (73 °F) don samuwar su, wanda ya kai ma'aunin Celsius uku (5 °F) ƙasa da na cyclones na wurare masu zafi. Wannan yana nufin cewa guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ta fi yin yuwuwa a waje da iyakokin gargajiya na lokacin guguwa. Ko da yake guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ba ta cika samun iskar guguwa ba, za su iya zama na wurare masu zafi a yanayi yayin da jigon su ya yi zafi..<ref name="AOML FAQ A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[NOAA]]}}</ref>
==== Yankin zafi ====
[[Fayil:Dramatic_Views_of_Hurricane_Florence_from_the_International_Space_Station_From_9_12_(42828603210)_(cropped).jpg|thumb|Guguwar Florence da aka gani daga tashar sararin samaniya ta duniyaTashar sararin samaniya ta kasa da kasa]]
Guguwa ce ta wurare masu zafi Tsarin guguwa wanda ke da cibiyar matsin lamba da tsawa da yawa waɗanda ke haifar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama.<ref name="StackPath">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |archive-date=14 April 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> '''Guguwa ta wurare masu zafi''' tana ciyar da zafi da aka saki lokacin da iska mai laushi ta tashi, wanda ke haifar da kwantar da [[Turirin Ruwa|tururi na ruwa]] da ke cikin iska mai lahi.<ref name="StackPath" /> Ana ciyar da su ta hanyar tsarin zafi daban-daban fiye da sauran guguwar iska irin su nor'easters, guguwar Turai, da low polar, wanda ke haifar da rarraba su a matsayin tsarin guguwar "mai zafi".<ref name="StackPath" /><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref>
Kalmar "tropical" tana nufin asalin ƙasa na waɗannan tsarin, waɗanda suka samo asali kusan a yankuna masu zafi na duniya, <ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> da kuma dogaro da iska mai zafi na Maritime Tropical don samar da su. Kalmar "cyclone" tana nufin yanayin guguwa, tare da juyawa a arewacin Hemisphere da juyawa na tsakiya a Kudancin Hemispher.<ref name="laserfocusworld.com" /> Dangane da wurin da ƙarfin su, ana kiran guguwa ta [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da wasu sunaye, kamar guguwa, guguwa mai zafi, guguwar guguwa ta wurare masu zafi, bakin ciki na wurare masu wurare masu zafi.<ref name="laserfocusworld.com" />
Duk da yake guguwa na wurare masu zafi na iya samar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama mai ƙarfi, suna kuma iya samar da raƙuman ruwa masu ƙarfi da kuma guguwar guguwa.<ref name="oxfo">{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> Iskarsu tana ƙara girman raƙuman ruwa, kuma ta yin hakan suna jawo ƙarin zafi da danshi a cikin tsarin su, don haka suna ƙara ƙarfin su. Suna tasowa a kan manyan ruwa mai dumi, <ref name="AOML FAQ A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: How do tropical cyclones form? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2006-07-26 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> kuma saboda haka suna rasa ƙarfin su idan sun motsa a kan ƙasa.<ref>{{Cite web |last=Sim Aberson |date=2009-02-06 |title=Subject : C2) Doesn't the friction over land kill tropical cyclones? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731202853/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |archive-date=2012-07-31 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[National Hurricane Center]]}}</ref> Wannan shine dalilin da ya sa yankunan bakin teku zasu iya samun mummunar lalacewa daga guguwa mai zafi, yayin da yankunan cikin gida suna da aminci daga iskõki masu ƙarfi.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Ruwan sama mai tsanani, duk da haka, na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa a cikin ƙasa.<ref name="laserfocusworld.com" /> Hawan guguwa yana tashi a matakin teku wanda ya haifar da rage matsin lamba na core wanda a zahiri "ya sha" ruwa sama kuma daga iskõki waɗanda a zahiri "takarda" ruwa sama. Hadarin guguwa na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa har zuwa kilomita 40 (25 daga bakin tekun.<ref name="laserfocusworld.com" /> Kodayake tasirin su akan yawan mutane na iya zama masu lalacewa, guguwa na wurare masu zafi na iya sauƙaƙa yanayin fari. Har ila yau, suna ɗaukar zafi da makamashi daga wurare masu zafi kuma suna jigilar shi zuwa latitudes masu matsakaici, wanda ya sa su zama muhimmin ɓangare na tsarin yaduwar yanayi na duniya.<ref name="laserfocusworld.com" /> A sakamakon haka, guguwa ta wurare masu zafi tana taimakawa wajen kula da daidaito a cikin yanayin duniya.<ref name="laserfocusworld.com" />
Yawancin guguwa na wurare masu zafi suna tasowa lokacin da yanayin yanayi ke kusa da rikice-rikice mai rauni a cikin yanayi yana da kyau.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Sauran suna samuwa lokacin da wasu nau'ikan guguwa suka sami halaye na wurare masu zafi. Ana motsa tsarin wurare masu zafi ta hanyar jagorantar iskõki a cikin yanayin zafi; idan yanayin ya kasance mai kyau, rikice-rikicen wurare masu zafi yana ƙaruwa, har ma yana iya haɓaka ido. A wani gefen bakan, idan yanayin da ke kewaye da tsarin ya lalace ko guguwar zafi ta sauka, tsarin ya raunana kuma a ƙarshe ya ɓace. Guguwa ta wurare masu zafi na iya zama extratropical yayin da yake motsawa zuwa mafi girman latitudes idan tushen makamashi ya canza daga zafi da aka saki ta hanyar kwantar da hankali zuwa bambance-bambance a cikin zafin jiki tsakanin iska.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Yawancin lokaci ba a la'akari da guguwa ta wurare masu zafi don zama mai zafi a lokacin canjin extratropical.<ref name="PadgetDecember2000">{{Cite web |last=Padgett, Gary |year=2001 |title=Monthly Global Tropical Cyclone Summary for December 2000 |url=http://australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129070208/http://www.australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |archive-date=2014-11-29 |access-date=2006-03-31}}</ref>
=== Nau'ikan matakin sama ===
==== Guguwar guguwa ====
A '''polar''', '''sub-polar''', ko Arctic cyclone (wanda aka fi sani da polar vortex) <ref name="glossvortex" /> babban yanki ne na matsin lamba wanda ke ƙarfafawa a cikin hunturu kuma ya raunana a lokacin rani. <ref>{{Cite web |last=Halldór Björnsson |date=2005-01-19 |title=Global circulation |url=http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807132251/http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |archive-date=2011-08-07 |access-date=2008-06-15 |publisher=Veðurstofa Íslands}}</ref> A polar cyclone ne mai low-matsi yanayi tsarin, yawanci ya kai 1,000 kilomita (620 zuwa 2,000 kilomita (1,200 , inda iska ke zagayawa a cikin wani counterclockwise shugabanci a arewacin hemisphere, da kuma wani clockwise shugabancin a kudancin hemispher.<ref>{{Cite web |last=Garima |first=Khera |title=A vortex of winds-Cyclones – Geography and You |url=https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302232449/https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |archive-date=2 March 2021 |access-date=14 January 2021}}</ref> Saurin Coriolis da ke aiki a kan iska mai yawa da ke motsawa zuwa pole a babban tsawo, yana haifar da yaduwar lokaci a babban tsaunuka. Motsi na iska zuwa pole ya samo asali ne daga yaduwar iska na Kwayar halitta. Ƙananan polar ba ya motsawa ta hanyar convection kamar yadda guguwa na wurare masu zafi, ko kuma sanyi da iska mai zafi kamar yadda gwagwarmayar extratropical ke, amma kayan tarihi ne na motsi na iska na duniya na kwayar Polar. Tushen ƙananan polar yana cikin tsakiyar zuwa saman troposphere. A cikin Arewacin Hemisphere, guguwar polar tana da cibiyoyi biyu a matsakaici. Ɗaya daga cikin cibiyoyin yana kusa da tsibirin Baffin ɗayan kuma a arewa maso gabashin Siberia.<ref name="glossvortex">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Polar vortex |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718200838/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |archive-date=2019-07-18 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> A kudancin kudancin, yana kusa da gefen kankara na Ross kusa da 160 yammacin longitude.<ref>{{Cite journal |last=Chen |first=Rui-Rong |last2=Boyer |first2=Don L. |last3=Tao |first3=Lijun |date=December 1993 |title=Laboratory Simulation of Atmospheric Motions in the Vicinity of Antarctica |journal=Journal of the Atmospheric Sciences |volume=50 |issue=24 |pages=4058–4079 |bibcode=1993JAtS...50.4058C |doi=10.1175/1520-0469(1993)050<4058:LSOAMI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Lokacin da polar vortex yake da ƙarfi, ana iya jin tasirinsa a farfajiya a matsayin iska ta yamma (zuwa gabas). Lokacin da guguwar polar ta raunana, manyan barkewar sanyi suna faruwa.<ref>{{Cite web |last=James E. Kloeppel |date=2001-12-01 |title=Stratospheric polar vortex influences winter freezing, researchers say |url=http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20011224094138/http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-date=2001-12-24 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[University of Illinois at Urbana–Champaign]] via the Internet Wayback Machine}}</ref>
==== Kwayar halitta ta TUTT ====
Ƙarƙashin takamaiman yanayi, ƙananan matakan sanyi na iya karyewa daga tushe na tudun ruwa mai zafi (TUTT), wanda ke tsakiyar teku a Arewacin Hemisphere a lokacin watanni na rani. Waɗannan vortices na tropospheric cyclonic na sama, wanda kuma aka sani da ƙwayoyin TUTT ko TUTT lows, yawanci suna motsawa a hankali daga gabas-arewa-gabas zuwa yamma-kudu maso yamma, kuma sansanonin su gabaɗaya baya wuce ƙasa da ƙafa 20,000 (6,100 m) a tsayi. Rarraunan jujjuyawar magudanar ruwa a cikin iskar kasuwanci ana samun gabaɗaya a ƙarƙashinsu, kuma ana iya haɗa su da faffadan manyan gajimare. Ci gaban ƙasa yana haifar da haɓakar gizagizai na cumulus da bayyanar vortex na saman. A lokuta da ba kasafai ba, suna zama cyclones na wurare masu zafi. Guguwa na sama da manyan magudanan ruwa waɗanda ke bin diddigin cyclones na wurare masu zafi na iya haifar da ƙarin tashoshi masu fita da kuma taimakawa wajen haɓaka su. Haɓaka rikice-rikice na wurare masu zafi na iya taimakawa ƙirƙira ko zurfafa tudun ruwa na sama ko na sama a cikin farkawansu saboda fitar da jet ɗin da ke fitowa daga haɓakar tashin hankali/cyclone na wurare masu zafi.<ref name="CLARK">{{Cite web |last=Clark Evans |date=January 5, 2006 |title=Favorable trough interactions on tropical cyclones |url=http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061017001243/http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |archive-date=October 17, 2006 |access-date=2006-10-20 |publisher=Flhurricane.com}}</ref><ref name="AMSPAPER">{{Cite journal |last=Deborah Hanley |last2=John Molinari |last3=Daniel Keyser |date=October 2001 |title=A Composite Study of the Interactions between Tropical Cyclones and Upper-Tropospheric Troughs |journal=[[Monthly Weather Review]] |publisher=[[American Meteorological Society]] |volume=129 |issue=10 |pages=2570–84 |bibcode=2001MWRv..129.2570H |doi=10.1175/1520-0493(2001)129<2570:ACSOTI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref>
== Matsayi na tsayi ==
Wadannan nau'ikan guguwa ba za a iya gane su a cikin sigogi ba.
=== Mesocyclone ===
Mesocyclone wani juyi ne na iska, kilomita 2.0 (1.2 mi) zuwa kilomita 10 (6.2 mi) a diamita (mesoscale of meteorology), a cikin guguwa mai kauri. Iska tana tashi kuma tana jujjuyawa a kusa da axis na tsaye, yawanci a hanya ɗaya da tsarin ƙananan matsa lamba[2] a duka arewaci da kudanci. Mafi sau da yawa cyclonic, wato, hade da wani gida low-matsa lamba yankin a cikin wani supercell. Irin wannan hadari na iya ƙunsar ƙaƙƙarfan iska da kuma ƙanƙara Mesocyclones sau da yawa faruwa tare da updrafts a cikin supercells, inda hadari na iya tasowa. Kimanin mesocyclones 1,700 ke faruwa a duk shekara a duk faɗin Amurka, amma rabin ne kawai ke haifar da guguwa.
=== Guguwa ===
Guguwa guguwa ginshiƙi ne mai juyawa sosai na iska wanda ke hulɗa da farfajiyar ƙasa da girgije mai zurfi ko, <ref>{{Cite web |title=Tornado Basics |url=https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831211732/https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |archive-date=31 August 2018 |access-date=13 January 2021 |website=NOAA National Severe Storms Laboratory |language=EN-US}}</ref> a lokuta masu wuya, tushen girgije mai girma. Har ila yau ana kiranta da twisters, kalma ce ta yau da kullun a Amurka, ko cyclones, kodayake ana amfani da kalmar cyclone a cikin yanayin yanayi, a cikin ma'ana mai zurfi, don kiran duk wani yaduwar matsin lamba.
shaidan ƙura mai ƙarfi ne, mai kyau, kuma mai ɗanɗano mai ɗanɗana,<ref name="Dust Devils">{{Cite web |title=Dust Devils |url=https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125094338/https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |archive-date=25 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.crystalinks.com}}</ref> daga ƙarami (rabin mita a faɗin da 'yan mita a tsawo) zuwa babba (fiye da mita 10 a faɗin kuma fiye da mita 1000 a tsawo).<ref name="Dust Devils" /> Babban motsi na tsaye yana sama.<ref name="Dust Devils" /> Dust devils yawanci ba su da lahani, amma a lokuta masu wuya suna girma sosai don haifar da barazana ga mutane da dukiya.<ref name="Dust Devils" />
Ruwa mai ruwa shine ginshiƙi wanda ke tasowa a kan ruwa wanda shine, a cikin mafi yawan siffarsa, [[Guguwa]] mai ban sha'awa a kan ruwa wacce ke da alaƙa da girgije na cumuliform. Duk da yake sau da yawa ya fi rauni fiye da yawancin takwarorinsa na ƙasa, nau'ikan da suka fi karfi da mesocyclones suka haifar suna faruwa.
=== Shaidan tururi ===
Wani nau'i mai laushi a kan ruwa mai laushi ko ƙasa mai laushi wanda aka gani ta hanyar tashiwar tururi.
=== Wutar wuta ===
Wutar wuta - wanda aka fi sani da shaidan wuta, guguwar wuta, firenado, ko wuta - iska ce da wuta ta haifar kuma sau da yawa ana yin ta da harshen wuta ko toka.
== Sauran taurari ==
[[Fayil:Mars_cyclone.jpg|right|thumb|350x350px|Cyclone a kan Mars, wanda Hubble Space Telescope ya ɗauka]]
[[Fayil:Jupiter_North_Pole_-_PJ28-12_-_Detail_(50199724973).png|right|thumb|350x350px|Guguwa da yawa a kan arewacin Jupiter, wanda Juno ya zana]]
Cyclones ba na musamman ba ne ga Duniya. guguwa cyclonic ta zama ruwan dare a kan manyan taurari, kamar Small Dark Spot a kan [[Neptune|Neptune.]]<ref>{{Cite web |title=TCFAQ H6) Are there hurricanes on other planets ? |url=https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210319065453/https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |archive-date=19 March 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.aoml.noaa.gov}}</ref> Yana da kusan kashi ɗaya bisa uku na diamita na Babban Dark Spot kuma ya sami laƙabi "Ido na Wizard" saboda yana kama da ido. Wannan bayyanar ta samo asali ne daga fararen girgije a tsakiyar Wizard's Eye.<ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamantha_Harvey2006">Samantha Harvey (2006-10-02). [https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane "Historic Hurricanes"]. [[NASA]]. Archived from [http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane the original] on 2008-04-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-14</span></span>.</cite></ref> [[Mars]] kuma ta nuna guguwar guguwa.<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDavid_Brand1999">David Brand (1999-05-19). [https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html "Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope"]. [[Cornell|Cornell University]]. Archived from [http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html the original] on June 13, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-15</span></span>.</cite></ref> Guguwar Jovian kamar Great Red Spot yawanci ana kiranta da kuskure a matsayin manyan guguwa ko guguwar cyclonic. Koyaya, wannan ba daidai ba ne, kamar yadda Babban Red Spot, a zahiri, abin da ya faru, anticyclone ne.<ref name="HaydPlan">{{Cite web |last=Ellen Cohen |year=2009 |title=Jupiter's Great Red Spot |url=http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070808130633/http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |archive-date=2007-08-08 |access-date=2007-11-16 |publisher=Hayden Planetarium}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6vp3vhetkdfpake8j6gcpvozniutnrj
823427
823426
2026-04-21T08:22:01Z
Pharouqenr
25549
823427
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Low_pressure_system_over_Iceland.jpg|thumb|Wani guguwa mai zafi a kusa da Iceland]]
A cikin ilimin yanayi, '''guguwa''' (/ˈsaɪ.kloʊn/) wani babban iska ne wanda ke juyawa a kusa da cibiyar Matsin yanayi mai ƙarfi, a gefen arewacin arewa da kuma a gefen kudu kamar yadda aka kalli daga sama (a gaban guguwa).<ref name="AMSCcDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclonic circulation |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164334/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclonic_circulation |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref><ref name="AMSCycDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclone |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164340/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclone |archive-date=2018-12-25 |access-date=2008-09-17 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> Cyclones suna da halayyar iska mai yawa wanda ke juyawa game da yankin matsin lamba.<ref name="BBCCycDef">{{Cite web |last=BBC Weather Glossary |date=July 2006 |title=Cyclone |url=http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20060829214837/http://www.bbc.co.uk/weather/weatherwise/glossary/c.shtml |archive-date=2006-08-29 |access-date=2006-10-24 |publisher=[[BBC]]}}</ref><ref name="UCARCycDef">{{Cite web |title=UCAR Glossary — Cyclone |url=http://meted.ucar.edu/satmet/goeschan/glossary.htm#c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225164339/https://www.meted.ucar.edu/sign_in.php?go_back_to=%2Fsatmet%2Fgoeschan%2Fglossary.htm#c |archive-date=2018-12-25 |access-date=2006-10-24 |publisher=University Corporation for Atmospheric Research}}</ref> Mafi girman tsarin matsin lamba shine polar vortices da extratropical cyclones na mafi girman sikelin (Mescale synoptic). [[guguwa]] mai zurfi kamar Guguwa ta wurare masu zafi da guguwa masu zafi suma suna cikin sikelin synoptic. Mesocyclones, guguwa, da shaidan ƙura suna kwance a cikin ƙaramin mesoscale.<ref>{{Cite journal |last=I. Orlanski |year=1975 |title=A rational subdivision of scales for atmospheric processes |journal=Bulletin of the American Meteorological Society |volume=56 |issue=5 |pages=527–530 |bibcode=1975BAMS...56..527. |doi=10.1175/1520-0477-56.5.527 |doi-access=free}}</ref>
Cyclones na sama na iya kasancewa ba tare da kasancewar ƙasa ba, kuma zai iya tsinkaye daga tushe na tropical upper tropospheric trough a lokacin watanni na rani a Arewacin Hemisphere. An kuma ga guguwa a kan taurari na waje, kamar [[Mars]], Jupiter, da [[Neptune]].<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}</ref><ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}</ref> Cyclogenesis shine tsari na tsarin cyclone da karuwa.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}</ref> Guguwar Extratropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa a cikin manyan yankuna na bambancin zafin jiki na tsakiya da ake kira Yankunan baroclinic. Wadannan yankuna suna kwangila kuma suna samar da Yanayin yanayi yayin da yaduwar cyclonic ta rufe kuma ta kara karfi. Daga baya a cikin rayuwarsu, guguwar extratropical [[Yanayin tafiyar iska|ya ɓace]] yayin da iska mai sanyi ta lalata iska mai dumi kuma ta zama tsarin sanyi. Ana jagorantar hanyar guguwa a cikin rayuwarta ta kwanaki 2 zuwa 6 ta hanyar jagorancin jet stream na subtropical.
Yanayin yanayi yana nuna iyaka tsakanin iska biyu na [[Temperature|zafin jiki]] daban-daban, [[danshi]], da yawa, kuma suna da alaƙa da manyan abubuwan da suka faru. Tsuntsaye masu sanyi masu ƙarfi yawanci suna da ƙananan bands na tsawa da Yanayi mai tsanani, kuma a wasu lokuta ana iya gabatar da su da Layin guguwa ko layin bushe. Irin waɗannan gaba suna samuwa a yammacin cibiyar zagayawa kuma gabaɗaya suna motsawa daga yamma zuwa gabas; gaba mai dumi yana samuwa a gabashin cibiyar guguwa kuma yawanci ana gaba da hazo da hazo. Yankunan zafi suna motsawa zuwa pole a gaban hanyar guguwa. Gaban da aka rufe sun samo asali ne a ƙarshen rayuwar guguwa kusa da tsakiyar guguwa kuma sau da yawa suna kewaye da cibiyar guguwa.
Cyclogenesis na wurare masu zafi yana bayyana tsarin ci gaban guguwa na wurare masu wurare masu zafi. Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne saboda zafi mai zurfi wanda ke haifar da babban aikin tsawa, kuma suna da zafi.<ref>{{Cite web |title=Tropical cyclogenesis |url=http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517035428/http://www-das.uwyo.edu/~geerts/cwx/notes/chap13/trop_cyclogenesis.html |archive-date=17 May 2021 |access-date=12 January 2021 |website=www-das.uwyo.edu}}</ref><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}</ref> Cyclones na iya canzawa tsakanin extratropical, subtropical, da tropical matakai.<ref>{{Cite journal |last=Evans |first=Clark |last2=Wood |first2=Kimberly M. |last3=Aberson |first3=Sim D. |last4=Archambault |first4=Heather M. |last5=Milrad |first5=Shawn M. |last6=Bosart |first6=Lance F. |last7=Corbosiero |first7=Kristen L. |last8=Davis |first8=Christopher A. |last9=Pinto |first9=João R. Dias |last10=Doyle |first10=James |last11=Fogarty |first11=Chris |last12=Galarneau |first12=Thomas J. |last13=Grams |first13=Christian M. |last14=Griffin |first14=Kyle S. |last15=Gyakum |first15=John |date=1 November 2017 |title=The Extratropical Transition of Tropical Cyclones. Part I: Cyclone Evolution and Direct Impacts |url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/articles/gf06g709j |journal=Monthly Weather Review |volume=145 |issue=11 |pages=4317–4344 |bibcode=2017MWRv..145.4317E |doi=10.1175/MWR-D-17-0027.1 |s2cid=38114516 |hdl-access=free}}</ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma galibi suna tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. A cikin Tekun Atlantika da arewa maso gabashin Tekun Pacific, ana kiran guguwa ta wurare masu zafi a matsayin guguwa (daga sunan tsohon allahn iska na Amurka ta tsakiya, Huracan), a cikin Tekun Indiya da kudancin Pacific ana kiranta guguwa, kuma a arewa maso yammacin Pacific ana kiran shi guguwa.<ref>{{Cite web |title=Frequently asked questions |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110309163143/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A1.html |archive-date=2011-03-09 |access-date=2006-04-08 |website=Hurricane Research Division}}</ref> Girman rashin kwanciyar hankali a cikin vortices ba na duniya ba ne. Misali, girman, tsananin, danshi-convection, evaporation na farfajiyar, darajar yiwuwar zafin jiki a kowane tsawo na iya shafar juyin halitta na vortex.<ref>{{Cite journal |last=Rostami |first=Masoud |last2=Zeitlin |first2=Vladimir |date=July 2018 |title=An improved moist-convective rotating shallow-water model and its application to instabilities of hurricane-like vortices |url=http://hal.sorbonne-universite.fr/hal-01755718/file/Improved_mcRSW_PrePrint.pdf |journal=Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society |volume=144 |issue=714 |pages=1450–1462 |bibcode=2018QJRMS.144.1450R |doi=10.1002/qj.3292}}</ref>
== Nomenclature ==
Henry Piddington ya buga takardu 40 da ke magana game da <nowiki><i id="mwkA">guguwa</i></nowiki> ta wurare masu zafi daga Calcutta tsakanin 1836 da 1855 a cikin Jaridar Asiatic Society . Ya kuma kirkiro kalmar cyclone, ma'ana coil na maciji. A shekara ta 1842, ya wallafa rubutun sa mai mahimmanci, Laws of the Storms .
[[Fayil:Post-Tropical_Cyclone_Nuri_and_Typhoon_Haiyan_surface_analysis.png|right|thumb|Kwatanta tsakanin guguwa ta extratropical da tropical a kan binciken farfajiyar]]
Akwai halaye da yawa na tsari na kowa ga dukkan guguwa. Guguwa yanki ne mai matsin lamba.<ref name="FAQ eye">{{Cite web |last=[[Chris Landsea]] and Sim Aberson |date=August 13, 2004 |title=Subject: A11) What is the "eye"? How is it formed and maintained ? What is the "eyewall"? What are "spiral bands"? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060614205417/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html |archive-date=2006-06-14 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> Cibiyar guguwa (wanda aka fi sani da shi a cikin guguwa mai karfi kamar ido), shine yankin mafi ƙasƙanci a cikin yankin.<ref name="FAQ eye" /> Kusa da cibiyar, ƙarfin ƙarfin matsa lamba (daga matsin lamba a tsakiyar guguwa idan aka kwatanta da matsin lamba daga waje da guguwa) da ƙarfin daga Tasirin Coriolis dole ne ya kasance a cikin daidaitattun daidaito, ko kuma guguwa za ta rushe a kanta sakamakon bambancin matsin lamba.<ref>{{Cite web |title=The Atmosphere in Motion |url=http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018224041/http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf |archive-date=2012-10-18 |access-date=2011-09-11 |publisher=[[University of Aberdeen]]}}</ref>
Saboda Tasirin Coriolis, iska da ke gudana a kusa da babban guguwa yana da tsakiya a Arewacin Hemisphere kuma yana da tsayi a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: D3) Why do tropical cyclones' winds rotate counterclockwise (clockwise) in the Northern (Southern) Hemisphere? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106113522/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html |archive-date=2009-01-06 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref> A cikin Arewacin Hemisphere, iskõki mafi sauri dangane da farfajiyar Duniya don haka suna faruwa a gefen gabas na guguwa mai motsawa zuwa arewa kuma a gefen arewacin wanda ke motsawa zuwa yamma; akasin haka yana faruwa a Kudancin Hemispher.<ref>{{Cite web |date=November 11, 2007 |title=Are the winds on one side of a hurricane faster than on the other side? |url=https://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012204835/http://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm |archive-date=October 12, 2011 |access-date=September 9, 2011 |website=[[USA Today]] |series=Ask the Experts: Hurricanes}}</ref> Sabanin tsarin matsin lamba, iskar da ke kewaye da tsarin matsin hankali yana gefen agogo (anticyclonic) a arewacin arewa, kuma yana gefen lokaci a kudancin kudancin.
== Kafawa ==
[[Fayil:Baroclinicleafphasecyclogenesiscropped.gif|thumb|Yankin farko na extratropical low-pressure yana samuwa a wurin jan dot a kan hoton. Yawancin lokaci yana tsaye (a kusurwar dama zuwa) tsarin girgije mai kama da ganye da aka gani akan tauraron dan adam a farkon matakin cyclogenesis. Wurin axis na saman matakin jet stream yana cikin haske blue.]]
[[Fayil:Hurricane_profile.svg|thumb|Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa lokacin da makamashi da aka saki ta hanyar kwantar da danshi a cikin iska mai tashi yana haifar da madauki mai kyau a kan ruwan teku mai dumi.<ref>{{Cite web |last=Kerry Emanuel |author-link=Kerry Emanuel |date=January 2006 |title=Anthropogenic Effects on Tropical Cyclone Activity |url=http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717074958/http://wind.mit.edu/~emanuel/anthro2.htm |archive-date=2012-07-17 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]}}</ref>]]
Cyclogenesis shine ci gaba ko karfafa yaduwar cyclonic a cikin yanayi.<ref name="Arc">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-12-04 |publisher=[[National Snow and Ice Data Center]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNina_A._Zaitseva2006">Nina A. Zaitseva (2006). [https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html "Cyclogenesis"]. [[National Snow and Ice Data Center]]. Archived from [http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html the original] on 2006-08-30<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-12-04</span></span>.</cite></ref> Cyclogenesis kalma ce ta laima don matakai daban-daban waɗanda duk suna haifar da ci gaban wani nau'in cyclone.<ref>{{Cite web |title=Cyclogenesis {{!}} meteorology |url=https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114004348/https://www.britannica.com/science/cyclogenesis |archive-date=14 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> Zai iya faruwa a ma'auni daban-daban, daga microscale zuwa ma'aunin synoptic.
Guguwa ta extrotropical ta fara ne a matsayin raƙuman ruwa tare da Yanayin yanayi kafin su ɓace daga baya a cikin rayuwarsu a matsayin tsarin sanyi. Koyaya, wasu guguwa masu tsananin extratropical na iya zama tsarin zafi lokacin da keɓewa mai zafi ya faru.
Cyclones na wurare masu zafi suna samuwa ne sakamakon muhimmiyar aiki, kuma suna da zafi.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Mesocyclones suna samuwa a matsayin guguwa mai zafi a kan ƙasa, kuma suna iya haifar da samar da guguwa. Waterspouts kuma na iya samuwa daga mesocyclones, amma sau da yawa yana tasowa daga mahalli na babban rashin kwanciyar hankali da ƙananan iska mai tsaye. Cyclolysis akasin cyclogenesis ne, kuma shine tsarin matsin lamba mai girma, wanda ke hulɗa da kafa yankuna masu matsin lamba - anticyclogenesis . <ref name="CyclogenesisDef">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Cyclogenesis |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115065635/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Cyclogenesis |archive-date=2014-01-15 |access-date=2009-12-28 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref>
Ƙananan ƙasa na iya samuwa ta hanyoyi daban-daban. Topography na iya haifar da ƙasa ƙasa. Mesoscale convective tsarin iya spawn saman lows cewa su ne da farko dumi-core. Rikicin na iya girma ya zama nau'i mai kama da igiyar ruwa tare da gaba kuma ƙananan yana a matsayi a gindin. A kusa da ƙananan, kwarara ya zama cyclonic. Wannan juyi juyi yana motsa iskar igiya zuwa ma'aunin ma'ida a gefen yamma na ƙasan ƙasa, yayin da iska mai zafi ke motsawa zuwa sandar gefen gabas. Gaba mai sanyi ya bayyana a gefen yamma, yayin da gaba mai dumi ya kasance a gefen gabas. Yawancin lokaci, gaban sanyi yana motsawa da sauri fiye da gaban dumi kuma yana "kama" tare da shi saboda jinkirin yashwar iska mai yawa a gaban guguwar. Bugu da kari, mafi girma yawa iska taro sharewa a bayan guguwar cyclone karfafa mafi girma matsa lamba, da tsananin sanyi iska taro. Gaban sanyi yana ɗaukar gaban dumi, kuma yana rage tsayin gaban dumi. A wannan lokacin an rufe gaban gaba inda aka tura yawan iska mai dumi zuwa sama cikin wani tudun ruwa mai dumin iska, wanda kuma aka sani da trowal..<ref>{{Cite web |last=St. Louis University |date=2004-09-06 |title=What is a trowal? |url=http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608235916/http://www.eas.slu.edu/CIPS/Presentations/Conferences/NWA2002/Snow_NWA_02/tsld003.htm |archive-date=June 8, 2008 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[National Weather Association]]}}</ref>
Cyclogenesis na wurare masu zafi shine ci gaba da ƙarfafa Guguwa ta wurare masu zafi.<ref name="CYCDEF">{{Cite web |last=Nina A. Zaitseva |year=2006 |title=Definition for Cyclogenesis |url=http://nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830135741/http://www.nsidc.org/arcticmet/glossary/cyclogenesis.html |archive-date=2006-08-30 |access-date=2006-10-20 |publisher=National Snow and Ice Data Center}}</ref> Hanyoyin da ke faruwa na cyclogenesis na wurare masu zafi sun bambanta da waɗanda ke samar da cyclones na tsakiya. Cyclogenesis na wurare masu zafi, ci gaban guguwa Mai zafi, ya fara ne tare da gagarumin convection a cikin yanayi mai kyau. Akwai manyan buƙatu guda shida don cyclogenesis na wurare masu zafi:
# isasshen Yanayin zafi na teku,
# Rashin kwanciyar hankali na yanayi,
# high zafi a cikin ƙananan zuwa matsakaicin matakan troposphere
# isasshen Ƙarfin Coriolis don haɓaka cibiyar matsin lamba
# wani wuri mai zurfi ko rikici
# low tsaye iska shear.<ref name="A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A15) How do tropical cyclones form ? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2010-01-01 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Matsakaicin guguwa na wurare masu zafi 86 na tsananin guguwa mai zafi ya samo asali a kowace shekara a duk duniya, <ref>{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> tare da 47 da suka kai ƙarfin guguwa / guguwa, kuma 20 sun zama guguwa masu zafi (akalla ƙarfin Category 3 a kan sikelin guguwar Saffir-Simpson). <ref>{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2000-01-04 |title=Climate Variability table — Tropical Cyclones |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002045230/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/Landsea/climvari/table.html |archive-date=2012-10-02 |access-date=2006-10-19 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
== Sikeli na Synoptic ==
[[Fayil:UK-Cyclone.gif|thumb|Wani ginshiƙi mai ban mamaki na guguwa mai zafi wanda ke shafar Burtaniya da Ireland. Arrows masu launin shudi tsakanin isobars suna nuna jagorancin iska, yayin da alamar "L" ke nuna tsakiyar "ƙananan". Lura iyakokin gaba da aka rufe, sanyi da dumi.]]
Ana iya gano nau'ikan guguwa masu zuwa a cikin sigogi.
=== Nau'ikan da ke ƙasa ===
Akwai manyan nau'ikan guguwa guda uku: Guguwa ta extratropical, Guguwa ta subtropical da guguwa masu zafi.
==== Guguwa mai zafi ====
Wani '''Guguwa ta extratropical''' shine tsarin yanayi mai ƙarancin matsin lamba wanda ba shi da halaye na wurare masu zafi, saboda an haɗa shi da gaba da gradients na kwance (maimakon tsaye) a cikin [[Temperature|zafin jiki]] da raɓa wanda ba a san shi da "yanki na baroclinic". <ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}</ref>
"Extratropical" ana amfani da shi ga guguwa a waje da wurare masu zafi, a tsakiyar latitudes. Wadannan tsarin kuma ana iya bayyana su a matsayin "tsakiyar tsakiya" saboda yankin da suka samo asali, ko kuma "tsakiyoyin bayan wurare masu zafi" lokacin da guguwa ta wurare masu zafi ta motsa (canjin yanayi na wurare masu zafi) bayan wurare masu wurare masu zafi.<ref name="ExtraLessonMillUni">{{Cite web |last=DeCaria |date=2005-12-07 |title=ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones |url=http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html |archive-date=September 3, 2006 |access-date=2006-10-21 |publisher=Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDeCaria2005">DeCaria (2005-12-07). [https://web.archive.org/web/20060903093420/http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html "ESCI 241 – Meteorology; Lesson 16 – Extratropical Cyclones"]. Department of Earth Sciences, Millersville University, Millersville, Pennsylvania. Archived from [http://www.atmos.millersville.edu/~adecaria/ESCI241/esci241_lesson16_cyclones.html the original] on September 3, 2006<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-10-21</span></span>.</cite></ref><ref name="ExtratropicalPhases">{{Cite web |last=Robert Hart |last2=Jenni Evans |year=2003 |title=Synoptic Composites of the Extratropical Transition Lifecycle of North Atlantic TCs as Defined Within Cyclone Phase Space |url=http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609164448/http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/70524.pdf |archive-date=2011-06-09 |access-date=2006-10-03 |publisher=American Meteorological Society}}</ref> Sau da yawa ana bayyana su a matsayin "rashin lafiya" ko "ƙasa" ta hanyar masu hasashen yanayi da jama'a gaba ɗaya. Waɗannan su ne abubuwan da ke faruwa a yau da kullun waɗanda, tare da anticyclones, ke fitar da yanayi a yawancin duniya.
Kodayake kusan koyaushe ana rarraba cyclones na extratropical a matsayin baroclinic tunda sun samo asali ne tare da yankuna na zafin jiki da gradient na dewpoint a cikin yamma, wani lokacin suna iya zama barotropic a ƙarshen rayuwarsu lokacin da rarraba zafin jiki a kusa da cyclone ya zama daidai da radius.<ref>{{Cite web |last=Ryan N. Maue |year=2008 |title=Chapter 3: Cyclone Paradigms and Extratropical Transition Conceptualizations |url=http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510210146/http://www.coaps.fsu.edu/~maue/cyclone_ch3.html |archive-date=2008-05-10 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Florida State University]]}}</ref> Wani guguwa na extratropical na iya canzawa zuwa guguwa ta subtropical, kuma daga can zuwa guguwar zafi, idan yana zaune a kan ruwa mai dumi wanda ya isa ya dumi tsakiya, kuma a sakamakon haka yana haifar da tsakiya.<ref name="AOML FAQ A7-2">{{Cite web |last=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2006-07-25 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> Wani nau'i mai karfi na guguwa mai zafi wanda ke faruwa a lokacin hunturu an san shi da yawa a matsayin Easter.
[[Fayil:Sea_of_Japan_polar_low_2009-12-20_0213Z.jpg|thumb|Rashin teku a kan Tekun Japan a watan Disamba na shekara ta 2009]]
Polar low-sikelin ne, an samo gajeriyar tsarin matsakaiciyar ƙasa (bacin rai) wanda aka samo a kan Ocean wurare masu ɗaukar hoto a gaban arewacin da kudu. An fara gano ƙasƙanci na Polar akan hotunan tauraron dan adam na meteorological wanda ya zama samuwa a cikin 1960s, wanda ya bayyana ƙananan ƙananan vortices a manyan latitudes. Ana samun mafi yawan ƙwanƙwasa ƙanƙara a kan wasu wuraren ruwa marasa ƙanƙara a ciki ko kusa da Arctic a lokacin hunturu, kamar Tekun Norwegian, Tekun Barents, Tekun Labrador da Gulf of Alaska. Polar lows yana bacewa da sauri lokacin da suka yi ƙasa. Tsarin Antarctic yana da rauni fiye da takwarorinsu na arewa tunda bambance-bambancen yanayin yanayin iska da teku a nahiyar gabaɗaya ya fi ƙanƙanta [ana hujja]. Koyaya, ana iya samun ƙarancin iyakacin iyaka a kan Tekun Kudancin. A lokacin hunturu, lokacin da sanyi-core low tare da yanayin zafi a tsakiyar matakan troposphere ya kai −45 °C (-49 °F) ya motsa a kan buɗaɗɗen ruwa, nau'ikan juzu'i mai zurfi, wanda ke ba da damar ƙarancin ci gaba mai yuwuwa.[1] Tsarukan yawanci suna da ma'aunin tsayin daka a kwance na kasa da kilomita 1,000 (620 mi) kuma suna wanzuwa sama da kwanaki biyu. Suna daga cikin babban ajin tsarin yanayin yanayin mesoscale. Ƙarƙashin iyaka na iya zama da wahala a gano ta amfani da rahotannin yanayi na al'ada kuma suna da haɗari ga ayyuka masu tsayi, kamar jigilar kaya da gas da dandamali na mai. Wasu sharuɗɗan da yawa sun yi magana game da ƙarancin iyaka, irin su polar mesoscale vortex, guguwar Arctic, ƙarancin Arctic, da bakin ciki na iska mai sanyi. A yau kalmar yawanci ana keɓance shi ne don ƙarin ƙarfi mai ƙarfi waɗanda ke da iskoki kusa da sama na aƙalla 17 m/s.
==== Yankin da ke kusa da wurare masu zafi ====
[[Fayil:Alex_2016-01-13_1530Z.jpg|right|thumb|[[2016 Atlantic hurricane season|2016]])" id="mwAYE" rel="mw:WikiLink" title="Hurricane Alex (2016)">Guguwar Alex a arewacin Tekun Atlantika a watan Janairun 2016]]
'''guguwa mai zafi''' shine tsarin yanayi wanda ke da wasu halaye na Guguwa ta wurare masu zafi da wasu halayen Guguwa ta extratropical. Za su iya samuwa tsakanin ma'auni da 50th parallel.<ref name="A6" /> Tun daga farkon shekarun 1950, masu binciken yanayi ba su da tabbas ko ya kamata a kwatanta su da guguwa na wurare masu zafi ko guguwa ta extratropical, kuma sun yi amfani da kalmomi kamar kusan-tropical da semi-tropical don bayyana hybrids na guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Spiegler |first=David B. |date=1973 |title=Reply |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |page=380 |bibcode=1973MWRv..101..380S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0380:R>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> A shekara ta 1972, Cibiyar Guguwa ta Kasa a Amurka ta amince da wannan rukunin guguwa.<ref>{{Cite journal |last=Simpson |first=R. H. |last2=Hebert |first2=Paul J. |date=1973 |title=Atlantic Hurricane Season of 1972 |journal=Monthly Weather Review |volume=101 |issue=4 |pages=323–333 |bibcode=1973MWRv..101..323S |doi=10.1175/1520-0493(1973)101<0323:AHSO>2.3.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Guguwa ta subtropical ta fara karɓar sunaye daga Jerin guguwa na wurare masu zafi a cikin Atlantic Basin a cikin 2002. <ref name="A6" /> Suna da alamu masu iska masu yawa tare da matsakaicin iskõki masu ɗorewa da ke nesa da tsakiya fiye da guguwa na wurare masu zafi, kuma suna cikin yankunan da ke da rauni zuwa matsakaiciyar yanayin zafi.<ref name="A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Subject: A6) What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]}}</ref>
Tunda suke tasowa daga guguwa mai zafi, waɗanda ke da yanayin zafi sama da yadda ake samu a wurare masu zafi, yanayin zafin da ake buƙata a saman teku yana kusa da ma'aunin Celsius 23 (73 °F) don samuwar su, wanda ya kai ma'aunin Celsius uku (5 °F) ƙasa da na cyclones na wurare masu zafi. Wannan yana nufin cewa guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ta fi yin yuwuwa a waje da iyakokin gargajiya na lokacin guguwa. Ko da yake guguwar da ke ƙarƙashin ƙasa ba ta cika samun iskar guguwa ba, za su iya zama na wurare masu zafi a yanayi yayin da jigon su ya yi zafi..<ref name="AOML FAQ A6">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: What is a sub-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011042947/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A6.html |archive-date=2011-10-11 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[NOAA]]}}</ref>
==== Yankin zafi ====
[[Fayil:Dramatic_Views_of_Hurricane_Florence_from_the_International_Space_Station_From_9_12_(42828603210)_(cropped).jpg|thumb|Guguwar Florence da aka gani daga tashar sararin samaniya ta duniyaTashar sararin samaniya ta kasa da kasa]]
Guguwa ce ta wurare masu zafi Tsarin guguwa wanda ke da cibiyar matsin lamba da tsawa da yawa waɗanda ke haifar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama.<ref name="StackPath">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air. |archive-date=14 April 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> '''Guguwa ta wurare masu zafi''' tana ciyar da zafi da aka saki lokacin da iska mai laushi ta tashi, wanda ke haifar da kwantar da [[Turirin Ruwa|tururi na ruwa]] da ke cikin iska mai lahi.<ref name="StackPath" /> Ana ciyar da su ta hanyar tsarin zafi daban-daban fiye da sauran guguwar iska irin su nor'easters, guguwar Turai, da low polar, wanda ke haifar da rarraba su a matsayin tsarin guguwar "mai zafi".<ref name="StackPath" /><ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref>
Kalmar "tropical" tana nufin asalin ƙasa na waɗannan tsarin, waɗanda suka samo asali kusan a yankuna masu zafi na duniya, <ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}</ref> da kuma dogaro da iska mai zafi na Maritime Tropical don samar da su. Kalmar "cyclone" tana nufin yanayin guguwa, tare da juyawa a arewacin Hemisphere da juyawa na tsakiya a Kudancin Hemispher.<ref name="laserfocusworld.com" /> Dangane da wurin da ƙarfin su, ana kiran guguwa ta [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da wasu sunaye, kamar guguwa, guguwa mai zafi, guguwar guguwa ta wurare masu zafi, bakin ciki na wurare masu wurare masu zafi.<ref name="laserfocusworld.com" />
Duk da yake guguwa na wurare masu zafi na iya samar da iskõki masu ƙarfi da ruwan sama mai ƙarfi, suna kuma iya samar da raƙuman ruwa masu ƙarfi da kuma guguwar guguwa.<ref name="oxfo">{{Cite journal |last=Shultz |first=James M. |last2=Russell |first2=Jill |last3=Espinel |first3=Zelde |date=July 2005 |title=Epidemiology of Tropical Cyclones: The Dynamics of Disaster, Disease, and Development |journal=Epidemiologic Reviews |volume=27 |issue=1 |pages=21–35 |doi=10.1093/epirev/mxi011 |pmid=15958424}}</ref> Iskarsu tana ƙara girman raƙuman ruwa, kuma ta yin hakan suna jawo ƙarin zafi da danshi a cikin tsarin su, don haka suna ƙara ƙarfin su. Suna tasowa a kan manyan ruwa mai dumi, <ref name="AOML FAQ A15">{{Cite web |last=Chris Landsea |author-link=Chris Landsea |date=2009-02-06 |title=Frequently Asked Questions: How do tropical cyclones form? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030639/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html |archive-date=2009-08-27 |access-date=2006-07-26 |publisher=[[NOAA]]}}</ref> kuma saboda haka suna rasa ƙarfin su idan sun motsa a kan ƙasa.<ref>{{Cite web |last=Sim Aberson |date=2009-02-06 |title=Subject : C2) Doesn't the friction over land kill tropical cyclones? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731202853/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/C2.html |archive-date=2012-07-31 |access-date=2008-02-25 |publisher=[[National Hurricane Center]]}}</ref> Wannan shine dalilin da ya sa yankunan bakin teku zasu iya samun mummunar lalacewa daga guguwa mai zafi, yayin da yankunan cikin gida suna da aminci daga iskõki masu ƙarfi.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Ruwan sama mai tsanani, duk da haka, na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa a cikin ƙasa.<ref name="laserfocusworld.com" /> Hawan guguwa yana tashi a matakin teku wanda ya haifar da rage matsin lamba na core wanda a zahiri "ya sha" ruwa sama kuma daga iskõki waɗanda a zahiri "takarda" ruwa sama. Hadarin guguwa na iya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa har zuwa kilomita 40 (25 daga bakin tekun.<ref name="laserfocusworld.com" /> Kodayake tasirin su akan yawan mutane na iya zama masu lalacewa, guguwa na wurare masu zafi na iya sauƙaƙa yanayin fari. Har ila yau, suna ɗaukar zafi da makamashi daga wurare masu zafi kuma suna jigilar shi zuwa latitudes masu matsakaici, wanda ya sa su zama muhimmin ɓangare na tsarin yaduwar yanayi na duniya.<ref name="laserfocusworld.com" /> A sakamakon haka, guguwa ta wurare masu zafi tana taimakawa wajen kula da daidaito a cikin yanayin duniya.<ref name="laserfocusworld.com" />
Yawancin guguwa na wurare masu zafi suna tasowa lokacin da yanayin yanayi ke kusa da rikice-rikice mai rauni a cikin yanayi yana da kyau.<ref name="laserfocusworld.com">{{Cite web |date=10 August 2011 |title=StackPath |url=https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air |archive-date=14 April 2021 |access-date=14 January 2021 |website=www.laserfocusworld.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air "StackPath"]. ''www.laserfocusworld.com''. 10 August 2011. [https://web.archive.org/web/20210414230334/https://www.laserfocusworld.com/home/article/14192224/tropical-cyclone#:~:text=View%20Image%20Gallery-,A%20tropical%20cyclone%20is%20a%20storm%20system%20characterized%20by%20a,contained%20in%20the%20moist%20air Archived] from the original on 14 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Sauran suna samuwa lokacin da wasu nau'ikan guguwa suka sami halaye na wurare masu zafi. Ana motsa tsarin wurare masu zafi ta hanyar jagorantar iskõki a cikin yanayin zafi; idan yanayin ya kasance mai kyau, rikice-rikicen wurare masu zafi yana ƙaruwa, har ma yana iya haɓaka ido. A wani gefen bakan, idan yanayin da ke kewaye da tsarin ya lalace ko guguwar zafi ta sauka, tsarin ya raunana kuma a ƙarshe ya ɓace. Guguwa ta wurare masu zafi na iya zama extratropical yayin da yake motsawa zuwa mafi girman latitudes idan tushen makamashi ya canza daga zafi da aka saki ta hanyar kwantar da hankali zuwa bambance-bambance a cikin zafin jiki tsakanin iska.<ref name="AOML FAQ A7">{{Cite web |last=Stan Goldenberg |date=2004-08-13 |title=Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone? |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html |archive-date=2007-02-09 |access-date=2007-03-23 |publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStan_Goldenberg2004">Stan Goldenberg (2004-08-13). [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html "Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?"]. [[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]], Hurricane Research Division. [https://web.archive.org/web/20070209121005/http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A7.html Archived] from the original on 2007-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2007-03-23</span></span>.</cite></ref> Yawancin lokaci ba a la'akari da guguwa ta wurare masu zafi don zama mai zafi a lokacin canjin extratropical.<ref name="PadgetDecember2000">{{Cite web |last=Padgett, Gary |year=2001 |title=Monthly Global Tropical Cyclone Summary for December 2000 |url=http://australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129070208/http://www.australiasevereweather.com/cyclones/2001/summ0012.htm |archive-date=2014-11-29 |access-date=2006-03-31}}</ref>
=== Nau'ikan matakin sama ===
==== Guguwar guguwa ====
A '''polar''', '''sub-polar''', ko Arctic cyclone (wanda aka fi sani da polar vortex) <ref name="glossvortex" /> babban yanki ne na matsin lamba wanda ke ƙarfafawa a cikin hunturu kuma ya raunana a lokacin rani. <ref>{{Cite web |last=Halldór Björnsson |date=2005-01-19 |title=Global circulation |url=http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807132251/http://andvari.vedur.is/~halldor/HB/Met210old/GlobCirc.html |archive-date=2011-08-07 |access-date=2008-06-15 |publisher=Veðurstofa Íslands}}</ref> A polar cyclone ne mai low-matsi yanayi tsarin, yawanci ya kai 1,000 kilomita (620 zuwa 2,000 kilomita (1,200 , inda iska ke zagayawa a cikin wani counterclockwise shugabanci a arewacin hemisphere, da kuma wani clockwise shugabancin a kudancin hemispher.<ref>{{Cite web |last=Garima |first=Khera |title=A vortex of winds-Cyclones – Geography and You |url=https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302232449/https://geographyandyou.com/a-vortex-of-winds-cyclones/ |archive-date=2 March 2021 |access-date=14 January 2021}}</ref> Saurin Coriolis da ke aiki a kan iska mai yawa da ke motsawa zuwa pole a babban tsawo, yana haifar da yaduwar lokaci a babban tsaunuka. Motsi na iska zuwa pole ya samo asali ne daga yaduwar iska na Kwayar halitta. Ƙananan polar ba ya motsawa ta hanyar convection kamar yadda guguwa na wurare masu zafi, ko kuma sanyi da iska mai zafi kamar yadda gwagwarmayar extratropical ke, amma kayan tarihi ne na motsi na iska na duniya na kwayar Polar. Tushen ƙananan polar yana cikin tsakiyar zuwa saman troposphere. A cikin Arewacin Hemisphere, guguwar polar tana da cibiyoyi biyu a matsakaici. Ɗaya daga cikin cibiyoyin yana kusa da tsibirin Baffin ɗayan kuma a arewa maso gabashin Siberia.<ref name="glossvortex">{{Cite web |last=Glossary of Meteorology |date=June 2000 |title=Polar vortex |url=http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718200838/http://glossary.ametsoc.org/wiki/Polar_vortex |archive-date=2019-07-18 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> A kudancin kudancin, yana kusa da gefen kankara na Ross kusa da 160 yammacin longitude.<ref>{{Cite journal |last=Chen |first=Rui-Rong |last2=Boyer |first2=Don L. |last3=Tao |first3=Lijun |date=December 1993 |title=Laboratory Simulation of Atmospheric Motions in the Vicinity of Antarctica |journal=Journal of the Atmospheric Sciences |volume=50 |issue=24 |pages=4058–4079 |bibcode=1993JAtS...50.4058C |doi=10.1175/1520-0469(1993)050<4058:LSOAMI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref> Lokacin da polar vortex yake da ƙarfi, ana iya jin tasirinsa a farfajiya a matsayin iska ta yamma (zuwa gabas). Lokacin da guguwar polar ta raunana, manyan barkewar sanyi suna faruwa.<ref>{{Cite web |last=James E. Kloeppel |date=2001-12-01 |title=Stratospheric polar vortex influences winter freezing, researchers say |url=http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20011224094138/http://www.news.uiuc.edu/scitips/01/12weather.html |archive-date=2001-12-24 |access-date=2009-12-27 |publisher=[[University of Illinois at Urbana–Champaign]] via the Internet Wayback Machine}}</ref>
==== Kwayar halitta ta TUTT ====
Ƙarƙashin takamaiman yanayi, ƙananan matakan sanyi na iya karyewa daga tushe na tudun ruwa mai zafi (TUTT), wanda ke tsakiyar teku a Arewacin Hemisphere a lokacin watanni na rani. Waɗannan vortices na tropospheric cyclonic na sama, wanda kuma aka sani da ƙwayoyin TUTT ko TUTT lows, yawanci suna motsawa a hankali daga gabas-arewa-gabas zuwa yamma-kudu maso yamma, kuma sansanonin su gabaɗaya baya wuce ƙasa da ƙafa 20,000 (6,100 m) a tsayi. Rarraunan jujjuyawar magudanar ruwa a cikin iskar kasuwanci ana samun gabaɗaya a ƙarƙashinsu, kuma ana iya haɗa su da faffadan manyan gajimare. Ci gaban ƙasa yana haifar da haɓakar gizagizai na cumulus da bayyanar vortex na saman. A lokuta da ba kasafai ba, suna zama cyclones na wurare masu zafi. Guguwa na sama da manyan magudanan ruwa waɗanda ke bin diddigin cyclones na wurare masu zafi na iya haifar da ƙarin tashoshi masu fita da kuma taimakawa wajen haɓaka su. Haɓaka rikice-rikice na wurare masu zafi na iya taimakawa ƙirƙira ko zurfafa tudun ruwa na sama ko na sama a cikin farkawansu saboda fitar da jet ɗin da ke fitowa daga haɓakar tashin hankali/cyclone na wurare masu zafi.<ref name="CLARK">{{Cite web |last=Clark Evans |date=January 5, 2006 |title=Favorable trough interactions on tropical cyclones |url=http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061017001243/http://flhurricane.com/cyclone/showflat.php?Cat=0&Number=64429&an=0&page=0 |archive-date=October 17, 2006 |access-date=2006-10-20 |publisher=Flhurricane.com}}</ref><ref name="AMSPAPER">{{Cite journal |last=Deborah Hanley |last2=John Molinari |last3=Daniel Keyser |date=October 2001 |title=A Composite Study of the Interactions between Tropical Cyclones and Upper-Tropospheric Troughs |journal=[[Monthly Weather Review]] |publisher=[[American Meteorological Society]] |volume=129 |issue=10 |pages=2570–84 |bibcode=2001MWRv..129.2570H |doi=10.1175/1520-0493(2001)129<2570:ACSOTI>2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref>
== Matsayi na tsayi ==
Wadannan nau'ikan guguwa ba za a iya gane su a cikin sigogi ba.
=== Mesocyclone ===
Mesocyclone wani juyi ne na iska, kilomita 2.0 (1.2 mi) zuwa kilomita 10 (6.2 mi) a diamita (mesoscale of meteorology), a cikin guguwa mai kauri. Iska tana tashi kuma tana jujjuyawa a kusa da axis na tsaye, yawanci a hanya ɗaya da tsarin ƙananan matsa lamba[2] a duka arewaci da kudanci. Mafi sau da yawa cyclonic, wato, hade da wani gida low-matsa lamba yankin a cikin wani supercell. Irin wannan hadari na iya ƙunsar ƙaƙƙarfan iska da kuma ƙanƙara Mesocyclones sau da yawa faruwa tare da updrafts a cikin supercells, inda hadari na iya tasowa. Kimanin mesocyclones 1,700 ke faruwa a duk shekara a duk faɗin Amurka, amma rabin ne kawai ke haifar da guguwa.
=== Guguwa ===
Guguwa guguwa ginshiƙi ne mai juyawa sosai na iska wanda ke hulɗa da farfajiyar ƙasa da girgije mai zurfi ko, <ref>{{Cite web |title=Tornado Basics |url=https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831211732/https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/tornadoes/ |archive-date=31 August 2018 |access-date=13 January 2021 |website=NOAA National Severe Storms Laboratory |language=EN-US}}</ref> a lokuta masu wuya, tushen girgije mai girma. Har ila yau ana kiranta da twisters, kalma ce ta yau da kullun a Amurka, ko cyclones, kodayake ana amfani da kalmar cyclone a cikin yanayin yanayi, a cikin ma'ana mai zurfi, don kiran duk wani yaduwar matsin lamba.
shaidan ƙura mai ƙarfi ne, mai kyau, kuma mai ɗanɗano mai ɗanɗana,<ref name="Dust Devils">{{Cite web |title=Dust Devils |url=https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125094338/https://www.crystalinks.com/dustdevils.html |archive-date=25 January 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.crystalinks.com}}</ref> daga ƙarami (rabin mita a faɗin da 'yan mita a tsawo) zuwa babba (fiye da mita 10 a faɗin kuma fiye da mita 1000 a tsawo).<ref name="Dust Devils" /> Babban motsi na tsaye yana sama.<ref name="Dust Devils" /> Dust devils yawanci ba su da lahani, amma a lokuta masu wuya suna girma sosai don haifar da barazana ga mutane da dukiya.<ref name="Dust Devils" />
Ruwa mai ruwa shine ginshiƙi wanda ke tasowa a kan ruwa wanda shine, a cikin mafi yawan siffarsa, [[Guguwa]] mai ban sha'awa a kan ruwa wacce ke da alaƙa da girgije na cumuliform. Duk da yake sau da yawa ya fi rauni fiye da yawancin takwarorinsa na ƙasa, nau'ikan da suka fi karfi da mesocyclones suka haifar suna faruwa.
=== Shaidan tururi ===
Wani nau'i mai laushi a kan ruwa mai laushi ko ƙasa mai laushi wanda aka gani ta hanyar tashiwar tururi.
=== Wutar wuta ===
Wutar wuta - wanda aka fi sani da shaidan wuta, guguwar wuta, firenado, ko wuta - iska ce da wuta ta haifar kuma sau da yawa ana yin ta da harshen wuta ko toka.
== Sauran taurari ==
[[Fayil:Mars_cyclone.jpg|right|thumb|350x350px|Cyclone a kan Mars, wanda Hubble Space Telescope ya ɗauka]]
[[Fayil:Jupiter_North_Pole_-_PJ28-12_-_Detail_(50199724973).png|right|thumb|350x350px|Guguwa da yawa a kan arewacin Jupiter, wanda Juno ya zana]]
Cyclones ba na musamman ba ne ga Duniya. guguwa cyclonic ta zama ruwan dare a kan manyan taurari, kamar Small Dark Spot a kan [[Neptune|Neptune.]]<ref>{{Cite web |title=TCFAQ H6) Are there hurricanes on other planets ? |url=https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210319065453/https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H6.html#:~:text=Subject%3A%20H6)%20Are%20there%20hurricanes%20on%20other%20planets%20%3F&text=There%20are%20no%20other%20planets,and%20Saturn%20exhibits%20such%20storms. |archive-date=19 March 2021 |access-date=13 January 2021 |website=www.aoml.noaa.gov}}</ref> Yana da kusan kashi ɗaya bisa uku na diamita na Babban Dark Spot kuma ya sami laƙabi "Ido na Wizard" saboda yana kama da ido. Wannan bayyanar ta samo asali ne daga fararen girgije a tsakiyar Wizard's Eye.<ref name="WIZ">{{Cite web |last=Samantha Harvey |date=2006-10-02 |title=Historic Hurricanes |url=http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane |archive-date=2008-04-15 |access-date=2008-06-14 |publisher=[[NASA]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamantha_Harvey2006">Samantha Harvey (2006-10-02). [https://web.archive.org/web/20080415120400/http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane "Historic Hurricanes"]. [[NASA]]. Archived from [http://solarsystem.nasa.gov/educ/themes/display.cfm?Item=hurricane the original] on 2008-04-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-14</span></span>.</cite></ref> [[Mars]] kuma ta nuna guguwar guguwa.<ref name="Brand">{{Cite web |last=David Brand |date=1999-05-19 |title=Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope |url=http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2008-06-15 |publisher=[[Cornell University]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDavid_Brand1999">David Brand (1999-05-19). [https://web.archive.org/web/20070613133949/http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html "Colossal cyclone swirling near Martian north pole is observed by Cornell-led team on Hubble telescope"]. [[Cornell|Cornell University]]. Archived from [http://www.news.cornell.edu/releases/May99/mars.cyclone.deb.html the original] on June 13, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2008-06-15</span></span>.</cite></ref> Guguwar Jovian kamar Great Red Spot yawanci ana kiranta da kuskure a matsayin manyan guguwa ko guguwar cyclonic. Koyaya, wannan ba daidai ba ne, kamar yadda Babban Red Spot, a zahiri, abin da ya faru, anticyclone ne.<ref name="HaydPlan">{{Cite web |last=Ellen Cohen |year=2009 |title=Jupiter's Great Red Spot |url=http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070808130633/http://haydenplanetarium.org/resources/ava/page/index.php?file=P0413jupispot |archive-date=2007-08-08 |access-date=2007-11-16 |publisher=Hayden Planetarium}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8kwyl2z8s3gtim3do83qxgwggnzvf8g
Joe Armstrong
0
4665
823514
786557
2026-04-21T10:49:07Z
Yusuf Shehu
44191
823514
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Joe Armstrong''' (an kuma haife shi a shekara ta alif ɗari tara da talatin da uku 1939A.c) shi ne ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar [[Ingila]].
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[category:Haifaffun 1939]]
{{DEFAULTSORT:Armstrong, Joe}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Ingila]]
9jl40tjhixk0to2jjolmi5uagqjdjpp
Aminu Kano
0
6547
823147
732165
2026-04-20T18:57:00Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823147
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
[[File:Aminu Kano.jpg|300px|right|Aminu_Kano]]
{{Databox}}
[[Fayil:Aminu Kano and Abubakar Rimi.jpg|thumb|'''Aminu Kano da Abubakar Rimi''']]
'''Malam Aminu Kano,''' (An haife shi a [[shekara]] ta alif dubu daya da ɗari tara da ashirin (1920) miladiyya, ya rasu a ranar 17 ga watan [[afrilu]], shekara ta alif dubu daya da ɗari tara da tamanin da uku (1983) Miladiyya Ac. [[Dan'siyasa|Dan siyasa]] ne, mai matuƙar kima, [[Kumasi|kuma]] ya yi yaki sosai don kare hakkin yan ƙasa ana [[Najeriya|Najeriya.]] Kamar yadda siyasarsa ta nuna, ta hanyar goyon bayan , demukuradiyya tallafawa mata da [[Kumasi|kuma]] goyon baya ga 'yancin furuci [[Kumasi|kuma]] yana daga [[Cikin wurare daban daban|cikin]] mutanen da sukayi yaqi wajen neman 'yancin kasa a wancan lokaci. Yana daga [[Cikin wurare dabam dabam|cikin]] wadanda suka jagoranci mutane wajen gwagwarmayar kin yarda da turawan mulkin mallaka na [[Ingila]] kafin bada 'yancin kai a shekara ta alif da dari tara da sittin 1960.<ref name=n>{{cite web |url=http://www.nigeriainfonet.com/nigeriahistory.htm |title=Reference Page on Federal Republic of Nigeria |accessdate=2007-05-17 |work=NigeriaInfonet.com |publisher=KEK Technology Inc |archive-date=2007-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070728014535/http://www.nigeriainfonet.com/nigeriahistory.htm |url-status=dead }}</ref>Shi ne shugaban jam'iyar PRP.
== Farkon rayuwa ==
An haifeshi ne a Kano a shekara ta alif 1920, mahaifinshi mai suna Malam Yusufu malamin islama ne kuma faqihi ne, sannan kuma alkali ne a kotun [[Kano]]. kawunshi Malam Halilu shi ne ya karantar da shi [[Alqur'ani mai girma|Alqur’ani]], malam Halilu ya kasance Limami ga masarautar Kano ga sarki [[Abdullahi Bayero]] (1929-1953). Wanda aka bashi suna da ''mai tantabaru''.<ref name=":0">Abba, Alkasim. (2006). The Politics of Mallam Aminu Kano. p.1 ISBN-978-2557-32-3</ref>
== Karatu ==
'''Malam Aminu Kano''' ya yi makaranta ne a jahar Kano ya yi makarantar [[Shahuci Primary School]] da [[Kano Middle School]] a tsakanin shekara ta 1930 zuwa cikin shekara ta 1937, a lokacin yana dan shekara goma (10), kuma ya yi karatu a Kaduna college (Katsina College wanda yanzu Takoma Barewa College) a shekara ta alip (1937). Bayan ya gama ya karantar a [[Bauchi Middle School]] a shekara ta 1942, a lokacin [[Abubakar Tafawa Balewa]] shi ne shugaban makarantan, daga nan sai aka mayar da shi zuwa Maru Teacher’s College, Sokoto.<ref name=":0" /> A cikin watan Satumban shekara ta alif 1946 an ba shi tallafin karatu zuwa Jami'ar Institute of Education da ta ke a Landan tare da Prime minister na farko a Najeriya wato Alhaji Sir Abubakar Tafawa Balewa.<ref name=":1" /> Dawowarsa ke da wuya, aka kafa kungiyar malamai na Arewa wato (Northern Teachers Association) a Kano a watan Mayun shekara ta alif 1948, wadda wannan ƙungiya ita ce ƙungiya ta farko da aka fara kafawa a arewacin Najeriya a Kano a matsayin cibiyar kungiyar malamai.
== <ref name=":1" />Siyasa ==
'''Malam Aminu Kano''' ya fara siyasa ne tare da [[Sa'adu Zungur]] a tsakanin shekara ta Alip 1943 – 1946, inda suka fara kafa General Improvement Union. Su biyun sun yi hoɓɓasa wajen kafa Nothern Elements Progressive Association (NEPA).<ref>Abba, Alkasim. (2006). The Politics of Mallam Aminu Kano,p.2. ISBN-978-2557-32-3</ref> Malam Aminu Kano ya kasance dan adawa ne kwarai ga turawan mulkin mallaka. Yana sukansu da barna da dukiyar kasa, da kuma 'yan siyasa da ke biyewa turawa bukatunsu na kansu. Hakan ya jawo masa cutarwa matuƙa daga turawa don su rufe masa baki. A farkon shekara ta Alif 1950 sun kafa jam'iyyun arewa guda biyu, Northern People's Congress (NPC) wacce aka kafa a kan tsarin MacPherson constitution na shekara ta Alif 1951 da kuma jam'iyyar Northern Elements Progressive Union (NEPU)
== Rasuwa ==
'''Malam Aminu Kano''' ya rasu ne a ranar Lahadi 17 ga watan Afrilun shekara ta Alif (1993) wacce uwar gidansa Shatu ta sami gawarsa sanadiyar shanyewar ɓarin jiki da ya samu bayan ya yi jinyar cerebral [[Cutar zazzaɓin cizon sauro|malaria.]]<ref name=":1">"Aminu Kano". ''ZODML''. 2014-09-22. Retrieved 2021-04-21.</ref>
== Bibiliyo ==
* Abba, Alkasim. (2006). The Politics of Mallam Aminu Kano, ISBN-978-2557-32-3.
*
== Bincike ==
* Callaway, Barbara J (July 1987). "Women and Political Participation in Kano City". ''Comparative Politics''. '''19''' (4): 379–393. doi:10.2307/421813. JSTOR 421813.
* Feinstein, Alan; Feinstein, Alan (1988). "African Revolutionary: The Life and Times of Nigeria's Aminu Kano". ''Canadian Journal of African Studies''. '''22''' (2): 347. doi:10.2307/485917. JSTOR 485917.
*
==Manazarta==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kano, Aminu}}
[[Category:Ƴan siyasan Najeriya]]
[[Category:Fulani]]
[[Category:Malami]]
[[Category:Mutane daga Kano]]
[[Category:Ɗan siyasa]]
[[Category:Malaman Musulunci]]
do8gn3jhri9mdrqj70z3hzuptfn58r6
823149
823147
2026-04-20T18:59:24Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823149
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
[[File:Aminu Kano.jpg|300px|right|Aminu_Kano]]
{{Databox}}
[[Fayil:Aminu Kano and Abubakar Rimi.jpg|thumb|'''Aminu Kano da Abubakar Rimi''']]
'''Malam Aminu Kano,''' (An haife shi a [[shekara]] ta alif dubu daya da ɗari tara da ashirin (1920) miladiyya, ya rasu a ranar 17 ga watan [[afrilu]], shekara ta alif dubu daya da ɗari tara da tamanin da uku (1983) Miladiyya Ac. [[Dan'siyasa|Dan siyasa]] ne, mai matuƙar kima, [[Kumasi|kuma]] ya yi yaki sosai don kare hakkin yan ƙasa ana [[Najeriya|Najeriya.]] Kamar yadda siyasarsa ta nuna, ta hanyar goyon bayan , demukuradiyya tallafawa mata da [[Kumasi|kuma]] goyon baya ga 'yancin furuci [[Kumasi|kuma]] yana daga [[Cikin wurare daban daban|cikin]] mutanen da sukayi yaqi wajen neman 'yancin kasa a wancan lokaci. Yana daga [[Cikin wurare dabam dabam|cikin]] wadanda suka jagoranci mutane wajen gwagwarmayar kin yarda da turawan mulkin mallaka na [[Ingila]] kafin bada 'yancin kai a shekara ta alif da dari tara da sittin 1960.<ref name=n>{{cite web |url=http://www.nigeriainfonet.com/nigeriahistory.htm |title=Reference Page on Federal Republic of Nigeria |accessdate=2007-05-17 |work=NigeriaInfonet.com |publisher=KEK Technology Inc |archive-date=2007-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070728014535/http://www.nigeriainfonet.com/nigeriahistory.htm |url-status=dead }}</ref>Shi ne shugaban jam'iyar PRP.
== Farkon rayuwa ==
An haifeshi ne a Kano a shekara ta alif 1920, mahaifinshi mai suna Malam Yusufu malamin islama ne kuma faqihi ne, sannan kuma alkali ne a kotun [[Kano]]. kawunshi Malam Halilu shi ne ya karantar da shi [[Alqur'ani mai girma|Alqur’ani]], malam Halilu ya kasance Limami ga masarautar Kano ga sarki [[Abdullahi Bayero]] (1929-1953). Wanda aka bashi suna da ''mai tantabaru''.<ref name=":0">Abba, Alkasim. (2006). The Politics of Mallam Aminu Kano. p.1 ISBN-978-2557-32-3</ref>
== Karatu ==
'''Malam Aminu Kano''' ya yi makaranta ne acikin jahar Kano ya yi makarantar [[Shahuci Primary School]] da [[Kano Middle School]] a tsakanin shekara ta 1930 zuwa cikin shekara ta 1937, a lokacin yana dan shekara goma (10), kuma ya yi karatu a Kaduna college (Katsina College wanda yanzu Takoma Barewa College) a shekara ta alip (1937). Bayan ya gama ya karantar a [[Bauchi Middle School]] acikin shekara ta 1942, a lokacin [[Abubakar Tafawa Balewa]] shi ne shugaban makarantan, daga nan sai aka mayar da shi zuwa Maru Teacher’s College, Sokoto.<ref name=":0" /> A cikin watan Satumban shekara ta alif 1946 an ba shi tallafin karatu zuwa Jami'ar Institute of Education da ta ke a Landan tare da Prime minister na farko a Najeriya wato Alhaji Sir Abubakar Tafawa Balewa.<ref name=":1" /> Dawowarsa ke da wuya, aka kafa kungiyar malamai na Arewa wato (Northern Teachers Association) a Kano a watan Mayun shekara ta alif 1948, wadda wannan ƙungiya ita ce ƙungiya ta farko da aka fara kafawa a arewacin Najeriya a Kano a matsayin cibiyar kungiyar malamai.
== <ref name=":1" />Siyasa ==
'''Malam Aminu Kano''' ya fara siyasa ne tare da [[Sa'adu Zungur]] a tsakanin shekara ta Alip 1943 – 1946, inda suka fara kafa General Improvement Union. Su biyun sun yi hoɓɓasa wajen kafa Nothern Elements Progressive Association (NEPA).<ref>Abba, Alkasim. (2006). The Politics of Mallam Aminu Kano,p.2. ISBN-978-2557-32-3</ref> Malam Aminu Kano ya kasance dan adawa ne kwarai ga turawan mulkin mallaka. Yana sukansu da barna da dukiyar kasa, da kuma 'yan siyasa da ke biyewa turawa bukatunsu na kansu. Hakan ya jawo masa cutarwa matuƙa daga turawa don su rufe masa baki. A farkon shekara ta Alif 1950 sun kafa jam'iyyun arewa guda biyu, Northern People's Congress (NPC) wacce aka kafa a kan tsarin MacPherson constitution na shekara ta Alif 1951 da kuma jam'iyyar Northern Elements Progressive Union (NEPU)
== Rasuwa ==
'''Malam Aminu Kano''' ya rasu ne a ranar Lahadi 17 ga watan Afrilun shekara ta Alif (1993) wacce uwar gidansa Shatu ta sami gawarsa sanadiyar shanyewar ɓarin jiki da ya samu bayan ya yi jinyar cerebral [[Cutar zazzaɓin cizon sauro|malaria.]]<ref name=":1">"Aminu Kano". ''ZODML''. 2014-09-22. Retrieved 2021-04-21.</ref>
== Bibiliyo ==
* Abba, Alkasim. (2006). The Politics of Mallam Aminu Kano, ISBN-978-2557-32-3.
*
== Bincike ==
* Callaway, Barbara J (July 1987). "Women and Political Participation in Kano City". ''Comparative Politics''. '''19''' (4): 379–393. doi:10.2307/421813. JSTOR 421813.
* Feinstein, Alan; Feinstein, Alan (1988). "African Revolutionary: The Life and Times of Nigeria's Aminu Kano". ''Canadian Journal of African Studies''. '''22''' (2): 347. doi:10.2307/485917. JSTOR 485917.
*
==Manazarta==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kano, Aminu}}
[[Category:Ƴan siyasan Najeriya]]
[[Category:Fulani]]
[[Category:Malami]]
[[Category:Mutane daga Kano]]
[[Category:Ɗan siyasa]]
[[Category:Malaman Musulunci]]
l1ndgsf03zuwf92oxoao99eslk6lai1
Sari Abacha
0
6624
823509
737677
2026-04-21T10:47:51Z
Pharouqenr
25549
823509
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sari Abacha,''' (an haife shi a shekara ta 1978 - ya mutu a shekara ta 2013) shi ne ɗan wasan [[ƙwallon ƙafa]] na ƙasar [[Nijeriya]]. Ya buga wasan ƙwallo a Ƙungiyar ƙwallon ƙasar [[Nijeriya]] a shekara ta 1999.<ref><nowiki>http://www.vanguardngr.com/2013/10/kwara-utd-player-sanni-abacha-dead</nowiki></ref>
{{Stub}}
== Manazarta ==
{{DEFAULTSORT:Abacha, Sari}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
j2rj04hpjkpyw83s7553hcidehtawui
823511
823509
2026-04-21T10:48:28Z
Pharouqenr
25549
823511
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sari Abacha,''' (an haife shi a shekara ta 1978 - ya mutu a shekara ta 2013) shi ne ɗan wasan [[ƙwallon ƙafa]] na ƙasar [[Nijeriya]]. Ya buga wasan ƙwallo a Ƙungiyar ƙwallon ƙasar [[Nijeriya]] a shekara ta 1999.<ref><nowiki>http://www.vanguardngr.com/2013/10/kwara-utd-player-sanni-abacha-dead</nowiki></ref>
{{Stub}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Abacha, Sari}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
1whzr8npz0brqis6zq49564h1hqz5u6
George Abbey
0
6626
823515
448712
2026-04-21T10:49:23Z
Pharouqenr
25549
823515
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''George Abbey''' (an haife shi a shekara ta 1978 a [[Port Harcourt]]) shi ne ɗan wasan [[ƙwallon ƙafa]] ta ƙasar [[Nijeriya]]. Ya buga wasan ƙwallo ma Ƙungiyar ƙwallon ƙasar Nijeriya daga shekarar 2003 zuwa shekarar dubu biyu da bakwai 2007.
{{Stub}}
==Manazarta==
{{Hujja}}{{DEFAULTSORT:Abbey, George}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
ecyijeli178ggyysip6u0g4b92antew
823517
823515
2026-04-21T10:49:54Z
Pharouqenr
25549
823517
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''George Abbey''' (an haife shi a shekara ta 1978 a [[Port Harcourt]]) shi ne ɗan wasan [[ƙwallon ƙafa]] ta ƙasar [[Nijeriya]]. Ya buga wasan ƙwallo ma Ƙungiyar ƙwallon ƙasar [[Najeriya|Nijeriya]] daga shekarar 2003 zuwa shekarar dubu biyu da bakwai 2007.
{{Stub}}
==Manazarta==
{{Hujja}}{{DEFAULTSORT:Abbey, George}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
2z81o90rj9gftmrumuds7m86b1tun2l
Yakubu Muhammad
0
7313
823129
808007
2026-04-20T18:41:44Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823129
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Yakubu Mohammed'''Listenⓘ (alias: Yakubu Usman Shehu Abubakar El-Nafati) (born 25 March 1973) is a [[Sinima a Najeriya|Nigerian actor]], producer, director, singer and script writer. He is a [[Glo (kamfani)|Globacom]] ambassador,<ref>{{Cite web |date=16 August 2011 |title=The list of Glo ambassadors according to globacom website |url=https://www.gistmania.com/talk/topic,75946.0.html}}</ref> SDGs ambassador and at a time, an ambassador for Nescafe Beverage.{{Ana bukatan hujja|date=January 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> He has sung over 1000 songs, featured in over 100 [[Harshen Hausa|Hausa]] films and more than 40 English films some of which includes; [[Lionheart (fim na 2018)|Lionheart]], [[4th Republic]], ''[[Sons of the Caliphate]]'' and ''[[Shuga (TV series)|MTV Shuga]]'' which earned him [[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]] and [[Kyautar Nishaɗi ta Najeriya ta 2015|Nigeria Entertainment Awards]].
== Ayyuka ==
Yakubu Mohammed ya fara shirin films a Kannywood, acikin shekarar ta 1998 yana rubuta rubutun kuma yana aiki a bayan wurin. Tare da layin, an horar da shi a kan aikin yayin da yake tashi ta hanyar matsayi da fayiloli, kuma ba tare da wani lokaci ba ya sami kansa yana kiran harbe-harbe. Yakubu a matsayin mai zane-zane ya rubuta waƙoƙi sama da guda 1000 don Kiɗa na fim da kundin a cikin Hausa da Turanci. Bayan ya yi aiki daga bango na dogon lokaci ya sami fim dinsa na farko a Gabar Cikin Gida [1] a cikin 2013 [2] inda ya fito tare da abokinsa, kuma abokin tarayya Sani Musa Danja . Ya yi giciye zuwa Nollywood a cikin shekaru ta 2016 tare da farko a cikin Sons of the Caliphate tare da abokiyar aikin suRahama Sadau, kuma an nuna shi a cikin Shuga da Lionheart na MTV. [3][4]
=== Fim din Nollywood ===
{| class="wikitable sortable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
!Year
!Title
!Role
!Note
|-
|2016
|''[[Sons of the Caliphate|Sons of The Caliphate]]<ref>{{Cite web |date=9 September 2016 |title=Sons of the Caliphate |url=http://ebonylifetv.com/programming/ebonylife-homegrown/drama/sons-of-caliphate/ |website=Ebony life tv}}</ref>''
|Dikko
|TV Series
25 episodes
|-
|2017
|''MTV Shuga Naija<ref>{{Cite web |date=21 September 2017 |title=Kannywood stars Rahamu Sadau, Yakubu Mohammed among cast of MTV Shuga |url=https://thenationonlineng.net/kannywood-stars-rahamu-sadau-yakubu-mohammed-among-cast-mtv-shuga/}}</ref>''
|
|
|-
|
|''Queen Amina<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=TRAILER: Izu Ojukwu's period movie on the legend of Queen Amina |url=https://lifestyle.thecable.ng/izu-ojukwu-queen-amina-movie/#.XOhNvwEFu90.whatsapp |website=Queen Amina Movie}}</ref>''
|
|
|-
| rowspan="2" |2018
|''[[Makeroom|Make Room]]<ref>{{Cite web |date=8 November 2018 |title=Makeroom |url=https://mingooland.com/2018/11/robert-peters-new-movie-makeroom-is-about-boko-haram-with-all-the-violence-heres-the-trailer/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524194541/https://mingooland.com/2018/11/robert-peters-new-movie-makeroom-is-about-boko-haram-with-all-the-violence-heres-the-trailer/ |archive-date=24 May 2019 |access-date=24 May 2019 |website=Mingoroom}}</ref>''
|
|
|-
|''[[Lionheart (fim na 2018)|LionHeart]]<ref>{{Cite web |date=13 January 2019 |title=The Lion Heart |url=https://punchng.com/nollywood-meets-kannywood-in-lionheart/}}</ref>''
|Hamza Maikano
|
|-
|
|''Asawana''
|
|
|-
| rowspan="2" |2019
|''[[4th Republic]]<ref>{{Cite web |date=12 April 2019 |title=4th Republic premier stuns Lagos film denizens |url=https://www.sunnewsonline.com/4th-republic-premier-stuns-lagos-film-denizens/ |website=4th Republic}}</ref>''
|Danladi
|
|-
|''Tenant of The House<ref>{{Cite web |title=Tenants of the house |url=https://nlist.ng/title/tenants-of-the-house-1270/}}</ref>''
|Hon. Samuel
|
|-
|2015
|''Dark Closet<ref>{{Cite web |date=23 February 2015 |title=Dark Closet Nollywood Movie |url=https://naijagists.com/dark-closet-nollywood-movie-trailer-jibola-dabo-eucharia-anunobo-star-in-new-flick/}}</ref>''
|
|
|-
|2018
|''Fantastic Numbers<ref>{{Cite web |title=Fantastic Numbers Nollywood Movie |url=https://nlist.ng/title/fantastic-numbers-1414/}}</ref>''
|
|Comedy Drama
|-
|2016
|''Walking Away<ref>{{Cite web |date=10 November 2016 |title=Walking Away Nollywood REinvented |url=https://www.nollywoodreinvented.com/2016/11/walking-away.html}}</ref>''
|
|
|-
|
|''My Village Bride<ref>{{Cite web |title=My Village Bride – Liz Benson, Patience Ozokwor,Vitalis Ndubuisi, Bobby Obodo,Calista Okoronkwo, Mohammed Yakubu. |url=https://nollywoodmoviereview.com/movie/my-village-bride-liz-benson-patience-ozokworvitalis-ndubuisi-bobby-obodocalista-okoronkwo-mohammed-yakubu/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525221551/https://nollywoodmoviereview.com/movie/my-village-bride-liz-benson-patience-ozokworvitalis-ndubuisi-bobby-obodocalista-okoronkwo-mohammed-yakubu/ |archive-date=25 May 2019 |access-date=25 May 2019}}</ref>''
|
|
|-
|
|''Chauffeur<ref>{{Cite web |date=14 January 2017 |title=Bobby Obodo loss his right eye while on movie set with Rita Dominic |url=https://nollywoodcommunity.com/bobby-obodo-loss-right-eye-movie-set-rita-dominic/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117142014/http://nollywoodcommunity.com/bobby-obodo-loss-right-eye-movie-set-rita-dominic/ |archive-date=17 January 2017}}</ref>''
|
|
|-
|2015
|''Damaged Petals<ref>{{Cite web |year=2015 |title=damaged-petal-nigeria |url=https://3marilynthemedia.cf/db/watching-full-movies-damaged-petal-nigeria-hdrip-mkv-4k.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528161253/https://3marilynthemedia.cf/db/watching-full-movies-damaged-petal-nigeria-hdrip-mkv-4k.html |archive-date=28 May 2019 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Jerry
|
|-
|
|''Bunmi's Diary{{Ana bukatan hujja|date=September 2019}}''
|
|
|-
|2015
|''Power of Tomorrow<ref>{{Cite web |date=25 April 2015 |title=power-of-tomorrow- |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/power-of-tomorrow-oge-okoye-ik-ogbonna-star-in-new-movie/9p9ft3r |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110034857/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/power-of-tomorrow-oge-okoye-ik-ogbonna-star-in-new-movie/9p9ft3r |archive-date=10 November 2021 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Agent Kingsley
|Drama
|-
|
|''My Neighbor's Wife<ref>{{Cite web |date=16 September 2017 |title=my-neighbours-wives |url=https://nlist.ng/title/my-neighbours-wives-1161/}}</ref>''
|
|
|-
|2017
|''My Wife's Lover<ref>{{Cite web |date=28 February 2017 |title=My wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii- yakubu |url=https://www.thenetnaija.com/videos/nollywood/4445-my-wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109181035/https://www.thenetnaija.com/videos/nollywood/4445-my-wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii |archive-date=9 November 2021 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Francis
|Drama
|-
|2013
|''Blue Flames<ref>{{Cite web |date=25 April 2013 |title=premiere-of-blue-flames/ |url=http://www.nigstars.com/abuja-premiere-of-blue-flames/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528161251/http://www.nigstars.com/abuja-premiere-of-blue-flames/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|
|
|-
|
|''April Hotel<ref>{{Cite web |date=7 August 2016 |title=yakubu-mohammed-wins-city-peoples-best.html/April hotel |url=https://www.lindaikejisblog.com/2016/08/yakubu-mohammed-wins-city-peoples-best.html}}</ref>''
|
|
|-
|2017
|''Women''
|Demola
|Drama
|-
|
|''Wings of A Dove<ref>{{Cite web |date=10 September 2018 |title=zack-orji-sani-danja-yakubu-mohammed-star-omoni-obolis-wings-dove |url=https://www.bellanaija.com/2018/09/must-watch-trailer-zack-orji-sani-danja-yakubu-mohammed-star-omoni-obolis-wings-dove/}}</ref>''
|
|
|-
|2020
|''[[Badamasi]]''
|Prof. Jibril Aminu
|Biography / History / Thriller
|
|-
|2022
|''Rising: City of Dreams''
|
|-
|
|''Invaders''
|
|-
|
|''Wedding in Nigeria''
|
|-
|
|''Aisha''
|
|-
|
|''Ikemba''
|
|-
|2023
|''Love, Lust & Other Things''
|Bamaiyi Bako
|
|-
|
|''Beyond the Veil''
|Sadiq
|
|-
|
|''The Plan''
|Nasiru Koda
|
|-
|2024
|''[[Hawan '93|Hijack '93]]''
|Usman
|Disaster film
|-
|
|''Kaka''
|-
|
|''Allura Cikin Ruwa''
|Maina
|
|-
|
|''The Kiss of Death''
|Musa
|
|-
|
|''The Suyis''
|Danjuma
|
|}
=== Fim din Kannywood ===
{| class="wikitable"
|ND
|''Cikin Ya Fito''
|-
| rowspan="7" |2013
|''Gabar Cikin Gida''
|-
|''Da Kai Zan Gana''
|-
|''Mai Farin Jini''
|-
|''Nas''
|-
|''Romeo Da Jamila''
|-
|''Sani Nake So''
|-
|''Shu'uma (Mace Mai Mugunta) ''
|-
| rowspan="7" |2014
|''Soyayya Da Shakuwa''
|-
|''Don haka Aljannar Duniya''
|-
|''Sai A Lahira''
|-
|''Munubiya''
|-
|''Hakkin Miji''
|-
|''Duniyar Nan''
|-
|''Bikin Yar Gata''
|-
|2015
|''Kayar Ruwa''
|-
| rowspan="3" |2016
|''Ɗan Khalifanci''
|-
|''Hawaye Na''
|-
|''Yar Mulki''
|}
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Hausawa]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1973]]
eajbm3984g63mjf0ba7k3hbaukb4wg1
823130
823129
2026-04-20T18:42:09Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823130
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Yakubu Mohammed'''Listenⓘ (alias: Yakubu Usman Shehu Abubakar El-Nafati) (born 25 March 1973) is a [[Sinima a Najeriya|Nigerian actor]], producer, director, singer and script writer. He is a [[Glo (kamfani)|Globacom]] ambassador,<ref>{{Cite web |date=16 August 2011 |title=The list of Glo ambassadors according to globacom website |url=https://www.gistmania.com/talk/topic,75946.0.html}}</ref> SDGs ambassador and at a time, an ambassador for Nescafe Beverage.{{Ana bukatan hujja|date=January 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> He has sung over 1000 songs, featured in over 100 [[Harshen Hausa|Hausa]] films and more than 40 English films some of which includes; [[Lionheart (fim na 2018)|Lionheart]], [[4th Republic]], ''[[Sons of the Caliphate]]'' and ''[[Shuga (TV series)|MTV Shuga]]'' which earned him [[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]] and [[Kyautar Nishaɗi ta Najeriya ta 2015|Nigeria Entertainment Awards]].
== Ayyuka ==
Yakubu Mohammed ya fara shirin films a Kannywood, acikin shekarar ta 1998 yana rubuta rubutun kuma yana aiki a bayan wurin. Tare da layin, an horar da shi a kan aikin yayin da yake tashi ta hanyar matsayi da fayiloli, kuma ba tare da wani lokaci ba ya sami kansa yana kiran harbe-harbe. Yakubu a matsayin mai zane-zane ya rubuta waƙoƙi sama da guda 1000 don Kiɗa na fim da kundin a cikin Hausa da Turanci. Bayan ya yi aiki daga bango na dogon lokaci ya sami fim dinsa na farko a Gabar Cikin Gida [1] a cikin shekara ta 2013 [2] inda ya fito tare da abokinsa, kuma abokin tarayya Sani Musa Danja . Ya yi giciye zuwa Nollywood a cikin shekaru ta 2016 tare da farko a cikin Sons of the Caliphate tare da abokiyar aikin suRahama Sadau, kuma an nuna shi a cikin Shuga da Lionheart na MTV. [3][4]
=== Fim din Nollywood ===
{| class="wikitable sortable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
!Year
!Title
!Role
!Note
|-
|2016
|''[[Sons of the Caliphate|Sons of The Caliphate]]<ref>{{Cite web |date=9 September 2016 |title=Sons of the Caliphate |url=http://ebonylifetv.com/programming/ebonylife-homegrown/drama/sons-of-caliphate/ |website=Ebony life tv}}</ref>''
|Dikko
|TV Series
25 episodes
|-
|2017
|''MTV Shuga Naija<ref>{{Cite web |date=21 September 2017 |title=Kannywood stars Rahamu Sadau, Yakubu Mohammed among cast of MTV Shuga |url=https://thenationonlineng.net/kannywood-stars-rahamu-sadau-yakubu-mohammed-among-cast-mtv-shuga/}}</ref>''
|
|
|-
|
|''Queen Amina<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=TRAILER: Izu Ojukwu's period movie on the legend of Queen Amina |url=https://lifestyle.thecable.ng/izu-ojukwu-queen-amina-movie/#.XOhNvwEFu90.whatsapp |website=Queen Amina Movie}}</ref>''
|
|
|-
| rowspan="2" |2018
|''[[Makeroom|Make Room]]<ref>{{Cite web |date=8 November 2018 |title=Makeroom |url=https://mingooland.com/2018/11/robert-peters-new-movie-makeroom-is-about-boko-haram-with-all-the-violence-heres-the-trailer/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524194541/https://mingooland.com/2018/11/robert-peters-new-movie-makeroom-is-about-boko-haram-with-all-the-violence-heres-the-trailer/ |archive-date=24 May 2019 |access-date=24 May 2019 |website=Mingoroom}}</ref>''
|
|
|-
|''[[Lionheart (fim na 2018)|LionHeart]]<ref>{{Cite web |date=13 January 2019 |title=The Lion Heart |url=https://punchng.com/nollywood-meets-kannywood-in-lionheart/}}</ref>''
|Hamza Maikano
|
|-
|
|''Asawana''
|
|
|-
| rowspan="2" |2019
|''[[4th Republic]]<ref>{{Cite web |date=12 April 2019 |title=4th Republic premier stuns Lagos film denizens |url=https://www.sunnewsonline.com/4th-republic-premier-stuns-lagos-film-denizens/ |website=4th Republic}}</ref>''
|Danladi
|
|-
|''Tenant of The House<ref>{{Cite web |title=Tenants of the house |url=https://nlist.ng/title/tenants-of-the-house-1270/}}</ref>''
|Hon. Samuel
|
|-
|2015
|''Dark Closet<ref>{{Cite web |date=23 February 2015 |title=Dark Closet Nollywood Movie |url=https://naijagists.com/dark-closet-nollywood-movie-trailer-jibola-dabo-eucharia-anunobo-star-in-new-flick/}}</ref>''
|
|
|-
|2018
|''Fantastic Numbers<ref>{{Cite web |title=Fantastic Numbers Nollywood Movie |url=https://nlist.ng/title/fantastic-numbers-1414/}}</ref>''
|
|Comedy Drama
|-
|2016
|''Walking Away<ref>{{Cite web |date=10 November 2016 |title=Walking Away Nollywood REinvented |url=https://www.nollywoodreinvented.com/2016/11/walking-away.html}}</ref>''
|
|
|-
|
|''My Village Bride<ref>{{Cite web |title=My Village Bride – Liz Benson, Patience Ozokwor,Vitalis Ndubuisi, Bobby Obodo,Calista Okoronkwo, Mohammed Yakubu. |url=https://nollywoodmoviereview.com/movie/my-village-bride-liz-benson-patience-ozokworvitalis-ndubuisi-bobby-obodocalista-okoronkwo-mohammed-yakubu/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525221551/https://nollywoodmoviereview.com/movie/my-village-bride-liz-benson-patience-ozokworvitalis-ndubuisi-bobby-obodocalista-okoronkwo-mohammed-yakubu/ |archive-date=25 May 2019 |access-date=25 May 2019}}</ref>''
|
|
|-
|
|''Chauffeur<ref>{{Cite web |date=14 January 2017 |title=Bobby Obodo loss his right eye while on movie set with Rita Dominic |url=https://nollywoodcommunity.com/bobby-obodo-loss-right-eye-movie-set-rita-dominic/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117142014/http://nollywoodcommunity.com/bobby-obodo-loss-right-eye-movie-set-rita-dominic/ |archive-date=17 January 2017}}</ref>''
|
|
|-
|2015
|''Damaged Petals<ref>{{Cite web |year=2015 |title=damaged-petal-nigeria |url=https://3marilynthemedia.cf/db/watching-full-movies-damaged-petal-nigeria-hdrip-mkv-4k.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528161253/https://3marilynthemedia.cf/db/watching-full-movies-damaged-petal-nigeria-hdrip-mkv-4k.html |archive-date=28 May 2019 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Jerry
|
|-
|
|''Bunmi's Diary{{Ana bukatan hujja|date=September 2019}}''
|
|
|-
|2015
|''Power of Tomorrow<ref>{{Cite web |date=25 April 2015 |title=power-of-tomorrow- |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/power-of-tomorrow-oge-okoye-ik-ogbonna-star-in-new-movie/9p9ft3r |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110034857/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/power-of-tomorrow-oge-okoye-ik-ogbonna-star-in-new-movie/9p9ft3r |archive-date=10 November 2021 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Agent Kingsley
|Drama
|-
|
|''My Neighbor's Wife<ref>{{Cite web |date=16 September 2017 |title=my-neighbours-wives |url=https://nlist.ng/title/my-neighbours-wives-1161/}}</ref>''
|
|
|-
|2017
|''My Wife's Lover<ref>{{Cite web |date=28 February 2017 |title=My wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii- yakubu |url=https://www.thenetnaija.com/videos/nollywood/4445-my-wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109181035/https://www.thenetnaija.com/videos/nollywood/4445-my-wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii |archive-date=9 November 2021 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Francis
|Drama
|-
|2013
|''Blue Flames<ref>{{Cite web |date=25 April 2013 |title=premiere-of-blue-flames/ |url=http://www.nigstars.com/abuja-premiere-of-blue-flames/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528161251/http://www.nigstars.com/abuja-premiere-of-blue-flames/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|
|
|-
|
|''April Hotel<ref>{{Cite web |date=7 August 2016 |title=yakubu-mohammed-wins-city-peoples-best.html/April hotel |url=https://www.lindaikejisblog.com/2016/08/yakubu-mohammed-wins-city-peoples-best.html}}</ref>''
|
|
|-
|2017
|''Women''
|Demola
|Drama
|-
|
|''Wings of A Dove<ref>{{Cite web |date=10 September 2018 |title=zack-orji-sani-danja-yakubu-mohammed-star-omoni-obolis-wings-dove |url=https://www.bellanaija.com/2018/09/must-watch-trailer-zack-orji-sani-danja-yakubu-mohammed-star-omoni-obolis-wings-dove/}}</ref>''
|
|
|-
|2020
|''[[Badamasi]]''
|Prof. Jibril Aminu
|Biography / History / Thriller
|
|-
|2022
|''Rising: City of Dreams''
|
|-
|
|''Invaders''
|
|-
|
|''Wedding in Nigeria''
|
|-
|
|''Aisha''
|
|-
|
|''Ikemba''
|
|-
|2023
|''Love, Lust & Other Things''
|Bamaiyi Bako
|
|-
|
|''Beyond the Veil''
|Sadiq
|
|-
|
|''The Plan''
|Nasiru Koda
|
|-
|2024
|''[[Hawan '93|Hijack '93]]''
|Usman
|Disaster film
|-
|
|''Kaka''
|-
|
|''Allura Cikin Ruwa''
|Maina
|
|-
|
|''The Kiss of Death''
|Musa
|
|-
|
|''The Suyis''
|Danjuma
|
|}
=== Fim din Kannywood ===
{| class="wikitable"
|ND
|''Cikin Ya Fito''
|-
| rowspan="7" |2013
|''Gabar Cikin Gida''
|-
|''Da Kai Zan Gana''
|-
|''Mai Farin Jini''
|-
|''Nas''
|-
|''Romeo Da Jamila''
|-
|''Sani Nake So''
|-
|''Shu'uma (Mace Mai Mugunta) ''
|-
| rowspan="7" |2014
|''Soyayya Da Shakuwa''
|-
|''Don haka Aljannar Duniya''
|-
|''Sai A Lahira''
|-
|''Munubiya''
|-
|''Hakkin Miji''
|-
|''Duniyar Nan''
|-
|''Bikin Yar Gata''
|-
|2015
|''Kayar Ruwa''
|-
| rowspan="3" |2016
|''Ɗan Khalifanci''
|-
|''Hawaye Na''
|-
|''Yar Mulki''
|}
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Hausawa]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1973]]
rvh5oknln1t9hxths49lqc7pyk0yi0y
823131
823130
2026-04-20T18:44:38Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823131
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Yakubu Mohammed'''Listenⓘ (alias: Yakubu Usman Shehu Abubakar El-Nafati) (born 25 March 1973) is a [[Sinima a Najeriya|Nigerian actor]], producer, director, singer and script writer. He is a [[Glo (kamfani)|Globacom]] ambassador,<ref>{{Cite web |date=16 August 2011 |title=The list of Glo ambassadors according to globacom website |url=https://www.gistmania.com/talk/topic,75946.0.html}}</ref> SDGs ambassador and at a time, an ambassador for Nescafe Beverage.{{Ana bukatan hujja|date=January 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> He has sung over 1000 songs, featured in over 100 [[Harshen Hausa|Hausa]] films and more than 40 English films some of which includes; [[Lionheart (fim na 2018)|Lionheart]], [[4th Republic]], ''[[Sons of the Caliphate]]'' and ''[[Shuga (TV series)|MTV Shuga]]'' which earned him [[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]] and [[Kyautar Nishaɗi ta Najeriya ta cikin shekara ta 2015|Nigeria Entertainment Awards]].
== Ayyuka ==
Yakubu Mohammed ya fara shirin films a Kannywood, acikin shekarar ta 1998 yana rubuta rubutun kuma yana aiki a bayan wurin. Tare da layin, an horar da shi a kan aikin yayin da yake tashi ta hanyar matsayi da fayiloli, kuma ba tare da wani lokaci ba ya sami kansa yana kiran harbe-harbe. Yakubu a matsayin mai zane-zane ya rubuta waƙoƙi sama da guda 1000 don Kiɗa na fim da kundin a cikin Hausa da Turanci. Bayan ya yi aiki daga bango na dogon lokaci ya sami fim dinsa na farko a Gabar Cikin Gida [1] a cikin shekara ta 2013 [2] inda ya fito tare da abokinsa, kuma abokin tarayya Sani Musa Danja . Ya yi giciye zuwa Nollywood a cikin shekaru ta 2016 tare da farko a cikin Sons of the Caliphate tare da abokiyar aikin suRahama Sadau, kuma an nuna shi a cikin Shuga da Lionheart na MTV. [3][4]
=== Fim din Nollywood ===
{| class="wikitable sortable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
!Year
!Title
!Role
!Note
|-
|2016
|''[[Sons of the Caliphate|Sons of The Caliphate]]<ref>{{Cite web |date=9 September 2016 |title=Sons of the Caliphate |url=http://ebonylifetv.com/programming/ebonylife-homegrown/drama/sons-of-caliphate/ |website=Ebony life tv}}</ref>''
|Dikko
|TV Series
25 episodes
|-
|2017
|''MTV Shuga Naija<ref>{{Cite web |date=21 September 2017 |title=Kannywood stars Rahamu Sadau, Yakubu Mohammed among cast of MTV Shuga |url=https://thenationonlineng.net/kannywood-stars-rahamu-sadau-yakubu-mohammed-among-cast-mtv-shuga/}}</ref>''
|
|
|-
|
|''Queen Amina<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=TRAILER: Izu Ojukwu's period movie on the legend of Queen Amina |url=https://lifestyle.thecable.ng/izu-ojukwu-queen-amina-movie/#.XOhNvwEFu90.whatsapp |website=Queen Amina Movie}}</ref>''
|
|
|-
| rowspan="2" |2018
|''[[Makeroom|Make Room]]<ref>{{Cite web |date=8 November 2018 |title=Makeroom |url=https://mingooland.com/2018/11/robert-peters-new-movie-makeroom-is-about-boko-haram-with-all-the-violence-heres-the-trailer/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524194541/https://mingooland.com/2018/11/robert-peters-new-movie-makeroom-is-about-boko-haram-with-all-the-violence-heres-the-trailer/ |archive-date=24 May 2019 |access-date=24 May 2019 |website=Mingoroom}}</ref>''
|
|
|-
|''[[Lionheart (fim na 2018)|LionHeart]]<ref>{{Cite web |date=13 January 2019 |title=The Lion Heart |url=https://punchng.com/nollywood-meets-kannywood-in-lionheart/}}</ref>''
|Hamza Maikano
|
|-
|
|''Asawana''
|
|
|-
| rowspan="2" |2019
|''[[4th Republic]]<ref>{{Cite web |date=12 April 2019 |title=4th Republic premier stuns Lagos film denizens |url=https://www.sunnewsonline.com/4th-republic-premier-stuns-lagos-film-denizens/ |website=4th Republic}}</ref>''
|Danladi
|
|-
|''Tenant of The House<ref>{{Cite web |title=Tenants of the house |url=https://nlist.ng/title/tenants-of-the-house-1270/}}</ref>''
|Hon. Samuel
|
|-
|2015
|''Dark Closet<ref>{{Cite web |date=23 February 2015 |title=Dark Closet Nollywood Movie |url=https://naijagists.com/dark-closet-nollywood-movie-trailer-jibola-dabo-eucharia-anunobo-star-in-new-flick/}}</ref>''
|
|
|-
|2018
|''Fantastic Numbers<ref>{{Cite web |title=Fantastic Numbers Nollywood Movie |url=https://nlist.ng/title/fantastic-numbers-1414/}}</ref>''
|
|Comedy Drama
|-
|2016
|''Walking Away<ref>{{Cite web |date=10 November 2016 |title=Walking Away Nollywood REinvented |url=https://www.nollywoodreinvented.com/2016/11/walking-away.html}}</ref>''
|
|
|-
|
|''My Village Bride<ref>{{Cite web |title=My Village Bride – Liz Benson, Patience Ozokwor,Vitalis Ndubuisi, Bobby Obodo,Calista Okoronkwo, Mohammed Yakubu. |url=https://nollywoodmoviereview.com/movie/my-village-bride-liz-benson-patience-ozokworvitalis-ndubuisi-bobby-obodocalista-okoronkwo-mohammed-yakubu/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525221551/https://nollywoodmoviereview.com/movie/my-village-bride-liz-benson-patience-ozokworvitalis-ndubuisi-bobby-obodocalista-okoronkwo-mohammed-yakubu/ |archive-date=25 May 2019 |access-date=25 May 2019}}</ref>''
|
|
|-
|
|''Chauffeur<ref>{{Cite web |date=14 January 2017 |title=Bobby Obodo loss his right eye while on movie set with Rita Dominic |url=https://nollywoodcommunity.com/bobby-obodo-loss-right-eye-movie-set-rita-dominic/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117142014/http://nollywoodcommunity.com/bobby-obodo-loss-right-eye-movie-set-rita-dominic/ |archive-date=17 January 2017}}</ref>''
|
|
|-
|2015
|''Damaged Petals<ref>{{Cite web |year=2015 |title=damaged-petal-nigeria |url=https://3marilynthemedia.cf/db/watching-full-movies-damaged-petal-nigeria-hdrip-mkv-4k.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528161253/https://3marilynthemedia.cf/db/watching-full-movies-damaged-petal-nigeria-hdrip-mkv-4k.html |archive-date=28 May 2019 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Jerry
|
|-
|
|''Bunmi's Diary{{Ana bukatan hujja|date=September 2019}}''
|
|
|-
|2015
|''Power of Tomorrow<ref>{{Cite web |date=25 April 2015 |title=power-of-tomorrow- |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/power-of-tomorrow-oge-okoye-ik-ogbonna-star-in-new-movie/9p9ft3r |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110034857/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/power-of-tomorrow-oge-okoye-ik-ogbonna-star-in-new-movie/9p9ft3r |archive-date=10 November 2021 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Agent Kingsley
|Drama
|-
|
|''My Neighbor's Wife<ref>{{Cite web |date=16 September 2017 |title=my-neighbours-wives |url=https://nlist.ng/title/my-neighbours-wives-1161/}}</ref>''
|
|
|-
|2017
|''My Wife's Lover<ref>{{Cite web |date=28 February 2017 |title=My wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii- yakubu |url=https://www.thenetnaija.com/videos/nollywood/4445-my-wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109181035/https://www.thenetnaija.com/videos/nollywood/4445-my-wifes-lover-nonso-diobi-munachi-abii |archive-date=9 November 2021 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|Francis
|Drama
|-
|2013
|''Blue Flames<ref>{{Cite web |date=25 April 2013 |title=premiere-of-blue-flames/ |url=http://www.nigstars.com/abuja-premiere-of-blue-flames/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528161251/http://www.nigstars.com/abuja-premiere-of-blue-flames/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=28 May 2019}}</ref>''
|
|
|-
|
|''April Hotel<ref>{{Cite web |date=7 August 2016 |title=yakubu-mohammed-wins-city-peoples-best.html/April hotel |url=https://www.lindaikejisblog.com/2016/08/yakubu-mohammed-wins-city-peoples-best.html}}</ref>''
|
|
|-
|2017
|''Women''
|Demola
|Drama
|-
|
|''Wings of A Dove<ref>{{Cite web |date=10 September 2018 |title=zack-orji-sani-danja-yakubu-mohammed-star-omoni-obolis-wings-dove |url=https://www.bellanaija.com/2018/09/must-watch-trailer-zack-orji-sani-danja-yakubu-mohammed-star-omoni-obolis-wings-dove/}}</ref>''
|
|
|-
|2020
|''[[Badamasi]]''
|Prof. Jibril Aminu
|Biography / History / Thriller
|
|-
|2022
|''Rising: City of Dreams''
|
|-
|
|''Invaders''
|
|-
|
|''Wedding in Nigeria''
|
|-
|
|''Aisha''
|
|-
|
|''Ikemba''
|
|-
|2023
|''Love, Lust & Other Things''
|Bamaiyi Bako
|
|-
|
|''Beyond the Veil''
|Sadiq
|
|-
|
|''The Plan''
|Nasiru Koda
|
|-
|2024
|''[[Hawan '93|Hijack '93]]''
|Usman
|Disaster film
|-
|
|''Kaka''
|-
|
|''Allura Cikin Ruwa''
|Maina
|
|-
|
|''The Kiss of Death''
|Musa
|
|-
|
|''The Suyis''
|Danjuma
|
|}
=== Fim din Kannywood ===
{| class="wikitable"
|ND
|''Cikin Ya Fito''
|-
| rowspan="7" |2013
|''Gabar Cikin Gida''
|-
|''Da Kai Zan Gana''
|-
|''Mai Farin Jini''
|-
|''Nas''
|-
|''Romeo Da Jamila''
|-
|''Sani Nake So''
|-
|''Shu'uma (Mace Mai Mugunta) ''
|-
| rowspan="7" |2014
|''Soyayya Da Shakuwa''
|-
|''Don haka Aljannar Duniya''
|-
|''Sai A Lahira''
|-
|''Munubiya''
|-
|''Hakkin Miji''
|-
|''Duniyar Nan''
|-
|''Bikin Yar Gata''
|-
|2015
|''Kayar Ruwa''
|-
| rowspan="3" |2016
|''Ɗan Khalifanci''
|-
|''Hawaye Na''
|-
|''Yar Mulki''
|}
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Hausawa]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1973]]
2ndbejizrsug65ay0zj4m020wblqlpy
Tunisiya
0
8400
823527
784714
2026-04-21T10:53:07Z
Yusuf Shehu
44191
823527
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:RameCitadisMetroLegerTunisJuin2012.jpg|200px|right|thumbnail|Sabon jirgin 'Citadis' da aka yi amfani da shi a cikin layin dogo na Tunis]]
[[File:Tunisia - Pre-School in the early 1900s.jpg|thumb|lokacin karatu a wani karni a tusnisiya]]
[[File:Tunisia ferries, Tunis.jpg|thumb|Tunisiya]]
[[File:Man riding a three-wheeler in the streets of Testour in Tunisia.jpg|thumb|Tunisiya]]
[[File:Kaïs Saïed 2013.jpg|thumb|Kais Saied shugaba na yanzu ma ci]]
[[Fayil:Rotunda Damous El Karita - view from the western stairs.jpg|thumb]]
[[Fayil:Vaccination campaign Covd-19 Tunisian Red Crescent Tunisia Ben Arous 01.jpg|thumb]]
'''Tunisiya''' ,(Larabci:تونت، Abzinanci '''ⵜⵓⵏⴻⵙ'''; Faransanci: Tunisie). <ref>{{citation|last=Wells|first=John C.|year=2008|title=Longman Pronunciation Dictionary|edition=3rd|publisher=Longman|isbn=9781405881180}}</ref>'''Jamhuriyar Tunisiya''' ([[Turanci]] ''Republic of Tunisia'' ([[Larabci]] : الجمهورية التونسية '''al-Jumhūrīya at-Tūnisīya''') kasa ce mai cin yancin gashin kanta a yankin arewacin [[Afrika]], mai ,fadin kasa [[Sakwayan Dutse|sukwaya]] mita dubu dari da sittin da biyar 165,000 (sukwaya mil dubu sittin da hudu 64,000).Tayi iyaka da kasar [[Libya]] daga kudu maso [[gabas]], sai [[Aljeriya]] daga yamma da kudu maso gabas, sai kuma da kogin miditaraniya daga Arewa da kuma gabas. Yana fasalta wuraren binciken kayan tarihi na Carthage tun daga karni na tara 9 BC, da kuma Babban, Masallacin Kairouan. An san shi da tsohon gine-ginensa, souks, da bakin teku masu shuɗi, [Tunusia]] ta mamaye fili da yakai kilo mita dubu dari da sittin da ukku da dari shida da goma 163,610 km2 (63,170 sq mi), kuma yana da yawan jama'a miliyan goma sha biyu da digo daya 12.1. Ya ƙunshi ƙarshen tsaunin Atlas da arewacin hamadar Sahara; mafi yawan sauran yankinta ƙasar noma ce. Tsayinta ya kai na kilomita dubu daya da dari ukku 1,300 (dari takwas da goma 810 mi) na bakin teku ya haɗa da haɗin gwiwar Afirka na yamma da gabas na [[Basin Mediterranean]].Tunisiya gida ce ga yankin arewacin Afirka, [[Cape Angela]]. Tana kan gabar tekun arewa maso gabas, Tunis shine babban birni kuma birni mafi girma a ƙasar. Sunan Tunisiya bayan Tunis.
Tun daga farkon zamanin da, ƴan asalin ƙasar [[Abzinawa|Berber]] ne ke zaune a Tunisiya. Phoeniciyawa, jama'ar Yahudawa, sun fara isowa a karni na goma sha biyu 12 BC, suna zaune a bakin teku tare da kafa ƙauyuka da yawa, waɗanda [[Carthage]] ya kasance mafi ƙarfi a ƙarni na 7 BC. Zuriyar mazauna [[Phoenician]] sun zama sanannun mutanen Punic. Tsohuwar [[Carthage]] babbar daula ce ta ýan kasuwa kuma abokin hamayyar soji ne ga Jamhuriyar [[Rum]] har zuwa dari da arba'in da shida 146 BC lokacin da Romawa suka mamaye [[Tunisiya]] tsawon shekaru 800 masu zuwa. Romawa sun gabatar da Kiristanci kuma sun bar gadon gine-gine kamar Amphitheater na El Jem. A karni na bakwai 7 AD, Musulman Larabawa sun mamaye duk ƙasar Tunisiya (a ƙarshe sun yi nasara a cikin dari shida da casa'in da bakwai 697 bayan yunƙuri da yawa da suka fara a dari shida da arba'in da bakwai 647) kuma suka zauna tare da kabilunsu da iyalansu, suna kawo al'adun Islama da na Larabawa ga mazauna gida. Daga baya babban ƙaura [[Larabawa ]] na [[Banu Hilal]] da Banu Sulaym a cikin 11th-Karni na goma sha biyu 12 sun hanzarta wannan tsari. A kusan karni na goma sha biyar 15, yankin [[Tunisiya]] na zamani ya riga ya zama kusan [[Larabawa]], wanda ya kafa [[Larabawa]] a matsayin mafi yawan al'umma. <ref>{{Cite book |last=Holes |first=Clive |url=https://books.google.com/books?id=pzRtDwAAQBAJ |title=Arabic Historical Dialectology: Linguistic and Sociolinguistic Approaches |date=2018-08-30 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-100506-0 |pages=42 |language=en}}</ref> Sannan, a cikin shekarar alif ɗari biyar da arba'in da shida 1546, Daular Usmaniyya ta kafa iko a wurin,tana da iko sama da shekaru har guda dari ukku 300, har zuwa shekarar alif ɗari takwas da tamanin da ɗaya 1881, lokacin da [[Faransa]] ta mamaye [[Tunisia]]. A cikin shekarar alif dubu daya da dari tara da hamsin da shida 1956, [[Tunisiya]] ta sami 'yencin kai a matsayin Jamhuriyar Tunisiya a ƙarƙashin jagorancin [[Habib Bourguiba]] tare da taimakon masu fafutuka irin su [[Chedly Kallala]], [[Farhat Hached]], da [[Salah Ben Youssef]]. A yau, al'adun [[Tunisiya]] da asalinsu sun samo asali ne daga wannan haɗin kai na tsawon ƙarni na al'adu da ƙabilanci.
A cikin shekara ta dubu biyu da goma sha ɗaya 2011, juyin juya halin [[Tunisiya]], wanda ya samo asali daga rashin gamsuwa da rashin 'yanci da dimokuradiyya a karkashin mulkin shugaba [[Zine El Abidine]] [[Ben Ali]] na shekaru ashirin da hudu 24, ya tuntsure gwamnatinsa tare da haifar da babban yunkuri na [[Larabawa]] a fadin yankin. An gudanar da zaben 'yan majalisu na jam'iyyu da yawa kyauta jim kadan bayan haka; kasar ta sake zaben majalisar dokoki a ranar ashirin da shida 26 ga watan Oktoba na shekara ta dubu biyu da goma sha huɗu 2014,<ref>{{Cite news |url=http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20140625141745/ |title=Tunisie : les législatives fixées au 26 octobre et la présidentielle au 23 novembre |trans-title=Tunisia: legislative elections fixed for 26 October and presidential elections for 23 November|newspaper=Jeune Afrique |language=fr |date=25 June 2014}}</ref> da kuma shugaban kasa a ranar ashirin da ukku 23 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da goma sha huɗu 2014.<ref>{{cite news|title=Tunisia holds first post-revolution presidential poll|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-30165471|work=BBC News|date=23 November 2014}}</ref> Daga shekarar alif dubu biyu da goma sha hudu 2014 zuwa shekarar alif dubu biyu da ashirin 2020, an dauke ta a matsayin kasa daya tilo ta dimokuradiyya a cikin kasashen [[Larabawa]], bisa ga tsarin dimokuraɗiyya (The Economist). <ref>{{cite news |url =https://infographics.economist.com/2022/democracy-index-2021/index.html |title=Democracy Index 2021|newspaper=The Economist|access-date=22 February 2022}}</ref>Bayan koma bayan dimokuraɗiyya, ƙasar [[Tunisiya]] tana da tsarin mulkin gamayya. <ref>{{cite web |title=Democracy Index 2021: The China challenge |url=https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2021/ |website=Economist Intelligence Unit |access-date=2 March 2022 |pages=6–7 |archive-date=10 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210003136/https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2021/ |url-status=dead }}</ref> Tana ɗaya daga cikin ƙananan ƙasashe a Afirka da ke da matsayi mafi girma a ƙimar ci gaban ɗan adam, tare da ɗaya daga cikin mafi girman yawan kuɗin shiga kowane mutum a nahiyar, wanda ke matsayi na dari da ashirin da tara 129 a [[GDP]] na kowane mutum.
Harshen gwamnati na [[Tunisiya]] shine [[Larabci]] na Zamani. Mafi yawan al'ummar [[Tunisia]] [[Larabawa]] ne kuma [[musulmi]]. [[Larabci]] shine yare mafi yawa a ƙasar [[Tunisiya]] wanda ake magana da shi kuma Faransanci kuma yana aiki azaman yaren gudanarwa da ilimi a wasu mahallin, amma bashi da matsayi na hukuma.
[[Tunisiya]] ta shiga cikin kasashen [[duniya]]. Wani memba ne na Majalisar Dinkin Duniya, [Internationaleale]] De La Francophonie, theabungiyar Larabawa, cikin Kotun Afirka, kotun da ba a daidaita da ba a hada da laifofin kasa da kasa ba, Rukuni na saba'in da bakwai 77,da sauransu. Tana kula da kusancin tattalin arziki da siyasa tare da wasu ƙasashen Turai, musamman da [[Faransa]],<ref>[http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/tunisie/ "Tunisie – France-Diplomatie – Ministère des Affaires étrangères et du Développement international"]. Diplomatie.gouv.fr. Retrieved on 5 September 2015.</ref> da [✓Italiya]], <ref>{{in lang|fr}} [http://www.jolpress.com/italie-matteo-renzi-tunisie-article-824677.html "Pourquoi l'Italie de Matteo Renzi se tourne vers la Tunisie avant l'Europe"]. JOL Journalism Online Press (28 February 2014). {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810115035/http://www.jolpress.com/italie-matteo-renzi-tunisie-article-824677.html|date=10 August 2018}}. Retrieved on 5 September 2015.</ref><ref>{{cite news |last=Ghanmi |first=Monia |date=12 September 2014 |url=http://magharebia.com/fr/articles/awi/articles/2014/09/12/feature-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140914025940/http://magharebia.com/fr/articles/awi/articles/2014/09/12/feature-02 |archive-date=14 September 2014 |title=La Tunisie renforce ses relations avec l'Italie |language=fr |trans-title=Tunisia strengthens relations with Italy |work=Magharebia}}</ref> saboda kusancinsu na yanki. Ƙasar [[Tunisiya]] kuma tana da yarjejeniyar haɗin gwiwa tare da Tarayyar Turai kuma ta sami matsayin babbar ƙawancen da ba ta [[NATO]] ba ta [[Amurka]].
== Etymology ==
[[Tunis § Etymology]]
Kalmar [[Tunisiya]] ta fito ne daga [[Tunis]]; cibiyar tsakiyar birni kuma babban birnin [[Tunisiya]] na zamani.<ref name="adrian">{{cite book |last=Room |first=Adrian |title=Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features, and Historic Sites |publisher=McFarland |year=2006 |page=385 |isbn=978-0-7864-2248-7}}</ref> Sigar sunan yanzu, tare da karin harufa guda biyu -ia, ya samo asali ne daga Tunisie a yaren [[Faransa]], gabaɗaya yana da alaƙa da tushen Berber ⵜⵏⵙ, da aka fassara tns, wanda ke nufin "kwance" ko "zama"<ref name="peter-ross">{{cite book |first1=Peter M. |last1=Rossi |first2=Wayne Edward |last2=White |title=Articles on the Middle East, 1947–1971: A Cumulation of the Bibliographies from the Middle East Journal |publisher=Pierian Press, [[University of Michigan]] |year=1980 |page=132}}</ref> Wani lokaci kuma ana danganta shi da, Allolin Carthage Tanith (ko Tunit), <ref>{{cite book |last=Taylor |first=Isaac |title=Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature |publisher=BiblioBazaar, LLC |year=2008 |page=281 |isbn=978-0-559-29668-0 }}</ref>da tsohon birnin Tynes.<ref name="ej-brill">{{cite book |last=Houtsma |first=Martijn Theodoor |title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |publisher=Brill |year=1987 |page=838 |isbn=978-90-04-08265-6 }}</ref><ref name="hann-war">{{cite book |title=[[Ab urbe condita (Livy)|History of Rome]]|volume=Hannibal's War: Books Twenty-one to Thirty |publisher=Oxford University Press |year=2006 |page=705 |isbn=978-0-19-283159-0 |author=[[Livy]] |editor1-first=John |editor1-last=Yardley |editor2-last=Hoyos |editor2-first=Dexter |name-list-style=amp}}</ref>
An karɓo asalin Tunnisie a yaren Faransanci a cikin wasu harsunan Turai tare da ƴan gyare-gyare, yana gabatar da suna na musamman don zayyana ƙasar. Wasu harsuna sun bar sunan ba a taɓa su ba, kamar [[Russian Туни́с]] (Tunis) da [[Spanish Túnez]]. A wannan yanayin, ana amfani da suna iri ɗaya ga ƙasa da birni, kamar yadda yake da تونس Larabci, kuma ta mahallin ne kawai za a iya nuna bambanci.<ref name="adrian" />
== Tarihi ==
Babban labarin:
Tunusia
== Tsohon zamani==
Manyan labarai: Al'adun Capsian da Tsohon Carthage
Hanyoyin noma sun isa rafin Nilu daga yankin Crescent mai albarka kimanin shekara ta dubu biyar 5000 BC, kuma suka bazu zuwa Maghreb da kusan dubu hudu 4000 BC. Al'ummomin noma a filayen gabar teku masu danshi na tsakiyar Tunisiya a lokacin sun kasance kakannin kabilun Berber na yau.
[[File:Carthaginianempire.PNG|left|thumb|upright=1.2|[[Punic people|Carthaginian]] dependencies and protectorates through the [[Punic Wars]] .]]
An yi imani a zamanin da cewa mutanen [[Gaetulians]] da Libiyawa ne I ke zaune a [[Afirka]], mutanen makiyaya ne. A cewar masanin tarihin Roma Sallust, gunkin Hercules ya mutu a [[Spain]] kuma an bar sojojinsa na gabas da yawa don su zaunar da ƙasar, wasu sun yi ƙaura zuwa [[Afirka]]. Farisawa sun tafi yamma suka yi aure da [[Gaetulians]] suka zama Numidiyawa. [[Mediyawa]] sun zauna kuma an san su da Mauri, daga baya Moors.<ref>Banjamin Isaac, ''The Invention of Racism in Classical Antiquity'', Princeton University Press, 2013 p.147</ref>
Numidians da Moors sun kasance daga tseren da Berbers suka fito.<ref>{{cite web |url=http://hannibalbarca.webspace.virginmedia.com/carthage-numidians.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331154523/http://hannibalbarca.webspace.virginmedia.com/carthage-numidians.htm |url-status=dead |archive-date=31 March 2012 |title=Carthage and the Numidians |publisher=Hannibalbarca.webspace.virginmedia.com |access-date=28 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://fanaticus.org/DBA/armies/II40-57.html |title=Numidians (DBA II/40) and Moors (DBA II/57) |publisher=Fanaticus.org |date=12 December 2001 |access-date=28 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927024947/http://www.fanaticus.org/DBA/armies/II40-57.html |archive-date=27 September 2011}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422426/Numidia |title=Numidia (ancient region, Africa) |encyclopedia=Britannica Online Encyclopedia |access-date=28 October 2011}}</ref> Ma'anar Numidian da aka fassara shi ne Nomad kuma hakika mutanen sun kasance 'yan ƙabilar makiyaya har zuwa lokacin mulkin Masinissa na kabilar Massyli.A farkon tarihi, ƙabilun Berber ne ke zaune a Tunisiya. Phoeniciyan ne suka daidaita iyakarta tun farkon ƙarni na goma sha biyu 12 BC (Bizerte, Utica). An kafa birnin Carthage a ƙarni na tara 9 BC ta hanyar Phoeniciyawa. Tatsuniyar ta ce Dido daga Taya, yanzu a Lebanon ta zamani, ya kafa birnin a shekara ta dari takwas da goma sha hudu 814 BC, kamar yadda marubucin Timaeus na Tauromenium ya sake maimaitawa. Mazaunan Carthage sun kawo al'adunsu da addininsu daga Finisiya, a yanzu Labanon da yankunan da ke kusa.<ref>{{cite web |url=http://www.shca.ed.ac.uk/Administration/Committees/documents/TheCityofCarthage.pdf |title=The City of Carthage: From Dido to the Arab Conquest |access-date=8 January 2013 |archive-date=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810075556/http://www.shca.ed.ac.uk/Administration/Committees/documents/TheCityofCarthage.pdf |url-status=dead }}</ref>[[File:Mommsen p265.jpg|thumb|upright|Statue of the Carthaginian general [[Hannibal|Hannibal Barca]]]] Biyo Bayan [[Yaƙin Carthage]]
Bayan jerin yaƙe-yaƙe da biranen Sicily na Girka a ƙarni na biyar 5 BC, Carthage ya hau kan mulki kuma daga ƙarshe ya zama wayewa mafi girma a Yammacin Mediterranean. Mutanen Carthage sun bauta wa gunkin Gabas ta Tsakiya da suka haɗa da Baal da Tanit. Alamar Tanit, siffa mai sauƙi na mace mai tsayin daka da doguwar riga, sanannen gunki ne da aka samu a tsoffin wuraren. Wadanda suka kafa Carthage kuma sun kafa Tophet, wanda aka canza a zamanin Roman.Mamaya na [[Carthaginian]] na [[Italiya]] karkashin jagorancin [[Hannibal]] a lokacin Yaƙin Punic na Biyu, ɗaya daga cikin jerin yaƙe-yaƙe da Roma, ya kusan gurgunta haɓakar ikon [[Romawa]]. Daga ƙarshen Yaƙin Punic na biyu a cikin dari biyu da biyu 202 BC, Carthage ya yi aiki a matsayin abokin ciniki na Jamhuriyar Roman har tsawon shekaru hamsin 50.<ref>[[Appian]]. [https://www.livius.org/sources/content/appian/appian-the-punic-wars/ ''The Punic<!-- Foreign? --> Wars'']. livius.org</ref>[[File:Temple du Capitole (Dougga).JPG|thumb|upright|left|Ruins of [[Dougga|Dougga's]] [[World Heritage Site]]]] wanda ya fara a cikin shekarar alif dari daya da arba'in da tara 149 BC lokacin [[Yaƙin Punic]] na Uku, [[Roma]] ta ci [[Carthage]] a cikin shekarar alif dari da arba'in da shida 146 BC. Bayan cin nasararsa, [[Romawa]] sun sake suna [[Carthage]] zuwa [[Afirka]], tare da haɗa ta a matsayin lardi.A zamanin [[Romawa]], yankin da ake kira [[Tunisiya]] ya sami babban ci gaba. Tattalin arzikin, ƙasar galibi a lokacin daular, ya bunkasa: wadatar yankin ya dogara ne akan [[noma]]. Wanda ake kira [[Granary of the Empire]], yankin ainihin [[Tunisiya]] da [[Tripolitania]], bisa ƙiyasin ɗaya, ana samar da ton miliyan ɗaya 1.0 na hatsi a kowace shekara, kashi ɗaya cikin huɗu na abin da ake fitarwa zuwa Masarautar. Ƙarin amfanin gona wanda suke nomawa sun haɗa da wake, ɓaure, inabi, da sauran 'ya'yan itatuwa.
A karni na biyu 2, [[man zaitun]] ya yi kishiyantar hatsi a matsayin abin fitarwa. Baya ga noma da kuma jigilar namun daji daga tsaunukan yamma, manyan abubuwan da ake samarwa da fitar da su sun hada da [[masaku]], [[marmara]], [[giya]], [[katako]], [[dabbobi]], [[tukwane]] irin su Red Slip na [[Afirka]], da ulu.
Har ma an sami ɗimbin kayan aikin mosaics da tukwane, waɗanda aka fi fitar da su zuwa [[Italiya]], a tsakiyar yankin El Djem (inda akwai babban wasan amphitheater na biyu a cikin Daular Roma).
Bishop na Berber Donatus Magnus shine wanda ya kafa ƙungiyar Kirista da aka sani da Donatists. <ref>{{Cite encyclopedia | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/169009/Donatist | title = Donatist | encyclopedia = Encyclopædia Britannica}}</ref>A cikin ƙarni na biyar 5 da na 6 (daga shekara ta dari hudu da talatin 430 zuwa dari biyar da talatin da ukku 533 AD), 'yan [[Vandal]] na ƙasar [[Jamus]] sun mamaye daular da ke arewa maso yammacin [[Afirka]] wanda ya haɗa da Tripoli na yanzu. <ref>Bury, John Bagnell (1958) ''History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I. to the Death of Justinian'', Part 2, Courier Corporation. pp.124–148</ref> An sami nasarar mamaye yankin cikin sauƙi a cikin shekara ta dari biyar da talatin da ukku 533 zuwa shekarar alif dari biyar da talatin da hudu 534 AD, a lokacin mulkin Sarkin sarakuna [[Justinian I]], ta hanyar Romawa ta Gabas karkashin jagorancin Janar [[Belisarius]], wanda ya share shekaru dari daya da sittin da biyar 165 na mulkin [[Byzantine rul]].
Tarihi ya nuna cewar asalin kasar Tunisiya ta samo asaline daga Abzinawa wadanda suka kafu a hankali da kadan kadan a tsakankanin wadansu kananan kauyuka da kuma wadansu kananan mabanbantan kabilu. Mafi ya yawancin su sun gina kananan garuruwa domin gudanar da kasuwanci da fatake masu wucewa. A haka ne kauyukan abzinawan yaci gaba da karuwa sakamakon wadansu fataken na yada zango karshema sai suyi zaman su anan. Gabanin haihuwar [[Annabi Isah]] a tsakanin ƙarnuka na 8 zuwa na goma birane suka kafu a kasar ta Tunisiya.
Kasar Tunisiya ta fada hannun dauloli daban daban kamar daular Rumawa tsawon shekaru aru-aru kafin samun yancinta.
=== Zuwan musulunci ===
[[File:Hippomobile Tozeur.jpg|thumb|Lokacin zuwan musulunci tunisiya]]
[[File:Gloeden, Wilhelm von (1856-1931) - n. 2569 - Tunisia.jpg|thumb|Tunisiya]]
A karni na Bakwai ne [[Larabawa]] suka ci kasar da yaki tare da gabatar Addinin [[Musulunci]] a kasar tare da gina wani birni wanda suke kira da '''Kairoun'''. Kairoun ne birni na larabawa musulmai na farko a kasar Tunisiya. Masarautun Musulunci da dama sun shugabanci Tunisiya. Daya daga cikin fitacciyar masarautar musulmai wadda ta jagoranci Tunisiya itace Masarautar '''Zirids'''. Zirids tana karkashin ikon masarautar '''Fatimiyya''' ce ta birnin [[Misra]] dake kasar [[Masar]].
A haka kasar tunisiya taci gaba da zama karkashin daulolin musulunci har ya zuwa lokacin da turawan mulkin mallaka na kasar [[Faransa]] suka shiga kasar a ranar goma sha biyu 12 ga watan [[Mayu]], na alif dubu daya da dari takwas da tamanin da daya1881.
[[File:Chiesa di San Carlo Al Lazzaretto,abside da Viale Tunisia.JPG|thumb|Bayan zuwan turawan faransa tunisiya]]
[[File:Tunisian oldpicture - Fabrication of baskets with Esparto.jpg|thumb|Kafin zuwan turawan farasan tunusiya]]
== Ilimi ==
[[File:Collège Sadiki-Kassus.jpg|thumb|[[Sadiki College]] in [[Tunis]].]]
[[File:UIS Literacy Rate Tunisia population plus15 1985 2015.png|thumb|Literacy rate of Tunisia population, 15 years and older, 1985–2015. UNESCO Institute of Statistics]]
Babban labarin: Ilimi a Tunisiya
Kwalejin Sadiki da ke Tunisiya Cibiyar Kididdiga ta [[UNESCO]]
Adadin yawan karatun manya a shekarar alif dubu biyu da takwas 2008 ya kai kashi saba'in da takwas 78% kuma wannan adadin ya haura zuwa kashi casa'in da bakwai da digo ukku 97.3 idan aka yi la'akari da mutane kawai daga shekaru goma sha biyar 15 zuwa ashirin da hudu 24. % na [[GNP]]. [[Ilimi]] na asali ga yara masu shekaru shida 6 zuwa goma sha shida 16 ya zama tilas tun daga shekarar alif dubu daya da dari tara da casa'in da daya 1991. [[Tunusiya]] tana matsayi na goma sha bakwai 17 a cikin rukunin "[Ingantacciyar tsarin ilimi [mafi girma]" da ashirin da daya 21st a rukunin "ingancin ilimin firamare" a cikin Duniya Rahoton Gasa dubu biyu da takwas zuwa dubu biyu da tara 2008-09, wanda Cibiyar Tattalin Arzikin Duniya ta fitar.
Yayin da yara gabaɗaya ke samun Larabcin Tunusia a gida, idan sun shiga makaranta suna da shekara shida, ana koya musu karatu da rubutu cikin Standard Larabci. Tun suna shekara takwas 8, ana koyar da su Faransanci yayin da ake shigar da Ingilishi suna da shekaru goma sha daya 11.
Shekaru huɗu na karatun sakandare a buɗe suke ga duk masu riƙe Diplôme de Fin d'Études de l'Enseignement de Base inda ɗalibai ke mai da hankali kan shiga matakin jami'a ko shiga aikin aiki bayan kammalawa. Enseignement secondaire ya kasu kashi biyu: ilimi na gabaɗaya da na musamman. Tsarin ilimi mafi girma a Tunisia ya sami saurin haɓaka kuma adadin ɗalibai ya ninka fiye da sau uku a cikin shekaru goma 10 da suka gabata daga kusan dubu dari da biyu 102,000 a shekarar alif dubu daya da dari tara da casa'in da biyar 1995 zuwa dubu dari uku da sitting da biyar 365,000 a 2005. Yawan shiga makarantun gaba da sakandare a shekarar alif dubu biyu da bakwai 2007 ya kai kashi talatin da daya 31 cikin ɗari, tare da Ma'anar daidaiton jinsi na GER na daya da digo biyar 1.5.
== Lafiya ==
Babban labarin: Lafiya a Tunisiya
A cikin shekarar dubu biyu da goma 2010, kashe kuɗi kan kiwon lafiya ya kai kashi ukku da digo talatin da bakwai 3.37% na [[GDP]] na ƙasar. A cikin shekarar dubu biyu da tara 2009, akwai [[likitoci]] goma sha biyu da digo sifili biyu 12.02 da ma'aikatan jinya guda talatin da ukku da digo goma sha biyu 33.12 a cikin dubu goma 10,000 mazaunan. Tsawon rayuwa a lokacin haihuwa shine shekaru saba'in da biyar da digo saba'in da ukku 75.73 a shekarar alif dubu biyu da goma sha shida 2016, ko kuma shekaru saba'in da ukku da digo saba'in da biyu 73.72 ga maza da shekaru saba'in da bakwai da digo saba'in da takwas 77.78 ga mata. Mutuwar jarirai a cikin shekarar alif dubu biyu da goma sha shida 2016 ya kasance goma sha daya da digo bakwai 11.7 cikin dubu daya 1,000.
== Al'adu ==
Babban labarin: [[Al'adun Tunisiya]]
Municipal Theatre
Al'adun [[Tunisiya]] ya gauraye saboda dogon tarihin da ya kafa na tasirin waje daga mutane - irin su [[Phoenicians]], [[Romawa]], [[Vandals]], [[Rumawa]], [[Larabawa]], [[Siculo-Normans]], [[Turkawa]], [[Italiyanci]], [[Maltese]] da [[Faransanci]] - waɗanda duk sun bar alamarsu a kan al'adun gargajiya na ƙasa.
{{Afirka}}
{{DEFAULTSORT:Tunisiya}}
[[Category:Ƙasashen Afirka]].
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Kasashen arewacin Afirika]]
jfdczaa79pq9b49nm9ggc7lv256ld6u
823528
823527
2026-04-21T10:54:08Z
Yusuf Shehu
44191
823528
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:RameCitadisMetroLegerTunisJuin2012.jpg|200px|right|thumbnail|Sabon jirgin 'Citadis' da aka yi amfani da shi a cikin layin dogo na Tunis]]
[[File:Tunisia - Pre-School in the early 1900s.jpg|thumb|lokacin karatu a wani karni a tusnisiya]]
[[File:Tunisia ferries, Tunis.jpg|thumb|Tunisiya]]
[[File:Man riding a three-wheeler in the streets of Testour in Tunisia.jpg|thumb|Tunisiya]]
[[File:Kaïs Saïed 2013.jpg|thumb|Kais Saied shugaba na yanzu ma ci]]
[[Fayil:Rotunda Damous El Karita - view from the western stairs.jpg|thumb]]
[[Fayil:Vaccination campaign Covd-19 Tunisian Red Crescent Tunisia Ben Arous 01.jpg|thumb]]
'''Tunisiya''' ,(Larabci:تونت، Abzinanci '''ⵜⵓⵏⴻⵙ'''; Faransanci: Tunisie). <ref>{{citation|last=Wells|first=John C.|year=2008|title=Longman Pronunciation Dictionary|edition=3rd|publisher=Longman|isbn=9781405881180}}</ref>'''Jamhuriyar Tunisiya''' ([[Turanci]] ''Republic of Tunisia'' ([[Larabci]] : الجمهورية التونسية '''al-Jumhūrīya at-Tūnisīya''') kasa ce mai cin yancin gashin kanta a yankin arewacin [[Afrika]], mai ,fadin kasa [[Sakwayan Dutse|sukwaya]] mita dubu dari da sittin da biyar 165,000 (sukwaya mil dubu sittin da hudu 64,000).Tayi iyaka da kasar [[Libya]] daga kudu maso [[gabas]], sai [[Aljeriya]] daga yamma da kudu maso gabas, sai kuma da kogin miditaraniya daga Arewa da kuma gabas. Yana fasalta wuraren binciken kayan tarihi na Carthage tun daga karni na tara 9 BC, da kuma Babban, Masallacin Kairouan. An san shi da tsohon gine-ginensa, souks, da bakin teku masu shuɗi, [Tunusia]] ta mamaye fili da yakai kilo mita dubu dari da sittin da ukku da dari shida da goma 163,610 km2 (63,170 sq mi), kuma yana da yawan jama'a miliyan goma sha biyu da digo daya 12.1. Ya ƙunshi ƙarshen tsaunin Atlas da arewacin hamadar Sahara; mafi yawan sauran yankinta ƙasar noma ce. Tsayinta ya kai na kilomita dubu daya da dari ukku 1,300 (dari takwas da goma 810 mi) na bakin teku ya haɗa da haɗin gwiwar Afirka na yamma da gabas na [[Basin Mediterranean]].Tunisiya gida ce ga yankin arewacin Afirka, [[Cape Angela]]. Tana kan gabar tekun arewa maso gabas, Tunis shine babban birni kuma birni mafi girma a ƙasar. Sunan Tunisiya bayan Tunis.
Tun daga farkon zamanin da, ƴan asalin ƙasar [[Abzinawa|Berber]] ne ke zaune a Tunisiya. Phoeniciyawa, jama'ar Yahudawa, sun fara isowa a karni na goma sha biyu 12 BC, suna zaune a bakin teku tare da kafa ƙauyuka da yawa, waɗanda [[Carthage]] ya kasance mafi ƙarfi a ƙarni na 7 BC. Zuriyar mazauna [[Phoenician]] sun zama sanannun mutanen Punic. Tsohuwar [[Carthage]] babbar daula ce ta ýan kasuwa kuma abokin hamayyar soji ne ga Jamhuriyar [[Rum]] har zuwa dari da arba'in da shida 146 BC lokacin da Romawa suka mamaye [[Tunisiya]] tsawon shekaru 800 masu zuwa. Romawa sun gabatar da Kiristanci kuma sun bar gadon gine-gine kamar Amphitheater na El Jem. A karni na bakwai 7 AD, Musulman Larabawa sun mamaye duk ƙasar Tunisiya (a ƙarshe sun yi nasara a cikin dari shida da casa'in da bakwai 697 bayan yunƙuri da yawa da suka fara a dari shida da arba'in da bakwai 647) kuma suka zauna tare da kabilunsu da iyalansu, suna kawo al'adun Islama da na Larabawa ga mazauna gida. Daga baya babban ƙaura [[Larabawa ]] na [[Banu Hilal]] da Banu Sulaym a cikin 11th-Karni na goma sha biyu 12 sun hanzarta wannan tsari. A kusan karni na goma sha biyar 15, yankin [[Tunisiya]] na zamani ya riga ya zama kusan [[Larabawa]], wanda ya kafa [[Larabawa]] a matsayin mafi yawan al'umma. <ref>{{Cite book |last=Holes |first=Clive |url=https://books.google.com/books?id=pzRtDwAAQBAJ |title=Arabic Historical Dialectology: Linguistic and Sociolinguistic Approaches |date=2018-08-30 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-100506-0 |pages=42 |language=en}}</ref> Sannan, a cikin shekarar alif ɗari biyar da arba'in da shida 1546, Daular Usmaniyya ta kafa iko a wurin,tana da iko sama da shekaru har guda dari ukku 300, har zuwa shekarar alif ɗari takwas da tamanin da ɗaya 1881, lokacin da [[Faransa]] ta mamaye [[Tunisia]]. A cikin shekarar alif dubu daya da dari tara da hamsin da shida 1956, [[Tunisiya]] ta sami 'yencin kai a matsayin Jamhuriyar Tunisiya a ƙarƙashin jagorancin [[Habib Bourguiba]] tare da taimakon masu fafutuka irin su [[Chedly Kallala]], [[Farhat Hached]], da [[Salah Ben Youssef]]. A yau, al'adun [[Tunisiya]] da asalinsu sun samo asali ne daga wannan haɗin kai na tsawon ƙarni na al'adu da ƙabilanci.
A cikin shekara ta dubu biyu da goma sha ɗaya 2011, juyin juya halin [[Tunisiya]], wanda ya samo asali daga rashin gamsuwa da rashin 'yanci da dimokuradiyya a karkashin mulkin shugaba [[Zine El Abidine]] [[Ben Ali]] na shekaru ashirin da hudu 24, ya tuntsure gwamnatinsa tare da haifar da babban yunkuri na [[Larabawa]] a fadin yankin. An gudanar da zaben 'yan majalisu na jam'iyyu da yawa kyauta jim kadan bayan haka; kasar ta sake zaben majalisar dokoki a ranar ashirin da shida 26 ga watan Oktoba na shekara ta dubu biyu da goma sha huɗu 2014,<ref>{{Cite news |url=http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20140625141745/ |title=Tunisie : les législatives fixées au 26 octobre et la présidentielle au 23 novembre |trans-title=Tunisia: legislative elections fixed for 26 October and presidential elections for 23 November|newspaper=Jeune Afrique |language=fr |date=25 June 2014}}</ref> da kuma shugaban kasa a ranar ashirin da ukku 23 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da goma sha huɗu 2014.<ref>{{cite news|title=Tunisia holds first post-revolution presidential poll|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-30165471|work=BBC News|date=23 November 2014}}</ref> Daga shekarar alif dubu biyu da goma sha hudu 2014 zuwa shekarar alif dubu biyu da ashirin 2020, an dauke ta a matsayin kasa daya tilo ta dimokuradiyya a cikin kasashen [[Larabawa]], bisa ga tsarin dimokuraɗiyya (The Economist). <ref>{{cite news |url =https://infographics.economist.com/2022/democracy-index-2021/index.html |title=Democracy Index 2021|newspaper=The Economist|access-date=22 February 2022}}</ref>Bayan koma bayan dimokuraɗiyya, ƙasar [[Tunisiya]] tana da tsarin mulkin gamayya. <ref>{{cite web |title=Democracy Index 2021: The China challenge |url=https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2021/ |website=Economist Intelligence Unit |access-date=2 March 2022 |pages=6–7 |archive-date=10 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210003136/https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2021/ |url-status=dead }}</ref> Tana ɗaya daga cikin ƙananan ƙasashe a Afirka da ke da matsayi mafi girma a ƙimar ci gaban ɗan adam, tare da ɗaya daga cikin mafi girman yawan kuɗin shiga kowane mutum a nahiyar, wanda ke matsayi na dari da ashirin da tara 129 a [[GDP]] na kowane mutum.
Harshen gwamnati na [[Tunisiya]] shine [[Larabci]] na Zamani. Mafi yawan al'ummar [[Tunisia]] [[Larabawa]] ne kuma [[musulmi]]. [[Larabci]] shine yare mafi yawa a ƙasar [[Tunisiya]] wanda ake magana da shi kuma Faransanci kuma yana aiki azaman yaren gudanarwa da ilimi a wasu mahallin, amma bashi da matsayi na hukuma.
[[Tunisiya]] ta shiga cikin kasashen [[duniya]]. Wani memba ne na Majalisar Dinkin Duniya, [Internationaleale]] De La Francophonie, theabungiyar Larabawa, cikin Kotun Afirka, kotun da ba a dai-daita da ba a hada da laifofin kasa da kasa ba, Rukuni na saba'in da bakwai 77,da sauransu. Tana kula da kusancin tattalin arziki da siyasa tare da wasu ƙasashen Turai, musamman da [[Faransa]],<ref>[http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/tunisie/ "Tunisie – France-Diplomatie – Ministère des Affaires étrangères et du Développement international"]. Diplomatie.gouv.fr. Retrieved on 5 September 2015.</ref> da [✓Italiya]], <ref>{{in lang|fr}} [http://www.jolpress.com/italie-matteo-renzi-tunisie-article-824677.html "Pourquoi l'Italie de Matteo Renzi se tourne vers la Tunisie avant l'Europe"]. JOL Journalism Online Press (28 February 2014). {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810115035/http://www.jolpress.com/italie-matteo-renzi-tunisie-article-824677.html|date=10 August 2018}}. Retrieved on 5 September 2015.</ref><ref>{{cite news |last=Ghanmi |first=Monia |date=12 September 2014 |url=http://magharebia.com/fr/articles/awi/articles/2014/09/12/feature-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140914025940/http://magharebia.com/fr/articles/awi/articles/2014/09/12/feature-02 |archive-date=14 September 2014 |title=La Tunisie renforce ses relations avec l'Italie |language=fr |trans-title=Tunisia strengthens relations with Italy |work=Magharebia}}</ref> saboda kusancinsu na yanki. Ƙasar [[Tunisiya]] kuma tana da yarjejeniyar haɗin gwiwa tare da Tarayyar Turai kuma ta sami matsayin babbar ƙawancen da ba ta [[NATO]] ba ta [[Amurka]].
== Etymology ==
[[Tunis § Etymology]]
Kalmar [[Tunisiya]] ta fito ne daga [[Tunis]]; cibiyar tsakiyar birni kuma babban birnin [[Tunisiya]] na zamani.<ref name="adrian">{{cite book |last=Room |first=Adrian |title=Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features, and Historic Sites |publisher=McFarland |year=2006 |page=385 |isbn=978-0-7864-2248-7}}</ref> Sigar sunan yanzu, tare da karin harufa guda biyu -ia, ya samo asali ne daga Tunisie a yaren [[Faransa]], gabaɗaya yana da alaƙa da tushen Berber ⵜⵏⵙ, da aka fassara tns, wanda ke nufin "kwance" ko "zama"<ref name="peter-ross">{{cite book |first1=Peter M. |last1=Rossi |first2=Wayne Edward |last2=White |title=Articles on the Middle East, 1947–1971: A Cumulation of the Bibliographies from the Middle East Journal |publisher=Pierian Press, [[University of Michigan]] |year=1980 |page=132}}</ref> Wani lokaci kuma ana danganta shi da, Allolin Carthage Tanith (ko Tunit), <ref>{{cite book |last=Taylor |first=Isaac |title=Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature |publisher=BiblioBazaar, LLC |year=2008 |page=281 |isbn=978-0-559-29668-0 }}</ref>da tsohon birnin Tynes.<ref name="ej-brill">{{cite book |last=Houtsma |first=Martijn Theodoor |title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |publisher=Brill |year=1987 |page=838 |isbn=978-90-04-08265-6 }}</ref><ref name="hann-war">{{cite book |title=[[Ab urbe condita (Livy)|History of Rome]]|volume=Hannibal's War: Books Twenty-one to Thirty |publisher=Oxford University Press |year=2006 |page=705 |isbn=978-0-19-283159-0 |author=[[Livy]] |editor1-first=John |editor1-last=Yardley |editor2-last=Hoyos |editor2-first=Dexter |name-list-style=amp}}</ref>
An karɓo asalin Tunnisie a yaren Faransanci a cikin wasu harsunan Turai tare da ƴan gyare-gyare, yana gabatar da suna na musamman don zayyana ƙasar. Wasu harsuna sun bar sunan ba a taɓa su ba, kamar [[Russian Туни́с]] (Tunis) da [[Spanish Túnez]]. A wannan yanayin, ana amfani da suna iri ɗaya ga ƙasa da birni, kamar yadda yake da تونس Larabci, kuma ta mahallin ne kawai za a iya nuna bambanci.<ref name="adrian" />
== Tarihi ==
Babban labarin:
Tunusia
== Tsohon zamani==
Manyan labarai: Al'adun Capsian da Tsohon Carthage
Hanyoyin noma sun isa rafin Nilu daga yankin Crescent mai albarka kimanin shekara ta dubu biyar 5000 BC, kuma suka bazu zuwa Maghreb da kusan dubu hudu 4000 BC. Al'ummomin noma a filayen gabar teku masu danshi na tsakiyar Tunisiya a lokacin sun kasance kakannin kabilun Berber na yau.
[[File:Carthaginianempire.PNG|left|thumb|upright=1.2|[[Punic people|Carthaginian]] dependencies and protectorates through the [[Punic Wars]] .]]
An yi imani a zamanin da cewa mutanen [[Gaetulians]] da Libiyawa ne I ke zaune a [[Afirka]], mutanen makiyaya ne. A cewar masanin tarihin Roma Sallust, gunkin Hercules ya mutu a [[Spain]] kuma an bar sojojinsa na gabas da yawa don su zaunar da ƙasar, wasu sun yi ƙaura zuwa [[Afirka]]. Farisawa sun tafi yamma suka yi aure da [[Gaetulians]] suka zama Numidiyawa. [[Mediyawa]] sun zauna kuma an san su da Mauri, daga baya Moors.<ref>Banjamin Isaac, ''The Invention of Racism in Classical Antiquity'', Princeton University Press, 2013 p.147</ref>
Numidians da Moors sun kasance daga tseren da Berbers suka fito.<ref>{{cite web |url=http://hannibalbarca.webspace.virginmedia.com/carthage-numidians.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331154523/http://hannibalbarca.webspace.virginmedia.com/carthage-numidians.htm |url-status=dead |archive-date=31 March 2012 |title=Carthage and the Numidians |publisher=Hannibalbarca.webspace.virginmedia.com |access-date=28 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://fanaticus.org/DBA/armies/II40-57.html |title=Numidians (DBA II/40) and Moors (DBA II/57) |publisher=Fanaticus.org |date=12 December 2001 |access-date=28 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927024947/http://www.fanaticus.org/DBA/armies/II40-57.html |archive-date=27 September 2011}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422426/Numidia |title=Numidia (ancient region, Africa) |encyclopedia=Britannica Online Encyclopedia |access-date=28 October 2011}}</ref> Ma'anar Numidian da aka fassara shi ne Nomad kuma hakika mutanen sun kasance 'yan ƙabilar makiyaya har zuwa lokacin mulkin Masinissa na kabilar Massyli.A farkon tarihi, ƙabilun Berber ne ke zaune a Tunisiya. Phoeniciyan ne suka daidaita iyakarta tun farkon ƙarni na goma sha biyu 12 BC (Bizerte, Utica). An kafa birnin Carthage a ƙarni na tara 9 BC ta hanyar Phoeniciyawa. Tatsuniyar ta ce Dido daga Taya, yanzu a Lebanon ta zamani, ya kafa birnin a shekara ta dari takwas da goma sha hudu 814 BC, kamar yadda marubucin Timaeus na Tauromenium ya sake maimaitawa. Mazaunan Carthage sun kawo al'adunsu da addininsu daga Finisiya, a yanzu Labanon da yankunan da ke kusa.<ref>{{cite web |url=http://www.shca.ed.ac.uk/Administration/Committees/documents/TheCityofCarthage.pdf |title=The City of Carthage: From Dido to the Arab Conquest |access-date=8 January 2013 |archive-date=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810075556/http://www.shca.ed.ac.uk/Administration/Committees/documents/TheCityofCarthage.pdf |url-status=dead }}</ref>[[File:Mommsen p265.jpg|thumb|upright|Statue of the Carthaginian general [[Hannibal|Hannibal Barca]]]] Biyo Bayan [[Yaƙin Carthage]]
Bayan jerin yaƙe-yaƙe da biranen Sicily na Girka a ƙarni na biyar 5 BC, Carthage ya hau kan mulki kuma daga ƙarshe ya zama wayewa mafi girma a Yammacin Mediterranean. Mutanen Carthage sun bauta wa gunkin Gabas ta Tsakiya da suka haɗa da Baal da Tanit. Alamar Tanit, siffa mai sauƙi na mace mai tsayin daka da doguwar riga, sanannen gunki ne da aka samu a tsoffin wuraren. Wadanda suka kafa Carthage kuma sun kafa Tophet, wanda aka canza a zamanin Roman.Mamaya na [[Carthaginian]] na [[Italiya]] karkashin jagorancin [[Hannibal]] a lokacin Yaƙin Punic na Biyu, ɗaya daga cikin jerin yaƙe-yaƙe da Roma, ya kusan gurgunta haɓakar ikon [[Romawa]]. Daga ƙarshen Yaƙin Punic na biyu a cikin dari biyu da biyu 202 BC, Carthage ya yi aiki a matsayin abokin ciniki na Jamhuriyar Roman har tsawon shekaru hamsin 50.<ref>[[Appian]]. [https://www.livius.org/sources/content/appian/appian-the-punic-wars/ ''The Punic<!-- Foreign? --> Wars'']. livius.org</ref>[[File:Temple du Capitole (Dougga).JPG|thumb|upright|left|Ruins of [[Dougga|Dougga's]] [[World Heritage Site]]]] wanda ya fara a cikin shekarar alif dari daya da arba'in da tara 149 BC lokacin [[Yaƙin Punic]] na Uku, [[Roma]] ta ci [[Carthage]] a cikin shekarar alif dari da arba'in da shida 146 BC. Bayan cin nasararsa, [[Romawa]] sun sake suna [[Carthage]] zuwa [[Afirka]], tare da haɗa ta a matsayin lardi.A zamanin [[Romawa]], yankin da ake kira [[Tunisiya]] ya sami babban ci gaba. Tattalin arzikin, ƙasar galibi a lokacin daular, ya bunkasa: wadatar yankin ya dogara ne akan [[noma]]. Wanda ake kira [[Granary of the Empire]], yankin ainihin [[Tunisiya]] da [[Tripolitania]], bisa ƙiyasin ɗaya, ana samar da ton miliyan ɗaya 1.0 na hatsi a kowace shekara, kashi ɗaya cikin huɗu na abin da ake fitarwa zuwa Masarautar. Ƙarin amfanin gona wanda suke nomawa sun haɗa da wake, ɓaure, inabi, da sauran 'ya'yan itatuwa.
A karni na biyu 2, [[man zaitun]] ya yi kishiyantar hatsi a matsayin abin fitarwa. Baya ga noma da kuma jigilar namun daji daga tsaunukan yamma, manyan abubuwan da ake samarwa da fitar da su sun hada da [[masaku]], [[marmara]], [[giya]], [[katako]], [[dabbobi]], [[tukwane]] irin su Red Slip na [[Afirka]], da ulu.
Har ma an sami ɗimbin kayan aikin mosaics da tukwane, waɗanda aka fi fitar da su zuwa [[Italiya]], a tsakiyar yankin El Djem (inda akwai babban wasan amphitheater na biyu a cikin Daular Roma).
Bishop na Berber Donatus Magnus shine wanda ya kafa ƙungiyar Kirista da aka sani da Donatists. <ref>{{Cite encyclopedia | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/169009/Donatist | title = Donatist | encyclopedia = Encyclopædia Britannica}}</ref>A cikin ƙarni na biyar 5 da na 6 (daga shekara ta dari hudu da talatin 430 zuwa dari biyar da talatin da ukku 533 AD), 'yan [[Vandal]] na ƙasar [[Jamus]] sun mamaye daular da ke arewa maso yammacin [[Afirka]] wanda ya haɗa da Tripoli na yanzu. <ref>Bury, John Bagnell (1958) ''History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I. to the Death of Justinian'', Part 2, Courier Corporation. pp.124–148</ref> An sami nasarar mamaye yankin cikin sauƙi a cikin shekara ta dari biyar da talatin da ukku 533 zuwa shekarar alif dari biyar da talatin da hudu 534 AD, a lokacin mulkin Sarkin sarakuna [[Justinian I]], ta hanyar Romawa ta Gabas karkashin jagorancin Janar [[Belisarius]], wanda ya share shekaru dari daya da sittin da biyar 165 na mulkin [[Byzantine rul]].
Tarihi ya nuna cewar asalin kasar Tunisiya ta samo asaline daga Abzinawa wadanda suka kafu a hankali da kadan kadan a tsakankanin wadansu kananan kauyuka da kuma wadansu kananan mabanbantan kabilu. Mafi ya yawancin su sun gina kananan garuruwa domin gudanar da kasuwanci da fatake masu wucewa. A haka ne kauyukan abzinawan yaci gaba da karuwa sakamakon wadansu fataken na yada zango karshema sai suyi zaman su anan. Gabanin haihuwar [[Annabi Isah]] a tsakanin ƙarnuka na 8 zuwa na goma birane suka kafu a kasar ta Tunisiya.
Kasar Tunisiya ta fada hannun dauloli daban daban kamar daular Rumawa tsawon shekaru aru-aru kafin samun yancinta.
=== Zuwan musulunci ===
[[File:Hippomobile Tozeur.jpg|thumb|Lokacin zuwan musulunci tunisiya]]
[[File:Gloeden, Wilhelm von (1856-1931) - n. 2569 - Tunisia.jpg|thumb|Tunisiya]]
A karni na Bakwai ne [[Larabawa]] suka ci kasar da yaki tare da gabatar Addinin [[Musulunci]] a kasar tare da gina wani birni wanda suke kira da '''Kairoun'''. Kairoun ne birni na larabawa musulmai na farko a kasar Tunisiya. Masarautun Musulunci da dama sun shugabanci Tunisiya. Daya daga cikin fitacciyar masarautar musulmai wadda ta jagoranci Tunisiya itace Masarautar '''Zirids'''. Zirids tana karkashin ikon masarautar '''Fatimiyya''' ce ta birnin [[Misra]] dake kasar [[Masar]].
A haka kasar tunisiya taci gaba da zama karkashin daulolin musulunci har ya zuwa lokacin da turawan mulkin mallaka na kasar [[Faransa]] suka shiga kasar a ranar goma sha biyu 12 ga watan [[Mayu]], na alif dubu daya da dari takwas da tamanin da daya1881.
[[File:Chiesa di San Carlo Al Lazzaretto,abside da Viale Tunisia.JPG|thumb|Bayan zuwan turawan faransa tunisiya]]
[[File:Tunisian oldpicture - Fabrication of baskets with Esparto.jpg|thumb|Kafin zuwan turawan farasan tunusiya]]
== Ilimi ==
[[File:Collège Sadiki-Kassus.jpg|thumb|[[Sadiki College]] in [[Tunis]].]]
[[File:UIS Literacy Rate Tunisia population plus15 1985 2015.png|thumb|Literacy rate of Tunisia population, 15 years and older, 1985–2015. UNESCO Institute of Statistics]]
Babban labarin: Ilimi a Tunisiya
Kwalejin Sadiki da ke Tunisiya Cibiyar Kididdiga ta [[UNESCO]]
Adadin yawan karatun manya a shekarar alif dubu biyu da takwas 2008 ya kai kashi saba'in da takwas 78% kuma wannan adadin ya haura zuwa kashi casa'in da bakwai da digo ukku 97.3 idan aka yi la'akari da mutane kawai daga shekaru goma sha biyar 15 zuwa ashirin da hudu 24. % na [[GNP]]. [[Ilimi]] na asali ga yara masu shekaru shida 6 zuwa goma sha shida 16 ya zama tilas tun daga shekarar alif dubu daya da dari tara da casa'in da daya 1991. [[Tunusiya]] tana matsayi na goma sha bakwai 17 a cikin rukunin "[Ingantacciyar tsarin ilimi [mafi girma]" da ashirin da daya 21st a rukunin "ingancin ilimin firamare" a cikin Duniya Rahoton Gasa dubu biyu da takwas zuwa dubu biyu da tara 2008-09, wanda Cibiyar Tattalin Arzikin Duniya ta fitar.
Yayin da yara gabaɗaya ke samun Larabcin Tunusia a gida, idan sun shiga makaranta suna da shekara shida, ana koya musu karatu da rubutu cikin Standard Larabci. Tun suna shekara takwas 8, ana koyar da su Faransanci yayin da ake shigar da Ingilishi suna da shekaru goma sha daya 11.
Shekaru huɗu na karatun sakandare a buɗe suke ga duk masu riƙe Diplôme de Fin d'Études de l'Enseignement de Base inda ɗalibai ke mai da hankali kan shiga matakin jami'a ko shiga aikin aiki bayan kammalawa. Enseignement secondaire ya kasu kashi biyu: ilimi na gabaɗaya da na musamman. Tsarin ilimi mafi girma a Tunisia ya sami saurin haɓaka kuma adadin ɗalibai ya ninka fiye da sau uku a cikin shekaru goma 10 da suka gabata daga kusan dubu dari da biyu 102,000 a shekarar alif dubu daya da dari tara da casa'in da biyar 1995 zuwa dubu dari uku da sitting da biyar 365,000 a 2005. Yawan shiga makarantun gaba da sakandare a shekarar alif dubu biyu da bakwai 2007 ya kai kashi talatin da daya 31 cikin ɗari, tare da Ma'anar daidaiton jinsi na GER na daya da digo biyar 1.5.
== Lafiya ==
Babban labarin: Lafiya a Tunisiya
A cikin shekarar dubu biyu da goma 2010, kashe kuɗi kan kiwon lafiya ya kai kashi ukku da digo talatin da bakwai 3.37% na [[GDP]] na ƙasar. A cikin shekarar dubu biyu da tara 2009, akwai [[likitoci]] goma sha biyu da digo sifili biyu 12.02 da ma'aikatan jinya guda talatin da ukku da digo goma sha biyu 33.12 a cikin dubu goma 10,000 mazaunan. Tsawon rayuwa a lokacin haihuwa shine shekaru saba'in da biyar da digo saba'in da ukku 75.73 a shekarar alif dubu biyu da goma sha shida 2016, ko kuma shekaru saba'in da ukku da digo saba'in da biyu 73.72 ga maza da shekaru saba'in da bakwai da digo saba'in da takwas 77.78 ga mata. Mutuwar jarirai a cikin shekarar alif dubu biyu da goma sha shida 2016 ya kasance goma sha daya da digo bakwai 11.7 cikin dubu daya 1,000.
== Al'adu ==
Babban labarin: [[Al'adun Tunisiya]]
Municipal Theatre
Al'adun [[Tunisiya]] ya gauraye saboda dogon tarihin da ya kafa na tasirin waje daga mutane - irin su [[Phoenicians]], [[Romawa]], [[Vandals]], [[Rumawa]], [[Larabawa]], [[Siculo-Normans]], [[Turkawa]], [[Italiyanci]], [[Maltese]] da [[Faransanci]] - waɗanda duk sun bar alamarsu a kan al'adun gargajiya na ƙasa.
{{Afirka}}
{{DEFAULTSORT:Tunisiya}}
[[Category:Ƙasashen Afirka]].
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Kasashen arewacin Afirika]]
izy15yroeu4ocu3lvyoosbjzv6jrjju
Victor Anichebe
0
8897
823507
310748
2026-04-21T10:46:54Z
Pharouqenr
25549
823507
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Victor Anichebe.jpg|thumb|hoton victor anichebe]]
[[File:Anichebe.jpg|thumb|Victor Anichebe]]
'''Victor Anichebe''' (an haife shi a shekara ta 1988) shi ne ɗan wasan [[ƙwallon ƙafa]] ta ƙasar [[Nijeriya]]. Ya buga wasan ƙwallo ma Ƙungiyar ƙwallon ƙasar Nijeriya daga shekara ta 2008 zuwa shekara ta 2011.
{{Stub}}{{Hujja}}{{DEFAULTSORT:Anichebe, Victor}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
a59c5q2yk7yv7i32z4wzim6rqbug86z
Gumel
0
9274
823493
811966
2026-04-21T09:38:09Z
A Sulaiman Z
13085
/* Tarihi */
823493
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar Jigawa, arewacin Najeriya. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar Kano, kuma tun 1991 tana cikin jihar Jigawa.
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], [[Danzomo]], [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.britannica.com/place/Gumel "Gumel"]. ''Encyclopaedia Britannica''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 May</span> 2022</span>.</cite></ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
12dktjw9ja8i03ts4twogcpe0vv0gt2
823494
823493
2026-04-21T09:39:56Z
A Sulaiman Z
13085
/* Tattalin Arziki */
823494
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar Jigawa, arewacin Najeriya. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar Kano, kuma tun 1991 tana cikin jihar Jigawa.
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], [[Danzomo]], [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
58qbpql3u9q87d3jwdkholl3hikpm9s
823501
823494
2026-04-21T10:43:36Z
Pharouqenr
25549
823501
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar Jigawa, arewacin Najeriya. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar Kano, kuma tun 1991 tana cikin jihar Jigawa.
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], [[Danzomo]], [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
igoc148wd27lvli7fsvj6u3aof7lbjn
823502
823501
2026-04-21T10:44:09Z
Pharouqenr
25549
823502
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar Jigawa, arewacin Najeriya. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar Kano, kuma tun 1991 tana cikin jihar Jigawa.
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
tb6mq62gdh287l4781su1l21sjrksvl
823503
823502
2026-04-21T10:44:34Z
Pharouqenr
25549
823503
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar Jigawa, [[arewacin Najeriya]]. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar Kano, kuma tun 1991 tana cikin jihar Jigawa.
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
aai81kota06rsp22cx2yxgifdnmt8og
823504
823503
2026-04-21T10:44:57Z
Pharouqenr
25549
823504
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Najeriya]]. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar Kano, kuma tun 1991 tana cikin jihar Jigawa.
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gbjl0fjlyf3syusd8mjdql8pjah83hf
823505
823504
2026-04-21T10:45:25Z
Pharouqenr
25549
823505
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Najeriya]]. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar Kano, kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4055s99u91yq8h5zw2qyzt15a8any0t
823506
823505
2026-04-21T10:45:47Z
Pharouqenr
25549
823506
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel yana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma yana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Najeriya]]. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b1p2d1khotvuvw3ekbcne3brzv9sa2n
Sule Tankarkar
0
9283
823495
468865
2026-04-21T09:41:32Z
A Sulaiman Z
13085
823495
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Suke Tankarkar''' [[Kananan Hukumomin Nijeriya|Karamar Hukuma]] ce dake a Jihar [[Jigawa]], Arewa maso yamman [[Nijeriya]].
{{Stub}}Karamar hukumar Sule Tankarkar tana cikin jihar Jigawa, shiyyar arewa maso yammacin Najeriya. Karamar hukumar Sule Tankarkar wani bangare ne na masarautar Gumel tare da karamar hukumar da ke kan iyaka da wasu sassan Jamhuriyar Nijar. Hedikwatar karamar hukumar tana cikin garin Sule Tankarkar karamar hukumar ta kunshi garuruwa da kauyuka da dama kamar su Amanga, Danyardi, Togai, Jeke, Asayaya, Dangwanki, Maizuwo, da Matoya. An kiyasta yawan al'ummar karamar hukumar Sule Tankarkar ya kai 187,945 ,mazauna yankin yawanci kabilun Hausawa da Fulani ne. Harsunan Hausa da Fufulde dai ana amfani da su ne a karamar hukumar yayin da ake gudanar da addinin Musulunci a yankin. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da fadin kasa murabba'in kilomita 1,283 kuma tana da matsakaicin zafin jiki na digiri 34. Karamar hukumar ta shaida wasu manyan yanayi guda biyu wadanda suka hada da lokacin rani da damina tare da lokacin rani a yankin mai tsananin zafi. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da kasuwanni da dama kamar babbar kasuwar Sule Tankarkar inda ake saye da sayar da kayayyaki iri-iri. Har ila yau noma wani muhimmin aiki ne na tattalin arziki a karamar hukumar Sule Tankarkar suna noma irin su shinkafa da dawa . Sauran muhimman ayyukan tattalin arziki da mazauna karamar hukumar Sule Tankarkar suke gudanar wa sun hada da kiwon dabbobi, sana’o’in hannu, da farauta.<ref>{{Cite web |title=Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61885/Average-Weather-in-Sule-Tankarkar-Nigeria-Year-Round |access-date=2023-09-08 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
"Post Offices- with map of LGA". NIPOST. Archived from the original on 2009-10-07. Retrieved 2009-10-20.
"Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-09-08.
[[Category:Kananan hukumomin jihar Jigawa]]
36bsmzy9z83abu3h9l0trgokzwr3wgn
823496
823495
2026-04-21T09:42:24Z
A Sulaiman Z
13085
823496
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Suke Tankarkar''' [[Kananan Hukumomin Nijeriya|Karamar Hukuma]] ce dake a Jihar [[Jigawa]], Arewa maso yamman [[Nijeriya]].
{{Stub}}Karamar hukumar Sule Tankarkar tana cikin jihar Jigawa, shiyyar arewa maso yammacin Najeriya. Karamar hukumar Sule Tankarkar wani bangare ne na masarautar Gumel tare da karamar hukumar da ke kan iyaka da wasu sassan Jamhuriyar Nijar. Hedikwatar karamar hukumar tana cikin garin Sule Tankarkar karamar hukumar ta kunshi garuruwa da kauyuka da dama kamar su Amanga, Danyardi, Togai, Jeke, Asayaya, Dangwanki, Maizuwo, da Matoya. An kiyasta yawan al'ummar karamar hukumar Sule Tankarkar ya kai 187,945 ,mazauna yankin yawanci kabilun Hausawa da Fulani ne. Harsunan Hausa da Fufulde dai ana amfani da su ne a karamar hukumar yayin da ake gudanar da addinin Musulunci a yankin. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da fadin kasa murabba'in kilomita 1,283 kuma tana da matsakaicin zafin jiki na digiri 34. Karamar hukumar ta shaida wasu manyan yanayi guda biyu wadanda suka hada da lokacin rani da damina tare da lokacin rani a yankin mai tsananin zafi. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da kasuwanni da dama kamar babbar kasuwar Sule Tankarkar inda ake saye da sayar da kayayyaki iri-iri. Har ila yau noma wani muhimmin aiki ne na tattalin arziki a karamar hukumar Sule Tankarkar suna noma irin su shinkafa da dawa . Sauran muhimman ayyukan tattalin arziki da mazauna karamar hukumar Sule Tankarkar suke gudanar wa sun hada da kiwon dabbobi, sana’o’in hannu, da farauta.<ref>{{Cite web |title=Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61885/Average-Weather-in-Sule-Tankarkar-Nigeria-Year-Round |access-date=2023-09-08 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web | title = Post Offices- with map of LGA | publisher = NIPOST | url = http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | accessdate = 2009-10-20 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | archivedate = 2009-10-07 }}</ref>
== Manazarta ==
"Post Offices- with map of LGA". NIPOST. Archived from the original on 2009-10-07. Retrieved 2009-10-20.
"Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-09-08.
[[Category:Kananan hukumomin jihar Jigawa]]
8xx0nh46ex9bcxcq5cyxc143tq87iow
823497
823496
2026-04-21T10:41:08Z
Pharouqenr
25549
823497
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Suke Tankarkar''' [[Kananan Hukumomin Nijeriya|Karamar Hukuma]] ce dake a Jihar [[Jigawa]], Arewa maso yamman [[Nijeriya]].
Karamar hukumar Sule Tankarkar tana cikin jihar Jigawa, shiyyar arewa maso yammacin Najeriya. Karamar hukumar Sule Tankarkar wani bangare ne na masarautar Gumel tare da karamar hukumar da ke kan iyaka da wasu sassan Jamhuriyar Nijar. Hedikwatar karamar hukumar tana cikin garin Sule Tankarkar karamar hukumar ta kunshi garuruwa da kauyuka da dama kamar su Amanga, Danyardi, Togai, Jeke, Asayaya, Dangwanki, Maizuwo, da Matoya. An kiyasta yawan al'ummar karamar hukumar Sule Tankarkar ya kai 187,945 ,mazauna yankin yawanci kabilun Hausawa da Fulani ne. Harsunan Hausa da Fufulde dai ana amfani da su ne a karamar hukumar yayin da ake gudanar da addinin Musulunci a yankin. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da fadin kasa murabba'in kilomita 1,283 kuma tana da matsakaicin zafin jiki na digiri 34. Karamar hukumar ta shaida wasu manyan yanayi guda biyu wadanda suka hada da lokacin rani da damina tare da lokacin rani a yankin mai tsananin zafi. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da kasuwanni da dama kamar babbar kasuwar Sule Tankarkar inda ake saye da sayar da kayayyaki iri-iri. Har ila yau noma wani muhimmin aiki ne na tattalin arziki a karamar hukumar Sule Tankarkar suna noma irin su shinkafa da dawa . Sauran muhimman ayyukan tattalin arziki da mazauna karamar hukumar Sule Tankarkar suke gudanar wa sun hada da kiwon dabbobi, sana’o’in hannu, da farauta.<ref>{{Cite web |title=Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61885/Average-Weather-in-Sule-Tankarkar-Nigeria-Year-Round |access-date=2023-09-08 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web | title = Post Offices- with map of LGA | publisher = NIPOST | url = http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | accessdate = 2009-10-20 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | archivedate = 2009-10-07 }}</ref>
== Manazarta ==
"Post Offices- with map of LGA". NIPOST. Archived from the original on 2009-10-07. Retrieved 2009-10-20.
"Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-09-08.
[[Category:Kananan hukumomin jihar Jigawa]]
3oymzsegaainnlukt5tiuufmamu78bd
823498
823497
2026-04-21T10:41:41Z
Pharouqenr
25549
823498
wikitext
text/x-wiki
<nowiki>{{</nowiki>{{Databox}}
'''Suke Tankarkar''' [[Kananan Hukumomin Nijeriya|Karamar Hukuma]] ce dake a Jihar [[Jigawa]], Arewa maso yamman [[Nijeriya]].
Karamar hukumar Sule Tankarkar tana cikin jihar Jigawa, shiyyar arewa maso yammacin Najeriya. Karamar hukumar Sule Tankarkar wani bangare ne na masarautar Gumel tare da karamar hukumar da ke kan iyaka da wasu sassan Jamhuriyar Nijar. Hedikwatar karamar hukumar tana cikin garin Sule Tankarkar karamar hukumar ta kunshi garuruwa da kauyuka da dama kamar su Amanga, Danyardi, Togai, Jeke, Asayaya, Dangwanki, Maizuwo, da Matoya. An kiyasta yawan al'ummar karamar hukumar Sule Tankarkar ya kai 187,945 ,mazauna yankin yawanci kabilun Hausawa da Fulani ne. Harsunan Hausa da Fufulde dai ana amfani da su ne a karamar hukumar yayin da ake gudanar da addinin Musulunci a yankin. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da fadin kasa murabba'in kilomita 1,283 kuma tana da matsakaicin zafin jiki na digiri 34. Karamar hukumar ta shaida wasu manyan yanayi guda biyu wadanda suka hada da lokacin rani da damina tare da lokacin rani a yankin mai tsananin zafi. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da kasuwanni da dama kamar babbar kasuwar Sule Tankarkar inda ake saye da sayar da kayayyaki iri-iri. Har ila yau noma wani muhimmin aiki ne na tattalin arziki a karamar hukumar Sule Tankarkar suna noma irin su shinkafa da dawa . Sauran muhimman ayyukan tattalin arziki da mazauna karamar hukumar Sule Tankarkar suke gudanar wa sun hada da kiwon dabbobi, sana’o’in hannu, da farauta.<ref>{{Cite web |title=Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61885/Average-Weather-in-Sule-Tankarkar-Nigeria-Year-Round |access-date=2023-09-08 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web | title = Post Offices- with map of LGA | publisher = NIPOST | url = http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | accessdate = 2009-10-20 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | archivedate = 2009-10-07 }}</ref>
== Manazarta ==
"Post Offices- with map of LGA". NIPOST. Archived from the original on 2009-10-07. Retrieved 2009-10-20.
"Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-09-08.
[[Category:Kananan hukumomin jihar Jigawa]]
et0a986d2aw9w2wym1wydi3tvybc51n
823499
823498
2026-04-21T10:42:09Z
Pharouqenr
25549
823499
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Suke Tankarkar''' [[Kananan Hukumomin Nijeriya|Karamar Hukuma]] ce dake a Jihar [[Jigawa]], Arewa maso yamman [[Nijeriya]].
Karamar hukumar Sule Tankarkar tana cikin jihar Jigawa, shiyyar arewa maso yammacin Najeriya. Karamar hukumar Sule Tankarkar wani bangare ne na masarautar Gumel tare da karamar hukumar da ke kan iyaka da wasu sassan Jamhuriyar Nijar. Hedikwatar karamar hukumar tana cikin garin Sule Tankarkar karamar hukumar ta kunshi garuruwa da kauyuka da dama kamar su Amanga, Danyardi, Togai, Jeke, Asayaya, Dangwanki, Maizuwo, da Matoya. An kiyasta yawan al'ummar karamar hukumar Sule Tankarkar ya kai 187,945 ,mazauna yankin yawanci kabilun Hausawa da Fulani ne. Harsunan Hausa da Fufulde dai ana amfani da su ne a karamar hukumar yayin da ake gudanar da addinin Musulunci a yankin. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da fadin kasa murabba'in kilomita 1,283 kuma tana da matsakaicin zafin jiki na digiri 34. Karamar hukumar ta shaida wasu manyan yanayi guda biyu wadanda suka hada da lokacin rani da damina tare da lokacin rani a yankin mai tsananin zafi. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da kasuwanni da dama kamar babbar kasuwar Sule Tankarkar inda ake saye da sayar da kayayyaki iri-iri. Har ila yau noma wani muhimmin aiki ne na tattalin arziki a karamar hukumar Sule Tankarkar suna noma irin su shinkafa da dawa . Sauran muhimman ayyukan tattalin arziki da mazauna karamar hukumar Sule Tankarkar suke gudanar wa sun hada da kiwon dabbobi, sana’o’in hannu, da farauta.<ref>{{Cite web |title=Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61885/Average-Weather-in-Sule-Tankarkar-Nigeria-Year-Round |access-date=2023-09-08 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web | title = Post Offices- with map of LGA | publisher = NIPOST | url = http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | accessdate = 2009-10-20 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | archivedate = 2009-10-07 }}</ref>
== Manazarta ==
"Post Offices- with map of LGA". NIPOST. Archived from the original on 2009-10-07. Retrieved 2009-10-20.
"Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-09-08.
[[Category:Kananan hukumomin jihar Jigawa]]
j8rcip481erd1aiyiym37xy1x9wrgrl
823500
823499
2026-04-21T10:42:35Z
Pharouqenr
25549
823500
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Suke Tankarkar''' [[Kananan Hukumomin Nijeriya|Karamar Hukuma]] ce dake a Jihar [[Jigawa]], Arewa maso yamman [[Nijeriya]].
Karamar hukumar Sule Tankarkar tana cikin jihar Jigawa, shiyyar arewa maso yammacin Najeriya. Karamar hukumar Sule Tankarkar wani bangare ne na masarautar Gumel tare da karamar hukumar da ke kan iyaka da wasu sassan Jamhuriyar Nijar. Hedikwatar karamar hukumar tana cikin garin Sule Tankarkar karamar hukumar ta kunshi garuruwa da kauyuka da dama kamar su Amanga, Danyardi, Togai, Jeke, Asayaya, Dangwanki, Maizuwo, da Matoya. An kiyasta yawan al'ummar karamar hukumar Sule Tankarkar ya kai 187,945 ,mazauna yankin yawanci kabilun Hausawa da Fulani ne. Harsunan Hausa da Fufulde dai ana amfani da su ne a karamar hukumar yayin da ake gudanar da addinin Musulunci a yankin. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da fadin kasa murabba'in kilomita 1,283 kuma tana da matsakaicin zafin jiki na digiri 34. Karamar hukumar ta shaida wasu manyan yanayi guda biyu wadanda suka hada da lokacin rani da damina tare da lokacin rani a yankin mai tsananin zafi. Karamar hukumar Sule Tankarkar tana da kasuwanni da dama kamar babbar kasuwar Sule Tankarkar inda ake saye da sayar da kayayyaki iri-iri. Har ila yau noma wani muhimmin aiki ne na tattalin arziki a karamar hukumar Sule Tankarkar suna noma irin su shinkafa da dawa . Sauran muhimman ayyukan tattalin arziki da mazauna karamar hukumar Sule Tankarkar suke gudanar wa sun hada da kiwon dabbobi, sana’o’in hannu, da farauta.<ref>{{Cite web |title=Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61885/Average-Weather-in-Sule-Tankarkar-Nigeria-Year-Round |access-date=2023-09-08 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web | title = Post Offices- with map of LGA | publisher = NIPOST | url = http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | accessdate = 2009-10-20 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | archivedate = 2009-10-07 }}</ref>
{{Stub}}
== Manazarta ==
"Post Offices- with map of LGA". NIPOST. Archived from the original on 2009-10-07. Retrieved 2009-10-20.
"Sule Tankarkar Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-09-08.
[[Category:Kananan hukumomin jihar Jigawa]]
kz1zxtg1m8ibuz7azesbm39rs21ngid
Kashmir
0
10414
823150
662083
2026-04-20T19:03:10Z
CommonsDelinker
75
Removing [[:c:File:Sunset_of_kashmir._Jgp.jpg|Sunset_of_kashmir._Jgp.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Polarlys|Polarlys]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Gulzar hajani|]].
823150
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Kashmir region 2008.jpg|thumb|Taswirar yankin Kashmir]]
[[Fayil:Kashmir snow flow.jpg|thumb|snow a Kashmir]]
''' LOC ''' ([[Kashmiri]] : لینے اوف کنٹرول, Duggar: लाइन ऑफ कंट्रोल ), A baya ana rubuta Cashmere, yanki ne a tsakiyar [[Kudancin Asiya]].,A tarihan ce idan akace Kashmir to ana dan ganta wa ne da tsaunukan dake yankin kudu daga yammacin tsaunukan [[Himalaya]]. A yau ana dan ganta Kashmir da babban yankin da ya kunshi Jahar [[Indiya]] ta [[Jammu da Kashmir]] (wadda ta kunshi tuddan Kashmir, Yankin Jammu,da Ladakh), Azad Kashmir da Gilgit–Baltistan (bangaren [[Pakistan]]), da kuma Aksai Chin da Trans-Karakoram Tract (bangaren [[Sin]]). Babban wajen da shine Kashmir shine ''Tuddan Kashmir'' yanki ne dake kasa zagaye da tsaunuka kuma da koramu. Mutane na son wajen saboda saukin rayuwa da kuma yana yi mai kyau wanda yake a wajen. Yankin yana a tsakankanin iyakar kasashen Indiya da Fakistan. Yankin nada fadin kasar sukwaya kilomita 230,166.1 ko (sukwaya mil 89,106). <ref name=britannica-intro>{{cite web|title=Kashmir: region, Indian subcontinent|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=16 July 2016|url=https://www.britannica.com/place/Kashmir-region-Indian-subcontinent}} </ref>
==Hotuna==
<gallery>
File:Aishmuqam_Shrine.jpg|Wurin bauta na Aishmuqam, Kashmir
File:Kashmirgarden.jpg|Wani lambun Kashmir
File:Himalya_mountain_01.jpg|Tsaunin Himalaya, Kashmir
File:Statue_of_Maharaja_Hari_Singh_at_Jammu.jpg|Mutum-Mutumin Maharaja Hari Singh, Jammu Kashmir
File:Kashmir_Railway_line_near_Anantnag_railway_station.jpg|Wani layin dogo na birnin Kashmir
File:Government_Polytechnic_College_Anantnag.jpg|Kwalejin Fasaha ta Gwamanti, Anantnag, Kashmir
File:Hundurman_Brok_Museum.jpg|Wasu tsugunne a bakin Gidan adana kayan Tarihi na Hundurman Brok, gundumar Kargil, Kashmir
File:Chadar-Zanskar.jpg|Chadar Zanakar, Kashmir
File:Life_in_the_Streets_in_Jammu.jpg|Wani mutum a kan titi, Jammu Kashmir
</gallery>
==Manazarta==
n6epbcb2r51boa9jt8w8nogmjtwnuql
Hadiza Aliyu
0
10494
823143
703502
2026-04-20T18:53:49Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823143
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Hadiza Aliyu on Dandalina.jpg|thumb|hadiza a dandalina]]
[[Fayil:Ha-Hadiza Aliyu.ogg|thumb|Hadiza Aliyu]]
[[Fayil:Hadiza Gabon Kannywood actress.jpg|thumb|Hoton hadiza gabon]]
'''Hadiza Aliyu''' wacce akafi sani da '''Hadiza [[Gabon]]''' (An haife ta a ranar daya 1 ga watan Yuni, shekarar alif dari tara da tamanin da tara miladiyya 1989) a kasar Gabon,<ref>{{Cite web|title=Hadiza Aliyu|url=http://www.hadizaaliyu.com/about/}}</ref> Hadiza Aliyu ta Kasance Shahararriyar 'yar wasan kwaikwayo ce a [[Hausa]] film a [[Najeriya]], a ƙarƙashin masana'antar film ta Hausa wato kannydwood.<ref>https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/</ref>
== Farkon Rayuwa. ==
An haifi Hadiza Aliyu [[Gabon]] ne a ƙasar [[Libreville]] da ke ƙasar [[Gabon]], ta dawo ƙasar mahaifiyar ta [[Najeriya]] daga bisani domin wasu dalilai, inda tayo karatu, sannan ta fara harkan fim, Haifaffiyar garin [[Libreville]], [[Gabon|Jamhuriyar Gabon]],<ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201312300834.html|title=Nigeria: I Had to Learn Hausa to Feature in Kannywood - Hadiza Gabon|author=All Africa|publisher=Amina Alhassan and Mulikat Mukaila|accessdate=28 December 2013}}</ref> Hadiza Aliyu ‘yar gidan Malam Aliyu ne wanda dattijo ne. A bangaren mahaifinta, Hadiza 'yar asalin ƙasar Gabon ce, kuma a bangaren mahaifiyarta, asalin ta Fulani ce daga [[Adamawa|jihar Adamawa]], [[Nijeriya|Najeriya]].<ref>{{cite web|title=I want to settle down – Gabon - Blueprint|url=http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|access-date=2015-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402131520/http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|archive-date=2015-04-02|url-status=dead}}</ref>
== Ilimi ==
Hadiza Aliyu Gabon ta halarci makarantun firamare da sakandire a kasar haihuwarta inda ta rubuta jarabawarta ta A-Level tare da burin zama lauya sannan daga baya ta zabi Lauya a matsayin kwas din da ta fi so. Ta fara karatun jami'a a matsayinta na daliba, amma dole ta daina zuwa makaranta saboda wasu matsaloli da suka dabaibaye karatun nata. Karatun nata ya tsaya a lokacin kuma hakan ya ba ta damar halartar shirin difloma a cikin Harshen Faransanci kuma daga baya ta zama malama mai koyar da Faransanci a wata makarantar sirri.<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/biography/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref>
== Shahara ==
Tana daya daga cikin manyan jarumai mata a masana'antar fim ta kannywood, dake arewacin Nigeria. Tana da masoya da dama , tayi fina finai shaharrru a masana'antar. Ta fito a fim mai dogon zango na tashar Arewa 24 mai suna GIDAN BADAMASI, ta kuma fito a shahararren fim mai dogon zango MANYAN MATA. A halin yanzu ta buɗe wani filin tattaunawa da manyan mutane Sannan nu mai suna GABONS ROOM TALK.
==Fim==
Hadiza Aliyu ta shiga [[Kannywood]] ba da dadewa ba bayan ta shigo daga [[Gabon]] zuwa [[Adamawa|jihar Adamawa]], [[Nijeriya|Najeriya]] . Ta tashi daga [[Adamawa]] zuwa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] yayin da take sha'awar shiga masana'antar fim ta [[kannywood]] tare da dan uwan ta. Ta samu damar ganawa da [[Ali Nuhu]] kuma ta nemi taimakonsa don kaddamar da ita a matsayin 'yar fim. Hadiza ta fara fitowa ne a shekara ta 2009, inda aka sanya ta a Artabu, ta samu shiga masana'antar fim ta [[kannywood]] a matsayin ɗaya daga cikin manyan jarumai mata tare da taimakon [[Ali Nuhu]] da kuma jagorancin Aminu Shariff . Ta kasance shahararriyar 'yar wasan Hausa ce. Mutane da dama na gani da daukan ta a matsayin jarumar 'yar wasan [[Kannywood]] kuma abar koyi musamman yadda take fitowa cikin sutura na al'ada da kyau, tana fitowa a wasannin barkwanci na ban dariya.<ref>{{Cite web|title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv|url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon}}</ref> Hadiza ta kasance ita ce jakadiyar da ta daga cikin kamfanin sadarwa na Najeriya MTN Nigeria da kuma kamfanin abincin Indomie, ta karbi kyautar Best Actress Jury Award a 2nd Kannywood Award wanda kamfanin MTN Najeriya suka dauki nauyin bayarwa. Ita ce wacce ta kafa gidauniyar HAG Foundation.<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/filmography/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite web|last1=Elites|first1=The|title=Famous Kannywood Actress Hadiza Aliyu Gabon, Debuts In Nollywood Movie|url=http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/|website=The Elites Nigeria|accessdate=24 October 2019|date=21 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=The trailer for Mike Ezuruonye's new movie ‘Lagos Real Fake Life’ isn't quite there yet » YNaija|url=https://ynaija.com/the-trailer-for-mike-ezuruonyes-new-movie-lagos-real-fake-life-isnt-quite-there-yet/|website=YNaija|accessdate=24 October 2019|date=10 October 2018}}</ref><ref>{{cite web|last1=Husseini|first1=Shuaibu|title=Gold for Kannywood’s shinning star, Hadiza Gabon, from Queensland|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|accessdate=24 October 2019|date=12 November 2016|archive-date=24 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024225403/https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Lere|first1=Muhammad|title=Kannywood: Hadiza Gabon features in first Nollywood movie - Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/kannywood/243849-kannywood-hadiza-gabon-features-first-nollywood-movie.html|website=Premiumtimenews|accessdate=24 October 2019|date=21 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv|url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon/}}</ref>
Hadiza Gabon ta yanke shawarar shiga Nollywood a shekara ta 2017, biyo bayan [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Yakubu Muhammad|Yakubu Muhammed]], Maryam Booth da [[Rahama Sadau]] . An saka ta a fim dinta na farko na Nollywood kusa da Mike Ezuruonye, Mike Angel da Emmanuella a fim mai taken ''Lagos Real Fake Life .''
== Jakadanci ==
Acikin watan Disambar shekarar 2018 ne, kamfanin NASCON Allied Plc,<ref>{{cite web|url=http://www.hagfoundation.com/|title=HAG Foundation - Committed to Serving Humanity|work=|publisher=HAG Foundation|accessdate=22 January 2017|archive-date=2 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010123/http://www.hagfoundation.com/|url-status=dead}}</ref> wanda ke reshen rukunin kamfanonin [[Dangote Group|Dangote]] , ya bayyana Hadiza Aliyu a matsayin jakadiyar jakadancin Dangote Classic Seasoning a yayin ƙaddamar da kayan haɗa kayan a [[Kano#Tarihin%20Kano|Kano]].<ref>{{cite news|title=NASCON introduces Dangote classic seasoning into Kano market|url=https://businessday.ng/companies/article/nascon-introduces-dangote-classic-seasoning-into-kano-market|work=Businessday NG|date=17 December 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes|url=https://www.proshareng.com/news/Products%20&%20Services/NASCON-launches-New-Dangote-Classic-Seasoning-Cubes/43162#:~:text=The%20Company%20used%20the%20occasion,to%20all%20women%20in%20Nigeria|website=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Brand Ambassador Market Tour|url=https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/|website=NASCON|date=16 July 2019|access-date=1 March 2021|archive-date=10 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/|url-status=dead}}</ref>
== Taimako ==
A shekara ta 2016, Hadiza Gabon ta kafa Kungiyar agaji mai suna HAG Foundation Da nufin inganta rayuwar talakawa ta hanyar samar da taimako a bangarorin ilimi da kiwon lafiya gami da wadatar abinci, Ta zama daya daga cikin ‘yan wasa mata na farko a tarihin [[Kannywood]] da ta gabatar da irin wannan taimakon jin kai.
A watan Maris na shekara ta 2016, ta ziyarci sansanonin ‘yan gudun hijirar da ke cikin [[Kano (jiha)|jihar Kano]] inda ta ba da gudummawar kayayyakin abinci, kayan masaka da sauran kayan masarufi da mazauna sansanin suke bukata saboda rikicin arewacin Najeriya.<ref>{{cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/entertainment/hadiza-gabon-enlivens-idp-camp/138523.html|title=Hadiza Gabon enlivens IDP camp|work=Daily Trust|publisher=Ibrahim Musa Giginyu|accessdate=19 March 2016}}</ref>
== Lamban girma ==
Hadiza Aliyu ta samu kyaututtuka da girmamawa da dama waɗanda suka hada da shekara ta 2013 Best of Nollywood Awards da [[Kyaututtukan Kannywood|2nd Kannywood / MTN Awards]] a shekara ta 2014. Saboda karramawar da ta yi a matsayin 'yar fim, Hadiza ta karrama a shekarar 2013 daga tsohon Gwamnan [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Rabi'u Musa Kwankwaso|Dakta Rabi'u Musa Kwankwaso]] . An kuma ba ta lambar yabo ta Hollywood ta Afirka a matsayin Jarumar Jarumai mata .<gallery mode="packed-overlay" heights="140">
|Hadiza Gabon tana karban lamban girma
</gallery>
=== Awad ===
Lamban girman da Hadiza Aliyu Gabon ta samu<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/awards-and-projects/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Lamban girma
! Rukuni
! Fim
! Sakamako
|-
! scope="row" | 2013
| Kwankwasiyya Award
| Recognition Award
|Kwankwasiyya Award
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2013
| 2013 Best of Nollywood Awards
| Best Actress (Hausa)
| ''Babban Zaure''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2014
| City People Entertainment Awards
| ''Best Actress (Hausa)''<ref>{{cite web |title=Kannywood at the 2014 City People Entertainment Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/city-people-entertainment-awards-june-2014 |website=hausafilms.tv |accessdate=24 October 2019}}</ref>
| ''Babban Zaure''
| {{Nom}}
|-
! scope="row" | 2014
| 2nd Kannywood/MTN Awards<ref>{{cite web|title=Linda Ikeji's Blog|url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref>
| Best Actress of the Year(Jury Choice)<ref>{{cite web|title=Premium Times Nigeria|url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/176070-late-ibro-honoured-mtn-kannywood-awards-2015.html}}</ref>
| ''Daga Ni Sai Ke''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Kannywood AWA 24 Film & Merit Award
| Best Supporting Actress
| ''Ali Yaga Ali''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2016
| African Hollywood Awards
| Best Actress<ref>{{cite web
|url=https://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/hausa-movies-arts-entertainment/214643-hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-african-hollywood-awards.html
|title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards
|work =Premium Times Nigeria
|publisher=Mohammed Lere
|accessdate=6 November 2016}}</ref>
| ''African Films in Hausa Language''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Arewa Night Award
| Recognition Award
|
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| 2017 Best of Kannywood Award
| Best Actress (Hausa)<ref>{{cite web |last1=Agbon |first1=Ehis |title=2017 CITY PEOPLE MOVIE AWARDS (NOMINEES FOR KANNYWOOD) |url=https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |website=Procyon News |accessdate=24 October 2019 |date=16 September 2017 |archive-date=18 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018124155/https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
|
| {{Nom}}
|-
|}
=== Kyaututuka ===
Jadawalin kyaututtukan martabawa da Hadiza Aliyu Gabon ta samu
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Girmamawa
!Rukuni
!Bangare
|-
! scope="row" |2016
|Kano State Senior Secondary Schools Management Board
|Certificate of Appreciation<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/BNwVKYBhVtd/|title=Hadiza Aliyu Gabon on Instagram: Alhamdulillah ✌🏼️👌👌🏻|work=Instagram|publisher=Hadiza Aliyu Gabon|accessdate=10 December 2016}}</ref>
|''Educational Support''
|-
! scope="row" |2016
|Statup Kano
|Certificate of Appreciation<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/AdizatouGabon/status/809842395844149252|title=Was honored to be part of Startup Kano Women Conference.. Women empowerment gives me so much joy. Alhamdulillah.|work=Twitter|publisher=Hadiza Aliyu|accessdate=16 December 2016}}</ref>
|''Empowerment Support''
|-
! scope="row" |2016
|Billycares Charity Foundation
|Recognition Award
| ''Philanthropy''
|-
! scope="row" |2019
|Hausa Students Association of Nigeria (BUK)
|Recognition Award
|''Educational Support''
|-
|}
=== Fina finai ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+
Fina finan ta
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
! Shekara
! Sunan Fim
! Matsayin
! Nau'i
|-
|
| ''Daina Kuka''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Farar Saka''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Fataken Dare''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Kolo(film)|Kolo''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Mukaddari''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Sakayya''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Umarnin Uwa''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Ziyadat''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2009
| ''Artabu''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2010
| ''Wasila(film)|Wasila''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2010
| ''Umarnin Uwa''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Aisha Humaira''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| '''Yar Maye''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Badi Ba Rai''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Akirizzaman''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Dare Daya''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Wata Tafi Wata''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Da Kai Zan Gana''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Haske''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Ban Sani Ba''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Mai Dalilin Aure''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Daga Ni Sai Ke''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Ali Yaga Ali''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Basaja''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Uba Da 'Da''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Indon Kauye''
| Jaruma
| Comedy/Fim
|-
| 2014
| ''Ba'asi''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Jarumta''
| Jaruma
| Fim
|-
|2017
| ''Gida da waje''
| Jaruma
| Fim
|-
|2017
| ''Ciki Da Raino''
|Jaruma
|Comedy/Fim
|-
|2019
| ''Hawwa Kulu''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Wakili''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Dan Birnin''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Gidan Badamasi''
| Jaruma
| Comedy/Fim
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="140" caption="Hotunan Hadiza Gabon">
File:Hadiza Aliyu on Dandalina.jpg|Sanye da farin kaya
File:Hadiza Gabon.jpg
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Rahama Sadau]]
* [[Hafsat Idris]]
* [[Jamila Nagudu]]
* [[Fati Washa]]
* [[Maryam Booth]]
* [[Maryam Yahaya]]
* [[Aisha Aliyu Tsamiya]]
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
<references />
{{DEFAULTSORT:Aliyu,Hadiza}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mata yan fim]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Haihuwan 1989]]
ilg8cgsj8xudubt5rjiqgygihiua0k0
823144
823143
2026-04-20T18:54:44Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823144
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Hadiza Aliyu on Dandalina.jpg|thumb|hadiza a dandalina]]
[[Fayil:Ha-Hadiza Aliyu.ogg|thumb|Hadiza Aliyu]]
[[Fayil:Hadiza Gabon Kannywood actress.jpg|thumb|Hoton hadiza gabon]]
'''Hadiza Aliyu''' wacce akafi sani da '''Hadiza [[Gabon]]''' (An haife ta a ranar daya 1 ga watan Yuni, shekarar alif dari tara da tamanin da tara miladiyya 1989) a kasar Gabon,<ref>{{Cite web|title=Hadiza Aliyu|url=http://www.hadizaaliyu.com/about/}}</ref> Hadiza Aliyu ta Kasance Shahararriyar 'yar wasan kwaikwayo ce a [[Hausa]] film a [[Najeriya]], a ƙarƙashin masana'antar film ta Hausa wato kannydwood.<ref>https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/</ref>
== Farkon Rayuwa. ==
An haifi Hadiza Aliyu [[Gabon]] ne a ƙasar [[Libreville]] da ke ƙasar [[Gabon]], ta dawo ƙasar mahaifiyar ta [[Najeriya]] daga bisani domin wasu dalilai, inda tayo karatu, sannan ta fara harkan fim, Haifaffiyar garin [[Libreville]], [[Gabon|Jamhuriyar Gabon]],<ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201312300834.html|title=Nigeria: I Had to Learn Hausa to Feature in Kannywood - Hadiza Gabon|author=All Africa|publisher=Amina Alhassan and Mulikat Mukaila|accessdate=28 December 2013}}</ref> Hadiza Aliyu ‘yar gidan Malam Aliyu ne wanda dattijo ne. A bangaren mahaifinta, Hadiza 'yar asalin ƙasar Gabon ce, kuma a bangaren mahaifiyarta, asalin ta Fulani ce daga [[Adamawa|jihar Adamawa]], [[Nijeriya|Najeriya]].<ref>{{cite web|title=I want to settle down – Gabon - Blueprint|url=http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|access-date=2015-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402131520/http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|archive-date=2015-04-02|url-status=dead}}</ref>
== Ilimi ==
Hadiza Aliyu Gabon ta halarci makarantun firamare da sakandire a kasar haihuwarta inda ta rubuta jarabawarta ta A-Level tare da burin zama lauya sannan daga baya ta zabi Lauya a matsayin kwas din da ta fi so. Ta fara karatun jami'a a matsayinta na daliba, amma dole ta daina zuwa makaranta saboda wasu matsaloli da suka dabaibaye karatun nata. Karatun nata ya tsaya a lokacin kuma hakan ya ba ta damar halartar shirin difloma a cikin Harshen Faransanci kuma daga baya ta zama malama mai koyar da Faransanci a wata makarantar sirri.<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/biography/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref>
== Shahara ==
Tana daya daga cikin manyan jarumai mata a masana'antar fim ta kannywood, dake arewacin Nigeria. Tana da masoya da dama , tayi fina finai shaharrru a masana'antar. Ta fito a fim mai dogon zango na tashar Arewa 24 mai suna GIDAN BADAMASI, ta kuma fito a shahararren fim mai dogon zango MANYAN MATA. A halin yanzu ta buɗe wani filin tattaunawa da manyan mutane Sannan nu mai suna GABONS ROOM TALK.
==Fim==
Hadiza Aliyu ta shiga [[Kannywood]] ba da dadewa ba bayan ta shigo daga [[Gabon]] zuwa [[Adamawa|jihar Adamawa]], [[Nijeriya|Najeriya]] . Ta tashi daga [[Adamawa]] zuwa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] yayin da take sha'awar shiga masana'antar fim ta [[kannywood]] tare da dan uwan ta. Ta samu damar ganawa da [[Ali Nuhu]] kuma ta nemi taimakonsa don kaddamar da ita a matsayin 'yar fim. Hadiza ta fara fitowa ne a shekara ta 2009, inda aka sanya ta a Artabu, ta samu shiga masana'antar fim ta [[kannywood]] a matsayin ɗaya daga cikin manyan jarumai mata tare da taimakon [[Ali Nuhu]] da kuma jagorancin Aminu Shariff . Ta kasance shahararriyar 'yar wasan Hausa ce. Mutane da dama na gani da daukan ta a matsayin jarumar 'yar wasan [[Kannywood]] kuma abar koyi musamman yadda take fitowa cikin sutura na al'ada da kyau, tana fitowa a wasannin barkwanci na ban dariya.<ref>{{Cite web|title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv|url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon}}</ref> Hadiza ta kasance ita ce jakadiyar da ta daga cikin kamfanin sadarwa na Najeriya MTN Nigeria da kuma kamfanin abincin Indomie, ta karbi kyautar Best Actress Jury Award a 2nd Kannywood Award wanda kamfanin MTN Najeriya suka dauki nauyin bayarwa. Ita ce wacce ta kafa gidauniyar HAG Foundation.<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/filmography/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite web|last1=Elites|first1=The|title=Famous Kannywood Actress Hadiza Aliyu Gabon, Debuts In Nollywood Movie|url=http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/|website=The Elites Nigeria|accessdate=24 October 2019|date=21 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=The trailer for Mike Ezuruonye's new movie ‘Lagos Real Fake Life’ isn't quite there yet » YNaija|url=https://ynaija.com/the-trailer-for-mike-ezuruonyes-new-movie-lagos-real-fake-life-isnt-quite-there-yet/|website=YNaija|accessdate=24 October 2019|date=10 October 2018}}</ref><ref>{{cite web|last1=Husseini|first1=Shuaibu|title=Gold for Kannywood’s shinning star, Hadiza Gabon, from Queensland|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|accessdate=24 October 2019|date=12 November 2016|archive-date=24 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024225403/https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Lere|first1=Muhammad|title=Kannywood: Hadiza Gabon features in first Nollywood movie - Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/kannywood/243849-kannywood-hadiza-gabon-features-first-nollywood-movie.html|website=Premiumtimenews|accessdate=24 October 2019|date=21 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv|url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon/}}</ref>
Hadiza Gabon ta yanke shawarar shiga Nollywood a shekara ta 2017, biyo bayan [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Yakubu Muhammad|Yakubu Muhammed]], Maryam Booth da [[Rahama Sadau]] . An saka ta a fim dinta na farko na Nollywood kusa da Mike Ezuruonye, Mike Angel da Emmanuella a fim mai taken ''Lagos Real Fake Life .''
== Jakadanci ==
Acikin watan Disambar shekarar 2018 ne, kamfanin NASCON Allied Plc,<ref>{{cite web|url=http://www.hagfoundation.com/|title=HAG Foundation - Committed to Serving Humanity|work=|publisher=HAG Foundation|accessdate=22 January 2017|archive-date=2 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010123/http://www.hagfoundation.com/|url-status=dead}}</ref> wanda ke reshen rukunin kamfanonin [[Dangote Group|Dangote]] , ya bayyana Hadiza Aliyu a matsayin jakadiyar jakadancin Dangote Classic Seasoning a yayin ƙaddamar da kayan haɗa kayan a [[Kano#Tarihin%20Kano|Kano]].<ref>{{cite news|title=NASCON introduces Dangote classic seasoning into Kano market|url=https://businessday.ng/companies/article/nascon-introduces-dangote-classic-seasoning-into-kano-market|work=Businessday NG|date=17 December 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes|url=https://www.proshareng.com/news/Products%20&%20Services/NASCON-launches-New-Dangote-Classic-Seasoning-Cubes/43162#:~:text=The%20Company%20used%20the%20occasion,to%20all%20women%20in%20Nigeria|website=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Brand Ambassador Market Tour|url=https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/|website=NASCON|date=16 July 2019|access-date=1 March 2021|archive-date=10 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/|url-status=dead}}</ref>
== Taimako ==
Acikin shekara ta 2016, Hadiza Gabon ta kafa Kungiyar agaji mai suna HAG Foundation Da nufin inganta rayuwar talakawa ta hanyar samar da taimako a bangarorin ilimi da kiwon lafiya gami da wadatar abinci, Ta zama daya daga cikin ‘yan wasa mata na farko a tarihin [[Kannywood]] da ta gabatar da irin wannan taimakon jin kai.
A watan Maris na shekara ta 2016, ta ziyarci sansanonin ‘yan gudun hijirar da ke cikin [[Kano (jiha)|jihar Kano]] inda ta ba da gudummawar kayayyakin abinci, kayan masaka da sauran kayan masarufi da mazauna sansanin suke bukata saboda rikicin arewacin Najeriya.<ref>{{cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/entertainment/hadiza-gabon-enlivens-idp-camp/138523.html|title=Hadiza Gabon enlivens IDP camp|work=Daily Trust|publisher=Ibrahim Musa Giginyu|accessdate=19 March 2016}}</ref>
== Lamban girma ==
Hadiza Aliyu ta samu kyaututtuka da girmamawa da dama waɗanda suka hada da shekara ta 2013 Best of Nollywood Awards da [[Kyaututtukan Kannywood|2nd Kannywood / MTN Awards]] a shekara ta 2014. Saboda karramawar da ta yi a matsayin 'yar fim, Hadiza ta karrama a shekarar 2013 daga tsohon Gwamnan [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Rabi'u Musa Kwankwaso|Dakta Rabi'u Musa Kwankwaso]] . An kuma ba ta lambar yabo ta Hollywood ta Afirka a matsayin Jarumar Jarumai mata .<gallery mode="packed-overlay" heights="140">
|Hadiza Gabon tana karban lamban girma
</gallery>
=== Awad ===
Lamban girman da Hadiza Aliyu Gabon ta samu<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/awards-and-projects/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Lamban girma
! Rukuni
! Fim
! Sakamako
|-
! scope="row" | 2013
| Kwankwasiyya Award
| Recognition Award
|Kwankwasiyya Award
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2013
| 2013 Best of Nollywood Awards
| Best Actress (Hausa)
| ''Babban Zaure''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2014
| City People Entertainment Awards
| ''Best Actress (Hausa)''<ref>{{cite web |title=Kannywood at the 2014 City People Entertainment Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/city-people-entertainment-awards-june-2014 |website=hausafilms.tv |accessdate=24 October 2019}}</ref>
| ''Babban Zaure''
| {{Nom}}
|-
! scope="row" | 2014
| 2nd Kannywood/MTN Awards<ref>{{cite web|title=Linda Ikeji's Blog|url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref>
| Best Actress of the Year(Jury Choice)<ref>{{cite web|title=Premium Times Nigeria|url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/176070-late-ibro-honoured-mtn-kannywood-awards-2015.html}}</ref>
| ''Daga Ni Sai Ke''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Kannywood AWA 24 Film & Merit Award
| Best Supporting Actress
| ''Ali Yaga Ali''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2016
| African Hollywood Awards
| Best Actress<ref>{{cite web
|url=https://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/hausa-movies-arts-entertainment/214643-hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-african-hollywood-awards.html
|title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards
|work =Premium Times Nigeria
|publisher=Mohammed Lere
|accessdate=6 November 2016}}</ref>
| ''African Films in Hausa Language''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Arewa Night Award
| Recognition Award
|
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| 2017 Best of Kannywood Award
| Best Actress (Hausa)<ref>{{cite web |last1=Agbon |first1=Ehis |title=2017 CITY PEOPLE MOVIE AWARDS (NOMINEES FOR KANNYWOOD) |url=https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |website=Procyon News |accessdate=24 October 2019 |date=16 September 2017 |archive-date=18 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018124155/https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
|
| {{Nom}}
|-
|}
=== Kyaututuka ===
Jadawalin kyaututtukan martabawa da Hadiza Aliyu Gabon ta samu
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Girmamawa
!Rukuni
!Bangare
|-
! scope="row" |2016
|Kano State Senior Secondary Schools Management Board
|Certificate of Appreciation<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/BNwVKYBhVtd/|title=Hadiza Aliyu Gabon on Instagram: Alhamdulillah ✌🏼️👌👌🏻|work=Instagram|publisher=Hadiza Aliyu Gabon|accessdate=10 December 2016}}</ref>
|''Educational Support''
|-
! scope="row" |2016
|Statup Kano
|Certificate of Appreciation<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/AdizatouGabon/status/809842395844149252|title=Was honored to be part of Startup Kano Women Conference.. Women empowerment gives me so much joy. Alhamdulillah.|work=Twitter|publisher=Hadiza Aliyu|accessdate=16 December 2016}}</ref>
|''Empowerment Support''
|-
! scope="row" |2016
|Billycares Charity Foundation
|Recognition Award
| ''Philanthropy''
|-
! scope="row" |2019
|Hausa Students Association of Nigeria (BUK)
|Recognition Award
|''Educational Support''
|-
|}
=== Fina finai ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+
Fina finan ta
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
! Shekara
! Sunan Fim
! Matsayin
! Nau'i
|-
|
| ''Daina Kuka''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Farar Saka''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Fataken Dare''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Kolo(film)|Kolo''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Mukaddari''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Sakayya''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Umarnin Uwa''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Ziyadat''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2009
| ''Artabu''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2010
| ''Wasila(film)|Wasila''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2010
| ''Umarnin Uwa''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Aisha Humaira''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| '''Yar Maye''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Badi Ba Rai''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Akirizzaman''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Dare Daya''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Wata Tafi Wata''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Da Kai Zan Gana''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Haske''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Ban Sani Ba''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Mai Dalilin Aure''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Daga Ni Sai Ke''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Ali Yaga Ali''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Basaja''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Uba Da 'Da''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Indon Kauye''
| Jaruma
| Comedy/Fim
|-
| 2014
| ''Ba'asi''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Jarumta''
| Jaruma
| Fim
|-
|2017
| ''Gida da waje''
| Jaruma
| Fim
|-
|2017
| ''Ciki Da Raino''
|Jaruma
|Comedy/Fim
|-
|2019
| ''Hawwa Kulu''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Wakili''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Dan Birnin''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Gidan Badamasi''
| Jaruma
| Comedy/Fim
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="140" caption="Hotunan Hadiza Gabon">
File:Hadiza Aliyu on Dandalina.jpg|Sanye da farin kaya
File:Hadiza Gabon.jpg
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Rahama Sadau]]
* [[Hafsat Idris]]
* [[Jamila Nagudu]]
* [[Fati Washa]]
* [[Maryam Booth]]
* [[Maryam Yahaya]]
* [[Aisha Aliyu Tsamiya]]
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
<references />
{{DEFAULTSORT:Aliyu,Hadiza}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mata yan fim]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Haihuwan 1989]]
e8i1rqdy09y4vmqmp7e75a6cn27q555
823146
823144
2026-04-20T18:55:25Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823146
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Hadiza Aliyu on Dandalina.jpg|thumb|hadiza a dandalina]]
[[Fayil:Ha-Hadiza Aliyu.ogg|thumb|Hadiza Aliyu]]
[[Fayil:Hadiza Gabon Kannywood actress.jpg|thumb|Hoton hadiza gabon]]
'''Hadiza Aliyu''' wacce akafi sani da '''Hadiza [[Gabon]]''' (An haife ta a ranar daya 1 ga watan Yuni, shekarar alif dari tara da tamanin da tara miladiyya 1989) a kasar Gabon,<ref>{{Cite web|title=Hadiza Aliyu|url=http://www.hadizaaliyu.com/about/}}</ref> Hadiza Aliyu ta Kasance Shahararriyar 'yar wasan kwaikwayo ce a [[Hausa]] film a [[Najeriya]], a ƙarƙashin masana'antar film ta Hausa wato kannydwood.<ref>https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/</ref>
== Farkon Rayuwa. ==
An haifi Hadiza Aliyu [[Gabon]] ne a ƙasar [[Libreville]] da ke ƙasar [[Gabon]], ta dawo ƙasar mahaifiyar ta [[Najeriya]] daga bisani domin wasu dalilai, inda tayo karatu, sannan ta fara harkan fim, Haifaffiyar garin [[Libreville]], [[Gabon|Jamhuriyar Gabon]],<ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201312300834.html|title=Nigeria: I Had to Learn Hausa to Feature in Kannywood - Hadiza Gabon|author=All Africa|publisher=Amina Alhassan and Mulikat Mukaila|accessdate=28 December 2013}}</ref> Hadiza Aliyu ‘yar gidan Malam Aliyu ne wanda dattijo ne. A bangaren mahaifinta, Hadiza 'yar asalin ƙasar Gabon ce, kuma a bangaren mahaifiyarta, asalin ta Fulani ce daga [[Adamawa|jihar Adamawa]], [[Nijeriya|Najeriya]].<ref>{{cite web|title=I want to settle down – Gabon - Blueprint|url=http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|access-date=2015-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402131520/http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|archive-date=2015-04-02|url-status=dead}}</ref>
== Ilimi ==
Hadiza Aliyu Gabon ta halarci makarantun firamare da sakandire a kasar haihuwarta inda ta rubuta jarabawarta ta A-Level tare da burin zama lauya sannan daga baya ta zabi Lauya a matsayin kwas din da ta fi so. Ta fara karatun jami'a a matsayinta na daliba, amma dole ta daina zuwa makaranta saboda wasu matsaloli da suka dabaibaye karatun nata. Karatun nata ya tsaya a lokacin kuma hakan ya ba ta damar halartar shirin difloma a cikin Harshen Faransanci kuma daga baya ta zama malama mai koyar da Faransanci a wata makarantar sirri.<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/biography/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref>
== Shahara ==
Tana daya daga cikin manyan jarumai mata a masana'antar fim ta kannywood, dake arewacin Nigeria. Tana da masoya da dama , tayi fina finai shaharrru a masana'antar. Ta fito a fim mai dogon zango na tashar Arewa 24 mai suna GIDAN BADAMASI, ta kuma fito a shahararren fim mai dogon zango MANYAN MATA. A halin yanzu ta buɗe wani filin tattaunawa da manyan mutane Sannan nu mai suna GABONS ROOM TALK.
==Fim==
Hadiza Aliyu ta shiga [[Kannywood]] ba da dadewa ba bayan ta shigo daga [[Gabon]] zuwa [[Adamawa|jihar Adamawa]], [[Nijeriya|Najeriya]] . Ta tashi daga [[Adamawa]] zuwa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] yayin da take sha'awar shiga masana'antar fim ta [[kannywood]] tare da dan uwan ta. Ta samu damar ganawa da [[Ali Nuhu]] kuma ta nemi taimakonsa don kaddamar da ita a matsayin 'yar fim. Hadiza ta fara fitowa ne a shekara ta 2009, inda aka sanya ta a Artabu, ta samu shiga masana'antar fim ta [[kannywood]] a matsayin ɗaya daga cikin manyan jarumai mata tare da taimakon [[Ali Nuhu]] da kuma jagorancin Aminu Shariff . Ta kasance shahararriyar 'yar wasan Hausa ce. Mutane da dama na gani da daukan ta a matsayin jarumar 'yar wasan [[Kannywood]] kuma abar koyi musamman yadda take fitowa cikin sutura na al'ada da kyau, tana fitowa a wasannin barkwanci na ban dariya.<ref>{{Cite web|title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv|url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon}}</ref> Hadiza ta kasance ita ce jakadiyar da ta daga cikin kamfanin sadarwa na Najeriya MTN Nigeria da kuma kamfanin abincin Indomie, ta karbi kyautar Best Actress Jury Award a 2nd Kannywood Award wanda kamfanin MTN Najeriya suka dauki nauyin bayarwa. Ita ce wacce ta kafa gidauniyar HAG Foundation.<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/filmography/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite web|last1=Elites|first1=The|title=Famous Kannywood Actress Hadiza Aliyu Gabon, Debuts In Nollywood Movie|url=http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/|website=The Elites Nigeria|accessdate=24 October 2019|date=21 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=The trailer for Mike Ezuruonye's new movie ‘Lagos Real Fake Life’ isn't quite there yet » YNaija|url=https://ynaija.com/the-trailer-for-mike-ezuruonyes-new-movie-lagos-real-fake-life-isnt-quite-there-yet/|website=YNaija|accessdate=24 October 2019|date=10 October 2018}}</ref><ref>{{cite web|last1=Husseini|first1=Shuaibu|title=Gold for Kannywood’s shinning star, Hadiza Gabon, from Queensland|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|accessdate=24 October 2019|date=12 November 2016|archive-date=24 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024225403/https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Lere|first1=Muhammad|title=Kannywood: Hadiza Gabon features in first Nollywood movie - Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/kannywood/243849-kannywood-hadiza-gabon-features-first-nollywood-movie.html|website=Premiumtimenews|accessdate=24 October 2019|date=21 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv|url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon/}}</ref>
Hadiza Gabon ta yanke shawarar shiga Nollywood a shekara ta 2017, biyo bayan [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Yakubu Muhammad|Yakubu Muhammed]], Maryam Booth da [[Rahama Sadau]] . An saka ta a fim dinta na farko na Nollywood kusa da Mike Ezuruonye, Mike Angel da Emmanuella a fim mai taken ''Lagos Real Fake Life .''
== Jakadanci ==
Acikin watan Disambar shekarar 2018 ne, kamfanin NASCON Allied Plc,<ref>{{cite web|url=http://www.hagfoundation.com/|title=HAG Foundation - Committed to Serving Humanity|work=|publisher=HAG Foundation|accessdate=22 January 2017|archive-date=2 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010123/http://www.hagfoundation.com/|url-status=dead}}</ref> wanda ke reshen rukunin kamfanonin [[Dangote Group|Dangote]] , ya bayyana Hadiza Aliyu a matsayin jakadiyar jakadancin Dangote Classic Seasoning a yayin ƙaddamar da kayan haɗa kayan a [[Kano#Tarihin%20Kano|Kano]].<ref>{{cite news|title=NASCON introduces Dangote classic seasoning into Kano market|url=https://businessday.ng/companies/article/nascon-introduces-dangote-classic-seasoning-into-kano-market|work=Businessday NG|date=17 December 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes|url=https://www.proshareng.com/news/Products%20&%20Services/NASCON-launches-New-Dangote-Classic-Seasoning-Cubes/43162#:~:text=The%20Company%20used%20the%20occasion,to%20all%20women%20in%20Nigeria|website=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Brand Ambassador Market Tour|url=https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/|website=NASCON|date=16 July 2019|access-date=1 March 2021|archive-date=10 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/|url-status=dead}}</ref>
== Taimako ==
Acikin shekara ta 2016, Hadiza Gabon ta kafa Kungiyar agaji mai suna HAG Foundation Da nufin inganta rayuwar talakawa ta hanyar samar da taimako a bangarorin ilimi da kiwon lafiya gami da wadatar abinci, Ta zama daya daga cikin ‘yan wasa mata na farko a tarihin [[Kannywood]] da ta gabatar da irin wannan taimakon jin kai.
A watan Maris na shekara ta 2016, ta ziyarci sansanonin ‘yan gudun hijirar da ke cikin [[Kano (jiha)|jihar Kano]] inda ta ba da gudummawar kayayyakin abinci, kayan masaka da sauran kayan masarufi da mazauna sansanin suke bukata saboda rikicin arewacin Najeriya.<ref>{{cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/entertainment/hadiza-gabon-enlivens-idp-camp/138523.html|title=Hadiza Gabon enlivens IDP camp|work=Daily Trust|publisher=Ibrahim Musa Giginyu|accessdate=19 March 2016}}</ref>
== Lamban girma ==
Hadiza Aliyu ta samu kyaututtuka da girmamawa da dama waɗanda suka hada da shekara ta 2013 Best of Nollywood Awards da [[Kyaututtukan Kannywood|2nd Kannywood / MTN Awards]] a shekara ta 2014. Saboda karramawar da ta yi a matsayin 'yar fim, Hadiza ta karrama acikin shekarar 2013 daga tsohon Gwamnan [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Rabi'u Musa Kwankwaso|Dakta Rabi'u Musa Kwankwaso]] . An kuma ba ta lambar yabo ta Hollywood ta Afirka a matsayin Jarumar Jarumai mata .<gallery mode="packed-overlay" heights="140">
|Hadiza Gabon tana karban lamban girma
</gallery>
=== Awad ===
Lamban girman da Hadiza Aliyu Gabon ta samu<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/awards-and-projects/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Lamban girma
! Rukuni
! Fim
! Sakamako
|-
! scope="row" | 2013
| Kwankwasiyya Award
| Recognition Award
|Kwankwasiyya Award
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2013
| 2013 Best of Nollywood Awards
| Best Actress (Hausa)
| ''Babban Zaure''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2014
| City People Entertainment Awards
| ''Best Actress (Hausa)''<ref>{{cite web |title=Kannywood at the 2014 City People Entertainment Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/city-people-entertainment-awards-june-2014 |website=hausafilms.tv |accessdate=24 October 2019}}</ref>
| ''Babban Zaure''
| {{Nom}}
|-
! scope="row" | 2014
| 2nd Kannywood/MTN Awards<ref>{{cite web|title=Linda Ikeji's Blog|url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref>
| Best Actress of the Year(Jury Choice)<ref>{{cite web|title=Premium Times Nigeria|url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/176070-late-ibro-honoured-mtn-kannywood-awards-2015.html}}</ref>
| ''Daga Ni Sai Ke''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Kannywood AWA 24 Film & Merit Award
| Best Supporting Actress
| ''Ali Yaga Ali''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2016
| African Hollywood Awards
| Best Actress<ref>{{cite web
|url=https://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/hausa-movies-arts-entertainment/214643-hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-african-hollywood-awards.html
|title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards
|work =Premium Times Nigeria
|publisher=Mohammed Lere
|accessdate=6 November 2016}}</ref>
| ''African Films in Hausa Language''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Arewa Night Award
| Recognition Award
|
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| 2017 Best of Kannywood Award
| Best Actress (Hausa)<ref>{{cite web |last1=Agbon |first1=Ehis |title=2017 CITY PEOPLE MOVIE AWARDS (NOMINEES FOR KANNYWOOD) |url=https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |website=Procyon News |accessdate=24 October 2019 |date=16 September 2017 |archive-date=18 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018124155/https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
|
| {{Nom}}
|-
|}
=== Kyaututuka ===
Jadawalin kyaututtukan martabawa da Hadiza Aliyu Gabon ta samu
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Girmamawa
!Rukuni
!Bangare
|-
! scope="row" |2016
|Kano State Senior Secondary Schools Management Board
|Certificate of Appreciation<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/BNwVKYBhVtd/|title=Hadiza Aliyu Gabon on Instagram: Alhamdulillah ✌🏼️👌👌🏻|work=Instagram|publisher=Hadiza Aliyu Gabon|accessdate=10 December 2016}}</ref>
|''Educational Support''
|-
! scope="row" |2016
|Statup Kano
|Certificate of Appreciation<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/AdizatouGabon/status/809842395844149252|title=Was honored to be part of Startup Kano Women Conference.. Women empowerment gives me so much joy. Alhamdulillah.|work=Twitter|publisher=Hadiza Aliyu|accessdate=16 December 2016}}</ref>
|''Empowerment Support''
|-
! scope="row" |2016
|Billycares Charity Foundation
|Recognition Award
| ''Philanthropy''
|-
! scope="row" |2019
|Hausa Students Association of Nigeria (BUK)
|Recognition Award
|''Educational Support''
|-
|}
=== Fina finai ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+
Fina finan ta
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
! Shekara
! Sunan Fim
! Matsayin
! Nau'i
|-
|
| ''Daina Kuka''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Farar Saka''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Fataken Dare''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Kolo(film)|Kolo''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Mukaddari''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Sakayya''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Umarnin Uwa''
| Jaruma
| Fim
|-
|
| ''Ziyadat''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2009
| ''Artabu''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2010
| ''Wasila(film)|Wasila''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2010
| ''Umarnin Uwa''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Aisha Humaira''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| '''Yar Maye''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Badi Ba Rai''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Akirizzaman''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Dare Daya''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2012
| ''Wata Tafi Wata''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Da Kai Zan Gana''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Haske''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2013
| ''Ban Sani Ba''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Mai Dalilin Aure''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Daga Ni Sai Ke''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Ali Yaga Ali''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Basaja''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Uba Da 'Da''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Indon Kauye''
| Jaruma
| Comedy/Fim
|-
| 2014
| ''Ba'asi''
| Jaruma
| Fim
|-
| 2014
| ''Jarumta''
| Jaruma
| Fim
|-
|2017
| ''Gida da waje''
| Jaruma
| Fim
|-
|2017
| ''Ciki Da Raino''
|Jaruma
|Comedy/Fim
|-
|2019
| ''Hawwa Kulu''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Wakili''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Dan Birnin''
| Jaruma
| Fim
|-
|2019
| ''Gidan Badamasi''
| Jaruma
| Comedy/Fim
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="140" caption="Hotunan Hadiza Gabon">
File:Hadiza Aliyu on Dandalina.jpg|Sanye da farin kaya
File:Hadiza Gabon.jpg
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Rahama Sadau]]
* [[Hafsat Idris]]
* [[Jamila Nagudu]]
* [[Fati Washa]]
* [[Maryam Booth]]
* [[Maryam Yahaya]]
* [[Aisha Aliyu Tsamiya]]
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
<references />
{{DEFAULTSORT:Aliyu,Hadiza}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mata yan fim]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Haihuwan 1989]]
9qms60rplsmmz8pwishcz77sb3jazge
Rahama Sadau
0
13145
823132
716530
2026-04-20T18:45:48Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823132
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}{{Databox}}
[[Fayil:Rahama Sadau.png|thumb|'''Rahama Sadau''']]
'''Rahama Sadau''' (An haife ta ne a ranar 7 ga watan Disamban (1993). Ta kasance jaruma ce a masana'antar [[Kannywood]] da kuma [[Nollywood]] a [[Najeriya]]. Rahama Sadau ta kasance mai shirya fina-finai na kashin kanta a kannywood har ma da Nollywood . Ta kasance ƴar rawa a lokacin da take yarinya har zuwa girman ta. Ta yi suna ne a ƙarshen shekara ta dubu biyu da sha uku (2013) bayan ta shiga masana'antar fim ta [[Kannywood]] a fim ''ɗinta na'' farko mai suna ''Gani ga wane .<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/149318-kannywood-wont-return-dancing-rahama-sadau.html</ref><ref name="auditions.ng">http://au uditions.ng/archives/actor/rahama-sadau{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=lhLisuUQrDY</ref>ub<ref>http://hausafilms.tv/actress/rahma_sadau</ref>'' tana fitowa a fina finai na Nollywood da dama
Rahama Sadau ta kasance jaruma ta farko da kusan tafi kowace jaruma fitowa a fina finan Najeriya da hausa wato kannywood da Nollywood. Ba a iya Najeriya Rahama take aikin fina finai ba, tana yi a India Wanda take da Yaren Hindu a bollywood. Kuma an tabbatar da tana daya daga cikin yan Najeriya da suka iya magana kuma suka kware a yaren [[Yaren hindi|hindi]]. Itace jarumar data yi nasara a kyautar Kannywood a gasar City People Entertainment Awards a shekarar 2014 da kuma cikin sheksra ta 2015.<ref> Premium Times Nigeria. "Kannywood: Rahama Sadau, Adam Zango, others win at City People awards 2015 – Premium Times Nigeria". Mohammed Lere. Retrieved 18 August 2015.</ref><ref>AllAfrica.com. "Nigeria: Most Influential Northern Entertainers". AllAfrica.com. Retrieved 5 September 2015.</ref>
== Farkon Rayuwa ==
Rahama ta girma a cikin garin [[Kaduna (birni)|Kaduna]].
Wato an haifeta ne acikin garin Kaduna ta rayu a garin na Kaduna kafin daga baya ta shiga harkar fim.
== Aure ==
Rahama sadau tayi aure ranar 09 ga watan Augusta 2025. Bata nuna mijin na ta ba, amma ta dora videon auren a shafinta na instagram.
== Ilimi ==
Rahama Sadau ta yi karatu a Makarantar Kasuwanci ta Kuɗi da ke gabashin Bahar Rum a Arewacin [[Cyprus|Cyprus.]]<ref>{{Cite web|url=https://ww1.emu.edu.tr/en/news/news/famous-nigerian-actress-rahama-sadau-chooses-emu/1206/pid/2469|title=Famous Nigerian Actress Rahama Sadau Chooses EMU|website=Eastern Mediterranean University (EMU), Cyprus|language=en|access-date=16 February 2018}}</ref>
== Sana'ar Fim ==
Rahama ta fito a cikin fina-finan [[Najeriya]] da yawa a cikin [[Hausa]] dana [[turanci]] kuma tana ɗaya daga cikin yan wasan kwaikwayon [[Najeriya]] da suka iya harshen Hindu sosai. Rahma Sadau ita ce ta lashe Kyautar City People Entertainment Awards a shekarar 2014 da 2015. Ta kuma sami kyautar mafi kyawun ''<nowiki/>'yar'' wasan fim ta nahiyar [[Afirka]] a bikin bayar da lambar yabo ta [[Afirka]] na goma sha tara (19) wanda aka yi a shekara ta 2015 ta hanyar muryar [[Afirka]]. A shekara ta 2017, ta zama shahararriyar 'yar fim ta [[Hausa]] da ta fara fitowa a jerin manyan malewararrun Mata 10 da suka yi fice a kasar [[Najeriya]]. A cikin dukkan ayyukanta, Rahama Sadau ta kasance mai wasan kwaikwayo mai yawan gaske, tana bayyana a duka fina-finai da kuma bidiyoyi. A shekarar dubu biyu da ashirin (2020) kungiyar shirya fina finai na [[Kannywood]] sunso dakatar da Rahama Sadau daga shirin fim sakamakon wani ɗan rashin jituwa da aka samu saboda wani hoton data sanya a shafinta na [[instagram]].<ref>https://m.guardian.ng/opinion/rahma-sadaus-dismissal-by-moppan-is-unfair/</ref><ref>https://nigerianfinder.com/rahama-sadau-biography-age-movies-family-career/</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311110827/https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.legit.ng/1141411-kannywood-actress-rahama-sadau-biography.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008200247/https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.pinterest.com/pin/538883911647535295/?d=t&mt=signup</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2016/oct/19/rahama-sadau-ban-nigeria-religious-divides-rap-video-i-love-you-classiq</ref><ref>https://www.vanguardngr.com/2016/10/ban-immoral-rahama-sadau-highlights-northsouth-split/</ref> a yanzu haka ta fara fito wa a fina finan indiya.
== Rayuwa da Aiki ==
Rahama Ibrahim Sadau an haife ta ne a [[Kaduna (jiha)|jihar Kaduna,]] arewa maso gabashin [[Najeriya]] wacce ita ce asalin [[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|babban birnin]] tarayyar [[Najeriya]], wanda shi ne tsohon [[Arewacin Najeriya|yankin Arewa ta Arewa]]. Rahama ɗiya ce ga Alhaji Ibrahim Sadau. Ta girma tare da iyayenta a [[Kaduna (jiha)|Kaduna]] da kuma 'yan uwanta mata guda uku(3). Sadau ta shiga masana'antar fim ɗin [[Kannywood|Kannywood ne]] a cikin shekara ta dubu biyu da goma sha uku (2013). Ta taka rawar gani sosai kafin ta samu ɗaukaka daga rawar da ta taka a ''Gani ga Wane'' tare da babban jarumin [[Kannywood]] [[Ali Nuhu]]. A shekara ta dubu biyu da goma sha shida (2016) an karɓe ta a matsayin waccan shekarun ”Fuskar [[Kannywood]]. A cikin watan Oktoba na shekarar 2016, Rahama Sadau ta fito a cikin jerin fina-finai a gidan talabijin na EbonyLife. A shekara ta dubu biyu da goma sha bakwai (2017), ta ƙirƙiro da kamfanin samar da fina-finai mai suna ''Sadau Hotunan yadda'' ta fito da fim din ta na farko, ''Rariya'' tauraruwar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Sadiq Sani Sadiq]] da [[Fati Washa]]. Ta dawo ta fara wasa don koyar da malamin malamin a MTV Shuga.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/11/if-i-am-president-hits-cinemas/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/294592-joke-silva-bimbo-manuel-rahama-sadau-star-in-new-movie.html</ref><ref>https://www.bellanaija.com/2018/05/kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-banky-w-rahama-sadau-tboss-star-north-b-t-s-photos/</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609131327/https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://thenationonlineng.net/rahama-sadau-stars-ebonylife-tvs-sons-caliphate-2/#:~:text=Sons%20of%20the%20Caliphate%20stars,stylish%2C%20elegant%20and%20yet%20traditional.</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |access-date=2021-02-28 |archive-date=2021-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720224112/https://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://newswirengr.com/2022/02/19/rahama-sadau-early-life-education-and-career/</ref> == A shekarar 2024 Maigirma shugaban kasa ya nada rahama sadau a matsayin mukamin IDICE commetee member .
<gallery mode="packed-overlay" heights="200">
|Rahama Sadau daga hagu
</gallery>
== Kyaututtuka ==
Kyaututtukan da Rahama Sadau ta karba sun hada da:
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Kyauta
! Nau'i
! Fim
! Sakamakon
|-
! scope="row" | 2014
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Mafi kyawun actress na Afirka
| Muryar Afirka
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
|}
== Fina finai ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+Ka bude wanna madangwalin domin ganin fina finan ta
! Fim
! Shekara
|-
| Zero Sa'a
| 2019
|-
| Sama Arewa
| 2018
|-
| Aljannar Duniya
| N / A
|-
| Adamu
| 2017
|-
| Ba Tabbas
| 2017
|-
| MTV Shuga Naija
| 2017
|-
| Rariya
| 2017
|-
| TATU
| 2017
|-
| Rumana
| 2017
|-
| 'Ya'yan Khalifanci
| 2016
|-
| Sauran Bangare
| 2016
|-
| Kasa Ta
| 2015
|-
| Wutar Gaba
| 2015
|-
| Sallamar Don haka
| 2015
|-
| Wata Tafiya
| 2015
|-
| Halacci
| 2015
|-
| Gidan Farko
| 2015
|-
| Ana Wata ga Wata
| 2015
|-
| Alkalin Kauye
| 2015
|-
| Jinin Jiki Na
| 2014
|-
| Hujja
| 2014
|-
| Garbati
| 2014
|-
| Kaddara Ko Fansa
| 2014
|-
| Kisan Gilla
| 2014
|-
| Mati da Lado
| 2014
|-
| Sabuwar Sangaya
| 2014
|-
| Sirrin Da Ke Raina
| 2014
|-
| Don haka Aljannar Duniya
| 2014
|-
| Suma Mata Ne
| 2014
|-
| Farin Dare
| 2013
|-
| Gani Ga Wane
| 2013
|-
| Da Kai Zan Gana
| 2013
|-
| Mai Farin Jini
| 2013
|-
|Matar Aure
|2022
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="180">
File:Rahama_Sadau_in_MTV_Shuga_Naija.png|Rahama a MTV Shuga
File:Rahama Sadau during filming (cropped).jpg
File:Rahama Sadau.png
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Kannywood]]
*[[Hafsat Idris]]
*[[Hadiza Aliyu]]
*[[Fati Washa]]
*[[Halima Atete]]
== Manazarta ==
{{Reflist|3}}
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan Kaduna]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Ƴan Najeriya]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mata ƴan fim]]
[[Category:Mata daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Mutane daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Haihuwan 1993]]
42mmh87zhldrqa3ph5a4qnvn507ec4z
823133
823132
2026-04-20T18:47:32Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823133
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}{{Databox}}
[[Fayil:Rahama Sadau.png|thumb|'''Rahama Sadau''']]
'''Rahama Sadau''' (An haife ta ne a ranar 7 ga watan Disamban (1993). Ta kasance jaruma ce a masana'antar [[Kannywood]] da kuma [[Nollywood]] a [[Najeriya]]. Rahama Sadau ta kasance mai shirya fina-finai na kashin kanta a kannywood har ma da Nollywood . Ta kasance ƴar rawa a lokacin da take yarinya har zuwa girman ta. Ta yi suna ne a ƙarshen shekara ta dubu biyu da sha uku (2013) bayan ta shiga masana'antar fim ta [[Kannywood]] a fim ''ɗinta na'' farko mai suna ''Gani ga wane .<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/149318-kannywood-wont-return-dancing-rahama-sadau.html</ref><ref name="auditions.ng">http://au uditions.ng/archives/actor/rahama-sadau{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=lhLisuUQrDY</ref>ub<ref>http://hausafilms.tv/actress/rahma_sadau</ref>'' tana fitowa a fina finai na Nollywood da dama
Rahama Sadau ta kasance jaruma ta farko da kusan tafi kowace jaruma fitowa a fina finan Najeriya da hausa wato kannywood da Nollywood. Ba a iya Najeriya Rahama take aikin fina finai ba, tana yi a India Wanda take da Yaren Hindu a bollywood. Kuma an tabbatar da tana daya daga cikin yan Najeriya da suka iya magana kuma suka kware a yaren [[Yaren hindi|hindi]]. Itace jarumar data yi nasara a kyautar Kannywood a gasar City People Entertainment Awards acikin shekarar 2014 da kuma cikin sheksra ta 2015.<ref> Premium Times Nigeria. "Kannywood: Rahama Sadau, Adam Zango, others win at City People awards 2015 – Premium Times Nigeria". Mohammed Lere. Retrieved 18 August 2015.</ref><ref>AllAfrica.com. "Nigeria: Most Influential Northern Entertainers". AllAfrica.com. Retrieved 5 September 2015.</ref>
== Farkon Rayuwa ==
Rahama ta girma a cikin garin [[Kaduna (birni)|Kaduna]].
Wato an haifeta ne acikin garin Kaduna ta rayu a garin na Kaduna kafin daga baya ta shiga harkar fim.
== Aure ==
Rahama sadau tayi aure ranar 09 ga watan Augusta 2025. Bata nuna mijin na ta ba, amma ta dora videon auren a shafinta na instagram.
== Ilimi ==
Rahama Sadau ta yi karatu a Makarantar Kasuwanci ta Kuɗi da ke gabashin Bahar Rum a Arewacin [[Cyprus|Cyprus.]]<ref>{{Cite web|url=https://ww1.emu.edu.tr/en/news/news/famous-nigerian-actress-rahama-sadau-chooses-emu/1206/pid/2469|title=Famous Nigerian Actress Rahama Sadau Chooses EMU|website=Eastern Mediterranean University (EMU), Cyprus|language=en|access-date=16 February 2018}}</ref>
== Sana'ar Fim ==
Rahama ta fito a cikin fina-finan [[Najeriya]] da yawa a cikin [[Hausa]] dana [[turanci]] kuma tana ɗaya daga cikin yan wasan kwaikwayon [[Najeriya]] da suka iya harshen Hindu sosai. Rahma Sadau ita ce ta lashe Kyautar City People Entertainment Awards a shekarar 2014 da 2015. Ta kuma sami kyautar mafi kyawun ''<nowiki/>'yar'' wasan fim ta nahiyar [[Afirka]] a bikin bayar da lambar yabo ta [[Afirka]] na goma sha tara (19) wanda aka yi a shekara ta 2015 ta hanyar muryar [[Afirka]]. A shekara ta 2017, ta zama shahararriyar 'yar fim ta [[Hausa]] da ta fara fitowa a jerin manyan malewararrun Mata 10 da suka yi fice a kasar [[Najeriya]]. A cikin dukkan ayyukanta, Rahama Sadau ta kasance mai wasan kwaikwayo mai yawan gaske, tana bayyana a duka fina-finai da kuma bidiyoyi. A shekarar dubu biyu da ashirin (2020) kungiyar shirya fina finai na [[Kannywood]] sunso dakatar da Rahama Sadau daga shirin fim sakamakon wani ɗan rashin jituwa da aka samu saboda wani hoton data sanya a shafinta na [[instagram]].<ref>https://m.guardian.ng/opinion/rahma-sadaus-dismissal-by-moppan-is-unfair/</ref><ref>https://nigerianfinder.com/rahama-sadau-biography-age-movies-family-career/</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311110827/https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.legit.ng/1141411-kannywood-actress-rahama-sadau-biography.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008200247/https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.pinterest.com/pin/538883911647535295/?d=t&mt=signup</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2016/oct/19/rahama-sadau-ban-nigeria-religious-divides-rap-video-i-love-you-classiq</ref><ref>https://www.vanguardngr.com/2016/10/ban-immoral-rahama-sadau-highlights-northsouth-split/</ref> a yanzu haka ta fara fito wa a fina finan indiya.
== Rayuwa da Aiki ==
Rahama Ibrahim Sadau an haife ta ne a [[Kaduna (jiha)|jihar Kaduna,]] arewa maso gabashin [[Najeriya]] wacce ita ce asalin [[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|babban birnin]] tarayyar [[Najeriya]], wanda shi ne tsohon [[Arewacin Najeriya|yankin Arewa ta Arewa]]. Rahama ɗiya ce ga Alhaji Ibrahim Sadau. Ta girma tare da iyayenta a [[Kaduna (jiha)|Kaduna]] da kuma 'yan uwanta mata guda uku(3). Sadau ta shiga masana'antar fim ɗin [[Kannywood|Kannywood ne]] a cikin shekara ta dubu biyu da goma sha uku (2013). Ta taka rawar gani sosai kafin ta samu ɗaukaka daga rawar da ta taka a ''Gani ga Wane'' tare da babban jarumin [[Kannywood]] [[Ali Nuhu]]. A shekara ta dubu biyu da goma sha shida (2016) an karɓe ta a matsayin waccan shekarun ”Fuskar [[Kannywood]]. A cikin watan Oktoba na shekarar 2016, Rahama Sadau ta fito a cikin jerin fina-finai a gidan talabijin na EbonyLife. A shekara ta dubu biyu da goma sha bakwai (2017), ta ƙirƙiro da kamfanin samar da fina-finai mai suna ''Sadau Hotunan yadda'' ta fito da fim din ta na farko, ''Rariya'' tauraruwar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Sadiq Sani Sadiq]] da [[Fati Washa]]. Ta dawo ta fara wasa don koyar da malamin malamin a MTV Shuga.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/11/if-i-am-president-hits-cinemas/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/294592-joke-silva-bimbo-manuel-rahama-sadau-star-in-new-movie.html</ref><ref>https://www.bellanaija.com/2018/05/kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-banky-w-rahama-sadau-tboss-star-north-b-t-s-photos/</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609131327/https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://thenationonlineng.net/rahama-sadau-stars-ebonylife-tvs-sons-caliphate-2/#:~:text=Sons%20of%20the%20Caliphate%20stars,stylish%2C%20elegant%20and%20yet%20traditional.</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |access-date=2021-02-28 |archive-date=2021-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720224112/https://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://newswirengr.com/2022/02/19/rahama-sadau-early-life-education-and-career/</ref> == A shekarar 2024 Maigirma shugaban kasa ya nada rahama sadau a matsayin mukamin IDICE commetee member .
<gallery mode="packed-overlay" heights="200">
|Rahama Sadau daga hagu
</gallery>
== Kyaututtuka ==
Kyaututtukan da Rahama Sadau ta karba sun hada da:
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Kyauta
! Nau'i
! Fim
! Sakamakon
|-
! scope="row" | 2014
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Mafi kyawun actress na Afirka
| Muryar Afirka
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
|}
== Fina finai ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+Ka bude wanna madangwalin domin ganin fina finan ta
! Fim
! Shekara
|-
| Zero Sa'a
| 2019
|-
| Sama Arewa
| 2018
|-
| Aljannar Duniya
| N / A
|-
| Adamu
| 2017
|-
| Ba Tabbas
| 2017
|-
| MTV Shuga Naija
| 2017
|-
| Rariya
| 2017
|-
| TATU
| 2017
|-
| Rumana
| 2017
|-
| 'Ya'yan Khalifanci
| 2016
|-
| Sauran Bangare
| 2016
|-
| Kasa Ta
| 2015
|-
| Wutar Gaba
| 2015
|-
| Sallamar Don haka
| 2015
|-
| Wata Tafiya
| 2015
|-
| Halacci
| 2015
|-
| Gidan Farko
| 2015
|-
| Ana Wata ga Wata
| 2015
|-
| Alkalin Kauye
| 2015
|-
| Jinin Jiki Na
| 2014
|-
| Hujja
| 2014
|-
| Garbati
| 2014
|-
| Kaddara Ko Fansa
| 2014
|-
| Kisan Gilla
| 2014
|-
| Mati da Lado
| 2014
|-
| Sabuwar Sangaya
| 2014
|-
| Sirrin Da Ke Raina
| 2014
|-
| Don haka Aljannar Duniya
| 2014
|-
| Suma Mata Ne
| 2014
|-
| Farin Dare
| 2013
|-
| Gani Ga Wane
| 2013
|-
| Da Kai Zan Gana
| 2013
|-
| Mai Farin Jini
| 2013
|-
|Matar Aure
|2022
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="180">
File:Rahama_Sadau_in_MTV_Shuga_Naija.png|Rahama a MTV Shuga
File:Rahama Sadau during filming (cropped).jpg
File:Rahama Sadau.png
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Kannywood]]
*[[Hafsat Idris]]
*[[Hadiza Aliyu]]
*[[Fati Washa]]
*[[Halima Atete]]
== Manazarta ==
{{Reflist|3}}
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan Kaduna]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Ƴan Najeriya]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mata ƴan fim]]
[[Category:Mata daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Mutane daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Haihuwan 1993]]
8ew0lk7mkh8tth2cc9flq8lyajkpeo8
823137
823133
2026-04-20T18:49:02Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823137
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}{{Databox}}
[[Fayil:Rahama Sadau.png|thumb|'''Rahama Sadau''']]
'''Rahama Sadau''' (An haife ta ne a ranar 7 ga watan Disamban (1993). Ta kasance jaruma ce a masana'antar [[Kannywood]] da kuma [[Nollywood]] a [[Najeriya]]. Rahama Sadau ta kasance mai shirya fina-finai na kashin kanta a kannywood har ma da Nollywood . Ta kasance ƴar rawa a lokacin da take yarinya har zuwa girman ta. Ta yi suna ne a ƙarshen shekara ta dubu biyu da sha uku (2013) bayan ta shiga masana'antar fim ta [[Kannywood]] a fim ''ɗinta na'' farko mai suna ''Gani ga wane .<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/149318-kannywood-wont-return-dancing-rahama-sadau.html</ref><ref name="auditions.ng">http://au uditions.ng/archives/actor/rahama-sadau{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=lhLisuUQrDY</ref>ub<ref>http://hausafilms.tv/actress/rahma_sadau</ref>'' tana fitowa a fina finai na Nollywood da dama
Rahama Sadau ta kasance jaruma ta farko da kusan tafi kowace jaruma fitowa a fina finan Najeriya da hausa wato kannywood da Nollywood. Ba a iya Najeriya Rahama take aikin fina finai ba, tana yi a India Wanda take da Yaren Hindu a bollywood. Kuma an tabbatar da tana daya daga cikin yan Najeriya da suka iya magana kuma suka kware a yaren [[Yaren hindi|hindi]]. Itace jarumar data yi nasara a kyautar Kannywood a gasar City People Entertainment Awards acikin shekarar 2014 da kuma cikin sheksra ta 2015.<ref> Premium Times Nigeria. "Kannywood: Rahama Sadau, Adam Zango, others win at City People awards 2015 – Premium Times Nigeria". Mohammed Lere. Retrieved 18 August 2015.</ref><ref>AllAfrica.com. "Nigeria: Most Influential Northern Entertainers". AllAfrica.com. Retrieved 5 September 2015.</ref>
== Farkon Rayuwa ==
Rahama ta girma a cikin garin [[Kaduna (birni)|Kaduna]].
Wato an haifeta ne acikin garin Kaduna ta rayu a garin na Kaduna kafin daga baya ta shiga harkar fim.
== Aure ==
Rahama sadau tayi aure ranar 09 ga watan Augustan shekara ta 2025. Bata nuna mijin na ta ba, amma ta dora videon auren a shafinta na instagram.
== Ilimi ==
Rahama Sadau ta yi karatu a Makarantar Kasuwanci ta Kuɗi da ke gabashin Bahar Rum a Arewacin [[Cyprus|Cyprus.]]<ref>{{Cite web|url=https://ww1.emu.edu.tr/en/news/news/famous-nigerian-actress-rahama-sadau-chooses-emu/1206/pid/2469|title=Famous Nigerian Actress Rahama Sadau Chooses EMU|website=Eastern Mediterranean University (EMU), Cyprus|language=en|access-date=16 February 2018}}</ref>
== Sana'ar Fim ==
Rahama ta fito a cikin fina-finan [[Najeriya]] da yawa a cikin [[Hausa]] dana [[turanci]] kuma tana ɗaya daga cikin yan wasan kwaikwayon [[Najeriya]] da suka iya harshen Hindu sosai. Rahma Sadau ita ce ta lashe Kyautar City People Entertainment Awards a shekarar 2014 da 2015. Ta kuma sami kyautar mafi kyawun ''<nowiki/>'yar'' wasan fim ta nahiyar [[Afirka]] a bikin bayar da lambar yabo ta [[Afirka]] na goma sha tara (19) wanda aka yi a shekara ta 2015 ta hanyar muryar [[Afirka]]. A shekara ta 2017, ta zama shahararriyar 'yar fim ta [[Hausa]] da ta fara fitowa a jerin manyan malewararrun Mata 10 da suka yi fice a kasar [[Najeriya]]. A cikin dukkan ayyukanta, Rahama Sadau ta kasance mai wasan kwaikwayo mai yawan gaske, tana bayyana a duka fina-finai da kuma bidiyoyi. A shekarar dubu biyu da ashirin (2020) kungiyar shirya fina finai na [[Kannywood]] sunso dakatar da Rahama Sadau daga shirin fim sakamakon wani ɗan rashin jituwa da aka samu saboda wani hoton data sanya a shafinta na [[instagram]].<ref>https://m.guardian.ng/opinion/rahma-sadaus-dismissal-by-moppan-is-unfair/</ref><ref>https://nigerianfinder.com/rahama-sadau-biography-age-movies-family-career/</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311110827/https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.legit.ng/1141411-kannywood-actress-rahama-sadau-biography.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008200247/https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.pinterest.com/pin/538883911647535295/?d=t&mt=signup</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2016/oct/19/rahama-sadau-ban-nigeria-religious-divides-rap-video-i-love-you-classiq</ref><ref>https://www.vanguardngr.com/2016/10/ban-immoral-rahama-sadau-highlights-northsouth-split/</ref> a yanzu haka ta fara fito wa a fina finan indiya.
== Rayuwa da Aiki ==
Rahama Ibrahim Sadau an haife ta ne a [[Kaduna (jiha)|jihar Kaduna,]] arewa maso gabashin [[Najeriya]] wacce ita ce asalin [[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|babban birnin]] tarayyar [[Najeriya]], wanda shi ne tsohon [[Arewacin Najeriya|yankin Arewa ta Arewa]]. Rahama ɗiya ce ga Alhaji Ibrahim Sadau. Ta girma tare da iyayenta a [[Kaduna (jiha)|Kaduna]] da kuma 'yan uwanta mata guda uku(3). Sadau ta shiga masana'antar fim ɗin [[Kannywood|Kannywood ne]] a cikin shekara ta dubu biyu da goma sha uku (2013). Ta taka rawar gani sosai kafin ta samu ɗaukaka daga rawar da ta taka a ''Gani ga Wane'' tare da babban jarumin [[Kannywood]] [[Ali Nuhu]]. A shekara ta dubu biyu da goma sha shida (2016) an karɓe ta a matsayin waccan shekarun ”Fuskar [[Kannywood]]. A cikin watan Oktoba na shekarar 2016, Rahama Sadau ta fito a cikin jerin fina-finai a gidan talabijin na EbonyLife. A shekara ta dubu biyu da goma sha bakwai (2017), ta ƙirƙiro da kamfanin samar da fina-finai mai suna ''Sadau Hotunan yadda'' ta fito da fim din ta na farko, ''Rariya'' tauraruwar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Sadiq Sani Sadiq]] da [[Fati Washa]]. Ta dawo ta fara wasa don koyar da malamin malamin a MTV Shuga.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/11/if-i-am-president-hits-cinemas/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/294592-joke-silva-bimbo-manuel-rahama-sadau-star-in-new-movie.html</ref><ref>https://www.bellanaija.com/2018/05/kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-banky-w-rahama-sadau-tboss-star-north-b-t-s-photos/</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609131327/https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://thenationonlineng.net/rahama-sadau-stars-ebonylife-tvs-sons-caliphate-2/#:~:text=Sons%20of%20the%20Caliphate%20stars,stylish%2C%20elegant%20and%20yet%20traditional.</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |access-date=2021-02-28 |archive-date=2021-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720224112/https://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://newswirengr.com/2022/02/19/rahama-sadau-early-life-education-and-career/</ref> == A shekarar 2024 Maigirma shugaban kasa ya nada rahama sadau a matsayin mukamin IDICE commetee member .
<gallery mode="packed-overlay" heights="200">
|Rahama Sadau daga hagu
</gallery>
== Kyaututtuka ==
Kyaututtukan da Rahama Sadau ta karba sun hada da:
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Kyauta
! Nau'i
! Fim
! Sakamakon
|-
! scope="row" | 2014
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Mafi kyawun actress na Afirka
| Muryar Afirka
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
|}
== Fina finai ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+Ka bude wanna madangwalin domin ganin fina finan ta
! Fim
! Shekara
|-
| Zero Sa'a
| 2019
|-
| Sama Arewa
| 2018
|-
| Aljannar Duniya
| N / A
|-
| Adamu
| 2017
|-
| Ba Tabbas
| 2017
|-
| MTV Shuga Naija
| 2017
|-
| Rariya
| 2017
|-
| TATU
| 2017
|-
| Rumana
| 2017
|-
| 'Ya'yan Khalifanci
| 2016
|-
| Sauran Bangare
| 2016
|-
| Kasa Ta
| 2015
|-
| Wutar Gaba
| 2015
|-
| Sallamar Don haka
| 2015
|-
| Wata Tafiya
| 2015
|-
| Halacci
| 2015
|-
| Gidan Farko
| 2015
|-
| Ana Wata ga Wata
| 2015
|-
| Alkalin Kauye
| 2015
|-
| Jinin Jiki Na
| 2014
|-
| Hujja
| 2014
|-
| Garbati
| 2014
|-
| Kaddara Ko Fansa
| 2014
|-
| Kisan Gilla
| 2014
|-
| Mati da Lado
| 2014
|-
| Sabuwar Sangaya
| 2014
|-
| Sirrin Da Ke Raina
| 2014
|-
| Don haka Aljannar Duniya
| 2014
|-
| Suma Mata Ne
| 2014
|-
| Farin Dare
| 2013
|-
| Gani Ga Wane
| 2013
|-
| Da Kai Zan Gana
| 2013
|-
| Mai Farin Jini
| 2013
|-
|Matar Aure
|2022
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="180">
File:Rahama_Sadau_in_MTV_Shuga_Naija.png|Rahama a MTV Shuga
File:Rahama Sadau during filming (cropped).jpg
File:Rahama Sadau.png
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Kannywood]]
*[[Hafsat Idris]]
*[[Hadiza Aliyu]]
*[[Fati Washa]]
*[[Halima Atete]]
== Manazarta ==
{{Reflist|3}}
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan Kaduna]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Ƴan Najeriya]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mata ƴan fim]]
[[Category:Mata daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Mutane daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Haihuwan 1993]]
6lwgstddm5oywnak19wh9waul9u1kuu
823138
823137
2026-04-20T18:49:47Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823138
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}{{Databox}}
[[Fayil:Rahama Sadau.png|thumb|'''Rahama Sadau''']]
'''Rahama Sadau''' (An haife ta ne a ranar 7 ga watan Disamban (1993). Ta kasance jaruma ce a masana'antar [[Kannywood]] da kuma [[Nollywood]] a [[Najeriya]]. Rahama Sadau ta kasance mai shirya fina-finai na kashin kanta a kannywood har ma da Nollywood . Ta kasance ƴar rawa a lokacin da take yarinya har zuwa girman ta. Ta yi suna ne a ƙarshen shekara ta dubu biyu da sha uku (2013) bayan ta shiga masana'antar fim ta [[Kannywood]] a fim ''ɗinta na'' farko mai suna ''Gani ga wane .<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/149318-kannywood-wont-return-dancing-rahama-sadau.html</ref><ref name="auditions.ng">http://au uditions.ng/archives/actor/rahama-sadau{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=lhLisuUQrDY</ref>ub<ref>http://hausafilms.tv/actress/rahma_sadau</ref>'' tana fitowa a fina finai na Nollywood da dama
Rahama Sadau ta kasance jaruma ta farko da kusan tafi kowace jaruma fitowa a fina finan Najeriya da hausa wato kannywood da Nollywood. Ba a iya Najeriya Rahama take aikin fina finai ba, tana yi a India Wanda take da Yaren Hindu a bollywood. Kuma an tabbatar da tana daya daga cikin yan Najeriya da suka iya magana kuma suka kware a yaren [[Yaren hindi|hindi]]. Itace jarumar data yi nasara a kyautar Kannywood a gasar City People Entertainment Awards acikin shekarar 2014 da kuma cikin sheksra ta 2015.<ref> Premium Times Nigeria. "Kannywood: Rahama Sadau, Adam Zango, others win at City People awards 2015 – Premium Times Nigeria". Mohammed Lere. Retrieved 18 August 2015.</ref><ref>AllAfrica.com. "Nigeria: Most Influential Northern Entertainers". AllAfrica.com. Retrieved 5 September 2015.</ref>
== Farkon Rayuwa ==
Rahama ta girma a cikin garin [[Kaduna (birni)|Kaduna]].
Wato an haifeta ne acikin garin Kaduna ta rayu a garin na Kaduna kafin daga baya ta shiga harkar fim.
== Aure ==
Rahama sadau tayi aure ranar 09 ga watan Augustan shekara ta 2025. Bata nuna mijin na ta ba, amma ta dora videon auren acikin shafinta na instagram.
== Ilimi ==
Rahama Sadau ta yi karatu a Makarantar Kasuwanci ta Kuɗi da ke gabashin Bahar Rum a Arewacin [[Cyprus|Cyprus.]]<ref>{{Cite web|url=https://ww1.emu.edu.tr/en/news/news/famous-nigerian-actress-rahama-sadau-chooses-emu/1206/pid/2469|title=Famous Nigerian Actress Rahama Sadau Chooses EMU|website=Eastern Mediterranean University (EMU), Cyprus|language=en|access-date=16 February 2018}}</ref>
== Sana'ar Fim ==
Rahama ta fito a cikin fina-finan [[Najeriya]] da yawa a cikin [[Hausa]] dana [[turanci]] kuma tana ɗaya daga cikin yan wasan kwaikwayon [[Najeriya]] da suka iya harshen Hindu sosai. Rahma Sadau ita ce ta lashe Kyautar City People Entertainment Awards a shekarar 2014 da 2015. Ta kuma sami kyautar mafi kyawun ''<nowiki/>'yar'' wasan fim ta nahiyar [[Afirka]] a bikin bayar da lambar yabo ta [[Afirka]] na goma sha tara (19) wanda aka yi a shekara ta 2015 ta hanyar muryar [[Afirka]]. A shekara ta 2017, ta zama shahararriyar 'yar fim ta [[Hausa]] da ta fara fitowa a jerin manyan malewararrun Mata 10 da suka yi fice a kasar [[Najeriya]]. A cikin dukkan ayyukanta, Rahama Sadau ta kasance mai wasan kwaikwayo mai yawan gaske, tana bayyana a duka fina-finai da kuma bidiyoyi. A shekarar dubu biyu da ashirin (2020) kungiyar shirya fina finai na [[Kannywood]] sunso dakatar da Rahama Sadau daga shirin fim sakamakon wani ɗan rashin jituwa da aka samu saboda wani hoton data sanya a shafinta na [[instagram]].<ref>https://m.guardian.ng/opinion/rahma-sadaus-dismissal-by-moppan-is-unfair/</ref><ref>https://nigerianfinder.com/rahama-sadau-biography-age-movies-family-career/</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311110827/https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.legit.ng/1141411-kannywood-actress-rahama-sadau-biography.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008200247/https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.pinterest.com/pin/538883911647535295/?d=t&mt=signup</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2016/oct/19/rahama-sadau-ban-nigeria-religious-divides-rap-video-i-love-you-classiq</ref><ref>https://www.vanguardngr.com/2016/10/ban-immoral-rahama-sadau-highlights-northsouth-split/</ref> a yanzu haka ta fara fito wa a fina finan indiya.
== Rayuwa da Aiki ==
Rahama Ibrahim Sadau an haife ta ne a [[Kaduna (jiha)|jihar Kaduna,]] arewa maso gabashin [[Najeriya]] wacce ita ce asalin [[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|babban birnin]] tarayyar [[Najeriya]], wanda shi ne tsohon [[Arewacin Najeriya|yankin Arewa ta Arewa]]. Rahama ɗiya ce ga Alhaji Ibrahim Sadau. Ta girma tare da iyayenta a [[Kaduna (jiha)|Kaduna]] da kuma 'yan uwanta mata guda uku(3). Sadau ta shiga masana'antar fim ɗin [[Kannywood|Kannywood ne]] a cikin shekara ta dubu biyu da goma sha uku (2013). Ta taka rawar gani sosai kafin ta samu ɗaukaka daga rawar da ta taka a ''Gani ga Wane'' tare da babban jarumin [[Kannywood]] [[Ali Nuhu]]. A shekara ta dubu biyu da goma sha shida (2016) an karɓe ta a matsayin waccan shekarun ”Fuskar [[Kannywood]]. A cikin watan Oktoba na shekarar 2016, Rahama Sadau ta fito a cikin jerin fina-finai a gidan talabijin na EbonyLife. A shekara ta dubu biyu da goma sha bakwai (2017), ta ƙirƙiro da kamfanin samar da fina-finai mai suna ''Sadau Hotunan yadda'' ta fito da fim din ta na farko, ''Rariya'' tauraruwar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Sadiq Sani Sadiq]] da [[Fati Washa]]. Ta dawo ta fara wasa don koyar da malamin malamin a MTV Shuga.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/11/if-i-am-president-hits-cinemas/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/294592-joke-silva-bimbo-manuel-rahama-sadau-star-in-new-movie.html</ref><ref>https://www.bellanaija.com/2018/05/kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-banky-w-rahama-sadau-tboss-star-north-b-t-s-photos/</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609131327/https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://thenationonlineng.net/rahama-sadau-stars-ebonylife-tvs-sons-caliphate-2/#:~:text=Sons%20of%20the%20Caliphate%20stars,stylish%2C%20elegant%20and%20yet%20traditional.</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |access-date=2021-02-28 |archive-date=2021-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720224112/https://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://newswirengr.com/2022/02/19/rahama-sadau-early-life-education-and-career/</ref> == A shekarar 2024 Maigirma shugaban kasa ya nada rahama sadau a matsayin mukamin IDICE commetee member .
<gallery mode="packed-overlay" heights="200">
|Rahama Sadau daga hagu
</gallery>
== Kyaututtuka ==
Kyaututtukan da Rahama Sadau ta karba sun hada da:
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Kyauta
! Nau'i
! Fim
! Sakamakon
|-
! scope="row" | 2014
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Mafi kyawun actress na Afirka
| Muryar Afirka
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
|}
== Fina finai ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+Ka bude wanna madangwalin domin ganin fina finan ta
! Fim
! Shekara
|-
| Zero Sa'a
| 2019
|-
| Sama Arewa
| 2018
|-
| Aljannar Duniya
| N / A
|-
| Adamu
| 2017
|-
| Ba Tabbas
| 2017
|-
| MTV Shuga Naija
| 2017
|-
| Rariya
| 2017
|-
| TATU
| 2017
|-
| Rumana
| 2017
|-
| 'Ya'yan Khalifanci
| 2016
|-
| Sauran Bangare
| 2016
|-
| Kasa Ta
| 2015
|-
| Wutar Gaba
| 2015
|-
| Sallamar Don haka
| 2015
|-
| Wata Tafiya
| 2015
|-
| Halacci
| 2015
|-
| Gidan Farko
| 2015
|-
| Ana Wata ga Wata
| 2015
|-
| Alkalin Kauye
| 2015
|-
| Jinin Jiki Na
| 2014
|-
| Hujja
| 2014
|-
| Garbati
| 2014
|-
| Kaddara Ko Fansa
| 2014
|-
| Kisan Gilla
| 2014
|-
| Mati da Lado
| 2014
|-
| Sabuwar Sangaya
| 2014
|-
| Sirrin Da Ke Raina
| 2014
|-
| Don haka Aljannar Duniya
| 2014
|-
| Suma Mata Ne
| 2014
|-
| Farin Dare
| 2013
|-
| Gani Ga Wane
| 2013
|-
| Da Kai Zan Gana
| 2013
|-
| Mai Farin Jini
| 2013
|-
|Matar Aure
|2022
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="180">
File:Rahama_Sadau_in_MTV_Shuga_Naija.png|Rahama a MTV Shuga
File:Rahama Sadau during filming (cropped).jpg
File:Rahama Sadau.png
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Kannywood]]
*[[Hafsat Idris]]
*[[Hadiza Aliyu]]
*[[Fati Washa]]
*[[Halima Atete]]
== Manazarta ==
{{Reflist|3}}
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan Kaduna]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Ƴan Najeriya]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mata ƴan fim]]
[[Category:Mata daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Mutane daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Haihuwan 1993]]
80g2pw352znzq7632ntl2x6h14bvh5i
823140
823138
2026-04-20T18:51:29Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823140
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}{{Databox}}
[[Fayil:Rahama Sadau.png|thumb|'''Rahama Sadau''']]
'''Rahama Sadau''' (An haife ta ne a ranar 7 ga watan Disamban (1993). Ta kasance jaruma ce a masana'antar [[Kannywood]] da kuma [[Nollywood]] a [[Najeriya]]. Rahama Sadau ta kasance mai shirya fina-finai na kashin kanta a kannywood har ma da Nollywood . Ta kasance ƴar rawa a lokacin da take yarinya har zuwa girman ta. Ta yi suna ne a ƙarshen shekara ta dubu biyu da sha uku (2013) bayan ta shiga masana'antar fim ta [[Kannywood]] a fim ''ɗinta na'' farko mai suna ''Gani ga wane .<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/149318-kannywood-wont-return-dancing-rahama-sadau.html</ref><ref name="auditions.ng">http://au uditions.ng/archives/actor/rahama-sadau{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=lhLisuUQrDY</ref>ub<ref>http://hausafilms.tv/actress/rahma_sadau</ref>'' tana fitowa a fina finai na Nollywood da dama
Rahama Sadau ta kasance jaruma ta farko da kusan tafi kowace jaruma fitowa a fina finan Najeriya da hausa wato kannywood da Nollywood. Ba a iya Najeriya Rahama take aikin fina finai ba, tana yi a India Wanda take da Yaren Hindu a bollywood. Kuma an tabbatar da tana daya daga cikin yan Najeriya da suka iya magana kuma suka kware a yaren [[Yaren hindi|hindi]]. Itace jarumar data yi nasara a kyautar Kannywood a gasar City People Entertainment Awards acikin shekarar 2014 da kuma cikin sheksra ta 2015.<ref> Premium Times Nigeria. "Kannywood: Rahama Sadau, Adam Zango, others win at City People awards 2015 – Premium Times Nigeria". Mohammed Lere. Retrieved 18 August 2015.</ref><ref>AllAfrica.com. "Nigeria: Most Influential Northern Entertainers". AllAfrica.com. Retrieved 5 September 2015.</ref>
== Farkon Rayuwa ==
Rahama ta girma a cikin garin [[Kaduna (birni)|Kaduna]].
Wato an haifeta ne acikin garin Kaduna ta rayu a garin na Kaduna kafin daga baya ta shiga harkar fim.
== Aure ==
Rahama sadau tayi aure ranar 09 ga watan Augustan shekara ta 2025. Bata nuna mijin na ta ba, amma ta dora videon auren acikin shafinta na instagram.
== Ilimi ==
Rahama Sadau ta yi karatu a Makarantar Kasuwanci ta Kuɗi da ke gabashin Bahar Rum a Arewacin [[Cyprus|Cyprus.]]<ref>{{Cite web|url=https://ww1.emu.edu.tr/en/news/news/famous-nigerian-actress-rahama-sadau-chooses-emu/1206/pid/2469|title=Famous Nigerian Actress Rahama Sadau Chooses EMU|website=Eastern Mediterranean University (EMU), Cyprus|language=en|access-date=16 February 2018}}</ref>
== Sana'ar Fim ==
Rahama ta fito a cikin fina-finan [[Najeriya]] da yawa a cikin [[Hausa]] dana [[turanci]] kuma tana ɗaya daga cikin yan wasan kwaikwayon [[Najeriya]] da suka iya harshen Hindu sosai. Rahma Sadau ita ce ta lashe Kyautar City People Entertainment Awards a shekarar 2014 da 2015. Ta kuma sami kyautar mafi kyawun ''<nowiki/>'yar'' wasan fim ta nahiyar [[Afirka]] a bikin bayar da lambar yabo ta [[Afirka]] na goma sha tara (19) wanda aka yi a shekara ta 2015 ta hanyar muryar [[Afirka]]. A shekara ta 2017, ta zama shahararriyar 'yar fim ta [[Hausa]] da ta fara fitowa a jerin manyan malewararrun Mata 10 da suka yi fice a kasar [[Najeriya]]. A cikin dukkan ayyukanta, Rahama Sadau ta kasance mai wasan kwaikwayo mai yawan gaske, tana bayyana a duka fina-finai da kuma bidiyoyi. A shekarar dubu biyu da ashirin (2020) kungiyar shirya fina finai na [[Kannywood]] sunso dakatar da Rahama Sadau daga shirin fim sakamakon wani ɗan rashin jituwa da aka samu saboda wani hoton data sanya a shafinta na [[instagram]].<ref>https://m.guardian.ng/opinion/rahma-sadaus-dismissal-by-moppan-is-unfair/</ref><ref>https://nigerianfinder.com/rahama-sadau-biography-age-movies-family-career/</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311110827/https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.legit.ng/1141411-kannywood-actress-rahama-sadau-biography.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008200247/https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.pinterest.com/pin/538883911647535295/?d=t&mt=signup</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2016/oct/19/rahama-sadau-ban-nigeria-religious-divides-rap-video-i-love-you-classiq</ref><ref>https://www.vanguardngr.com/2016/10/ban-immoral-rahama-sadau-highlights-northsouth-split/</ref> a yanzu haka ta fara fito wa a fina finan indiya.
== Rayuwa da Aiki ==
Rahama Ibrahim Sadau an haife ta ne a [[Kaduna (jiha)|jihar Kaduna,]] arewa maso gabashin [[Najeriya]] wacce ita ce asalin [[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|babban birnin]] tarayyar [[Najeriya]], wanda shi ne tsohon [[Arewacin Najeriya|yankin Arewa ta Arewa]]. Rahama ɗiya ce ga Alhaji Ibrahim Sadau. Ta girma tare da iyayenta a [[Kaduna (jiha)|Kaduna]] da kuma 'yan uwanta mata guda uku(3). Sadau ta shiga masana'antar fim ɗin [[Kannywood|Kannywood ne]] a cikin shekara ta dubu biyu da goma sha uku (2013). Ta taka rawar gani sosai kafin ta samu ɗaukaka daga rawar da ta taka a ''Gani ga Wane'' tare da babban jarumin [[Kannywood]] [[Ali Nuhu]]. A shekara ta dubu biyu da goma sha shida (2016) an karɓe ta a matsayin waccan shekarun ”Fuskar [[Kannywood]]. A cikin watan Oktoba na shekarar 2016, Rahama Sadau ta fito a cikin jerin fina-finai a gidan talabijin na EbonyLife. Acikin shekara ta dubu biyu da goma sha bakwai (2017), ta ƙirƙiro da kamfanin samar da fina-finai mai suna ''Sadau Hotunan yadda'' ta fito da fim din ta na farko, ''Rariya'' tauraruwar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Sadiq Sani Sadiq]] da [[Fati Washa]]. Ta dawo ta fara wasa don koyar da malamin malamin a MTV Shuga.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/11/if-i-am-president-hits-cinemas/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/294592-joke-silva-bimbo-manuel-rahama-sadau-star-in-new-movie.html</ref><ref>https://www.bellanaija.com/2018/05/kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-banky-w-rahama-sadau-tboss-star-north-b-t-s-photos/</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609131327/https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://thenationonlineng.net/rahama-sadau-stars-ebonylife-tvs-sons-caliphate-2/#:~:text=Sons%20of%20the%20Caliphate%20stars,stylish%2C%20elegant%20and%20yet%20traditional.</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |access-date=2021-02-28 |archive-date=2021-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720224112/https://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://newswirengr.com/2022/02/19/rahama-sadau-early-life-education-and-career/</ref> == A shekarar 2024 Maigirma shugaban kasa ya nada rahama sadau a matsayin mukamin IDICE commetee member .
<gallery mode="packed-overlay" heights="200">
|Rahama Sadau daga hagu
</gallery>
== Kyaututtuka ==
Kyaututtukan da Rahama Sadau ta karba sun hada da:
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Kyauta
! Nau'i
! Fim
! Sakamakon
|-
! scope="row" | 2014
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Mafi kyawun actress na Afirka
| Muryar Afirka
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
|}
== Fina finai ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+Ka bude wanna madangwalin domin ganin fina finan ta
! Fim
! Shekara
|-
| Zero Sa'a
| 2019
|-
| Sama Arewa
| 2018
|-
| Aljannar Duniya
| N / A
|-
| Adamu
| 2017
|-
| Ba Tabbas
| 2017
|-
| MTV Shuga Naija
| 2017
|-
| Rariya
| 2017
|-
| TATU
| 2017
|-
| Rumana
| 2017
|-
| 'Ya'yan Khalifanci
| 2016
|-
| Sauran Bangare
| 2016
|-
| Kasa Ta
| 2015
|-
| Wutar Gaba
| 2015
|-
| Sallamar Don haka
| 2015
|-
| Wata Tafiya
| 2015
|-
| Halacci
| 2015
|-
| Gidan Farko
| 2015
|-
| Ana Wata ga Wata
| 2015
|-
| Alkalin Kauye
| 2015
|-
| Jinin Jiki Na
| 2014
|-
| Hujja
| 2014
|-
| Garbati
| 2014
|-
| Kaddara Ko Fansa
| 2014
|-
| Kisan Gilla
| 2014
|-
| Mati da Lado
| 2014
|-
| Sabuwar Sangaya
| 2014
|-
| Sirrin Da Ke Raina
| 2014
|-
| Don haka Aljannar Duniya
| 2014
|-
| Suma Mata Ne
| 2014
|-
| Farin Dare
| 2013
|-
| Gani Ga Wane
| 2013
|-
| Da Kai Zan Gana
| 2013
|-
| Mai Farin Jini
| 2013
|-
|Matar Aure
|2022
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="180">
File:Rahama_Sadau_in_MTV_Shuga_Naija.png|Rahama a MTV Shuga
File:Rahama Sadau during filming (cropped).jpg
File:Rahama Sadau.png
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Kannywood]]
*[[Hafsat Idris]]
*[[Hadiza Aliyu]]
*[[Fati Washa]]
*[[Halima Atete]]
== Manazarta ==
{{Reflist|3}}
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan Kaduna]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Ƴan Najeriya]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mata ƴan fim]]
[[Category:Mata daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Mutane daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Haihuwan 1993]]
bg1jb6u89aofxdv5g7lxok5r7eo8p0x
823142
823140
2026-04-20T18:52:21Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823142
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}{{Databox}}
[[Fayil:Rahama Sadau.png|thumb|'''Rahama Sadau''']]
'''Rahama Sadau''' (An haife ta ne a ranar 7 ga watan Disamban (1993). Ta kasance jaruma ce a masana'antar [[Kannywood]] da kuma [[Nollywood]] a [[Najeriya]]. Rahama Sadau ta kasance mai shirya fina-finai na kashin kanta a kannywood har ma da Nollywood . Ta kasance ƴar rawa a lokacin da take yarinya har zuwa girman ta. Ta yi suna ne a ƙarshen shekara ta dubu biyu da sha uku (2013) bayan ta shiga masana'antar fim ta [[Kannywood]] a fim ''ɗinta na'' farko mai suna ''Gani ga wane .<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/149318-kannywood-wont-return-dancing-rahama-sadau.html</ref><ref name="auditions.ng">http://au uditions.ng/archives/actor/rahama-sadau{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=lhLisuUQrDY</ref>ub<ref>http://hausafilms.tv/actress/rahma_sadau</ref>'' tana fitowa a fina finai na Nollywood da dama
Rahama Sadau ta kasance jaruma ta farko da kusan tafi kowace jaruma fitowa a fina finan Najeriya da hausa wato kannywood da Nollywood. Ba a iya Najeriya Rahama take aikin fina finai ba, tana yi a India Wanda take da Yaren Hindu a bollywood. Kuma an tabbatar da tana daya daga cikin yan Najeriya da suka iya magana kuma suka kware a yaren [[Yaren hindi|hindi]]. Itace jarumar data yi nasara a kyautar Kannywood a gasar City People Entertainment Awards acikin shekarar 2014 da kuma cikin sheksra ta 2015.<ref> Premium Times Nigeria. "Kannywood: Rahama Sadau, Adam Zango, others win at City People awards 2015 – Premium Times Nigeria". Mohammed Lere. Retrieved 18 August 2015.</ref><ref>AllAfrica.com. "Nigeria: Most Influential Northern Entertainers". AllAfrica.com. Retrieved 5 September 2015.</ref>
== Farkon Rayuwa ==
Rahama ta girma a cikin garin [[Kaduna (birni)|Kaduna]].
Wato an haifeta ne acikin garin Kaduna ta rayu a garin na Kaduna kafin daga baya ta shiga harkar fim.
== Aure ==
Rahama sadau tayi aure ranar 09 ga watan Augustan shekara ta 2025. Bata nuna mijin na ta ba, amma ta dora videon auren acikin shafinta na instagram.
== Ilimi ==
Rahama Sadau ta yi karatu a Makarantar Kasuwanci ta Kuɗi da ke gabashin Bahar Rum a Arewacin [[Cyprus|Cyprus.]]<ref>{{Cite web|url=https://ww1.emu.edu.tr/en/news/news/famous-nigerian-actress-rahama-sadau-chooses-emu/1206/pid/2469|title=Famous Nigerian Actress Rahama Sadau Chooses EMU|website=Eastern Mediterranean University (EMU), Cyprus|language=en|access-date=16 February 2018}}</ref>
== Sana'ar Fim ==
Rahama ta fito a cikin fina-finan [[Najeriya]] da yawa a cikin [[Hausa]] dana [[turanci]] kuma tana ɗaya daga cikin yan wasan kwaikwayon [[Najeriya]] da suka iya harshen Hindu sosai. Rahma Sadau ita ce ta lashe Kyautar City People Entertainment Awards a shekarar 2014 da 2015. Ta kuma sami kyautar mafi kyawun ''<nowiki/>'yar'' wasan fim ta nahiyar [[Afirka]] a bikin bayar da lambar yabo ta [[Afirka]] na goma sha tara (19) wanda aka yi a shekara ta 2015 ta hanyar muryar [[Afirka]]. A shekara ta 2017, ta zama shahararriyar 'yar fim ta [[Hausa]] da ta fara fitowa a jerin manyan malewararrun Mata 10 da suka yi fice a kasar [[Najeriya]]. A cikin dukkan ayyukanta, Rahama Sadau ta kasance mai wasan kwaikwayo mai yawan gaske, tana bayyana a duka fina-finai da kuma bidiyoyi. A shekarar dubu biyu da ashirin (2020) kungiyar shirya fina finai na [[Kannywood]] sunso dakatar da Rahama Sadau daga shirin fim sakamakon wani ɗan rashin jituwa da aka samu saboda wani hoton data sanya a shafinta na [[instagram]].<ref>https://m.guardian.ng/opinion/rahma-sadaus-dismissal-by-moppan-is-unfair/</ref><ref>https://nigerianfinder.com/rahama-sadau-biography-age-movies-family-career/</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311110827/https://www.dailytrust.com.ng/rahama-sadau-graduates-from-university-in-cyprus.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.legit.ng/1141411-kannywood-actress-rahama-sadau-biography.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008200247/https://guardian.ng/saturday-magazine/rahama-sadau-apologises-to-moppan/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.pinterest.com/pin/538883911647535295/?d=t&mt=signup</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2016/oct/19/rahama-sadau-ban-nigeria-religious-divides-rap-video-i-love-you-classiq</ref><ref>https://www.vanguardngr.com/2016/10/ban-immoral-rahama-sadau-highlights-northsouth-split/</ref> a yanzu haka ta fara fito wa a fina finan indiya.
== Rayuwa da Aiki ==
Rahama Ibrahim Sadau an haife ta ne a [[Kaduna (jiha)|jihar Kaduna,]] arewa maso gabashin [[Najeriya]] wacce ita ce asalin [[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|babban birnin]] tarayyar [[Najeriya]], wanda shi ne tsohon [[Arewacin Najeriya|yankin Arewa ta Arewa]]. Rahama ɗiya ce ga Alhaji Ibrahim Sadau. Ta girma tare da iyayenta a [[Kaduna (jiha)|Kaduna]] da kuma 'yan uwanta mata guda uku(3). Sadau ta shiga masana'antar fim ɗin [[Kannywood|Kannywood ne]] a cikin shekara ta dubu biyu da goma sha uku (2013). Ta taka rawar gani sosai kafin ta samu ɗaukaka daga rawar da ta taka a ''Gani ga Wane'' tare da babban jarumin [[Kannywood]] [[Ali Nuhu]]. A shekara ta dubu biyu da goma sha shida (2016) an karɓe ta a matsayin waccan shekarun ”Fuskar [[Kannywood]]. A cikin watan Oktoba na shekarar 2016, Rahama Sadau ta fito a cikin jerin fina-finai a gidan talabijin na EbonyLife. Acikin shekara ta dubu biyu da goma sha bakwai (2017), ta ƙirƙiro da kamfanin samar da fina-finai mai suna ''Sadau Hotunan yadda'' ta fito da fim din ta na farko, ''Rariya'' tauraruwar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Sadiq Sani Sadiq]] da [[Fati Washa]]. Ta dawo ta fara wasa don koyar da malamin malamin a MTV Shuga.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/11/if-i-am-president-hits-cinemas/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/294592-joke-silva-bimbo-manuel-rahama-sadau-star-in-new-movie.html</ref><ref>https://www.bellanaija.com/2018/05/kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-banky-w-rahama-sadau-tboss-star-north-b-t-s-photos/</ref><ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2021-02-28 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609131327/https://guardian.ng/life/film/banky-w-adesua-kanayo-o-kanayo-hilda-dokubo-others-in-up-north/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://thenationonlineng.net/rahama-sadau-stars-ebonylife-tvs-sons-caliphate-2/#:~:text=Sons%20of%20the%20Caliphate%20stars,stylish%2C%20elegant%20and%20yet%20traditional.</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |access-date=2021-02-28 |archive-date=2021-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720224112/https://onobello.com/mo-abudu-rahama-sadau-patrick-doyle-more-attend-media-screening-of-sons-of-the-caliphate/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://newswirengr.com/2022/02/19/rahama-sadau-early-life-education-and-career/</ref> == Acikin shekarar 2024 Maigirma shugaban kasa ya nada rahama sadau a matsayin mukamin IDICE commetee member .
<gallery mode="packed-overlay" heights="200">
|Rahama Sadau daga hagu
</gallery>
== Kyaututtuka ==
Kyaututtukan da Rahama Sadau ta karba sun hada da:
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Kyauta
! Nau'i
! Fim
! Sakamakon
|-
! scope="row" | 2014
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2015
| Mafi kyawun actress (Kannywood)
| Kyaututtukan Nishaɗar City
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
! scope="row" | 2017
| Mafi kyawun actress na Afirka
| Muryar Afirka
| ''[[Kannywood]]''
| {{won}}
|-
|}
== Fina finai ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+Ka bude wanna madangwalin domin ganin fina finan ta
! Fim
! Shekara
|-
| Zero Sa'a
| 2019
|-
| Sama Arewa
| 2018
|-
| Aljannar Duniya
| N / A
|-
| Adamu
| 2017
|-
| Ba Tabbas
| 2017
|-
| MTV Shuga Naija
| 2017
|-
| Rariya
| 2017
|-
| TATU
| 2017
|-
| Rumana
| 2017
|-
| 'Ya'yan Khalifanci
| 2016
|-
| Sauran Bangare
| 2016
|-
| Kasa Ta
| 2015
|-
| Wutar Gaba
| 2015
|-
| Sallamar Don haka
| 2015
|-
| Wata Tafiya
| 2015
|-
| Halacci
| 2015
|-
| Gidan Farko
| 2015
|-
| Ana Wata ga Wata
| 2015
|-
| Alkalin Kauye
| 2015
|-
| Jinin Jiki Na
| 2014
|-
| Hujja
| 2014
|-
| Garbati
| 2014
|-
| Kaddara Ko Fansa
| 2014
|-
| Kisan Gilla
| 2014
|-
| Mati da Lado
| 2014
|-
| Sabuwar Sangaya
| 2014
|-
| Sirrin Da Ke Raina
| 2014
|-
| Don haka Aljannar Duniya
| 2014
|-
| Suma Mata Ne
| 2014
|-
| Farin Dare
| 2013
|-
| Gani Ga Wane
| 2013
|-
| Da Kai Zan Gana
| 2013
|-
| Mai Farin Jini
| 2013
|-
|Matar Aure
|2022
|}
== Hotuna ==
<gallery mode="packed-overlay" heights="180">
File:Rahama_Sadau_in_MTV_Shuga_Naija.png|Rahama a MTV Shuga
File:Rahama Sadau during filming (cropped).jpg
File:Rahama Sadau.png
</gallery>
== Duba nan ==
* [[Kannywood]]
*[[Hafsat Idris]]
*[[Hadiza Aliyu]]
*[[Fati Washa]]
*[[Halima Atete]]
== Manazarta ==
{{Reflist|3}}
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan Kaduna]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Ƴan Najeriya]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mata ƴan fim]]
[[Category:Mata daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Mutane daga Jihar Kaduna]]
[[Category:Haihuwan 1993]]
htitw3unubhfpabxbk4gu2ryzty7jga
Grace Oladunni Taylor
0
13316
823371
754170
2026-04-21T07:58:08Z
Pharouqenr
25549
823371
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Grace Oladunni Taylor.jpg|thumb|Grace Oladunni Taylor]]
'''Grace Oladunni Taylor''' (kuma ana kiranta da suna '''Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor''') masaniyar ilimin halittu ce, wacce ta gabata a Jami'ar Ibadan, [[Nijeriya|Nigeria]] . Ita ce mace ta biyu da aka shigo da ita a Cibiyar Ilimin Kimiyya ta Najeriya kuma Afirka ta farko ta ba da lambar yabo ta L’Oréal-UNESCO ga mata a Kimiyya .
== Farkon rayuwa da karatu ==
Grace Oladunni Lucia Olaniyan an haife ta ne a Efon-Alaiye, [[Ekiti|jihar Ekiti]], Nigeria, ga Elizabeth (née Olatoun) da RAW Olaniyan. Tsakanin shekarar 1952 zuwa 1956, daliba ce a makarantar Sarauniya ta Ede a cikin [[Osun|jihar Osun]] . Ta yi karatun digiri na biyu a shekarar 1957 a Kwalejin Kimiya da Kimiyya ta Nijeriya a [[Enugu (birni)|Enugu]] kuma a shekara ta 1959 ta koma Kwalejin Ilimin Jami’ar Ibadan (yanzu Jami’ar Ibadan). Olaniyan ta kammala tare da girmamawa a shekarar 1962 tare da digiri a cikin ilmin sunadarai.
== Aiki da bincike ==
Bayan kammala karatun digiri, ta fara aiki a Cibiyar Binciken Noma na Yanki (yanzu Cibiyar Nazarin Albarkatun Noma ta Kasa ) a Mashin Shuka a [[Ibadan]] .
A shekarar 1963, aka dauke ta a matsayin mataimakiyar mai bincike a Sashen Nazarin Kiba na Kwayoyi na Jami’ar Ibadan kuma ta sami digirin digirgir a fannin ilimin Pathology a shekarar 1969. A shekarar 1970, jami’ar ta dauke ta a matsayin malami sannan daga baya a shekarar 1975, ta yi aiki a matsayin jami’in bincike mai zurfi a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso yamma a [[Seattle|Seattle, Washington]]. Ta dawo Jami’ar Ibadan kuma aka mata karin matsayin Babban Malama a 1975 kuma a shekarar 1979 ta bunkasa zuwa Karatun . Zuwa 1979, lokacin da ta fara wallafawa, ta auri Farfesa Ajibola Taylor. A shekarar 1980, ta yi aiki a matsayin mai binciken kimiyya a Sashen Nazarin Kwayoyin cuta na Jami’ar West Indies a Kingston, Jamaica sannan a shekarar 1984, an bunkasa Taylor zuwa cikakkiyar farfesa a fannin ilimin kimiyar halittu na Jami’ar Ibadan. A waccan shekarar, ta dawo don yin bincike na biyu a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso Yamma a Seattle kuma ta kammala aikin posting a matsayin masanin kimiyyar ziyartar Port of Spain, [[Trinidad da Tobago|Trinidad]] a Sashen Nazarin Kiba na Kemikal. A shekarar 1990, aka dauki Taylor a matsayin Mataimakin Farfesa a Farfesa a Makarantar Medicine na Jami'ar Zimbabwe da ke [[Harare]] kuma ya koyar a Sashen Nazarin Pathology. A 1991, ta dawo Jami'ar Ibadan inda daga 1991 zuwa 1994 ta kasance shugabar Sashen Kula da Kiwon Kwayoyi na Kiwoni, sannan kuma ta kasance mai ba da shawara kan girmamawa a Asibitin Kolejin Jami'ar, Ibadan. Ta yi ritaya a shekarar 2004 amma ta ci gaba da karantarwa a Ibadan a Sashen Kula da Cututtukan Kemikal.
kwarewar ta ita ce nazarin lipids a cikin cututtukan zuciya da kwatankwacin ƙwayar cutar lipid ɗin ta tabbatar da cewa matakan cholesterol ba samfuri bane na tsere, a maimakon haka abinci da matakan motsa jiki. An ba ta lambar yabo da yawa saboda binciken da ta yi, wanda ya hada da Shell-BP Siyarwa a Chemistry, Kungiyar Lafiya ta Duniya, da Fulbright – Hays Fellowship, da Ciba-Geigy Fellowship, da ofungiyar Universungiyar Jami'o'in Afirka. An shigar da Taylor cikin Kwalejin Kimiyya ta Najeriya a 1997, a matsayin mace ta biyu da ta taɓa karrama ta a matsayin rashin halarta. A shekarar 1998, an ba da lambar yabo ta L'Oréal-UNESCO don bayar da kyautar ga mace daya a yanki guda biyar na - Afirka da kasashen larabawa, Asiya-Pacific, Turai, Latin Amurka, Arewacin Amurka - saboda nasarar da suka samu ta kimiyya da gudummawarsu don inganta bil'adama. Taylor ita ce ta Afirka da ta karɓi kyautar ta L'Oréal-UNESCO Award don Mata a Kimiyya, zama Afirka ta farko da ta karɓi kyautar. A shekarar 2012, gwamnatin [[Ekiti|jihar Ekiti]] ta karrama ta saboda irin gudummawar da ta bayar wajen bayar da shawarwari da koyar da daliban likitanci.
== Zaɓabbun ayyuka ==
* Taylor, Grace Oladunni; Bamgboye, Afolabi E. (December 1979). "Magungunan cholesterol da cututtuka a cikin 'yan Najeriya" (PDF) . Jaridar nan ta Amurka ta Clinical Nutrition . 32 : 2540-25545. doi : 10.1093 / ajcn / 32.12.2540 .
* Taylor, G. Oladunni; Agbedana, E. O.; Johnson, A. O. K. (May 1982). "Yawancin-yawan-lipoprotein-cholesterol a cikin abinci mai gina jiki-rashin abinci mai gina jiki" . Jaridar Burtaniya ta Ingilishi . Nungiyar Kula da Abinci. 47 (3): 489-494. doi : 10.1079 / BJN19820061 .
* Taylor, Oladunni Grace; Ahaneku, Joseph Eberendu; Agbedana, Olu Emmanuel (October 1995). "Dangantaka tsakanin ma'aunin jiki (BMI) da canje-canje a cikin jimlar plasma da matakan HDL-cholesterol yayin lura da hauhawar jini a cikin marasa lafiyar na Afirka" (PDF) . Acta Medica Okayama . Makarantar Likita ta Jami’ar Okayama. 49 (5). ISSN 0386-300X . An makale daga asalin (PDF) akan 2016-02-01.
* Taylor, Grace O; Orimadegun, Bose E.; Anetor, John I.; Adedapo, Deborah A.; Onuegbu, Jude A.; Olisekodiaka, Japhet M. (July–September 2007). "Increara yawan baƙin ƙarfe da ke haɗuwa da cututtukan zuciya na jijiyoyi a tsakanin tsoffin 'yan Najeriya" . Pakistan Journal of Medical Sciences . Professionalwararrun Likitocin Ma'aikata. 23 (4): 518-55. ISSN 1681-715X .
* Taylor, Grace Oladunni; Ebesunun, Maria Onomhaguan; Agbedana, Emmanuel Oluyemi; Oladapo, Olulola O. (September–December 2013). "Variations in plasma lipids and lipoproteins among cardiovascular disease patients in South-western Nigerians". Biokemistri . Societyungiyar foran Najeriyar Nazarin Ilimin Nazari 25 (2). ISSN 0795-8080 .
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AOladunni+Grace+Taylor&qt=notfound_page&search=Search Jerin Layi na WorldCat]
[[category:Rayayyun Mutane]]
2anbedrshg3zynv83hza43t2u5j4ml6
823372
823371
2026-04-21T07:58:20Z
Pharouqenr
25549
823372
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Grace Oladunni Taylor.jpg|thumb|Grace Oladunni Taylor]]
'''Grace Oladunni Taylor''' (kuma ana kiranta da suna '''Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor''') masaniyar ilimin halittu ce, wacce ta gabata a Jami'ar Ibadan, [[Nijeriya|Nigeria]] . Ita ce mace ta biyu da aka shigo da ita a Cibiyar Ilimin Kimiyya ta Najeriya kuma Afirka ta farko ta ba da lambar yabo ta L’Oréal-UNESCO ga mata a Kimiyya .
== Farkon rayuwa da karatu ==
Grace Oladunni Lucia Olaniyan an haife ta ne a Efon-Alaiye, [[Ekiti|jihar Ekiti]], Nigeria, ga Elizabeth (née Olatoun) da RAW Olaniyan. Tsakanin shekarar 1952 zuwa 1956, daliba ce a makarantar Sarauniya ta Ede a cikin [[Osun|jihar Osun]] . Ta yi karatun digiri na biyu a shekarar 1957 a Kwalejin Kimiya da Kimiyya ta Nijeriya a [[Enugu (birni)|Enugu]] kuma a shekara ta 1959 ta koma Kwalejin Ilimin Jami’ar Ibadan (yanzu Jami’ar Ibadan). Olaniyan ta kammala tare da girmamawa a shekarar 1962 tare da digiri a cikin ilmin sunadarai.
== Aiki da bincike ==
Bayan kammala karatun digiri, ta fara aiki a Cibiyar Binciken Noma na Yanki (yanzu Cibiyar Nazarin Albarkatun Noma ta Kasa ) a Mashin Shuka a [[Ibadan]] .
A shekarar 1963, aka dauke ta a matsayin mataimakiyar mai bincike a Sashen Nazarin Kiba na Kwayoyi na Jami’ar Ibadan kuma ta sami digirin digirgir a fannin ilimin Pathology a shekarar 1969. A shekarar 1970, jami’ar ta dauke ta a matsayin malami sannan daga baya a shekarar 1975, ta yi aiki a matsayin jami’in bincike mai zurfi a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso yamma a [[Seattle|Seattle, Washington]]. Ta dawo Jami’ar Ibadan kuma aka mata karin matsayin Babban Malama a 1975 kuma a shekarar 1979 ta bunkasa zuwa Karatun . Zuwa 1979, lokacin da ta fara wallafawa, ta auri Farfesa Ajibola Taylor. A shekarar 1980, ta yi aiki a matsayin mai binciken kimiyya a Sashen Nazarin Kwayoyin cuta na Jami’ar West Indies a Kingston, Jamaica sannan a shekarar 1984, an bunkasa Taylor zuwa cikakkiyar farfesa a fannin ilimin kimiyar halittu na Jami’ar Ibadan. A waccan shekarar, ta dawo don yin bincike na biyu a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso Yamma a Seattle kuma ta kammala aikin posting a matsayin masanin kimiyyar ziyartar Port of Spain, [[Trinidad da Tobago|Trinidad]] a Sashen Nazarin Kiba na Kemikal. A shekarar 1990, aka dauki Taylor a matsayin Mataimakin Farfesa a Farfesa a Makarantar Medicine na Jami'ar Zimbabwe da ke [[Harare]] kuma ya koyar a Sashen Nazarin Pathology. A 1991, ta dawo Jami'ar Ibadan inda daga 1991 zuwa 1994 ta kasance shugabar Sashen Kula da Kiwon Kwayoyi na Kiwoni, sannan kuma ta kasance mai ba da shawara kan girmamawa a Asibitin Kolejin Jami'ar, Ibadan. Ta yi ritaya a shekarar 2004 amma ta ci gaba da karantarwa a Ibadan a Sashen Kula da Cututtukan Kemikal.
kwarewar ta ita ce nazarin lipids a cikin cututtukan zuciya da kwatankwacin ƙwayar cutar lipid ɗin ta tabbatar da cewa matakan cholesterol ba samfuri bane na tsere, a maimakon haka abinci da matakan motsa jiki. An ba ta lambar yabo da yawa saboda binciken da ta yi, wanda ya hada da Shell-BP Siyarwa a Chemistry, Kungiyar Lafiya ta Duniya, da Fulbright – Hays Fellowship, da Ciba-Geigy Fellowship, da ofungiyar Universungiyar Jami'o'in Afirka. An shigar da Taylor cikin Kwalejin Kimiyya ta Najeriya a 1997, a matsayin mace ta biyu da ta taɓa karrama ta a matsayin rashin halarta. A shekarar 1998, an ba da lambar yabo ta L'Oréal-UNESCO don bayar da kyautar ga mace daya a yanki guda biyar na - Afirka da kasashen larabawa, Asiya-Pacific, Turai, Latin Amurka, Arewacin Amurka - saboda nasarar da suka samu ta kimiyya da gudummawarsu don inganta bil'adama. Taylor ita ce ta Afirka da ta karɓi kyautar ta L'Oréal-UNESCO Award don Mata a Kimiyya, zama Afirka ta farko da ta karɓi kyautar. A shekarar 2012, gwamnatin [[Ekiti|jihar Ekiti]] ta karrama ta saboda irin gudummawar da ta bayar wajen bayar da shawarwari da koyar da daliban likitanci.
== Zaɓabbun ayyuka ==
* Taylor, Grace Oladunni; Bamgboye, Afolabi E. (December 1979). "Magungunan cholesterol da cututtuka a cikin 'yan Najeriya" (PDF) . Jaridar nan ta Amurka ta Clinical Nutrition . 32 : 2540-25545. doi : 10.1093 / ajcn / 32.12.2540 .
* Taylor, G. Oladunni; Agbedana, E. O.; Johnson, A. O. K. (May 1982). "Yawancin-yawan-lipoprotein-cholesterol a cikin abinci mai gina jiki-rashin abinci mai gina jiki" . Jaridar Burtaniya ta Ingilishi . Nungiyar Kula da Abinci. 47 (3): 489-494. doi : 10.1079 / BJN19820061 .
* Taylor, Oladunni Grace; Ahaneku, Joseph Eberendu; Agbedana, Olu Emmanuel (October 1995). "Dangantaka tsakanin ma'aunin jiki (BMI) da canje-canje a cikin jimlar plasma da matakan HDL-cholesterol yayin lura da hauhawar jini a cikin marasa lafiyar na Afirka" (PDF) . Acta Medica Okayama . Makarantar Likita ta Jami’ar Okayama. 49 (5). ISSN 0386-300X . An makale daga asalin (PDF) akan 2016-02-01.
* Taylor, Grace O; Orimadegun, Bose E.; Anetor, John I.; Adedapo, Deborah A.; Onuegbu, Jude A.; Olisekodiaka, Japhet M. (July–September 2007). "Increara yawan baƙin ƙarfe da ke haɗuwa da cututtukan zuciya na jijiyoyi a tsakanin tsoffin 'yan Najeriya" . Pakistan Journal of Medical Sciences . Professionalwararrun Likitocin Ma'aikata. 23 (4): 518-55. ISSN 1681-715X .
* Taylor, Grace Oladunni; Ebesunun, Maria Onomhaguan; Agbedana, Emmanuel Oluyemi; Oladapo, Olulola O. (September–December 2013). "Variations in plasma lipids and lipoproteins among cardiovascular disease patients in South-western Nigerians". Biokemistri . Societyungiyar foran Najeriyar Nazarin Ilimin Nazari 25 (2). ISSN 0795-8080 .
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AOladunni+Grace+Taylor&qt=notfound_page&search=Search Jerin Layi na WorldCat]
[[category:Rayayyun Mutane]]
cd5963irwkah4c9as0fdah8uem12rpc
823373
823372
2026-04-21T07:58:49Z
Pharouqenr
25549
823373
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Grace Oladunni Taylor.jpg|thumb|Grace Oladunni Taylor]]
'''Grace Oladunni Taylor''' (kuma ana kiranta da suna '''Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor''') masaniyar ilimin halittu ce, wacce ta gabata a Jami'ar Ibadan, [[Nijeriya|Nigeria]] . Ita ce mace ta biyu da aka shigo da ita a Cibiyar Ilimin Kimiyya ta Najeriya kuma Afirka ta farko ta ba da lambar yabo ta L’Oréal-UNESCO ga mata a Kimiyya .
== Farkon rayuwa da karatu ==
Grace Oladunni Lucia Olaniyan an haife ta ne a Efon-Alaiye, [[Ekiti|jihar Ekiti]], Nigeria, ga Elizabeth (née Olatoun) da RAW Olaniyan. Tsakanin shekarar 1952 zuwa 1956, daliba ce a makarantar Sarauniya ta Ede a cikin [[Osun|jihar Osun]] . Ta yi karatun digiri na biyu a shekarar 1957 a Kwalejin Kimiya da Kimiyya ta Nijeriya a [[Enugu (birni)|Enugu]] kuma a shekara ta 1959 ta koma Kwalejin Ilimin Jami’ar Ibadan (yanzu Jami’ar Ibadan). Olaniyan ta kammala tare da girmamawa a shekarar 1962 tare da digiri a cikin ilmin sunadarai.
== Aiki da bincike ==
Bayan kammala karatun digiri, ta fara aiki a Cibiyar Binciken Noma na Yanki (yanzu Cibiyar Nazarin Albarkatun Noma ta Kasa ) a Mashin Shuka a [[Ibadan]] .
A shekarar 1963, aka dauke ta a matsayin mataimakiyar mai bincike a Sashen Nazarin Kiba na Kwayoyi na Jami’ar Ibadan kuma ta sami digirin digirgir a fannin ilimin Pathology a shekarar 1969. A shekarar 1970, jami’ar ta dauke ta a matsayin malami sannan daga baya a shekarar 1975, ta yi aiki a matsayin jami’in bincike mai zurfi a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso yamma a [[Seattle|Seattle, Washington]]. Ta dawo Jami’ar Ibadan kuma aka mata karin matsayin Babban Malama a 1975 kuma a shekarar 1979 ta bunkasa zuwa Karatun . Zuwa 1979, lokacin da ta fara wallafawa, ta auri Farfesa Ajibola Taylor. A shekarar 1980, ta yi aiki a matsayin mai binciken kimiyya a Sashen Nazarin Kwayoyin cuta na Jami’ar West Indies a Kingston, Jamaica sannan a shekarar 1984, an bunkasa Taylor zuwa cikakkiyar farfesa a fannin ilimin kimiyar halittu na Jami’ar Ibadan. A waccan shekarar, ta dawo don yin bincike na biyu a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso Yamma a Seattle kuma ta kammala aikin posting a matsayin masanin kimiyyar ziyartar Port of Spain, [[Trinidad da Tobago|Trinidad]] a Sashen Nazarin Kiba na Kemikal. A shekarar 1990, aka dauki Taylor a matsayin Mataimakin Farfesa a Farfesa a Makarantar Medicine na Jami'ar Zimbabwe da ke [[Harare]] kuma ya koyar a Sashen Nazarin Pathology. A 1991, ta dawo Jami'ar Ibadan inda daga 1991 zuwa 1994 ta kasance shugabar Sashen Kula da Kiwon Kwayoyi na Kiwoni, sannan kuma ta kasance mai ba da shawara kan girmamawa a Asibitin Kolejin Jami'ar, Ibadan. Ta yi ritaya a shekarar 2004 amma ta ci gaba da karantarwa a Ibadan a Sashen Kula da Cututtukan Kemikal.
kwarewar ta ita ce nazarin lipids a cikin cututtukan zuciya da kwatankwacin ƙwayar cutar lipid ɗin ta tabbatar da cewa matakan cholesterol ba samfuri bane na tsere, a maimakon haka abinci da matakan motsa jiki. An ba ta lambar yabo da yawa saboda binciken da ta yi, wanda ya hada da Shell-BP Siyarwa a Chemistry, Kungiyar Lafiya ta Duniya, da Fulbright – Hays Fellowship, da Ciba-Geigy Fellowship, da ofungiyar Universungiyar Jami'o'in Afirka. An shigar da Taylor cikin Kwalejin Kimiyya ta Najeriya a 1997, a matsayin mace ta biyu da ta taɓa karrama ta a matsayin rashin halarta. A shekarar 1998, an ba da lambar yabo ta L'Oréal-UNESCO don bayar da kyautar ga mace daya a yanki guda biyar na - Afirka da kasashen larabawa, Asiya-Pacific, Turai, Latin Amurka, Arewacin Amurka - saboda nasarar da suka samu ta kimiyya da gudummawarsu don inganta bil'adama. Taylor ita ce ta Afirka da ta karɓi kyautar ta L'Oréal-UNESCO Award don Mata a Kimiyya, zama Afirka ta farko da ta karɓi kyautar. A shekarar 2012, gwamnatin [[Ekiti|jihar Ekiti]] ta karrama ta saboda irin gudummawar da ta bayar wajen bayar da shawarwari da koyar da daliban likitanci.
== Zaɓabbun ayyuka ==
* Taylor, Grace Oladunni; Bamgboye, Afolabi E. (December 1979). "Magungunan cholesterol da cututtuka a cikin 'yan Najeriya" (PDF) . Jaridar nan ta Amurka ta Clinical Nutrition . 32 : 2540-25545. doi : 10.1093 / ajcn / 32.12.2540 .
* Taylor, G. Oladunni; Agbedana, E. O.; Johnson, A. O. K. (May 1982). "Yawancin-yawan-lipoprotein-cholesterol a cikin abinci mai gina jiki-rashin abinci mai gina jiki" . Jaridar Burtaniya ta Ingilishi . Nungiyar Kula da Abinci. 47 (3): 489-494. doi : 10.1079 / BJN19820061 .
* Taylor, Oladunni Grace; Ahaneku, Joseph Eberendu; Agbedana, Olu Emmanuel (October 1995). "Dangantaka tsakanin ma'aunin jiki (BMI) da canje-canje a cikin jimlar plasma da matakan HDL-cholesterol yayin lura da hauhawar jini a cikin marasa lafiyar na Afirka" (PDF) . Acta Medica Okayama . Makarantar Likita ta Jami’ar Okayama. 49 (5). ISSN 0386-300X . An makale daga asalin (PDF) akan 2016-02-01.
* Taylor, Grace O; Orimadegun, Bose E.; Anetor, John I.; Adedapo, Deborah A.; Onuegbu, Jude A.; Olisekodiaka, Japhet M. (July–September 2007). "Increara yawan baƙin ƙarfe da ke haɗuwa da cututtukan zuciya na jijiyoyi a tsakanin tsoffin 'yan Najeriya" . Pakistan Journal of Medical Sciences . Professionalwararrun Likitocin Ma'aikata. 23 (4): 518-55. ISSN 1681-715X .
* Taylor, Grace Oladunni; Ebesunun, Maria Onomhaguan; Agbedana, Emmanuel Oluyemi; Oladapo, Olulola O. (September–December 2013). "Variations in plasma lipids and lipoproteins among cardiovascular disease patients in South-western Nigerians". Biokemistri . Societyungiyar foran Najeriyar Nazarin Ilimin Nazari 25 (2). ISSN 0795-8080 .
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AOladunni+Grace+Taylor&qt=notfound_page&search=Search Jerin Layi na WorldCat]
* {{Hujja}}
[[category:Rayayyun Mutane]]
t9fljgo9ot2vxh97j5p1vcu163euaif
823374
823373
2026-04-21T07:59:06Z
Pharouqenr
25549
823374
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Grace Oladunni Taylor.jpg|thumb|Grace Oladunni Taylor]]
'''Grace Oladunni Taylor''' (kuma ana kiranta da suna '''Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor''') ta kasance masaniyar ilimin halittu ce, wacce ta gabata a Jami'ar Ibadan, [[Nijeriya|Nigeria]] . Ita ce mace ta biyu da aka shigo da ita a Cibiyar Ilimin Kimiyya ta Najeriya kuma Afirka ta farko ta ba da lambar yabo ta L’Oréal-UNESCO ga mata a Kimiyya .
== Farkon rayuwa da karatu ==
Grace Oladunni Lucia Olaniyan an haife ta ne a Efon-Alaiye, [[Ekiti|jihar Ekiti]], Nigeria, ga Elizabeth (née Olatoun) da RAW Olaniyan. Tsakanin shekarar 1952 zuwa 1956, daliba ce a makarantar Sarauniya ta Ede a cikin [[Osun|jihar Osun]] . Ta yi karatun digiri na biyu a shekarar 1957 a Kwalejin Kimiya da Kimiyya ta Nijeriya a [[Enugu (birni)|Enugu]] kuma a shekara ta 1959 ta koma Kwalejin Ilimin Jami’ar Ibadan (yanzu Jami’ar Ibadan). Olaniyan ta kammala tare da girmamawa a shekarar 1962 tare da digiri a cikin ilmin sunadarai.
== Aiki da bincike ==
Bayan kammala karatun digiri, ta fara aiki a Cibiyar Binciken Noma na Yanki (yanzu Cibiyar Nazarin Albarkatun Noma ta Kasa ) a Mashin Shuka a [[Ibadan]] .
A shekarar 1963, aka dauke ta a matsayin mataimakiyar mai bincike a Sashen Nazarin Kiba na Kwayoyi na Jami’ar Ibadan kuma ta sami digirin digirgir a fannin ilimin Pathology a shekarar 1969. A shekarar 1970, jami’ar ta dauke ta a matsayin malami sannan daga baya a shekarar 1975, ta yi aiki a matsayin jami’in bincike mai zurfi a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso yamma a [[Seattle|Seattle, Washington]]. Ta dawo Jami’ar Ibadan kuma aka mata karin matsayin Babban Malama a 1975 kuma a shekarar 1979 ta bunkasa zuwa Karatun . Zuwa 1979, lokacin da ta fara wallafawa, ta auri Farfesa Ajibola Taylor. A shekarar 1980, ta yi aiki a matsayin mai binciken kimiyya a Sashen Nazarin Kwayoyin cuta na Jami’ar West Indies a Kingston, Jamaica sannan a shekarar 1984, an bunkasa Taylor zuwa cikakkiyar farfesa a fannin ilimin kimiyar halittu na Jami’ar Ibadan. A waccan shekarar, ta dawo don yin bincike na biyu a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso Yamma a Seattle kuma ta kammala aikin posting a matsayin masanin kimiyyar ziyartar Port of Spain, [[Trinidad da Tobago|Trinidad]] a Sashen Nazarin Kiba na Kemikal. A shekarar 1990, aka dauki Taylor a matsayin Mataimakin Farfesa a Farfesa a Makarantar Medicine na Jami'ar Zimbabwe da ke [[Harare]] kuma ya koyar a Sashen Nazarin Pathology. A 1991, ta dawo Jami'ar Ibadan inda daga 1991 zuwa 1994 ta kasance shugabar Sashen Kula da Kiwon Kwayoyi na Kiwoni, sannan kuma ta kasance mai ba da shawara kan girmamawa a Asibitin Kolejin Jami'ar, Ibadan. Ta yi ritaya a shekarar 2004 amma ta ci gaba da karantarwa a Ibadan a Sashen Kula da Cututtukan Kemikal.
kwarewar ta ita ce nazarin lipids a cikin cututtukan zuciya da kwatankwacin ƙwayar cutar lipid ɗin ta tabbatar da cewa matakan cholesterol ba samfuri bane na tsere, a maimakon haka abinci da matakan motsa jiki. An ba ta lambar yabo da yawa saboda binciken da ta yi, wanda ya hada da Shell-BP Siyarwa a Chemistry, Kungiyar Lafiya ta Duniya, da Fulbright – Hays Fellowship, da Ciba-Geigy Fellowship, da ofungiyar Universungiyar Jami'o'in Afirka. An shigar da Taylor cikin Kwalejin Kimiyya ta Najeriya a 1997, a matsayin mace ta biyu da ta taɓa karrama ta a matsayin rashin halarta. A shekarar 1998, an ba da lambar yabo ta L'Oréal-UNESCO don bayar da kyautar ga mace daya a yanki guda biyar na - Afirka da kasashen larabawa, Asiya-Pacific, Turai, Latin Amurka, Arewacin Amurka - saboda nasarar da suka samu ta kimiyya da gudummawarsu don inganta bil'adama. Taylor ita ce ta Afirka da ta karɓi kyautar ta L'Oréal-UNESCO Award don Mata a Kimiyya, zama Afirka ta farko da ta karɓi kyautar. A shekarar 2012, gwamnatin [[Ekiti|jihar Ekiti]] ta karrama ta saboda irin gudummawar da ta bayar wajen bayar da shawarwari da koyar da daliban likitanci.
== Zaɓabbun ayyuka ==
* Taylor, Grace Oladunni; Bamgboye, Afolabi E. (December 1979). "Magungunan cholesterol da cututtuka a cikin 'yan Najeriya" (PDF) . Jaridar nan ta Amurka ta Clinical Nutrition . 32 : 2540-25545. doi : 10.1093 / ajcn / 32.12.2540 .
* Taylor, G. Oladunni; Agbedana, E. O.; Johnson, A. O. K. (May 1982). "Yawancin-yawan-lipoprotein-cholesterol a cikin abinci mai gina jiki-rashin abinci mai gina jiki" . Jaridar Burtaniya ta Ingilishi . Nungiyar Kula da Abinci. 47 (3): 489-494. doi : 10.1079 / BJN19820061 .
* Taylor, Oladunni Grace; Ahaneku, Joseph Eberendu; Agbedana, Olu Emmanuel (October 1995). "Dangantaka tsakanin ma'aunin jiki (BMI) da canje-canje a cikin jimlar plasma da matakan HDL-cholesterol yayin lura da hauhawar jini a cikin marasa lafiyar na Afirka" (PDF) . Acta Medica Okayama . Makarantar Likita ta Jami’ar Okayama. 49 (5). ISSN 0386-300X . An makale daga asalin (PDF) akan 2016-02-01.
* Taylor, Grace O; Orimadegun, Bose E.; Anetor, John I.; Adedapo, Deborah A.; Onuegbu, Jude A.; Olisekodiaka, Japhet M. (July–September 2007). "Increara yawan baƙin ƙarfe da ke haɗuwa da cututtukan zuciya na jijiyoyi a tsakanin tsoffin 'yan Najeriya" . Pakistan Journal of Medical Sciences . Professionalwararrun Likitocin Ma'aikata. 23 (4): 518-55. ISSN 1681-715X .
* Taylor, Grace Oladunni; Ebesunun, Maria Onomhaguan; Agbedana, Emmanuel Oluyemi; Oladapo, Olulola O. (September–December 2013). "Variations in plasma lipids and lipoproteins among cardiovascular disease patients in South-western Nigerians". Biokemistri . Societyungiyar foran Najeriyar Nazarin Ilimin Nazari 25 (2). ISSN 0795-8080 .
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AOladunni+Grace+Taylor&qt=notfound_page&search=Search Jerin Layi na WorldCat]
* {{Hujja}}
[[category:Rayayyun Mutane]]
ikor88p0ovgeif29g7s9mb7j63tmsp5
823375
823374
2026-04-21T07:59:18Z
Pharouqenr
25549
823375
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Grace Oladunni Taylor.jpg|thumb|Grace Oladunni Taylor]]
'''Grace Oladunni Taylor''' (kuma ana kiranta da suna '''Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor''') ta kasance masaniyar ilimin halittu ce, wacce ta gabata a Jami'ar Ibadan, [[Nijeriya|Nigeria]] . Ita ce mace ta biyu da aka shigo da ita a Cibiyar Ilimin Kimiyya ta Najeriya kuma Afirka ta farko ta ba da lambar yabo ta L’Oréal-UNESCO ga mata a Kimiyya.
== Farkon rayuwa da karatu ==
Grace Oladunni Lucia Olaniyan an haife ta ne a Efon-Alaiye, [[Ekiti|jihar Ekiti]], Nigeria, ga Elizabeth (née Olatoun) da RAW Olaniyan. Tsakanin shekarar 1952 zuwa 1956, daliba ce a makarantar Sarauniya ta Ede a cikin [[Osun|jihar Osun]] . Ta yi karatun digiri na biyu a shekarar 1957 a Kwalejin Kimiya da Kimiyya ta Nijeriya a [[Enugu (birni)|Enugu]] kuma a shekara ta 1959 ta koma Kwalejin Ilimin Jami’ar Ibadan (yanzu Jami’ar Ibadan). Olaniyan ta kammala tare da girmamawa a shekarar 1962 tare da digiri a cikin ilmin sunadarai.
== Aiki da bincike ==
Bayan kammala karatun digiri, ta fara aiki a Cibiyar Binciken Noma na Yanki (yanzu Cibiyar Nazarin Albarkatun Noma ta Kasa ) a Mashin Shuka a [[Ibadan]] .
A shekarar 1963, aka dauke ta a matsayin mataimakiyar mai bincike a Sashen Nazarin Kiba na Kwayoyi na Jami’ar Ibadan kuma ta sami digirin digirgir a fannin ilimin Pathology a shekarar 1969. A shekarar 1970, jami’ar ta dauke ta a matsayin malami sannan daga baya a shekarar 1975, ta yi aiki a matsayin jami’in bincike mai zurfi a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso yamma a [[Seattle|Seattle, Washington]]. Ta dawo Jami’ar Ibadan kuma aka mata karin matsayin Babban Malama a 1975 kuma a shekarar 1979 ta bunkasa zuwa Karatun . Zuwa 1979, lokacin da ta fara wallafawa, ta auri Farfesa Ajibola Taylor. A shekarar 1980, ta yi aiki a matsayin mai binciken kimiyya a Sashen Nazarin Kwayoyin cuta na Jami’ar West Indies a Kingston, Jamaica sannan a shekarar 1984, an bunkasa Taylor zuwa cikakkiyar farfesa a fannin ilimin kimiyar halittu na Jami’ar Ibadan. A waccan shekarar, ta dawo don yin bincike na biyu a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso Yamma a Seattle kuma ta kammala aikin posting a matsayin masanin kimiyyar ziyartar Port of Spain, [[Trinidad da Tobago|Trinidad]] a Sashen Nazarin Kiba na Kemikal. A shekarar 1990, aka dauki Taylor a matsayin Mataimakin Farfesa a Farfesa a Makarantar Medicine na Jami'ar Zimbabwe da ke [[Harare]] kuma ya koyar a Sashen Nazarin Pathology. A 1991, ta dawo Jami'ar Ibadan inda daga 1991 zuwa 1994 ta kasance shugabar Sashen Kula da Kiwon Kwayoyi na Kiwoni, sannan kuma ta kasance mai ba da shawara kan girmamawa a Asibitin Kolejin Jami'ar, Ibadan. Ta yi ritaya a shekarar 2004 amma ta ci gaba da karantarwa a Ibadan a Sashen Kula da Cututtukan Kemikal.
kwarewar ta ita ce nazarin lipids a cikin cututtukan zuciya da kwatankwacin ƙwayar cutar lipid ɗin ta tabbatar da cewa matakan cholesterol ba samfuri bane na tsere, a maimakon haka abinci da matakan motsa jiki. An ba ta lambar yabo da yawa saboda binciken da ta yi, wanda ya hada da Shell-BP Siyarwa a Chemistry, Kungiyar Lafiya ta Duniya, da Fulbright – Hays Fellowship, da Ciba-Geigy Fellowship, da ofungiyar Universungiyar Jami'o'in Afirka. An shigar da Taylor cikin Kwalejin Kimiyya ta Najeriya a 1997, a matsayin mace ta biyu da ta taɓa karrama ta a matsayin rashin halarta. A shekarar 1998, an ba da lambar yabo ta L'Oréal-UNESCO don bayar da kyautar ga mace daya a yanki guda biyar na - Afirka da kasashen larabawa, Asiya-Pacific, Turai, Latin Amurka, Arewacin Amurka - saboda nasarar da suka samu ta kimiyya da gudummawarsu don inganta bil'adama. Taylor ita ce ta Afirka da ta karɓi kyautar ta L'Oréal-UNESCO Award don Mata a Kimiyya, zama Afirka ta farko da ta karɓi kyautar. A shekarar 2012, gwamnatin [[Ekiti|jihar Ekiti]] ta karrama ta saboda irin gudummawar da ta bayar wajen bayar da shawarwari da koyar da daliban likitanci.
== Zaɓabbun ayyuka ==
* Taylor, Grace Oladunni; Bamgboye, Afolabi E. (December 1979). "Magungunan cholesterol da cututtuka a cikin 'yan Najeriya" (PDF) . Jaridar nan ta Amurka ta Clinical Nutrition . 32 : 2540-25545. doi : 10.1093 / ajcn / 32.12.2540 .
* Taylor, G. Oladunni; Agbedana, E. O.; Johnson, A. O. K. (May 1982). "Yawancin-yawan-lipoprotein-cholesterol a cikin abinci mai gina jiki-rashin abinci mai gina jiki" . Jaridar Burtaniya ta Ingilishi . Nungiyar Kula da Abinci. 47 (3): 489-494. doi : 10.1079 / BJN19820061 .
* Taylor, Oladunni Grace; Ahaneku, Joseph Eberendu; Agbedana, Olu Emmanuel (October 1995). "Dangantaka tsakanin ma'aunin jiki (BMI) da canje-canje a cikin jimlar plasma da matakan HDL-cholesterol yayin lura da hauhawar jini a cikin marasa lafiyar na Afirka" (PDF) . Acta Medica Okayama . Makarantar Likita ta Jami’ar Okayama. 49 (5). ISSN 0386-300X . An makale daga asalin (PDF) akan 2016-02-01.
* Taylor, Grace O; Orimadegun, Bose E.; Anetor, John I.; Adedapo, Deborah A.; Onuegbu, Jude A.; Olisekodiaka, Japhet M. (July–September 2007). "Increara yawan baƙin ƙarfe da ke haɗuwa da cututtukan zuciya na jijiyoyi a tsakanin tsoffin 'yan Najeriya" . Pakistan Journal of Medical Sciences . Professionalwararrun Likitocin Ma'aikata. 23 (4): 518-55. ISSN 1681-715X .
* Taylor, Grace Oladunni; Ebesunun, Maria Onomhaguan; Agbedana, Emmanuel Oluyemi; Oladapo, Olulola O. (September–December 2013). "Variations in plasma lipids and lipoproteins among cardiovascular disease patients in South-western Nigerians". Biokemistri . Societyungiyar foran Najeriyar Nazarin Ilimin Nazari 25 (2). ISSN 0795-8080 .
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AOladunni+Grace+Taylor&qt=notfound_page&search=Search Jerin Layi na WorldCat]
* {{Hujja}}
[[category:Rayayyun Mutane]]
s1upozkhe3fvfzglf6wgqrzc9vylsq7
823376
823375
2026-04-21T07:59:37Z
Pharouqenr
25549
823376
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Grace Oladunni Taylor.jpg|thumb|Grace Oladunni Taylor]]
'''Grace Oladunni Taylor''' (kuma ana kiranta da suna '''Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor''') ta kasance masaniyar ilimin halittu ce, wacce ta gabata a Jami'ar Ibadan, [[Nijeriya|Nigeria]] . Ita ce mace ta biyu da aka shigo da ita a Cibiyar Ilimin Kimiyya ta Najeriya kuma Afirka ta farko ta ba da lambar yabo ta L’Oréal-UNESCO ga mata a [[Kimiyya]].
== Farkon rayuwa da karatu ==
Grace Oladunni Lucia Olaniyan an haife ta ne a Efon-Alaiye, [[Ekiti|jihar Ekiti]], Nigeria, ga Elizabeth (née Olatoun) da RAW Olaniyan. Tsakanin shekarar 1952 zuwa 1956, daliba ce a makarantar Sarauniya ta Ede a cikin [[Osun|jihar Osun]] . Ta yi karatun digiri na biyu a shekarar 1957 a Kwalejin Kimiya da Kimiyya ta Nijeriya a [[Enugu (birni)|Enugu]] kuma a shekara ta 1959 ta koma Kwalejin Ilimin Jami’ar Ibadan (yanzu Jami’ar Ibadan). Olaniyan ta kammala tare da girmamawa a shekarar 1962 tare da digiri a cikin ilmin sunadarai.
== Aiki da bincike ==
Bayan kammala karatun digiri, ta fara aiki a Cibiyar Binciken Noma na Yanki (yanzu Cibiyar Nazarin Albarkatun Noma ta Kasa ) a Mashin Shuka a [[Ibadan]] .
A shekarar 1963, aka dauke ta a matsayin mataimakiyar mai bincike a Sashen Nazarin Kiba na Kwayoyi na Jami’ar Ibadan kuma ta sami digirin digirgir a fannin ilimin Pathology a shekarar 1969. A shekarar 1970, jami’ar ta dauke ta a matsayin malami sannan daga baya a shekarar 1975, ta yi aiki a matsayin jami’in bincike mai zurfi a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso yamma a [[Seattle|Seattle, Washington]]. Ta dawo Jami’ar Ibadan kuma aka mata karin matsayin Babban Malama a 1975 kuma a shekarar 1979 ta bunkasa zuwa Karatun . Zuwa 1979, lokacin da ta fara wallafawa, ta auri Farfesa Ajibola Taylor. A shekarar 1980, ta yi aiki a matsayin mai binciken kimiyya a Sashen Nazarin Kwayoyin cuta na Jami’ar West Indies a Kingston, Jamaica sannan a shekarar 1984, an bunkasa Taylor zuwa cikakkiyar farfesa a fannin ilimin kimiyar halittu na Jami’ar Ibadan. A waccan shekarar, ta dawo don yin bincike na biyu a Cibiyar Binciken Lafiya ta Arewa maso Yamma a Seattle kuma ta kammala aikin posting a matsayin masanin kimiyyar ziyartar Port of Spain, [[Trinidad da Tobago|Trinidad]] a Sashen Nazarin Kiba na Kemikal. A shekarar 1990, aka dauki Taylor a matsayin Mataimakin Farfesa a Farfesa a Makarantar Medicine na Jami'ar Zimbabwe da ke [[Harare]] kuma ya koyar a Sashen Nazarin Pathology. A 1991, ta dawo Jami'ar Ibadan inda daga 1991 zuwa 1994 ta kasance shugabar Sashen Kula da Kiwon Kwayoyi na Kiwoni, sannan kuma ta kasance mai ba da shawara kan girmamawa a Asibitin Kolejin Jami'ar, Ibadan. Ta yi ritaya a shekarar 2004 amma ta ci gaba da karantarwa a Ibadan a Sashen Kula da Cututtukan Kemikal.
kwarewar ta ita ce nazarin lipids a cikin cututtukan zuciya da kwatankwacin ƙwayar cutar lipid ɗin ta tabbatar da cewa matakan cholesterol ba samfuri bane na tsere, a maimakon haka abinci da matakan motsa jiki. An ba ta lambar yabo da yawa saboda binciken da ta yi, wanda ya hada da Shell-BP Siyarwa a Chemistry, Kungiyar Lafiya ta Duniya, da Fulbright – Hays Fellowship, da Ciba-Geigy Fellowship, da ofungiyar Universungiyar Jami'o'in Afirka. An shigar da Taylor cikin Kwalejin Kimiyya ta Najeriya a 1997, a matsayin mace ta biyu da ta taɓa karrama ta a matsayin rashin halarta. A shekarar 1998, an ba da lambar yabo ta L'Oréal-UNESCO don bayar da kyautar ga mace daya a yanki guda biyar na - Afirka da kasashen larabawa, Asiya-Pacific, Turai, Latin Amurka, Arewacin Amurka - saboda nasarar da suka samu ta kimiyya da gudummawarsu don inganta bil'adama. Taylor ita ce ta Afirka da ta karɓi kyautar ta L'Oréal-UNESCO Award don Mata a Kimiyya, zama Afirka ta farko da ta karɓi kyautar. A shekarar 2012, gwamnatin [[Ekiti|jihar Ekiti]] ta karrama ta saboda irin gudummawar da ta bayar wajen bayar da shawarwari da koyar da daliban likitanci.
== Zaɓabbun ayyuka ==
* Taylor, Grace Oladunni; Bamgboye, Afolabi E. (December 1979). "Magungunan cholesterol da cututtuka a cikin 'yan Najeriya" (PDF) . Jaridar nan ta Amurka ta Clinical Nutrition . 32 : 2540-25545. doi : 10.1093 / ajcn / 32.12.2540 .
* Taylor, G. Oladunni; Agbedana, E. O.; Johnson, A. O. K. (May 1982). "Yawancin-yawan-lipoprotein-cholesterol a cikin abinci mai gina jiki-rashin abinci mai gina jiki" . Jaridar Burtaniya ta Ingilishi . Nungiyar Kula da Abinci. 47 (3): 489-494. doi : 10.1079 / BJN19820061 .
* Taylor, Oladunni Grace; Ahaneku, Joseph Eberendu; Agbedana, Olu Emmanuel (October 1995). "Dangantaka tsakanin ma'aunin jiki (BMI) da canje-canje a cikin jimlar plasma da matakan HDL-cholesterol yayin lura da hauhawar jini a cikin marasa lafiyar na Afirka" (PDF) . Acta Medica Okayama . Makarantar Likita ta Jami’ar Okayama. 49 (5). ISSN 0386-300X . An makale daga asalin (PDF) akan 2016-02-01.
* Taylor, Grace O; Orimadegun, Bose E.; Anetor, John I.; Adedapo, Deborah A.; Onuegbu, Jude A.; Olisekodiaka, Japhet M. (July–September 2007). "Increara yawan baƙin ƙarfe da ke haɗuwa da cututtukan zuciya na jijiyoyi a tsakanin tsoffin 'yan Najeriya" . Pakistan Journal of Medical Sciences . Professionalwararrun Likitocin Ma'aikata. 23 (4): 518-55. ISSN 1681-715X .
* Taylor, Grace Oladunni; Ebesunun, Maria Onomhaguan; Agbedana, Emmanuel Oluyemi; Oladapo, Olulola O. (September–December 2013). "Variations in plasma lipids and lipoproteins among cardiovascular disease patients in South-western Nigerians". Biokemistri . Societyungiyar foran Najeriyar Nazarin Ilimin Nazari 25 (2). ISSN 0795-8080 .
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AOladunni+Grace+Taylor&qt=notfound_page&search=Search Jerin Layi na WorldCat]
* {{Hujja}}
[[category:Rayayyun Mutane]]
e25jhxoq57a5pqo5ioo5wtrictgs2q8
Tope Oshin
0
13913
823128
728915
2026-04-20T18:40:48Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823128
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Tope Oshin.jpg|thumb|tope oshin]]
[[Fayil:Our Voices- Tope Oshin, Behind the Lights, Camera and Action.webm|thumb|tope oshin]]
'''Tope Oshin,''' (An haife ta a ranar 10 ga watan yuni shekarar, 1979). Ta kasance mai gabatar da shirye shirye a talabijin na Najeriya, kuma daraktan fina-finai, kuma mai gabatarwa da kuma bada umarni, wacce aka kira a matsayin, daya daga cikin fitattun 'yan Najeriya a fim na shekarar, 2019. <ref>https://ynaija.com/ynaija-presents-the-100-most-influential-nigerians-in-film-in-2019/</ref> A shekarar, 2015 mujallar ''Pulse'' ta sanya mata suna ‘daya daga cikin daraktocin fina-finan Najeriya 9 da ya kamata ku sani’ a masana'antar shirya [[ Nollywood|fina-]] finai ta [[ Nollywood|Nollywood]] . kuma a cikin Watan Maris shekara ta, 2018, a lokacin tunawa da Watan Tarihin Mata, an yi bikin OkayAfrica a matsayin daya daga cikin ''matan Okay100''. Yaƙin neman zaɓe yana murnar mata masu ban mamaki daga Afirka da kuma baƙin waje don yin raƙuman ruwa a wurare da dama na masana'antu, yayin da suke tasiri mai kyau a yankunansu da ma duniya baki ɗaya.<ref name="The Net NG3">{{cite news|url=http://thenet.ng/mtv-shuga-season-6-launches-africa-lagos-premiere/|publisher=The Net NG|title=MTV Shuga Season 6 launches in Africa|date=February 23, 2018|accessdate=February 23, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.pulse.ng/entertainment/movies/the-wedding-party-2-is-the-highest-grossing-nollywood-movie-id7879784.html|publisher=Pulse|title=The Wedding Party 2 - Sequel becomes Highest Grossing Nollywood Movie Of all Time|date=January 23, 2018|accessdate=January 23, 2018|archive-date=January 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123120033/http://www.pulse.ng/entertainment/movies/the-wedding-party-2-is-the-highest-grossing-nollywood-movie-id7879784.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pulse.ng/movies/tope-oshin-ogun-fifty-producer-shares-the-key-to-becoming-a-successful-filmmaker-id4717778.html|title="Fifty" producer shares the key to becoming a successful filmmaker|publisher=Pulse|accessdate=20 September 2016|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927105026/http://pulse.ng/movies/tope-oshin-ogun-fifty-producer-shares-the-key-to-becoming-a-successful-filmmaker-id4717778.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pulse.ng/movies/fifty-nigerian-movie-breaks-box-office-record-makes-n20m-in-holiday-weekend-id4509523.html|title=Nigerian movie breaks box office record, makes N20m in holiday weekend|publisher=Pulse|date=30 December 2015|accessdate=20 September 2016|archive-date=7 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507110557/http://pulse.ng/movies/fifty-nigerian-movie-breaks-box-office-record-makes-n20m-in-holiday-weekend-id4509523.html|url-status=dead}}</ref>.
== Farkon rayuwa da ilimi ==
[[Fayil:Our Voices- Tope Oshin, Behind the Lights, Camera and Action.webm|thumb|Tope Oshin]]
Tope Oshin ta fito daga dangin Krista masu ibada. Tun tana kuma yarinya ta tsunduma cikin zane, raye-raye da raye-raye, kuma suna da burin zama mai zane. Ta karanci ilimin tattalin arziki a [[Jami'ar Ilorin|Jami’ar Ilorin]], [[Kwara (jiha)|Jihar Kwara]], amma ta bar karatun don yin karatun Jami’ar Jama’a, daga nan kuma sai Theater Arts, TV & Film Production a [[ Jami’ar jihar Legas|Jami’ar Jihar Legas]] . Ta fara sha'awar yin fim kuma daga baya tayi karatun Production, kuma Cinematography a Colorado Film School of the [[ Community College of Aurora|Community College of Aurora]], [[Denver]], <ref>{{cite news|url=http://www.irishtimes.com/culture/film/hooray-for-nollywood-how-women-are-taking-on-the-world-s-third-largest-film-industry-1.2870650|newspaper=The Irish Times|title=Hooray for Nollywood: how women are taking on the world's third largest film industry|date=November 16, 2016|accessdate=December 15, 2016}}</ref> da [[ Makarantar Fim|Makarantar Firam na Met]], [[ Inganta Studios|Ealing Studios]], London bi da bi. Tope Oshin kuma jigo ce na 'Talents Durban' da [[ Berlinale Talent|Berlinale Talents]], <ref>{{cite news|url=http://www.pressreader.com/nigeria/thisday/20150222/282157879692937|title=Four For Berlinale Talents|newspaper=ThisDay|accessdate=22 February 2015}}</ref> taron koli na ingantattun mashahurai daga duniyar finafinai da jerin finafinai a duk fadin duniya.<ref name="Pulse3">{{cite web|url=http://pulse.ng/movies/nollywood-9-nigerian-female-movie-directors-you-should-know-id4231520.html|title=9 Nigerian female movie directors you should know|publisher=Pulse|accessdate=20 September 2016|archive-date=20 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820184056/http://www.pulse.ng/movies/nollywood-9-nigerian-female-movie-directors-you-should-know-id4231520.html|url-status=dead}}</ref><ref name="OkayAfrica-100 Women2">{{cite web|url=https://100women.okayafrica.com/film-tv-articles/2018/2/28/tope-oshin|title=TOPE OSHIN-OkayAfrica's 100 Women|publisher=OkayAfrica|accessdate=1 March 2018|archive-date=26 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180326121158/https://100women.okayafrica.com/film-tv-articles/2018/2/28/tope-oshin|url-status=dead}}</ref>.
== Aikin fim ==
[[Fayil:VOA Our Voices 207- Women We Watched.webm|thumb]]
Tope, wanda ya kasance ɗan [http://www.nigerianbestforum.com/index.php?topic=11363.0 wasan kwaikwayo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170823165231/http://www.nigerianbestforum.com/index.php?topic=11363.0 |date=2017-08-23 }} na shekaru 12, wanda ya nuna a cikin fina-finai kamar ''[[ Rashin Gaskiya (fim ɗin 2010)|Relentless (fim na 2010)]]'', ya yanke hakora a cikin jagorancin, yana aiki a matsayin mataimakiyar darekta na ''[[ Koyarwar Afirika|The Afitocin Afirka]]'' . kuma ya kasance sananne ga jagorancin jagorancin shahararrun fina-finai na Afirka na Afirka da wasan kwaikwayo sabulu kamar su ''Hush'', ''Hotel Majestic'', ''[[Tinsel (jerin TV)]]'' da kuma 6 na [[MTV]] [[ Shuga (jerin talabijin)|Shuga]] . <ref name="The Net NG">{{cite news|url=http://thenet.ng/mtv-shuga-season-6-launches-africa-lagos-premiere/|publisher=The Net NG|title=MTV Shuga Season 6 launches in Africa|date=February 23, 2018|accessdate=February 23, 2018}}</ref> Kodayake ta ba da umarnin gajeran fina-finai da dama da ake tsammani kamar su ''Sman Samari'', ''Har Zuwa Mutuwa'', ''Sabon Horizons'' da ''Ireti'', an santa da ita sosai don kyakkyawan fim ɗin shekarar 2018 wanda aka gabatar a fim ɗin ''[[ Sama Arewa (fim)|Arewa ta Arewa (fim)]]'', <ref>http://culturecustodian.com/tope-oshins-up-north-is-coming-to-netflix-this-october/</ref> da ''[[ Sabuwar Kudi (fim na shekarar 2018)|New Money]]'' . Oshin ta tsirar da wasu daga cikin mafi girma da akwatin ofishin watse fina-finai a Najeriya, ciki har da shekarar, 2015 romantic film ''[[ Hasalima (fim)|Hamsin]]'', game da hudu da hamsin-shekara mace Lagos mazauna, wanda ya barke akwatin ofishin records a kan saki a watan Disamba shekarar, 2015, shan N20 miliyan karshen mako. da ''[[ Bikin Aure 2|Bikin Biki 2]]'', kamar yadda yake a shekarar, 2018, mafi girman finafinan Najeriya. <ref>{{cite news|url=http://www.pulse.ng/entertainment/movies/the-wedding-party-2-is-the-highest-grossing-nollywood-movie-id7879784.html|publisher=Pulse|title=The Wedding Party 2 - Sequel becomes Highest Grossing Nollywood Movie Of all Time|date=January 23, 2018|accessdate=January 23, 2018|archive-date=January 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123120033/http://www.pulse.ng/entertainment/movies/the-wedding-party-2-is-the-highest-grossing-nollywood-movie-id7879784.html|url-status=dead}}</ref>A shekarar, 2016, ta samar da kuma jagorar shirin gaskiya, ''Amaka's Kin: Matan Nollywood'', a matsayin abin tunawa da [[ Amaka Igwe|fitaccen jarumin]] fina-finai [[Amaka Igwe]], wanda ya mutu a shekarar, 2014. Littattafan bayanai sun tabo batutuwan da suka shafi darektocin matan Najeriya, suna aiki a masana'antar da maza suka mallaka. A matsayin bin diddigin rubutunta, a cikin shekarar, 2017, kuma a matsayin wani bangare na lokacin [[ BBC 100 Mata|Mata 100 na BBC]], Tope ya yi bikin sabuwar tsararrun mata masu shirya fina-finai da ke sake farfado da fim din Nollywood, ta hanyar gabatar da [[ BBC|shirin na BBC]] a ''Najeriya-Wanda aka harba shi Kamar Mace'' . Baya ga rubutattun wakokin BBC na World, ''[[ Amaka's Kin - Matan Nollywood|Kin]]'' 's na ''[[ Amaka's Kin - Matan Nollywood|Amaka's Kin - Matan na Nollywood suma]]'' sun yi tasiri kan sauran fina-finai na talabijin da kuma rubuce-rubucen su iri daya, ciki har da littafin Niran Adedokun na ''Ladies Calling the Shots'' . <ref>{{cite news|url=http://pmexpressng.com/ladies-calling-shots-book-female-directors-launch-lagos|title=Ladies Calling The Shots - Book on Female Directors For Launch in Lagos|date=July 17, 2015|accessdate=July 17, 2015}}</ref>Oshin ya tayar da wani takaddama a Najeriya, <ref>https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/10/27/tope-oshins-we-dont-live-here-anymore-rattles-nollywood/</ref> lokacin da ta rubuta, ta gabatar da kuma kirkirar fim din Queer ''Ba Mu Da Ake Nan Nan'' <ref>{{Cite web |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/we-dont-live-here-anymore-watch-trailer-for-new-nigerian-gay-themed-movie/qeq4svd |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-05-17 |archive-date=2021-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211103190438/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/we-dont-live-here-anymore-watch-trailer-for-new-nigerian-gay-themed-movie/qeq4svd |url-status=dead }}</ref> ga kungiyar kare hakkin dan adam TIERs (The Initiative For Equal Rights) a cikin shekarar, 2018. Ba a karɓi fim ɗin don sakin silima ba kuma an sami taƙaitaccen sakin layi kawai <ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://myfilmhouse.ng/watch-online/we-dont-live-here-anymore/ |access-date=2020-05-17 |archive-date=2019-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101144453/https://myfilmhouse.ng/watch-online/we-dont-live-here-anymore |url-status=dead }}</ref> tare da Rarraba FilmOne a cikin shekarar, 2018. ''Ba Mu zauna a nan Ko yaya'' aka bincika a Afirka A cikin Motion Film Festival <ref>{{Cite web |url=http://2018.africa-in-motion.org.uk/festival/glasgow/event/310.html |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-05-17 |archive-date=2021-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022220805/http://2018.africa-in-motion.org.uk/festival/glasgow/event/310.html |url-status=dead }}</ref> a Glasgow, har ma sun yi jerin gwano da lambobin yabo da yawa <ref name="ynaija.com">https://ynaija.com/bon-awards-2018-tope-oshins-we-dont-live-here-anymore-wins-best-movie-of-the-year/</ref> abin mamakin a shekarar, 2018 Best Of Nollywood Awards a Najeriya. Za'a iya samun fim ɗin a halin yanzu a kan Amazon.Har ila yau, Tope yana da babban aiki mai kyau a matsayin mai jagoranci na Casting kuma ya jefa wa fina-finai da shirye-shiryen talabijin da dama gami da dukkanin lokuta 3 na Najeriya na jerin wasan kwaikwayo na MTV Staying Alive Foundation [[ Shuga (jerin talabijin)|Shuga]]
Tope, ta hannun kamfanin ta Sunbow Productions [ng], an umurce shi da ya samar <ref>https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/03/29/tope-oshin-to-produce-new-mtv-shuga-series/</ref> Kashi na 8 na MTV [[ Shuga (Jerin TV)|Shuga (TV Series)]], ana masa lakabi da MTV Shuga Naija 4, kuma an yaba shi <ref>https://www.imdb.com/title/tt2577388/fullcredits/?ref_=tt_ov_st_sm</ref> a matsayin Daraktan Shugaban, Nasihu, Mai gabatarwa da kuma Mai Shirya., bayan jagoranta da jefa Kashi na 6 na wasan kwaikwayon a cikin shekarar, 2017.Tun daga shekarar, 2015 har zuwa yau, Tope yayi aiki a matsayin mai bayar da agaji na [[ Kyautar kasa da kasa ta Emmy|International Emmy Award]] . <ref>{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/|title=EbonyLife hosts Emmy Awards Judging Event|date=July 17, 2015|accessdate=July 17, 2015}}</ref>
== Rayuwarta ==
Auren Tope na shekarar, 2002 zuwa mawallafin allo, Yinka Ogun, ya buge da kankara kuma ya haifar da rabuwa ta dindindin acikin shekarar, 2014. Unionungiyar ta samar da yara 4, kafin ta ƙare.<ref name="Nation3">{{cite web|url=http://thenationonlineng.net/amaka-igwe-encouraged-me-to-go-into-directing-nollywood-star-tope-oshin-ogun/|title=Amaka Igwe encouraged me to go into directing —Nollywood star Tope Oshin Ogun|publisher=The Nation|accessdate=20 September 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.omenkaonline.com/tope-oshin-the-rise-of-a-female-filmmaker|title=Tope Oshin - The Rise Of A Female Filmmaker|publisher=Omenka Online|accessdate=13 October 2016|archive-date=22 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161222234828/http://www.omenkaonline.com/tope-oshin-the-rise-of-a-female-filmmaker/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.berlinale-talents.de/bt/talent/temitope-ogun/profile|title=Tope Oshin - Berlinale Talents}}</ref>
== fina finai ==
=== Nuna ta ===
* 2018 ''[[:en:Up_North_(film)|Up North]]''<ref>{{cite web|url=http://xplorenollywood.com/banky-w-to-lead-cast-for-tope-oshins-up-north/|title=Banky W to lead cast for Tope Oshin's Up North|publisher=XploreNollywood}}</ref> Director
* 2018 ''We Don't Live Here Anymore''<ref>{{cite web|url=https://ynaija.com/tope-oshin-new-film-we-dont-live-here-anymore-is-taking-on-the-lgbt-ya-canon/|publisher=YNaija|title=Tope Oshin's New Film - We Don't Live Here Anymore}}</ref> Director. Producer
* 2018 ''[[:en:New_Money_(2018_film)|New Money]]''<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt7493184/|publisher=IMDB|title=New Money (2018)}}</ref> Director
* 2017 ''InLine''<ref>{{cite news|url=https://tns.ng/line-tope-oshin-many-wont-see-toni-kan/|title=InLine-Tope Oshin's Amazing Film|publisher=TNS Nigeria|access-date=2020-05-17|archive-date=2022-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301152636/https://tns.ng/line-tope-oshin-many-wont-see-toni-kan/|url-status=dead}}</ref> Director
* 2017 ''[[:en:The_Wedding_Party_2|The Wedding Party 2]]'' Producer
* 2015 ''[[:en:Fifty_(film)|Fifty]]'' Producer
* 2012 ''[[:en:Journey_to_Self|Journey to Self]]''<ref name="Pulse2">{{cite web|url=http://pulse.ng/movies/nollywood-9-nigerian-female-movie-directors-you-should-know-id4231520.html|title=9 Nigerian female movie directors you should know|publisher=Pulse|accessdate=20 September 2016|archive-date=20 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820184056/http://www.pulse.ng/movies/nollywood-9-nigerian-female-movie-directors-you-should-know-id4231520.html|url-status=dead}}</ref> Director
=== Kana nan fim ===
* 2015 ''Ireti'' . <ref>{{cite news|url=http://www.bfi.org.uk/sites/bfi.org.uk/files/downloads/bfi-press-release-beyond-nollywood-showcases-new-nigerian-cinema-2016-11-04.pdf|title=BFI Press release - Beyond Nollywood showcases New Nigerian Cinema 2016}}</ref> Darakta. Mai samarwa. Marubuci.
* Daraktan ''Murkushe'' 2014. Mai samarwa. Edita. Marubuci.
* 2013 ''Sabuwar Horizons'' . <ref>{{cite news|url=http://ebonylifetv.com/2014/03/08/ebonylife-tv-launches-new-horizons-a-powerful-short-film-against-domestic-violence/|title=EbonyLifeTV launches powerful short film against domestic violence|access-date=2020-05-17|archive-date=2018-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728071419/http://ebonylifetv.com/2014/03/08/ebonylife-tv-launches-new-horizons-a-powerful-short-film-against-domestic-violence/|url-status=dead}}</ref> Darakta. Mai samarwa.
* ''Shekarar'' 2013 ''Zuwa Garemu'' . Darakta. Mai samarwa.
* 2011 ''Matasan Sigari'' . Darakta. Mai samarwa.
=== Girke tarihi ===
* 2016 ''Amaka’s Kin - The Women of Nollywood''.<ref>{{cite news|url=http://www.bfi.org.uk/sites/bfi.org.uk/files/downloads/bfi-press-release-beyond-nollywood-showcases-new-nigerian-cinema-2016-11-04.pdf|title=BFI Press release - Beyond Nollywood showcases New Nigerian Cinema 2016}}</ref> Marubuciya
* 2017 ''Nigeria: Shooting It Like A Woman''.<ref name="BBC World Service2">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/w3cswbm0|title=BBC World Service - The Documentary, Nigeria: Shooting It Like A Woman|publisher=BBC World Service}}</ref> Mai gabatarwa
=== Fina finan talabijin ===
* 2019 ''MTV [[:en:Shuga_(TV_series)|Shuga]] Naija Season 4''.<ref>https://www.imdb.com/title/tt2577388/fullcredits</ref> ShowRunner. Lead Director. Producer. Casting Director. Executive Producer.
* 2018 ''MTV [[:en:Shuga_(TV_series)|Shuga]] Season 6''.<ref name="The Net NG2">{{cite news|url=http://thenet.ng/mtv-shuga-season-6-launches-africa-lagos-premiere/|publisher=The Net NG|title=MTV Shuga Season 6 launches in Africa|date=February 23, 2018|accessdate=February 23, 2018}}</ref> Director. Casting Director.
* 2017 ''Ever After'' (TV Feature) Director. Producer. Casting Director. Writer.
* 2017 ''BattleGround'' (Tele-Novella, Pre-Production) Content Director/Consultant.
* 2016 ''Hush'' (Tele-Novella) Director
* 2016 ''EvoL'' (TV Feature) Director. Producer. Casting Director. Writer.
* 2016 ''GidiUp 3'' (Drama Series, Unaired) Director
* 2015 ''Hotel Majestic'' (Tele-Novella) Director
* 2014 ''Walk The Talk'' (Talk Show, Season 1) Director, Producer.
* 2013 ''Love and War'' (TV Movie) Director. Producer. Casting Director.
* 2013 ''Conversations At Dinner'' (TV Movie) Director. Producer. Casting Director.
* 2012 ''Bridges'' (Drama Series, Season 1) Director.
* 2009-2013 ''[[:en:Tinsel_(TV_series)|Tinsel (TV series)]]'' (Soap Opera, Seasons 2-5) Director. Box/Content Producer.
* 2009 ''Moments With Mo'' (Talk Show) Producer.
== Lamban girma ==
* [[:en:OkayAfrica|OkayAfrica]] ''Okay100Women'' 2017 Honoree<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://100women.okayafrica.com/film-tv-articles/2018/2/28/tope-oshin |access-date=2020-05-17 |archive-date=2019-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190904153502/https://100women.okayafrica.com/film-tv-articles/2018/2/28/tope-oshin |url-status=dead }}</ref>
* Excellence in The Creative Industries Award - Sisi Oge Awards 2018<ref>https://www.bellanaija.com/2018/04/sisi-oge-2018-winner/</ref>
* Distinguished Alumni Medal of Honor 2016 - In-short film festival<ref>https://judithaudu.tumblr.com/post/154696115572/we-got-awarded-a-medal-of-honor-at-in-short-film</ref>
* African Woman In Film Award 2015 by African Women Development Fund<ref>http://awdf.org/nigerian-tope-ogun-wins-awdf-women-in-film-award/</ref>
=== Kyauta ===
* Best Director of The Year - [[:en:Best_of_Nollywood_Awards|Best of Nollywood Awards]] 2018 - ''We Don’t Live Here Anymore''<ref>https://therustintimes.com/2018/12/10/we-dont-live-here-anymore-bags-5-awards-at-the-best-of-nollywood-awards/</ref>
* Best Movie of The Year - [[:en:Best_of_Nollywood_Awards|Best of Nollywood Awards]] 2018 - ''We Don’t Live Here Anymore''<ref name="ynaija.com2">https://ynaija.com/bon-awards-2018-tope-oshins-we-dont-live-here-anymore-wins-best-movie-of-the-year/</ref>
* Best Director Of The Year - [[:en:City_People_Entertainment_Awards|City People Entertainment Awards]] 2017
* Best Documentary - [[:en:Best_of_Nollywood_Awards|Best of Nollywood Awards]] 2016 - “Amaka’s Kin”
* Best International Female Director - Womens Only Entertainment Film Festival 2016 -''Ireti''
* Best International Short Film - Womens Only Entertainment Film Festival 2016- ''Ireti''
* Best TV Program Director - [[:en:Nigerian_Broadcast_Media_Awards|Nigerian Broadcast Media Awards]] 2016 - ''Tinsel''
* Golden Short Award - [[:en:Golden_Movie_Awards_Africa|Golden Movie Awards Africa]] 2015 - ''New Horizons''
* Special Jury Award - [[:en:Africa_Movie_Academy_Awards|Africa Movie Academy Awards]] 2014 - ''New Horizons''
* Teens Favorite TV & Film Producer - Teens Favorite Awards, Nigeria 2014
* Best Movie With A Social Message - [[:en:Best_Of_Nollywood_Awards|Best Of Nollywood Awards]] 2013 - ''Journey To Self''
* Best Narrative Film - [[:en:Slum_Film_Festival|Slum Film Festival]] 2013, Nairobi - ''The Young Smoker''
* Best Director - [[:en:In-short_film_festival|In-short film festival]] 2012 - ''Till Death Do Us Part''
* Best Film - [[:en:In-short_film_festival|In-short film festival]] 2012 - ''Till Death Do Us Part''
* Best Short Film - Abuja International Film Festival 2012 - ''Till Death Do Us Part''
* Best Directing - TAVA (The Audi Visual Awards), Lagos 2011 - ''Tinsel''
* Audience Prize - [[:en:In-short_film_festival|In-short film festival]], Lagos 2011 - ''The Young Smoker''
* Special Jury Mention - [[:en:In-short_film_festival|In-short film festival]], Lagos 2011 - ''The Young Smoker''
==== Ayyanawa ====
* Best Nigerian Film - [[:en:Africa_Movie_Academy_Awards|Africa Movie Academy Awards]] 2019 - ''Up North''
* Best Screenplay of The Year - [[:en:Best_Of_Nollywood_Awards|Best Of Nollywood Awards]] 2018 - ''We Don’t Live Here Anymore''
* Director Of The Year - Ebonylife TV Sisterhood Awards 2017
* Best Documentary nomination - ''Amaka’s Kin - The Women of Nollywood'' - [[:en:Africa_Magic_Viewers_Choice_Awards|Africa Magic Viewers Choice Awards]], Nigeria, 2017
* Best Short Film Nomination - ''Ireti'' - [[:en:Africa_Magic_Viewers_Choice_Awards|Africa Magic Viewers Choice Awards]], Nigeria, 2017
* Filmmaker of the year nomination - Divas Award, Nigeria, 2016
* Creative Personae of the year nomination - Nigerian Creatives Award, Nigeria, 2016
* Best Producer of The Year nomination - ‘Fifty’ - [[:en:Exquisite_Lady_Of_The_Year_Awards|Exquisite Lady Of The Year Awards]], Nigeria, 2016
* Director Of The Year - Lagos Entertainment Awards - Nigeria, 2016
* Best Short Film Award nomination - ''Ireti'' - Abuja Int’l Film Festival, Nigeria, 2016
* Best Short Film Award nomination - ''Ireti'' - [[:en:Africa_Movie_Academy_Awards|Africa Movie Academy Awards]] Nigeria, 2016
* Golden Short Award Nomination - ‘Ireti’ - [[:en:Golden_Movie_Awards_Africa|Golden Movie Awards Africa]], Ghana 2016
* Best Program Director Nomination - ‘Tinsel’ - Nigerian Broadcast & Media Awards(NBMA), Nigeria, 2014
* Best TV Drama Nomination - ‘New Horizons’ - Nigerian Broadcast & Media Awards(NBMA), Nigeria, 2014
* Best Director Nomination - ‘Journey To Self’ - Nigerian Entertainment Awards(NEA), New York, USA 2014
* Best Short Film - ‘New Horizons’ - Best Of Nollywood Awards(BON),Nigeria, 2014
* Best Director nomination – ‘Journey To self’ - Zulu African Academy Awards(ZAFAA), London, UK, 2013
* Best Director nomination – ‘Journey To Self’ - Nollywood Movies Awards (NMA), Lagos, Nigeria, 2013
* Best Movie nomination – ‘Journey To Self’ - Nollywood Movies Awards (NMA), Lagos, Nigeria, 2013
* Best Short Film nomination – ‘Till Death Do Us Part’ - Nollywood Movies Awards (NMA), Lagos, Nigeria, 2013
* Best Short Film Award nomination - ‘The Young Smoker’ - [[:en:Africa_Movie_Academy_Awards|Africa Movie Academy Awards]], Lagos, Nigeria, 2012
* Outstanding Film in Directing nomination - ’Till Death Do Us Part’ - Abuja International Film Festival, Abuja, Nigeria, 2012
* Best Short Film nomination - ‘The Young Smoker’ - Abuja International Film Festival, Abuja, Nigeria, 2012
* Best Director nomination - ‘The Young Smoker’ - [[:en:In-short_film_festival|In-short film festival]], Lagos, Nigeria, 2011
* Best Film nomination - ‘The Young Smoker’ - [[:en:In-short_film_festival|In-short film festival]], Lagos, Nigeria, 2011
* Most Outstanding Short Film nomination - ‘The Young Smoker’ - TAVA (The Audi Visual Awards), Lagos, Nigeria, 2012
* Most Outstanding Short Film nomination - ’Till Death Do Us Part’ - TAVA (The Audi Visual Awards), Lagos, Nigeria, 2012
== Manazarta ==
cd13nlbn3pfggntf31j1647q1kd1ut0
Layla Elwi
0
15561
823621
815408
2026-04-21T11:36:43Z
Lawal Kabir
44185
823621
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Leila Alaoui JCC.jpg|thumb]]
'''Laila Ahmed Eloui''' (an haife ta a Janairun 4 shekarar 1962 a [[Alkahira]] ), wani lokacin ana lasafta ta da suna a rubuce kamar '''Laila Eloui''', '''Laila Olwy , Laila Elwi''', da '''Laila Elwy''' ( [[Larabci|lar: ليلى علوي]] ), ' yar wasan kwaikwayo ce ta [[Masar]].<ref>{{cite news|url=http://www.almasryalyoum.com/en/multimedia/photo/elwy-family-alexandria-film-festival| work= Al-Masry Al-Youm |title= Elwy, family in Alexandria International Film Festival | date=September 23, 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-167150336.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105214825/http://www.highbeam.com/doc/1G1-167150336.html|url-status=dead|archive-date=2012-11-05| title= Laila Elwi fails to hide marriage}}</ref> Ta yi fice a fina-finai sama da 70 kuma an karrama ta a bukukuwan Masar da na duniya tare da ba ta kyauta don yawancin rawar da ta taka. Sannan ta kuma kasance shugabar - ko memba - na kwamitocin alkalai da kuma yawa don bukukuwan cikin gida da na duniya. Kwanan nan, ta karɓi kyauta don nasarorinta na rayuwa tare da kuma ’yar fim din Masar [[Safia El Emari]], 'Yar wasan [[Koriya ta Kudu]] [[Yoon Jeong-hee]], dan wasan fina-finan Amurka [[Richard Gere]], da' yar fim din [[Faransa]] [[Juliette Binoche]] yayin bude bikin Fim na Kasa da Kasa karo na 34.<ref>{{cite news|url=http://www.thedailynewsegypt.com/film/gere-binoche-honored-at-ciff-opening-dp1.html |work=Daily News Egypt |title=Gere, Binoche honored at CIFF opening |date=November 30, 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101210153454/http://www.thedailynewsegypt.com/film/gere-binoche-honored-at-ciff-opening-dp1.html |archivedate=December 10, 2010 }}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.almasryalyoum.com/en/multimedia/photo/34th-cairo-international-film-festival-1 | work=Al-Masry Al-Youm| title= The 34th Cairo International Film Festival | date=November 30, 2010}}</ref>
[[File:Laila Eloui 8.jpg|thumb|Eloui a cikin 2019]]
== Rayuwar farko ==
[[File:Laila Eloui 99.jpg|thumb|Layla Elwi]]
Eloui an kuma haife ta ne a Birnin [[Alkahira]], mahaifinta Ahmad Eloui ɗan ƙasar Masar ne asalin asalin Baturke, kuma mahaifiyarta Stella 'yar asalin Girka ce daga Icaria . Mahaifiyar mahaifiyar Eloui 'yar asalin Italiya ce wacce ta zo Misira don aiki a otal din Marriott Mena House.<ref>{{cite web|url=https://www.e3lam.org/2017/08/25/239855|title=أبرز 14 معلومة عن "ستيلا" والدة ليلى علوي اليونانية|work=e3lam.org|language=Arabic|date=25 August 2017|access-date=9 November 2020|archive-date=21 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621170717/https://www.e3lam.org/2017/08/25/239855|url-status=dead}}</ref>
== Aiki ==
[[File:Laila Eloui 3.jpg|thumb|Layla Elwi]]
[[File:Laila Eloui.jpg|thumb|Layla Elwi]]
Laila ta fara aikinta tun tana ƙarama. Lokacin da take 'yar shekara bakwai, ta shiga shirye-shiryen rediyo da talabijin, kuma tana da shekara goma sha biyar ta fito a filin wasa a karo na farko a wasan da Galal El Sharkawy , fitaccen daraktan Masar, wanda ake kira Taman Sittat (Mata 8) .
== Fina-Finai ==
*Min Agl Al-Haya (1977).
*Al-Bo'asaa (1978).
*Mekhemar Dayman Gahez (1982).
*Al-Khawanah (1984).
*Al-Shaytan Youghaney (1984).
*Al-Moshageboun Fi Al-Gesh (1984).
*Enahom Yakteloun Al-Shorafaa (1984).
*Samoura Al-Bent Al-Amorah (1984).
*Matloob Hayan Aw Mayetan (1984).
*E'edam Mayet (1985).
*Al-Gareh (1985).
*Al-Ragol Alazy Atas (1985).
*Kharag wa Lam Ya'oud (1985).
*Ayam Al-Tahadi (1985).
*Gababerat Al-Mena (1985).
*Hekaya fi Kelmeteen (1985).
*Al-Nesaa (1985).
*Zawg Taht Eltalab (1985).
*Wa Tadhak Al-Akdar (1985).
*Al-Harafesh (1986).
*Al-Onsa (1986).
*Ah ya Balad (1986).
*Taht Al-Tahdeed (1986).
*Azraa wa Thalath Regal (1986).
*Asr Al-Ze'ab (1986).
*Kelmet Ser (1986).
*Min Khaf Selem (1986).
*Al-Akzam Kademoon (1987).
*Al-Moshagebat Al-Thalatha (1987).
*Darbet Moalem (1987).
*Khalil Ba'ad Al-Ta'del (1987).
*Kol Haza Al-Hob (1988).
*Al-Motamared (1988).
*Zaman Al-Mamnou (1988).
*Gharam Al-Afai (1988).
*Ga'heem Taht Elmaa.
*Ya Azizi Kolona Losous.
*Samaa Hoss.
*Ya Mehalabeya Ya.
*Al-Hagama.
*Ay Ay.
*Enzar Belta'a.
*Kalil Mayan Al Hob Katheer Maza Al Onf.
*Al Ragol Al Talet.
*Esharet Morour.
*Tofah.
*Ya Donya Ya Gharami.
*Edhak Al Soura Tetla Helwa.
*Al-Massir (1997).
*Hala'a Housh (1997).
*Hob Al-Banat (2003).
*Baheb Al-Cima halif bro kamar *Laila Eloui (2005).
*Alwan elsama elsabaah (2008).
*Laylat Al Baby Doll (2008).
*Hakayat Bin Ash-ha (2009).
*El Basabees We El 3osyan wanda ke bayanin labarin wata yarinya wacce ta zama mai halin tabin hankali bayan dan uwanta ya dauke ta toka
Brooks, makiyaya da fuskoki masu kyau (2016)
== Talabijin ==
*"Lahazat Harega" "Mahimman lokuta" (2007)
*Shams (2014)
*Napoleon Wal Mahrousa (2012)<ref>https://www.almasryalyoum.com/news/details/151986</ref><ref>https://alghad.com/ليلى-علوي-جرأة-نابليون-والمحروسة-سبب/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/egyptian-actress-leila-elwi-poses-with-her-award-for-best-news-photo/163119605 |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-11-09 |archive-date=2020-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112202451/https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/egyptian-actress-leila-elwi-poses-with-her-award-for-best-news-photo/163119605 |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hadin waje ==
* {{IMDb name|id=0255554|name=Laila Eloui}}
* [http://www.thefreelibrary.com/Laila+Elwi+awarded+in+Canada.-a0208858422 Laila Elwi awarded in Canada]
* [http://www.echoroukonline.com/eng/arts/6054-laila-elwi-a-mother-of-five-next-ramadan-season.html Laila Elwi, a mother of five next Ramadan season]
* [https://web.archive.org/web/20110810221944/http://74.200.236.114/~echorouk/eng/arts/7302-laila-elwi-won%E2%80%99t-be-meeting-with-%E2%80%98muhannad%E2%80%99.html Laila Elwi won't be meeting with ‘Muhannad’]
* [http://www.highbeam.com/doc/1P2-10818215.html Laila Elwi refuses marriage to Saddam Hussein]{{dead link|date=May 2020|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}
{{DEFAULTSORT:Elwi, Laila}}
[[Category:Haifaffun 1962]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
cw2hlc5z6vwankfvcxlttkhabm1r592
Joe Biden
0
16827
823516
786556
2026-04-21T10:49:35Z
Yusuf Shehu
44191
823516
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Joe_Biden_speaks_at_CinC%27s_Ball_1-20-09_hires_090120-F-9059M-1153a.jpg|200px|right|thumbnail|Joe Biden yana jawabi a CinC's Ball]]
[[File:Joe_Biden_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_Davos_2005_Portrait.jpg|200px|right|thumbnail|Joe Biden a taron tattalin Arziki na Duniya a cikin 2005]]
[[Fayil:Biden Obama.jpg|thumb|Joe Biden tare da obama]]
[[Fayil:Joe Biden portrait 2021.jpg|thumb|Joe Biden ]]
[[Fayil:Joe Biden Signature.svg|thumb|Joe Biden signature ]]
'''Joseph Robinette Biden Jr.''' ( /b aɪ d ən / BY -dən . Haife Nuwamba 20, shekara1942) ne American siyasa wanda shi ne 46th da kuma na yanzu shugaban na Amurka . Memba na Jam'iyyar Democrat, ya kuma yi aiki a matsayin mataimakin shugaban kasa na arba in dabakwai 47 daga shekara ta 2009 zuwa shekara ta 2017 a karkashin [[Barack Obama]] kuma ya wakilci [[Delaware]] a Majalisar Dattawan Amurka daga shekara ta 1973 zuwa shekara ta 2009.<ref>https://www.theatlantic.com/international/archive/2020/10/joe-biden-foreign-policy-latin-america/616841/</ref>
Ya kuma yi da'awar Karya ko kari da yawa game da farkon rayuwarsa: cewa ya sami digiri uku a kwaleji, cewa ya halarci makarantar koyon Aikin lauya akan cikakken malanta, cewa ya kammala karatu a saman rabin ajinsa, kuma cewa ya yi tattaki a cikin [[Kungiyar Kare Hakkin Dan Adam|kungiyoyin kare Hakkin jama'a]] . Iyakan adadin sauran labarai game da takarar shugaban kasa ya habaka wadannan bayanan kuma a ranar 23 ga Satumba, 1987, Biden ya janye a matsayin dan takara mai takara, yana mai cewa "inuwa mai kima" ta kurakuransa na baya.<ref>https://www.theatlantic.com/international/archive/2020/10/joe-biden-foreign-policy-latin-america/616841/</ref><ref>https://fivethirtyeight.com/features/pence-has-already-done-something-biden-never-did-break-a-senate-tie/</ref><ref>https://www.washingtonpost.com/blogs/in-the-loop/wp/2015/03/23/job-opening-raise-money-to-draft-joe-biden-to-run-in-2016/
</ref>
== Manazarta ==
{{Shugabannin Amurka}}
clfkajjmbh4kv83s0vjkt445x6c96qx
Sara Abi Kanaan
0
17943
823615
316391
2026-04-21T11:34:20Z
Lawal Kabir
44185
823615
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sara Abi Kanaan''' Ta kasan ce yar wasan Labanon ce. Ta fara wasan kuma kwaikwayo ne tun tana ýar shekara 11 a cikin shirin Lebanon mai suna“ Bent El Hay ”.
Ta kasan ce kuma Ita ce 'yar wasan Larabawa ta farko da aka zaba don ta lashe lambar yabo ta iEmmys a cikin shekarar 2018 sannan kuma ta lashe lambar yabo ta Murex D'or sau biyu, na farko, a cikin 2013 saboda kasancewarta' Yar wasan da ta fi kowa kyakkyawan fata a kan rawar da take takawa a cikin jerin fina-finan Lebanon "Al Kinaa" da "Awwel Marra" kuma a cikin fim ɗin Labanon "Awanni 24 na "auna", na biyu, a cikin 2015 don kasancewa Actar wasan da ta fi ba da tallafi a kan rawar da ta taka a cikin shirin Pan Arab "Laow", "Ittiham" da "Ishq El Nesaa". . An kuma zaba ta a matsayin Jaruma mafi kyau a shekarar 2017 a kan rawar da ta taka a cikin shirin Labanon "Kawalis Al Madina" da "Ossit Hob".
Ta yi karatun manyan biyu, Kimiyyar Laboratory Medical da Pharmacy.
== Amincewa da kuɗi ==
=== jerin talabijan ===
* Lankwasa El Hay "Hoda".
* Khotwit Hob "Asma".
* Oyoun Al Amal "Maha".
* Al Kinaa "Ibtisam".
* Duo Al Gharam "Joumana".
* Awwel Marra "Tonia".
* Ittiham "Soha".
* Laow "Rasha".
* Ishq El Nesaa "Sara".
* Bent Al Shahbandar "Aaman".
* Ossit Hob "Mira".
* Layleh Hamra (Sarkhit Rouh) "Zeina".
* Kawalis Al Madina "Ola".
* Al Shakikatan "Doha".
* Thawrat AlFallahin "Foutoun".
* Samun Lastarshe (Madraset El Hobb) "Selena".
* Sayf Bared "Sally".
* Bel Alb "Diana".
=== Fina-Finan Lebanon ===
* Awanni 24 Na Soyayya "Claire".
* Karya Mabuɗan
=== Fina-finan Amurka ===
* JACIR "Seema".
* Tauraruwa a cikin hamada "Fatimeh".
== Nasarori da kyaututtuka ==
* 2013, ta sami lambar yabo 'Mafi Kyawun' Yar Wasan Kwaikwayo 'a Murex d'Or.
* 2015, ta dauki nauyin "Bikin Fina-Finan Duniya na Asiya" na farko wanda ya gudana a Los Angeles, California.
* 2015, ta sami lambar yabo 'Mafi Kyawun' Yar Wasa 'a Murex d'Or.
* 2017, wanda aka zaba azaman 'Kyakkyawan Jarumar Jaruma' a Murex d'Or .
* 2017, iEmmys Academy ne suka zaɓa a matsayin ƙarami kuma ɗan kishin ƙasar Labanon ne kawai don zagayen kusa da na ƙarshe na lambar yabo na iEmmys da aka yi a Abu Dhabi.
* 2018, ta dauki nauyin "Bikin Fina-Finan Duniya na Asiya" na hudu wanda ya gudana a Los Angeles, California
* 2018, an zabi shi ne don lashe lambar yabo ta iEmmys bayan ta cancanci zuwa zagaye na karshe na gasar Kyautar Halitta Matasa da makarantar iEmmys ta shirya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗin waje ==
* {{IMDb name|6865513|Sara Abi Kanaan}}
* [http://www.elcinema.com/person/2073558 Sara Abi Kanaan - elcinema]
* Sara Abi Kanaan
[[category:Rayayyun Mutane]]
[[category:Haifaffun 1990]]
3c7jy2xiy0jwmvw7qrjevh1yjrd6mn5
823616
823615
2026-04-21T11:34:40Z
Lawal Kabir
44185
823616
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sara Abi Kanaan''' Ta kasan ce yar wasan Labanon ce. Ta fara wasan kuma kwaikwayo ne tun tana ýar shekara 11 a cikin shirin Lebanon mai suna“ Bent El Hay ”.
Ta kasan ce kuma Ita ce 'yar wasan Larabawa ta farko da aka zaba don ta lashe lambar yabo ta iEmmys a cikin shekarar 2018 sannan kuma ta lashe lambar yabo ta Murex D'or sau biyu, na farko, a cikin shekarar 2013 saboda kasancewarta' Yar wasan da ta fi kowa kyakkyawan fata a kan rawar da take takawa a cikin jerin fina-finan Lebanon "Al Kinaa" da "Awwel Marra" kuma a cikin fim ɗin Labanon "Awanni 24 na "auna", na biyu, a cikin 2015 don kasancewa Actar wasan da ta fi ba da tallafi a kan rawar da ta taka a cikin shirin Pan Arab "Laow", "Ittiham" da "Ishq El Nesaa". . An kuma zaba ta a matsayin Jaruma mafi kyau a shekarar 2017 a kan rawar da ta taka a cikin shirin Labanon "Kawalis Al Madina" da "Ossit Hob".
Ta yi karatun manyan biyu, Kimiyyar Laboratory Medical da Pharmacy.
== Amincewa da kuɗi ==
=== jerin talabijan ===
* Lankwasa El Hay "Hoda".
* Khotwit Hob "Asma".
* Oyoun Al Amal "Maha".
* Al Kinaa "Ibtisam".
* Duo Al Gharam "Joumana".
* Awwel Marra "Tonia".
* Ittiham "Soha".
* Laow "Rasha".
* Ishq El Nesaa "Sara".
* Bent Al Shahbandar "Aaman".
* Ossit Hob "Mira".
* Layleh Hamra (Sarkhit Rouh) "Zeina".
* Kawalis Al Madina "Ola".
* Al Shakikatan "Doha".
* Thawrat AlFallahin "Foutoun".
* Samun Lastarshe (Madraset El Hobb) "Selena".
* Sayf Bared "Sally".
* Bel Alb "Diana".
=== Fina-Finan Lebanon ===
* Awanni 24 Na Soyayya "Claire".
* Karya Mabuɗan
=== Fina-finan Amurka ===
* JACIR "Seema".
* Tauraruwa a cikin hamada "Fatimeh".
== Nasarori da kyaututtuka ==
* 2013, ta sami lambar yabo 'Mafi Kyawun' Yar Wasan Kwaikwayo 'a Murex d'Or.
* 2015, ta dauki nauyin "Bikin Fina-Finan Duniya na Asiya" na farko wanda ya gudana a Los Angeles, California.
* 2015, ta sami lambar yabo 'Mafi Kyawun' Yar Wasa 'a Murex d'Or.
* 2017, wanda aka zaba azaman 'Kyakkyawan Jarumar Jaruma' a Murex d'Or .
* 2017, iEmmys Academy ne suka zaɓa a matsayin ƙarami kuma ɗan kishin ƙasar Labanon ne kawai don zagayen kusa da na ƙarshe na lambar yabo na iEmmys da aka yi a Abu Dhabi.
* 2018, ta dauki nauyin "Bikin Fina-Finan Duniya na Asiya" na hudu wanda ya gudana a Los Angeles, California
* 2018, an zabi shi ne don lashe lambar yabo ta iEmmys bayan ta cancanci zuwa zagaye na karshe na gasar Kyautar Halitta Matasa da makarantar iEmmys ta shirya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗin waje ==
* {{IMDb name|6865513|Sara Abi Kanaan}}
* [http://www.elcinema.com/person/2073558 Sara Abi Kanaan - elcinema]
* Sara Abi Kanaan
[[category:Rayayyun Mutane]]
[[category:Haifaffun 1990]]
2ma7zhx137qvgmfkl2gx376fstjoy7j
Holly Gillibrand
0
20103
823329
507938
2026-04-21T07:15:37Z
Pharouqenr
25549
823329
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Kirsten Gillibrand meets rescue wing.jpg|thumb|Gillinbrand]]
[[Fayil:Young Environmental Activist Around The World And Their Contribution.pdf|thumb|Gudumnuwa saga masu tasowa]]
'''Holly Gillibrand''' (an haife ta a shekarar 2005)<ref name="bbc">{{Cite news|last=Waterhouse|first=James|date=2019-02-14|title='I skip school to demand climate change action'|url=https://www.bbc.com/news/education-47224827|work=BBC News|publisher=BBC|access-date=2021-04-24}}</ref><ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref> wata 'yar gwagwarmayar kare muhallin Scotland ce. Farawa tun tana shekara 13, ta kuma tsallake makaranta tsawon awa ɗaya kowace Juma'a a zaman wani ɓangare na yajin aikin makaranta saboda yanayi.<ref name="bbc" /> Ita ce mai shirya ''Fridays for Future Scotland''.<ref>{{Cite web|url=https://fortune.com/2021/02/16/young-climate-change-activism-greta-thunberg-next-generation-environmental-activists/|title=Meet the next generation of global climate activists|last=Hinchliffe|first=Emma|date=2021-02-16|website=Fortune|access-date=2021-04-24|language=en}}</ref>
==Suna==
An raɗa mata suna 2019 Glasgow Times Matasan Scotswoman na shekara.<ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref><ref>{{Cite news|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year: 'Caring is not enough – we have to act' Holly Gillibrand on climate change|url=http://newsquestscotlandevents.com/young-scotswoman-of-the-year-caring-is-not-enough-we-have-to-act-holly-gillibrand-on-climate-change/|work=Newsquest Scotland Events|access-date=2021-04-24}}</ref> An kuma sanya ta daya daga cikin mata masu kwazo 30 a cikin jerin Wakilin Mata na BBC na 2020<ref>{{cite web|title=Woman's Hour Power List 2020: The List|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5f6X3JsVjcGXfXstdbYxhkk/womans-hour-power-list-2020-the-list|website=BBC|access-date=May 2, 2021}}</ref> kuma an yi hira da ita a shirin.<ref>{{Cite news|title=BBC names Lochaber's Holly on this year's Woman's Hour Power List|url=https://www.obantimes.co.uk/2020/11/19/bbc-names-lochabers-holly-on-this-years-womans-hour-power-list/|work=The Oban Times|publisher=Wyvex Media|access-date=2021-04-26}}</ref> Ta rubuta don ''Lochaber Times''.<ref>{{Cite web|last=Laville|first=Sandra|date=2019-02-08|title='I feel very angry': the 13-year-old on school strike for climate action|url=http://www.theguardian.com/environment/2019/feb/08/holly-gillibrand-school-strike-climate-action-skipping-class|work=The Guardian|access-date=2021-04-26}}</ref>
==Bayan fage==
A watan Agusta na 2020, ta goyi bayan Chris Packham a cikin yaƙin neman zaɓe na ƙasa wanda ke da niyyar dakatar da aikata laifukan namun daji. A watan Nuwamba na waccan shekarar, ita da sauran matasa masu gwagwarmaya sun sami Tambaya tare da Alok Sharma. Tana aiki ne a matsayin mai ba da shawara ga matasa game da sadaka Warkar da sake ginawa, wanda burinta shi ne dawo da ƙarin ƙasa zuwa yanayi.<ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
eisc4lvvkw8d77c39jx8wdb3bujag34
823330
823329
2026-04-21T07:16:02Z
Pharouqenr
25549
823330
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Kirsten Gillibrand meets rescue wing.jpg|thumb|Gillinbrand]]
[[Fayil:Young Environmental Activist Around The World And Their Contribution.pdf|thumb|Gudumnuwa saga masu tasowa]]
'''Holly Gillibrand''' (an haife ta a shekarar 2005)<ref name="bbc">{{Cite news|last=Waterhouse|first=James|date=2019-02-14|title='I skip school to demand climate change action'|url=https://www.bbc.com/news/education-47224827|work=BBC News|publisher=BBC|access-date=2021-04-24}}</ref><ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref> wata 'yar gwagwarmayar kare muhallin [[Scotland]] ce. Farawa tun tana shekara 13, ta kuma tsallake makaranta tsawon awa ɗaya kowace Juma'a a zaman wani ɓangare na yajin aikin makaranta saboda yanayi.<ref name="bbc" /> Ita ce mai shirya ''Fridays for Future Scotland''.<ref>{{Cite web|url=https://fortune.com/2021/02/16/young-climate-change-activism-greta-thunberg-next-generation-environmental-activists/|title=Meet the next generation of global climate activists|last=Hinchliffe|first=Emma|date=2021-02-16|website=Fortune|access-date=2021-04-24|language=en}}</ref>
==Suna==
An raɗa mata suna 2019 Glasgow Times Matasan Scotswoman na shekara.<ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref><ref>{{Cite news|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year: 'Caring is not enough – we have to act' Holly Gillibrand on climate change|url=http://newsquestscotlandevents.com/young-scotswoman-of-the-year-caring-is-not-enough-we-have-to-act-holly-gillibrand-on-climate-change/|work=Newsquest Scotland Events|access-date=2021-04-24}}</ref> An kuma sanya ta daya daga cikin mata masu kwazo 30 a cikin jerin Wakilin Mata na BBC na 2020<ref>{{cite web|title=Woman's Hour Power List 2020: The List|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5f6X3JsVjcGXfXstdbYxhkk/womans-hour-power-list-2020-the-list|website=BBC|access-date=May 2, 2021}}</ref> kuma an yi hira da ita a shirin.<ref>{{Cite news|title=BBC names Lochaber's Holly on this year's Woman's Hour Power List|url=https://www.obantimes.co.uk/2020/11/19/bbc-names-lochabers-holly-on-this-years-womans-hour-power-list/|work=The Oban Times|publisher=Wyvex Media|access-date=2021-04-26}}</ref> Ta rubuta don ''Lochaber Times''.<ref>{{Cite web|last=Laville|first=Sandra|date=2019-02-08|title='I feel very angry': the 13-year-old on school strike for climate action|url=http://www.theguardian.com/environment/2019/feb/08/holly-gillibrand-school-strike-climate-action-skipping-class|work=The Guardian|access-date=2021-04-26}}</ref>
==Bayan fage==
A watan Agusta na 2020, ta goyi bayan Chris Packham a cikin yaƙin neman zaɓe na ƙasa wanda ke da niyyar dakatar da aikata laifukan namun daji. A watan Nuwamba na waccan shekarar, ita da sauran matasa masu gwagwarmaya sun sami Tambaya tare da Alok Sharma. Tana aiki ne a matsayin mai ba da shawara ga matasa game da sadaka Warkar da sake ginawa, wanda burinta shi ne dawo da ƙarin ƙasa zuwa yanayi.<ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
lm5joq87wkeezggkin2lbqd8g7bnqvv
823331
823330
2026-04-21T07:16:20Z
Pharouqenr
25549
823331
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Kirsten Gillibrand meets rescue wing.jpg|thumb|Gillinbrand]]
[[Fayil:Young Environmental Activist Around The World And Their Contribution.pdf|thumb|Gudumnuwa saga masu tasowa]]
'''Holly Gillibrand''' (an haife ta a shekarar 2005)<ref name="bbc">{{Cite news|last=Waterhouse|first=James|date=2019-02-14|title='I skip school to demand climate change action'|url=https://www.bbc.com/news/education-47224827|work=BBC News|publisher=BBC|access-date=2021-04-24}}</ref><ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref> wata 'yar gwagwarmayar kare muhallin [[Scotland]] ce. Farawa tun tana shekara 13, ta kuma tsallake makaranta tsawon awa ɗaya kowace Juma'a a zaman wani ɓangare na yajin aikin makaranta saboda [[yanayi]].<ref name="bbc" /> Ita ce mai shirya ''Fridays for Future Scotland''.<ref>{{Cite web|url=https://fortune.com/2021/02/16/young-climate-change-activism-greta-thunberg-next-generation-environmental-activists/|title=Meet the next generation of global climate activists|last=Hinchliffe|first=Emma|date=2021-02-16|website=Fortune|access-date=2021-04-24|language=en}}</ref>
==Suna==
An raɗa mata suna 2019 Glasgow Times Matasan Scotswoman na shekara.<ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref><ref>{{Cite news|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year: 'Caring is not enough – we have to act' Holly Gillibrand on climate change|url=http://newsquestscotlandevents.com/young-scotswoman-of-the-year-caring-is-not-enough-we-have-to-act-holly-gillibrand-on-climate-change/|work=Newsquest Scotland Events|access-date=2021-04-24}}</ref> An kuma sanya ta daya daga cikin mata masu kwazo 30 a cikin jerin Wakilin Mata na BBC na 2020<ref>{{cite web|title=Woman's Hour Power List 2020: The List|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5f6X3JsVjcGXfXstdbYxhkk/womans-hour-power-list-2020-the-list|website=BBC|access-date=May 2, 2021}}</ref> kuma an yi hira da ita a shirin.<ref>{{Cite news|title=BBC names Lochaber's Holly on this year's Woman's Hour Power List|url=https://www.obantimes.co.uk/2020/11/19/bbc-names-lochabers-holly-on-this-years-womans-hour-power-list/|work=The Oban Times|publisher=Wyvex Media|access-date=2021-04-26}}</ref> Ta rubuta don ''Lochaber Times''.<ref>{{Cite web|last=Laville|first=Sandra|date=2019-02-08|title='I feel very angry': the 13-year-old on school strike for climate action|url=http://www.theguardian.com/environment/2019/feb/08/holly-gillibrand-school-strike-climate-action-skipping-class|work=The Guardian|access-date=2021-04-26}}</ref>
==Bayan fage==
A watan Agusta na 2020, ta goyi bayan Chris Packham a cikin yaƙin neman zaɓe na ƙasa wanda ke da niyyar dakatar da aikata laifukan namun daji. A watan Nuwamba na waccan shekarar, ita da sauran matasa masu gwagwarmaya sun sami Tambaya tare da Alok Sharma. Tana aiki ne a matsayin mai ba da shawara ga matasa game da sadaka Warkar da sake ginawa, wanda burinta shi ne dawo da ƙarin ƙasa zuwa yanayi.<ref name="glasgow times">{{Cite news|last=Fotheringham|first=Ann|date=2020-12-10|title=Young Scotswoman of the Year Holly Gillibrand: 'Caring is not enough - we have to act'|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/18933104.young-scotswoman-year-caring-not-enough---act-holly-gillibrand-climate-change/|work=Glasgow Times|publisher=Gannett|access-date=2021-04-24}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
j44swb9qukk09dgs9ru11wpsbzyn2p3
Elon Musk
0
20110
823305
641664
2026-04-21T07:06:56Z
Pharouqenr
25549
823305
wikitext
text/x-wiki
{{stub}}
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, {{Efn|A lawsuit settlement agreed to by [[Martin Eberhard]] and Tesla in September 2009 designated five people as company founders, including Musk, Eberhard, [[JB Straubel]], [[Marc Tarpenning]], and Ian Wright.<ref name=CNET>{{Cite web|url=https://www.cnet.com/news/tesla-motors-founders-now-there-are-five/ |title=Tesla Motors founders: Now there are five|last=LaMonica|first=Martin |website=CNET|date=September 2009|access-date=April 17, 2020|quote=Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday.}}</ref><ref name=FastCompany>{{Cite web|url=https://www.fastcompany.com/1367866/tesla-lawsuit-drama-ends-five-company-founders-emerge|title=Tesla Lawsuit Drama Ends as Five Company Founders Emerge |last=Schwartz |first=Ariel |date=September 21, 2009|website=Fast Company|access-date=April 14, 2020|quote=Eberhard and Musk have reached a rather unexpected resolution–instead of agreeing to share the title of "founder", the pair has designated five people as company founders, including Musk, Eberhard, JB Straubel, Mark Tarpenning, and Ian Wright.}}</ref>}} Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da [[OpenAI]]. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin [[Twitter, Inc.]] Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin [[Bloomberg Billionaires Index]] da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar [[Forbes]],<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
1p4o3sm5rjmco1ayxryf038uy58et0g
823306
823305
2026-04-21T07:07:18Z
Pharouqenr
25549
823306
wikitext
text/x-wiki
{{stub}}
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da [[OpenAI]]. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin [[Twitter, Inc.]] Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin [[Bloomberg Billionaires Index]] da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar [[Forbes]],<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
rswcd2156sr0jqlmqa1c8j14tcu82x0
823307
823306
2026-04-21T07:07:37Z
Pharouqenr
25549
823307
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da [[OpenAI]]. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin [[Twitter, Inc.]] Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin [[Bloomberg Billionaires Index]] da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar [[Forbes]],<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
c9n4sz03cci539xc6rl00wchjcvqymi
823308
823307
2026-04-21T07:07:54Z
Pharouqenr
25549
823308
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da OpenAI. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin [[Twitter, Inc.]] Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin [[Bloomberg Billionaires Index]] da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar [[Forbes]],<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
piq0xc218kbjtvl6luggo11fztk9nm3
823309
823308
2026-04-21T07:08:10Z
Pharouqenr
25549
823309
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da OpenAI. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin [[Twitter, Inc.]] Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin Bloomberg Billionaires Index da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar [[Forbes]],<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
c4lnuaxmtcyq1p3nxd7dj8ukfmidj3v
823310
823309
2026-04-21T07:08:25Z
Pharouqenr
25549
823310
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da OpenAI. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin [[Twitter, Inc.]] Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin Bloomberg Billionaires Index da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar Forbes,<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
3zglhdfmsn6yqqohc2v8uc5gwxpo5lv
823311
823310
2026-04-21T07:08:43Z
Pharouqenr
25549
823311
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da OpenAI. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin Twitter, Inc. Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin Bloomberg Billionaires Index da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar Forbes,<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
lrpyg7vm9grnc6tg7jwepbpfs6q5hwy
823312
823311
2026-04-21T07:09:13Z
Pharouqenr
25549
823312
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Elon Musk 2015.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk and the Neuralink Future.jpg|thumb|Elon Musk]]
[[Fayil:Elon Musk (12271217906).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Elon Reeve Musk'''<ref name=":0">https://www.marketwatch.com/story/ibm-pulls-ads-from-x-after-elon-musks-incendiary-comments-over-white-pride-e69fe7b4</ref><ref>https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-s-neuralink-puts-computer-chips-pigs-brains-bid-n1238782</ref> FRS ( /I l ɒ n / EE -lon . An Haife shi a ranar 28 ga watan Yuni, a shekara ta alif ɗari tara da hamsin da ɗaya [1971], ya kasance shahararren ɗan kasuwa kuma mai sanya hannun jari.{{Refn|* {{Cite web|url=https://www.borgenmagazine.com/elon-musks-humanitarian-efforts/|title=Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts|date=March 15, 2018}}
* {{Cite news |url =https://www.telegraph.co.uk/technology/news/11220326/Elon-Musk-to-launch-fleet-of-internet-satellites.html |title=Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites' |date=November 10, 2014 |access-date=June 23, 2015 |work=The Daily Telegraph|last=Curtis |first=Sophie |quote=Elon Musk, inventor and business magnate |location=London}}
* {{Cite web|last=Morris|first=Chris|date=2015-11-14|title=Elon Musk's 10 greatest inventions changing the world|url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/elon-musks-10-greatest-inventions-changing-the-world.html|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=CNBC|language=en}}
* {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |title=Elon Musk, the 21st Century Industrialist |date=September 13, 2012 |access-date=June 23, 2015 |website=Bloomberg BusinessWeek |last=Vance |first=Ashlee |url-status=dead |archive-url=https://archive.ph/20210315230611/https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-09-13/elon-musk-the-21st-century-industrialist |archive-date=March 15, 2021 }}
* {{cite web |url=https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |title=Engineer in Focus: Elon Musk |first= Paul |last= Glanville |publisher=[[American Society of Mechanical Engineers]]|access-date=May 5, 2020 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119011009/https://www.asme.org/career-education/early-career-engineers/me-today/engineer-in-focus-elon-musk |archive-date=November 19, 2018}}}} Shi ne wanda ya kafa, kuma shugaban injiniyoyi (CEO) na SpaceX, Shugaba, kuma mai tsara kaya a kamfanin Tesla, Inc. Shine wanda ya kafa kamfanin '''The Boring Company''' ('''TBC'''); kuma tare da shi ne aka kafa Neuralink da OpenAI. Haka zalika, shi ne shugaban gidauniyar Musk Foundation; kuma shi ne jagora (CEO) kuma mamallakin Twitter, Inc. Musk ya kasance wanda ya fi kowa kudi a duniya, dangane da ƙiyasin Bloomberg Billionaires Index da kuma jerin shahararrun masu kudi na mujallar Forbes,<ref>"Bloomberg Billionaires Index". Bloomberg L.P. Retrieved June 5, 2022.</ref><ref>"Real Time Billionaires". ''Forbes''. Retrieved June 5, 2022.</ref> da kimanin kuɗi dala biliyan $174 ya zuwa ranar 11 ga watan Nuwanban shekara ta 2022.<ref>"Elon Musk". ''Bloomberg: Elon Musk net worth''.</ref><ref>https://www.cnn.com/2022/10/11/business/elon-musk-ian-bremmer-putin-ukraine-intl-hnk/index.html</ref><ref>https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html</ref>
Musk an haife shi ne a Pretoria kuma ya halarci Jami'ar Pretoria na ɗan lokaci kafin ya yi ƙaura zuwa Kanada yana da shekaru 18, yana samun ɗan ƙasa ta hanyar mahaifiyarsa haifaffiyar Kanada. Bayan shekaru biyu, ya kammala karatunsa a Jami'ar Queen's da ke Kingston a Kanada. Daga baya Musk ya koma Jami'ar Pennsylvania kuma ya sami digiri na farko a fannin tattalin arziki da kimiyyar lissafi. Ya koma California a 1995 don halartar Jami'ar Stanford amma bai shiga azuzuwa ba, kuma tare da ɗan'uwansa Kimbal suka kafa kamfanin software na jagorar birni na kan layi Zip2. Kamfanin Compaq ya samu farawar kan dala miliyan 307 a shekarar 1999. A wannan shekarar, Musk ya kafa X.com, bankin kai tsaye. X.com ya haɗu tare da Confinity a cikin shekara ta 2000 don samar da PayPal. A cikin Shekarar 2002, Musk ya sami zama ɗan ƙasar Amurka, kuma watan Oktoba eBay ya sami PayPal akan dala biliyan 1.5. Yin amfani da dala miliyan 100 na kuɗin da ya samu daga siyar da PayPal, Musk ya kafa SpaceX, kamfanin sabis na jiragen sama, a cikin 2002.
A Shekara ta 2004, Musk ya kasance farkon mai saka hannun jari a masana'antar kera motoci na lantarki Tesla Motors, Inc. (daga baya Tesla, Inc.), yana ba da mafi yawan kuɗi na farko da ɗaukar matsayin shugaban kamfanin. Daga baya ya zama masanin ƙirar samfur kuma, a cikin 2008, Shugaba. A cikin 2006, Musk ya taimaka ƙirƙirar SolarCity, kamfanin makamashin hasken rana wanda Tesla ya samu a cikin 2016 kuma ya zama Tesla Energy. A cikin 2013, ya ba da shawarar tsarin sufuri mai sauri na hyperloop. A cikin Shekara ta 2015, ya haɗu da OpenAI, kamfani mai binciken sirrin ɗan adam mai zaman kansa. A shekara mai zuwa Musk ya kafa Neuralink, wani kamfani na neurotechnology da ke haɓaka mu'amalar kwakwalwa da kwamfuta, da The Boring Company, kamfanin gine-ginen rami. A cikin 2018 Hukumar Tsaro da Canjin Kasuwanci ta Amurka (SEC) ta kai karar Musk, tana zargin cewa ya yi karyar sanar da cewa ya sami kudade don kwace Tesla mai zaman kansa. Don warware batun Musk ya sauka a matsayin shugaban Tesla kuma ya biya tarar dala miliyan 20. A cikin 2022, ya sayi Twitter akan dala biliyan 44, ya haɗa kamfanin zuwa cikin sabuwar ƙirƙira X Corp. kuma ya sake sanya sabis ɗin a matsayin X a shekara mai zuwa. A cikin Maris 2023, Musk ya kafa xAI, kamfani mai fasaha na wucin gadi.
Ayyukan Musk da bayyana ra'ayoyinsu sun sanya shi kasancewa mutum mai ban mamaki. An soke shi da yin kalamai marasa kimiya da yaudara, gami da bayanan karya na COVID-19, inganta ka'idojin makirci na dama, da kuma yarda da trope na antisemitic; Tun daga nan ya nemi afuwa, amma ya ci gaba da amincewa da irin wadannan kalamai. Mallakarsa ta Twitter ta janyoe cece-kuce saboda korar ma'aikata da dama, da karuwar kalaman nuna kiyayya da yada labaran karya da yada labarai a gidan yanar gizon, da kuma sauya fasalin gidan yanar gizon, gami da tantancewa.
A farkon shekarar 2024, Musk ya zama mai fafutuka a siyasar Amurka a matsayin mai ba da goyon baya ga Donald Trump, ya zama mai ba da gudummawa na biyu mafi girma na Trump a cikin Oktoba 2024. A cikin Nuwamba 2024, Trump ya ba da sanarwar cewa ya zabi Musk tare da Vivek Ramaswamy don jagorantar hadin gwiwa. Kwamitin ba da shawara na Ma'aikatar Inganta Ingantaccen Gwamnati (DOGE) da Trump ya shirya wanda zai ba da shawarwari kan inganta ayyukan gwamnati ta hanyar matakai kamar yanke "wuta-wuri". ka'idoji" da yanke "kashewa marasa amfani".
== Tarihin Rayuwa da karatu ==
[[Fayil:Elon Musk Royal Society (crop2).jpg|thumb|Elon Musk]]
'''Kuruciyar sa'''
An haifi Elon Reeve Musk a ranar 28 ga Yuni, 1971, a Pretoria, babban birnin gudanarwa na Afirka ta Kudu.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> Shi dan asalin Burtaniya ne da Pennsylvania na Dutch.<ref>Elliott, Hannah (March 26, 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". ''Forbes''. Archived from the original on May 27, 2012. Retrieved May 30, 2015.</ref> Mahaifiyarsa, Maye (née Haldeman), abin koyi ne kuma mai cin abinci wanda aka haife shi a Saskatchewan, Canada, kuma ya girma a Afirka ta Kudu.<ref>Vargas, Chanel (March 6, 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". ''Town & Country''. Archived from the original on March 7, 2018. Retrieved March 25, 2020.</ref>Mahaifinsa, Errol Musk, injiniyan lantarki ne na Afirka ta Kudu, matukin jirgi, matukin jirgi, mai ba da shawara, dillalin Emerald, da mai haɓaka kadarori, wanda wani ɓangare ya mallaki gidan haya a Timbavati Nature Reserve mai zaman kansa.<ref>Hull, Dana; May, Patrick. "Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Buffalo News''. Archived from the original on September 26, 2022. Retrieved October 24, 2021.</ref> Elon yana da ƙane, Kimbal, da ƙanwarsa, Tosca.<ref>Usborne, Simon (February 21, 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Archived from the original on May 27, 2020. Retrieved March 25, 2020.</ref> Elon yana da 'yan uba guda hudu.<ref>Kay, Grace (September 30, 2023). "Elon Musk's dad, 77, says he'd have more kids — but only if he could find a woman under 35". ''Business Insider''. Archived from the original on February 23, 2024. Retrieved February 23, 2024.</ref>
Iyalin sa, sun kasance masu wadata a lokacin ƙuruciyar Elon.<ref name=":1">Smith, Adam (June 28, 2021). "50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla". ''The Independent''. Archived from the original on November 25, 2021. Retrieved December 20, 2021. <q>teenage Elon Musk once walked the streets of New York with emeralds in his pocket. His father said: "We were very wealthy. We had so much money at times we couldn't even close our safe," adding that one person would have to hold the money in place with another closing the door. "And then there'd still be all these notes sticking out and we'd sort of pull them out and put them in our pockets</q></ref> Duk da cewa Elon da Errol a baya sun bayyana cewa Errol wani ɓangare ne na ma'adinan Emerald na Zambiya,<ref name=":1" /> a cikin 2023, Errol ya ba da labarin cewa yarjejeniyar da ya yi ita ce karɓar "wani ɓangare na emeralds da aka samar a ƙananan ma'adinai uku".<ref>Crellin, Zac (September 22, 2023). "Elon Musk's Dad Shares Deadly Secrets of Fabled Emerald Mine". ''The Daily Beast''. Archived from the original on March 13, 2024. Retrieved March 13, 2024.</ref> An zabi Errol a majalisar birnin Pretoria a matsayin wakilin jam'iyyar Progressive Party mai adawa da wariyar launin fata kuma ya ce 'ya'yansa sun yi tarayya da mahaifinsu na rashin son wariyar launin fata.<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref>
Kakan mahaifiyar Elon, Joshua N. Haldeman, ɗan ƙasar Kanada ne ɗan Amurka wanda ya ɗauki iyalinsa a kan tafiye-tafiyen tarihi zuwa Afirka da Ostiraliya a cikin jirgin Bellanca mai injin guda ɗaya; Haldeman ya mutu lokacin da Elon yana ƙarami.<ref>Hull, Dana; May, Patrick (April 10, 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on September 6, 2016. Retrieved April 7, 2021.</ref> Elon ya ba da labarin tafiye-tafiye zuwa wata makarantar jeji da ya bayyana a matsayin "Ubangiji na kwari" inda "cin zarafi ya kasance mai kyau" kuma an ƙarfafa yara su yi yaƙi don cin abinci.<ref>"does Elon Musk have PTSD? Biographer Walter Isaacson says the billionaire's turbulent childhood with an abusive father left him scarred".</ref>
Bayan iyayensa sun sake aure a cikin 1980, Elon ya zaɓi ya zauna tare da mahaifinsa.<ref>Hall, Dana (April 11, 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". ''The Mercury News''. Archived from the original on April 14, 2014. Retrieved April 14, 2014.</ref> Daga baya Elon ya yi nadama game da shawararsa kuma ya rabu da mahaifinsa.<ref>Strauss, Neil (November 15, 2017). "Elon Musk: The Architect of Tomorrow". ''Rolling Stone''. Archived from the original on August 17, 2020. Retrieved November 15, 2017.</ref> Elon ya halarci makarantar sakandaren Bryanston.<ref>"Hoërskool Bryanston se hoof hartseer oor Elon Musk geboelie is".</ref> A wani lamari da ya faru, bayan da aka yi taho-mu-gama da wani almajiri, Elon ya jefar da shi a kan siminti kuma yaron da abokansa suka yi masa mugun duka, lamarin da ya sa aka kwantar da shi a asibiti saboda raunin da ya samu.<ref name=":2">Isaacson (2023), pp. 2–3.</ref> Elon ya bayyana mahaifinsa yana zaginsa bayan an sallame shi daga asibiti, yana mai cewa, “Sai da na tsaya na tsawon sa’a guda yayin da ya yi min tsawa ya kira ni wawa ya ce mini ba ni da amfani kawai.”<ref name=":2" /> Errol ya musanta cewa ya zage ni. Elon amma ya yi iƙirarin, "Yaron ya rasu ne kawai mahaifinsa ya kashe kansa kuma Elon ya kira shi wawa. Bayan faruwar lamarin, Elon ya shiga makarantar masu zaman kansu.<ref name=":2" />
Elon ya kasance mai son karanta littattafai, daga baya ya danganta nasarar sa a wani bangare na karanta Littafin ''The'' ''Lord of the Rings,'' jerin Gidauniyar, da Jagoran ''Hitchhiker's Guide To The Galaxy''.<ref>Elon Musk shares the science fiction book series that inspired him to start SpaceX". ''CNBC''. February 22, 2020. Archived from the original on November 4, 2023. Retrieved November 9, 2023</ref> Yana da shekaru goma, ya haɓaka sha'awar kwamfuta da wasan bidiyo, yana koya wa kansa yadda ake tsarawa daga littafin mai amfani na VIC-20.<ref>Vance (2017), p. 38.</ref>Yana da shekaru goma sha biyu, Elon ya sayar da wasansa da ya wallafa na tushen BASIC Blastar zuwa PC da mujallar Fasaha ta Office akan kudi kusan $500.<ref>O'Kane, Sean (June 9, 2015). "Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen". ''The Verge''. Archived from the original on February 7, 2018. Retrieved January 12, 2019.</ref>
== Ilimi ==
Musk ya halarci Makarantar Shirye-shiryen Gidan ''Waterkloof'', Makarantar Sakandare ta Bryanston, sannan makarantar sakandare ta Pretoria Boys, inda ya kammala karatunsa.<ref>Mak, Aaron (December 4, 2019). "Elon Musk Says 'Pedo Guy' Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates". ''Slate''. Archived from the original on October 6, 2020. Retrieved December 7, 2019.</ref> Musk ya kasance ƙwararren ɗalibi amma ba na musamman ba, inda ya sami 61 a cikin ''Afrikaans'' da B akan babban takardar shedar lissafi.<ref>Isaacson (2023), p. 26.</ref> Musk ya nemi fasfo na Canada ta hanyar mahaifiyarsa kasancewar ta haifaffiyar Canada don guje wa aikin soja na tilas na Afirka ta Kudu, <ref>Clifford, Catherine (June 12, 2018). "Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'". CNBC. Archived from the original on August 2, 2020. Retrieved September 14, 2020.</ref> wanda zai tilasta masa shiga cikin tsarin mulkin wariyar launin fata,<ref>Eligon, John; Chutel, Lynsey (May 5, 2022). "Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege". ''The New York Times''. Archived from the original on November 11, 2022. Retrieved May 5, 2022.</ref> da sauƙaƙe hanyarsa ta shige da fice zuwa ƙasar. Amurka.<ref>Junod, Tom (November 15, 2012). "Elon Musk: Triumph of His Will". ''Esquire''. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved May 29, 2020.</ref> Yayin da yake jiran a yi masa aiki, ya halarci Jami'ar Pretoria na tsawon watanni biyar.<ref>Vance (2017), pp. 43–44. ''What rarely gets mentions is that Musk attended the University of Pretoria for five months before heading off on his grand adventure. ... Musk characterized the time at university as just something to do while he awaited his Canadian documentation.''</ref>
Musk ya isa Canada a watan Yuni shekarar 1989, yana da alaƙa da ɗan uwan sa na biyu a Saskatchewan, <ref>Vance (2017), p. 45. ''After a 1,900-mile bus ride, he ended up in Swift Current, a town of fifteen thousands people. Musk called a second cousin out of the blue from the bus station and hitched a ride to his house.''</ref> kuma ya yi ayyuka marasa kyau ciki har da gona da injin katako.<ref>Vance (2017), p. 46. ''Musk spent the next year working a series of odd jobs around Canada. He tended vegetables and shoved out grain bins at a cousin's farm located in the tiny town of Waldeck. ... He inquired about the job with the best wage, which turned out to be a gig cleaning the boiler room of a lumber mill for eighteen dollars an hour.''</ref> A cikin 1990, ya shiga Jami'ar ''Queen's University'' a garin Kingston, Ontario.<ref>Locke, Taylor (December 20, 2019). "Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'". CNBC. Archived from the original on December 14, 2020. Retrieved January 8, 2021</ref> Bayan shekaru biyu, ya koma Jami'ar Pennsylvania, inda ya yi karatu har zuwa 1995.<ref>Shoichet, Catherine E. (September 29, 2024). "Elon Musk once described his past immigration status as a 'gray area'". ''CNN''. Retrieved November 1, 2024.</ref>Kodayake Musk ya ce ya sami digirinsa a cikin 1995, Jami'ar Pennsylvania ba ta ba su ba har sai 1997 - Bachelor of Arts in physics da Bachelor of Science a fannin tattalin arziki daga Makarantar Wharton na jami'a.<ref>Kasprak, Alex (December 21, 2022). "Does Elon Musk Have an Undergraduate Degree in Physics?". ''Snopes''. Archived from the original on December 23, 2022. Retrieved December 23, 2022.</ref>An ba da rahoton cewa ya shirya manyan liyafar gida masu tikiti don taimakawa biyan kuɗin karatu, kuma ya rubuta shirin kasuwanci don sabis na duba littattafan lantarki mai kama da Google Books.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>
A cikin 1994, Musk ya gudanar da horon horo guda biyu a Silicon Valley: ɗaya a farawa ta hanyar ajiyar makamashi ta Pinnacle Research Institute, wacce ta binciki ultracapacitors electrolytic don ajiyar makamashi, da kuma wani a Palo Alto-based startup Rocket Science Games.<ref>Soni, Jimmi (February 22, 2022). "The little-known story about Elon Musk's first post-grad internship". ''Fortune''. Archived from the original on March 7, 2022.</ref> A cikin 1995, an karɓi shi zuwa shirin digiri na biyu a kimiyyar kayan aiki a Jami'ar Stanford, amma bai yi rajista ba.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Musk ya yanke shawarar shiga haɓakar Intanet, yana neman aiki a Netscape, wanda aka bayar da rahoton bai sami amsa ba.<ref>Maidment, Paul (March 15, 2016). "7 college dropouts who made millions". ''CNBC''. Archived from the original on May 15, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> Jaridar Washington Post ta ruwaito cewa Musk ba shi da izinin zama da aiki a Amurka bayan ya kasa yin rajista a Stanford.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref> Dangane da martani, Musk ya yi iƙirarin an ba shi damar yin aiki a wancan lokacin kuma takardar izinin ɗalibinsa ta sauya zuwa H1-B. Bisa ga yawancin tsoffin abokan kasuwanci da masu hannun jari, Musk ya yi iƙirarin cewa yana kan takardar bizar ɗalibi a lokacin.<ref>Faiz Siddiqui; Nick Miroff. "Elon Musk claims student visa permitted him to work in U.S." ''The Washington Post''.</ref>
== Kasuwanci ==
'''Zip2'''
A cikin 1995, Musk, ɗan'uwansa Kimbal, da Greg Kouri sun kafa Cibiyar Sadarwar Sadarwa ta Duniya, daga baya aka sake suna Zip2.<ref>Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "How Elon Musk founded Zip2 with his brother Kimbal". ''CNBC''. Archived from the original on November 9, 2022. Retrieved October 1, 2022.</ref> Kamfanin ya samar da jagorar birni na Intanet mai taswira, kwatance, da shafukan rawaya, kuma ya tallata shi ga jaridu.<ref>Chafkin, Max (December 1, 2007). "Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk". ''Inc''. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved February 22, 2022.</ref>Sun yi aiki a wani ƙaramin ofishin haya a Palo Alto, <ref name=":3">Huddleston, Tom Jr. (June 19, 2018). "Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company". CNBC. Archived from the original on August 18, 2020. Retrieved September 4, 2020.</ref> tare da Musk codeing gidan yanar gizon kowane dare.<ref name=":3" /> Musk da matsayin shige da fice na ɗan'uwansa a wannan lokacin Musk ya bayyana su a matsayin "yanki mai launin toka", kodayake Kimbal ya ci gaba da cewa suna aiki a matsayin baƙi ba bisa ƙa'ida ba.<ref>Novak, Matt (April 1, 2024). "Watch Elon Musk Talk About Being an 'Illegal Immigrant' in Video From 2013". ''Gizmodo''. Archived from the original on September 29, 2024. Retrieved September 29, 2024.</ref> Wani fallasa Washington Post daga Oktoba 2024 ya ruwaito Musk ya yi aiki ba bisa ka'ida ba yayin da yake gina kamfanin, yana ambaton imel daga Musk da aka gabatar a matsayin shaida yayin shari'ar cin mutuncin 2005 da yarjejeniyar kuɗi daga babban kamfani Mohr Davidow Ventures.<ref>Sacchetti, Maria; Siddiqui, Faiz; Miroff, Nick (October 26, 2024). "Elon Musk, enemy of 'open borders', launched his career working illegally". ''The Washington Post''. Retrieved October 26, 2024.</ref>
Daga ƙarshe, Zip2 ta sami kwangiloli tare da [[New York Times|The New York Times]] da Chicago Tribune.<ref>Hern, Alex (February 9, 2018). "Elon Musk: the real-life Iron Man". ''The Guardian''. Archived from the original on June 11, 2022. Retrieved November 3, 2022.</ref>’Yan’uwan sun rinjayi hukumar gudanarwar su yi watsi da haɗin gwiwa da CitySearch;<ref>Kidder (2013), pp. 224–228.</ref> duk da haka, ƙoƙarin Musk na zama Shugaba ya ci tura.<ref>Vance (2017), p. 67.</ref> Compaq ya sami Zip2 akan dala miliyan 307 a tsabar kuɗi a cikin Fabrairu 1999, [63] [64] kuma Musk ya karɓi $22 miliyan don rabonsa na kashi 7 cikin ɗari.<ref>Vance (2017), p. 109.</ref>
'''X.com da PayPal'''
A cikin Maris 1999, [66] Musk ya kafa X.com, sabis na kuɗi na kan layi da kamfanin biyan kuɗi na imel tare da dala miliyan 12 na kuɗin da ya samu daga sayen Compaq.<ref>Vance (2017), p. 78.</ref>. X.com yana ɗaya daga cikin bankunan kan layi na farko waɗanda ke da inshorar tarayya, kuma fiye da abokan ciniki 200,000 sun shiga cikin watannin farko na aiki.<ref>Vance (2017), p. 84.</ref>
Abokan Musk sun nuna shakku game da sunan bankin na yanar gizo, suna fargabar cewa an yi kuskure a matsayin shafin batsa. Musk ya kawar da damuwarsu, yana mai jaddada cewa sunan yana nufin ya zama madaidaiciya, abin tunawa, da sauƙin bugawa. Bugu da ƙari, ya kasance yana son adiresoshin imel da aka samo daga gare ta, kamar "e@x.com".<ref>Isaacson, Walter (2023). ''Elon Musk by Walter Isaacson''. Simon & Schuster. p. 74. ISBN 978-1-76142-261-4.</ref> Ko da yake Musk ya kafa kamfanin, masu zuba jari sun dauke shi a matsayin wanda ba shi da kwarewa kuma ya maye gurbinsa da shugaban Intuit Bill Harris a karshen shekara.<ref>Vance (2017), p. 86.</ref>
A cikin 2000, X.com ya haɗu tare da Confinity na banki na kan layi don guje wa gasa, <ref>Jackson (2004), pp. 40, 69, 130, 163.</ref> saboda sabis na canja wurin kuɗi na ƙarshe PayPal ya fi shahara fiye da sabis na X.com.<ref>Vance (2017), pp. 85–86.</ref> Daga nan Musk ya dawo a matsayin Shugaba na kamfanin da aka hade. fifikonsa ga Microsoft akan software na tushen Unix ya haifar da rashin jituwa tsakanin ma'aikatan kamfanin, kuma daga ƙarshe ya jagoranci wanda ya kafa Confinity Peter Thiel yayi murabus.<ref>Vance (2017), pp. 85–87.</ref> Tare da kamfanin da ke fama da matsalolin fasaha masu tasowa da kuma rashin tsarin kasuwanci na haɗin gwiwa, hukumar ta kori Musk kuma ta maye gurbinsa da Thiel a watan Satumba na 2000. an sake masa suna PayPal a 2001.<ref>Odell, Mark (September 30, 2014). "Timeline: The rise of PayPal". ''Financial Times''. Archived from the original on June 22, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref>
n 2002, PayPal ya samu ta eBay akan dala biliyan 1.5 a hannun jari, wanda Musk-wanda shine mafi girman hannun jarin PayPal tare da kashi 11.7% na hannun jari-ya sami dala miliyan 176.<ref>"SEC 10-K". PayPal. December 31, 2001. Archived from the original on August 25, 2020.</ref> A cikin 2017, fiye da shekaru 15 bayan haka, Musk ya sayi yankin X.com daga PayPal don "darajar sa".<ref>Huang, Echo. "Elon Musk bought a web domain worth millions with 'sentimental value' to him". ''Quartz''. Archived from the original on June 25, 2020. Retrieved April 3, 2020.</ref> A cikin 2022, Musk ya tattauna makasudin ƙirƙirar "X, duk abin da app" <ref>Kleinman, Zoe (October 5, 2022). "Elon Musk, Twitter and the mysterious X app". ''BBC''. Archived from the original on October 21, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>.
'''SpaceX'''
A farkon 2001, Musk ya shiga cikin ƙungiyar Mars mai zaman kanta kuma ya tattauna shirye-shiryen bayar da kuɗi don sanya ɗakin girma don tsire-tsire akan Mars.<ref>Vance (2017), pp. 99, 102–103</ref> A watan Oktoba na wannan shekarar, ya yi tafiya zuwa [[Moscow]], Rasha tare da Jim Cantrell, Adeo Ressi, da kuma shugaban NASA na gaba Michael D. Griffin [83] don sayo makamai masu linzami na ballistic (ICBMs) da aka gyara wanda zai iya aika da kayan aikin greenhouse zuwa sararin samaniya. Ya sadu da kamfanonin NPO Lavochkin da Kosmotras; duk da haka, ana ganin Musk a matsayin novice <ref>Vance, Ashlee (May 14, 2015). "Elon Musk's space dream almost killed Tesla". Bloomberg L.P. Archived from the original on February 23, 2017. Retrieved June 7, 2015.</ref> kuma ƙungiyar ta koma Amurka ba tare da yarjejeniya don siyan ayyukan ƙaddamar da Rasha ba. A cikin Fabrairu 2002, kungiyar ta koma Rasha don neman uku ICBMs. Sun sake yin wani taro da Kosmotras kuma an ba su roka guda daya kan dala miliyan 8, wanda Musk ya ki amincewa. A maimakon haka ya yanke shawarar kafa kamfani da zai kera rokoki masu araha.[84] Tare da dala miliyan 100 na kuɗin kansa, <ref>Wayne, Leslie (February 5, 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". ''The New York Times''. Archived from the original on April 12, 2020. Retrieved February 16, 2015.</ref> Musk ya kafa SpaceX a watan Mayu 2002 kuma ya zama Shugaba na kamfanin kuma babban injiniya.<ref>Koren, Marina (May 6, 2021). "Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing". ''The Atlantic''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>
SpaceX ta yi yunkurin harba rokar Falcon 1 na farko a shekarar 2006.<ref name=":4">Berger (2021), pp. 178–182.</ref> Duk da cewa rokar ta gaza kaiwa ga kewayar duniya, an ba ta kwangilar shirin sabis na sufuri na Kasuwanci daga NASA, wanda yanzu Michael D. Griffin ke jagoranta a matsayin Mai Gudanarwa.<ref>Malik, Tariq (November 21, 2005). "Griffin Reiterates NASA's Commitment to Commercial Cargo, Space News". Archived from the original on June 19, 2022. Retrieved October 29, 2022.</ref>. Bayan wasu yunƙuri guda biyu da suka yi kusan sa Musk da kamfanoninsa sun yi fatara,<ref name=":4" /> SpaceX ya yi nasarar ƙaddamar da Falcon 1 zuwa sararin samaniya a cikin 2008.<ref>Ledur, Júlia (May 1, 2019). "Falcon Flights". ''Reuters''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref>. Daga baya a waccan shekarar, SpaceX ta sami kwangilar Bayar da Sabis na Kasuwanci na dala biliyan 1.6 daga NASA don jiragen sama 12 na rokanta na Falcon 9 da kumbon Dragon zuwa tashar sararin samaniya ta kasa da kasa (ISS), wanda ya maye gurbin Jirgin Saman Sararin Samaniya bayan ya yi ritaya a 2011.<ref>Chang, Kenneth (May 22, 2012). "Big Day for a Space Entrepreneur Promising More". ''The New York Times''. Archived from the original on July 1, 2017. Retrieved January 11, 2021.</ref>. A cikin 2012, motar Dragon ta tsaya tare da ISS, na farko don jirgin sama na kasuwanci.<ref>Harwood, William (May 31, 2012). "SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip". CBS News. Archived from the original on April 22, 2016. Retrieved August 3, 2013.</ref>
Aiki don cimma burinta na rokoki da za a sake amfani da su, a cikin 2015 SpaceX ta yi nasarar saukar da matakin farko na Falcon 9 akan dandalin kasa.<ref>"SpaceX rocket in historic upright landing". ''BBC News''. December 22, 2015. Archived from the original on August 31, 2019. Retrieved June 30, 2016.</ref> Daga baya an samu saukar jiragen ruwa na tashar jiragen ruwa masu cin gashin kansu, wani dandalin dawo da teku.<ref>O'Kane, Sean (May 27, 2016). "SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time". ''The Verge''. Archived from the original on June 27, 2016. Retrieved June 30, 2016.</ref> A cikin 2018, SpaceX ta ƙaddamar da Falcon Heavy; manufa ta farko ta ɗauki Tesla Roadster na Musk na sirri a matsayin kaya mara nauyi.<ref>Chow, Denise (November 6, 2019). "'Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars". NBC News. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 10, 2021.</ref> Tun daga 2019,<ref>Berger, Eric (August 28, 2019). "Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year". ''Ars Technica''. Archived from the original on January 21, 2021. Retrieved December 15, 2021.</ref> SpaceX yana haɓaka Starship, cikakkiyar sake amfani da ita, abin hawa mai ɗaukar nauyi mai nauyi wanda aka yi niyya don maye gurbin Falcon 9 da Falcon Heavy.<ref>Roulette, Joey (March 28, 2022). "SpaceX ending production of flagship crew capsule". ''Reuters''. Archived from the original on March 29, 2022. Retrieved March 31, 2022.</ref> A cikin 2020, SpaceX ya ƙaddamar da jirginsa na farko mai aiki, Demo-2, ya zama kamfani mai zaman kansa na farko da ya sanya 'yan sama jannati zuwa cikin sararin samaniya tare da korar wani jirgin sama da ISS.<ref>Wattles, Jackie (May 30, 2020). "SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates". CNN. Archived from the original on August 29, 2020. Retrieved May 30, 2020.</ref> A cikin 2024, NASA ta ba SpaceX kwangilar dala miliyan 843 don lalata ISS a ƙarshen rayuwarta.<ref>"NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years". ''Associated Press News''. June 26, 2024. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 19, 2024.</ref>
'''Starlink'''
A cikin 2015, SpaceX ta fara haɓaka ƙungiyar taurarin tauraron dan adam ta Starlink na ƙananan tauraron dan adam don samar da damar Intanet ta tauraron dan adam, <ref>Johnson, Eric M.; Roulette, Joey (October 31, 2018). "Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources". ''Reuters''. Archived from the original on May 18, 2020. Retrieved March 28, 2021.</ref> tare da tauraron dan adam na farko guda biyu da aka harba a cikin Fabrairu 2018. Saitin tauraron dan adam na biyu na gwaji, da babban jigilar farko na wani yanki na ƙungiyar taurari, ya faru a watan Mayu 2019, lokacin da aka harba tauraron dan adam 60 na farko.<ref>Hall, Shannon (June 1, 2019). "After SpaceX Starlink Launch, a Fear of Satellites That Outnumber All Visible Stars – Images of the Starlink constellation in orbit have rattled astronomers around the world". ''The New York Times''. Archived from the original on August 21, 2020. Retrieved June 1, 2019.</ref> Jimlar kuɗin aikin na tsawon shekaru goma don ƙira, ginawa, da tura ƙungiyar ta SpaceX a cikin 2020 ya kiyasta ya zama dala biliyan 10. kallon sararin sama kuma yana haifar da barazana ga jiragen sama.<ref>Smith, Adam (February 7, 2021). "Astronomers create new global force to stop Elon Musk's internet satellites hiding killer asteroids". ''The Independent''. Archived from the original on May 27, 2022. Retrieved June 30, 2022.</ref>
A lokacin mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a watan Maris na 2022, Musk ya aika da tashoshin Starlink zuwa Ukraine don samar da hanyar intanet da sadarwa.<ref>Sheetz, Michael (March 22, 2022). "Elon Musk's SpaceX sent thousands of Starlink satellite internet dishes to Ukraine, company's president says". CNBC. Archived from the original on March 27, 2022. Retrieved March 28, 2022.</ref>] A cikin Oktoba 2022, Musk ya bayyana cewa an ba da gudummawar tashoshi na tauraron dan adam kusan 20,000 ga Ukraine, tare da rajistar musayar bayanai kyauta, wanda SpaceX ya ci dala miliyan 80. Bayan da ya nemi Ma'aikatar Tsaro ta Amurka da ta biya ƙarin raka'a da biyan kuɗi na gaba a madadin Ukraine, Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022<ref>Marquardt, Alex (October 13, 2022). "Exclusive: Musk's SpaceX says it can no longer pay for critical satellite services in Ukraine, asks Pentagon to pick up the tab". ''CNN''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 27, 2022</ref> Musk ya bayyana a bainar jama'a cewa SpaceX za ta ci gaba da samar da Starlink ga Ukraine kyauta, a kan farashin dala miliyan 400 kowace shekara.<ref>Capoot, Ashley (October 15, 2022). "'The hell with it': Elon Musk tweets SpaceX will 'keep funding Ukraine govt for free' amid Starlink controversy". ''CNBC''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref> A lokaci guda kuma, Musk ya ƙi ya toshe kafofin watsa labaru na gwamnatin Rasha akan Starlink, yana bayyana kansa "mai 'yancin faɗar albarkacin baki".<ref>"SpaceX's Musk says Starlink has been told by some governments to block Russian news". ''Reuters''. March 6, 2022. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 5, 2022.</ref>
A cikin Satumba 2023, Ukraine ta nemi a kunna tauraron dan adam Starlink a kan Crimea don kai hari kan jiragen ruwan Rasha da ke tashar jiragen ruwa na Sevastopol; Musk ya musanta wannan bukata, yana mai nuni da damuwar cewa Rasha za ta mayar da martani da harin nukiliya.<ref>"Elon Musk sabotaged Ukrainian attack on Russian fleet in Crimea by turning off Starlink, new book says". ''POLITICO''. September 8, 2023. Archived from the original on February 5, 2024. Retrieved April 16, 2024.</ref>
'''Tesla'''
Tesla, Inc., asalin Tesla Motors, an haɗa shi a cikin Yuli 2003 ta Martin Eberhard da Marc Tarpenning. Dukansu mazaje sun taka rawar gani a farkon ci gaban kamfanin kafin shigar Musk.<ref>Reed, Eric (February 4, 2020). "History of Tesla: Timeline and Facts". ''TheStreet.com''. Archived from the original on December 20, 2021. Retrieved January 10, 2023.</ref> Musk ya jagoranci jerin A zagaye na zuba jari a cikin Fabrairu 2004; ya kashe dala miliyan 6.35, ya zama mafi yawan masu hannun jari, kuma ya shiga kwamitin gudanarwa na Tesla a matsayin shugaba.<ref>Vance (2017), pp. 153–154.</ref> Musk ya taka rawar gani a cikin kamfanin kuma ya kula da ƙirar samfurin Roadster, amma bai shiga cikin ayyukan kasuwanci na yau da kullun ba.<ref>Vance (2017), p. 159</ref>
Bayan jerin rikice-rikice masu tasowa a cikin 2007, da rikicin kuɗi na 2007-2008, Eberhard an kori shi daga kamfanin. <ref>"Elon Musk: The Story of a Maverick". ''interestingengineering.com''. August 13, 2020. Archived from the original on March 16, 2021. Retrieved April 3, 2021.</ref> Hukuncin shari'a na 2009 tare da Eberhard ya sanya Musk a matsayin wanda ya kafa Tesla, tare da Tarpenning da wasu biyu.<ref>LaMonica, Martin (September 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. Archived from the original on November 15, 2020. Retrieved April 17, 2020. <q>Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday</q></ref> Tun daga shekarar 2019, Musk shine shugaba mafi dadewa na kowane mai kera kera motoci a duniya.[129] A cikin 2021, Musk da sunan ya canza sunansa zuwa "Technoking" yayin da yake riƙe matsayinsa na Shugaba.<ref>Shead, Sam (March 15, 2021). "Elon Musk has officially been made the 'Technoking of Tesla'". CNBC. Archived from the original on January 12, 2022. Retrieved January 28, 2022.</ref>
Tesla ya fara isar da motar Roadster, motar wasannin motsa jiki, a cikin 2008. Tare da siyar da kusan motoci 2,500, ita ce ta farko da ke kera motoci masu amfani da wutar lantarki don amfani da ƙwayoyin baturi na lithium-ion.<ref>Wilson, Kevin A. (March 15, 2018). "Worth the Watt: A Brief History of the Electric Car, 1830 to Present". ''Car and Driver''. Archived from the original on March 17, 2021. Retrieved March 30, 2021.</ref> Tesla ya fara jigilar Model S Sedan mai kofa huɗu a cikin 2012.<ref>Boudreau, John (June 22, 2012). "In a Silicon Valley milestone, Tesla Motors begins delivering Model S electric cars". ''The Mercury News''. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved June 22, 2012.</ref> An ƙaddamar da Model X a cikin 2015.<ref>Ruddick, Graham (September 30, 2015). "Tesla's Model X electric car spreads falcon wings at U.S. launch". ''The Guardian''. Archived from the original on June 2, 2017. Retrieved November 4, 2015.</ref> An fito da Sedan mai yawan jama'a, Model 3, a cikin 2017.<ref>Vlasic, Bill (July 29, 2017). "In Pivotal Moment, Tesla Unveils Its First Mass-Market Sedan". ''The New York Times''. Archived from the original on February 9, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin 2020, Model 3 ya zama mafi kyawun siyar da filogi mai amfani da wutar lantarki a duk duniya, kuma a cikin watan Yuni 2021 ta zama motar lantarki ta farko da ta siyar da raka'a miliyan 1 a duniya.<ref>Shahan, Zachary (August 26, 2021). "Tesla Model 3 Has Passed 1 Million Sales". ''CleanTechnica''. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved August 26, 2021</ref> Mota ta biyar, Model Y crossover, an ƙaddamar da ita a cikin 2020, kuma a cikin Disamba 2023, ta zama motar da aka fi siyar da kowane nau'i, <ref>Munoz, Juan Felipe; Smith, Christopher (January 26, 2024). "Tesla Model Y Is The World's Best-Selling Vehicle For 2023". ''Motor1.com''. Archived from the original on June 18, 2024. Retrieved July 9, 2024.</ref> da kuma motar lantarki mafi tsada a kowane lokaci<ref>O'Kane, Sean (March 16, 2020). "Tesla Model Y deliveries begin in the US". ''The Verge''. Archived from the original on March 17, 2020. Retrieved February 14, 2021.</ref>. Cybertruck, babbar motar daukar kaya mai amfani da wutar lantarki, an buɗe shi a cikin 2019,<ref>Huddleston, Tom Jr. (November 22, 2019). "This is the James Bond sports car Elon Musk bought for nearly $1 million that inspired Tesla Cybertruck". CNBC. Archived from the original on November 27, 2019. Retrieved September 19, 2020.</ref> kuma an kawo shi a cikin Nuwamba 2023.<ref>Krisher, Tom (November 30, 2023). "Tesla delivers about a dozen stainless steel Cybertruck pickups as it tries to fix production woes". ''AP News''. Archived from the original on December 2, 2023. Retrieved December 3, 2023.</ref> A karkashin Musk, Tesla ya kuma gina batir lithium-ion da yawa da masana'antun motocin lantarki, mai suna Gigafactories.<ref>Eddy, Melissa (March 4, 2022). "Tesla Wins Approval to Open European Assembly Plant". ''The New York Times''. Archived from the original on September 4, 2022. Retrieved September 4, 2022.</ref>
Tun lokacin da aka fara bayarwa na jama'a a cikin 2010 Hannun Tesla ya tashi sosai; ya zama mai kera mota mafi daraja a lokacin rani 2020, <ref>Boudette, Neal E. (July 2, 2020). "Tesla Shines During the Pandemic as Other Automakers Struggle". ''The New York Times''. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> kuma ya shiga S&P 500 daga baya a waccan shekarar.<ref>"Tesla Stock Joins the S&P 500: A Game Changer". ''The Wall Street Journal''. December 21, 2020. Archived from the original on February 10, 2021. Retrieved February 9, 2021.</ref> A cikin Oktobar 2021, ya kai dalar Amurka tiriliyan 1, kamfani na shida da ya yi hakan a tarihin Amurka.<ref>Isidore, Chris (October 26, 2021). "Tesla is now worth more than $1 trillion". CNN. Archived from the original on November 14, 2021. Retrieved November 14, 2021</ref> A cikin Nuwamba 2021, Musk ya ba da shawara akan Twitter don siyar da wasu samfuransa na Tesla.<ref name=":5">Haselton, Todd (November 13, 2021). "Elon Musk sold about $6.9 billion in Tesla stock this week". CNBC. Archived from the original on June 8, 2022. Retrieved November 15, 2021.</ref> Bayan fiye da asusun Twitter miliyan 3.5 sun goyi bayan siyar, Musk ya sayar da dala biliyan 6.9 na hannun jari na Tesla a cikin mako guda,<ref name=":5" /> da jimlar dala biliyan 16.4 a ƙarshen shekara, ya kai 10% manufa.<ref>Jin, Hyunjoo (December 30, 2021). "Tesla's Musk exercises all of his stock options expiring next year". ''Reuters''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved June 8, 2022.</ref>. A cikin Fabrairu 2022, The Wall Street Journal ya ba da rahoton cewa duka Musk da ɗan'uwansa Kimbal suna ƙarƙashin bincike daga Hukumar Tsaro da Canjin (SEC) don yuwuwar ciniki mai alaƙa da siyarwar.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin 2022, Musk ya buɗe Optimus, wani mutum-mutumi da Tesla ya kera shi.<ref>Siddiqui, Faiz (September 30, 2022). "Elon Musk debuts Tesla robot, Optimus, calling it a 'fundamental transformation'". ''The Washington Post''. Archived from the original on October 22, 2022.</ref> A cikin Yuni 2023, Musk ya gana da Firayim Ministan Indiya Narendra Modi a birnin New York, yana mai cewa yana sha'awar saka hannun jari a Indiya "da wuri-wuri na ɗan adam"<ref>"'I am a fan of Modi': Tesla CEO Elon Musk after meeting PM in New York". ''Hindustan Times''. June 21, 2023. Archived from the original on June 21, 2023. Retrieved June 22, 2023.</ref>.
'''SolarCity da Tesla Energy'''
Musk ya ba da ra'ayi na farko da babban kuɗin kuɗi don SolarCity, wanda 'yan uwansa Lyndon da Peter Rive suka kafa a 2006.<ref>Kanellos, Michael (February 15, 2008). "Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power". ''CNET''. Archived from the original on January 29, 2014.</ref> A shekara ta 2013, SolarCity ita ce ta biyu mafi girma na samar da tsarin wutar lantarki a Amurka.<ref>"2013 Top 250 Solar Contractors". ''Solar Power World''. September 13, 2013. Archived from the original on October 10, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> A cikin shekarar 2014, Musk ya haɓaka ra'ayin SolarCity na gina wani ci-gaba na samar da kayan aiki a Buffalo, New York, girman masana'antar hasken rana mafi girma a Amurka.<ref>Smith, Aaron (June 17, 2014). "Elon Musk's sunny plans for Buffalo". ''CNNMoney''. Archived from the original on October 9, 2017. Retrieved December 13, 2020.</ref> An fara gina masana'antar a cikin 2014 kuma an kammala shi a cikin 2017. Yana aiki azaman haɗin gwiwa tare da Panasonic har zuwa farkon 2020.<ref>Kolodny, Lora (February 26, 2020). "Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo". CNBC. Archived from the original on August 8, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>.
Tesla ya sami SolarCity akan dala biliyan 2 a cikin 2016 kuma ya haɗa shi da na'urar batir don ƙirƙirar Tesla Energy. Sanarwar yarjejeniyar ta haifar da raguwar fiye da 10% a farashin hannun jari na Tesla; a lokacin, SolarCity na fuskantar matsalolin kudi.<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022. <q>According to emails that were part of evidence in the trial, Musk wrote an e-mail to SolarCity CFO Brad Buss on Sept. 18, 2016, saying that to get Tesla investors on board with the deal, SolarCity needed to get a handle on its liquidity problem and sign a letter of intent for a contract with Panasonic.</q></ref> Ƙungiyoyin masu hannun jari da yawa sun shigar da kara a kan masu gudanarwa na Musk da Tesla, suna cewa sayen SolarCity an yi shi ne kawai don amfanar Musk kuma ya zo ne a kan Tesla da masu hannun jari.<ref>Strong, Michael (March 16, 2020). "Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus". ''The Detroit Bureau''. Archived from the original on September 14, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref>. Daraktocin Tesla sun sasanta karar a watan Janairu 2020, inda suka bar Musk shi kadai ya rage wanda ake tuhuma.<ref>Chase, Randall (August 17, 2020). "Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity". ''ABC''. Archived from the original on August 25, 2020. Retrieved September 1, 2020.</ref> Bayan shekaru biyu, kotu ta yankewa Musk hukunci .<ref>Kolodny, Lora; Bursztynsky, Jessica (April 27, 2022). "Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition". CNBC. Archived from the original on May 24, 2022. Retrieved June 7, 2022.</ref>
'''Neuralink'''
A cikin 2016, Musk ya haɗu da Neuralink, kamfani na farawa na neurotechnology, tare da saka hannun jari na dala miliyan 100.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> Neuralink yana nufin haɗa kwakwalwar ɗan adam tare da basirar wucin gadi (AI) ta hanyar ƙirƙirar na'urori waɗanda ke cikin kwakwalwa. Irin wannan fasaha na iya haɓaka ƙwaƙwalwar ajiya ko ba da damar na'urorin su sadarwa tare da software.<ref>Winkler, Rolfe (March 27, 2017). "Elon Musk Launches Neuralink to Connect Brains With Computers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved October 10, 2020.</ref> Har ila yau, kamfanin yana fatan samar da na'urorin da za a yi amfani da su don magance cututtuka irin su cutar Mantuwa, ciwon hauka, da raunin kashin baya.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
A cikin 2019, Musk ya ba da sanarwar aiki a kan na'ura mai kama da na'urar dinki wanda zai iya shigar da zaren cikin kwakwalwar ɗan adam.<ref>Markoff, John (July 16, 2019). "Elon Musk's Neuralink Wants 'Sewing Machine-Like' Robots to Wire Brains to the Internet". ''The New York Times''. Archived from the original on July 20, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin wata takarda na Oktoba na 2019 wanda ya yi cikakken bayani game da wasu binciken Neuralink, <ref>Zhavoronkov, Alex. "Elon Musk's Big Neuralink Paper: Should We Prepare For The Digital Afterlife?". ''Forbes''. Archived from the original on August 17, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> Musk an jera shi a matsayin marubuci kaɗai, wanda ya ba masu binciken Neuralink daraja.<ref>Kahn, Jeremy; Vanian, Jonathan (January 27, 2022). "Inside Neuralink, Elon Musk's mysterious brain chip startup: A culture of blame, impossible deadlines, and a missing CEO". ''Fortune''. Archived from the original on September 25, 2022. Retrieved August 17, 2022.</ref> A wani zanga-zangar raye-raye na 2020, Musk ya bayyana ɗayan na'urorin su na farko a matsayin "Fitbit a cikin kwanyar ku" wanda zai iya warkar da ciwon gurgu, kurma, makanta, da sauran nakasa. Yawancin masana kimiyyar neuroscientists da wallafe-wallafe sun soki waɗannan da'awar, <ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref> tare da MIT Technology Review yana kwatanta su a matsayin "masu hasashe" da "gidan wasan kwaikwayo na neuroscience".<ref>Regalado, Antonio (August 30, 2020). "Elon Musk's Neuralink is neuroscience theater". ''MIT Technology Review''. Archived from the original on December 13, 2020. Retrieved September 3, 2020.</ref>. A yayin zanga-zangar, Musk ya bayyana wani alade tare da dasa shuki na Neuralink wanda ke bibiyar ayyukan jijiyoyi masu alaka da wari.<ref>"Elon Musk's Neuralink puts computer chips in pigs' brains in bid to cure diseases". ''NBC News''. Reuters. August 29, 2020. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A cikin 2022, Neuralink ya sanar da cewa gwajin asibiti zai fara a ƙarshen shekara.<ref>Neate, Rupert (January 20, 2022). "Elon Musk's brain chip firm Neuralink lines up clinical trials in humans". ''The Guardian''. Archived from the original on July 12, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Neuralink ya kara yin gwajin dabba akan birai macaque a Jami'ar California, Davis' Primate Research Center. A cikin 2021, kamfanin ya fitar da bidiyo wanda Macaque ya buga wasan bidiyo Pong ta hanyar shigar Neuralink. Gwajin dabbobin da kamfanin ya yi—wanda ya yi sanadin mutuwar wasu birai—ya kai ga zargin cin zarafin dabbobi. Kwamitin Likitoci don Kula da Magunguna ya yi zargin cewa gwajin dabbobin Neuralink ya saba wa Dokar Kula da Dabbobi.<ref>Ryan, Hannah (February 17, 2022). "Elon Musk's Neuralink confirms monkeys died in the project, denies animal cruelty claims". ''CNN Business''. Archived from the original on July 11, 2022.</ref> Ma'aikata sun koka da cewa matsin lamba daga Musk don hanzarta ci gaba ya haifar da gwajin gwaji da kuma mutuwar dabbobin da ba dole ba. A cikin 2022, an ƙaddamar da wani bincike na tarayya game da yiwuwar cin zarafin jindadin dabbobi ta hanyar Neuralink.<ref>Levy, Rachel (December 5, 2022). "Musk's Neuralink faces federal probe, employee backlash over animal tests". ''Reuters''. Archived from the original on December 6, 2022. Retrieved December 5, 2022.</ref> A cikin Satumba 2023, Hukumar Abinci da Magunguna ta amince da Neuralink don fara gwajin ɗan adam, kuma tana shirin yin nazari na shekaru shida.<ref>Singh, Maanvi (September 19, 2023). "Elon Musk's Neuralink approved to recruit humans for brain-implant trial". ''The Guardian''. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>
'''The Boring Company'''
A cikin 2017, Musk ya kafa The Boring Company don gina ramuka, kuma ya bayyana tsare-tsaren na musamman, karkashin kasa, manyan motoci da za su iya tafiya har zuwa mil 150 a cikin sa'a (240 km / h) kuma ta haka ne ke zagaya zirga-zirgar sama a cikin manyan biranen. <ref>McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin". CNN. Archived from the original on July 26, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref> A farkon 2017, kamfanin ya fara tattaunawa tare da hukumomin gudanarwa kuma ya ƙaddamar da ginin ƙafa 30 (9.1 m) faɗi, ƙafa 50 (15 m) tsayi, da 15-ƙafa (4.6 m) zurfin "ramin gwaji" a kan harabar. na ofisoshin SpaceX, saboda hakan bai buƙaci izini ba.<ref>Heathman, Amelia. "Elon Musk's boring machine has already built a 'test trench' in LA". ''Wired''. Archived from the original on July 18, 2017. Retrieved February 19, 2017.</ref> Ramin Los Angeles, wanda bai wuce mil biyu (kilomita 3.2) ba, an yi muhawara ga 'yan jarida a cikin 2018. Ya yi amfani da Tesla Model Xs kuma an ba da rahoton cewa ya kasance mai tsauri yayin tafiya cikin sauri mafi girma.<ref>Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles". NBC News. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 26, 2022.</ref>
Ayyukan rami guda biyu da aka sanar a cikin 2018, a cikin Chicago da West Los Angeles, an soke su.<ref>Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan". ''TechCrunch''. Archived from the original on November 28, 2018. Retrieved July 27, 2022.</ref> Koyaya, an kammala wani rami a ƙarƙashin Cibiyar Taron Las Vegas a farkon 2021<ref>"Boring Co. underground loop to be put to the test". ''Las Vegas Review-Journal''. May 20, 2021. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved May 29, 2021.</ref>. Jami'an yankin sun amince da ƙarin fadada tsarin ramin.<ref>McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote". Bloomberg L.P. Archived from the original on January 11, 2021. Retrieved January 8, 2021.</ref>
'''Twitter / X'''
Musk ya bayyana sha'awar shi ta siyan Twitter tun a farkon 2017, <ref>Paul, Kari (April 26, 2022). "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter". ''The Guardian''. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref> kuma ya nuna shakku kan sadaukarwar dandamali ga 'yancin fadin albarkacin baki<ref>Jones, Callum. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake". ''The Times''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 4, 2022.</ref>. Bugu da ƙari, tsohuwar matarsa Talulah Riley ta bukace shi da ya sayi Twitter don dakatar da " farkawa "<ref>Hull, Dana; Fleisher, Lisa (October 4, 2022). "Twitter texts released in court case reveal Elon Musk's ex-wife asked him to 'Please do something to fight woke-ism'". ''Fortune''. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved September 23, 2023.</ref>. A cikin Janairu 2022, Musk ya fara siyan hannun jari na Twitter, ya kai kashi 9.2% a watan Afrilu, <ref>Elder, Bryce (April 6, 2022). "Musk and Twitter: the timeline". ''Financial Times''. Archived from the original on May 30, 2022. Retrieved June 4, 2022</ref> ya mai da shi mafi girman hannun jari. Bayar da jama'a ta farko ta 2013.<ref>Imbert, Fred (April 4, 2022). "Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company". ''CNBC''. Archived from the original on April 4, 2022. Retrieved April 19, 2022. <q>Twitter shares close up 27% after Elon Musk takes 9% stake in social media company</q></ref> A ranar 4 ga Afrilu, Musk ya amince da yarjejeniyar da za ta nada shi a cikin kwamitin gudanarwa na Twitter kuma ya hana shi samun fiye da 14.9% na kamfanin.<ref>McLean, Rob (April 11, 2022). "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board". CNN. Archived from the original on April 11, 2022. Retrieved April 11, 2022.</ref>. Koyaya, a ranar 13 ga Afrilu, Musk ya ba da tayin dala biliyan 43 don siyan Twitter, inda ya ƙaddamar da tayin ɗaukar nauyi don siyan 100% na hannun jari na Twitter akan $ 54.20 akan kowane rabo.<ref>"Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter". ''France 24''. Agence France-Presse. April 14, 2022. Archived from the original on April 14, 2022. Retrieved April 14, 2022.</ref>. Dangane da mayar da martani, hukumar Twitter ta yi amfani da tsarin haƙƙin masu hannun jari na "kwayoyin guba" don yin tsada ga kowane mai saka jari ya mallaki fiye da kashi 15% na kamfani ba tare da amincewar hukumar ba.<ref>Feiner, Lauren (April 15, 2022). "Twitter board adopts 'poison pill' after Musk's $43 billion bid to buy company". CNBC. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved April 18, 2022.</ref>[ Duk da haka, a karshen watan Musk ya yi nasarar kammala tayin nasa na kusan dala biliyan 44.<ref>Stahl, George. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 25, 2022. Retrieved April 25, 2022.</ref>. Wannan ya haɗa da kusan dala biliyan 12.5 a cikin lamuni a kan hannun jarinsa na Tesla da dala biliyan 21 a cikin kuɗin kuɗi na gaskiya.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits". ''The New York Times''. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022.</ref>
Ƙimar kasuwar hannun jari ta Tesla ta ragu da sama da dala biliyan 100 a washegari saboda amsa ga yarjejeniyar.<ref>Siddiqui, Faiz (April 26, 2022). "Tesla's value dropped Tuesday by more than double the cost of Twitter". The Washington Post. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved April 26, 2022</ref> Daga bisani ya aika da sakon Twitter ga mabiyansa miliyan 86 suna sukar manufofin shugabar Twitter Vijaya Gadde, wanda ya kai ga wasu daga cikinsu suna yin lalata da kuma cin zarafin mata.<ref>Woo, Erin; Isaac, Mike (April 27, 2022). "In tweets, Musk takes aim at Twitter executives, creating outrage". ''The New York Times''. Archived from the original on April 28, 2022. Retrieved April 27, 2022.</ref> Daidai wata guda bayan sanar da kwace mulki, Musk ya bayyana cewa yarjejeniyar ta kasance "a kan ci gaba" biyo bayan rahoton cewa kashi 5% na masu amfani da Twitter na yau da kullun sun kasance asusun banza.<ref>Balu, Nivedita; Li, Kenneth (May 13, 2022). "Musk says $44 bln Twitter deal on hold over fake account data". Reuters. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> Ko da yake da farko ya tabbatar da kudurin sa na sayen,<ref>Seal, Dean; Needleman, Sarah E.; Lombardo, Cara (May 13, 2022). "Elon Musk Says His $44 Billion Twitter Deal Is 'On Hold'". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on May 13, 2022. Retrieved May 13, 2022.</ref> ya aika da sanarwar kawo karshen yarjejeniyar a watan Yuli; Kwamitin gudanarwa na Twitter ya mayar da martani cewa, sun himmatu wajen rike shi kan wannan ciniki<ref>Feiner, Lauren (July 8, 2022). "Elon Musk notifies Twitter he is terminating deal". ''CNBC''. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved July 8, 2022.</ref>. A ranar 12 ga Yuli, 2022, Twitter a hukumance ya kai karar Musk a Kotun Chancery na Delaware saboda keta yarjejeniya ta doka ta siyan Twitter.<ref name=":6">Conger, Kate; Hirsch, Lauren; Sorkin, Andrew Ross (October 4, 2022). "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price". The New York Times. Archived from the original on October 24, 2022. Retrieved October 8, 2022.</ref> A cikin Oktoba 2022, Musk ya sake juyawa, yana ba da siyan Twitter akan $54.20 kowace rabo.<ref name=":6" /> A ranar 27 ga Oktoba ne aka kammala sayan a hukumance.<ref name=":7">Klar, Rebecca (October 27, 2022). "Musk officially closes Twitter deal: reports". The Hill. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 27, 2022.</ref>
Nan da nan bayan sayan, Musk ya kori wasu manyan jami'an Twitter da suka hada da Shugaba Parag Agrawal;<ref name=":7" /> Musk ya zama Shugaba a maimakon haka.<ref>Mehta, Chavi; Dang, Sheila; Ghosh, Sayantani (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO". Reuters. Archived from the original on November 1, 2022</ref> Ya kafa biyan kuɗi na $7.99 na wata-wata don "cack blue", <ref>"Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick". ''BBC''. November 2, 2022. Archived from the original on November 2, 2022. Retrieved November 2, 2022.</ref> kuma ya kori wani yanki mai mahimmanci na ma'aikatan kamfanin.<ref>Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark". ''Reuters''. Archived from the original on November 5, 2022. Retrieved November 5, 2022.</ref>. Musk ya rage daidaita abun ciki, gami da maido da asusu kamar ''Babylon Bee''.<ref>Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers". ''CBS News''. Archived from the original on November 3, 2022. Retrieved November 4, 2022.</ref> Cibiyar Dokar Talauci ta Kudancin ta lura cewa Twitter ya tabbatar da masu tsattsauran ra'ayi da yawa;<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref> maganganun ƙiyayya kuma sun karu a kan dandamali bayan kama shi.<ref>Wilson, Jason (November 16, 2022). "Twitter Blesses Extremists With Paid 'Blue Checks'". Southern Poverty Law Center. Archived from the original on November 27, 2022. Retrieved November 29, 2022.</ref>.
A cikin Disamba 2022, Musk ya fitar da takardu na cikin gida da suka danganci daidaitawar Twitter na muhawarar kwamfutar tafi-da-gidanka Hunter Biden a gaban zaben shugaban kasa na 2020.<ref>"Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform". ''The Independent''. Archived from the original on August 7, 2023. Retrieved August 5, 2023.</ref> An buga sharhi game da waɗannan takardun cikin gida ta 'yan jarida Matt Taibbi, Bari Weiss, Michael Shellenberger da sauransu a kan Twitter a matsayin Fayilolin Twitter. Musk da 'yan jam'iyyar Republican da dama sun yi zargin cewa takardun sun nuna hukumar FBI ta tsunduma cikin binciken gwamnati ta hanyar ba da umarnin Twitter da ta dakile wani labari na New York Post game da kwamfutar tafi-da-gidanka. Da aka duba takardun, Taibbi ya ce bai sami wata hujja da za ta tabbatar da wannan zargi ba, kuma lauyoyin Twitter sun musanta zargin a cikin karar da aka shigar a gaban kotu<ref>Marshall, Aarian; Hoover, Amanda (December 3, 2022). "The Twitter Files Revealed One Thing: Elon Musk Is Trapped". ''Wired''. Archived from the original on December 13, 2022. Retrieved December 3, 2022.</ref>. Kwamitin Majalisar Dokokin Amurka mai kula da harkokin shari'a ya gudanar da zaman sauraren ra'ayoyin jama'a kan Fayilolin Twitter a ranar 9 ga Maris, 2023, inda Taibbi da Shellenberger suka ba da shaida.<ref>Fung, Brian (June 6, 2023). "Twitter's own lawyers refute Elon Musk's claim that the 'Twitter Files' exposed US government censorship". CNN. Archived from the original on June 7, 2023. Retrieved June 7, 2023. <q>Now, though, Twitter's own lawyers are disputing those claims in a case involving former President Donald Trump — forcefully rejecting any suggestion that the Twitter Files show what Musk and many Republicans assert they contain. In a court filing last week, Twitter's attorneys contested one of the most central allegations to emerge from the Twitter Files: that regular communications between the FBI and Twitter ahead of the 2020 election amounted to government coercion to censor content or, worse, that Twitter had become an actual arm of the US government</q></ref>
A ƙarshen 2022, Musk ya yi alƙawarin yin murabus a matsayin Shugaba bayan wani ra'ayi na Twitter da Musk ya buga ya gano cewa yawancin masu amfani suna son ya yi hakan.<ref>Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched". ''NBC News''. Archived from the original on September 11, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref> Bayan watanni biyar, Musk ya sauka daga Shugaba kuma ya sanya tsohuwar shugabar NBCUniversal Linda Yaccarino a matsayin kuma ya canza aikinsa zuwa shugaban zartarwa da babban jami'in fasaha.<ref>Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement". ''NPR''. Archived from the original on July 29, 2023. Retrieved September 24, 2023.</ref>.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2023, a wata Kotun Gundumar Amurka da ke Texas, X ta shigar da ƙarar da ke nuna cewa ''Media Matters'' ta “taɓare” dandali na X, ta yadda ta yi amfani da asusun ajiyar da ke bin manyan kamfanoni, kuma ta “koma zuwa gungurawa da wartsakewa” abincin. har sai da ta sami tallace-tallace kusa da sakonnin masu tsattsauran ra'ayi<ref>Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO". ''The Guardian''. Archived from the original on May 11, 2023. Retrieved May 11, 2023.</ref>.
== Salon Jagorancin shi ==
Ana bayyana Musk sau da yawa a matsayin micromanager kuma ya kira kansa "nano-manager" <ref name=":8">Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022</ref>. Jaridar New York Times ta siffanta tsarinsa a matsayin mai bin gaskiya<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref>. Musk baya yin tsare-tsaren kasuwanci na yau da kullun.<ref>Mac, Ryan; Metz, Cade; Conger, Kate (May 3, 2022). "'I Don't Really Have a Business Plan': How Elon Musk Wings It". ''The New York Times''. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved May 3, 2022.</ref> Ya tilasta wa ma'aikata yin amfani da nasu jargon na kamfanin kuma ya ƙaddamar da ayyuka masu ban sha'awa, masu haɗari, da kuma tsada masu tsada a kan shawarwarin masu ba da shawara, kamar cire radar gaba daga Tesla Autopilot. Dagewar sa akan haɗin kai tsaye yana sa kamfanoninsa su motsa yawancin samarwa a cikin gida. Yayin da wannan ya haifar da ajiyar kuɗi don roka na SpaceX,<ref>Berger (2021), p. 15</ref>haɗin kai tsaye (kamar na 2018) ya haifar da matsalolin amfani da yawa ga software na cikin gida na Tesla.<ref name=":8" />yana buƙatar sabuntawa
Musk yana mu'amala da ma'aikata - waɗanda yake tattaunawa da su kai tsaye ta hanyar imel ɗin jama'a - an siffanta su da "karas da sanda", yana ba da lada ga waɗanda "wadanda suke ba da zargi mai ma'ana" yayin da kuma aka san su da barazana, zagi, da korar ma'aikatansa.<ref name=":9">Kolodny, Lora (November 19, 2021). "Read the emails Elon Musk sent Tesla employees about music on the job and following directions". CNBC. Archived from the original on July 4, 2022. Retrieved July 4, 2022.</ref> Musk ya ce yana tsammanin ma'aikatansa za su yi aiki na tsawon sa'o'i, wani lokacin sa'o'i 80 a kowane mako.<ref>Berger (2021), p. 18</ref> Yana da sabbin ma'aikatansa sun sanya hannu kan yarjejeniyoyin da ba a bayyana su ba kuma galibi suna yin wuta a cikin tashin hankali, <ref name=":10">Duhigg, Charles (December 13, 2018). "Dr. Elon & Mr. Musk: Life Inside Tesla's Production Hell". ''Wired''. Archived from the original on March 21, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref> kamar lokacin Model 3 "''production hel''l" a cikin 2018.<ref name=":10" />. A cikin 2022, Musk ya bayyana shirin korar kashi 10 na ma'aikatan Tesla, saboda damuwarsa game da tattalin arziki.<ref>"Elon Musk feels 'super bad' about economy, needs to cut 10% of Tesla jobs". CNBC. June 3, 2022. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved July 6, 2022.</ref> A wannan watan, ya dakatar da ayyukan nesa a SpaceX da Tesla kuma ya yi barazanar korar ma'aikatan da ba sa aiki na sa'o'i 40 a kowane mako a ofis.<ref>Mac, Ryan (June 1, 2022). "Elon Musk to Workers: Spend 40 Hours in the Office, or Else". ''The New York Times''. Archived from the original on June 1, 2022.</ref>Ya kori fiye da kashi 10 na ma'aikatan Tesla a farkon 2024.
Wasu sun yaba da jagorancin Musk, wadanda suka yaba da nasarar Tesla da sauran ayyukansa, <ref name=":9" /> da kuma sukar da wasu suka yi, wadanda suke ganin shi a matsayin maras kyau da kuma yanke shawara na gudanarwa a matsayin "nunawa [da] rashin fahimtar ɗan adam"<ref name=":10" /> Littafin ''Power Play'' na 2021 yana ƙunshe da bayanan Musk na cin mutuncin ma'aikata.<ref>Mitchell, Charlie. "Sweary tirades and abrupt firings under Elon Musk, new book claims". ''The Times''. Archived from the original on May 31, 2022. Retrieved August 6, 2021.</ref> Jaridar Wall Street Journal ta ruwaito cewa, bayan Musk ya dage kan sanya motocinsa a matsayin "masu tuki da kansu", ya fuskanci suka daga injiniyoyinsa saboda sanya "rayuwar abokin ciniki cikin haɗari", tare da wasu [ƙididdigar] ma'aikatan da suka yi murabus a cikin 2017 a sakamakon haka <ref>Dugan, Ianthe Jeanne; Spector, Mike (August 24, 2017). "Tesla's Push to Build a Self-Driving Car Sparked Dissent Among Its Engineers". ''The Wall Street Journal''. Archived from the original on April 16, 2021. Retrieved April 25, 2021.</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* Appearances
* {{IMDb name|1907769}}
* Elon Musk </img>
* {{Twitter}} </img>
* [https://www.forbes.com/profile/elon-musk/ Bayanin ''Forbes'']
[[Category:Masu zane]]
[[Category:Masu bincike]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
elg6001vdmijn0fofmjvtlrbrvw6mqc
Abdul Jeleel Ajagun
0
21029
823519
496577
2026-04-21T10:50:38Z
Pharouqenr
25549
823519
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta Najeriya.{{Ana bukatan hujja|date=September shekarar 2019}}
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0. <ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo . <ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch. <ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa. <ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka. <ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
oxrnk1iaw7e1vwnt54vxqlyrktr2asa
823520
823519
2026-04-21T10:50:55Z
Pharouqenr
25549
823520
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta Najeriya.
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0. <ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo . <ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch. <ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa. <ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka. <ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
j7hqmwudzzazh9op3vvze22ukhv26k0
823522
823520
2026-04-21T10:51:16Z
Pharouqenr
25549
823522
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0. <ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo . <ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch. <ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa. <ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka. <ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
0c87x5b5jkrmle2n3xv9izkp7jyy7lm
823542
823522
2026-04-21T11:00:30Z
Pharouqenr
25549
823542
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo . <ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch. <ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa. <ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka. <ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
ph4e4njzfmae3wt9x952bdi6nos3i71
823544
823542
2026-04-21T11:00:44Z
Pharouqenr
25549
823544
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch. <ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa. <ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka. <ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
ozsmg48wv2jmp01yd78lhtk1f1lzhbs
823545
823544
2026-04-21T11:00:58Z
Pharouqenr
25549
823545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa. <ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka. <ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
g4k16izhk9zrqs44nsx8yovn61lur9i
823546
823545
2026-04-21T11:01:12Z
Pharouqenr
25549
823546
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka. <ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
94vt3ggiilb5oo5dzymqe2zvjg1g9sn
823547
823546
2026-04-21T11:01:25Z
Pharouqenr
25549
823547
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda . <ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
5n67mck5q44pdic8uic8u0n45pszbog
823548
823547
2026-04-21T11:01:40Z
Pharouqenr
25549
823548
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda.<ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht. <ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
llbxiwwm4763diyqtwwqrwium520qrn
823549
823548
2026-04-21T11:01:54Z
Pharouqenr
25549
823549
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda.<ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht.<ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
b42hr2csskt2fusvbixh5uqwsnekoyv
823550
823549
2026-04-21T11:02:21Z
Pharouqenr
25549
823550
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda.<ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht.<ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu. <ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
s4pcec9hyyxnygjgmdkdas63lizz1rm
823551
823550
2026-04-21T11:02:37Z
Pharouqenr
25549
823551
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda.<ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht.<ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu.<ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka : 2011 ; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
izz3ibgdzst25vae51hhroo6rd8rnl7
823552
823551
2026-04-21T11:03:00Z
Pharouqenr
25549
823552
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda.<ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht.<ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu.<ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague : Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka : 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka: 2011; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
cjl5wxsa70w2x9pcbhb2ixnz5ellav2
823553
823552
2026-04-21T11:03:34Z
Pharouqenr
25549
823553
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda.<ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht.<ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu.<ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria : 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague: Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka: 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka: 2011; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
3j03w16zirdwhxjixctie90sgabu2yn
823554
823553
2026-04-21T11:03:53Z
Pharouqenr
25549
823554
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Abdul Jaleel Ismail portrait.jpg|thumb|abduljaleel]]
'''Abdul Jeleel Ajagun''' (An haife shi a ranar 10 ga watan Fabrairu, a shekara ta alif 1993) a [[Najeriya|Nijeriya]]. Dankwallon kafa ne mai kai Hari, wato dan wasan gaba. A halin yanzu ba shi da kulob bayan da ya rabu da KV Kortrijk .
== Aiki ==
Ajagun samfurin samari ne na ƙungiyar Dolphins FC ta [[Najeriya]].
A ranar 28 ga watan Agusta shekarar 2013, Panathinaikos ya sanar da Ajagun ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu tare da kulob din. A wasansa na farko tare da Panathinaikos, ya zira kwallaye a ragar Platanias.
A ranar 30 ga watan Yulin shekarar 2015, Ajagun ya taimaka wa kungiyar Panathinaikos ta Girka bayan ta doke Club Brugge ta Belgium da ci 2-1 a wasan neman cancantar shiga gasar cin Kofin zakarun Turai ta UEFA. Panathinaikos ya fadi a gaban magoya bayan sa bayan mintuna 10 kacal, amma sun nuna halayyar kirki don dawowa tare da cin kwallaye biyu daya a kowane rabi. Kuma hakan ya faru ne bayan da aka bai wa mai tsaron baya Sergio Sanchez jan kati mintuna biyu daga hutun rabin lokaci, sannan kuma ya barar da fanareti a minti na 34. An maye gurbin Ajagun a cikin minti na 46 saboda jan kati da aka yi wa tawagarsa. <ref>[http://thenationonlineng.net/champions-league-ajagun-scores-winning-goal-for-panathiniakos/ Champions league: Ajagun scores winning goal for Panathiniakos]</ref> Tsohon tauraron matashin dan kwallon Najeriya Abduljeleel Ajagun ne ya ci wa kungiyarsa ta Girka Panathinaikos kwallo a wasan farko da ya buga a kakar wasannin 2015-16 yayinda suka doke Levadiakos 3 da 0.<ref>[http://thenationonlineng.net/ajagun-scores-in-first-league-game/ Ajagun scores in first league game]</ref> A ranar 29 ga Janairun 2015, Panathinaikos ya ba da sanarwar cewa dan wasan tsakiyar Najeriya Abdul Ajagun zai cigaba da aikinsa a Levadiakos a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta bana. Ajagun ba ya cikin tsare-tsaren Andrea Stramaccioni na kocin kuma tafiyar tasa za ta 'yantar da matsayin baƙon ne, domin Greens ta kammala yarjejeniyar Lucas Villafanez da Rodrigo Moledo.<ref>[http://www.sdna.gr/news-english/article/162285/panathinaikos-lend-ajagun-levadiakos Panathinaikos lend Ajagun to Levadiakos]</ref>
A ranar 14 ga watan Yulin shekarar 2016, Roda ta sanar da sanya hannu kan tsohon matashin dan kwallon Najeriya a kan lamuni na tsawon lokaci da niyyar zuwa dindindin. Ajagun, wanda ya taka leda a karkashin shugaban kungiyar Miners Yannis Anastasiou zai yi fatan ganin ya zama zakara a rukunin fitattun 'yan wasan Dutch.<ref>[http://www.ad.nl/dossier-roda-jc/nigeriaan-ajagun-negende-nieuweling-bij-roda~af650ebd/ Nigeriaan Ajagun negende nieuweling bij Roda]</ref> A ranar 15 ga watan Afrilu shekarar 2017, ya zira kwallaye biyu a muhimmin wasa da Sparta Rotterdam wanda ya buga nasarar gidan 3-1 a kokarin da kulob din nasa ya yi na kauce wa faduwa.<ref>[https://www.whoscored.com/Matches/1079880/LiveStatistics/Netherlands-Eredivisie-2016-2017-Roda-Sparta-Rotterdam#live-player-home-defensive Roda vs Sparta Rotterdam 3–1]</ref> A ranar 7 ga watan Mayu shekarar 2017, ya zira kwallaye a minti na ƙarshe na muhimmin wasa a gida da Willem II wanda ya buga nasarar 0-0 amma duk da nasarar, ƙungiyar daga Kerkrade ta cigaba da yaƙi da Sparta Rotterdam da NEC don samun damar kai tsaye kiyayewa, tare da wasa daya ya rage a karshen kaka.<ref>[http://www.goal.com/nl/match/roda-jc-kerkrade-vs-willem-ii/2240553/report Roda vs Willem II 1–0]</ref>
A ranar 5 ga watan Yuni shekarar 2017, Ajagun zai ci gaba da aikinsa a Kortrijk bisa shawarar kocin Yannis Anastasiou, kamar yadda Panathinaikos ya sanar a hukumance. An daɗe da sanin ya zama hukuma, cewa ɗan wasan ƙwallon ƙafa ta Nijeriya ba ya cikin shirin kocin Panathinaikos Marinos Ouzounidis bayan ya dawo daga dogon lokacin aro zuwa Roda.<ref>{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Ajagun in line to join Belgian club KV Kortrijk |url=http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112135638/http://scorenigeria.com.ng/2017/05/30/exclusive-ajagun-in-line-to-join-belgian-club-kv-kortrijk/ |url-status=dead }}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2017, ya ci kwallonsa ta farko tare da kulob din a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Anderlecht.<ref>{{Cite web |title=KV Kortrijk – Anderlecht (2–2) |url=http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |access-date=2021-06-10 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225102/http://sporza.be/cm/sporza/videozone/sporten/voetbal/JupilerProLeague/JupilerProLeague_1718/JPL_Goals_1718/JPL_1718_goals_SP6/2.51958/1.3066089 |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Updated|match played on 21 May 2019}}<ref>{{Soccerway |id=102551 |accessdate=25 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye ta ƙungiyar, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! colspan="3" | League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Rabuwa
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Panathinaikos
| 2013-14
| rowspan="3" | Greeceasar Girka
| 27
| 4
| 5
| 2
| 0
| 0
| 32
| 6
|-
| 2014-15
| 28
| 4
| 3
| 1
| 8 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Europa League]], Two appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 39
| 6
|-
| 2015-16
| 12
| 2
| 1
| 0
| 2 {{Efn|One appearance in both [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League]]}}
| 0
| 15
| 2
|-
! colspan="2" | Jimla
! 67
! 10
! 9
! 3
! 10
! 1
! 86
! 14
|-
| Levadiakos (lamuni)
| 2015-16
| Greeceasar Girka
| 12
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
| Roda JC (lamuni)
| 2016-17
| Eredivisie
| 31
| 5
| 1
| 0
| 4 {{Efn|Appearances in Promotion/relegation play-offs}}
| 0
| 36
| 5
|-
| rowspan="3" | Kortrijk
| 2017–18
| rowspan="2" | Rukunin Farko na Belgium A
| 36
| 6
| 5
| 3
| 0
| 0
| 41
| 9
|-
| 2018–19
| 8
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 11
| 0
|-
! colspan="2" | Jimla
! 44
! 6
! 8
! 3
! 0
! 0
! 52
! 9
|-
| AC Omonia (lamuni)
| 2018–19
| Rukunin farko na Cypriot
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
|-
! colspan="3" | Jimlar Ayyuka
! 165
! 21
! 19
! 6
! 14
! 1
! 198
! 28
|}
<div>{{Col-begin}}
{{Col-end}}
</div>
== Ayyukan duniya ==
Ya kasance memba na kungiyar kwallon kafa ta kasa-da-kasa da-kasa-da-17 ta Najeriya wacce ta zo ta biyu a bugun shekarar 2009 da suka karbi bakunci, kuma ya ci kwallaye biyu.<ref>{{Cite web |title=FIFA competition stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |access-date=2021-06-10 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610113601/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=315443/index.html |url-status=dead }}</ref> Ya buga gasar cin kofin matasa ta Afirka guda biyu tare da kungiyar matasa 'yan kasa da shekaru 20 ta Nigeria. Ya jagoranci 'yan wasan a cikin 2013 yayin da suka sanya na uku don cancantar zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa' yan kasa da shekara ta 2013 a Turkiyya.
iA ranar 21 ga Yuni 2013, Ajagun ya ci kwallaye biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Portugal da ci 3-2 a wasan farko da suka buga a gasar cin kofin duniya na U-20 na 2013.
== Daraja ==
=== Kulab ===
; Dabbobin ruwa
* Firimiyar Nigeria: 2010–11
; Panathinaikos
* Girka ta Superleague: Ta zo ta biyu: 2013-14, 2014-15
* Kofin Girka: 2013-14
=== Kasa ===
; 'Yan kasa da shekaru 20
* Gasar Matasan Afirka: 2011; Matsayi Na Uku: 2013
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
<references />
44cduqpjea2gz0rxnq3x7c1sc0uvr4f
Wikipedia:Sabbin editoci
4
21908
823184
822773
2026-04-20T21:26:13Z
AmmarBot
13973
Sabunta shafin sabbin editoci
823184
wikitext
text/x-wiki
SAIDU YAKUBU MAGINA. Marubucin littafai ne na Hausa, an haife shi a garin kontagora Niger state a 03/05/1999.
|[[User:Bjorkselbow|Bjorkselbow]]
|[[Special:Contributions/Bjorkselbow|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 17 ga Afrilu 2026
|-
|2
|[[User:Lover of the maths|Lover of the maths]]
|[[Special:Contributions/Lover of the maths|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|3
|[[User:Black fuy|Black fuy]]
|[[Special:Contributions/Black fuy|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|4
|[[User:Hassan Galadima Kaura|Hassan Galadima Kaura]]
|[[Special:Contributions/Hassan Galadima Kaura|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|5
|[[User:Shamsu Jafaru|Shamsu Jafaru]]
|[[Special:Contributions/Shamsu Jafaru|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|6
|[[User:Ibrahim Garba Nabara|Ibrahim Garba Nabara]]
|[[Special:Contributions/Ibrahim Garba Nabara|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|7
|[[User:Shehu Alhasan|Shehu Alhasan]]
|[[Special:Contributions/Shehu Alhasan|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|8
|[[User:Kusa MS|Kusa MS]]
|[[Special:Contributions/Kusa MS|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|9
|[[User:Garbu Audu|Garbu Audu]]
|[[Special:Contributions/Garbu Audu|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|10
|[[User:Tytylol|Tytylol]]
|[[Special:Contributions/Tytylol|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|11
|[[User:Leonczasz|Leonczasz]]
|[[Special:Contributions/Leonczasz|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|12
|[[User:Nura Data Daura|Nura Data Daura]]
|[[Special:Contributions/Nura Data Daura|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|13
|[[User:Jawa D Jawa|Jawa D Jawa]]
|[[Special:Contributions/Jawa D Jawa|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|14
|[[User:Mangal Rabiu|Mangal Rabiu]]
|[[Special:Contributions/Mangal Rabiu|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|15
|[[User:Elder55|Elder55]]
|[[Special:Contributions/Elder55|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|16
|[[User:K Bogi|K Bogi]]
|[[Special:Contributions/K Bogi|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|17
|[[User:Лесь Сидорчук|Лесь Сидорчук]]
|[[Special:Contributions/Лесь Сидорчук|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|18
|[[User:CountryANDWestern|CountryANDWestern]]
|[[Special:Contributions/CountryANDWestern|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|19
|[[User:Haruna Yahaya Musa|Haruna Yahaya Musa]]
|[[Special:Contributions/Haruna Yahaya Musa|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|20
|[[User:Hassan Adamu Hadejia|Hassan Adamu Hadejia]]
|[[Special:Contributions/Hassan Adamu Hadejia|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|21
|[[User:Idris Hashim|Idris Hashim]]
|[[Special:Contributions/Idris Hashim|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|22
|[[User:Muhammad Hadejia|Muhammad Hadejia]]
|[[Special:Contributions/Muhammad Hadejia|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|23
|[[User:Aliyu kalma mmr|Aliyu kalma mmr]]
|[[Special:Contributions/Aliyu kalma mmr|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|24
|[[User:Ibn Gangaram|Ibn Gangaram]]
|[[Special:Contributions/Ibn Gangaram|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|25
|[[User:HarunaInspires|HarunaInspires]]
|[[Special:Contributions/HarunaInspires|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|26
|[[User:Fatimaellemite|Fatimaellemite]]
|[[Special:Contributions/Fatimaellemite|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|27
|[[User:Abdulhamid Usman Hadejia|Abdulhamid Usman Hadejia]]
|[[Special:Contributions/Abdulhamid Usman Hadejia|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|28
|[[User:Zainab sabi'u|Zainab sabi'u]]
|[[Special:Contributions/Zainab sabi'u|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|29
|[[User:Cmdm689908|Cmdm689908]]
|[[Special:Contributions/Cmdm689908|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|30
|[[User:EdwardUK|EdwardUK]]
|[[Special:Contributions/EdwardUK|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|31
|[[User:Jordano53|Jordano53]]
|[[Special:Contributions/Jordano53|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|32
|[[User:DeemDeem52|DeemDeem52]]
|[[Special:Contributions/DeemDeem52|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|33
|[[User:A.FLOCK|A.FLOCK]]
|[[Special:Contributions/A.FLOCK|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|34
|[[User:Jonastav89|Jonastav89]]
|[[Special:Contributions/Jonastav89|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|35
|[[User:Chris Light|Chris Light]]
|[[Special:Contributions/Chris Light|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|36
|[[User:Zamensa72|Zamensa72]]
|[[Special:Contributions/Zamensa72|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|37
|[[User:Streetr4|Streetr4]]
|[[Special:Contributions/Streetr4|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|38
|[[User:Thorgal1718|Thorgal1718]]
|[[Special:Contributions/Thorgal1718|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|39
|[[User:Mouhammed2004|Mouhammed2004]]
|[[Special:Contributions/Mouhammed2004|Gudummuwa]]
|Asabar, 18 ga Afrilu 2026
|-
|40
|[[User:MY Gohad|MY Gohad]]
|[[Special:Contributions/MY Gohad|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|41
|[[User:Madeleinesinging|Madeleinesinging]]
|[[Special:Contributions/Madeleinesinging|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|42
|[[User:Fourarmedoctopus|Fourarmedoctopus]]
|[[Special:Contributions/Fourarmedoctopus|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|43
|[[User:Sigors|Sigors]]
|[[Special:Contributions/Sigors|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|44
|[[User:Unknown4321unknown|Unknown4321unknown]]
|[[Special:Contributions/Unknown4321unknown|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|45
|[[User:Hedi Sani|Hedi Sani]]
|[[Special:Contributions/Hedi Sani|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|46
|[[User:Gwanjo|Gwanjo]]
|[[Special:Contributions/Gwanjo|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|47
|[[User:Stromatherium|Stromatherium]]
|[[Special:Contributions/Stromatherium|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|48
|[[User:Mai Dubu|Mai Dubu]]
|[[Special:Contributions/Mai Dubu|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|49
|[[User:Feenah12|Feenah12]]
|[[Special:Contributions/Feenah12|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|50
|[[User:Vedic Art|Vedic Art]]
|[[Special:Contributions/Vedic Art|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|51
|[[User:Mai Arus|Mai Arus]]
|[[Special:Contributions/Mai Arus|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|52
|[[User:Birgediya|Birgediya]]
|[[Special:Contributions/Birgediya|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|53
|[[User:Сбыча мечт|Сбыча мечт]]
|[[Special:Contributions/Сбыча мечт|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|54
|[[User:Tinta Emas Historia Network|Tinta Emas Historia Network]]
|[[Special:Contributions/Tinta Emas Historia Network|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|55
|[[User:Faultycrimal1|Faultycrimal1]]
|[[Special:Contributions/Faultycrimal1|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|56
|[[User:נעם12|נעם12]]
|[[Special:Contributions/נעם12|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|57
|[[User:Alarics|Alarics]]
|[[Special:Contributions/Alarics|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|58
|[[User:Ibrahim salisu maula|Ibrahim salisu maula]]
|[[Special:Contributions/Ibrahim salisu maula|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|59
|[[User:1104s72|1104s72]]
|[[Special:Contributions/1104s72|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|60
|[[User:Atramentar|Atramentar]]
|[[Special:Contributions/Atramentar|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|61
|[[User:YanVCan|YanVCan]]
|[[Special:Contributions/YanVCan|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|62
|[[User:Elclassique1|Elclassique1]]
|[[Special:Contributions/Elclassique1|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|63
|[[User:Tagurzan gabas Abba saleh|Tagurzan gabas Abba saleh]]
|[[Special:Contributions/Tagurzan gabas Abba saleh|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|64
|[[User:Johannes Klarnus-Pettersen|Johannes Klarnus-Pettersen]]
|[[Special:Contributions/Johannes Klarnus-Pettersen|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|65
|[[User:Nordlicht3|Nordlicht3]]
|[[Special:Contributions/Nordlicht3|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|66
|[[User:Isabelsofiasalasmejia6|Isabelsofiasalasmejia6]]
|[[Special:Contributions/Isabelsofiasalasmejia6|Gudummuwa]]
|Lahadi, 19 ga Afrilu 2026
|-
|67
|[[User:LianaMH|LianaMH]]
|[[Special:Contributions/LianaMH|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|68
|[[User:Zzz plant|Zzz plant]]
|[[Special:Contributions/Zzz plant|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|69
|[[User:DavyBoyWilliams|DavyBoyWilliams]]
|[[Special:Contributions/DavyBoyWilliams|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|70
|[[User:Flotsamfrog|Flotsamfrog]]
|[[Special:Contributions/Flotsamfrog|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|71
|[[User:AngrySlothGaming|AngrySlothGaming]]
|[[Special:Contributions/AngrySlothGaming|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|72
|[[User:Phina001|Phina001]]
|[[Special:Contributions/Phina001|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|73
|[[User:Frenceko|Frenceko]]
|[[Special:Contributions/Frenceko|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|74
|[[User:Nuclearo dinosauro|Nuclearo dinosauro]]
|[[Special:Contributions/Nuclearo dinosauro|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|75
|[[User:Zarmas123|Zarmas123]]
|[[Special:Contributions/Zarmas123|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|76
|[[User:Nhatquangdinh|Nhatquangdinh]]
|[[Special:Contributions/Nhatquangdinh|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|77
|[[User:Following My Intuition|Following My Intuition]]
|[[Special:Contributions/Following My Intuition|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|78
|[[User:Arcenb|Arcenb]]
|[[Special:Contributions/Arcenb|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|79
|[[User:WMSR|WMSR]]
|[[Special:Contributions/WMSR|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|80
|[[User:Nvss132|Nvss132]]
|[[Special:Contributions/Nvss132|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|81
|[[User:Jacopo Tofani|Jacopo Tofani]]
|[[Special:Contributions/Jacopo Tofani|Gudummuwa]]
|Litinin, 20 ga Afrilu 2026
|-
|}
oe1nkgir9ntqs2qv2xp862h1h9qm1tl
Yamanza
0
22860
823115
498824
2026-04-20T18:02:09Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823115
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Antoine-Charles Vauthier10.jpg|thumb]]
[[Fayil:Antoine-Charles Vauthier10.jpg|thumb|Yamanza]]
'''Yamanza''' [[shuka]] ne.<ref>Blench, Roger (2007). ''[http://www.rogerblench.info/Ethnoscience/Plants/General/Hausa%20plant%20names.pdf Hausa names for trees and plants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210721120659/http://www.rogerblench.info/Ethnoscience/Plants/General/Hausa%20plant%20names.pdf |date=2021-07-21 }}''. Cambridge: Kay Williamson Educational Foundation.</ref>
{{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Shuka]]
8gkbm1qcd1fjx8gw8vfyslitiolobib
Mido
0
23821
823533
659407
2026-04-21T10:56:21Z
Yusuf Shehu
44191
823533
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Mido (Egyptian Footballer).png|thumb|hoton mido]]
[[Fayil:Mido Training.jpg|thumb|Mido a filin wasa]]
'''Ahmed Hossam Hussein Abdelhamid''' ( {{Lang-ar|أحمد حسام حسين عبد الحميد}} ; an haifi shi a ranar 23 ga watan Fabrairu shekara ta 1983), wanda kuma aka fi sani da '''Mido''', shine manajan ƙwallon ƙafa na ƙasar Masar kuma tsohon ɗan wasan da ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba .
[[File:Mido 11.JPG|thumb|Mido]]
Mido ya fara aikinsa tare da Zamalek a kasar Masar a shekarar 1999. Ya bar kulob din zuwa Gent na Belgium a shekarar 2000, inda ya ci takalmin Ebony na Belgium . Wannan ya haifar da komawa Ajax ta Holland a shekarar 2001, daga inda ya koma Celta Vigo a matsayin aro a shekara ta 2003. Makomarsa ta gaba ita ce Marseille a Faransa kuma ya bar su zuwa Roma ta Italiya a shekarar 2004. Ya kuma koma ƙungiyar Tottenham Hotspur ta Ingila a matsayin aro na watanni 18 a shekarar 2005 sannan daga karshe ya koma kulob din a shekarar 2006. Ya bar kulob ɗin a shekara ta 2007 don komawa Middlesbrough, daga inda ya koma Wigan Athletic, Zamalek, West Ham United da Ajax a matsayin aro. A cikin shekarar 2011, ya sake komawa Zamalek, kafin ya shiga Barnsley a shekarar 2012. Ya kuma bugawa Masar wasanni 51, inda ya ci kwallaye 20. Mido ya yi ritaya daga kwallon kafa a watan Yunin shekarar 2013.
== Aikin kulob ==
=== Zamalek ===
An haife shi a [[Kairo|Alkahira]], Mido ya fara aiki tare da kasar Masar Premier League kulob din Zamalek a shekarar 1999. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'">{{NFT player|access-date=17 August 2007}}</ref> Ya buga wasansa na farko a gasar a ranar 22 ga watan Mayu shekarar 2000 a wasan da suka tashi 0-0 da El Qanah. A Mako mai zuwa, Mido ya ci kwallaye biyu na farko a kan Aluminum Nag Hammâdi, wanda Zamalek ya ci 3 - 2. Wasansa na farko na Afirka ya zo ne a ranar 28 ga watan Mayu shekarar 2000, a wasan da suka doke Habasha Coffee da ci 2-1, wanda ya kai jimillar kwallaye 3 - 3, wanda hakan ya sa aka yanke hukuncin wasan a bugun fenariti. Zamalek ta ci 4-2. Daga karshe Zamalek ya kai wasan karshe na cin Kofin Afirka na shekarar 2000, inda ya doke Canon Yaoundé na Kamaru da ci 4 - 3. Ayyukan Mido a ƙarshe ya jawo sha'awa daga ƙungiyar Gent ta Belgium. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'" />
=== Gent ===
[[File:Mido Training.jpg|thumb|Mido a wajen training ]]
A cikin shekarar 2000, yana da shekaru 17, Mido ya sanya hannu kan Gent. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'">{{NFT player|access-date=17 August 2007}}</ref> Da farko, ya yi fama da kewar gida, kuma ya koma Masar jim kadan bayan ya isa Belgium, kawai ya kasance a cikin matsanancin halin mahaifinsa. Yin aiki tuƙuru don yaƙar ajiyar ajiyar sa, a ƙarshe Mido ya ci nasara akan su, a cikin nasa kalmomin yana samun "tunanin ƙwararre". Manajan Gent Patrick Remy ya gamsu da yadda Mido ya bi da batun kuma ya inganta shi zuwa ƙungiyar farko a watan Satumbar shekarar 2000, inda ya sanya shi da farko akan kujerar masu maye gurbin. Duk da haka, Mido ya ci gaba da burge Remy, wanda ya yi tsokaci kan "alhakinsa ... [da] manyan fasahar fasaha". <ref name="Portrait of a young pro" /> Daga ƙarshe ya zama ƙungiya ta farko, kuma ya fara buga wasansa na farko a ranar 27 ga watan Agusta shekara ta 2000 a cikin nasarar 4-1 da Eendracht Aalst. A ranar 2 ga watan Oktoba shekarar 2000, ya zira kwallon sa ta farko a wasan da gida ta doke Standard Liège da ci 2-1. Wasansa na farko na Turai ya zo ne a ranar 12 ga watan Satumba shekarar 2000, inda Gent ya sha kashi a hannun Ajax da ci 6-0. Ya zama mai son magoya baya, kuma 'yan jaridun Belgium sun yabe shi a ƙarshen kakar. Mido ya ci gaba da lashe takalmin Ebony na Belgium a shekarar 2001 a matsayin mafi kyawun ɗan wasan Afirka a rukunin farko na Belgium, tare da sanya masa suna "Gano Shekara". Kamar yadda ya jawo sha'awa daga manyan kulob a Belgium da waje, ya ƙare kakar tare da rawar gani a kan Royal Antwerp, inda ya zira ɗaya daga cikin burin Gent a nasarar 3 - 1 tare da kafa sauran biyun. Bayan shekaru biyu, Remy ya kwatanta wasan da wani ɗan jaridar Masar, yana mai cewa "Mido ya yi komai." Ya kammala kakar bana da kwallaye 11 daga wasanni 21, yayin da Gent ya kare a matsayi na biyar, inda ya ba su dama a kakar wasa mai zuwa ta UEFA Intertoto Cup .
=== Ajax ===
Bayan nasarar da ya samu a Belgium tare da Gent, Mido ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar tare da kungiyar Eredivisie Ajax a shekarar 2001. Ya ji rauni a lokacin wasansu na cin Kofin UEFA da Limassol, bayan sun yi karo da mai [[Mai buga baya|tsaron baya]] . Ya dawo dawowar kungiyar da Heerenveen, wasan da Ajax ta sha kashi 5-1. Koyaya, an kore shi daga wasan Twente, bayan ya harbi Spira Grujić yayin da yake ƙoƙarin doke shi zuwa ƙwallo, wanda daga baya aka dakatar da shi wasanni uku. Ya dawo Ajax da Vitesse, inda ya zo a matsayin wanda ya canza a minti na 75. Ya gaza zabar sa don maye gurbin benci da Feyenoord a cikin watan Maris na shekarar 2002, wanda ya faru ne sakamakon karamin rikici da kocin Ronald Koeman, kuma Mido ya tafi hutu na dan lokaci a Alkahira. Mido ya zira kwallaye a wasan da Ajax ta doke Utrecht a wasan karshe na KNVB Cup, ma'ana ya kawo karshen kakar shekarar 2001-02 tare da League League da Cup biyu.
Ya yi wasa na mintuna 32 kawai da Groningen, bayan wasan da ba shi da ƙira. Ya ce daga baya ya gaji kuma yana dauke da rauni kadan a lokacin wasan, amma Koeman ya soki Mido yana mai cewa baya bayar da komai. Ya bayyana a watan Satumbar shekarar 2002 cewa yana son barin Ajax a kasuwar musayar 'yan wasa a karshen Disamba. Koyaya, Mido ba da daɗewa ba ya nemi afuwa ga Koeman da Leo Beenhakker game da bayanan canja wurin, yana cewa "mara nauyi ne" kuma "mara tunani". An ba shi tara sannan aka dakatar da shi daga wasan Ajax da Olympique Lyonnais . A watan Disamba na waccan shekarar, ya bayyana cewa yana son ci gaba da zama a Ajax. Ya ci wa Ajax kwallaye a wasan da suka doke Willem II da ci 6-0 a watan Fabrairun shekarar 2003, amma Koeman ya sake sukar Mido, inda yayi sharhi mara kyau game da wasan sa da Roda a gasar KNVB. An jefa shi a wasan Ajax na gaba da Feyenoord, kawai yana nuna azaman wanda ba a amfani da shi ba. Ya ji rauni a tsokarsa a cinyarsa ta sama bayan wasan sada zumunci da ya yi da Masar, kuma an cire shi daga wasan Ajax da Groningen. An mayar da Mido zuwa kungiyar ajiyar Ajax saboda dalilan ladabtarwa, ke kewaye da rashin fahimtar kokari. Halinsa a kulob din ya haifar da sha'awa daga kungiyoyin Serie A Juventus da Lazio kuma daga baya ya yarda cewa ya jefa almakashi ga abokin wasan Ajax Zlatan Ibrahimović bayan muhawara a watan Maris shekarar 2003.
==== Loan zuwa Celta Vigo ====
[[File:Mido 1.png|thumb|Mido]]
Celta Vigo ta yi tayin ba da lamuni ga Mido a watan Maris, wanda aka ba da rahoton cewa ya fadi kwanaki bayan haka saboda [[FIFA]] ba ta amince da shi ba. Koyaya, a ƙarshe FIFA ta ba da izinin aiwatar da matakin kuma an kammala shi ranar 18 ga watan Maris. Ya zira kwallaye a wasan farko na Celta Vigo da Athletic Bilbao, wanda Celta ta ci 2-1. Ajax ta kimanta Mido tsakanin ƙimar € 5 miliyan da € 6 miliyan, a tsakanin sha'awa daga kungiyoyi a Italiya da Spain. Rahotanni sun bayyana cewa Newcastle United na gab da yin tayin Mido a watan Mayu, amma wakilin Mido Christophe Henrotay ya hana hakan. Ajax ta yi kokarin mayar da shi kulob din, amma ya ki amincewa da hakan, domin ya ci gaba da zama a Celta. Ya ji rauni a lokacin da yake horo a watan Mayu, amma yana da damar buga wasan Celta da Villarreal CF, wanda ya ga an kori Mido a wasan da Celta ta sha kashi ci 5-0. An danganta Mido da komawa AS Roma a karshen watan Mayu, inda shugaban Roma Franco Sensi ya furta "Ina son Mido", amma Ajax ya bayyana suna son € 15 miliyan a gare shi. Ajax ta ki amincewa da komawar Real Betis zuwa Mido a watan Yuni. Daga nan an yi imanin Marseille ta yi tayin dan wasan kuma Celta ba ta shirya biyan kudin da Ajax ke nema na € 15 ba. miliyan.
=== Marseille ===
Ajax ta karɓi € 12 miliyan don neman Mido daga Marseille a watan Yuli, kuma ya kammala tafiya akan kwangilar shekaru biyar a ranar 12 ga watan Yuli 2003, wanda ya sanya Mido ya zama ɗan wasan Masar mafi tsada har abada. Ya fara buga wa Marseille wasa a wasan da suka doke Guingamp da ci 1-0 ranar 1 ga watan Agusta shekarar 2003. Jean-Pierre Papin ya yaba wa Mido, yana mai cewa ya rage ga 'yan wasa irin sa ne Ligue 1 na Faransa ke cikin manyan wasannin Turai. Ya zira kwallaye a ragar [[Real Madrid CF|Real Madrid]] a wasan cin Kofin Zakarun Turai na UEFA a watan Nuwamba, wanda Marseille ta sha kashi 2-1.
Mido ya bayyana a cikin watan Maris 2004 cewa zai iya barin Marseille a ƙarshen kakar 2003-04. An yi imanin wata kungiyar Ingila da wasu kungiyoyin Spain da yawa suna son siyan Mido, wanda Didier Drogba ya rufe shi a Marseille. Atlético Madrid, Zaragoza, Osasuna da tsohon kulob din Celta Vigo duk an yi ta rade -radin za su sayi Mido, inda Daraktan Fasaha Toni Muñoz ya tabbatar da sha'awar Atlético. A halin da ake ciki, an kama Mido cikin hanzari akan hanyar zuwa wasan Marseille da AS Monaco, wanda ya haifar da zaman kotu. Rahotanni sun nuna cewa Roma a shirye take ta sayi Mido akan kudi € 9 miliyan duk da cewa Mido zai ji rauni a sauran wasannin kwallon kafa na Faransa. Kungiyar Be Turkishiktaş ta Turkiyya ta bayyana cewa suna son siyan sa, kuma Mido ya ce zai tattauna da Bobby Robson kan yiwuwar komawa Newcastle United .
=== Roma ===
A ƙarshe Mido ya rattaba hannu ga Roma a ranar ƙarshe na kasuwar canja wuri ta bazara ta shekarar 2004, akan kuɗin € 6 miliyan, ta sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar. An tabbatar da cewa ba zai buga wasan farko na kakar ba, kuma mai yiwuwa wasanni biyu masu zuwa. An daure Mido don buga wasansa na farko a Roma da Messina a watan Satumbar shekarar 2004, wasan da ya yi wasa a zahiri, amma Roma ta yi rashin nasara 4-3. Rahotanni sun nuna cewa ana iya sayar da Mido ga Valencia a yarjejeniyar musaya da Bernardo Corradi kuma ana alakanta shi da komawa [[Manchester City F.C.|Manchester City ta]] Premier . An yi imanin Southampton na da Mido a cikin jerin sunayen wadanda za su kai hari, amma wakilinsa Christophe Henrotay ya ce Roma ba za ta yarda ta bar Mido ya bar kulob din ba. Har ma an ba da rahoton cewa an ba shi ga Southampton a matsayin aro amma sabon wakilinsa, Mino Raiola, ya sake maimaita ikirarin da aka yi cewa Roma na son ci gaba da Mido har zuwa, aƙalla, ƙarshen kakar. An danganta shi da komawa Tottenham Hotspur, tare da wakilin sa ya tabbatar yana son barin Roma.
=== Tottenham Hotspur ===
[[File:Mido_11.JPG|thumb|321x321px| Mido yana buga wa Tottenham Hotspur a 2007]]
Tottenham ta sayo Mido a matsayin aro na watanni 18 a ranar 28 ga watan Janairu 2005. Ya ci kwallaye biyu a wasansa na farko na Tottenham da Portsmouth a ranar 5 ga watan Fabrairu 2005. Ya zira kwallaye 3 cikin wasanni 11 a lokacin 2004-05 na Tottenham. Mido ya ba da sanarwar shirye -shirye a cikin watan Yuli 2005 don ƙaddamar da makarantar kwallon kafa ta kansa a Masar, wanda ke da niyyar haɓaka ƙwararrun matasan ƙasar. A cikin watan Janairu 2006, ya bayyana cewa baya son komawa Roma a ƙarshen kakar 2005-06, amma ya sanya hannu tare da Tottenham na dindindin. Manajan Tottenham Martin Jol ya ce kulob din yana da kwarin gwiwar sayo Mido kan yarjejeniyar din -din -din saboda kyawawan ayyukan da yake yi, amma daga baya ya yarda cewa Tottenham na iya shan kashi wajen kiyaye Mido, tare da sauran kungiyoyin da ke sha'awar sa hannu. An ci gaba da yin shakku game da tafiyarsa ta dindindin a cikin watan Afrilu 2006, bayan da ya sami sabuwar matsalar rauni. Ya sha wahala daga wani ƙaramin sashi na magoya bayan Southampton da West Ham United a 2005. Manajan West Ham Alan Pardew ya nemi afuwar Mido saboda cin zarafin da magoya baya suka yi masa. Ya kammala kakar 2005-06 da kwallaye 11 a wasanni 27, ma'ana shine dan wasan Tottenham na biyu mafi yawan zura kwallaye a raga. Tottenham ta tabbatar a watan Mayun shekarar 2006 cewa Mido zai koma Roma.
Sai dai Mido ya sake komawa Tottenham a ranar 29 ga watan Agusta akan yarjejeniyar dindindin akan kudi € 6.75 miliyan. Bayan ya dawo Tottenham ya yi sharhi a shafin yanar gizon kungiyar cewa "a koyaushe yana sane a cikin zuciyarsa zai dawo" kuma "ba zai iya jira ya ja rigar Tottenham ba, ya yi wasa a Lane kuma ya zira wasu kwallaye" . Koyaya, jim kaɗan bayan wannan, manajan Martin Jol ya zargi Mido da "rashin gaskiya da rashin girmamawa", bayan kalaman da Mido yayi game da tsohon dan wasan Tottenham Sol Campbell . Bayan da ya kasa zira kwallaye a wasanni biyar na farko a matsayin dan wasan Tottenham na dindindin, a ƙarshe ya sami raga a kan abokan hamayyarsa West Ham tare da bugun ƙwallo a ranar 19 ga watan Oktoba 2006, kuma ya biyo bayan hakan tare da kwallaye biyu a kan Milton Keynes na League Two . Dons a gasar League Cup . Dole ne ya yi gwagwarmaya da zama na huɗu a layi don ɗaya daga cikin wurare biyu masu ban sha'awa, amma ya dage cewa wannan alama ce ta ƙarfin kulob, kuma wani abu ne da ya sani sosai kafin ya koma ƙungiyar. Koyaya, an danganta shi da komawa Manchester City. Mido ya ci abin da ya zama burinsa na karshe ga Tottenham a ranar 31 ga watan Janairun 2007 a kan [[Arsenal FC|Arsenal]], amma yuwuwar komawarsa Manchester City ya fadi cikin rabin sa'a kafin rufe kasuwar musayar 'yan wasa. A ƙarshe ya yarda cewa ya yi kuskure ta hanyar shiga Tottenham a yarjejeniyar dindindin. Ya ƙare kakar 2006 - 07 tare da bayyanuwa 23 da kwallaye 5.
=== Middlesbrough ===
Tottenham ta amince da £ 6 miliyan tare da Birmingham City don Mido a ranar 20 ga watan Yuli 2007. Manajan Birmingham Steve Bruce ya ce matakin ya kusa durkushewa, yayin da rahotanni ke cewa kwangilar ta lalace kan albashi da tsawon kwantiragin da Mido ke bukata. A ƙarshe yarjejeniyar ta ɓarke ne a kan wata magana da Mido ya dage ta na cikin kwantiragin. A watan Agustan 2007 Sunderland ta yi fam 6 miliyan suka yi masa tayin kuma suka tattauna, <ref name="Sunderland confirm offer for Mido" /> bayan haka Birmingham ta tabbatar da cewa suna ƙoƙarin farfado da yarjejeniyar su don shiga Mido. Daga nan Middlesbrough ta bayyana sha’awar su ta sa hannu, wanda ya yi daidai da fam 6 miliyan Birmingham da Sunderland kuma an ba su izinin magana da shi. Daga karshe sun sanya hannu kan Mido akan kudi £ 6 miliyan akan kwangilar shekaru hudu a ranar 16 ga watan Agusta shekarar 2007. Ya zira kwallaye a wasansa na farko a Middlesbrough da Fulham da kuma wasansa na farko a gida da Newcastle United . A yayin wasan Newcastle, an bayar da rahoton cewa Mido ya fuskanci cin zarafin Islama daga wasu magoya bayan Newcastle, wanda Hukumar Kwallon Kafa (FA) za ta bincika.
Ya sha wahala a danniya karaya da pubic kashi wanda ya hana shi fita don fiye da watanni uku daga watan Nuwamba 2007 har ya koma ga na farko-tawagar mataki domin Middlesbrough ta da ci 2-0 FA Cup nasara a kan Mansfield Town a ranar 26 Janairu 2008. An kore shi a minti na 80 a wasan da suka yi da [[Arsenal FC|Arsenal]] a ranar 15 ga watan Maris shekarar 2008 bayan ya harbi Gaël Clichy a fuska tare da takalminsa, wanda hakan ya sa ya samu haramcin wasanni uku. Mido da aka fitar da mulki ga saura daga cikin 2007-08 kakar a watan Afrilu wadannan wata hernia aiki a kan wani pelvic rauni. Ya yi benci a wasan farko da Middlesbrough za ta kara da tsohon kulob din Tottenham kuma ya zo a matsayin mai maye gurbin a cikin minti na 82 kuma ya zira kwallaye bayan mintuna hudu bayan ya karkare bugun Didier Digard . Karshen mako mai zuwa ya gan shi ya ci [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a Anfield don sanya Middlesbrough 1 - 0 a gaba, amma a ƙarshe sun sha kashi a wasan da ci 2-1. Wannan ya biyo bayan kwallaye a kan Yeovil Town a gasar League Cup da Portsmouth a gasar. Wasu magoya bayan Newcastle sun sake yi wa Mido hari yayin dumama kafin wasan Middlesbrough 0-0, tare da ikirarin cewa FA na binciken wakar wariyar launin fata. Ya bayyana fushinsa kan binciken hukumar FA, yana ganin ba za su yi wani banbanci ga duk wani cin zarafi da za a yi nan gaba ba. A ƙarshe an kama mutane biyu a kan yin waƙar kuma za su bayyana a Kotun Majistare ta Teesside.
==== Loan zuwa Wigan Athletic ====
Mido ya shiga tattaunawa da Wigan Athletic kan sanya hannu kan yarjejeniyar aro na watanni shida, kuma ya kammala tafiya a ranar 23 ga watan Janairu 2009. Ya zira kwallaye a karon farko tare da burin daidaitawa da [[Liverpool F.C.|Liverpool]] tare da bugun fenariti a wasan 1-1 ranar 28 ga watan Janairu. Ya ci wa Wigan kwallaye a wasan da [[Arsenal FC|Arsenal ta doke su]] da ci 4-1 kuma ya kammala zaman aro tare da buga wasanni 12 da kwallaye 2. Wadannan Middlesbrough ta relegation zuwa Championship, ya kasa bayar da rahoton zuwa pre-kakar horo, kuma ya ƙarshe aka ci tarar da kulob din bayan ba juya up bayan makwanni biyu. Ya koma horo kwana daya bayan wannan. <ref name="Mido back in training with Boro" />
==== Loan zuwa Zamalek ====
Middlesbrough ta karɓi tayin da ba a bayyana ba ga Mido daga wani kulob da ba a bayyana sunanta ba a ranar 26 ga watan Yuli, kuma ya kammala komawa zuwa tsohuwar ƙungiyar Zamalek a ranar 3 ga watan Agusta, wanda ke da zaɓi na siyan shi na dindindin idan sun sami damar cika sharuddan Middlesbrough. . A ranar 20 ga watan Agusta, Mido ya buga wa Zamalek wasan farko na rashin nasara, inda ya bata fenariti na biyu yayin da Zamalek ya jefar da bugun daga kai sai mai tsaron gida da ci 2-1 ga Petrojet a gasar Premier ta Masar .
==== Loan zuwa West Ham United ====
[[File:Mido_1.png|thumb|293x293px| Mido yana buga wa West Ham United wasa a 2010]]
Mido ya koma West Ham United a matsayin aro na wata hudu a ranar 1 ga watan Fabrairun shekarar 2010 bayan yarjejeniyar zamansa da Zamalek ta kare. Ya ce "Dole ne na sadaukar da wasu abubuwa amma ina nan don sake buga kwallon kafa kuma ina nan don tabbatar da ma'ana. Ina matukar farin cikin kasancewa a nan, babban kulob ne - kuma na tabbata zan yi kyau a nan. ” <ref name="Mido & Ilan join West Ham on loan" /> Shugaban West Ham David Sullivan ya ba da sanarwar cewa domin Mido ya tabbatar da makomar kwallon kafa na dogon lokaci, kwantiraginsa da West Ham ya sanya shi cikin mafi karancin albashi a gasar Premier. Sullivan ya ce "Ba ya son a san shi a matsayin 'ya kasance' na wasan kwallon kafa na Ingila, don haka ya yarda ya zo nan don yin wasa a kan kudin da bai dace ba, fam dubu daya kacal a mako." <ref name="Mido to be paid just £1,000 per week as he bids to lift West Ham" /> Ya fara buga wa West Ham wasa a ranar 6 ga watan Fabrairu a wasan da suka doke Burnley da ci 2-1. A cikin wasanni tara da ya buga wa West Ham ya kasa zira kwallo kuma ya tsira da bugun fenariti a wasan da suka tashi 2-2 da Everton . A watan Yuni shekarar 2010, West Ham ta yanke shawarar ba ta sabon kwantiragi.
==== Loan zuwa Ajax ====
Ajax ta shiga tattaunawa da Middlesbrough kan siyan Mido a kyauta a watan Yuli. A ranar 1 ga watan Satumba, ya sanya hannu kan kwangilar aro na shekara guda. Mido ya fara buga wasansa na farko a ranar 16 ga Oktoba 2010, inda ya maye gurbin Miralem Sulejmani a wasan da suka doke NAC Breda da ci 3-0. Ya zira kwallon sa ta farko a ranar 11 ga Nuwamba a wasan da suka doke Veendam da ci 3-0 a gasar cin kofin Holland . Duk da ya zura kwallaye uku a wasanni shida, damar kwallon kafa ta farko ta takaita, kasancewar sau daya kawai yake kan layi. Bayan Martin Jol ya yi murabus, Mido ya rasa matsayinsa lokacin da aka nada sabon manaja Frank de Boer a ranar 6 ga Disamba 2010. A ranar 4 ga watan Janairu 2011, ya rubuta wa Ajax wasika don soke kwangilarsa.
=== Koma Zamalek ===
A ranar 21 ga watan Janairun shekarar 2011, Mido ya koma Zamalek kan kwantiragin shekaru uku da rabi. Koyaya, saboda kuskuren da ƙungiyar Zamalek ta yi Mido bai yi rajista ba a lokacin da zai yi wasa tare da Zamalek don haka ya zauna a sauran kakar.
=== Barnsley ===
A ranar 16 ga watan Yuni 2012, Mido ya amince da yarjejeniya da Barnsley na Gasar Cin Kofin Ingilishi, dangane da likita. An kammala tafiyarsa a ranar 21 ga watan Yuni 2012 lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekara guda tare da Barnsley. Mido ya fara buga wasansa na farko a ranar 10 ga Nuwamba 2012 a matsayin wanda zai maye gurbin Kelvin Etuhu a wasan da suka doke Huddersfield Town da ci 1-0. A ranar 31 ga watan Janairu 2013 an sake shi ta hanyar yarda tare da mai tsaron baya Lee Collins .
== Ritaya ==
An sanar da yin ritayarsa daga kwallon kafa a watan Yunin shekarar 2013.
Kafin ya yi ritaya, an nada Mido Shugaban Rayuwa Mai Daraja na Tsohon Wykehamist Football Club, kulob don tsofaffin ɗaliban Kwalejin Winchester da ɗayan ƙungiyoyin da suka kafa ƙungiyar Arthurian League .
== Aikin duniya ==
Mido ya buga wa ƙungiyar matasa ta Masar wasa sau 13 tsakanin shekarar 1999 zuwa shekara ta 2001.
Ya buga wa Masar wasanni 51 kuma ya ci kwallaye 20. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'">{{NFT player|access-date=17 August 2007}}</ref> Mido ya ci kwallo a wasansa na farko na kasa da kasa da Hadaddiyar Daular Larabawa, wanda Masar ta ci 2-1. Mido ya aike da fax zuwa tawagar Masar don shaida musu cewa ba ya cikin jerin 'yan wasan da za a zaba a duniya a watan Mayun shekarar 2004, yana mai cewa ba shi da tabin hankali don shiga kungiyar. Mido yana cikin tawagar Masar da ta buga gasar cin kofin Afirka ta 2004 .
Kocin Masar Marco Tardelli ya sauke Mido a watan Satumbar shekarar 2004, bayan Mido ya yi ikirarin cewa ba zai buga wa tawagar kasar ba saboda raunin da ya samu, amma ya buga wasan sada zumunci da Roma awanni 24 bayan haka. Bayan kwana daya, Mido ya yi watsi da zargin cewa ya ki bugawa kasarsa wasa. Haka kuma, hukumar kwallon kafa ta Masar ta sanar da cewa ba zai sake buga wa kungiyar wasa ba. Duk da haka, an kori Tardelli a matsayin kocin Masar kuma a watan Janairun shekarar 2005 Hukumar Kwallon Kafa ta Masar ta ce za ta yi tunanin dawo da Mido cikin kungiyar idan zai nemi afuwa kan halinsa na baya. Mido ya tashi zuwa [[Kairo|Alkahira]] a watan Fabrairun 2005 kuma ya nemi afuwar jama'a kuma a wata mai zuwa kungiyar kwallon kafa ta kasa ta kira shi. <ref name="Pharaohs prepare for Libya" /> Mido ya janye daga wasan share fagen shiga gasar cin kofin duniya da Masar ta buga da Kamaru a shekarar 2006, bayan da ya ji rauni a yayin da yake wasa da Tottenham Hotspur .
[[File:Mohamed naser abdelaziz.jpg|thumb|Mido]]
An fitar da Mido daga tawagar Masar a lokacin gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2006 sakamakon rigimar da suka yi da koci Hassan Shehata a wasan kusa da na karshe da Senegal, wanda ya faro bayan da Mido ya aikata mummunan aiki akan sauya shi. Wanda ya maye gurbinsa Amr Zaki ne ya fara zura kwallo a bugun tazara ta farko, wanda hakan ya sanya Masar shiga wasan karshe. Bayan kwana daya, Mido ya sulhunta da Shehata, amma an ba shi dakatarwar watanni shida daga buga wasa da Masar. Daga baya kungiyar ta dawo da Mido bayan dakatar da shi, a shirye don cancantar shiga gasar cin kofin Afirka ta 2008 wanda Masar ta lashe. An saka Mido cikin tawagar Masar da za ta yi wasa da Afirka ta Kudu a Landan a watan Nuwambar shekarar 2006, duk da ya samu rauni a gwiwarsa a lokacin. Duk da haka, ba a bar shi cikin tawagar Masar da za ta yi wasa da Mauritania a wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin Afirka a watan Maris na shekarar 2007.
== Aikin bayan ritaya ==
Bayan ya yi ritaya, ya koma yin nazarin wasannin Premier League da wasannin gasar zakarun Turai a tashoshin Wasannin Al Jazeera. Hakanan yana da nunin nasa akan AlHayat TV da kuma shirin kan layi akan FilGoal . Ya bayyana cewa yana da burin zama manaja bayan samun takardar shaidar da ake bukata.
== Aikin gudanarwa ==
=== Zamalek ===
Kodayake ya karɓi tayin da yawa daga ƙungiyoyi kamar Paris Saint-Germain Youth Academy da Al-Masry na Masar amma ya ƙi su. An nada shi a matsayin babban kocin Zamalek bayan korar Helmy Toulan a ranar 21 ga watan Janairun shekarar 2014, duk da yana da shekaru 30 kacal. Mido ya jagoranci tawagarsa zuwa matsayi na uku a gasar Firimiyar Masar ta 2013 zuwa 14 kuma ya samu gurbin shiga gasar cin kofin zakarun nahiyoyin Afirka na CAF bayan rashin nasara 1-0 ga abokin hamayyarsa Al-Ahly, 2-1 a hannun Smouha na [[Alexandria]] sannan kuma a 2–0 ta ci Petrojet .<nowiki></br></nowiki> Mido ya yi nasarar lashe Kofin Masar da kuma tabbatar da kofin kofin a shekara ta biyu a jere, ta hanyar doke Smouha da ci 1-0, wanda ya sa ya zama mafi karancin manaja da ya lashe kofi tare da tawagarsa a Masar. A ranar 29 ga watan Yuli 2014, Hossam Hassan ya maye gurbin Mido a matsayin manajan Zamalek.
=== Zamalek Academy Academy ===
Daga baya ya amince da tayin da shugaban Zamalek Mortada Mansour ya yi na zama Daraktan Kwalejin Matasa ta Zamalek tare da nada tsohon mataimakinsa Mohamed Salah a matsayin manajan fasaha na Makarantar Matasan Zamalek . A karkashin jagorancin sa, Kungiyar U-16 ta lashe gasar Al Wehda International Championship bayan ta doke FC Steaua București U-16 da ci 2-0 a wasan karshe.
=== Ismaily ===
A ranar 15 ga watan Yuli 2015, shugaban Ismaily Mohamed Abo El-Soud ya sanar da cewa Mido zai zama manajan kungiyar. Ya kuma sanar da cewa Ashraf Khedr zai zama mataimakin manaja. Ya yi murabus daga mukaminsa a ranar 20 ga watan Disamba 2015 sakamakon wata matsala da ta taso da kyaftin din kungiyar Hosny Abd Rabo .
=== Koma Zamalek ===
Shugaban Zamalek Mortada Mansour ya sanar da dawowar Mido a matsayin manajan Zamalek, ya maye gurbin Marcos Paquetá wanda ya kasa sarrafa kungiyar. Ya kuma nada Hazem Emam a matsayin babban manaja da Ismail Youssef a matsayin daraktan fasaha. Bayan wata daya kacal a matsayin manaja, an kore shi bayan rashin nasara a hannun Al Ahly da ci 2 - 0 a wasan tsere na Cairo, wanda ya haifar da kara tazara tsakanin kungiyoyin biyu zuwa maki bakwai. Daga baya Mortada Mansour ya ce hukumar ta yanke shawarar cire Mido daga matsayinsa bayan rashin da Ismaily ta yi, amma sanar da cewa an jinkirta har sai an buga wasan Alkahira Derby, don gujewa shagaltar da 'yan wasa.
=== Maƙaryata ===
A ranar 7 ga watan Yuli 2016, shugaban Lierse Maged Samy ya ba da sanarwar hayar Mido a matsayin mai ba da shawara na fasaha ga Lierse da Wadi Degla . Mido ya ce yana da burin taimakawa kulob din don samun ci gaba zuwa rukunin farko na A na Belgium .
=== Wadi Degla ===
A ranar 8 ga watan Nuwamba shekarar 2016, an nada shi a matsayin manajan Wadi Degla har zuwa ƙarshen kakar 2016 - 17 biyo bayan korar Patrice Carteron . Mido ya kuma bayyana cewa ya karɓi aikin ne domin ya cancanci cancantar lasisin UEFA A wanda ke buƙatar mai nema ya kasance yana jagorantar ƙungiya a halin yanzu.
=== Al Wehda ===
A ranar 17 ga watan Disamba shekarar 2018, ya zama mai ba da shawara na fasaha da manajan riko a Al Wehda, bayan korar Fábio Carille .
=== El Makkasa ===
A ranar 9 ga watan Yuni 2019, an nada Mido manajan Misr Lel Makkasa SC . Daga baya an kore shi a cikin Janairu 2020.
== Rayuwar mutum ==
A shekarar 2002, Mido ya yi aure yana da shekara 19, daga baya kuma ya haifi 'ya'ya maza uku.
Yana dan shekara 34, ya kai {{Convert|150|kg}} a cikin nauyi wanda ya sa ya zama mai wadatar [[Ciwon suga|ciwon sukari]] ; duk da haka, ya yi nasarar rasa {{Convert|37|kg}} a cikin watanni biyar.
== Ƙididdigar sana'a ==
=== Kulob ===
: Majiyoyi:
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Zamalek
|1999–2000
|Egyptian Premier League
|4
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|1
|0
|5
|3
|-
|Gent
|2000–01
|Belgian First Division
|21
|11
|0
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|23
|11
|-
| rowspan="3" |Ajax
|2001–02
| rowspan="2" |Eredivisie
|24
|12
|0
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|26
|12
|-
|2002–03
|16
|9
|0
|0
| colspan="2" |—
|8
|1
|24
|10
|-
! colspan="2" |Total
!40
!21
!0
!0
! colspan="2" |—
!10
!1
!50
!22
|-
|Celta Vigo
|2002–03
|La Liga
|8
|4
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|8
|4
|-
|Marseille
|2003–04
|Ligue 1
|22
|7
|0
|0
|0
|0
|11
|2
|33
|9
|-
|Roma
|2004–05
|Serie A
|8
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|12
|0
|-
| rowspan="4" |Tottenham Hotspur
|2004–05
| rowspan="3" |Premier League
|9
|2
|2
|1
|0
|0
|2
|1
|13
|4
|-
|2005–06
|27
|11
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|27
|11
|-
|2006–07
|12
|1
|3
|1
|4
|3
|4
|0
|23
|5
|-
! colspan="2" |Total
!48
!14
!5
!2
!4
!3
!6
!1
!63
!20
|-
| rowspan="3" |Middlesbrough
|2007–08
| rowspan="2" |Premier League
|12
|2
|4
|0
|1
|0
|0
|0
|17
|2
|-
|2008–09
|13
|4
|1
|0
|1
|1
|0
|0
|15
|5
|-
! colspan="2" |Total
!25
!6
!5
!0
!2
!1
!0
!0
!32
!7
|-
|Wigan Athletic (loan)
|2008–09
|Premier League
|12
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|12
|2
|-
|Zamalek (loan)
|2009–10
|Egyptian Premier League
|15
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|15
|1
|-
|West Ham United (loan)
|2009–10
|Premier League
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|9
|0
|-
|Middlesbrough
|2009–10
|Championship
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|Ajax (loan)
|2010–11
|Eredivisie
|5
|2
|1
|1
| colspan="2" |—
|0
|0
|6
|3
|-
| rowspan="3" |Zamalek
|2010–11
| rowspan="2" |Egyptian Premier League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
|2011–12
|3
|2
|0
|0
| colspan="2" |—
|1
|1
|4
|3
|-
! colspan="2" |Total
!3
!2
!0
!0
! colspan="2" |—
!1
!1
!4
!3
|-
|Barnsley
|2012–13
|Championship
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!221
!73
!11
!3
!6
!4
!35
!5
!273
!85
|}
=== Kasashen duniya ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Ƙungiya ta ƙasa
! Shekara
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="10" | Masar
|-
| 2001
| 14
| 7
|-
| 2002
| 8
| 3
|-
| 2003
| 8
| 6
|-
| 2004
| 4
| 0
|-
| 2005
| 5
| 3
|-
| 2006
| 6
| 1
|-
| 2007
| 2
| 0
|-
| 2008
| 2
| 0
|-
| 2009
| 2
| 0
|-
! colspan="2" | Jimlar
! 51
! 20
|}
=== Manufofin duniya ===
: ''An jera maki Masar da farko, shafi na nuna maki bayan kowane burin Mido.''
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+International goals by date, venue, opponent, score, result and competition
! scope="col" |No.
! data-sort-type="date" scope="col" |Date
! scope="col" |Venue
! scope="col" |Cap
! scope="col" |Opponent
! scope="col" |Score
! scope="col" |Result
! scope="col" |Competition
|-
! scope="row" |1
|6 January 2001
|Cairo International Stadium, [[Kairo|Cairo]], Egypt
|1
|{{fb|United Arab Emirates}}
|2–1
|2–1
|Friendly
|-
! scope="row" |2
|6 May 2001
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|8
|{{fb|Senegal}}
|1–0
|1–0
|2002 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |3
| rowspan="2" |3 June 2001
| rowspan="2" |Alexandria Stadium, [[Alexandria]], Egypt
| rowspan="2" |9
| rowspan="2" |{{fb|Sudan}}
|1–0
| rowspan="2" |3–2
| rowspan="2" |2002 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |4
|2–0
|-
! scope="row" |5
|10 June 2001
|Moi International Sports Centre, [[Nairobi]], Kenya
|10
|{{fb|Kenya}}
|1–1
|1–1
|Friendly
|-
! scope="row" |6
|21 July 2001
|Stade 19 Mai 1956, [[Annaba]], Algeria
|13
|{{fb|Algeria}}
|1–1
|1–1
|2002 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |7
|30 December 2001
|Khalifa International Stadium, [[Doha]], Qatar
|14
|{{fb|Qatar}}
|2–1
|2–2
|Friendly
|-
! scope="row" |8
|6 January 2002
|Ismailia Stadium, Ismailia, Egypt
|16
|{{fb|Mali}}
|1–0
|1–2
|Friendly
|-
! scope="row" |9
|11 January 2002
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|17
|{{fb|Burkina Faso}}
|1–0
|2–2
|Friendly
|-
! scope="row" |10
|31 January 2002
|Stade Modibo Kéïta, [[Bamako]], Mali
|20
|{{fb|Zambia}}
|1–0
|2–1
|2002 African Cup of Nations
|-
! scope="row" |11
|29 March 2003
|Rose Hill Stadium, [[Port Louis]], Mauritius
|24
|{{fb|Mauritius}}
|1–0
|1–0
|2004 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |12
| rowspan="2" |8 June 2003
| rowspan="2" |Port Said Stadium, Port Said, Egypt
| rowspan="2" |26
| rowspan="2" |{{fb|Mauritius}}
|1–0
| rowspan="2" |7–0
| rowspan="2" |2004 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |13
|3–0
|-
! scope="row" |14
|20 June 2003
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|27
|{{fb|Madagascar}}
|4–0
|6–0
|2004 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |15
|10 October 2003
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|28
|{{fb|Senegal}}
|1–0
|1–0
|Friendly
|-
! scope="row" |16
|15 November 2003
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|29
|{{fb|South Africa}}
|2–1
|2–1
|Friendly
|-
! scope="row" |17
|27 March 2005
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|35
|{{fb|Libya|1977}}
|1–1
|4–1
|2006 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |18
|4 September 2005
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|38
|{{fb|Benin}}
|3–1
|4–1
|2006 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |19
|16 November 2005
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|39
|{{fb|Tunisia}}
|1–0
|1–2
|Friendly
|-
! scope="row" |20
|20 January 2006
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|40
|{{fb|Libya|1977}}
|1–0
|3–0
|2006 Africa Cup of Nations
|}
== Ƙididdigar gudanarwa ==
{{Updated|match played 21 January 2020}}<ref>{{cite web|url=http://www.filgoal.com/Arabic/News.aspx?NewsID=142592|title=FilGoal – زووم -انفوجرافيك – زمالك ميدو Vs زمالك حسام.. العميد يفوز دفاعيا|access-date=4 January 2016}}</ref>
== Daraja ==
=== A matsayin dan wasa ===
'''Zamalek'''
* Gasar Cin Kofin Afirka : 2000
'''Ajax'''
* Eredivisie : 2001–02, 2010–11
* Kofin KNVB : 2001 - 02 <ref name="Ajax seal double with last gasp strikes" />
* Johan Cruijff Garkuwa : 2002
'''Kasashen duniya'''
* Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka : 2006
'''Na ɗaya'''
* Takalmin Ebony na Belgium : 2001
* Matashin dan wasan na League na Belgium: 2000 - 01 <ref name="Portrait of a young pro" />
* Matashin Dan Kwallon Kafar Masar: 2000 - 01 <ref name="Portrait of a young pro" />
* Matashin dan wasan Afirka na shekara : 2001 - 02 <ref name="Portrait of a young pro" />
=== A matsayin manaja ===
'''Zamalek'''
* Kofin Masar : 2014
== manazarta ==
== Hanyoyin waje ==
* {{FIFA player|183023|Mido}}
* Mido at Soccerbase
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
rvcwtoz67huqy8zlj6pn3htai0i9ork
823534
823533
2026-04-21T10:57:44Z
Yusuf Shehu
44191
823534
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Mido (Egyptian Footballer).png|thumb|hoton mido]]
[[Fayil:Mido Training.jpg|thumb|Mido a filin wasa]]
'''Ahmed Hossam Hussein Abdelhamid''' ( {{Lang-ar|أحمد حسام حسين عبد الحميد}} ; an haifi shi a ranar 23 ga watan Fabrairu shekara ta 1983), wanda kuma aka fi sani da '''Mido''', shine manajan ƙwallon ƙafa na ƙasar Masar kuma tsohon ɗan wasan da ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba .
[[File:Mido 11.JPG|thumb|Mido]]
Mido ya fara aikinsa tare da Zamalek a kasar Masar a shekarar 1999. Ya bar kulob din zuwa Gent na Belgium a shekarar 2000, inda ya ci takalmin Ebony na Belgium . Wannan ya haifar da komawa Ajax ta Holland a shekarar 2001, daga inda ya koma Celta Vigo a matsayin aro a shekara ta 2003. Makomarsa ta gaba ita ce Marseille a Faransa kuma ya bar su zuwa Roma ta Italiya a shekarar 2004. Ya kuma koma ƙungiyar Tottenham Hotspur ta Ingila a matsayin aro na watanni 18 a shekarar 2005 sannan daga karshe ya koma kulob din a shekarar 2006. Ya bar kulob ɗin a shekara ta 2007 don komawa Middlesbrough, daga inda ya koma Wigan Athletic, Zamalek, West Ham United da Ajax a matsayin aro. A cikin shekarar 2011, ya sake komawa Zamalek, kafin ya shiga Barnsley a shekarar 2012. Ya kuma bugawa Masar wasanni 51, inda ya ci kwallaye 20. Mido ya yi ritaya daga kwallon kafa a watan Yunin shekarar 2013.
== Aikin kulob ==
=== Zamalek ===
An kuma haife shi a [[Kairo|Alkahira]], Mido ya fara aiki tare da kasar Masar Premier League kulob din Zamalek a shekarar 1999. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'">{{NFT player|access-date=17 August 2007}}</ref> Ya buga wasansa na farko a gasar a ranar 22 ga watan Mayu shekarar 2000 a wasan da suka tashi 0-0 da El Qanah. A Mako mai zuwa, Mido ya ci kwallaye biyu na farko a kan Aluminum Nag Hammâdi, wanda Zamalek ya ci 3 - 2. Wasansa na farko na Afirka ya zo ne a ranar 28 ga watan Mayu shekarar 2000, a wasan da suka doke Habasha Coffee da ci 2-1, wanda ya kai jimillar kwallaye 3 - 3, wanda hakan ya sa aka yanke hukuncin wasan a bugun fenariti. Zamalek ta ci 4-2. Daga karshe Zamalek ya kai wasan karshe na cin Kofin Afirka na shekarar 2000, inda ya doke Canon Yaoundé na Kamaru da ci 4 - 3. Ayyukan Mido a ƙarshe ya jawo sha'awa daga ƙungiyar Gent ta Belgium. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'" />
=== Gent ===
[[File:Mido Training.jpg|thumb|Mido a wajen training ]]
A cikin shekarar 2000, yana da shekaru 17, Mido ya sanya hannu kan Gent. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'">{{NFT player|access-date=17 August 2007}}</ref> Da farko, ya yi fama da kewar gida, kuma ya koma Masar jim kadan bayan ya isa Belgium, kawai ya kasance a cikin matsanancin halin mahaifinsa. Yin aiki tuƙuru don yaƙar ajiyar ajiyar sa, a ƙarshe Mido ya ci nasara akan su, a cikin nasa kalmomin yana samun "tunanin ƙwararre". Manajan Gent Patrick Remy ya gamsu da yadda Mido ya bi da batun kuma ya inganta shi zuwa ƙungiyar farko a watan Satumbar shekarar 2000, inda ya sanya shi da farko akan kujerar masu maye gurbin. Duk da haka, Mido ya ci gaba da burge Remy, wanda ya yi tsokaci kan "alhakinsa ... [da] manyan fasahar fasaha". <ref name="Portrait of a young pro" /> Daga ƙarshe ya zama ƙungiya ta farko, kuma ya fara buga wasansa na farko a ranar 27 ga watan Agusta shekara ta 2000 a cikin nasarar 4-1 da Eendracht Aalst. A ranar 2 ga watan Oktoba shekarar 2000, ya zira kwallon sa ta farko a wasan da gida ta doke Standard Liège da ci 2-1. Wasansa na farko na Turai ya zo ne a ranar 12 ga watan Satumba shekarar 2000, inda Gent ya sha kashi a hannun Ajax da ci 6-0. Ya zama mai son magoya baya, kuma 'yan jaridun Belgium sun yabe shi a ƙarshen kakar. Mido ya ci gaba da lashe takalmin Ebony na Belgium a shekarar 2001 a matsayin mafi kyawun ɗan wasan Afirka a rukunin farko na Belgium, tare da sanya masa suna "Gano Shekara". Kamar yadda ya jawo sha'awa daga manyan kulob a Belgium da waje, ya ƙare kakar tare da rawar gani a kan Royal Antwerp, inda ya zira ɗaya daga cikin burin Gent a nasarar 3 - 1 tare da kafa sauran biyun. Bayan shekaru biyu, Remy ya kwatanta wasan da wani ɗan jaridar Masar, yana mai cewa "Mido ya yi komai." Ya kammala kakar bana da kwallaye 11 daga wasanni 21, yayin da Gent ya kare a matsayi na biyar, inda ya ba su dama a kakar wasa mai zuwa ta UEFA Intertoto Cup .
=== Ajax ===
Bayan nasarar da ya samu a Belgium tare da Gent, Mido ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar tare da kungiyar Eredivisie Ajax a shekarar 2001. Ya ji rauni a lokacin wasansu na cin Kofin UEFA da Limassol, bayan sun yi karo da mai [[Mai buga baya|tsaron baya]] . Ya dawo dawowar kungiyar da Heerenveen, wasan da Ajax ta sha kashi 5-1. Koyaya, an kore shi daga wasan Twente, bayan ya harbi Spira Grujić yayin da yake ƙoƙarin doke shi zuwa ƙwallo, wanda daga baya aka dakatar da shi wasanni uku. Ya dawo Ajax da Vitesse, inda ya zo a matsayin wanda ya canza a minti na 75. Ya gaza zabar sa don maye gurbin benci da Feyenoord a cikin watan Maris na shekarar 2002, wanda ya faru ne sakamakon karamin rikici da kocin Ronald Koeman, kuma Mido ya tafi hutu na dan lokaci a Alkahira. Mido ya zira kwallaye a wasan da Ajax ta doke Utrecht a wasan karshe na KNVB Cup, ma'ana ya kawo karshen kakar shekarar 2001-02 tare da League League da Cup biyu.
Ya yi wasa na mintuna 32 kawai da Groningen, bayan wasan da ba shi da ƙira. Ya ce daga baya ya gaji kuma yana dauke da rauni kadan a lokacin wasan, amma Koeman ya soki Mido yana mai cewa baya bayar da komai. Ya bayyana a watan Satumbar shekarar 2002 cewa yana son barin Ajax a kasuwar musayar 'yan wasa a karshen Disamba. Koyaya, Mido ba da daɗewa ba ya nemi afuwa ga Koeman da Leo Beenhakker game da bayanan canja wurin, yana cewa "mara nauyi ne" kuma "mara tunani". An ba shi tara sannan aka dakatar da shi daga wasan Ajax da Olympique Lyonnais . A watan Disamba na waccan shekarar, ya bayyana cewa yana son ci gaba da zama a Ajax. Ya ci wa Ajax kwallaye a wasan da suka doke Willem II da ci 6-0 a watan Fabrairun shekarar 2003, amma Koeman ya sake sukar Mido, inda yayi sharhi mara kyau game da wasan sa da Roda a gasar KNVB. An jefa shi a wasan Ajax na gaba da Feyenoord, kawai yana nuna azaman wanda ba a amfani da shi ba. Ya ji rauni a tsokarsa a cinyarsa ta sama bayan wasan sada zumunci da ya yi da Masar, kuma an cire shi daga wasan Ajax da Groningen. An mayar da Mido zuwa kungiyar ajiyar Ajax saboda dalilan ladabtarwa, ke kewaye da rashin fahimtar kokari. Halinsa a kulob din ya haifar da sha'awa daga kungiyoyin Serie A Juventus da Lazio kuma daga baya ya yarda cewa ya jefa almakashi ga abokin wasan Ajax Zlatan Ibrahimović bayan muhawara a watan Maris shekarar 2003.
==== Loan zuwa Celta Vigo ====
[[File:Mido 1.png|thumb|Mido]]
Celta Vigo ta yi tayin ba da lamuni ga Mido a watan Maris, wanda aka ba da rahoton cewa ya fadi kwanaki bayan haka saboda [[FIFA]] ba ta amince da shi ba. Koyaya, a ƙarshe FIFA ta ba da izinin aiwatar da matakin kuma an kammala shi ranar 18 ga watan Maris. Ya zira kwallaye a wasan farko na Celta Vigo da Athletic Bilbao, wanda Celta ta ci 2-1. Ajax ta kimanta Mido tsakanin ƙimar € 5 miliyan da € 6 miliyan, a tsakanin sha'awa daga kungiyoyi a Italiya da Spain. Rahotanni sun bayyana cewa Newcastle United na gab da yin tayin Mido a watan Mayu, amma wakilin Mido Christophe Henrotay ya hana hakan. Ajax ta yi kokarin mayar da shi kulob din, amma ya ki amincewa da hakan, domin ya ci gaba da zama a Celta. Ya ji rauni a lokacin da yake horo a watan Mayu, amma yana da damar buga wasan Celta da Villarreal CF, wanda ya ga an kori Mido a wasan da Celta ta sha kashi ci 5-0. An danganta Mido da komawa AS Roma a karshen watan Mayu, inda shugaban Roma Franco Sensi ya furta "Ina son Mido", amma Ajax ya bayyana suna son € 15 miliyan a gare shi. Ajax ta ki amincewa da komawar Real Betis zuwa Mido a watan Yuni. Daga nan an yi imanin Marseille ta yi tayin dan wasan kuma Celta ba ta shirya biyan kudin da Ajax ke nema na € 15 ba. miliyan.
=== Marseille ===
Ajax ta karɓi € 12 miliyan don neman Mido daga Marseille a watan Yuli, kuma ya kammala tafiya akan kwangilar shekaru biyar a ranar 12 ga watan Yuli 2003, wanda ya sanya Mido ya zama ɗan wasan Masar mafi tsada har abada. Ya fara buga wa Marseille wasa a wasan da suka doke Guingamp da ci 1-0 ranar 1 ga watan Agusta shekarar 2003. Jean-Pierre Papin ya yaba wa Mido, yana mai cewa ya rage ga 'yan wasa irin sa ne Ligue 1 na Faransa ke cikin manyan wasannin Turai. Ya zira kwallaye a ragar [[Real Madrid CF|Real Madrid]] a wasan cin Kofin Zakarun Turai na UEFA a watan Nuwamba, wanda Marseille ta sha kashi 2-1.
Mido ya bayyana a cikin watan Maris 2004 cewa zai iya barin Marseille a ƙarshen kakar 2003-04. An yi imanin wata kungiyar Ingila da wasu kungiyoyin Spain da yawa suna son siyan Mido, wanda Didier Drogba ya rufe shi a Marseille. Atlético Madrid, Zaragoza, Osasuna da tsohon kulob din Celta Vigo duk an yi ta rade -radin za su sayi Mido, inda Daraktan Fasaha Toni Muñoz ya tabbatar da sha'awar Atlético. A halin da ake ciki, an kama Mido cikin hanzari akan hanyar zuwa wasan Marseille da AS Monaco, wanda ya haifar da zaman kotu. Rahotanni sun nuna cewa Roma a shirye take ta sayi Mido akan kudi € 9 miliyan duk da cewa Mido zai ji rauni a sauran wasannin kwallon kafa na Faransa. Kungiyar Be Turkishiktaş ta Turkiyya ta bayyana cewa suna son siyan sa, kuma Mido ya ce zai tattauna da Bobby Robson kan yiwuwar komawa Newcastle United .
=== Roma ===
A ƙarshe Mido ya rattaba hannu ga Roma a ranar ƙarshe na kasuwar canja wuri ta bazara ta shekarar 2004, akan kuɗin € 6 miliyan, ta sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar. An tabbatar da cewa ba zai buga wasan farko na kakar ba, kuma mai yiwuwa wasanni biyu masu zuwa. An daure Mido don buga wasansa na farko a Roma da Messina a watan Satumbar shekarar 2004, wasan da ya yi wasa a zahiri, amma Roma ta yi rashin nasara 4-3. Rahotanni sun nuna cewa ana iya sayar da Mido ga Valencia a yarjejeniyar musaya da Bernardo Corradi kuma ana alakanta shi da komawa [[Manchester City F.C.|Manchester City ta]] Premier . An yi imanin Southampton na da Mido a cikin jerin sunayen wadanda za su kai hari, amma wakilinsa Christophe Henrotay ya ce Roma ba za ta yarda ta bar Mido ya bar kulob din ba. Har ma an ba da rahoton cewa an ba shi ga Southampton a matsayin aro amma sabon wakilinsa, Mino Raiola, ya sake maimaita ikirarin da aka yi cewa Roma na son ci gaba da Mido har zuwa, aƙalla, ƙarshen kakar. An danganta shi da komawa Tottenham Hotspur, tare da wakilin sa ya tabbatar yana son barin Roma.
=== Tottenham Hotspur ===
[[File:Mido_11.JPG|thumb|321x321px| Mido yana buga wa Tottenham Hotspur a 2007]]
Tottenham ta sayo Mido a matsayin aro na watanni 18 a ranar 28 ga watan Janairu 2005. Ya ci kwallaye biyu a wasansa na farko na Tottenham da Portsmouth a ranar 5 ga watan Fabrairu 2005. Ya zira kwallaye 3 cikin wasanni 11 a lokacin 2004-05 na Tottenham. Mido ya ba da sanarwar shirye -shirye a cikin watan Yuli 2005 don ƙaddamar da makarantar kwallon kafa ta kansa a Masar, wanda ke da niyyar haɓaka ƙwararrun matasan ƙasar. A cikin watan Janairu 2006, ya bayyana cewa baya son komawa Roma a ƙarshen kakar 2005-06, amma ya sanya hannu tare da Tottenham na dindindin. Manajan Tottenham Martin Jol ya ce kulob din yana da kwarin gwiwar sayo Mido kan yarjejeniyar din -din -din saboda kyawawan ayyukan da yake yi, amma daga baya ya yarda cewa Tottenham na iya shan kashi wajen kiyaye Mido, tare da sauran kungiyoyin da ke sha'awar sa hannu. An ci gaba da yin shakku game da tafiyarsa ta dindindin a cikin watan Afrilu 2006, bayan da ya sami sabuwar matsalar rauni. Ya sha wahala daga wani ƙaramin sashi na magoya bayan Southampton da West Ham United a 2005. Manajan West Ham Alan Pardew ya nemi afuwar Mido saboda cin zarafin da magoya baya suka yi masa. Ya kammala kakar 2005-06 da kwallaye 11 a wasanni 27, ma'ana shine dan wasan Tottenham na biyu mafi yawan zura kwallaye a raga. Tottenham ta tabbatar a watan Mayun shekarar 2006 cewa Mido zai koma Roma.
Sai dai Mido ya sake komawa Tottenham a ranar 29 ga watan Agusta akan yarjejeniyar dindindin akan kudi € 6.75 miliyan. Bayan ya dawo Tottenham ya yi sharhi a shafin yanar gizon kungiyar cewa "a koyaushe yana sane a cikin zuciyarsa zai dawo" kuma "ba zai iya jira ya ja rigar Tottenham ba, ya yi wasa a Lane kuma ya zira wasu kwallaye" . Koyaya, jim kaɗan bayan wannan, manajan Martin Jol ya zargi Mido da "rashin gaskiya da rashin girmamawa", bayan kalaman da Mido yayi game da tsohon dan wasan Tottenham Sol Campbell . Bayan da ya kasa zira kwallaye a wasanni biyar na farko a matsayin dan wasan Tottenham na dindindin, a ƙarshe ya sami raga a kan abokan hamayyarsa West Ham tare da bugun ƙwallo a ranar 19 ga watan Oktoba 2006, kuma ya biyo bayan hakan tare da kwallaye biyu a kan Milton Keynes na League Two . Dons a gasar League Cup . Dole ne ya yi gwagwarmaya da zama na huɗu a layi don ɗaya daga cikin wurare biyu masu ban sha'awa, amma ya dage cewa wannan alama ce ta ƙarfin kulob, kuma wani abu ne da ya sani sosai kafin ya koma ƙungiyar. Koyaya, an danganta shi da komawa Manchester City. Mido ya ci abin da ya zama burinsa na karshe ga Tottenham a ranar 31 ga watan Janairun 2007 a kan [[Arsenal FC|Arsenal]], amma yuwuwar komawarsa Manchester City ya fadi cikin rabin sa'a kafin rufe kasuwar musayar 'yan wasa. A ƙarshe ya yarda cewa ya yi kuskure ta hanyar shiga Tottenham a yarjejeniyar dindindin. Ya ƙare kakar 2006 - 07 tare da bayyanuwa 23 da kwallaye 5.
=== Middlesbrough ===
Tottenham ta amince da £ 6 miliyan tare da Birmingham City don Mido a ranar 20 ga watan Yuli 2007. Manajan Birmingham Steve Bruce ya ce matakin ya kusa durkushewa, yayin da rahotanni ke cewa kwangilar ta lalace kan albashi da tsawon kwantiragin da Mido ke bukata. A ƙarshe yarjejeniyar ta ɓarke ne a kan wata magana da Mido ya dage ta na cikin kwantiragin. A watan Agustan 2007 Sunderland ta yi fam 6 miliyan suka yi masa tayin kuma suka tattauna, <ref name="Sunderland confirm offer for Mido" /> bayan haka Birmingham ta tabbatar da cewa suna ƙoƙarin farfado da yarjejeniyar su don shiga Mido. Daga nan Middlesbrough ta bayyana sha’awar su ta sa hannu, wanda ya yi daidai da fam 6 miliyan Birmingham da Sunderland kuma an ba su izinin magana da shi. Daga karshe sun sanya hannu kan Mido akan kudi £ 6 miliyan akan kwangilar shekaru hudu a ranar 16 ga watan Agusta shekarar 2007. Ya zira kwallaye a wasansa na farko a Middlesbrough da Fulham da kuma wasansa na farko a gida da Newcastle United . A yayin wasan Newcastle, an bayar da rahoton cewa Mido ya fuskanci cin zarafin Islama daga wasu magoya bayan Newcastle, wanda Hukumar Kwallon Kafa (FA) za ta bincika.
Ya sha wahala a danniya karaya da pubic kashi wanda ya hana shi fita don fiye da watanni uku daga watan Nuwamba 2007 har ya koma ga na farko-tawagar mataki domin Middlesbrough ta da ci 2-0 FA Cup nasara a kan Mansfield Town a ranar 26 Janairu 2008. An kore shi a minti na 80 a wasan da suka yi da [[Arsenal FC|Arsenal]] a ranar 15 ga watan Maris shekarar 2008 bayan ya harbi Gaël Clichy a fuska tare da takalminsa, wanda hakan ya sa ya samu haramcin wasanni uku. Mido da aka fitar da mulki ga saura daga cikin 2007-08 kakar a watan Afrilu wadannan wata hernia aiki a kan wani pelvic rauni. Ya yi benci a wasan farko da Middlesbrough za ta kara da tsohon kulob din Tottenham kuma ya zo a matsayin mai maye gurbin a cikin minti na 82 kuma ya zira kwallaye bayan mintuna hudu bayan ya karkare bugun Didier Digard . Karshen mako mai zuwa ya gan shi ya ci [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a Anfield don sanya Middlesbrough 1 - 0 a gaba, amma a ƙarshe sun sha kashi a wasan da ci 2-1. Wannan ya biyo bayan kwallaye a kan Yeovil Town a gasar League Cup da Portsmouth a gasar. Wasu magoya bayan Newcastle sun sake yi wa Mido hari yayin dumama kafin wasan Middlesbrough 0-0, tare da ikirarin cewa FA na binciken wakar wariyar launin fata. Ya bayyana fushinsa kan binciken hukumar FA, yana ganin ba za su yi wani banbanci ga duk wani cin zarafi da za a yi nan gaba ba. A ƙarshe an kama mutane biyu a kan yin waƙar kuma za su bayyana a Kotun Majistare ta Teesside.
==== Loan zuwa Wigan Athletic ====
Mido ya shiga tattaunawa da Wigan Athletic kan sanya hannu kan yarjejeniyar aro na watanni shida, kuma ya kammala tafiya a ranar 23 ga watan Janairu 2009. Ya zira kwallaye a karon farko tare da burin daidaitawa da [[Liverpool F.C.|Liverpool]] tare da bugun fenariti a wasan 1-1 ranar 28 ga watan Janairu. Ya ci wa Wigan kwallaye a wasan da [[Arsenal FC|Arsenal ta doke su]] da ci 4-1 kuma ya kammala zaman aro tare da buga wasanni 12 da kwallaye 2. Wadannan Middlesbrough ta relegation zuwa Championship, ya kasa bayar da rahoton zuwa pre-kakar horo, kuma ya ƙarshe aka ci tarar da kulob din bayan ba juya up bayan makwanni biyu. Ya koma horo kwana daya bayan wannan. <ref name="Mido back in training with Boro" />
==== Loan zuwa Zamalek ====
Middlesbrough ta karɓi tayin da ba a bayyana ba ga Mido daga wani kulob da ba a bayyana sunanta ba a ranar 26 ga watan Yuli, kuma ya kammala komawa zuwa tsohuwar ƙungiyar Zamalek a ranar 3 ga watan Agusta, wanda ke da zaɓi na siyan shi na dindindin idan sun sami damar cika sharuddan Middlesbrough. . A ranar 20 ga watan Agusta, Mido ya buga wa Zamalek wasan farko na rashin nasara, inda ya bata fenariti na biyu yayin da Zamalek ya jefar da bugun daga kai sai mai tsaron gida da ci 2-1 ga Petrojet a gasar Premier ta Masar .
==== Loan zuwa West Ham United ====
[[File:Mido_1.png|thumb|293x293px| Mido yana buga wa West Ham United wasa a 2010]]
Mido ya koma West Ham United a matsayin aro na wata hudu a ranar 1 ga watan Fabrairun shekarar 2010 bayan yarjejeniyar zamansa da Zamalek ta kare. Ya ce "Dole ne na sadaukar da wasu abubuwa amma ina nan don sake buga kwallon kafa kuma ina nan don tabbatar da ma'ana. Ina matukar farin cikin kasancewa a nan, babban kulob ne - kuma na tabbata zan yi kyau a nan. ” <ref name="Mido & Ilan join West Ham on loan" /> Shugaban West Ham David Sullivan ya ba da sanarwar cewa domin Mido ya tabbatar da makomar kwallon kafa na dogon lokaci, kwantiraginsa da West Ham ya sanya shi cikin mafi karancin albashi a gasar Premier. Sullivan ya ce "Ba ya son a san shi a matsayin 'ya kasance' na wasan kwallon kafa na Ingila, don haka ya yarda ya zo nan don yin wasa a kan kudin da bai dace ba, fam dubu daya kacal a mako." <ref name="Mido to be paid just £1,000 per week as he bids to lift West Ham" /> Ya fara buga wa West Ham wasa a ranar 6 ga watan Fabrairu a wasan da suka doke Burnley da ci 2-1. A cikin wasanni tara da ya buga wa West Ham ya kasa zira kwallo kuma ya tsira da bugun fenariti a wasan da suka tashi 2-2 da Everton . A watan Yuni shekarar 2010, West Ham ta yanke shawarar ba ta sabon kwantiragi.
==== Loan zuwa Ajax ====
Ajax ta shiga tattaunawa da Middlesbrough kan siyan Mido a kyauta a watan Yuli. A ranar 1 ga watan Satumba, ya sanya hannu kan kwangilar aro na shekara guda. Mido ya fara buga wasansa na farko a ranar 16 ga Oktoba 2010, inda ya maye gurbin Miralem Sulejmani a wasan da suka doke NAC Breda da ci 3-0. Ya zira kwallon sa ta farko a ranar 11 ga Nuwamba a wasan da suka doke Veendam da ci 3-0 a gasar cin kofin Holland . Duk da ya zura kwallaye uku a wasanni shida, damar kwallon kafa ta farko ta takaita, kasancewar sau daya kawai yake kan layi. Bayan Martin Jol ya yi murabus, Mido ya rasa matsayinsa lokacin da aka nada sabon manaja Frank de Boer a ranar 6 ga Disamba 2010. A ranar 4 ga watan Janairu 2011, ya rubuta wa Ajax wasika don soke kwangilarsa.
=== Koma Zamalek ===
A ranar 21 ga watan Janairun shekarar 2011, Mido ya koma Zamalek kan kwantiragin shekaru uku da rabi. Koyaya, saboda kuskuren da ƙungiyar Zamalek ta yi Mido bai yi rajista ba a lokacin da zai yi wasa tare da Zamalek don haka ya zauna a sauran kakar.
=== Barnsley ===
A ranar 16 ga watan Yuni 2012, Mido ya amince da yarjejeniya da Barnsley na Gasar Cin Kofin Ingilishi, dangane da likita. An kammala tafiyarsa a ranar 21 ga watan Yuni 2012 lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekara guda tare da Barnsley. Mido ya fara buga wasansa na farko a ranar 10 ga Nuwamba 2012 a matsayin wanda zai maye gurbin Kelvin Etuhu a wasan da suka doke Huddersfield Town da ci 1-0. A ranar 31 ga watan Janairu 2013 an sake shi ta hanyar yarda tare da mai tsaron baya Lee Collins .
== Ritaya ==
An sanar da yin ritayarsa daga kwallon kafa a watan Yunin shekarar 2013.
Kafin ya yi ritaya, an nada Mido Shugaban Rayuwa Mai Daraja na Tsohon Wykehamist Football Club, kulob don tsofaffin ɗaliban Kwalejin Winchester da ɗayan ƙungiyoyin da suka kafa ƙungiyar Arthurian League .
== Aikin duniya ==
Mido ya buga wa ƙungiyar matasa ta Masar wasa sau 13 tsakanin shekarar 1999 zuwa shekara ta 2001.
Ya buga wa Masar wasanni 51 kuma ya ci kwallaye 20. <ref name="Hossam, Ahmed 'Mido'">{{NFT player|access-date=17 August 2007}}</ref> Mido ya ci kwallo a wasansa na farko na kasa da kasa da Hadaddiyar Daular Larabawa, wanda Masar ta ci 2-1. Mido ya aike da fax zuwa tawagar Masar don shaida musu cewa ba ya cikin jerin 'yan wasan da za a zaba a duniya a watan Mayun shekarar 2004, yana mai cewa ba shi da tabin hankali don shiga kungiyar. Mido yana cikin tawagar Masar da ta buga gasar cin kofin Afirka ta 2004 .
Kocin Masar Marco Tardelli ya sauke Mido a watan Satumbar shekarar 2004, bayan Mido ya yi ikirarin cewa ba zai buga wa tawagar kasar ba saboda raunin da ya samu, amma ya buga wasan sada zumunci da Roma awanni 24 bayan haka. Bayan kwana daya, Mido ya yi watsi da zargin cewa ya ki bugawa kasarsa wasa. Haka kuma, hukumar kwallon kafa ta Masar ta sanar da cewa ba zai sake buga wa kungiyar wasa ba. Duk da haka, an kori Tardelli a matsayin kocin Masar kuma a watan Janairun shekarar 2005 Hukumar Kwallon Kafa ta Masar ta ce za ta yi tunanin dawo da Mido cikin kungiyar idan zai nemi afuwa kan halinsa na baya. Mido ya tashi zuwa [[Kairo|Alkahira]] a watan Fabrairun 2005 kuma ya nemi afuwar jama'a kuma a wata mai zuwa kungiyar kwallon kafa ta kasa ta kira shi. <ref name="Pharaohs prepare for Libya" /> Mido ya janye daga wasan share fagen shiga gasar cin kofin duniya da Masar ta buga da Kamaru a shekarar 2006, bayan da ya ji rauni a yayin da yake wasa da Tottenham Hotspur .
[[File:Mohamed naser abdelaziz.jpg|thumb|Mido]]
An fitar da Mido daga tawagar Masar a lokacin gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2006 sakamakon rigimar da suka yi da koci Hassan Shehata a wasan kusa da na karshe da Senegal, wanda ya faro bayan da Mido ya aikata mummunan aiki akan sauya shi. Wanda ya maye gurbinsa Amr Zaki ne ya fara zura kwallo a bugun tazara ta farko, wanda hakan ya sanya Masar shiga wasan karshe. Bayan kwana daya, Mido ya sulhunta da Shehata, amma an ba shi dakatarwar watanni shida daga buga wasa da Masar. Daga baya kungiyar ta dawo da Mido bayan dakatar da shi, a shirye don cancantar shiga gasar cin kofin Afirka ta 2008 wanda Masar ta lashe. An saka Mido cikin tawagar Masar da za ta yi wasa da Afirka ta Kudu a Landan a watan Nuwambar shekarar 2006, duk da ya samu rauni a gwiwarsa a lokacin. Duk da haka, ba a bar shi cikin tawagar Masar da za ta yi wasa da Mauritania a wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin Afirka a watan Maris na shekarar 2007.
== Aikin bayan ritaya ==
Bayan ya yi ritaya, ya koma yin nazarin wasannin Premier League da wasannin gasar zakarun Turai a tashoshin Wasannin Al Jazeera. Hakanan yana da nunin nasa akan AlHayat TV da kuma shirin kan layi akan FilGoal . Ya bayyana cewa yana da burin zama manaja bayan samun takardar shaidar da ake bukata.
== Aikin gudanarwa ==
=== Zamalek ===
Kodayake ya karɓi tayin da yawa daga ƙungiyoyi kamar Paris Saint-Germain Youth Academy da Al-Masry na Masar amma ya ƙi su. An nada shi a matsayin babban kocin Zamalek bayan korar Helmy Toulan a ranar 21 ga watan Janairun shekarar 2014, duk da yana da shekaru 30 kacal. Mido ya jagoranci tawagarsa zuwa matsayi na uku a gasar Firimiyar Masar ta 2013 zuwa 14 kuma ya samu gurbin shiga gasar cin kofin zakarun nahiyoyin Afirka na CAF bayan rashin nasara 1-0 ga abokin hamayyarsa Al-Ahly, 2-1 a hannun Smouha na [[Alexandria]] sannan kuma a 2–0 ta ci Petrojet .<nowiki></br></nowiki> Mido ya yi nasarar lashe Kofin Masar da kuma tabbatar da kofin kofin a shekara ta biyu a jere, ta hanyar doke Smouha da ci 1-0, wanda ya sa ya zama mafi karancin manaja da ya lashe kofi tare da tawagarsa a Masar. A ranar 29 ga watan Yuli 2014, Hossam Hassan ya maye gurbin Mido a matsayin manajan Zamalek.
=== Zamalek Academy Academy ===
Daga baya ya amince da tayin da shugaban Zamalek Mortada Mansour ya yi na zama Daraktan Kwalejin Matasa ta Zamalek tare da nada tsohon mataimakinsa Mohamed Salah a matsayin manajan fasaha na Makarantar Matasan Zamalek . A karkashin jagorancin sa, Kungiyar U-16 ta lashe gasar Al Wehda International Championship bayan ta doke FC Steaua București U-16 da ci 2-0 a wasan karshe.
=== Ismaily ===
A ranar 15 ga watan Yuli 2015, shugaban Ismaily Mohamed Abo El-Soud ya sanar da cewa Mido zai zama manajan kungiyar. Ya kuma sanar da cewa Ashraf Khedr zai zama mataimakin manaja. Ya yi murabus daga mukaminsa a ranar 20 ga watan Disamba 2015 sakamakon wata matsala da ta taso da kyaftin din kungiyar Hosny Abd Rabo .
=== Koma Zamalek ===
Shugaban Zamalek Mortada Mansour ya sanar da dawowar Mido a matsayin manajan Zamalek, ya maye gurbin Marcos Paquetá wanda ya kasa sarrafa kungiyar. Ya kuma nada Hazem Emam a matsayin babban manaja da Ismail Youssef a matsayin daraktan fasaha. Bayan wata daya kacal a matsayin manaja, an kore shi bayan rashin nasara a hannun Al Ahly da ci 2 - 0 a wasan tsere na Cairo, wanda ya haifar da kara tazara tsakanin kungiyoyin biyu zuwa maki bakwai. Daga baya Mortada Mansour ya ce hukumar ta yanke shawarar cire Mido daga matsayinsa bayan rashin da Ismaily ta yi, amma sanar da cewa an jinkirta har sai an buga wasan Alkahira Derby, don gujewa shagaltar da 'yan wasa.
=== Maƙaryata ===
A ranar 7 ga watan Yuli 2016, shugaban Lierse Maged Samy ya ba da sanarwar hayar Mido a matsayin mai ba da shawara na fasaha ga Lierse da Wadi Degla . Mido ya ce yana da burin taimakawa kulob din don samun ci gaba zuwa rukunin farko na A na Belgium .
=== Wadi Degla ===
A ranar 8 ga watan Nuwamba shekarar 2016, an nada shi a matsayin manajan Wadi Degla har zuwa ƙarshen kakar 2016 - 17 biyo bayan korar Patrice Carteron . Mido ya kuma bayyana cewa ya karɓi aikin ne domin ya cancanci cancantar lasisin UEFA A wanda ke buƙatar mai nema ya kasance yana jagorantar ƙungiya a halin yanzu.
=== Al Wehda ===
A ranar 17 ga watan Disamba shekarar 2018, ya zama mai ba da shawara na fasaha da manajan riko a Al Wehda, bayan korar Fábio Carille .
=== El Makkasa ===
A ranar 9 ga watan Yuni 2019, an nada Mido manajan Misr Lel Makkasa SC . Daga baya an kore shi a cikin Janairu 2020.
== Rayuwar mutum ==
A shekarar 2002, Mido ya yi aure yana da shekara 19, daga baya kuma ya haifi 'ya'ya maza uku.
Yana dan shekara 34, ya kai {{Convert|150|kg}} a cikin nauyi wanda ya sa ya zama mai wadatar [[Ciwon suga|ciwon sukari]] ; duk da haka, ya yi nasarar rasa {{Convert|37|kg}} a cikin watanni biyar.
== Ƙididdigar sana'a ==
=== Kulob ===
: Majiyoyi:
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Zamalek
|1999–2000
|Egyptian Premier League
|4
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|1
|0
|5
|3
|-
|Gent
|2000–01
|Belgian First Division
|21
|11
|0
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|23
|11
|-
| rowspan="3" |Ajax
|2001–02
| rowspan="2" |Eredivisie
|24
|12
|0
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|26
|12
|-
|2002–03
|16
|9
|0
|0
| colspan="2" |—
|8
|1
|24
|10
|-
! colspan="2" |Total
!40
!21
!0
!0
! colspan="2" |—
!10
!1
!50
!22
|-
|Celta Vigo
|2002–03
|La Liga
|8
|4
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|8
|4
|-
|Marseille
|2003–04
|Ligue 1
|22
|7
|0
|0
|0
|0
|11
|2
|33
|9
|-
|Roma
|2004–05
|Serie A
|8
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|12
|0
|-
| rowspan="4" |Tottenham Hotspur
|2004–05
| rowspan="3" |Premier League
|9
|2
|2
|1
|0
|0
|2
|1
|13
|4
|-
|2005–06
|27
|11
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|27
|11
|-
|2006–07
|12
|1
|3
|1
|4
|3
|4
|0
|23
|5
|-
! colspan="2" |Total
!48
!14
!5
!2
!4
!3
!6
!1
!63
!20
|-
| rowspan="3" |Middlesbrough
|2007–08
| rowspan="2" |Premier League
|12
|2
|4
|0
|1
|0
|0
|0
|17
|2
|-
|2008–09
|13
|4
|1
|0
|1
|1
|0
|0
|15
|5
|-
! colspan="2" |Total
!25
!6
!5
!0
!2
!1
!0
!0
!32
!7
|-
|Wigan Athletic (loan)
|2008–09
|Premier League
|12
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|12
|2
|-
|Zamalek (loan)
|2009–10
|Egyptian Premier League
|15
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|15
|1
|-
|West Ham United (loan)
|2009–10
|Premier League
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|9
|0
|-
|Middlesbrough
|2009–10
|Championship
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|Ajax (loan)
|2010–11
|Eredivisie
|5
|2
|1
|1
| colspan="2" |—
|0
|0
|6
|3
|-
| rowspan="3" |Zamalek
|2010–11
| rowspan="2" |Egyptian Premier League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
|2011–12
|3
|2
|0
|0
| colspan="2" |—
|1
|1
|4
|3
|-
! colspan="2" |Total
!3
!2
!0
!0
! colspan="2" |—
!1
!1
!4
!3
|-
|Barnsley
|2012–13
|Championship
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!221
!73
!11
!3
!6
!4
!35
!5
!273
!85
|}
=== Kasashen duniya ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Ƙungiya ta ƙasa
! Shekara
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="10" | Masar
|-
| 2001
| 14
| 7
|-
| 2002
| 8
| 3
|-
| 2003
| 8
| 6
|-
| 2004
| 4
| 0
|-
| 2005
| 5
| 3
|-
| 2006
| 6
| 1
|-
| 2007
| 2
| 0
|-
| 2008
| 2
| 0
|-
| 2009
| 2
| 0
|-
! colspan="2" | Jimlar
! 51
! 20
|}
=== Manufofin duniya ===
: ''An jera maki Masar da farko, shafi na nuna maki bayan kowane burin Mido.''
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+International goals by date, venue, opponent, score, result and competition
! scope="col" |No.
! data-sort-type="date" scope="col" |Date
! scope="col" |Venue
! scope="col" |Cap
! scope="col" |Opponent
! scope="col" |Score
! scope="col" |Result
! scope="col" |Competition
|-
! scope="row" |1
|6 January 2001
|Cairo International Stadium, [[Kairo|Cairo]], Egypt
|1
|{{fb|United Arab Emirates}}
|2–1
|2–1
|Friendly
|-
! scope="row" |2
|6 May 2001
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|8
|{{fb|Senegal}}
|1–0
|1–0
|2002 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |3
| rowspan="2" |3 June 2001
| rowspan="2" |Alexandria Stadium, [[Alexandria]], Egypt
| rowspan="2" |9
| rowspan="2" |{{fb|Sudan}}
|1–0
| rowspan="2" |3–2
| rowspan="2" |2002 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |4
|2–0
|-
! scope="row" |5
|10 June 2001
|Moi International Sports Centre, [[Nairobi]], Kenya
|10
|{{fb|Kenya}}
|1–1
|1–1
|Friendly
|-
! scope="row" |6
|21 July 2001
|Stade 19 Mai 1956, [[Annaba]], Algeria
|13
|{{fb|Algeria}}
|1–1
|1–1
|2002 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |7
|30 December 2001
|Khalifa International Stadium, [[Doha]], Qatar
|14
|{{fb|Qatar}}
|2–1
|2–2
|Friendly
|-
! scope="row" |8
|6 January 2002
|Ismailia Stadium, Ismailia, Egypt
|16
|{{fb|Mali}}
|1–0
|1–2
|Friendly
|-
! scope="row" |9
|11 January 2002
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|17
|{{fb|Burkina Faso}}
|1–0
|2–2
|Friendly
|-
! scope="row" |10
|31 January 2002
|Stade Modibo Kéïta, [[Bamako]], Mali
|20
|{{fb|Zambia}}
|1–0
|2–1
|2002 African Cup of Nations
|-
! scope="row" |11
|29 March 2003
|Rose Hill Stadium, [[Port Louis]], Mauritius
|24
|{{fb|Mauritius}}
|1–0
|1–0
|2004 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |12
| rowspan="2" |8 June 2003
| rowspan="2" |Port Said Stadium, Port Said, Egypt
| rowspan="2" |26
| rowspan="2" |{{fb|Mauritius}}
|1–0
| rowspan="2" |7–0
| rowspan="2" |2004 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |13
|3–0
|-
! scope="row" |14
|20 June 2003
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|27
|{{fb|Madagascar}}
|4–0
|6–0
|2004 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |15
|10 October 2003
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|28
|{{fb|Senegal}}
|1–0
|1–0
|Friendly
|-
! scope="row" |16
|15 November 2003
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|29
|{{fb|South Africa}}
|2–1
|2–1
|Friendly
|-
! scope="row" |17
|27 March 2005
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|35
|{{fb|Libya|1977}}
|1–1
|4–1
|2006 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |18
|4 September 2005
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|38
|{{fb|Benin}}
|3–1
|4–1
|2006 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |19
|16 November 2005
|Arab Contractors Stadium, Cairo, Egypt
|39
|{{fb|Tunisia}}
|1–0
|1–2
|Friendly
|-
! scope="row" |20
|20 January 2006
|Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
|40
|{{fb|Libya|1977}}
|1–0
|3–0
|2006 Africa Cup of Nations
|}
== Ƙididdigar gudanarwa ==
{{Updated|match played 21 January 2020}}<ref>{{cite web|url=http://www.filgoal.com/Arabic/News.aspx?NewsID=142592|title=FilGoal – زووم -انفوجرافيك – زمالك ميدو Vs زمالك حسام.. العميد يفوز دفاعيا|access-date=4 January 2016}}</ref>
== Daraja ==
=== A matsayin dan wasa ===
'''Zamalek'''
* Gasar Cin Kofin Afirka : 2000
'''Ajax'''
* Eredivisie : 2001–02, 2010–11
* Kofin KNVB : 2001 - 02 <ref name="Ajax seal double with last gasp strikes" />
* Johan Cruijff Garkuwa : 2002
'''Kasashen duniya'''
* Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka : 2006
'''Na ɗaya'''
* Takalmin Ebony na Belgium : 2001
* Matashin dan wasan na League na Belgium: 2000 - 01 <ref name="Portrait of a young pro" />
* Matashin Dan Kwallon Kafar Masar: 2000 - 01 <ref name="Portrait of a young pro" />
* Matashin dan wasan Afirka na shekara : 2001 - 02 <ref name="Portrait of a young pro" />
=== A matsayin manaja ===
'''Zamalek'''
* Kofin Masar : 2014
== manazarta ==
== Hanyoyin waje ==
* {{FIFA player|183023|Mido}}
* Mido at Soccerbase
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
474fdrnjnotp5r8bkbnk4pc12on6188
Quanita Adams
0
25585
823059
547500
2026-04-20T16:36:44Z
Pharouqenr
25549
823059
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Quanita Adams''' ƴar [[Cape Town]] ce, a ƙasar [[Afirka ta Kudu]] - tushen wasan kwaikwayo kuma ƴar wasan kwaikwayo. Ta fito a cikin fina-finan Gafara tare da Arnold Vosloo, ''Cape of Good Hope'', da ''Skeem,'' kuma ta fito kan mataki a cikin fitattun wasannin ''Gaskiya a Fassara'' da ''A Ƙafarta'' . Ita ce wacce ta yi nasara a 2008 na Fleur du Cap Award don Mafi Kyawun 'Yar Taimakon Tallafi don rawar da ta taka a ''Cissie'', wanda ya ci a shekarar 2004 na Fleur du Cap Award don Mafi Kyawun ''<nowiki/>' Yar Fim don Waƙar Waƙa da A Ƙafarta, da Wanda ya ci a shekara ta 2003. Kyautar Fleur du Cap Kyauta don Mafi Kyawun Haɗuwa don Yan mata masu launi.<ref>she also pay the role of mother leatita in Arendvlei
and she made a serious called the Riviera about a young girl in grade 7 [http://www.mlasa.com/artfquaada.htm Moonyeenn Lee Associates: Quanita Adams]{{Dead link|date=July 2016|fix-attempted=yes}}</ref> Quanita, kuma taka rawar da Uwar Laetitia a SAFTA-lashe ''kyknet'' drama, ''[https://kyknet.dstv.com/South/home/Arendsvlei Arendsvlei]
Bugu da ƙari '', s'' shi ma ya ƙirƙiri jerin talabijin ''Riveiria,'' wanda ya dogara da yarinya 'yar aji 7 da ta girma a lokacin wariyar launin fata. ''[https://m.imdb.com/title/tt9063194/ Vinkel en Koljander]'' shine ɗayan abubuwan da Ms Adams ta ƙirƙira.
== Manazarta ==
[[Category:Mata yan Fim]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutanen Afrika ta Kudu]]
ficeytqf1ftsny9szzrcrllpe11ojvu
823060
823059
2026-04-20T16:37:17Z
Pharouqenr
25549
823060
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Quanita Adams''' ƴar [[Cape Town]] ce, a ƙasar [[Afirka ta Kudu]] - tushen wasan kwaikwayo kuma ƴar wasan kwaikwayo. Ta fito a cikin fina-finan Gafara tare da Arnold Vosloo, ''Cape of Good Hope'', da ''Skeem,'' kuma ta fito kan mataki a cikin fitattun wasannin ''Gaskiya a Fassara'' da ''A Ƙafarta'' . Ita ce wacce ta yi nasara a 2008 na Fleur du Cap Award don Mafi Kyawun 'Yar Taimakon Tallafi don rawar da ta taka a ''Cissie'', wanda ya ci a shekarar 2004 na Fleur du Cap Award don Mafi Kyawun ''<nowiki/>' Yar Fim don Waƙar Waƙa da A Ƙafarta, da Wanda ya ci a shekara ta 2003. Kyautar Fleur du Cap Kyauta don Mafi Kyawun Haɗuwa don Yan mata masu launi.<ref>she also pay the role of mother leatita in Arendvlei
and she made a serious called the Riviera about a young girl in grade 7 [http://www.mlasa.com/artfquaada.htm Moonyeenn Lee Associates: Quanita Adams]{{Dead link|date=July 2016|fix-attempted=yes}}</ref> Quanita, kuma taka rawar da Uwar Laetitia a SAFTA-lashe ''kyknet'' drama, ''[https://kyknet.dstv.com/South/home/Arendsvlei Arendsvlei]
Bugu da ƙari '', s'' shi ma ya ƙirƙiri jerin talabijin ''Riveiria,'' wanda ya dogara da yarinya 'yar aji 7 da ta girma a lokacin wariyar launin fata. ''[https://m.imdb.com/title/tt9063194/ Vinkel en Koljander]'' shine ɗayan abubuwan da Ms Adams ta ƙirƙira.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Mata yan Fim]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutanen Afrika ta Kudu]]
6l1r9mmyxng80fuksz3imupew4lclle
823061
823060
2026-04-20T16:37:32Z
Pharouqenr
25549
823061
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Quanita Adams''' ƴar [[Cape Town]] ce, a ƙasar [[Afirka ta Kudu]] - tushen wasan kwaikwayo kuma ƴar wasan kwaikwayo. Ta fito a cikin fina-finan Gafara tare da Arnold Vosloo, ''Cape of Good Hope'', da ''Skeem,'' kuma ta fito kan mataki a cikin fitattun wasannin ''Gaskiya a Fassara'' da ''A Ƙafarta''. Ita ce wacce ta yi nasara a 2008 na Fleur du Cap Award don Mafi Kyawun 'Yar Taimakon Tallafi don rawar da ta taka a ''Cissie'', wanda ya ci a shekarar 2004 na Fleur du Cap Award don Mafi Kyawun ''<nowiki/>' Yar Fim don Waƙar Waƙa da A Ƙafarta, da Wanda ya ci a shekara ta 2003. Kyautar Fleur du Cap Kyauta don Mafi Kyawun Haɗuwa don Yan mata masu launi.<ref>she also pay the role of mother leatita in Arendvlei
and she made a serious called the Riviera about a young girl in grade 7 [http://www.mlasa.com/artfquaada.htm Moonyeenn Lee Associates: Quanita Adams]{{Dead link|date=July 2016|fix-attempted=yes}}</ref> Quanita, kuma taka rawar da Uwar Laetitia a SAFTA-lashe ''kyknet'' drama, ''[https://kyknet.dstv.com/South/home/Arendsvlei Arendsvlei]
Bugu da ƙari '', s'' shi ma ya ƙirƙiri jerin talabijin ''Riveiria,'' wanda ya dogara da yarinya 'yar aji 7 da ta girma a lokacin wariyar launin fata. ''[https://m.imdb.com/title/tt9063194/ Vinkel en Koljander]'' shine ɗayan abubuwan da Ms Adams ta ƙirƙira.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Mata yan Fim]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutanen Afrika ta Kudu]]
2x8bwazsgxrl9n0fnhm97982dqmbasq
Virlana Tkacz
0
30706
823066
786336
2026-04-20T16:40:01Z
Pharouqenr
25549
823066
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Virlana Tkacz''' (an haife ta a watan Yuni 23, 1952 a Newark, [[New Jersey]] ) ita ce darektan kafa na "Yara Arts Group", wani kamfani mai zama a shahararren gidan wasan kwaikwayo na La MaMa na a New York.<ref>Jennings, Olena (April 2010). "Yara Arts Group: Poetry into Theatre (Interview with Virlana Tkacz)". ''nthWORD Magazine''. Retrieved 2010-05-05.</ref> Ta yi karatu a Kwalejin Bennington da Jami'ar Columbia, inda ta sami Master of Fine Arts a cikin jagorancin wasan kwaikwayo.
[[File:Virlana Tkacz.jpg|thumb|Virlana Tkacz]]
Tare da kungiyar 'Yara' ta ƙirƙira sama da gidajen wasan kwaikwayo 30 waɗanda ke haɗa gajerun waƙoƙi na zamani da waƙoƙin gargajiya, waƙoƙi, almara da tarihi daga Gabas don ƙirƙirar ƙirar ƙima tare da ba da labari. Gwaji a cikin sigar su da ainihin su, suna amfani da bidiyo, hotuna da aka tsara, da makin kida masu rikitarwa don bincika dangantakarmu da lokaci da wayewa. Yankunan Yara na baya-bayan nan, "Mafarkan Ƙarƙashin Ƙasa" da "Bugawa Bedrock," sun dogara ne akan hira da matasan birane da 'yan gudun hijira, yayin da "1917-2017: Tychyna Zhadan & Dogs" ya kasance game da tashin hankali na yaki kuma sun sami lambar yabo ta New York Innovative Theater Awards. [http://www.nyitawards.com/news/newsitem.asp?storyid=419] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414065354/https://www.nyitawards.com/news/newsitem.asp?storyid=419 |date=2021-04-14 }}.
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
Ms. Tkacz ta ƙirƙira gidajen wasan kwaikwayo na asali sama da guda ashirin da biyar na waɗanda suka kasance haɗin gwiwa tare da kamfanonin wasan kwaikwayo na gwaji daga Gabashin Turai. An kuma yi waɗannan sassa a La MaMa a New York, a manyan gidajen wasan kwaikwayo a [[Kiev|Kyiv]], Kharkiv da Lviv da kuma a bukukuwan wasan kwaikwayo na duniya, da kuma a cibiyoyin al'adu na ƙauye. Yara 'yan kwanan nan ''Dark Night, Bright Stars'', ya kasance game da taron mawaƙin Ukrainian Taras Shevchenko da ɗan bala'i na Amurka Ira Aldridge, wanda NY Theater Wire ya kira "mai ban mamaki," yana rubuta: "A kan matakin ƙasa, wannan wasan kwaikwayo labari ne game da biyu. Abokan da ke da irin wannan tarihin suna da musayar al'adu, amma ku zurfafa bincike kuma ku gano jigogi na kabilanci da talauci, zalunci da 'yanci, ɓangarorin waje da kuma burin gida.<ref>"Dark Night Bright Stars by Yara Arts Group Directed by Virlana Tkacz".</ref> Ta ƙirƙira "Opera GAZ" tare da Nova Opera daga Kyiv da aka yi a La MaMa a New York a watan Disamba 2019 kuma ana kiranta da "kyakkyawa," "ɗaya daga cikin mafi kyawun wasan operas na zamani" da "dole ne a kalla."<ref>"Opera GAZ"</ref>
A shekarar 1996 ta fara aiki tare da mawakan asalin garin Buryat na Siberiya. Tare suka kirkiro guda shida na asali na wasan kwaikwayo. Dangane da kayan gargajiya, al'adu da rera waƙoƙin shaman an yi waɗannan guntu a La MaMa, a Ulan Ude a gidan wasan kwaikwayo na Buryat, da ƙauyukan Aga-Buryat, waɗanda suka haɗa da ''Circle'', wanda ya shiga cikin repertoire na Buryat National Theater kwanan nan bayan wasan kwaikwayonsa na 330 ya zama wasan kwaikwayo na kamfanin. The Village Voice ya rubuta: "Aiki mai ban sha'awa mai ban sha'awa, ''Circle'', gaugawa a hankalinku, yana sa zuciyar ku ta buga, kuma tana girgiza jin ku." <ref>{{Cite web |url=https://www.villagevoice.com/2000/05/16/worlds-collide/ |title=Eva Yaa Asantewaa "Worlds Collide" Village Voice, May 16,2000 |access-date=2022-03-27 |archive-date=2019-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425165440/https://www.villagevoice.com/2000/05/16/worlds-collide/ |url-status=dead }}</ref>
A cikin shekarar 2005 Ms. Tkacz ta yi aiki a kan fassarar ''Janyl Myrza'', wasan almara na Kyrgyzstan na karni na 17 game da mace jarumi. Bayan tafiya zuwa Dutsen Celestial, ta kirkiro ''Janyl'', tare da masu fasaha daga Yara da Sakhna Nomadic Theatre na Kyrgyzstan. An yi wasan kwaikwayon a La MaMa a shekara ta 2007, babban birnin Bishkek, cibiyar yankin Naryn da kuma cikin tsaunukan Celestial, inda labarin Janyl ya faru. Hotuna daga ''Janyl'' an nuna su a ''Kyrgyzstan Epic Theater a New York: Hotunan Margaret Morton'' da Jami'ar [[Tsakiyar Asiya]] ta buga a 2008. <ref>Randy Gener, American Theatre, February 2009</ref> A cikin 2008 Virlana ta ƙirƙiri ''Er Toshtuk'' bisa ɗaya daga cikin tsoffin almara na Kyrgyzstan game da balaguron sihiri da duhu mai ban dariya a cikin duniyar ƙasa. An yi wasan kwaikwayon a La MaMa a cikin 2009 kuma yana ci gaba da yin wasa a Kyrgyzstan. Backstage ya kira shi "ƙaramin dutse mai daraja," "cike da ban dariya da yanayin jiki." <ref>{{Cite web |title=Gwen Orel, Backstage, March 30, 2009. |url=http://www.lamama.org/archives/2009/ErTushtuk.html |access-date=March 27, 2022 |archive-date=April 26, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426191756/http://www.lamama.org/archives/2009/ErTushtuk.html |url-status=dead }}</ref>
Baya ga aikinta tare da Yara, Ms. Tkacz ta jagoranci shirin ''Return of the Native'' don Bikin Bikin Wave na gaba na BAM tare da mawaki Peter Gordon da mai zanen bidiyo Kit Fitzgerald. Aikin da aka yi a Tucano Arts Festival a Rio de Janeiro da kuma Het Muziektheater a [[Amsterdam]]. Ta kuma yi aiki tare da su a kan ''Blue Lights a cikin Basement'', abin tunawa ga Marvin Gaye a BAM Opera House. A zauren Aaron Davis ta shirya Sekou Sundiata's ''Mystery of Love'', ETC. Ta yi aiki tare da David Roussève akan ''Mana Goes to the Moon'', sannan kuma ta jagoranci wasan kwaikwayo don Ƙungiyar 'Yan Asalin Amirka, Aikin Mata da kuma a Tsibirin Coney.
Ms. Tkacz ta kasance babban Malama na Fulbright a Cibiyar wasan kwaikwayo a Kyiv a 2002 da kuma a Bishkek a 2008, da kuma a Kurbas gidan wasan kwaikwayo Center a Kyiv (2016). Ta gudanar da bitar wasan kwaikwayo don Cibiyar bazara ta Harvard har tsawon shekaru goma sha ɗaya kuma ta yi lacca a Makarantar Yale na Drama da Tisch School of Arts a NYU. Ta taimaka wa daraktoci irin su Andrei Serban, Ping Chong, George Ferencz da Wilford Leach a La MaMa, da kuma Sir Peter Hall a Broadway da Michael Bogdanov a gidan wasan kwaikwayo na kasa a London.
== Littattafai da fassarori ==
Tun daga 1989 ta yi aiki tare da mawaki ba-Amurke "Wanda Phipps" akan fassarorin wakokin Ukrainian. Ayyukansu sun zama ginshiƙan ɓangarorin wasan kwaikwayo na Yara da yawa kuma sun bayyana a cikin mujallun adabin Amurka da yawa, tarihin tarihi da abubuwan da aka saka CD. An buga fassarorin su da aka yi amfani da su a cikin abubuwan samarwa na Yara a cikin 2008 azaman tarihin tarihin harsuna biyu a ''cikin wani haske daban-daban'' . Tare sun sami lambar yabo ta Agni, tallafin fassarar NYSCA guda bakwai da lambar yabo ta National Theater Translation Fund don aikin da suka yi akan wasan kwaikwayo na ''baiti Forest Song'' . Tkacz da Phipps suma sun dukufa wajen fassara kayan gargajiya da suka haɗa da: tatsuniyoyi, waƙoƙi, waƙoƙi da almara. A cikin 2005 an ba Tkacz lambar yabo ta NEA Fassara Fassarar Waƙoƙi don aiki akan waƙar Serhiy Zhadan na zamani. Kwanan nan Jarida ta Jami'ar Yale ta buga ''Abin da Muke Rayuwa Don/Abin da Muka Mutu Don: Zaɓaɓɓun Waƙoƙi'' na Serhiy Zhadan a cikin fassararsu. Mai bitar Karin Adabin Times ya kira Zhadan “mawaƙi mai daraja ta duniya” da fassarorinsu “masu ƙwarewa.” <ref>Askold Melnyczuk, Times Literary Supplement, April 23, 2019</ref> An zabi littafin ne don Kyautar Fassarar Waqoqin (Poetry Translation Award) PEN.
Ayyukan ta da kungiyar "Yara" tare da masu fasaha na Buryat sun jagoranci Tkacz da Phipps don yin aiki tare da Sayan Zhambalov akan fassarar Buryat Mongolian. Ayyukansu akan waƙoƙin shaman sun sami karɓuwa daga Gidauniyar Witter Bynner don Kyautar Fassarar Waƙa kuma ta jagoranci buga littafinsu ''Shanar: Dedication Ritual of a Buryat Shaman'' ta Parabola Books a 2002. An buga littafin a cikin takarda a matsayin ''Siberian Shamanism: The Shanar Ritual of the Buryats'' in 2015 da kuma a cikin Faransanci kamar yadda ''Chamanisme Siberien: Le Rituel du Shanr des Bouriates" a cikin 2017.''
Tkacz ta buga labarai a cikin ''Nazarin Tarihin Gidajen wasan kwaikwayo'', ''Jaridar Nazarin'' Yukren, ''Takardun Slavonic na Kanada'', da ''Nazarin Slavic na Kanada-Amurka'' kuma ya rubuta game da nata aikin a ''gidan wasan kwaikwayo na Amurka'' . A cikin 2010 ta haɗa haɗin gwiwa tare da Irena Makaryk ''Modernism a Kyiv: Gwajin Jubilant'', wani babban littafi kan fasahar Kyiv a cikin 1920s wanda Jami'ar Toronto Press ta buga a 2010. Uilliam Blacker ya yi bitar littafin kwanan nan don Nazarin Yukren Harvard kuma ya rubuta: “Ƙararren Irena Makaryk da Virlana Tkacz game da rayuwar al’adun kyiv mai ƙarfi a zamanin zamani yana wakiltar babbar nasara a cikin karatun Ingilishi kan al’adun Ukraine. Ƙirar ta dawo da al'adun zamani na zamani da aka yi watsi da su na Ukraine ga mai karatu mai magana da Ingilishi, amma mahimmancinsa shine, ta hanyar girman girman aiki da tsarin aikin, kuma ya fi wannan: a cikin hankalinsa ga yanayin al'adu na kasa da kasa da (neo) Tsarin mulkin mallaka da halaye, ƙarar tana wakiltar gyara ga madaidaicin babban birni na malanta kan al'adun zamani." <ref>Review by Uilliam Blacker in Harvard Ukrainian Studies, Vol 36, no 1-2 pp 220-224.</ref>
A shekara ta 2007, anyiwa Virlana Tkacz lakabi da muhimmiyar mawakiyar Ukraine wato “Honored Artist of Ukraine." <ref>Randy Gener, American Theatre, February 2009</ref> A cikin 2021, an yi ''waƙar Virtual Forest Song'' yayin bala'in cutar ta Covid akan layi ta amfani da fasahar Zoom don wasa da hotunan bishiyoyi (oak, sycamore, birch da willow) suna haɗe da ƴan wasan kwaikwayo, kiɗa, da hotuna na gidajen 'ƙone da ruguza' daga yankunan da ake rikici a gabashin Ukraine.
== Shirye-shiryen da Virlana Tkacz ta ƙirƙira tare da kungiyar Yara Arts Group ==
2021 ''Virtual Forest Song''
2019 ''Opera GAZ''
2019 ''Winter Songs on Mars''
2018 ''Following the Milky Way''
2017 ''1917/2017: Tychyna, Zhandan and the Dogs''
2016 ''Dark Night, Bright Stars''
2015 ''Hitting Bedrock''
2014 ''Capt. John Smith Goes to Ukraine''
2014 ''Winter Light''
2014 ''Underground Dreams''
2013 ''Fire, Water, Night''
2013 ''Midwinter Night''
2012 ''Dream Bridge''
2011 ''Raven''
2010 ''Winter Sun''
2010 ''Scythian Stones''
2009 ''Er Toshtuk''
2008 ''Still the River Flows''
2007 ''Janyl''
2005 ''Koliada: Twelve Dishes''
2004 ''The Warrior's Sister''
2003 ''Swan''
2002 ''Howling''
2002 ''Kupala''
2001 ''Obo: Our Shamanism''
2000 ''Song Tree''
2000 ''Circle''
1998-99 ''Flight of the White Bird''
1996-1997 ''Virtual Souls''
1995 ''Waterfall/Reflections''
1994 ''Yara's Forest Song''
1993 ''Blind Sight''
1992 ''Explosions''
1990-91 ''A Light from the East/In the Light''
For more information on Yara Arts Group and photographs see [http://www.yaraartsgroup.net Yara Arts Group]
== Littattafai ==
** [https://yalebooks.yale.edu/book/9780300223361/what-we-live-what-we-die ''What We Live For/What We Die For: Selected Poems''], by Serhiy Zhadan, translated by Virlana Tkacz and Wanda Phippps, New Haven: Yale University Press, 2019.
** [https://utorontopress.com/ca/modernism-in-kyiv-4 ''Modernism in Kyiv: Jubilant Experimentation''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427142616/https://utorontopress.com/ca/modernism-in-kyiv-4 |date=2019-04-27 }}, edited by Irena R. Makaryk and Virlana Tkacz, Toronto: University of Toronto Press, 2010.
** [http://www.brama.com/yara/different-book.html ''In a Different Light: A Bilingual Anthology of Ukrainian Literature Translated into English by Virlana Tkacz and Wanda Phipps as Performed by Yara Arts Group''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045659/http://www.brama.com/yara/different-book.html |date=2022-03-14 }}, edited by Olha Luchuk, Lviv: Sribne Slovo Press, 2008
** [http://www.brama.com/yara/epic-book.html ''Kyrgyz Epic Theatre in New York: Photographs by Margaret Morton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045700/http://www.brama.com/yara/epic-book.html |date=2022-03-14 }} edited by Virlana Tkacz, Bishkek: University of Central Asia, 2008.
** [http://www.brama.com/yara/shanar-book.html ''Shanar: Dedication Ritual of a Buryat Shaman''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045700/http://www.brama.com/yara/shanar-book.html |date=2022-03-14 }} by Virlana Tkacz, with Sayan Zhambalov and Wanda Phipps, photographs by Alexander Khantaev, New York: Parabola Books, 2002.
** [http://www.brama.com/yara/ten.html ''Ten Years of Poetry from the Yara Theatre Workshops at Harvard''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200712104014/http://www.brama.com/yara/ten.html |date=2020-07-12 }} twenty of the best Ukrainian poems from the Yara Workshops in award-winning translations by Virlana Tkacz & Wanda Phipps. The hand-made book was designed by Carmen Pujols in 1998. Each book is numbered and signed by the person who assembled it.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.yaraartsgroup.net Yara Arts Group]
{{Authority control}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1952]]
[[Category:Darektocin gidajen wasan kwaikwayo na Amurka]]
[[Category:Darektocin gidajen wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mutane daga Newark, New Jersey]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bl0b8odriz7sn5r7sm1p6ly71xk3z3x
823067
823066
2026-04-20T16:40:17Z
Pharouqenr
25549
823067
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Virlana Tkacz''' (an haife ta a watan Yuni 23, 1952 a Newark, [[New Jersey]] ) ita ce darektan kafa na "Yara Arts Group", wani kamfani mai zama a shahararren gidan wasan kwaikwayo na La MaMa na a New York.<ref>Jennings, Olena (April 2010). "Yara Arts Group: Poetry into Theatre (Interview with Virlana Tkacz)". ''nthWORD Magazine''. Retrieved 2010-05-05.</ref> Ta yi karatu a Kwalejin Bennington da Jami'ar Columbia, inda ta sami Master of Fine Arts a cikin jagorancin wasan kwaikwayo.
[[File:Virlana Tkacz.jpg|thumb|Virlana Tkacz]]
Tare da kungiyar 'Yara' ta ƙirƙira sama da gidajen wasan kwaikwayo 30 waɗanda ke haɗa gajerun waƙoƙi na zamani da waƙoƙin gargajiya, waƙoƙi, almara da tarihi daga Gabas don ƙirƙirar ƙirar ƙima tare da ba da labari. Gwaji a cikin sigar su da ainihin su, suna amfani da bidiyo, hotuna da aka tsara, da makin kida masu rikitarwa don bincika dangantakarmu da lokaci da wayewa. Yankunan Yara na baya-bayan nan, "Mafarkan Ƙarƙashin Ƙasa" da "Bugawa Bedrock," sun dogara ne akan hira da matasan birane da 'yan gudun hijira, yayin da "1917-2017: Tychyna Zhadan & Dogs" ya kasance game da tashin hankali na yaki kuma sun sami lambar yabo ta New York Innovative Theater Awards. [http://www.nyitawards.com/news/newsitem.asp?storyid=419] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414065354/https://www.nyitawards.com/news/newsitem.asp?storyid=419 |date=2021-04-14 }}.
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
Ms. Tkacz ta ƙirƙira gidajen wasan kwaikwayo na asali sama da guda ashirin da biyar na waɗanda suka kasance haɗin gwiwa tare da kamfanonin wasan kwaikwayo na gwaji daga Gabashin Turai. An kuma yi waɗannan sassa a La MaMa a New York, a manyan gidajen wasan kwaikwayo a [[Kiev|Kyiv]], Kharkiv da Lviv da kuma a bukukuwan wasan kwaikwayo na duniya, da kuma a cibiyoyin al'adu na ƙauye. Yara 'yan kwanan nan ''Dark Night, Bright Stars'', ya kasance game da taron mawaƙin Ukrainian Taras Shevchenko da ɗan bala'i na Amurka Ira Aldridge, wanda NY Theater Wire ya kira "mai ban mamaki," yana rubuta: "A kan matakin ƙasa, wannan wasan kwaikwayo labari ne game da biyu. Abokan da ke da irin wannan tarihin suna da musayar al'adu, amma ku zurfafa bincike kuma ku gano jigogi na kabilanci da talauci, zalunci da 'yanci, ɓangarorin waje da kuma burin gida.<ref>"Dark Night Bright Stars by Yara Arts Group Directed by Virlana Tkacz".</ref> Ta ƙirƙira "Opera GAZ" tare da Nova Opera daga Kyiv da aka yi a La MaMa a New York a watan Disamba 2019 kuma ana kiranta da "kyakkyawa," "ɗaya daga cikin mafi kyawun wasan operas na zamani" da "dole ne a kalla."<ref>"Opera GAZ"</ref>
A shekarar 1996 ta fara aiki tare da mawakan asalin garin Buryat na Siberiya. Tare suka kirkiro guda shida na asali na wasan kwaikwayo. Dangane da kayan gargajiya, al'adu da rera waƙoƙin shaman an yi waɗannan guntu a La MaMa, a Ulan Ude a gidan wasan kwaikwayo na Buryat, da ƙauyukan Aga-Buryat, waɗanda suka haɗa da ''Circle'', wanda ya shiga cikin repertoire na Buryat National Theater kwanan nan bayan wasan kwaikwayonsa na 330 ya zama wasan kwaikwayo na kamfanin. The Village Voice ya rubuta: "Aiki mai ban sha'awa mai ban sha'awa, ''Circle'', gaugawa a hankalinku, yana sa zuciyar ku ta buga, kuma tana girgiza jin ku." <ref>{{Cite web |url=https://www.villagevoice.com/2000/05/16/worlds-collide/ |title=Eva Yaa Asantewaa "Worlds Collide" Village Voice, May 16,2000 |access-date=2022-03-27 |archive-date=2019-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425165440/https://www.villagevoice.com/2000/05/16/worlds-collide/ |url-status=dead }}</ref>
A cikin shekarar 2005 Ms. Tkacz ta yi aiki a kan fassarar ''Janyl Myrza'', wasan almara na Kyrgyzstan na karni na 17 game da mace jarumi. Bayan tafiya zuwa Dutsen Celestial, ta kirkiro ''Janyl'', tare da masu fasaha daga Yara da Sakhna Nomadic Theatre na Kyrgyzstan. An yi wasan kwaikwayon a La MaMa a shekara ta 2007, babban birnin Bishkek, cibiyar yankin Naryn da kuma cikin tsaunukan Celestial, inda labarin Janyl ya faru. Hotuna daga ''Janyl'' an nuna su a ''Kyrgyzstan Epic Theater a New York: Hotunan Margaret Morton'' da Jami'ar [[Tsakiyar Asiya]] ta buga a 2008. <ref>Randy Gener, American Theatre, February 2009</ref> A cikin 2008 Virlana ta ƙirƙiri ''Er Toshtuk'' bisa ɗaya daga cikin tsoffin almara na Kyrgyzstan game da balaguron sihiri da duhu mai ban dariya a cikin duniyar ƙasa. An yi wasan kwaikwayon a La MaMa a cikin 2009 kuma yana ci gaba da yin wasa a Kyrgyzstan. Backstage ya kira shi "ƙaramin dutse mai daraja," "cike da ban dariya da yanayin jiki." <ref>{{Cite web |title=Gwen Orel, Backstage, March 30, 2009. |url=http://www.lamama.org/archives/2009/ErTushtuk.html |access-date=March 27, 2022 |archive-date=April 26, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426191756/http://www.lamama.org/archives/2009/ErTushtuk.html |url-status=dead }}</ref>
Baya ga aikinta tare da Yara, Ms. Tkacz ta jagoranci shirin ''Return of the Native'' don Bikin Bikin Wave na gaba na BAM tare da mawaki Peter Gordon da mai zanen bidiyo Kit Fitzgerald. Aikin da aka yi a Tucano Arts Festival a Rio de Janeiro da kuma Het Muziektheater a [[Amsterdam]]. Ta kuma yi aiki tare da su a kan ''Blue Lights a cikin Basement'', abin tunawa ga Marvin Gaye a BAM Opera House. A zauren Aaron Davis ta shirya Sekou Sundiata's ''Mystery of Love'', ETC. Ta yi aiki tare da David Roussève akan ''Mana Goes to the Moon'', sannan kuma ta jagoranci wasan kwaikwayo don Ƙungiyar 'Yan Asalin Amirka, Aikin Mata da kuma a Tsibirin Coney.
Ms. Tkacz ta kasance babban Malama na Fulbright a Cibiyar wasan kwaikwayo a Kyiv a 2002 da kuma a Bishkek a 2008, da kuma a Kurbas gidan wasan kwaikwayo Center a Kyiv (2016). Ta gudanar da bitar wasan kwaikwayo don Cibiyar bazara ta Harvard har tsawon shekaru goma sha ɗaya kuma ta yi lacca a Makarantar Yale na Drama da Tisch School of Arts a NYU. Ta taimaka wa daraktoci irin su Andrei Serban, Ping Chong, George Ferencz da Wilford Leach a La MaMa, da kuma Sir Peter Hall a Broadway da Michael Bogdanov a gidan wasan kwaikwayo na kasa a London.
== Littattafai da fassarori ==
Tun daga 1989 ta yi aiki tare da mawaki ba-Amurke "Wanda Phipps" akan fassarorin wakokin Ukrainian. Ayyukansu sun zama ginshiƙan ɓangarorin wasan kwaikwayo na Yara da yawa kuma sun bayyana a cikin mujallun adabin Amurka da yawa, tarihin tarihi da abubuwan da aka saka CD. An buga fassarorin su da aka yi amfani da su a cikin abubuwan samarwa na Yara a cikin 2008 azaman tarihin tarihin harsuna biyu a ''cikin wani haske daban-daban'' . Tare sun sami lambar yabo ta Agni, tallafin fassarar NYSCA guda bakwai da lambar yabo ta National Theater Translation Fund don aikin da suka yi akan wasan kwaikwayo na ''baiti Forest Song'' . Tkacz da Phipps suma sun dukufa wajen fassara kayan gargajiya da suka haɗa da: tatsuniyoyi, waƙoƙi, waƙoƙi da almara. A cikin 2005 an ba Tkacz lambar yabo ta NEA Fassara Fassarar Waƙoƙi don aiki akan waƙar Serhiy Zhadan na zamani. Kwanan nan Jarida ta Jami'ar Yale ta buga ''Abin da Muke Rayuwa Don/Abin da Muka Mutu Don: Zaɓaɓɓun Waƙoƙi'' na Serhiy Zhadan a cikin fassararsu. Mai bitar Karin Adabin Times ya kira Zhadan “mawaƙi mai daraja ta duniya” da fassarorinsu “masu ƙwarewa.” <ref>Askold Melnyczuk, Times Literary Supplement, April 23, 2019</ref> An zabi littafin ne don Kyautar Fassarar Waqoqin (Poetry Translation Award) PEN.
Ayyukan ta da kungiyar "Yara" tare da masu fasaha na Buryat sun jagoranci Tkacz da Phipps don yin aiki tare da Sayan Zhambalov akan fassarar Buryat Mongolian. Ayyukansu akan waƙoƙin shaman sun sami karɓuwa daga Gidauniyar Witter Bynner don Kyautar Fassarar Waƙa kuma ta jagoranci buga littafinsu ''Shanar: Dedication Ritual of a Buryat Shaman'' ta Parabola Books a 2002. An buga littafin a cikin takarda a matsayin ''Siberian Shamanism: The Shanar Ritual of the Buryats'' in 2015 da kuma a cikin Faransanci kamar yadda ''Chamanisme Siberien: Le Rituel du Shanr des Bouriates" a cikin 2017.''
Tkacz ta buga labarai a cikin ''Nazarin Tarihin Gidajen wasan kwaikwayo'', ''Jaridar Nazarin'' Yukren, ''Takardun Slavonic na Kanada'', da ''Nazarin Slavic na Kanada-Amurka'' kuma ya rubuta game da nata aikin a ''gidan wasan kwaikwayo na Amurka'' . A cikin 2010 ta haɗa haɗin gwiwa tare da Irena Makaryk ''Modernism a Kyiv: Gwajin Jubilant'', wani babban littafi kan fasahar Kyiv a cikin 1920s wanda Jami'ar Toronto Press ta buga a 2010. Uilliam Blacker ya yi bitar littafin kwanan nan don Nazarin Yukren Harvard kuma ya rubuta: “Ƙararren Irena Makaryk da Virlana Tkacz game da rayuwar al’adun kyiv mai ƙarfi a zamanin zamani yana wakiltar babbar nasara a cikin karatun Ingilishi kan al’adun Ukraine. Ƙirar ta dawo da al'adun zamani na zamani da aka yi watsi da su na Ukraine ga mai karatu mai magana da Ingilishi, amma mahimmancinsa shine, ta hanyar girman girman aiki da tsarin aikin, kuma ya fi wannan: a cikin hankalinsa ga yanayin al'adu na kasa da kasa da (neo) Tsarin mulkin mallaka da halaye, ƙarar tana wakiltar gyara ga madaidaicin babban birni na malanta kan al'adun zamani."<ref>Review by Uilliam Blacker in Harvard Ukrainian Studies, Vol 36, no 1-2 pp 220-224.</ref>
A shekara ta 2007, anyiwa Virlana Tkacz lakabi da muhimmiyar mawakiyar Ukraine wato “Honored Artist of Ukraine." <ref>Randy Gener, American Theatre, February 2009</ref> A cikin 2021, an yi ''waƙar Virtual Forest Song'' yayin bala'in cutar ta Covid akan layi ta amfani da fasahar Zoom don wasa da hotunan bishiyoyi (oak, sycamore, birch da willow) suna haɗe da ƴan wasan kwaikwayo, kiɗa, da hotuna na gidajen 'ƙone da ruguza' daga yankunan da ake rikici a gabashin Ukraine.
== Shirye-shiryen da Virlana Tkacz ta ƙirƙira tare da kungiyar Yara Arts Group ==
2021 ''Virtual Forest Song''
2019 ''Opera GAZ''
2019 ''Winter Songs on Mars''
2018 ''Following the Milky Way''
2017 ''1917/2017: Tychyna, Zhandan and the Dogs''
2016 ''Dark Night, Bright Stars''
2015 ''Hitting Bedrock''
2014 ''Capt. John Smith Goes to Ukraine''
2014 ''Winter Light''
2014 ''Underground Dreams''
2013 ''Fire, Water, Night''
2013 ''Midwinter Night''
2012 ''Dream Bridge''
2011 ''Raven''
2010 ''Winter Sun''
2010 ''Scythian Stones''
2009 ''Er Toshtuk''
2008 ''Still the River Flows''
2007 ''Janyl''
2005 ''Koliada: Twelve Dishes''
2004 ''The Warrior's Sister''
2003 ''Swan''
2002 ''Howling''
2002 ''Kupala''
2001 ''Obo: Our Shamanism''
2000 ''Song Tree''
2000 ''Circle''
1998-99 ''Flight of the White Bird''
1996-1997 ''Virtual Souls''
1995 ''Waterfall/Reflections''
1994 ''Yara's Forest Song''
1993 ''Blind Sight''
1992 ''Explosions''
1990-91 ''A Light from the East/In the Light''
For more information on Yara Arts Group and photographs see [http://www.yaraartsgroup.net Yara Arts Group]
== Littattafai ==
** [https://yalebooks.yale.edu/book/9780300223361/what-we-live-what-we-die ''What We Live For/What We Die For: Selected Poems''], by Serhiy Zhadan, translated by Virlana Tkacz and Wanda Phippps, New Haven: Yale University Press, 2019.
** [https://utorontopress.com/ca/modernism-in-kyiv-4 ''Modernism in Kyiv: Jubilant Experimentation''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427142616/https://utorontopress.com/ca/modernism-in-kyiv-4 |date=2019-04-27 }}, edited by Irena R. Makaryk and Virlana Tkacz, Toronto: University of Toronto Press, 2010.
** [http://www.brama.com/yara/different-book.html ''In a Different Light: A Bilingual Anthology of Ukrainian Literature Translated into English by Virlana Tkacz and Wanda Phipps as Performed by Yara Arts Group''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045659/http://www.brama.com/yara/different-book.html |date=2022-03-14 }}, edited by Olha Luchuk, Lviv: Sribne Slovo Press, 2008
** [http://www.brama.com/yara/epic-book.html ''Kyrgyz Epic Theatre in New York: Photographs by Margaret Morton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045700/http://www.brama.com/yara/epic-book.html |date=2022-03-14 }} edited by Virlana Tkacz, Bishkek: University of Central Asia, 2008.
** [http://www.brama.com/yara/shanar-book.html ''Shanar: Dedication Ritual of a Buryat Shaman''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045700/http://www.brama.com/yara/shanar-book.html |date=2022-03-14 }} by Virlana Tkacz, with Sayan Zhambalov and Wanda Phipps, photographs by Alexander Khantaev, New York: Parabola Books, 2002.
** [http://www.brama.com/yara/ten.html ''Ten Years of Poetry from the Yara Theatre Workshops at Harvard''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200712104014/http://www.brama.com/yara/ten.html |date=2020-07-12 }} twenty of the best Ukrainian poems from the Yara Workshops in award-winning translations by Virlana Tkacz & Wanda Phipps. The hand-made book was designed by Carmen Pujols in 1998. Each book is numbered and signed by the person who assembled it.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.yaraartsgroup.net Yara Arts Group]
{{Authority control}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1952]]
[[Category:Darektocin gidajen wasan kwaikwayo na Amurka]]
[[Category:Darektocin gidajen wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mutane daga Newark, New Jersey]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3rh0agfzkhoh617x2dll2bum2n3y83m
823068
823067
2026-04-20T16:42:22Z
Pharouqenr
25549
823068
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Virlana Tkacz''' (an haife ta a watan Yuni 23, 1952 a Newark, [[New Jersey]] ) ita ce darektan kafa na "Yara Arts Group", wani kamfani mai zama a shahararren gidan wasan kwaikwayo na La MaMa na a New York.<ref>Jennings, Olena (April 2010). "Yara Arts Group: Poetry into Theatre (Interview with Virlana Tkacz)". ''nthWORD Magazine''. Retrieved 2010-05-05.</ref> Ta yi karatu a Kwalejin Bennington da Jami'ar Columbia, inda ta sami Master of Fine Arts a cikin jagorancin wasan kwaikwayo.
[[File:Virlana Tkacz.jpg|thumb|Virlana Tkacz]]
Tare da kungiyar 'Yara' ta ƙirƙira sama da gidajen wasan kwaikwayo 30 waɗanda ke haɗa gajerun waƙoƙi na zamani da waƙoƙin gargajiya, waƙoƙi, almara da tarihi daga Gabas don ƙirƙirar ƙirar ƙima tare da ba da labari. Gwaji a cikin sigar su da ainihin su, suna amfani da bidiyo, hotuna da aka tsara, da makin kida masu rikitarwa don bincika dangantakarmu da lokaci da wayewa. Yankunan Yara na baya-bayan nan, "Mafarkan Ƙarƙashin Ƙasa" da "Bugawa Bedrock," sun dogara ne akan hira da matasan birane da 'yan gudun hijira, yayin da "1917-2017: Tychyna Zhadan & Dogs" ya kasance game da tashin hankali na yaki kuma sun sami lambar yabo ta New York Innovative Theater Awards. [http://www.nyitawards.com/news/newsitem.asp?storyid=419] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414065354/https://www.nyitawards.com/news/newsitem.asp?storyid=419 |date=2021-04-14 }}.
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
Ms. Tkacz ta ƙirƙira gidajen wasan kwaikwayo na asali sama da guda ashirin da biyar na waɗanda suka kasance haɗin gwiwa tare da kamfanonin wasan kwaikwayo na gwaji daga Gabashin Turai. An kuma yi waɗannan sassa a La MaMa a New York, a manyan gidajen wasan kwaikwayo a [[Kiev|Kyiv]], Kharkiv da Lviv da kuma a bukukuwan wasan kwaikwayo na duniya, da kuma a cibiyoyin al'adu na ƙauye. Yara 'yan kwanan nan ''Dark Night, Bright Stars'', ya kasance game da taron mawaƙin Ukrainian Taras Shevchenko da ɗan bala'i na Amurka Ira Aldridge, wanda NY Theater Wire ya kira "mai ban mamaki," yana rubuta: "A kan matakin ƙasa, wannan wasan kwaikwayo labari ne game da biyu. Abokan da ke da irin wannan tarihin suna da musayar al'adu, amma ku zurfafa bincike kuma ku gano jigogi na kabilanci da talauci, zalunci da 'yanci, ɓangarorin waje da kuma burin gida.<ref>"Dark Night Bright Stars by Yara Arts Group Directed by Virlana Tkacz".</ref> Ta ƙirƙira "Opera GAZ" tare da Nova Opera daga Kyiv da aka yi a La MaMa a New York a watan Disamba 2019 kuma ana kiranta da "kyakkyawa," "ɗaya daga cikin mafi kyawun wasan operas na zamani" da "dole ne a kalla."<ref>"Opera GAZ"</ref>
A shekarar 1996 ta fara aiki tare da mawakan asalin garin Buryat na Siberiya. Tare suka kirkiro guda shida na asali na wasan kwaikwayo. Dangane da kayan gargajiya, al'adu da rera waƙoƙin shaman an yi waɗannan guntu a La MaMa, a Ulan Ude a gidan wasan kwaikwayo na Buryat, da ƙauyukan Aga-Buryat, waɗanda suka haɗa da ''Circle'', wanda ya shiga cikin repertoire na Buryat National Theater kwanan nan bayan wasan kwaikwayonsa na 330 ya zama wasan kwaikwayo na kamfanin. The Village Voice ya rubuta: "Aiki mai ban sha'awa mai ban sha'awa, ''Circle'', gaugawa a hankalinku, yana sa zuciyar ku ta buga, kuma tana girgiza jin ku." <ref>{{Cite web |url=https://www.villagevoice.com/2000/05/16/worlds-collide/ |title=Eva Yaa Asantewaa "Worlds Collide" Village Voice, May 16,2000 |access-date=2022-03-27 |archive-date=2019-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425165440/https://www.villagevoice.com/2000/05/16/worlds-collide/ |url-status=dead }}</ref>
A cikin shekarar 2005 Ms. Tkacz ta yi aiki a kan fassarar ''Janyl Myrza'', wasan almara na Kyrgyzstan na karni na 17 game da mace jarumi. Bayan tafiya zuwa Dutsen Celestial, ta kirkiro ''Janyl'', tare da masu fasaha daga Yara da Sakhna Nomadic Theatre na Kyrgyzstan. An yi wasan kwaikwayon a La MaMa a shekara ta 2007, babban birnin Bishkek, cibiyar yankin Naryn da kuma cikin tsaunukan Celestial, inda labarin Janyl ya faru. Hotuna daga ''Janyl'' an nuna su a ''Kyrgyzstan Epic Theater a New York: Hotunan Margaret Morton'' da Jami'ar [[Tsakiyar Asiya]] ta buga a 2008. <ref>Randy Gener, American Theatre, February 2009</ref> A cikin 2008 Virlana ta ƙirƙiri ''Er Toshtuk'' bisa ɗaya daga cikin tsoffin almara na Kyrgyzstan game da balaguron sihiri da duhu mai ban dariya a cikin duniyar ƙasa. An yi wasan kwaikwayon a La MaMa a cikin 2009 kuma yana ci gaba da yin wasa a Kyrgyzstan. Backstage ya kira shi "ƙaramin dutse mai daraja," "cike da ban dariya da yanayin jiki." <ref>{{Cite web |title=Gwen Orel, Backstage, March 30, 2009. |url=http://www.lamama.org/archives/2009/ErTushtuk.html |access-date=March 27, 2022 |archive-date=April 26, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426191756/http://www.lamama.org/archives/2009/ErTushtuk.html |url-status=dead }}</ref>
Baya ga aikinta tare da Yara, Ms. Tkacz ta jagoranci shirin ''Return of the Native'' don Bikin Bikin Wave na gaba na BAM tare da mawaki Peter Gordon da mai zanen bidiyo Kit Fitzgerald. Aikin da aka yi a Tucano Arts Festival a Rio de Janeiro da kuma Het Muziektheater a [[Amsterdam]]. Ta kuma yi aiki tare da su a kan ''Blue Lights a cikin Basement'', abin tunawa ga Marvin Gaye a BAM Opera House. A zauren Aaron Davis ta shirya Sekou Sundiata's ''Mystery of Love'', ETC. Ta yi aiki tare da David Roussève akan ''Mana Goes to the Moon'', sannan kuma ta jagoranci wasan kwaikwayo don Ƙungiyar 'Yan Asalin Amirka, Aikin Mata da kuma a Tsibirin Coney.
Ms. Tkacz ta kasance babban Malama na Fulbright a Cibiyar wasan kwaikwayo a Kyiv a 2002 da kuma a Bishkek a 2008, da kuma a Kurbas gidan wasan kwaikwayo Center a Kyiv (2016). Ta gudanar da bitar wasan kwaikwayo don Cibiyar bazara ta Harvard har tsawon shekaru goma sha ɗaya kuma ta yi lacca a Makarantar Yale na Drama da Tisch School of Arts a NYU. Ta taimaka wa daraktoci irin su Andrei Serban, Ping Chong, George Ferencz da Wilford Leach a La MaMa, da kuma Sir Peter Hall a Broadway da Michael Bogdanov a gidan wasan kwaikwayo na kasa a London.
== Littattafai da fassarori ==
Tun daga 1989 ta yi aiki tare da mawaki ba-Amurke "Wanda Phipps" akan fassarorin wakokin Ukrainian. Ayyukansu sun zama ginshiƙan ɓangarorin wasan kwaikwayo na Yara da yawa kuma sun bayyana a cikin mujallun adabin Amurka da yawa, tarihin tarihi da abubuwan da aka saka CD. An buga fassarorin su da aka yi amfani da su a cikin abubuwan samarwa na Yara a cikin 2008 azaman tarihin tarihin harsuna biyu a ''cikin wani haske daban-daban'' . Tare sun sami lambar yabo ta Agni, tallafin fassarar NYSCA guda bakwai da lambar yabo ta National Theater Translation Fund don aikin da suka yi akan wasan kwaikwayo na ''baiti Forest Song'' . Tkacz da Phipps suma sun dukufa wajen fassara kayan gargajiya da suka haɗa da: tatsuniyoyi, waƙoƙi, waƙoƙi da almara. A cikin 2005 an ba Tkacz lambar yabo ta NEA Fassara Fassarar Waƙoƙi don aiki akan waƙar Serhiy Zhadan na zamani. Kwanan nan Jarida ta Jami'ar Yale ta buga ''Abin da Muke Rayuwa Don/Abin da Muka Mutu Don: Zaɓaɓɓun Waƙoƙi'' na Serhiy Zhadan a cikin fassararsu. Mai bitar Karin Adabin Times ya kira Zhadan “mawaƙi mai daraja ta duniya” da fassarorinsu “masu ƙwarewa.” <ref>Askold Melnyczuk, Times Literary Supplement, April 23, 2019</ref> An zabi littafin ne don Kyautar Fassarar Waqoqin (Poetry Translation Award) PEN.
Ayyukan ta da kungiyar "Yara" tare da masu fasaha na Buryat sun jagoranci Tkacz da Phipps don yin aiki tare da Sayan Zhambalov akan fassarar Buryat Mongolian. Ayyukansu akan waƙoƙin shaman sun sami karɓuwa daga Gidauniyar Witter Bynner don Kyautar Fassarar Waƙa kuma ta jagoranci buga littafinsu ''Shanar: Dedication Ritual of a Buryat Shaman'' ta Parabola Books a 2002. An buga littafin a cikin takarda a matsayin ''Siberian Shamanism: The Shanar Ritual of the Buryats'' in 2015 da kuma a cikin Faransanci kamar yadda ''Chamanisme Siberien: Le Rituel du Shanr des Bouriates" a cikin 2017.''
Tkacz ta buga labarai a cikin ''Nazarin Tarihin Gidajen wasan kwaikwayo'', ''Jaridar Nazarin'' Yukren, ''Takardun Slavonic na Kanada'', da ''Nazarin Slavic na Kanada-Amurka'' kuma ya rubuta game da nata aikin a ''gidan wasan kwaikwayo na Amurka'' . A cikin 2010 ta haɗa haɗin gwiwa tare da Irena Makaryk ''Modernism a Kyiv: Gwajin Jubilant'', wani babban littafi kan fasahar Kyiv a cikin 1920s wanda Jami'ar Toronto Press ta buga a 2010. Uilliam Blacker ya yi bitar littafin kwanan nan don Nazarin Yukren Harvard kuma ya rubuta: “Ƙararren Irena Makaryk da Virlana Tkacz game da rayuwar al’adun kyiv mai ƙarfi a zamanin zamani yana wakiltar babbar nasara a cikin karatun Ingilishi kan al’adun Ukraine. Ƙirar ta dawo da al'adun zamani na zamani da aka yi watsi da su na Ukraine ga mai karatu mai magana da Ingilishi, amma mahimmancinsa shine, ta hanyar girman girman aiki da tsarin aikin, kuma ya fi wannan: a cikin hankalinsa ga yanayin al'adu na kasa da kasa da (neo) Tsarin mulkin mallaka da halaye, ƙarar tana wakiltar gyara ga madaidaicin babban birni na malanta kan al'adun zamani."<ref>Review by Uilliam Blacker in Harvard Ukrainian Studies, Vol 36, no 1-2 pp 220-224.</ref>
A shekara ta 2007, anyiwa Virlana Tkacz lakabi da muhimmiyar mawakiyar Ukraine wato “Honored Artist of Ukraine." <ref>Randy Gener, American Theatre, February 2009</ref> A cikin 2021, an yi ''waƙar Virtual Forest Song'' yayin bala'in cutar ta Covid akan layi ta amfani da fasahar Zoom don wasa da hotunan bishiyoyi (oak, sycamore, birch da willow) suna haɗe da ƴan wasan kwaikwayo, kiɗa, da hotuna na gidajen 'ƙone da ruguza' daga yankunan da ake rikici a gabashin Ukraine.
== Shirye-shiryen da Virlana Tkacz ta ƙirƙira tare da kungiyar Yara Arts Group ==
2021 ''Virtual Forest Song''
2019 ''Opera GAZ''
2019 ''Winter Songs on Mars''
2018 ''Following the Milky Way''
2017 ''1917/2017: Tychyna, Zhandan and the Dogs''
2016 ''Dark Night, Bright Stars''
2015 ''Hitting Bedrock''
2014 ''Capt. John Smith Goes to Ukraine''
2014 ''Winter Light''
2014 ''Underground Dreams''
2013 ''Fire, Water, Night''
2013 ''Midwinter Night''
2012 ''Dream Bridge''
2011 ''Raven''
2010 ''Winter Sun''
2010 ''Scythian Stones''
2009 ''Er Toshtuk''
2008 ''Still the River Flows''
2007 ''Janyl''
2005 ''Koliada: Twelve Dishes''
2004 ''The Warrior's Sister''
2003 ''Swan''
2002 ''Howling''
2002 ''Kupala''
2001 ''Obo: Our Shamanism''
2000 ''Song Tree''
2000 ''Circle''
1998-99 ''Flight of the White Bird''
1996-1997 ''Virtual Souls''
1995 ''Waterfall/Reflections''
1994 ''Yara's Forest Song''
1993 ''Blind Sight''
1992 ''Explosions''
1990-91 ''A Light from the East/In the Light''
For more information on Yara Arts Group and photographs see [http://www.yaraartsgroup.net Yara Arts Group]
== Littattafai ==
** [https://yalebooks.yale.edu/book/9780300223361/what-we-live-what-we-die ''What We Live For/What We Die For: Selected Poems''], by Serhiy Zhadan, translated by Virlana Tkacz and Wanda Phippps, New Haven: Yale University Press, 2019.
** [https://utorontopress.com/ca/modernism-in-kyiv-4 ''Modernism in Kyiv: Jubilant Experimentation''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427142616/https://utorontopress.com/ca/modernism-in-kyiv-4 |date=2019-04-27 }}, edited by Irena R. Makaryk and Virlana Tkacz, Toronto: University of Toronto Press, 2010.
** [http://www.brama.com/yara/different-book.html ''In a Different Light: A Bilingual Anthology of Ukrainian Literature Translated into English by Virlana Tkacz and Wanda Phipps as Performed by Yara Arts Group''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045659/http://www.brama.com/yara/different-book.html |date=2022-03-14 }}, edited by Olha Luchuk, Lviv: Sribne Slovo Press, 2008
** [http://www.brama.com/yara/epic-book.html ''Kyrgyz Epic Theatre in New York: Photographs by Margaret Morton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045700/http://www.brama.com/yara/epic-book.html |date=2022-03-14 }} edited by Virlana Tkacz, Bishkek: University of Central Asia, 2008.
** [http://www.brama.com/yara/shanar-book.html ''Shanar: Dedication Ritual of a Buryat Shaman''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314045700/http://www.brama.com/yara/shanar-book.html |date=2022-03-14 }} by Virlana Tkacz, with Sayan Zhambalov and Wanda Phipps, photographs by Alexander Khantaev, New York: Parabola Books, 2002.
** [http://www.brama.com/yara/ten.html ''Ten Years of Poetry from the Yara Theatre Workshops at Harvard''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200712104014/http://www.brama.com/yara/ten.html |date=2020-07-12 }} twenty of the best Ukrainian poems from the Yara Workshops in award-winning translations by Virlana Tkacz & Wanda Phipps. The hand-made book was designed by Carmen Pujols in 1998. Each book is numbered and signed by the person who assembled it.
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.yaraartsgroup.net Yara Arts Group]
{{Authority control}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1952]]
[[Category:Darektocin gidajen wasan kwaikwayo na Amurka]]
[[Category:Darektocin gidajen wasan kwaikwayo]]
[[Category:Mutane daga Newark, New Jersey]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b9l9c0hx2fsncdusopxkp6xxt21th5w
Eric Maxim Choupo-Moting
0
32009
823537
721162
2026-04-21T10:58:54Z
Yusuf Shehu
44191
823537
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Eric_Maxim_Choupo_Moting.jpg|200px|right|thumbnail|Eric Maxim Choupo Moting]]
[[Fayil:Shalke tran (5).jpg|thumb|Eric Maxim Choupo-Moting]]
[[Fayil:Maxim Choupo-Moting 2010.jpg|thumb|Eric Maxim Choupo-Moting a 2010]]
'''Jean-Eric Maxim Choupo-Moting''' (lafazin German pronunciation: [ɛˈʀɪk maksˈɪm ˈtʃʊ.pøː ˈmɔ.tɪŋ]; An haife shi a ranar 23 ga watan Maris a shekara ta 1989) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon [[Ƙungiyar Kwallon Kafa|ƙafa ne]] wanda ke taka leda a matsayin gaba a ƙungiyar Bundesliga ta [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]. An kuma haife shi a Jamus, yana buga wa tawagar kasar Kamaru wasa.
Choupo-Moting ya fara aikinsa da Hamburger SV, inda ya fara buga gasar Bundesliga a watan Agustan 2007. Ya ciyar da lokacin 2009-10 akan aro a 1. FC Nürnberg kuma a watan Agusta 2011 ya shiga 1. FSV Mainz 05. Bayan wasanni uku tare da Mainz ya koma Schalke 04 a watan Agusta 2014. Ya zama ɗan wasa na yau da kullun a kulob ɗin Gelsenkirchen, kuma ya buga wasanni sama da 80, kafin ya koma Stoke City ta Premier a watan Agustan 2017. Ya yi gwagwarmaya na mintuna a gasar EFL tare da Stoke, ya yanke shawarar komawa kulob ɗin [[Paris Saint-Germain|Paris Saint-Germain na]] Ligue 1 kan yarjejeniyar shekaru biyu a watan Agusta 2018. Bayan kwantiraginsa da Paris Saint-Germain ta kare, Choupo-Moting ya koma ƙungiyar Bundesliga ta [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] a watan Oktoban 2020 kan musayar kuɗi kyauta.
== Aikin kulob/ƙungiya ==
=== Farkon aiki ===
[[File:Eric_Maxim_Choupo-Moting_(16285953677).jpg|200px|left|thumbnail|Eric Maxim Choupo Moting]]
An haifi Choupo-Moting a [[Hamburg]] Mahaifiyarsa 'yar ce Jamus kuma mahaifinsa ɗan Kamaru kuma ya fara buga kwallon kafa tun yana karami. Ya taka leda a ƙungiyoyin matasa a Teutonia 05, Altona 93 da FC St. Pauli kafin ya shiga Hamburger SV a 2004. Ya buga wasan ƙwallon ƙafa na ƙwararru tare da Hamburger SV II a cikin Regionalliga Nord kafin ya shiga ƙungiyar farko a watan Agusta 2007.
=== Hamburger SV ===
Choupo-Moting ya fara bayyanarsa a matsayin ɗan wasan Hamburger SV a wasan Bundesliga a ranar 11 ga Agusta 2007, ana aika shi a madadinsa a minti na 69 da Hannover 96. Choupo-Moting yayi gwagwarmaya don kafa kansa a ɓangaren Martin Jol kuma ya shafe kakar 2009-10 akan aro a 1. FC Nürnberg wanda ya zira kwallaye shida a wasanni 27 tare da Nürnberg ya ci gaba da rike matsayin Bundesliga. A lokacin da ya koma Hamburg, Choupo-Moting yayi ƙoƙari don yin tasiri sosai a cikin 2010-11 kuma bayan ya zira kwallaye biyu kawai a watan Janairu an saita shi don wani lamuni a wannan lokacin zuwa 1. FC Köln, duk da haka motsi ya fadi bayan da aka aika fax takardun rajista zuwa Hukumar Kwallon kafa ta Jamus da latti. Bayan canja wurin da ya yi, ya ciyar da rabin na biyu na yakin tare da masu ajiya. <ref name="Bundesliga" />
=== Mainz 05 ===
A ranar 18 ga Mayu 2011, Choupo-Moting ya rattaba hannu kan kwangilar shekaru uku tare da kungiyar Bundesliga 1. FSV Mainz 05 akan canja wuri kyauta daga Hamburg. Choupo-Moting ya ji dadin nasarar kakar 2011-12 tare da kulob din, inda ya zira kwallaye goma a gasar Bundesliga. Duk da haka, ya rasa yawancin lokacin 2012-13 tare da raunin gwiwa kuma saboda haka ya kasa yin tasiri. Ya koma kafa a 2013-14, ya zira kwallaye goma a wasanni 32 yana taimakawa Mainz ta sami matsayi na bakwai da cancantar zuwa gasar UEFA Europa League, duk da haka a karshen yakin ya yanke shawarar kada ya sabunta kwangilarsa da kulob din.
=== Schalke 04 ===
A ranar 5 ga Yuli 2014, bayan kwangilar Choupo-Moting ta kare a Mainz, FC Schalke 04 ta tabbatar da ya sanya hannu kan kwangilar ƙwararrun shekaru uku tare da su har zuwa 30 Yuni 2017. An bayar da rahoton canja wuri a matsayin kyauta ta hanyar wasanni na Schalke da manajan sadarwa Horst Heldt . <ref name="S04 sign Eric Maxim Choupo-Moting" /> An sanya Choupo-Moting lambar tawagar 13. <ref name="S04 sign Eric Maxim Choupo-Moting" />
A kan 6 Disamba 2014, ya zira kwallaye hat-trick a cikin nasarar gida 4-0 akan VfB [[Stuttgart]].
=== Stoke City ===
A ranar 7 ga Agusta 2017, Choupo-Moting ya koma kungiyar Stoke City ta Premier a kan kwantiragin shekaru uku. Ya fara bugawa Stoke wasa a ranar 12 ga Agusta 2017 da Everton. Choupo-Moting ya zura kwallaye biyun a wasan da suka tashi 2-2 da [[Manchester United F.C.|Manchester United]] a ranar 9 ga Satumba 2017 kuma BBC Sport ta nada shi dan wasan. A karawar da suka yi da Everton, ya zo ne a madadinsa, inda ya zura kwallo cikin mintuna biyar da zuwansa, amma ya ji rauni a wasan inda Stoke ta sha kashi da ci 2-1. Choupo-Moting ya taka leda sau 32 a cikin 2017–18, inda ya zira kwallaye biyar yayin da Stoke ta sha fama da koma baya zuwa Gasar EFL.
=== Paris Saint-Germain ===
==== 2018-19 kakar ====
A ranar 31 ga Agusta 2018, Choupo-Moting ya shiga zakarun Ligue 1 [[Paris Saint-Germain]] akan canja wuri kyauta. Ya buga wasansa na farko a kungiyar a ranar 18 ga Satumba 2018 a gasar zakarun Turai da suka doke [[Liverpool F.C.|Liverpool]] da ci 3-2 kafin ya zura kwallo a gasar Ligue 1 ta farko da Rennes kwanaki biyar bayan haka. A ranar 7 ga Afrilu 2019, Choupo-Moting ya yi kuskure a wasan gida na Ligue 1 da [[Strasbourg]]; a lokacin da wani bugun daga kai sai mai tsaron gida Christopher Nkunku ke shirin tsallakewa a raga, Choupo-Moting ya yi yunkurin taba kwallon da kafarsa ta hagu a kan layin kwallon amma ba da gangan ba ya karkatar da kwallon zuwa kusa da raga sannan ya hana wata kwallo. BBC ta bayyana shi a matsayin "daya daga cikin mafi muni da aka rasa a tarihin kwallon kafa". <ref name="BBC_2019-04-07" />
==== kakar 2019-20 ====
A kan 25 Agusta 2019, Choupo-Moting ya fito daga benci don maye gurbin Edinson Cavani wanda ya ji rauni a cikin minti na 16th kuma ya zira kwallaye biyu a rabi na biyu na 4-0 na gida a kan Toulouse; burinsa na farko shine ƙwallo mai ban sha'awa da ya zura a raga bayan ya doke 'yan wasan Toulouse guda huɗu a filin wasa na fanariti. A ranar 12 ga Agusta 2020, Choupo-Moting ya zura kwallo a minti na uku na tsayawa a karawar da suka yi da Atalanta a gasar zakarun Turai, inda ya kammala zagayen karshe na PSG tare da tura kungiyar zuwa wasan kusa da na karshe na gasar a karon farko cikin shekaru 25. Daga baya, ya zo a matsayin madadin a gasar zakarun Turai wasan karshe, wanda ya ƙare da ci 1-0 Paris Saint-Germain da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]].
=== Bayern Munich ===
==== A kakar 2020-21 ====
A ranar 5 ga Oktoba 2020, Choupo-Moting ya koma [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] kan kwantiragin shekara guda. Choupo-Moting ya fara bugawa Bayern wasa a zagayen farko na gasar DFB-Pokal a ranar 15 ga watan Oktoba kuma ya zura kwallaye biyu yayin da kungiyar ta doke kungiyar a matakin rukuni na biyar 1. FC Düren da ci 3-0. A ranar 9 ga Disamba, ya ci kwallonsa ta farko a gasar zakarun Turai tare da Bayern Munich a 2-0 nasara akan Lokomotiv Moscow. Ya ci kwallonsa ta farko a gasar a ranar 25 ga Fabrairu 2021, inda ya ci kwallon farko a wasan da Bayern ta doke 1 da ci 5-1. FC Koln. A watan Afrilun 2021, ya zira kwallaye a wasannin Quarter Final na gasar zakarun Turai da tsohuwar kungiyarsa ta Paris Saint-Germain, ciki har da nasarar da ta ci 1-0 a waje a [[Parc des Princes]], duk da haka kulob dinsa ya yi rashin nasara a kan dokar cin kwallaye a waje bayan sun tashi 3-3. a jimlar. A watan Mayun 2021, ya daga kofin Bundesliga na farko tare da Bayern.
==== A kakar 2021-22 ====
A ranar 17 ga Agusta 2021, ya zo a cikin minti na 88th don Robert Lewandowski yayin 2021 DFL-Supercup, nasara da ci 3-1 akan Borussia Dortmund don lashe taken DFL-Supercup. A ranar 25 ga Agusta 2021, ya yi hat-trick dinsa na farko a Bayern bayan ya zira kwallaye hudu a wasan farko da kungiyar ta doke Bremer SV da ci 12-0 a gasar DFB-Pokal. Wannan ya sanya shi zama dan wasa na farko na Bayern tun Maris 2005 lokacin da Claudio Pizarrio ya zira kwallaye hudu a ragar SC Freiburg a kakar 2004-05 DFB-Pokal. Ya kuma kafa wasu kwallaye uku a wasan, abin da ya sa ya zama dan wasan Bayern na farko da ya shiga cikin kwallaye bakwai a cikin DFB-Pokal tun lokacin da aka fara rikodin a kakar 2008-09.
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Jamus ===
Choupo-Moting yana da fasfo na Jamus kuma ya wakilci ƙasarsa ta haihuwa da kuma ƙasar mahaifiyarsa Jamus a 2008 UEFA European Under-19 Championship cancantar shiga gasar cin kofin Turai ta 2008 UEFA European Under-19 Championship da kuma a 2011 UEFA European European Under-21 Championship cancantar zuwa 2011 UEFA gasar cin kofin Turai 'yan kasa da shekaru 21 .
=== Kamaru ===
A ranar 11 ga Mayu, 2010, Choupo-Moting ya sami kiransa na farko ga tawagar 'yan wasan Kamaru kuma ya wakilci Kamaru a gasar cin kofin duniya na FIFA 2010 a Afirka ta Kudu. <ref name="Maxim Choupo-Moting" /> Haka kuma an gayyace shi zuwa tawagar Kamaru a gasar cin kofin duniya da za a yi a [[Brazil]] a shekara ta 2014 . A ranar 3 ga Janairu 2017, ya sanar da cewa ba zai taka leda a gasar cin kofin Afrika ta 2017 ba .
==== Binciken cancantar Kamaru ====
Hukumar kwallon kafa ta Tunisiya mai kula da 'yan wasan kasar Tunisia ta yi wa [[FIFA]] tambayoyi kan ko Choupo-Moting ya cika sharuddan dan kasar Kamaru . "Game da zanga-zangar da Hukumar Kwallon Kafa ta Tunisiya ta yi dangane da cancantar Choupo-Moting mai wakiltar Kamaru, FIFA ta sanar da Hukumar Kwallon Kafa ta Tunisiya cewa babu wani keta dokokin FIFA da Hukumar Kwallon Kafa ta Kamaru ta yi. <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" /> kakakin FIFA ya shaidawa BBC Sport . <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" /> Choupo-Moting ya taka leda a kungiyoyin kwallon kafa na matasa na Jamus da kuma tawagar Jamus na kasa da shekaru 21, ciki har da haihuwa a Jamus da girma a Jamus tare da iyayen Jamusanci, amma [[FIFA]] ta amince da sauya sheka ta kasa kafin ya wakilci. Kamaru. <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" /> Koken hukumar kwallon kafar Tunisiya ya zo ne a lokacin gasar cin kofin duniya ta FIFA na 2014 - CAF zagaye na uku duk da Choupo-Moting ya taka leda a gasar cin kofin duniya ta 2010 a Afirka ta Kudu. <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" />
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi Choupo-Moting a Altona, [[Hamburg]], kuma ya halarci Gymnasium Altona. Mahaifiyarsa Bajamushiya ce kuma mahaifinsa ɗan Kamaru.
Choupo-Moting yana da mata Bajamushiya mai suna Nevin. <ref name="Choupo wurde Papa!" /> Suna da ɗa guda, Liam, wanda aka haifa a ranar 17 ga Oktoba 2013.
== Salon wasa ==
Ana yawan ajiye Choupo-Moting a matsayin dan wasan gaba ko a bangaren hagu. Shi ƙwararren mai buga wasa ne kuma yana da ma'ana da ƙarfin jiki, a ko dai gefen hagu ko dama ko ta tsakiyar filin. <ref name="Everything you need to know about Eric Maxim Choupo-Moting" /> Choupo-Moting sananne ne don ƙimar aiki mai girma, tsayin daka da ƙarfi, ikon dribbling kai tsaye. <ref name="Everything you need to know about Eric Maxim Choupo-Moting" />
== Kididdigar sana'a ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 14 May 2022}}<ref name="EMCM">{{Soccerway|eric-maxim-choupo-moting/16501|accessdate=10 February 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Eric Maxim Choupo-Moting|url=http://www.fussballdaten.de/person/eric-maxim-choupo-moting/|website=fussballdaten.de|access-date=10 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="6" |Hamburger SV II
|2006–07
|Regionalliga Nord
|12
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|12
|1
|-
|2007–08
|Regionalliga Nord
|8
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|8
|0
|-
|2008–09
|Regionalliga Nord
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2009–10
|Regionalliga Nord
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2010–11
|Regionalliga Nord
|7
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|0
|-
! colspan="2" |Total
!31
!1
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!31
!1
|-
| rowspan="5" |Hamburger SV
|2007–08
|Bundesliga
|13
|0
|3
|1
| colspan="2" |—
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League|UEFA Cup]]}}
|2
|1{{Efn|Appearance in [[UEFA Intertoto Cup]]}}
|0
|23
|3
|-
|2008–09
|Bundesliga
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2009–10
|Bundesliga
|0
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}}
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2010–11
|Bundesliga
|10
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|12
|2
|-
! colspan="2" |Total
!23
!2
!6
!1
! colspan="2" |—
!7
!2
!1
!0
!37
!5
|-
|1. FC Nürnberg (loan)
|2009–10
|Bundesliga
|25
|5
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2{{Efn|Appearances in [[Promotion to the Bundesliga|Bundesliga promotion play-offs]]}}
|1
|28
|6
|-
| rowspan="4" |Mainz 05
|2011–12
|Bundesliga
|34
|10
|3
|0
| colspan="2" |—
|1{{Efn}}
|0
| colspan="2" |—
|38
|10
|-
|2012–13
|Bundesliga
|8
|0
|1
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|9
|1
|-
|2013–14
|Bundesliga
|32
|10
|2
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|34
|11
|-
! colspan="2" |Total
!74
!20
!6
!2
! colspan="2" |—
!1
!0
! colspan="2" |—
!81
!22
|-
|1. FSV Mainz 05 II
|2012–13
|Regionalliga Südwest
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
| rowspan="4" |Schalke 04
|2014–15
|Bundesliga
|31
|9
|1
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Champions League]]}}
|1
| colspan="2" |—
|40
|10
|-
|2015–16
|Bundesliga
|28
|6
|2
|0
| colspan="2" |—
|6{{Efn}}
|3
| colspan="2" |—
|36
|9
|-
|2016–17
|Bundesliga
|23
|3
|2
|0
| colspan="2" |—
|5{{Efn}}
|0
| colspan="2" |—
|30
|3
|-
! colspan="2" |Total
!82
!18
!5
!0
! colspan="2" |—
!19
!4
! colspan="2" |—
!106
!22
|-
|Stoke City
|2017–18
|Premier League
|30
|5
|1
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|32
|5
|-
| rowspan="3" |[[Paris Saint-Germain]]
|2018–19
|Ligue 1
|22
|3
|4
|0
|1
|0
|4{{Efn}}
|0
|0
|0
|31
|3
|-
|2019–20
|Ligue 1
|9
|3
|3
|1
|2
|1
|6{{Efn}}
|1
|0
|0
|20
|6
|-
! colspan="2" |Total
!31
!6
!7
!1
!3
!1
!10
!1
!0
!0
!51
!9
|-
| rowspan="3" |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
|2020–21
|Bundesliga
|22
|3
|1
|2
| colspan="2" |—
|7{{Efn}}
|4
|2{{Efn|Appearances in [[FIFA Club World Cup]]}}
|0
|32
|9
|-
|2021–22
|Bundesliga
|20
|4
|1
|4
| colspan="2" |—
|4{{Efn}}
|1
|1{{Efn|Appearance in [[DFL-Supercup]]}}
|0
|26
|9
|-
! colspan="2" |Total
!42
!7
!2
!6
! colspan="2" |—
!11
!5
!3
!0
!58
!18
|-
! colspan="3" |Career total
!341
!64
!28
!10
!4
!1
!48
!12
!6
!1
!436
!88
|}
=== Ƙasashen Duniya ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Tawagar kasa
! Shekara
! Aikace-aikace
! Buri
|-
| rowspan="14" | Kamaru
|-
| 2010
| 6
| 2
|-
| 2011
| 7
| 2
|-
| 2012
| 6
| 5
|-
| 2013
| 3
| 0
|-
| 2014
| 12
| 3
|-
| 2015
| 7
| 0
|-
| 2016
| 2
| 1
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 4
| 1
|-
| 2019
| 6
| 1
|-
| 2020
| 0
| 0
|-
| 2021
| 6
| 2
|-
| 2022
| 6
| 1
|-
! colspan="2" | Jimlar
! 67
! 18
|}
: ''Kamar yadda wasan ya buga 29 Maris 2022.'' ''Makin Kamaru da aka jera farko, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallon Choupo-Moting.'' <ref name="EMCM"></ref>
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+International goals by date, venue, cap, opponent, score, result and competition
! scope="col" |No.
! data-sort-type="date" scope="col" |Date
! scope="col" |Venue
! scope="col" |Cap
! scope="col" |Opponent
! scope="col" |Score
! scope="col" |Result
! scope="col" |Competition
|-
! scope="row" |1
|5 June 2010
|Partizan Stadium, Belgrade, Serbia
| align="center" |2
|{{fb|Serbia|variant=2004}}
| align="center" |3–4
| align="center" |3–4
|Friendly
|-
! scope="row" |2
|4 September 2010
|Stade Anjalay, Belle Vue, Mauritius
| align="center" |6
| rowspan="2" |{{fb|Mauritius}}
| align="center" |3–1
| align="center" |3–1
| rowspan="3" |2012 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |3
|3 September 2011
|Stade Ahmadou Ahidjo, [[Yaounde|Yaoundé]], Cameroon
| align="center" |11
| align="center" |5–0
| align="center" |5–0
|-
! scope="row" |4
|7 October 2011
|Stade des Martyrs, [[Kinshasa]], DR Congo
| align="center" |12
|{{fb|DR Congo}}
| align="center" |3–2
| align="center" |3–2
|-
! scope="row" |5
|29 February 2012
|Estádio Lino Correia, [[Bisau|Bissau]], Guinea-Bissau
| align="center" |14
|{{fb|Guinea-Bissau}}
| align="center" |1–0
| align="center" |1–0
|2013 Africa Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |6
| rowspan="2" |26 May 2012
| rowspan="2" |Stade Armand Micheletti, Amanvillers, France
| rowspan="2" align="center" |15
| rowspan="2" |{{fb|Guinea}}
| align="center" |1–0
| rowspan="2" align="center" |2–1
| rowspan="2" |Friendly
|-
! scope="row" |7
| align="center" |2–1
|-
! scope="row" |8
|2 June 2012
|Stade Ahmadou Ahidjo, Yaoundé, Cameroon
| align="center" |16
|{{fb|DR Congo}}
| align="center" |1–0
| align="center" |1–0
| rowspan="2" |2014 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |9
|10 June 2012
|Stade Taïeb Mhiri, Sfax, Tunisia
| align="center" |17
|{{fb|Libya}}
| align="center" |1–1
| align="center" |1–2
|-
! scope="row" |10
|26 May 2014
| rowspan="2" |Kufstein-Arena, Kufstein, Austria
| align="center" |24
|{{fb|Macedonia}}
| align="center" |2–0
| align="center" |2–0
| rowspan="4" |Friendly
|-
! scope="row" |11
|29 May 2014
| align="center" |25
|{{fb|Paraguay}}
| align="center" |1–2
| align="center" |1–2
|-
! scope="row" |12
|1 June 2014
|Borussia-Park, Mönchengladbach, Germany
| align="center" |26
|{{fb|Germany}}
| align="center" |2–2
| align="center" |2–2
|-
! scope="row" |13
|30 May 2016
|Stade de la Beaujoire, [[Nantes]], France
| align="center" |42
|{{fb|France}}
| align="center" |2–2
| align="center" |2–3
|-
! scope="row" |14
|12 October 2018
| rowspan="2" |Stade Ahmadou Ahidjo, Yaoundé, Cameroon
| align="center" |47
|{{fb|Malawi}}
| align="center" |1–0
| align="center" |1–0
| rowspan="2" |2019 Africa Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |15
|23 March 2019
| align="center" |50
|{{fb|Comoros}}
| align="center" |1–0
| align="center" |3–0
|-
! scope="row" |16
| rowspan="2" |8 October 2021
| rowspan="2" |Japoma Stadium, [[Douala]], Cameroon
| rowspan="2" align="center" |59
| rowspan="2" |{{fb|Mozambique}}
| align="center" |1–0
| rowspan="2" align="center" |3–1
| rowspan="2" |2022 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |17
| align="center" |2–0
|-
! scope="row" |18
|29 March 2022
|Mustapha Tchaker Stadium, [[Blida]], Algeria
| align="center" |67
|{{fb|Algeria}}
| align="center" |1–0
| align="center" |2–1 {{aet}}
|2022 FIFA World Cup qualification
|}
== Girmamawa ==
'''Paris Saint-Germain'''
* Ligue 1 : 2018-19, 2019-20
* Coupe de France : 2019-20
* Coupe de la Ligue : 2019-20
* UEFA Champions League ta biyu: 2019-20
'''Bayern Munich'''
* Bundesliga : 2020-21, 2021-22
* DFL-Supercup : 2021
* FIFA Club World Cup : 2020
'''Kamaru'''
* Gasar Cin Kofin Afirka Matsayi na uku: 2021
'''Mutum'''
* Medal Fritz Walter: Medal Azurfa ta U18 2007
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Kameru]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
60rlor34glpe2cfy71xjwuxbprgt50j
823538
823537
2026-04-21T10:59:09Z
Yusuf Shehu
44191
823538
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Eric_Maxim_Choupo_Moting.jpg|200px|right|thumbnail|Eric Maxim Choupo Moting]]
[[Fayil:Shalke tran (5).jpg|thumb|Eric Maxim Choupo-Moting]]
[[Fayil:Maxim Choupo-Moting 2010.jpg|thumb|Eric Maxim Choupo-Moting a 2010]]
'''Jean-Eric Maxim Choupo-Moting''' (lafazin German pronunciation: [ɛˈʀɪk maksˈɪm ˈtʃʊ.pøː ˈmɔ.tɪŋ]; An haife shi a ranar 23 ga watan Maris a shekara ta 1989) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon [[Ƙungiyar Kwallon Kafa|ƙafa ne]] wanda ke taka leda a matsayin gaba a ƙungiyar Bundesliga ta [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]. An kuma haife shi a Jamus, yana buga wa tawagar kasar Kamaru wasa.
Choupo-Moting ya fara aikinsa da Hamburger SV, inda ya fara buga gasar Bundesliga a watan Agustan shekarar 2007. Ya ciyar da lokacin 2009-10 akan aro a 1. FC Nürnberg kuma a watan Agusta 2011 ya shiga 1. FSV Mainz 05. Bayan wasanni uku tare da Mainz ya koma Schalke 04 a watan Agusta 2014. Ya zama ɗan wasa na yau da kullun a kulob ɗin Gelsenkirchen, kuma ya buga wasanni sama da 80, kafin ya koma Stoke City ta Premier a watan Agustan 2017. Ya yi gwagwarmaya na mintuna a gasar EFL tare da Stoke, ya yanke shawarar komawa kulob ɗin [[Paris Saint-Germain|Paris Saint-Germain na]] Ligue 1 kan yarjejeniyar shekaru biyu a watan Agusta 2018. Bayan kwantiraginsa da Paris Saint-Germain ta kare, Choupo-Moting ya koma ƙungiyar Bundesliga ta [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] a watan Oktoban 2020 kan musayar kuɗi kyauta.
== Aikin kulob/ƙungiya ==
=== Farkon aiki ===
[[File:Eric_Maxim_Choupo-Moting_(16285953677).jpg|200px|left|thumbnail|Eric Maxim Choupo Moting]]
An haifi Choupo-Moting a [[Hamburg]] Mahaifiyarsa 'yar ce Jamus kuma mahaifinsa ɗan Kamaru kuma ya fara buga kwallon kafa tun yana karami. Ya taka leda a ƙungiyoyin matasa a Teutonia 05, Altona 93 da FC St. Pauli kafin ya shiga Hamburger SV a 2004. Ya buga wasan ƙwallon ƙafa na ƙwararru tare da Hamburger SV II a cikin Regionalliga Nord kafin ya shiga ƙungiyar farko a watan Agusta 2007.
=== Hamburger SV ===
Choupo-Moting ya fara bayyanarsa a matsayin ɗan wasan Hamburger SV a wasan Bundesliga a ranar 11 ga Agusta 2007, ana aika shi a madadinsa a minti na 69 da Hannover 96. Choupo-Moting yayi gwagwarmaya don kafa kansa a ɓangaren Martin Jol kuma ya shafe kakar 2009-10 akan aro a 1. FC Nürnberg wanda ya zira kwallaye shida a wasanni 27 tare da Nürnberg ya ci gaba da rike matsayin Bundesliga. A lokacin da ya koma Hamburg, Choupo-Moting yayi ƙoƙari don yin tasiri sosai a cikin 2010-11 kuma bayan ya zira kwallaye biyu kawai a watan Janairu an saita shi don wani lamuni a wannan lokacin zuwa 1. FC Köln, duk da haka motsi ya fadi bayan da aka aika fax takardun rajista zuwa Hukumar Kwallon kafa ta Jamus da latti. Bayan canja wurin da ya yi, ya ciyar da rabin na biyu na yakin tare da masu ajiya. <ref name="Bundesliga" />
=== Mainz 05 ===
A ranar 18 ga Mayu 2011, Choupo-Moting ya rattaba hannu kan kwangilar shekaru uku tare da kungiyar Bundesliga 1. FSV Mainz 05 akan canja wuri kyauta daga Hamburg. Choupo-Moting ya ji dadin nasarar kakar 2011-12 tare da kulob din, inda ya zira kwallaye goma a gasar Bundesliga. Duk da haka, ya rasa yawancin lokacin 2012-13 tare da raunin gwiwa kuma saboda haka ya kasa yin tasiri. Ya koma kafa a 2013-14, ya zira kwallaye goma a wasanni 32 yana taimakawa Mainz ta sami matsayi na bakwai da cancantar zuwa gasar UEFA Europa League, duk da haka a karshen yakin ya yanke shawarar kada ya sabunta kwangilarsa da kulob din.
=== Schalke 04 ===
A ranar 5 ga Yuli 2014, bayan kwangilar Choupo-Moting ta kare a Mainz, FC Schalke 04 ta tabbatar da ya sanya hannu kan kwangilar ƙwararrun shekaru uku tare da su har zuwa 30 Yuni 2017. An bayar da rahoton canja wuri a matsayin kyauta ta hanyar wasanni na Schalke da manajan sadarwa Horst Heldt . <ref name="S04 sign Eric Maxim Choupo-Moting" /> An sanya Choupo-Moting lambar tawagar 13. <ref name="S04 sign Eric Maxim Choupo-Moting" />
A kan 6 Disamba 2014, ya zira kwallaye hat-trick a cikin nasarar gida 4-0 akan VfB [[Stuttgart]].
=== Stoke City ===
A ranar 7 ga Agusta 2017, Choupo-Moting ya koma kungiyar Stoke City ta Premier a kan kwantiragin shekaru uku. Ya fara bugawa Stoke wasa a ranar 12 ga Agusta 2017 da Everton. Choupo-Moting ya zura kwallaye biyun a wasan da suka tashi 2-2 da [[Manchester United F.C.|Manchester United]] a ranar 9 ga Satumba 2017 kuma BBC Sport ta nada shi dan wasan. A karawar da suka yi da Everton, ya zo ne a madadinsa, inda ya zura kwallo cikin mintuna biyar da zuwansa, amma ya ji rauni a wasan inda Stoke ta sha kashi da ci 2-1. Choupo-Moting ya taka leda sau 32 a cikin 2017–18, inda ya zira kwallaye biyar yayin da Stoke ta sha fama da koma baya zuwa Gasar EFL.
=== Paris Saint-Germain ===
==== 2018-19 kakar ====
A ranar 31 ga Agusta 2018, Choupo-Moting ya shiga zakarun Ligue 1 [[Paris Saint-Germain]] akan canja wuri kyauta. Ya buga wasansa na farko a kungiyar a ranar 18 ga Satumba 2018 a gasar zakarun Turai da suka doke [[Liverpool F.C.|Liverpool]] da ci 3-2 kafin ya zura kwallo a gasar Ligue 1 ta farko da Rennes kwanaki biyar bayan haka. A ranar 7 ga Afrilu 2019, Choupo-Moting ya yi kuskure a wasan gida na Ligue 1 da [[Strasbourg]]; a lokacin da wani bugun daga kai sai mai tsaron gida Christopher Nkunku ke shirin tsallakewa a raga, Choupo-Moting ya yi yunkurin taba kwallon da kafarsa ta hagu a kan layin kwallon amma ba da gangan ba ya karkatar da kwallon zuwa kusa da raga sannan ya hana wata kwallo. BBC ta bayyana shi a matsayin "daya daga cikin mafi muni da aka rasa a tarihin kwallon kafa". <ref name="BBC_2019-04-07" />
==== kakar 2019-20 ====
A kan 25 Agusta 2019, Choupo-Moting ya fito daga benci don maye gurbin Edinson Cavani wanda ya ji rauni a cikin minti na 16th kuma ya zira kwallaye biyu a rabi na biyu na 4-0 na gida a kan Toulouse; burinsa na farko shine ƙwallo mai ban sha'awa da ya zura a raga bayan ya doke 'yan wasan Toulouse guda huɗu a filin wasa na fanariti. A ranar 12 ga Agusta 2020, Choupo-Moting ya zura kwallo a minti na uku na tsayawa a karawar da suka yi da Atalanta a gasar zakarun Turai, inda ya kammala zagayen karshe na PSG tare da tura kungiyar zuwa wasan kusa da na karshe na gasar a karon farko cikin shekaru 25. Daga baya, ya zo a matsayin madadin a gasar zakarun Turai wasan karshe, wanda ya ƙare da ci 1-0 Paris Saint-Germain da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]].
=== Bayern Munich ===
==== A kakar 2020-21 ====
A ranar 5 ga Oktoba 2020, Choupo-Moting ya koma [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] kan kwantiragin shekara guda. Choupo-Moting ya fara bugawa Bayern wasa a zagayen farko na gasar DFB-Pokal a ranar 15 ga watan Oktoba kuma ya zura kwallaye biyu yayin da kungiyar ta doke kungiyar a matakin rukuni na biyar 1. FC Düren da ci 3-0. A ranar 9 ga Disamba, ya ci kwallonsa ta farko a gasar zakarun Turai tare da Bayern Munich a 2-0 nasara akan Lokomotiv Moscow. Ya ci kwallonsa ta farko a gasar a ranar 25 ga Fabrairu 2021, inda ya ci kwallon farko a wasan da Bayern ta doke 1 da ci 5-1. FC Koln. A watan Afrilun 2021, ya zira kwallaye a wasannin Quarter Final na gasar zakarun Turai da tsohuwar kungiyarsa ta Paris Saint-Germain, ciki har da nasarar da ta ci 1-0 a waje a [[Parc des Princes]], duk da haka kulob dinsa ya yi rashin nasara a kan dokar cin kwallaye a waje bayan sun tashi 3-3. a jimlar. A watan Mayun 2021, ya daga kofin Bundesliga na farko tare da Bayern.
==== A kakar 2021-22 ====
A ranar 17 ga Agusta 2021, ya zo a cikin minti na 88th don Robert Lewandowski yayin 2021 DFL-Supercup, nasara da ci 3-1 akan Borussia Dortmund don lashe taken DFL-Supercup. A ranar 25 ga Agusta 2021, ya yi hat-trick dinsa na farko a Bayern bayan ya zira kwallaye hudu a wasan farko da kungiyar ta doke Bremer SV da ci 12-0 a gasar DFB-Pokal. Wannan ya sanya shi zama dan wasa na farko na Bayern tun Maris 2005 lokacin da Claudio Pizarrio ya zira kwallaye hudu a ragar SC Freiburg a kakar 2004-05 DFB-Pokal. Ya kuma kafa wasu kwallaye uku a wasan, abin da ya sa ya zama dan wasan Bayern na farko da ya shiga cikin kwallaye bakwai a cikin DFB-Pokal tun lokacin da aka fara rikodin a kakar 2008-09.
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Jamus ===
Choupo-Moting yana da fasfo na Jamus kuma ya wakilci ƙasarsa ta haihuwa da kuma ƙasar mahaifiyarsa Jamus a 2008 UEFA European Under-19 Championship cancantar shiga gasar cin kofin Turai ta 2008 UEFA European Under-19 Championship da kuma a 2011 UEFA European European Under-21 Championship cancantar zuwa 2011 UEFA gasar cin kofin Turai 'yan kasa da shekaru 21 .
=== Kamaru ===
A ranar 11 ga Mayu, 2010, Choupo-Moting ya sami kiransa na farko ga tawagar 'yan wasan Kamaru kuma ya wakilci Kamaru a gasar cin kofin duniya na FIFA 2010 a Afirka ta Kudu. <ref name="Maxim Choupo-Moting" /> Haka kuma an gayyace shi zuwa tawagar Kamaru a gasar cin kofin duniya da za a yi a [[Brazil]] a shekara ta 2014 . A ranar 3 ga Janairu 2017, ya sanar da cewa ba zai taka leda a gasar cin kofin Afrika ta 2017 ba .
==== Binciken cancantar Kamaru ====
Hukumar kwallon kafa ta Tunisiya mai kula da 'yan wasan kasar Tunisia ta yi wa [[FIFA]] tambayoyi kan ko Choupo-Moting ya cika sharuddan dan kasar Kamaru . "Game da zanga-zangar da Hukumar Kwallon Kafa ta Tunisiya ta yi dangane da cancantar Choupo-Moting mai wakiltar Kamaru, FIFA ta sanar da Hukumar Kwallon Kafa ta Tunisiya cewa babu wani keta dokokin FIFA da Hukumar Kwallon Kafa ta Kamaru ta yi. <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" /> kakakin FIFA ya shaidawa BBC Sport . <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" /> Choupo-Moting ya taka leda a kungiyoyin kwallon kafa na matasa na Jamus da kuma tawagar Jamus na kasa da shekaru 21, ciki har da haihuwa a Jamus da girma a Jamus tare da iyayen Jamusanci, amma [[FIFA]] ta amince da sauya sheka ta kasa kafin ya wakilci. Kamaru. <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" /> Koken hukumar kwallon kafar Tunisiya ya zo ne a lokacin gasar cin kofin duniya ta FIFA na 2014 - CAF zagaye na uku duk da Choupo-Moting ya taka leda a gasar cin kofin duniya ta 2010 a Afirka ta Kudu. <ref name="Appeal over Cameroon players rejected by Fifa" />
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi Choupo-Moting a Altona, [[Hamburg]], kuma ya halarci Gymnasium Altona. Mahaifiyarsa Bajamushiya ce kuma mahaifinsa ɗan Kamaru.
Choupo-Moting yana da mata Bajamushiya mai suna Nevin. <ref name="Choupo wurde Papa!" /> Suna da ɗa guda, Liam, wanda aka haifa a ranar 17 ga Oktoba 2013.
== Salon wasa ==
Ana yawan ajiye Choupo-Moting a matsayin dan wasan gaba ko a bangaren hagu. Shi ƙwararren mai buga wasa ne kuma yana da ma'ana da ƙarfin jiki, a ko dai gefen hagu ko dama ko ta tsakiyar filin. <ref name="Everything you need to know about Eric Maxim Choupo-Moting" /> Choupo-Moting sananne ne don ƙimar aiki mai girma, tsayin daka da ƙarfi, ikon dribbling kai tsaye. <ref name="Everything you need to know about Eric Maxim Choupo-Moting" />
== Kididdigar sana'a ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 14 May 2022}}<ref name="EMCM">{{Soccerway|eric-maxim-choupo-moting/16501|accessdate=10 February 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Eric Maxim Choupo-Moting|url=http://www.fussballdaten.de/person/eric-maxim-choupo-moting/|website=fussballdaten.de|access-date=10 February 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="6" |Hamburger SV II
|2006–07
|Regionalliga Nord
|12
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|12
|1
|-
|2007–08
|Regionalliga Nord
|8
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|8
|0
|-
|2008–09
|Regionalliga Nord
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2009–10
|Regionalliga Nord
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2010–11
|Regionalliga Nord
|7
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|0
|-
! colspan="2" |Total
!31
!1
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!31
!1
|-
| rowspan="5" |Hamburger SV
|2007–08
|Bundesliga
|13
|0
|3
|1
| colspan="2" |—
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League|UEFA Cup]]}}
|2
|1{{Efn|Appearance in [[UEFA Intertoto Cup]]}}
|0
|23
|3
|-
|2008–09
|Bundesliga
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2009–10
|Bundesliga
|0
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}}
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2010–11
|Bundesliga
|10
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|12
|2
|-
! colspan="2" |Total
!23
!2
!6
!1
! colspan="2" |—
!7
!2
!1
!0
!37
!5
|-
|1. FC Nürnberg (loan)
|2009–10
|Bundesliga
|25
|5
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2{{Efn|Appearances in [[Promotion to the Bundesliga|Bundesliga promotion play-offs]]}}
|1
|28
|6
|-
| rowspan="4" |Mainz 05
|2011–12
|Bundesliga
|34
|10
|3
|0
| colspan="2" |—
|1{{Efn}}
|0
| colspan="2" |—
|38
|10
|-
|2012–13
|Bundesliga
|8
|0
|1
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|9
|1
|-
|2013–14
|Bundesliga
|32
|10
|2
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|34
|11
|-
! colspan="2" |Total
!74
!20
!6
!2
! colspan="2" |—
!1
!0
! colspan="2" |—
!81
!22
|-
|1. FSV Mainz 05 II
|2012–13
|Regionalliga Südwest
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
| rowspan="4" |Schalke 04
|2014–15
|Bundesliga
|31
|9
|1
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Champions League]]}}
|1
| colspan="2" |—
|40
|10
|-
|2015–16
|Bundesliga
|28
|6
|2
|0
| colspan="2" |—
|6{{Efn}}
|3
| colspan="2" |—
|36
|9
|-
|2016–17
|Bundesliga
|23
|3
|2
|0
| colspan="2" |—
|5{{Efn}}
|0
| colspan="2" |—
|30
|3
|-
! colspan="2" |Total
!82
!18
!5
!0
! colspan="2" |—
!19
!4
! colspan="2" |—
!106
!22
|-
|Stoke City
|2017–18
|Premier League
|30
|5
|1
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|32
|5
|-
| rowspan="3" |[[Paris Saint-Germain]]
|2018–19
|Ligue 1
|22
|3
|4
|0
|1
|0
|4{{Efn}}
|0
|0
|0
|31
|3
|-
|2019–20
|Ligue 1
|9
|3
|3
|1
|2
|1
|6{{Efn}}
|1
|0
|0
|20
|6
|-
! colspan="2" |Total
!31
!6
!7
!1
!3
!1
!10
!1
!0
!0
!51
!9
|-
| rowspan="3" |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
|2020–21
|Bundesliga
|22
|3
|1
|2
| colspan="2" |—
|7{{Efn}}
|4
|2{{Efn|Appearances in [[FIFA Club World Cup]]}}
|0
|32
|9
|-
|2021–22
|Bundesliga
|20
|4
|1
|4
| colspan="2" |—
|4{{Efn}}
|1
|1{{Efn|Appearance in [[DFL-Supercup]]}}
|0
|26
|9
|-
! colspan="2" |Total
!42
!7
!2
!6
! colspan="2" |—
!11
!5
!3
!0
!58
!18
|-
! colspan="3" |Career total
!341
!64
!28
!10
!4
!1
!48
!12
!6
!1
!436
!88
|}
=== Ƙasashen Duniya ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Tawagar kasa
! Shekara
! Aikace-aikace
! Buri
|-
| rowspan="14" | Kamaru
|-
| 2010
| 6
| 2
|-
| 2011
| 7
| 2
|-
| 2012
| 6
| 5
|-
| 2013
| 3
| 0
|-
| 2014
| 12
| 3
|-
| 2015
| 7
| 0
|-
| 2016
| 2
| 1
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 4
| 1
|-
| 2019
| 6
| 1
|-
| 2020
| 0
| 0
|-
| 2021
| 6
| 2
|-
| 2022
| 6
| 1
|-
! colspan="2" | Jimlar
! 67
! 18
|}
: ''Kamar yadda wasan ya buga 29 Maris 2022.'' ''Makin Kamaru da aka jera farko, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallon Choupo-Moting.'' <ref name="EMCM"></ref>
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+International goals by date, venue, cap, opponent, score, result and competition
! scope="col" |No.
! data-sort-type="date" scope="col" |Date
! scope="col" |Venue
! scope="col" |Cap
! scope="col" |Opponent
! scope="col" |Score
! scope="col" |Result
! scope="col" |Competition
|-
! scope="row" |1
|5 June 2010
|Partizan Stadium, Belgrade, Serbia
| align="center" |2
|{{fb|Serbia|variant=2004}}
| align="center" |3–4
| align="center" |3–4
|Friendly
|-
! scope="row" |2
|4 September 2010
|Stade Anjalay, Belle Vue, Mauritius
| align="center" |6
| rowspan="2" |{{fb|Mauritius}}
| align="center" |3–1
| align="center" |3–1
| rowspan="3" |2012 African Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |3
|3 September 2011
|Stade Ahmadou Ahidjo, [[Yaounde|Yaoundé]], Cameroon
| align="center" |11
| align="center" |5–0
| align="center" |5–0
|-
! scope="row" |4
|7 October 2011
|Stade des Martyrs, [[Kinshasa]], DR Congo
| align="center" |12
|{{fb|DR Congo}}
| align="center" |3–2
| align="center" |3–2
|-
! scope="row" |5
|29 February 2012
|Estádio Lino Correia, [[Bisau|Bissau]], Guinea-Bissau
| align="center" |14
|{{fb|Guinea-Bissau}}
| align="center" |1–0
| align="center" |1–0
|2013 Africa Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |6
| rowspan="2" |26 May 2012
| rowspan="2" |Stade Armand Micheletti, Amanvillers, France
| rowspan="2" align="center" |15
| rowspan="2" |{{fb|Guinea}}
| align="center" |1–0
| rowspan="2" align="center" |2–1
| rowspan="2" |Friendly
|-
! scope="row" |7
| align="center" |2–1
|-
! scope="row" |8
|2 June 2012
|Stade Ahmadou Ahidjo, Yaoundé, Cameroon
| align="center" |16
|{{fb|DR Congo}}
| align="center" |1–0
| align="center" |1–0
| rowspan="2" |2014 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |9
|10 June 2012
|Stade Taïeb Mhiri, Sfax, Tunisia
| align="center" |17
|{{fb|Libya}}
| align="center" |1–1
| align="center" |1–2
|-
! scope="row" |10
|26 May 2014
| rowspan="2" |Kufstein-Arena, Kufstein, Austria
| align="center" |24
|{{fb|Macedonia}}
| align="center" |2–0
| align="center" |2–0
| rowspan="4" |Friendly
|-
! scope="row" |11
|29 May 2014
| align="center" |25
|{{fb|Paraguay}}
| align="center" |1–2
| align="center" |1–2
|-
! scope="row" |12
|1 June 2014
|Borussia-Park, Mönchengladbach, Germany
| align="center" |26
|{{fb|Germany}}
| align="center" |2–2
| align="center" |2–2
|-
! scope="row" |13
|30 May 2016
|Stade de la Beaujoire, [[Nantes]], France
| align="center" |42
|{{fb|France}}
| align="center" |2–2
| align="center" |2–3
|-
! scope="row" |14
|12 October 2018
| rowspan="2" |Stade Ahmadou Ahidjo, Yaoundé, Cameroon
| align="center" |47
|{{fb|Malawi}}
| align="center" |1–0
| align="center" |1–0
| rowspan="2" |2019 Africa Cup of Nations qualification
|-
! scope="row" |15
|23 March 2019
| align="center" |50
|{{fb|Comoros}}
| align="center" |1–0
| align="center" |3–0
|-
! scope="row" |16
| rowspan="2" |8 October 2021
| rowspan="2" |Japoma Stadium, [[Douala]], Cameroon
| rowspan="2" align="center" |59
| rowspan="2" |{{fb|Mozambique}}
| align="center" |1–0
| rowspan="2" align="center" |3–1
| rowspan="2" |2022 FIFA World Cup qualification
|-
! scope="row" |17
| align="center" |2–0
|-
! scope="row" |18
|29 March 2022
|Mustapha Tchaker Stadium, [[Blida]], Algeria
| align="center" |67
|{{fb|Algeria}}
| align="center" |1–0
| align="center" |2–1 {{aet}}
|2022 FIFA World Cup qualification
|}
== Girmamawa ==
'''Paris Saint-Germain'''
* Ligue 1 : 2018-19, 2019-20
* Coupe de France : 2019-20
* Coupe de la Ligue : 2019-20
* UEFA Champions League ta biyu: 2019-20
'''Bayern Munich'''
* Bundesliga : 2020-21, 2021-22
* DFL-Supercup : 2021
* FIFA Club World Cup : 2020
'''Kamaru'''
* Gasar Cin Kofin Afirka Matsayi na uku: 2021
'''Mutum'''
* Medal Fritz Walter: Medal Azurfa ta U18 2007
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Kameru]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
eq8ab6f724vnxfrlly0jj8eydr7331n
Gasar cin kofin kwallon kafa ta Mata ta Ƙasar Djibouti
0
33325
823581
597113
2026-04-21T11:14:33Z
Pharouqenr
25549
823581
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Djibouti flag heart.svg|thumb|Djibouti]]
Gasar Cin Kofin '''Mata na Djibouti''' ( {{Lang-ar|بطولة دجيبوتي للسيدات}} ) ita ce ta farko a gasar kwallon kafa ta mata a [[Jibuti [ƙasa]|Djibouti]].Hukumar kwallon kafa ta Djibouti ce ke gudanar da gasar.
== Tarihi ==
Gasar mata ta Djibouti ta farko an fafata ne a kakar wasa ta shekarar 1999-00, kungiyar Bis Mer Rouge ce ta lashe gasar.
== Zakarun Gasar ==
Jerin zakarun da suka zo na biyu:<ref>[[Djibouti]]- lList of Women Champions". rsssf.com. José Batalha. 27 May 2021.</ref>
{| class="wikitable"
!Shekara
! Zakarun Turai
! Masu tsere
|-
| 1999-00
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2000-01
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2001-02
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2002-03
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2003-04
|
|
|-
| 2004-05
| Kungiyar BIMR
| Fukuzawa Club
|-
| 2005-06
|
|
|-
| 2006-07
| AS Port
|
|-
| 2007-08
|
|
|-
| 2008-09
| AS Port
| Fukuzawa Club
|- bgcolor="#fcd3c7"
| 2009-10
| colspan="2" rowspan="3" align="center" | ''ba a rike''
|- bgcolor="#fcd3c7"
| 2010-11
|- bgcolor="#fcd3c7"
| 2012
|-
| 2013
| Hoton Hoton
| FC Barwaqo
|-
| 2014
| CDC du Quartier
| Magasin de Bonheur
|-
| 2015
| FAD Club
|
|-
| 2016
| FAD Club
| Moussa FF
|-
| 2016-17
| FAD Club
| Moussa FF
|-
| 2017-18
| FAD Club
|
|-
| 2018-19
| FAD Club
| UJ Q4
|-
| 2019-20
| FAD Club
| Garde Républicaine FF
|-
| 2020-21
| Garde Républicaine FF
| FAD Club
|}
== Mafi Yawancin kulob masu nasara a gasar ==
{| class="wikitable"
!Daraja
! Kulob
! Zakarun Turai
! Masu Gudu-Up
! Lokacin Nasara
! Lokacin Masu Gudu
|-
| align="center" | 1
| FAD Club
| align="center" | '''6'''
| align="center" | 1
| 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020
| 2021
|-
| align="center" | 2
| Kungiyar BIMR
| align="center" | '''5'''
| align="center" | 0
| 2000, 2001, 2002, 2003, 2005
|
|-
| align="center" | 3
| AS Port
| align="center" | '''2'''
| align="center" | 0
| 2007, 2009
|
|-
| align="center" | 4
| Garde Républicaine FF
| align="center" | '''1'''
| align="center" | 1
| 2021
| 2020
|-
| rowspan="2" align="center" | 5
| Hoton
| align="center" | '''1'''
| align="center" | 0
| 2013
|
|-
| CDC du Quartier
| align="center" | '''1'''
| align="center" | 0
| 2014
|
|-
| rowspan="2" align="center" | 7
| Fukuzawa Club
| align="center" | 0
| align="center" | 2
|
| 2005, 2009
|-
| Moussa FF
| align="center" | 0
| align="center" | 2
|
| 2016, 2017
|-
| rowspan="3" align="center" | 9
| FC Barwaqo
| align="center" | 0
| align="center" | 1
|
| 2013
|-
| Magasin de Bonheur
| align="center" | 0
| align="center" | 1
|
| 2014
|-
| UJ Q4
| align="center" | 0
| align="center" | 1
|
| 2019
|}
* {{Small|FAD Club: Forces Armées Djiboutiennes Club}}
* {{Small|BIMR Club: Banque Indosuez Mer Rouge Club}}
* {{Small|CDC du Quartier: Centre de Développement Communautaire du Quartier}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.fdf.dj/?page_id=1938 Kashi na 1 (Féminin)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625081301/http://fdf.dj/?page_id=1938 |date=2022-06-25 }} - ''Gidan yanar gizon hukuma na FDF''
ixjj0gk35d193dummxf7byifdzb04ph
823582
823581
2026-04-21T11:15:16Z
Pharouqenr
25549
823582
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Djibouti flag heart.svg|thumb|Djibouti]]
Gasar Cin Kofin '''Mata na Djibouti''' ( {{Lang-ar|بطولة دجيبوتي للسيدات}} ) ita ce ta farko a gasar kwallon kafa ta mata a Hukumar kwallon kafa ta Djibouti ce ke gudanar da gasar.
== Tarihi ==
Gasar mata ta Djibouti ta farko an fafata ne a kakar wasa ta shekarar 1999-00, kungiyar Bis Mer Rouge ce ta lashe gasar.
== Zakarun Gasar ==
Jerin zakarun da suka zo na biyu:<ref>[[Djibouti]]- lList of Women Champions". rsssf.com. José Batalha. 27 May 2021.</ref>
{| class="wikitable"
!Shekara
! Zakarun Turai
! Masu tsere
|-
| 1999-00
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2000-01
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2001-02
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2002-03
| Kungiyar BIMR
|
|-
| 2003-04
|
|
|-
| 2004-05
| Kungiyar BIMR
| Fukuzawa Club
|-
| 2005-06
|
|
|-
| 2006-07
| AS Port
|
|-
| 2007-08
|
|
|-
| 2008-09
| AS Port
| Fukuzawa Club
|- bgcolor="#fcd3c7"
| 2009-10
| colspan="2" rowspan="3" align="center" | ''ba a rike''
|- bgcolor="#fcd3c7"
| 2010-11
|- bgcolor="#fcd3c7"
| 2012
|-
| 2013
| Hoton Hoton
| FC Barwaqo
|-
| 2014
| CDC du Quartier
| Magasin de Bonheur
|-
| 2015
| FAD Club
|
|-
| 2016
| FAD Club
| Moussa FF
|-
| 2016-17
| FAD Club
| Moussa FF
|-
| 2017-18
| FAD Club
|
|-
| 2018-19
| FAD Club
| UJ Q4
|-
| 2019-20
| FAD Club
| Garde Républicaine FF
|-
| 2020-21
| Garde Républicaine FF
| FAD Club
|}
== Mafi Yawancin kulob masu nasara a gasar ==
{| class="wikitable"
!Daraja
! Kulob
! Zakarun Turai
! Masu Gudu-Up
! Lokacin Nasara
! Lokacin Masu Gudu
|-
| align="center" | 1
| FAD Club
| align="center" | '''6'''
| align="center" | 1
| 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020
| 2021
|-
| align="center" | 2
| Kungiyar BIMR
| align="center" | '''5'''
| align="center" | 0
| 2000, 2001, 2002, 2003, 2005
|
|-
| align="center" | 3
| AS Port
| align="center" | '''2'''
| align="center" | 0
| 2007, 2009
|
|-
| align="center" | 4
| Garde Républicaine FF
| align="center" | '''1'''
| align="center" | 1
| 2021
| 2020
|-
| rowspan="2" align="center" | 5
| Hoton
| align="center" | '''1'''
| align="center" | 0
| 2013
|
|-
| CDC du Quartier
| align="center" | '''1'''
| align="center" | 0
| 2014
|
|-
| rowspan="2" align="center" | 7
| Fukuzawa Club
| align="center" | 0
| align="center" | 2
|
| 2005, 2009
|-
| Moussa FF
| align="center" | 0
| align="center" | 2
|
| 2016, 2017
|-
| rowspan="3" align="center" | 9
| FC Barwaqo
| align="center" | 0
| align="center" | 1
|
| 2013
|-
| Magasin de Bonheur
| align="center" | 0
| align="center" | 1
|
| 2014
|-
| UJ Q4
| align="center" | 0
| align="center" | 1
|
| 2019
|}
* {{Small|FAD Club: Forces Armées Djiboutiennes Club}}
* {{Small|BIMR Club: Banque Indosuez Mer Rouge Club}}
* {{Small|CDC du Quartier: Centre de Développement Communautaire du Quartier}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.fdf.dj/?page_id=1938 Kashi na 1 (Féminin)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625081301/http://fdf.dj/?page_id=1938 |date=2022-06-25 }} - ''Gidan yanar gizon hukuma na FDF''
g3q4tfnc05z5rqn5q9pp8fkmsvyfteq
Tteokbokki
0
35431
823535
659401
2026-04-21T10:58:20Z
Yusuf Shehu
44191
823535
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Tteokbokki making process step 5.jpg|thumb|Yadda ake Tteokbokki abincin kasar koriya kaida ta karshe a yadda ake abincin ]]
[[Fayil:The Boston Cooking School magazine of culinary science and domestic economics (1913) (14778155955).jpg|thumb]]
'''{{Transl|ko|Tteokbokki}}''' ( 떡볶이 ), ko '''Simmered rice cake''', sanannen abincin Koriya ne da aka yi daga ƙaramin garae-tteok (dogayen, fari, waina mai siffar Silinda) wanda ake kira tteokmyeon (떡면; "noodles shinkafa") ko yawanci tteokbokki-tteok (떡볶이 떡; "teokbokki shinkafa kek"). Eomuk (cakulan kifi), dafaffen ƙwai, da scallions wasu sinadarai ne na gama gari waɗanda aka haɗa tare da tteokbokki a cikin jita-jita. Ana kuma iya dafa shi da ko dai gochujang mai yaji (manna chili) ko ganjang maras yaji (soya sauce) tushen miya; na farko shine nau'i na yau da kullum, yayin da na karshen ba shi da yawa kuma wani lokaci ana kiransa gungjung-tteokbokki (kotun sarki tteokbokki).
A yau, bambance-bambancen sun haɗa da curry-tteokbokki, cream sauce-tteokbokki, jajang-tteokbokki, abincin teku-tteokbokki, rose-tteokbokki, galbi-tteokbokki da sauransu. Ana sayan Tteokbokki da cin abinci a bunsikjip (sandunan ciye-ciye) da kuma pojangmacha (kantunan titi). Akwai kuma gidajen cin abinci da aka keɓe don tteokbokki, inda ake kiransa da jeukseok tteokbokki (impromptu tteokbokki). Har ila yau, sanannen abinci ne na gida, kamar yadda za a iya siyan kek ɗin shinkafa (garae-tteok) a cikin kayan da aka riga aka shirya, sigar da ba ta da ruwa.
== Tarihi ==
Rikodi na farko akan tteok-bokki ya bayyana a cikin Siuijeonseo, littafin dafa abinci na ƙarni na 19, inda aka jera tasa ta amfani da steokbokgi na zamani (복기). A cewar littafin, tteok-bokki an san shi da sunaye daban-daban da suka haɗa da tteokjjim (guraren shinkafa mai tuƙafi), tteok-japchae (cake-soyayyen shinkafa), da tteok-jeongol (cakulan shinkafa mai zafi). An kuma yi sigar gidan sarauta ne daga farar tteok (kudin shinkafa), sirloin, man sesame, soya miya, scallions, rock tripe, pine nuts, da gasasshen tsaba na sesame, yayin da aka yi savory, tteok-bokki na tushen miya. a cikin babban gidan dangin Papyeong Yun, inda aka yi miya mai inganci. A cikin wannan sigar, sinadarai irin su gajeriyar hakarkarinsu sun kasance gama gari. Sunan tteok-bokki shima ya bayyana a cikin sabuntawar edition na Joseon Yori Jebeop, inda aka siffanta shi da abinci mai ɗanɗano na tushen soya.
An yi imanin cewa bambance-bambancen yaji na tteok-bokki da aka yi da miya na gochujang ya fara bayyana a cikin 1953. Lokacin da Ma Bok-Lim ta halarci buɗaɗɗen wani gidan cin abinci na Koriya da China, da gangan ta jefar da tteok, ko kek ɗin shinkafa, da aka miƙa. lokacin budewa cikin jajangmyeon. Da sanin cewa yana da daɗi, sai ta haɓaka ra'ayin kayan yaji a cikin miya ta Koriya, gochujang. Bayan haka, ta fara sayar da shi a Sindang, wanda a yanzu ya zama mafi yawan bambancin tteok-bokki. Saboda haka, gundumar Sindang yanzu ta shahara da tteok-boki.
A yau, tteok-bokki na yau da kullun da aka saya kuma ana ci a bunsikjip (sandunan ciye-ciye) da pojangmacha (kantunan titin) ja ne da yaji, yayin da tushen soya, sigar da ba ta da yaji ana kiranta gungjung-tteok-bokki (궁중떡볶이) ; "kotun sarki tteok-bokki"). Rice tteok ya tashi da shahara yayin da tattalin arzikin Koriya ta Kudu ya haɓaka, kuma nau'ikan tasa daban-daban sun haɓaka tun daga lokacin. Da yake a da abinci ne mai ajin aiki, ana yawan maye gurbin alkama tteok da shinkafa. [ana bukatar bayani]
== Iri ==
Kamar sauran shahararrun jita-jita na Koriya, ''tteok-bokki'' ya ga bambance-bambancen da yawa da haɗuwa. Dafaffen ƙwai da soyayyen <nowiki><i id="mwfA">mandu</i></nowiki> ( dumplings ) an saba haɗa su da ''tteok-bokki.'' Sinadaran irin su abincin teku, gajeriyar haƙarƙari, noodles nan take, noodles masu tauna suma ƙari ne na yau da kullun ga tasa.
=== Bambance-bambance dangane da abubuwan da aka ƙara ===
''Haemul-tteok-bokki'', (해물떡볶이; "abincin teku ''tteok-bokki'' ") yana da fasalin abincin teku a matsayin sinadaren sa na biyu.
''Galbi -tteok-bokki'' (갈비떡볶이; "gajeren haƙarƙari ''tteok-bokki'' ") yana da gajerun haƙarƙari azaman sinadarin sa na biyu.
''Ra-bokki'' (라볶이; "nan take noodle ''tteok-bokki'' ") da ''jol -bokki'' (쫄볶이; "chewy noodle ''tteok-bokki'' ") suna da bambance-bambancen iri ɗaya waɗanda ke ƙara noodles zuwa ''tteok-bokki'' . ''Ra-bokki'' yana ƙara ''ramyeon'' (ramen) noodles, kuma ''jjol-bokki'' yana ƙara chewy ''jjolmyeon'' noodles na alkama.
==== Jeukseok-tteok-bokki ====
''Jeongol'' (tukun zafi) - ''nau'in tteok-bokki'' ana kiransa '''''jeukseok-tteok-bokki''''' ( {{Lang|ko|즉석떡볶이}} ; "on-the-tabo ''tteok-bokki'' "), kuma ana dafa shi a kan murhu na saman tebur yayin cin abinci. Akwai nau'ikan kari daban-daban, kamar kayan lambu, ''mandu'' (dumplings), da ''ramyeon'' ko noodles na ''udong'' a gidajen cin abinci ''na jeukseok-tteok-bokki'' . Kamar yadda ''jeukseok-tteok-bokki'' yawanci abinci ne maimakon abun ciye-ciye, galibi ana haɗa shi da ''bokkeum-bap'' (soyayyen shinkafa). <ref name="Doo2" />
=== Bambanci bisa miya ===
==== Gochujang tteok-bokki ====
Piquant, ja gochujang na tushen ''tteok-bokki'' ɗaya ne daga cikin shahararrun kayan ciye-ciye na Koriya. Yayin da nau'in miya guda biyu '''''gungmul-tteok-bokki''''' ( {{Lang|ko|국물떡볶이}} ; " miya ''tteok-bokki'' ") da bushe '''''gireum-tteok-bokki''''' ( {{Lang|ko|기름떡볶이}} ; "Oil tteok- ''bokki'' ") an fi jin daɗinsa, na farko ana ɗaukarsa a ''matsayin'' daidaitaccen salon. A cikin ''gungmul-tteok-bokki'', ana amfani da kelp - anchovy stock sau da yawa don fitar da dandano mai daɗi. ''Ana ƙara Gochugaru'' (foda barkono) sau da yawa don ƙarin zafi da launi, yayin da ''mullyeot'' (shinkafa syrup) yana taimakawa tare da zaƙi da daidaito. ''Eomuk'' (cakulan kifi), dafaffen ƙwai, da yankakken yankakken scallions sune ƙari na kowa ga tasa. A cikin ''gireum-tteok-bokki'', cakuda ''gochugaru'' (고춧가루; "Fuɗen barkono Koriya"), soya sauce, sugar ko syrup, da man sesame sau da yawa ya maye gurbin ''gochujang'' (manna chili). Ana ''yayyafa'' sanduna masu laushi masu laushi tare da cakuda miya, sannan a soya a cikin mai dafa abinci tare da dintsi na yankakken scallions a yi amfani da su. Kasuwar Tongin a Jongno, [[Seoul]] ta shahara da ''gireum-tteok-bokki'' .
Hakanan akwai bambance-bambance masu yawa a cikin ''gochujang tteok-bokki'', kamar sigar da aka yi da ganyen perilla .
==== Ganjang tteok-bokki ====
Mai dadi da mai daɗi, ''tteok-bokki'' na tushen soya mai launin ruwan kasa ana kiransa '''''gungjung-tteok-bokki''''' ( 궁중떡볶이 ; "kotun sarki ''tteok-bokki'' "). Tarihinsa ya samo asali ne daga tasa na kotun sarauta kafin gabatar da barkono barkono zuwa yankin Koriya a tsakiyar zamanin Joseon (ƙarni na 17 da 18). An samo farkon rikodin ''gungjung tteok-bokki'' a cikin littafin dafa abinci na 1800 mai suna ''Siuijeonseo'' . <ref name=":0" /> Samun ɗanɗano mai kama da ''japchae'' (noodles da kayan lambu da aka soyayyen gilashi), dangin sarauta suna jin daɗinsa a matsayin ''banchan'' kuma azaman abun ciye-ciye. <ref name="Doo3" /> Ko da yake an yi ''tteok-bokki'' na gargajiya tare da miya soya, wanda shine na gargajiya (kuma a lokacin, kadai) nau'in miya na soya a Koriya ta zamani, miya mai dadi na yau da kullum ya dauki wurinsa a zamanin yau. Sauran sinadaran gargajiya irin su sirloin ko gajeriyar hakarkarinsa, man sesame, scallions, rock tripe, Pine nuts, da gasassun tsaba da kuma tsaba na sesame har yanzu ana amfani da su a ''gungjung-tteok-bokki na zamani'' . Sauran sinadarai irin su tsiron wake, karas, albasa, busasshen zucchini na Koriya, tafarnuwa, da namomin kaza na shiitake su ma suna da yawa. Yawanci ana ba da tasa da kayan ado . <ref name="Doo3" />
==== Sauran bambancin ====
''Gungmul'' (miyan) ''tteok-bokki'' waɗanda ba a kan ko dai waken soya ko gochujang su ma sun sami karɓuwa. Akwai wasu sanannun bambance-bambance.
Curry ''tteok-bokki'' yana amfani da tushe mai launin rawaya irin na Koriya.
Cream sauce ''tteok-bokki'' yana amfani da tushe wanda aka yi wahayi zuwa ga carbonara . Ana amfani da miya da naman alade maimakon ''gochujang'' da wainar kifi.
''Rose tteok-bokki'' mai suna bayan fure taliya, a matsayin bambancin. Don wannan ''tteok-bokki'', ana ƙara miya mai tsami zuwa ainihin ''tteok-bokki'' .
<nowiki><i id="mwARk">Jajang</i></nowiki> ''-tteok-bokki'' yana nuna miya bisa ''jajang'' (manna wake mai zaki).
Cuku ''tteok-bokki'' wani bambance-bambancen da ''tteok-bokki'' ake ko dai toshe ko cuku. Ana sayar da shi a mashaya na ciye-ciye kuma ana iya yin shi cikin sauƙi a gida. Dangane da abin da ake so, ana iya ci tare da kayan yaji kamar koren shayi, foda, sesame, ko faski.
Shanghainese 炒年糕, ''chǎo nián gāo abinci'' ne mai soyayyen soyayyen da aka yi da kek ɗin shinkafa wanda aka yanka a cikin siffa mai laushi, scallions, naman sa, naman alade, da kabeji.
==== Gireum and gyeran tteok-bokki ====
''Gireum tteok-bokki'' ( 기름떡볶이 ; "Oil ''tteok-bokki'' ") wani nau'in ''tteok-bokki'' ne da ake soyawa a cikin mai kuma a yi shi da miya ko kaɗan.
''Gyeran tteok-bokki'' (계란떡볶이; "kwai tteok-bokki") wani bambancin ne wanda ba shi da miya. Ana amfani da ''tteok'' (kudin shinkafa), qwai, kayan lambu, da kayan yaji (musamman gishiri). Ya bambanta da ''gireum tteok-bokki'' domin ba yaji.<nowiki></br></nowiki>
== Gallery ==
<gallery>
Korean.snacks-Tteokbokki-03.jpg|''Tteok-bokki'' a ''[[Bunsik|bunsikjip]]'' (masha cin abinci)
Ra-bokki.jpg|''[[Ra-bokki]]'' ( ''tteok-bokki'' tare da ''[[ramyeon]]'' noodles)
Noodle spicy ricecake.jpg|''Jjol-bokki'' ( ''tteok-bokki'' tare da ''[[jjolmyeon]]'' noodles)
</gallery>
== Duba kuma ==
* ''Bunsik''
* ''Gimbap''
* Abincin Koriya
* Abincin gidan sarauta na Koriya
* Shinkafa cake
* ''Sundae''
* Soyayya mai zurfi
* ''Nian gao''
== Nassoshi ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.yupdduk.com/ Yanar Gizo na hukuma na ''Dongdaemoon Yeopgi Tteokbokki'']
* [http://www.sinjeon.co.kr/ Yanar Gizo na hukuma na ''Sinjeon Tteokbokki''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818144245/http://www.sinjeon.co.kr/ |date=2022-08-18 }}
* [http://www.baedduck.co.kr Gidan yanar gizon hukuma na ''BaeDDuck'']
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s424z8ev7bgj3ewhv2vzralh4vt5r1z
823536
823535
2026-04-21T10:58:30Z
Yusuf Shehu
44191
823536
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Tteokbokki making process step 5.jpg|thumb|Yadda ake Tteokbokki abincin kasar koriya kaida ta karshe a yadda ake abincin ]]
[[Fayil:The Boston Cooking School magazine of culinary science and domestic economics (1913) (14778155955).jpg|thumb]]
'''{{Transl|ko|Tteokbokki}}''' ( 떡볶이 ), ko '''Simmered rice cake''', sanannen abincin Koriya ne da aka yi daga ƙaramin garae-tteok (dogayen, fari, waina mai siffar Silinda) wanda ake kira tteokmyeon (떡면; "noodles shinkafa") ko yawanci tteokbokki-tteok (떡볶이 떡; "teokbokki shinkafa kek"). Eomuk (cakulan kifi), dafaffen ƙwai, da scallions wasu sinadarai ne na gama gari waɗanda aka haɗa tare da tteokbokki a cikin jita-jita. Ana kuma iya dafa shi da ko dai gochujang mai yaji (manna chili) ko ganjang maras yaji (soya sauce) tushen miya; na farko shine nau'i na yau da kullum, yayin da na karshen ba shi da yawa kuma wani lokaci ana kiransa gungjung-tteokbokki (kotun sarki tteokbokki).
A yau, bambance-bambancen sun haɗa da curry-tteokbokki, cream sauce-tteokbokki, jajang-tteokbokki, abincin teku-tteokbokki, rose-tteokbokki, galbi-tteokbokki da sauransu. Ana sayan Tteokbokki da cin abinci a bunsikjip (sandunan ciye-ciye) da kuma pojangmacha (kantunan titi). Akwai kuma gidajen cin abinci da aka keɓe don tteokbokki, inda ake kiransa da jeukseok tteokbokki (impromptu tteokbokki). Har ila yau, sanannen abinci ne na gida, kamar yadda za a iya siyan kek ɗin shinkafa (garae-tteok) a cikin kayan da aka riga aka shirya, sigar da ba ta da ruwa.
== Tarihi ==
Rikodi na farko akan tteok-bokki ya bayyana a cikin Siuijeonseo, littafin dafa abinci na ƙarni na 19, inda aka jera tasa ta amfani da steokbokgi na zamani (복기). A cewar littafin, tteok-bokki an san shi da sunaye daban-daban da suka haɗa da tteokjjim (guraren shinkafa mai tuƙafi), tteok-japchae (cake-soyayyen shinkafa), da tteok-jeongol (cakulan shinkafa mai zafi). An kuma yi sigar gidan sarauta ne daga farar tteok (kudin shinkafa), sirloin, man sesame, soya miya, scallions, rock tripe, pine nuts, da gasasshen tsaba na sesame, yayin da aka yi savory, tteok-bokki na tushen miya. a cikin babban gidan dangin Papyeong Yun, inda aka yi miya mai inganci. A cikin wannan sigar, sinadarai irin su gajeriyar hakarkarinsu sun kasance gama gari. Sunan tteok-bokki shima ya bayyana a cikin sabuntawar edition na Joseon Yori Jebeop, inda aka siffanta shi da abinci mai ɗanɗano na tushen soya.
An yi imanin cewa bambance-bambancen yaji na tteok-bokki da aka yi da miya na gochujang ya fara bayyana a cikin shekarar 1953. Lokacin da Ma Bok-Lim ta halarci buɗaɗɗen wani gidan cin abinci na Koriya da China, da gangan ta jefar da tteok, ko kek ɗin shinkafa, da aka miƙa. lokacin budewa cikin jajangmyeon. Da sanin cewa yana da daɗi, sai ta haɓaka ra'ayin kayan yaji a cikin miya ta Koriya, gochujang. Bayan haka, ta fara sayar da shi a Sindang, wanda a yanzu ya zama mafi yawan bambancin tteok-bokki. Saboda haka, gundumar Sindang yanzu ta shahara da tteok-boki.
A yau, tteok-bokki na yau da kullun da aka saya kuma ana ci a bunsikjip (sandunan ciye-ciye) da pojangmacha (kantunan titin) ja ne da yaji, yayin da tushen soya, sigar da ba ta da yaji ana kiranta gungjung-tteok-bokki (궁중떡볶이) ; "kotun sarki tteok-bokki"). Rice tteok ya tashi da shahara yayin da tattalin arzikin Koriya ta Kudu ya haɓaka, kuma nau'ikan tasa daban-daban sun haɓaka tun daga lokacin. Da yake a da abinci ne mai ajin aiki, ana yawan maye gurbin alkama tteok da shinkafa. [ana bukatar bayani]
== Iri ==
Kamar sauran shahararrun jita-jita na Koriya, ''tteok-bokki'' ya ga bambance-bambancen da yawa da haɗuwa. Dafaffen ƙwai da soyayyen <nowiki><i id="mwfA">mandu</i></nowiki> ( dumplings ) an saba haɗa su da ''tteok-bokki.'' Sinadaran irin su abincin teku, gajeriyar haƙarƙari, noodles nan take, noodles masu tauna suma ƙari ne na yau da kullun ga tasa.
=== Bambance-bambance dangane da abubuwan da aka ƙara ===
''Haemul-tteok-bokki'', (해물떡볶이; "abincin teku ''tteok-bokki'' ") yana da fasalin abincin teku a matsayin sinadaren sa na biyu.
''Galbi -tteok-bokki'' (갈비떡볶이; "gajeren haƙarƙari ''tteok-bokki'' ") yana da gajerun haƙarƙari azaman sinadarin sa na biyu.
''Ra-bokki'' (라볶이; "nan take noodle ''tteok-bokki'' ") da ''jol -bokki'' (쫄볶이; "chewy noodle ''tteok-bokki'' ") suna da bambance-bambancen iri ɗaya waɗanda ke ƙara noodles zuwa ''tteok-bokki'' . ''Ra-bokki'' yana ƙara ''ramyeon'' (ramen) noodles, kuma ''jjol-bokki'' yana ƙara chewy ''jjolmyeon'' noodles na alkama.
==== Jeukseok-tteok-bokki ====
''Jeongol'' (tukun zafi) - ''nau'in tteok-bokki'' ana kiransa '''''jeukseok-tteok-bokki''''' ( {{Lang|ko|즉석떡볶이}} ; "on-the-tabo ''tteok-bokki'' "), kuma ana dafa shi a kan murhu na saman tebur yayin cin abinci. Akwai nau'ikan kari daban-daban, kamar kayan lambu, ''mandu'' (dumplings), da ''ramyeon'' ko noodles na ''udong'' a gidajen cin abinci ''na jeukseok-tteok-bokki'' . Kamar yadda ''jeukseok-tteok-bokki'' yawanci abinci ne maimakon abun ciye-ciye, galibi ana haɗa shi da ''bokkeum-bap'' (soyayyen shinkafa). <ref name="Doo2" />
=== Bambanci bisa miya ===
==== Gochujang tteok-bokki ====
Piquant, ja gochujang na tushen ''tteok-bokki'' ɗaya ne daga cikin shahararrun kayan ciye-ciye na Koriya. Yayin da nau'in miya guda biyu '''''gungmul-tteok-bokki''''' ( {{Lang|ko|국물떡볶이}} ; " miya ''tteok-bokki'' ") da bushe '''''gireum-tteok-bokki''''' ( {{Lang|ko|기름떡볶이}} ; "Oil tteok- ''bokki'' ") an fi jin daɗinsa, na farko ana ɗaukarsa a ''matsayin'' daidaitaccen salon. A cikin ''gungmul-tteok-bokki'', ana amfani da kelp - anchovy stock sau da yawa don fitar da dandano mai daɗi. ''Ana ƙara Gochugaru'' (foda barkono) sau da yawa don ƙarin zafi da launi, yayin da ''mullyeot'' (shinkafa syrup) yana taimakawa tare da zaƙi da daidaito. ''Eomuk'' (cakulan kifi), dafaffen ƙwai, da yankakken yankakken scallions sune ƙari na kowa ga tasa. A cikin ''gireum-tteok-bokki'', cakuda ''gochugaru'' (고춧가루; "Fuɗen barkono Koriya"), soya sauce, sugar ko syrup, da man sesame sau da yawa ya maye gurbin ''gochujang'' (manna chili). Ana ''yayyafa'' sanduna masu laushi masu laushi tare da cakuda miya, sannan a soya a cikin mai dafa abinci tare da dintsi na yankakken scallions a yi amfani da su. Kasuwar Tongin a Jongno, [[Seoul]] ta shahara da ''gireum-tteok-bokki'' .
Hakanan akwai bambance-bambance masu yawa a cikin ''gochujang tteok-bokki'', kamar sigar da aka yi da ganyen perilla .
==== Ganjang tteok-bokki ====
Mai dadi da mai daɗi, ''tteok-bokki'' na tushen soya mai launin ruwan kasa ana kiransa '''''gungjung-tteok-bokki''''' ( 궁중떡볶이 ; "kotun sarki ''tteok-bokki'' "). Tarihinsa ya samo asali ne daga tasa na kotun sarauta kafin gabatar da barkono barkono zuwa yankin Koriya a tsakiyar zamanin Joseon (ƙarni na 17 da 18). An samo farkon rikodin ''gungjung tteok-bokki'' a cikin littafin dafa abinci na 1800 mai suna ''Siuijeonseo'' . <ref name=":0" /> Samun ɗanɗano mai kama da ''japchae'' (noodles da kayan lambu da aka soyayyen gilashi), dangin sarauta suna jin daɗinsa a matsayin ''banchan'' kuma azaman abun ciye-ciye. <ref name="Doo3" /> Ko da yake an yi ''tteok-bokki'' na gargajiya tare da miya soya, wanda shine na gargajiya (kuma a lokacin, kadai) nau'in miya na soya a Koriya ta zamani, miya mai dadi na yau da kullum ya dauki wurinsa a zamanin yau. Sauran sinadaran gargajiya irin su sirloin ko gajeriyar hakarkarinsa, man sesame, scallions, rock tripe, Pine nuts, da gasassun tsaba da kuma tsaba na sesame har yanzu ana amfani da su a ''gungjung-tteok-bokki na zamani'' . Sauran sinadarai irin su tsiron wake, karas, albasa, busasshen zucchini na Koriya, tafarnuwa, da namomin kaza na shiitake su ma suna da yawa. Yawanci ana ba da tasa da kayan ado . <ref name="Doo3" />
==== Sauran bambancin ====
''Gungmul'' (miyan) ''tteok-bokki'' waɗanda ba a kan ko dai waken soya ko gochujang su ma sun sami karɓuwa. Akwai wasu sanannun bambance-bambance.
Curry ''tteok-bokki'' yana amfani da tushe mai launin rawaya irin na Koriya.
Cream sauce ''tteok-bokki'' yana amfani da tushe wanda aka yi wahayi zuwa ga carbonara . Ana amfani da miya da naman alade maimakon ''gochujang'' da wainar kifi.
''Rose tteok-bokki'' mai suna bayan fure taliya, a matsayin bambancin. Don wannan ''tteok-bokki'', ana ƙara miya mai tsami zuwa ainihin ''tteok-bokki'' .
<nowiki><i id="mwARk">Jajang</i></nowiki> ''-tteok-bokki'' yana nuna miya bisa ''jajang'' (manna wake mai zaki).
Cuku ''tteok-bokki'' wani bambance-bambancen da ''tteok-bokki'' ake ko dai toshe ko cuku. Ana sayar da shi a mashaya na ciye-ciye kuma ana iya yin shi cikin sauƙi a gida. Dangane da abin da ake so, ana iya ci tare da kayan yaji kamar koren shayi, foda, sesame, ko faski.
Shanghainese 炒年糕, ''chǎo nián gāo abinci'' ne mai soyayyen soyayyen da aka yi da kek ɗin shinkafa wanda aka yanka a cikin siffa mai laushi, scallions, naman sa, naman alade, da kabeji.
==== Gireum and gyeran tteok-bokki ====
''Gireum tteok-bokki'' ( 기름떡볶이 ; "Oil ''tteok-bokki'' ") wani nau'in ''tteok-bokki'' ne da ake soyawa a cikin mai kuma a yi shi da miya ko kaɗan.
''Gyeran tteok-bokki'' (계란떡볶이; "kwai tteok-bokki") wani bambancin ne wanda ba shi da miya. Ana amfani da ''tteok'' (kudin shinkafa), qwai, kayan lambu, da kayan yaji (musamman gishiri). Ya bambanta da ''gireum tteok-bokki'' domin ba yaji.<nowiki></br></nowiki>
== Gallery ==
<gallery>
Korean.snacks-Tteokbokki-03.jpg|''Tteok-bokki'' a ''[[Bunsik|bunsikjip]]'' (masha cin abinci)
Ra-bokki.jpg|''[[Ra-bokki]]'' ( ''tteok-bokki'' tare da ''[[ramyeon]]'' noodles)
Noodle spicy ricecake.jpg|''Jjol-bokki'' ( ''tteok-bokki'' tare da ''[[jjolmyeon]]'' noodles)
</gallery>
== Duba kuma ==
* ''Bunsik''
* ''Gimbap''
* Abincin Koriya
* Abincin gidan sarauta na Koriya
* Shinkafa cake
* ''Sundae''
* Soyayya mai zurfi
* ''Nian gao''
== Nassoshi ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.yupdduk.com/ Yanar Gizo na hukuma na ''Dongdaemoon Yeopgi Tteokbokki'']
* [http://www.sinjeon.co.kr/ Yanar Gizo na hukuma na ''Sinjeon Tteokbokki''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818144245/http://www.sinjeon.co.kr/ |date=2022-08-18 }}
* [http://www.baedduck.co.kr Gidan yanar gizon hukuma na ''BaeDDuck'']
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fwumjsoivf6i0fzs7uy8kneovmkom67
Ezzat El Alaili
0
37636
823015
743847
2026-04-20T16:09:34Z
Feenah12
44136
823015
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Ezzat El Alaili''' ( {{Lang-ar|عزت العلايلي}} (15 Satumban shekarar 1934 - 5 Fabrairu shekarar 2021) ɗan wasan kwaikwayo ne na ƙasar Masar wanda kuma ya fito a cikin fina-finai sama da 300, jerin shirye shiryen talabijin, da kuma wasannin kwaikwayo tun daga shekarar 1960s.<ref name="auto">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/mena/renowned-egyptian-actor-ezzat-el-alaili-dies-at-86-1.76980272 |title=Renowned Egyptian actor Ezzat El Alaily dies at 86 |website=Gulf News |date=5 February 2021 }}</ref> Ya yi digirinsa na farko a Babban Cibiyar Nazarin Wasan kwaikwayo a shekarar 1960. <ref name="auto" />
== Fina-finai==
Ga wasu daga cikin finafinan da aka zaɓa;
*''[[Cairo (1963 film)|Cairo]]'' (1963) - Third Officer
*''Ressalah min emraa maghoula'' (1963) - Doctor
*{{transl|ar|Bayn el kasrain}} (1964)
*''El rajul el maghul'' (1965)
*''El jassus'' (1965)
*''[[The Land (1969 film)|The Land]]'' (1970) - Abd El-Hadi
*''Al-ikhtiyar'' (1971)
*''[[The Game of Each Day]]'' (1971)
*''[[One day, the Nile|Al-Nass wal Nil]]'' (1972) - Amin
*''Bint badia'' (1972)
*''Ghoroba''' (1973)
*''[[Kuwait Connection]]'' (1973) - Anwar
*''A Story of Tutankhamun'' (1973) - Ahmed
*''Al-abriaa'' (1974) - Mamdouh
*''Zaier el-fager'' (1975) - Hassan Al Wakil
*''Zat al Wajhein'' (1975) - Wael
*''Ala mn notlik Al-Rosas'' (1975) - Adel
*{{transl|ar|La tatroukni wahdi}} (1975)
*''Beyrouth ya Beyrouth'' (1975)
*''Al-saqqa mat'' (1977)
*''Ayb Ya Lulu ... Ya Lulu Ayb'' (1978) - Kamal
*''[[Alexandria... Why?]]'' (1979) - Shaker
*{{transl|ar|Ualla azae lel sayedat}} (1979) - Hamdi
*''[[Al Qadisiyya]]'' (1981) - Saad
*''[[People on the Top]]'' (1981) - Mohamed Fawzi
*''Tabûnat al-sayyid Fabre'' (1983)
*''Al-Majhoul'' (1984) - Naji
*''Al Ens Wa Al Jinn'' (1985) - Osama
*''El-Toot wel Nabboot'' (1986) - Ashour survivor
*''El Towk Wa El Eswera'' (1986) - Bakhet / Moustafa
*''La Todamerni Maak'' (1986) - Fares
*''El Waratha'' (1986) - Ahmed
*''Al sabr fi al-malahat'' (1986)
*''Daqat Zar'' (1986) - Massoud
*''Be'r El-khiana'' (1987) - Officer / Nader Lashin
*''Well of Treason'' (1987)
*''El Motarda Al Akhira'' (1987)
*''Aad liyantaqim'' (1988) - Hashim
*''Al Hubb Aydan Yamoot'' (1988) - Morad
*''Bostan El Dam'' (1988)
*''El Mealema Samah'' (1989) - Kamal
*''Lela Assal'' (1990) - Hussien
*''[[War in the Land of Egypt]]'' (1991)
*''El-Fas fi el-Ras'' (1992) - Nagawi el-Markabi
*''La dame du Caire'' (1992)
*''[[Road to Eilat]]'' (1994) - Colonel Radi
*''La Taktolou El-Hob'' (2001)
*''Turab el Mass'' (2018) - Mahrous Bergas
*''Qaed A'aely'' (2019)
== Kyauta ==
Ya lashe lambar yabo ta nasarar rayuwa a Dubai International Film Festival a shekarar 2015.{{Ana bukatan hujja|date=March 2019}} an girmama shi a bikin Sharjah International Book Fair "saboda gagarumar gudunmawar da ya bayar ga fina-finan Masar tsawon shekaru da dama da kuma fassarorinsa na kirkire-kirkire na mafi kyawun litattafan Masarawa da Larabci ta hanyar tarin fina-finai da shirye-shirye talabijin masu dogon Zango".<ref>{{cite web |url=https://www.albawaba.com/entertainment/veteran-actor-ezzat-el-alaili-be-honored-sharjah-international-book-fair-889906 |title=Veteran actor Ezzat el Alaili to be honored at the Sharjah International Book Fair |date=October 5, 2016 |website=Albawaba |access-date=June 7, 2017}}</ref>
==Mutuwa==
Ranar 5 ga watan Fabrairu 2021
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name}}
{{Authority control}}
[[Category:Matattun 2021]]
{{DEFAULTSORT:Alaili, Ezzat}}
[[Category:Haifaffun 1934]]
[[Category:Male actors from Cairo]]
[[Category:Egyptian male television actors]]
[[Category:20th-century Egyptian male actors]]
[[Category:21st-century Egyptian male actors]]
[[Category:Articles with hCards]]
t5lyj0wdh3aksgmc489683efgk42b4a
823016
823015
2026-04-20T16:09:47Z
Feenah12
44136
823016
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Ezzat El Alaili''' ( {{Lang-ar|عزت العلايلي}} (15 Satumban shekarar 1934 - 5 Fabrairu shekarar 2021) ɗan wasan kwaikwayo ne na ƙasar Masar wanda kuma ya fito a cikin fina-finai sama da 300, jerin shirye shiryen talabijin, da kuma wasannin kwaikwayo tun daga shekarar 1960s.<ref name="auto">{{cite web |url=https://gulfnews.com/world/mena/renowned-egyptian-actor-ezzat-el-alaili-dies-at-86-1.76980272 |title=Renowned Egyptian actor Ezzat El Alaily dies at 86 |website=Gulf News |date=5 February 2021 }}</ref> Ya kuma yi digirinsa na farko a Babban Cibiyar Nazarin Wasan kwaikwayo a shekarar 1960. <ref name="auto" />
== Fina-finai==
Ga wasu daga cikin finafinan da aka zaɓa;
*''[[Cairo (1963 film)|Cairo]]'' (1963) - Third Officer
*''Ressalah min emraa maghoula'' (1963) - Doctor
*{{transl|ar|Bayn el kasrain}} (1964)
*''El rajul el maghul'' (1965)
*''El jassus'' (1965)
*''[[The Land (1969 film)|The Land]]'' (1970) - Abd El-Hadi
*''Al-ikhtiyar'' (1971)
*''[[The Game of Each Day]]'' (1971)
*''[[One day, the Nile|Al-Nass wal Nil]]'' (1972) - Amin
*''Bint badia'' (1972)
*''Ghoroba''' (1973)
*''[[Kuwait Connection]]'' (1973) - Anwar
*''A Story of Tutankhamun'' (1973) - Ahmed
*''Al-abriaa'' (1974) - Mamdouh
*''Zaier el-fager'' (1975) - Hassan Al Wakil
*''Zat al Wajhein'' (1975) - Wael
*''Ala mn notlik Al-Rosas'' (1975) - Adel
*{{transl|ar|La tatroukni wahdi}} (1975)
*''Beyrouth ya Beyrouth'' (1975)
*''Al-saqqa mat'' (1977)
*''Ayb Ya Lulu ... Ya Lulu Ayb'' (1978) - Kamal
*''[[Alexandria... Why?]]'' (1979) - Shaker
*{{transl|ar|Ualla azae lel sayedat}} (1979) - Hamdi
*''[[Al Qadisiyya]]'' (1981) - Saad
*''[[People on the Top]]'' (1981) - Mohamed Fawzi
*''Tabûnat al-sayyid Fabre'' (1983)
*''Al-Majhoul'' (1984) - Naji
*''Al Ens Wa Al Jinn'' (1985) - Osama
*''El-Toot wel Nabboot'' (1986) - Ashour survivor
*''El Towk Wa El Eswera'' (1986) - Bakhet / Moustafa
*''La Todamerni Maak'' (1986) - Fares
*''El Waratha'' (1986) - Ahmed
*''Al sabr fi al-malahat'' (1986)
*''Daqat Zar'' (1986) - Massoud
*''Be'r El-khiana'' (1987) - Officer / Nader Lashin
*''Well of Treason'' (1987)
*''El Motarda Al Akhira'' (1987)
*''Aad liyantaqim'' (1988) - Hashim
*''Al Hubb Aydan Yamoot'' (1988) - Morad
*''Bostan El Dam'' (1988)
*''El Mealema Samah'' (1989) - Kamal
*''Lela Assal'' (1990) - Hussien
*''[[War in the Land of Egypt]]'' (1991)
*''El-Fas fi el-Ras'' (1992) - Nagawi el-Markabi
*''La dame du Caire'' (1992)
*''[[Road to Eilat]]'' (1994) - Colonel Radi
*''La Taktolou El-Hob'' (2001)
*''Turab el Mass'' (2018) - Mahrous Bergas
*''Qaed A'aely'' (2019)
== Kyauta ==
Ya lashe lambar yabo ta nasarar rayuwa a Dubai International Film Festival a shekarar 2015.{{Ana bukatan hujja|date=March 2019}} an girmama shi a bikin Sharjah International Book Fair "saboda gagarumar gudunmawar da ya bayar ga fina-finan Masar tsawon shekaru da dama da kuma fassarorinsa na kirkire-kirkire na mafi kyawun litattafan Masarawa da Larabci ta hanyar tarin fina-finai da shirye-shirye talabijin masu dogon Zango".<ref>{{cite web |url=https://www.albawaba.com/entertainment/veteran-actor-ezzat-el-alaili-be-honored-sharjah-international-book-fair-889906 |title=Veteran actor Ezzat el Alaili to be honored at the Sharjah International Book Fair |date=October 5, 2016 |website=Albawaba |access-date=June 7, 2017}}</ref>
==Mutuwa==
Ranar 5 ga watan Fabrairu 2021
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name}}
{{Authority control}}
[[Category:Matattun 2021]]
{{DEFAULTSORT:Alaili, Ezzat}}
[[Category:Haifaffun 1934]]
[[Category:Male actors from Cairo]]
[[Category:Egyptian male television actors]]
[[Category:20th-century Egyptian male actors]]
[[Category:21st-century Egyptian male actors]]
[[Category:Articles with hCards]]
789ov5x2jnor6qi6sduzwbn8azmv0bv
Masarautar Saloum
0
40086
823085
281985
2026-04-20T17:02:16Z
Pharouqenr
25549
823085
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan. <ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494). <ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''. <ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna), <ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin. <ref name="B" /> <ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa. <ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref> <ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum). <ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
n37f22si6e0qhqrx3stgh1nli3urqq1
823086
823085
2026-04-20T17:02:29Z
Pharouqenr
25549
823086
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494). <ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''. <ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna), <ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin. <ref name="B" /> <ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa. <ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref> <ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum). <ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3zcvle432dy3m6vterkns826xdx8qqx
823087
823086
2026-04-20T17:02:42Z
Pharouqenr
25549
823087
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''. <ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna), <ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin. <ref name="B" /> <ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa. <ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref> <ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum). <ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
k65ub34scjophz4a1ov2jih9syu5xid
823088
823087
2026-04-20T17:02:56Z
Pharouqenr
25549
823088
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''.<ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna), <ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin. <ref name="B" /> <ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa. <ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref> <ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum). <ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
o3unxkw3mrcj3bry0xo5g5d1clh8za3
823089
823088
2026-04-20T17:03:17Z
Pharouqenr
25549
823089
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''.<ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna), <ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin.<ref name="B" /><ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa. <ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref> <ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum). <ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dz36euodwh4dbf3nx80yjvyxxmjxyvt
823090
823089
2026-04-20T17:03:31Z
Pharouqenr
25549
823090
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''.<ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna),<ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin.<ref name="B" /><ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa. <ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref> <ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum). <ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b5ydbak4f0crvrh0n4vx3bqv3ygmk00
823091
823090
2026-04-20T17:03:49Z
Pharouqenr
25549
823091
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''.<ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna),<ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin.<ref name="B" /><ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa.<ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref><ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum). <ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0zr1qcrz3wndp0u3upsc890rfu3u06r
823092
823091
2026-04-20T17:04:03Z
Pharouqenr
25549
823092
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''.<ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna),<ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin.<ref name="B" /><ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa.<ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref><ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum).<ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ltuicog4hv4idu2xly4zcsiq1pffewo
823093
823092
2026-04-20T17:04:19Z
Pharouqenr
25549
823093
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''.<ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna),<ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin.<ref name="B" /><ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa.<ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref><ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum).<ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0htjfy3co3t7r6v2aq3ozzuvub5i7wu
823094
823093
2026-04-20T17:04:42Z
Pharouqenr
25549
823094
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Masarautar Saloum''' (yaren Serer: ''Saluum'' ko ''Saalum'') masarautar Serer/Wolof a [[Senegal]] ta yau. Sarakunanta na iya kasancewa na Mandinka/Kaabu ne. Babban birnin Saloum shine birnin Kahone. 'Yar'uwar [[Masarautar Sine|masarautar Sine ce]]. Tarihinsu, labarin kasa da al'adunsu suna da alaƙa kuma an saba kiran su da Sine-Saloum.
== Tarihi ==
[[File:Apartment_of_the_King_of_Salum.jpg|left|thumb| Apartment na Maad Saloum (sarkin Saloum) a cikin 1821.]]
[[File:EthniesSénégal.jpg|left|thumb| ''Carte des peuplades du Sénégal de l'abbé Boilat (1853)'' : taswirar kabilanci na Senegal a lokacin mulkin mallaka na Faransa. Jihohin Baol da Sine da Saloum kafin mulkin mallaka an yi su ne a kan gabar tekun kudu maso yamma, tare da yankunan da ke cikin kasa da ke da alamar " ''Peuple Sérère'' ".]]
Saloum, kamar masarautar 'yar'uwarta ([[Masarautar Sine]]), sananniya ce wacce ke da tudu da yawa ko "tumuli" mai ɗauke da kaburburan sarakuna da sauransu. Masarautar tana da da'irar dutse masu ban mamaki da yawa waɗanda ba a san ayyukansu da tarihinsu ba sai kwanan nan.<ref>Becker, Charles. ''"Vestiges historiques, trémoins matériels du passé clans les pays sereer"''. Dakar. 1993. CNRS - ORS TO M</ref>
Masanin tarihi Donald R. Wright ya bayyana cewa “A cikin shekaru goma na karshe na ƙarni na goma sha biyar, wasu gungun ‘yan ƙabilar Kaabu sun yi kaura zuwa arewacin kogin [[Gambia]] inda suka mamaye wani yanki da ke gefen kudancin daular Jolof mai rauni. Daga wani ƙauye kusa da bakin kogin Saloum, ba da daɗewa ba waɗannan zuriyar suka gauraya da mazaunan Wolof da Serer kuma suka kafa jihar Saloum."
[[File:Carnaval de Toubacouta, Sine-Saloum, Sénégal.jpg|thumb|makada kenan a masarautar Saloum]]
A cewar Abdou Bouri Ba Masarautar Saloum a baya ana kiranta da ''Mbey'' (a cikin Serer) kuma Maad Saloum Mbegan Ndour ta sake mata suna Saloum a ƙarshen ƙarni na 15 (c. 1494).<ref>Ba, Abdou Bouri, « Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip » (avant-propos par Charles Becker et Victor Martin), Bulletin de l'IFAN, tome 38, série B, numéro 4, octobre 1976</ref> Tsawon ƙarni da yawa kafin a sake mata suna, ana kiran babban birninta ''Ngap''.<ref>Diouf, Niokhobaye, "Chronique du royaume du Sine", Suivie de notes sur les traditions orales et les sources écrites concernant le royaume du Sine par Charles Becker et Victor Martin. (1972). Bulletin de l'Ifan, Tome 34, Série B, n° 4, (1972), p 707 (p 5)</ref> Dangane da al'adar baka ta Serer, an sanya mata suna ne bayan Saalum Suwareh, marabout na Maad Saloum Mbegan Ndour (bambancin: Mbegani Ndour). Al’adar ta ci gaba da cewa, Saalum Suwareh ya amince ya ba Maad Saloum Mbegan Ndour (asali daga [[Masarautar Sine]]) ''[[juju]]'' fetish domin ya kayar da kuma wanda ya ci Toucouleur da ‘yan maraba na musulmi muddin ya yi alkawarin sake sunan kasar sau ɗaya. ya yi nasara. Mbgan Ndour ya amince. Bayan wannan kwantiragin na baka, Mbegan Ndour ya kayar da Ali Elibana kuma ya kori dakarun sa na musulmi daga Saloum ya yi mulki a kasar. Kamar Masarautar Sine, mutanen Serer sun mamaye mafi yawan jama'a kuma suna mulki. Gabaɗaya ana kiran su biyun da Sarakunan Serer. Yawancin sassa na [[Gambia]] a yau sun kasance yankunan da Masarautar Saloum ta yi wa mulkin mallaka. Da farko, Saloum ta mike kudu zuwa gabar zuwa arewa na kogin [[Kogin Gambiya|Gambiya]]. Gambiya ta yau ana kiranta da Lower Saloum. Upper Saloum shine inda Saloum na zamani yake a [[Senegal]]. Saloum kuma yana da iko na ɗan lokaci a Masarautar Baol. Jihohin Sabakh da Sandial ''Fara Sabakh'' da ''Fara Sandial ne'' suka mulki (laƙabi na sarakuna),<ref name="B">[[Ba, Abdou Bouri]], "Essai sur l’histoire du Saloum et du Rip. Avant-propos par Charles Becker et Victor Martin", p 18</ref> kuma dukansu sun kasance na sarki a Kahone (Maad Saloum). A wajen 1862, Sambou Oumanneh Touray, almajirin Maba Diakhou Bâ ya kaddamar da [[jihadi]] a Sabakh da Sandial. Bayan ya ci Fara Sabakh da Fara Sandial, da yaki ya shiga kasashen biyu tare (don haka : ''Sabakh-Sandial'') kuma ya mulki shi. <ref name="B" /> Fara Sabakh na ƙarshe da Fara Sandial sun mutu a wannan jihadin.<ref name="B" /><ref>Klein, pp74-5</ref> A lokacin daular [[Serer paternal dynasties of Sine and Saloum|uba na Serer]] da Guelowar daga karni na 15 zuwa 1969, kusan sarakuna 50 ne aka naɗa.<ref>Bâ, Abdou Boury, ''Essai sur l'histoire du Saloum et du Rip,'', Avant-propos par Charles Becker et Vctor Martin. Publié dans Le Bulletin De L'institut Fondamental D'afrique Noire. Tome 38, Série B, n° 4, Octobre 1976, P. Volume 38</ref><ref>[[Alioune Sarr|Sarr, Alioune]], ''Histoire du Sine-Saloum.'' Introduction, bibliographie et Notes par Charles Becker, BIFAN, Tome 46, Serie B, n° 3-4, 1986–1987)</ref> Sarakunan sun ci gaba da gudanar da zaman kotun a Kahone, amma Kaolack makwabciyarsa ta mamaye birnin kasuwanci.
Masu bincike na Portuguese a cikin ƙarni na 15 sun kira Saloum a matsayin masarautar ''Borçalo'', bayan 'Bor-ba-Saloum' (Wolof corruption for "king of Saloum"-Maad Saloum).<ref>Teixeira da Mota (1946: Pt. 1, p.58). For detailed 16th-century Portuguese description of the Kingdom of Saloum, see Almada (1594: Ch.2)</ref>
Ko da yake Masarautar ta ci wasu manyan yaƙe-yaƙe da [[Faransa|Faransawa]], daga baya aka ci ta da yaki. Koyaya, kamar Masarautar Sine, daular sarautar ta tsira har zuwa shekarar 1969, lokacin da sarkin Saloum na ƙarshe, Fode N'Gouye Joof ya rasu. Shekarar mutuwarsa ta yi daidai da mutuwar Maad a Sinig Mahecor Joof, wanda shi ne sarkin Sine. Waɗannan sarakuna biyu sune sarakunan Serer na ƙarshe kuma na ƙarshe na Senegambia. Bayan mutuwarsu, an shigar da Masarautun biyu cikin sabuwar jamhuriyar [[Senegal]] mai cin gashin kanta wacce ta sami 'yancin kai a shekarar 1960. Don haka Masarautar Sine da Masarautar Saloum sune masarautu na ƙarshe kafin mulkin mallaka na Senegambia da suka rayu har zuwa ƙarni na 20.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dd78d2snr55fa4ughfzraztf2knqw0r
Tarihin Daura
0
41832
823120
553604
2026-04-20T18:32:17Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823120
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halayen da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yannsu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako sa aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda da Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ake zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da ska fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daurata samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
1gudltzkbdw9yblbpyvsnxwbagmhxon
823123
823120
2026-04-20T18:37:24Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823123
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yannsu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako sa aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda da Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ake zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da ska fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daurata samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
rimu4gep0jptn6046io5r7fe9k7ftxa
823127
823123
2026-04-20T18:38:54Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823127
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako sa aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda da Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ake zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da ska fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daurata samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
049ml69ic1cql2a1b9llolh5wzr573t
823134
823127
2026-04-20T18:47:46Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823134
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda da Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ake zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da ska fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daurata samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
lxvrzpnpq5y8j832g0fngnc9hcr73k5
823141
823134
2026-04-20T18:52:18Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823141
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ake zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da ska fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daurata samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
r8urj9pw8hsz7jd93h9e2ccqnlnzm2r
823148
823141
2026-04-20T18:57:16Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823148
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ke zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da ska fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daurata samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
t6khif0bee9jomsa5dchr71fhj9jbv7
823161
823148
2026-04-20T19:25:46Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823161
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ke zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da suka fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daurata samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
8vnz19jc85bf0tmhen45y6gm88in3tl
823185
823161
2026-04-20T22:27:46Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihin Daura */
823185
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ke zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da suka fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daura ta samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwaraia ce an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
62arm0pw0lxxcks27l3i8s6b0cwrxik
823186
823185
2026-04-20T22:34:06Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura */
823186
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ke zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da suka fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daura ta samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwarai ace an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shi ne inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Sin ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
tiphkl12h39tr5cx9fqdnnrhthivjjk
823187
823186
2026-04-20T22:37:29Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura */
823187
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ke zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da suka fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daura ta samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwarai ace an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shine inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Su ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masan tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
a094px73qypyd25r6mtfzii3eeq417t
823188
823187
2026-04-20T22:39:43Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura */
823188
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ke zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da suka fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daura ta samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwarai ace an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shine inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Su ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masana tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
feackkrpbmqz1j09zlyrqc212olzffx
823231
823188
2026-04-21T05:29:25Z
Ab-DanKoɗo
17926
Gyara
823231
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{hujja}}
[[File:Emir Palace Daura 2.jpg|thumb|Kofar fadar sarki]]
=== Tarihin Daura ===
A sanin kowa ne cewar, kowace al'umma da kuma kowace kasa a duniyan nan tamu, tana da tarihin asalin kafuwarta, al'adunta da kuma dabi'unta wadanda take alfahari da su. Su ne kuma suke bambanta kasa ko al'umma da waninta. Ta hanyar ilmin tarihi da al'adu da dabi'un kasa ne ake sanin mashahuran mutanen kowace kasa, da kuma irin gudunmuwar da suka bayar wajen daukaka martabar kasarsu ko al'ummarsu, har sun kai fagen zama ababen koyi ga na bayansu. Har ma ta kai ana yin misali da halaye da dabi'un da suka bari don amfanin ya'yansu da jikokinsu. Masana tarihi da al'adu da kuma dabi'u na kowacce kasa ko al'umma, yawanci sukan yi amfani ne da kuma tabbatar da sahihancin abin da za su bayyana dangane da tarihin ko al'adun al'umma ko kuma dabi'unta. Yawancin hanyoyin da aka fi amfani da su sune: Na daya, hanyar "Kunne ya girmi-kaka". Wato tarihin baka, irin na wane yaji ga wane, shi kuma ya fada wa wane. Hanya ta biyu, ita ce alamu na zahiri' da za a iya dogara dasu wajen tabbatar da kuma kasancewar kasar ko dabi'unta ko kuma al'adunta. Wadanda sun hada da abubuwa kamar su gine-ginen mutanen kasar, tanadaddun kayan tarihi da kuma abubuwan tarihi da aka hako na mutanen da, wadanda suka yi zama a wurin, shekara da shekaru da suka wuce. Hanya ta uku, ita ce ta rubutattun tarihi, ko dai wadanda mutanen da suka rubuta da kansu ko kuma wadanda na bayan su suka rubuta, suka bari ta yin amfani da hanya ta daya da ta biyu. Tarihin kafuwar daular Daura da asalin sarautarta da kuma kafuwar kasashen [[Hausa]], an same shi ne ta wadannan hanyoyi da aka bayyana a sama.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |access-date=2023-03-09 |archive-date=2023-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309112434/http://cifas.us/pdf/M.G.%20Smith%20Archive/Books/1978a_AffairsofDaura_bk.pdf |url-status=dead }}</ref>
Kasar [[Daura]] na da matsayi na musamman a tarihin kasar Hausa. Labarin da ake da shi game da asalin Hausa Bakwai, ya nuna mana cewa daga Daura ne aka fara juyin nan da ya kawo canje-canje a sarautun kasashen [[Hausa]]. Tarihin ya nuna mana cewa, mata ne suka fara yin sarautar [[Daura]]. Ana kiran wadannan sarauniyoyi Magajiya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daura_Emirate</ref>
A zamanin Magajiya Shwata ne wani bako da aka fi sani da suna [[Bayajidda]] ya zo [[Daura]]. Labarin zuwan Bayajidda, ya ce shi mutumin kasar [[Bagadaza]] ne a cikin Gabas ta Tsakiya. A [[Daura]] ne ya kashe Macijiya da ta addabi mutanen gari. Wannan bajinta da kuma ya yi, ta zama sanadin da ya auri Magajiya. Bayan mutuwar Bayajidda da Magajiya, sai sarautar [[Daura]] ta koma ga dansu Bawo. Daga nan ne kuma sarautar ta koma hannun maza.
Labari ya nuna mana cewa, 'ya'yan Bawo ne suka yi sarautar kasashen Hausa shida. Wadannan kasashe su ne [[Daura]], [[Kano]], [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]] da [[Rano]]. Wadanda Bayajida ya haifa kafin ya iso Birnin Daura a garin gabas, mai suna Biram, ya yi sarauta a gabas ta Biram, (Garun Gabas) wadda ita ce cikon Hausa Bakwai.
Ba mu da cikakken tarihin Daura daga labarin kafuwar mulki, sai bayan jihadin Usman Dan Fodiyo da ya auku a farkon karni na goma sha tara.
Shi Shehu [[Usman Dan Fodiyo,]] malami ne da ke zaune a kasar Gobir. Shi kuma Bafilatani ne. Yana da almajirai a ko'ina cikin fadin kasar Hausa. Jihadin da ya hubanta domin gyaran addini, an fara shi a kasar Gobir. Bayan an cinye Gobir, sai Shehu Usman Dan Fodiyo ya kafa sabuwar daula ta Musulunci wacce ake kira da Daular Usmaniyya. Haka kuma almajiransa suka gabatar da jihadi a sauran kasashen Hausa, suka tumbuke mulkin Sarakunan Hausa, suka kafa nasu a kasashen mulkin Shehu Usman Dan Fodiyo.
Mallam Isyaku ne almajirin Shehu USman Dan Fodiyo da ya shugabanci jihadi a kasar Daura. Mallam Isyaku ya mamaye garin Daura bayan Sarkin Daura Abdullahi, wanda aka fi sani da Sarki Gwari Abdu, ya fice daga garin tare da jama'arsa.
Mallam Isyaku ne Sarki Fulani na Farko a Daura. Zuri'arsa ta ci gaba da mulkin Daura har 1906 lokacin da aka mayar da sarakunan Daura na asali.
Sarakunan Daura sun yi gudun Hijira na shekara dari daga lokacin da sarkin Gwari Abdu ya fita har zuwa lokacin da Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan gadon sarautarsu na Daura a cikin 1906.
Sarakunan Daura sun kafa mulkinsu a wurare da dama, a lokacin da suke gudun hijira. Sun zauna a Murya da Yekuwa garuruwan da yanzu ke cikin Jamhuriyyar Nijar. Sun kuma zauna a Yardaje, Toka da Acilafiya kafin su kafa mulkinsu a Zangon Daura wurin da suka fi dadewa. Daga nan ne kuma Turawan mulkin mallaka suka mayar da su a kan sarautar Daura, wato aka mayar da su gidansu na iyaye da kakanni.
Kasar Daura ta samu ci gaba a lokacin Sarkin Abdurrahman wanda ya yi shekara 55 a kn gadon Sarautar Daura (daga 1911-1966) . Allah ya jikansa, ya rahamce shi,amin. Da kuma zamanin Sarki Bashar, wanda ya gaji Sarki Abdurrahman a cikin 1966 kuma yake sarautar Daura har zuwa lokacin da Allah ya dauki ransa a ranar Asabar 24 ga Fabarairu 2007.
A ranar Alhamis 1 ga watan Maris 2007 aka dorawa Alhaji Umar Faruk Umar wanda kane ne ga Marigayi Sarkin Daura Muhammadu Bsshar nauyin rikon wannan kasa a matsayinsa na Sarkin Daura na sittin (60). Allah bashi ikon daukar wannan nauyin ya kuma kare shi daga mahassada amin.
== Asalin Mutanen Daura da Kafuwar Masarautar Daura ==
Abu ne mawuyaci kwarai ace an tabbatar da ainaihin asalin kafuwar kowace irin al'umma ko kasa ba tare da an tabo matsugunnin farko na dan Adam ba. Har yanzu dai babu wani bigire (wuri) takamaimai inda marubuta tarihi suka hadu a kan cewa shine inda dan Adam ya fara zama; wasu su ce a nahiyar Afrika ne; wasu su ce a kasashen nahiyar Su ne; wasu su ce a kasashen Hindu ne; wasu ma sun ce a kasashen Turai ne da dai sauran sassa na kasashen duniyarnan tamu. Duk da haka, masana tarihi da masana dabi'u da al'adun dan Adam da na kasashe da dauloli, sun hadu a kan cewar bigire (wuri) na farkon da dan Adam ya fara wayewa da kuma nuna basira da hikima da zaman duniya mahaliccinsa ya yi masa baiwa da su, shi ne wurin da yanzu aka fi sani da kasashen Gabas ta tsakiya. Daga wannan yanki na duniyanan ne za mu gutsuri tarihin kafuwar masarautar Daura da mutanen Daura. Kusan dukkan litattafan tarihin da suka yi bayanin kafuwar Daular Daura, sun tsamo tarihinne daga cikin mashahurin kundin tarihin nan da aka fi sani da suna "GIRGAM" wanda aka ce a halin yanzu akwai wani sashe na kundin yana can Damagaram. Shi kuma ya karbe shi ne daga wurin Sarki NUu a yayin da yake zaune a Zango sanadiyyar aukuwar mulkin Fulani a Daular Daura. Wani sashe na wannan kundi kuma an ce yana wata cibiyar ajiyar kayan tarihi a Ingila. Shi kuma Turawa ne suka yi dabarar dauke shi daga fadar Daura, a yayin da suke mulkin kasar nan. Har yau kuma ba su dawo da shi ba. Abubuwan da shi wannan littafi Girgam ya nuna shi ne cewar tun zamanin Kana'ana dan Sayyadina Nuhu. mutane ke zaune a wurin da ake kira Falasdinu. Wasu daga cikin wadannan mutane na Kan'ana ne suka yi hijira daga inda suke zaune wato Falasdinu a karkashin jagorancin wani da ake kira Najibu, suka yiwo kudu maso yamma har sai da suka iso wurin da a yanzu ake kira (Lubayya) Libya. A da can kuma duk wannan sashe yana karkashin kasashen Misra ne. A wannan wuri ne su mutanen Najibu suka zauna shekaru masu yawan gaske, har ma suka yi auratayya tsakaninsu da mutanen da suka tarar a wurin, wato kabilar Kibdawa (Coptics) wadanda suka kasance masu bakar fata ne. Sun hayayyafa da wawadannan mutane, ta yadda bayan shekaru masu yawa, sai ya kasance launin jikin jikokin mutanen Najib mutanen Kan'an ya jirkice daga launi irin na Larabawa ya komo na bakaken mutane.<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/hausa-politics-the-affairs-of-daura-history-and-change-in-a-hausa-state-18001958-by-m-g-smith-berkeley-los-angeles-and-london-university-of-california-press-1978-pp-xix-536-illus-charts-etc-21/3FD9815F0566727DCD503915F0F80C36</ref>
A dai dai lokacin da Najib yayi zango a kasashen Masar sai dan sa Abdukl-Dar ya wuto zuwa kasashen Tura bulus inda ya zauna na wani dan lokaci har ma ya nemi sarauta a daya daga cikin biranen amma mutanen suka ki yarda da su ba bashi. Ganin haka, sai Abdul dar ya taso daga kasashen Turabulus, shi da mutanen sa wadanda suka biyoshi daga inda suka rabu da mahaifinsa wato Masar, suka fuskanci Kudu. Suna tafiya suka ratsa hamadar rairayin nan ta sahara har suka iso wani dausayi mai ni'ima da koramuda ake kira "Gigido". Wurin da aka fi sani da tsohion birni. A wannan wuri mai ni'ima ne suka tsaida shawarsu su zauna. Zaman Abdul dar da mutanensa a wannan wuri "Dausayi" shi ya haifar da kafuwar da garin da yanzu aka sani da sunan 'Daura'. Domin kuwa sanadiyar zamansu a wannan wuri m ai dausayi da koramu, ya sa suka saki jiki har suka kafa gari wanda ya kasaita hae ya zama Daula mai fadi wanda ta mamaye 'yan karkaru dakwe kusa da ita har ma da masu nisa da ita. Bayan mutuwar Abdul dar 'ya'yansa da jikokinsa mata ne suka ringa yin Sarautar wannan daular da ake kira Daura. Ana kiransu da sarautar MAgajiya. Ga sunayensu: Kufuru, Gini, Yakumo, Yakunya, Walzamu, Yanbamu, Gizir-gizir, Innagari, da Daurama itace ta karshe da tayi sarauta a tsohon birni. Itace ta matsa kudu ta kafa garin Daura na yanzu. Daga sunanta ne aka sam i sunan wannan gari Daura, kuma sarautar Daura ta tashi daga MAgajiya ta koma Daurama. Bayan mutuwarta a Daura ga sauran matan da sukayi sarauta: Gamata, Shata, Batatuma, Sandamata, Jamata, Hamata, Zama da Shawata.<ref>https://www.muryarhausa24.com.ng/2018/10/karanta-kaji-takaitaccen-tarihin-daura.html</ref>
Masana Tarihi su suna cewa a zamanin Daurama Shawata ne Bayajidda yazo Daura. Domin itace magajiya ta goma-sha bakwai kuma ta karshe a jerin sarautar mata.<ref>https://ha.wikipedia.org/wiki/Daura</ref>
ko da yake anyi bayani cewa, Abduldar da mutanensa sun zauna a Dausayin Gigidohar suka kafa Daula, da kuma bayanin kaurar Sarauniya Daurama zuwa inda garin Daura yake a yanzu, ba wai ana nifin babu wasu mutane da ke zaune a wanna nwuri bane sam sam. A'a, akwai mutane wadanda ke zaune a karkara mai dausayi, tun kafin zuwan su Abduldar da mtanensa. sai dai su wadannan mutane ba wai suna zaune ne a tattare ba, kowa yana zaune ne da iyalinsa da danginsa. Galibinsu mafarauta ne da asu hakar tam. Kuma suna yawo daga wannan wuri zuwa wancan. Basu da wani tsari na Shugabanci ko Addini, balle wani hali na ci gaba ko zamantakewa da dabi'u irin na al'ummar da kanta ya waye ko ya fara wyewa. misali, akwai irin wannan mutane a kewaye da Gigido har ma yawansu na farauta da hakar tama da kuma hanyoyin neman Abinci kan dauke su zuwa wurare masu nisa. Kamar yanda aka same su a wurare kamar Gindin dutsen Dala a kano, kasashen da yanzu aka sani da sunayen Katsina, Rano, Gobir, Zazzau, Gaya, Garun gabas da sauran wuraren da suka zamo kasashe HAusa a yau. Tun da yake irin wadannan mutane ba'a zaune suke wuri gida ba, kuma basu da tsari na shuganci sai ya kasance suna zaune ne cikin tsoro da rashin aminci.
Zuwan Abduldar dausayin Gigido shi ya haifar da kafuwar daular Daura. Bayan mutuwarsa mata suka ringa yin sarautar kasar Daura. Tarihin da aka Samo daga Girgam ya nuna mana cewa mata goma sha bakwai sukayi sarautar Daura kafin sarauta ta koma hannun maza.
== Zuwan Bayajida ==
==Manazarta==
g8008l00whi5e4ouy5o9f2w0zlo525j
Kabilar Awadia da Fadniya
0
42407
823452
689541
2026-04-21T08:31:13Z
Pharouqenr
25549
823452
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Awadia''' da '''Fadniya''' wasu ƙabilu ne ƙabila ƴan ƙabila ƴan ƙabilar [[Larabawa]] tsantsar makiyaya da suke zaune a cikin jejin Bayuda na [[Sudan|ƙasar Sudan]] tsakanin rijiyoyin [[Jakdul]] da Metemma. Sau da yawa ba daidai ba a sanya su kamar Ja'alin. Sun mallaki adadin dawakai da shanu, tsohon nau'in baƙar fata Dongola. A yakin Abu Klea (17 ga Janairu shekara ta 1885) sun yi fice saboda jajircewar da suka yi wajen hawa kan dandalin [[Birtaniya]].<ref name="EB1911">{{EB1911|inline=y|wstitle=Awadia and Fadnia|volume=3|page=67}}</ref>
{{Stub}}
== Manazarta ==
[[Category:Ƙabilun Afrika]]
[[Category:Mutanen Afirka]]
goidosorlxjzxw0cd7mqsh3k6n5hr7j
823453
823452
2026-04-21T08:31:58Z
Pharouqenr
25549
823453
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Awadia''' da '''Fadniya''' wasu ƙabilu ne ƙabilar [[Larabawa]] tsantsar makiyaya da suke zaune a cikin jejin Bayuda na [[Sudan|ƙasar Sudan]] tsakanin rijiyoyin [[Jakdul]] da Metemma. Sau da yawa ba daidai ba a sanya su kamar Ja'alin. Sun mallaki adadin dawakai da shanu, tsohon nau'in baƙar fata Dongola. A yakin Abu Klea (17 ga Janairu shekara ta 1885) sun yi fice saboda jajircewar da suka yi wajen hawa kan dandalin [[Birtaniya]].<ref name="EB1911">{{EB1911|inline=y|wstitle=Awadia and Fadnia|volume=3|page=67}}</ref>
{{Stub}}
== Manazarta ==
[[Category:Ƙabilun Afrika]]
[[Category:Mutanen Afirka]]
j32lyv3asm3248drt5w8hvz4aeg5phb
823454
823453
2026-04-21T08:32:12Z
Pharouqenr
25549
823454
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Awadia''' da '''Fadniya''' wasu ƙabilu ne ƙabilar [[Larabawa]] tsantsar makiyaya da suke zaune a cikin jejin Bayuda na [[Sudan|ƙasar Sudan]] tsakanin rijiyoyin Jakdul da Metemma. Sau da yawa ba daidai ba a sanya su kamar Ja'alin. Sun mallaki adadin dawakai da shanu, tsohon nau'in baƙar fata Dongola. A yakin Abu Klea (17 ga Janairu shekara ta 1885) sun yi fice saboda jajircewar da suka yi wajen hawa kan dandalin [[Birtaniya]].<ref name="EB1911">{{EB1911|inline=y|wstitle=Awadia and Fadnia|volume=3|page=67}}</ref>
{{Stub}}
== Manazarta ==
[[Category:Ƙabilun Afrika]]
[[Category:Mutanen Afirka]]
8ga6muzqxuuc8rwbdw9tf6odwd5y29y
Noureddine Naybet
0
42821
823529
659396
2026-04-21T10:54:32Z
Yusuf Shehu
44191
823529
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:نور الدين النيبت (cropped).jpg|thumb|Noureddine Naybet tsohon Dan wasan Kwallon kafa Dake kasar Morocco ]]
'''Noureddine Naybet''' ( {{Lang-ar|نور الدين نيبت}} ; an haife shi 10 ga Fabrairun Shekarar 1970), tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne ɗan ƙasar Morocco wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya na tsakiya]] . Ya kuma taka leda a Spain ( Deportivo de La Coruña ) da Portugal don Sporting CP da Ingila don Tottenham Hotspur . An ɗauke shi daya daga cikin mafi kyawun masu tsaron gida a La Liga na zamaninsa. Naybet ya shafe tsawon lokaci mafi tsawo kuma mafi nasara a rayuwarsa tare da Deportivo La Coruña a gasar La Liga ta Spain, daga shekarar 1996 zuwa ta 2004. Kwararren dan wasan kwallon kafa na Afirka Ed Dove ne ya naɗa shi ɗan wasa na 44 mafi girma a Afirka. <ref>{{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/1781781-the-50-greatest-african-players-of-all-time |title=The 50 Greatest African Players of All Time |publisher=[[Bleacher Report]] |date=25 September 2013 |access-date=26 September 2013}}</ref>
Naybet ya buga wa tawagar kasar Morocco wasanni 115 tarihi inda ya zura ƙwallaye hudu, inda ya wakilci kasar a gasar cin kofin duniya guda biyu da na gasar cin kofin nahiyar Afrika shida.<ref>{{Cite web|title=Noureddine Naybet - Century of International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/naybet-intl.html|access-date=15 January 2022|website=[[RSSSF]]}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haife shi a Casablanca a ranar 10 ga watan Fabrairun 1970, matashin, wanda ya kamu da kwallon kafa, ya kwashe yawancin lokacinsa yana ba'a, a titunan Derb Chorfa. Tuni mai hazaka da aiki tukuru, da sauri Étoile de Casablanca ya gan shi, inda ya zauna mako guda kawai kafin ya shiga Wydad Casablanca.<ref>{{Cite web|title=Noureddine Naybet|url=https://www.football-the-story.com/noureddine-naybet|access-date=15 January 2022|website=www.football-the-story.com|language=fr}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Wydad ===
Naybet ya fara aikinsa na ƙwararru yana taka leda a Wydad, kasancewar yana cikin ƙungiyar da ta lashe gasar Botola uku da kuma shekarar 1992 na CAF Champions League .<ref>{{Cite web|title=African Club Competitions 1992|url=https://www.rsssf.org/tablesa/afcup92.html|access-date=15 January 2022|website=[[RSSSF]]}}</ref>
=== Nantes da Sporting ===
[[Fayil:نور الدين النيبت.jpg|thumb|Noureddine Naybet]]
Daga shekarar 1993 zuwa 1996 ya wakilci FC Nantes (Faransa) da kuma Sporting CP, kasancewar ko da yaushe muhimmin memba na farko kuma ya lashe kofin gida guda daya a kowace ƙasa. Ya buga Supertaça Cândido de Oliveira na shekarar 1995 a wasan kafa biyu da Porto, wasan farko ya kare da 0-0, haka kuma wasa na biyu ya kare da 2-2. Naybet ya samu ragar ne a minti na 42. Sporting ta samu nasara a wasan da ci 3-0.<ref>{{Cite web|title=FC Porto 0-3 Sporting :: Supertaça 1995 :: Ficha do Jogo :: zerozero.pt|url=https://www.zerozero.pt/jogo.php?id=47005|access-date=15 January 2022|website=www.zerozero.pt|language=pt}}</ref>
=== Deportivo de La Coruna ===
A cikin bazara ta shekarar 1996 Naybet ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru hudu tare da Deportivo de La Coruña na Spain, akan kusan € 1.6 miliyan. Ya buga wasansa na farko a La Liga a ranar 31 ga watan Agusta 1996, yana buga cikakken mintuna 90 a wasan da suka tashi 1-1 a gida da [[Real Madrid CF|Real Madrid]] .
Naybet ya zira kwallaye mafi kyau a raga hudu a kakar wasa ta 1997 – 98, amma Galiciyawa na iya gamawa a matsayi na 12 kawai. Har yanzu ya kasance dan wasan da ba a bayyana shi ba a cikin 1999 – 2000 - galibi yana haɗin gwiwar Argentine Gabriel Schürrer - yayin da kulob din ya ci gasar farko a tarihinta.
Ya lashe gasar La Liga daya a 1999 – 2000 La Liga, Copa del Rey daya da kuma Super Cup na Sipaniya biyu. kuma ga Sporting CP ya lashe kofin Portugal.
A cikin 2000-01 UEFA Champions League, Naybet ya wuce matakin cancantar zagaye na farko cikin sauƙi, A zagaye na biyu an sanya su tare da Galatasaray, AC Milan, da [[Paris Saint-Germain|PSG]] . A wasan share fage na farko Naybet ya samu nasarar doke PSG da ci 3-1. Sun tsallake zuwa zagaye na biyu bayan sun tsallake zuwa zagaye na biyu na rukunin. Amma [[Leeds United F.C.|Leeds United]] ta fitar da ita a wasan kusa da na karshe.
A cikin 2001-02 UEFA Champions League, Naybet ya taka rawar gani a lokacin rukunin rukunin da ya buga wasansa na farko da Olympiacos wanda ya ƙare a kunnen doki. Sun doke [[Manchester United F.C.|Manchester United]] a wasansu na biyu da ci 2-1, kwallon da Naybet ta ci a minti na karshe. Sun haye saman rukuninsu da kuma zuwa zagaye na biyu. A ranar 12 ga Maris, 2002, Naybet ta doke [[Arsenal FC|Arsenal]] da ci 2-0. [[Manchester United F.C.|Manchester United]] ta doke su a wasan daf da na kusa da karshe da ci 5-2.
Naybet ya fara ne a duk wasanninsa na 13 na UEFA Champions League a cikin yakin 2003-04, yana taimakawa ''Dépor'' zuwa wasan kusa da na karshe na gasar. A zagaye na biyu na zagaye na hudu na karshe, a gida da FC Porto, Pierluigi Collina ya kore shi bayan laifuka biyu da aka ba su, kuma kunnen doki ya kare da ci 1-0 a wasan na Portugal.
=== Tottenham Hotspur ===
A ranar 12 ga Agusta, 2004, yana da shekaru 34, Naybet ya koma Tottenham Hotspur akan farashin £ 700,000. Ya ci kwallonsa ta farko kuma daya tilo ga Spurs a ranar 13 ga Nuwamba, a cikin rashin nasara da ci 5–4 a Arewacin London da [[Arsenal FC|Arsenal]] ta yi a White Hart Lane .
Bayan wasanni uku kawai a cikin 2005-06, karkashin sabon manaja Martin Jol, An sake Naybet kuma ya yi ritaya daga kwallon kafa. A watan Yunin 2005, duk da haka, ya sabunta kwantiraginsa na ƙarin kakar wasa.
Ya shafe yawancin aikinsa na ƙwararru na shekaru 17 tare da Deportivo La Coruña, yana fitowa a cikin wasanni masu gasa 284 kuma ya lashe manyan lakabi huɗu, gami da gasar cin kofin ƙasa ta 2000 . Ya kuma yi gasar Faransa da Portugal da Ingila.
== Ayyukan kasa da kasa ==
Naybet ya kasance dan wasan kasar Morocco na tsawon shekaru 16, inda ya samu kocinsa na farko a ranar 9 ga watan Agustan shekarar 1990 a wasan sada zumunta da suka tashi 0-0 a Tunisia .<ref>{{cite news|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/naybet-intl.html|title=Noureddine Naybet – Century of International Appearances|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|access-date=29 May 2005}}</ref>
== Duba kuma ==
* Jerin sunayen 'yan wasan kwallon kafa na maza masu buga wasan kasa da kasa 100 ko fiye
== Manazarta ==
<references responsive="1"></references>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.deportivo-la-coruna.com/profiles/pastplayers/naybet.html Deportivo archives]
* {{NFT player|4484}}
* {{FIFA player|179908}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1970]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
7mi0qvgccvf7689rh2nnkikfqom7fps
823530
823529
2026-04-21T10:54:52Z
Yusuf Shehu
44191
823530
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:نور الدين النيبت (cropped).jpg|thumb|Noureddine Naybet tsohon Dan wasan Kwallon kafa Dake kasar Morocco ]]
'''Noureddine Naybet''' ( {{Lang-ar|نور الدين نيبت}} ; an haife shi 10 ga Fabrairun Shekarar 1970), tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne ɗan ƙasar Morocco wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya na tsakiya]] . Ya kuma taka leda a Spain ( Deportivo de La Coruña ) da Portugal don Sporting CP da Ingila don Tottenham Hotspur . An ɗauke shi daya daga cikin mafi kyawun masu tsaron gida a La Liga na zamaninsa. Naybet ya shafe tsawon lokaci mafi tsawo kuma mafi nasara a rayuwarsa tare da Deportivo La Coruña a gasar La Liga ta Spain, daga shekarar 1996 zuwa ta 2004. Kwararren dan wasan kwallon kafa na Afirka Ed Dove ne ya naɗa shi ɗan wasa na 44 mafi girma a Afirka. <ref>{{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/1781781-the-50-greatest-african-players-of-all-time |title=The 50 Greatest African Players of All Time |publisher=[[Bleacher Report]] |date=25 September 2013 |access-date=26 September 2013}}</ref>
Naybet ya buga wa tawagar kasar Morocco wasanni 115 tarihi inda ya zura ƙwallaye hudu, inda ya wakilci kasar a gasar cin kofin duniya guda biyu da na gasar cin kofin nahiyar Afrika shida.<ref>{{Cite web|title=Noureddine Naybet - Century of International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/naybet-intl.html|access-date=15 January 2022|website=[[RSSSF]]}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haife shi a Casablanca a ranar 10 ga watan Fabrairun shekarar 1970, matashin, wanda ya kamu da kwallon kafa, ya kwashe yawancin lokacinsa yana ba'a, a titunan Derb Chorfa. Tuni mai hazaka da aiki tukuru, da sauri Étoile de Casablanca ya gan shi, inda ya zauna mako guda kawai kafin ya shiga Wydad Casablanca.<ref>{{Cite web|title=Noureddine Naybet|url=https://www.football-the-story.com/noureddine-naybet|access-date=15 January 2022|website=www.football-the-story.com|language=fr}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Wydad ===
Naybet ya fara aikinsa na ƙwararru yana taka leda a Wydad, kasancewar yana cikin ƙungiyar da ta lashe gasar Botola uku da kuma shekarar 1992 na CAF Champions League .<ref>{{Cite web|title=African Club Competitions 1992|url=https://www.rsssf.org/tablesa/afcup92.html|access-date=15 January 2022|website=[[RSSSF]]}}</ref>
=== Nantes da Sporting ===
[[Fayil:نور الدين النيبت.jpg|thumb|Noureddine Naybet]]
Daga shekarar 1993 zuwa 1996 ya wakilci FC Nantes (Faransa) da kuma Sporting CP, kasancewar ko da yaushe muhimmin memba na farko kuma ya lashe kofin gida guda daya a kowace ƙasa. Ya buga Supertaça Cândido de Oliveira na shekarar 1995 a wasan kafa biyu da Porto, wasan farko ya kare da 0-0, haka kuma wasa na biyu ya kare da 2-2. Naybet ya samu ragar ne a minti na 42. Sporting ta samu nasara a wasan da ci 3-0.<ref>{{Cite web|title=FC Porto 0-3 Sporting :: Supertaça 1995 :: Ficha do Jogo :: zerozero.pt|url=https://www.zerozero.pt/jogo.php?id=47005|access-date=15 January 2022|website=www.zerozero.pt|language=pt}}</ref>
=== Deportivo de La Coruna ===
A cikin bazara ta shekarar 1996 Naybet ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru hudu tare da Deportivo de La Coruña na Spain, akan kusan € 1.6 miliyan. Ya buga wasansa na farko a La Liga a ranar 31 ga watan Agusta 1996, yana buga cikakken mintuna 90 a wasan da suka tashi 1-1 a gida da [[Real Madrid CF|Real Madrid]] .
Naybet ya zira kwallaye mafi kyau a raga hudu a kakar wasa ta 1997 – 98, amma Galiciyawa na iya gamawa a matsayi na 12 kawai. Har yanzu ya kasance dan wasan da ba a bayyana shi ba a cikin 1999 – 2000 - galibi yana haɗin gwiwar Argentine Gabriel Schürrer - yayin da kulob din ya ci gasar farko a tarihinta.
Ya lashe gasar La Liga daya a 1999 – 2000 La Liga, Copa del Rey daya da kuma Super Cup na Sipaniya biyu. kuma ga Sporting CP ya lashe kofin Portugal.
A cikin 2000-01 UEFA Champions League, Naybet ya wuce matakin cancantar zagaye na farko cikin sauƙi, A zagaye na biyu an sanya su tare da Galatasaray, AC Milan, da [[Paris Saint-Germain|PSG]] . A wasan share fage na farko Naybet ya samu nasarar doke PSG da ci 3-1. Sun tsallake zuwa zagaye na biyu bayan sun tsallake zuwa zagaye na biyu na rukunin. Amma [[Leeds United F.C.|Leeds United]] ta fitar da ita a wasan kusa da na karshe.
A cikin 2001-02 UEFA Champions League, Naybet ya taka rawar gani a lokacin rukunin rukunin da ya buga wasansa na farko da Olympiacos wanda ya ƙare a kunnen doki. Sun doke [[Manchester United F.C.|Manchester United]] a wasansu na biyu da ci 2-1, kwallon da Naybet ta ci a minti na karshe. Sun haye saman rukuninsu da kuma zuwa zagaye na biyu. A ranar 12 ga Maris, 2002, Naybet ta doke [[Arsenal FC|Arsenal]] da ci 2-0. [[Manchester United F.C.|Manchester United]] ta doke su a wasan daf da na kusa da karshe da ci 5-2.
Naybet ya fara ne a duk wasanninsa na 13 na UEFA Champions League a cikin yakin 2003-04, yana taimakawa ''Dépor'' zuwa wasan kusa da na karshe na gasar. A zagaye na biyu na zagaye na hudu na karshe, a gida da FC Porto, Pierluigi Collina ya kore shi bayan laifuka biyu da aka ba su, kuma kunnen doki ya kare da ci 1-0 a wasan na Portugal.
=== Tottenham Hotspur ===
A ranar 12 ga Agusta, 2004, yana da shekaru 34, Naybet ya koma Tottenham Hotspur akan farashin £ 700,000. Ya ci kwallonsa ta farko kuma daya tilo ga Spurs a ranar 13 ga Nuwamba, a cikin rashin nasara da ci 5–4 a Arewacin London da [[Arsenal FC|Arsenal]] ta yi a White Hart Lane .
Bayan wasanni uku kawai a cikin 2005-06, karkashin sabon manaja Martin Jol, An sake Naybet kuma ya yi ritaya daga kwallon kafa. A watan Yunin 2005, duk da haka, ya sabunta kwantiraginsa na ƙarin kakar wasa.
Ya shafe yawancin aikinsa na ƙwararru na shekaru 17 tare da Deportivo La Coruña, yana fitowa a cikin wasanni masu gasa 284 kuma ya lashe manyan lakabi huɗu, gami da gasar cin kofin ƙasa ta 2000 . Ya kuma yi gasar Faransa da Portugal da Ingila.
== Ayyukan kasa da kasa ==
Naybet ya kasance dan wasan kasar Morocco na tsawon shekaru 16, inda ya samu kocinsa na farko a ranar 9 ga watan Agustan shekarar 1990 a wasan sada zumunta da suka tashi 0-0 a Tunisia .<ref>{{cite news|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/naybet-intl.html|title=Noureddine Naybet – Century of International Appearances|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|access-date=29 May 2005}}</ref>
== Duba kuma ==
* Jerin sunayen 'yan wasan kwallon kafa na maza masu buga wasan kasa da kasa 100 ko fiye
== Manazarta ==
<references responsive="1"></references>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.deportivo-la-coruna.com/profiles/pastplayers/naybet.html Deportivo archives]
* {{NFT player|4484}}
* {{FIFA player|179908}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1970]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
o1w6eaxy8n0e8hidjdidq1r03bfz36k
Cole Palmer
0
44025
823121
730117
2026-04-20T18:35:27Z
Saad Nuhu
43323
gyran wallafa akan dan kwallon kafa na England
823121
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Cole Palmer 2025 FIFA Club World Cup Final.jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Cole Palmer
| full_name = Cole Jermaine Palmer
| date_of_birth = {{birth date and age|2002|05|06|df=yes}}
| place_of_birth = Wythenshawe, Manchester, Ingila
| height = 1.85 m
| position = Dan wasan tsakiya mai kai hari / Dan gefe
| currentclub = Chelsea
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2010–2020
| youthclubs1 = Manchester City
| years1 = 2020–2023
| clubs1 = Manchester City
| caps1 = 19
| goals1 = 1
| years2 = 2023–
| clubs2 = Chelsea
| caps2 = 33
| goals2 = 22
| nationalyears1 = 2019
| nationalteam1 = Ingila U17
| nationalcaps1 = 9
| nationalgoals1 = 2
| nationalyears2 = 2023–
| nationalteam2 = Ingila
| nationalcaps2 = 2
| nationalgoals2 = 0
| pcupdate = 2024
| ntupdate = 2024
}}
'''Cole Jermaine Palmer''' (an haife shi 6 ga Mayu 2002) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai kai hari ko ɗan gefe ga kulob ɗin [[Chelsea F.C.]] da kuma tawagar ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Cole Palmer Profile |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/profile/cole-palmer |publisher=Chelsea FC}}</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Cole Palmer a Wythenshawe, Manchester, a ƙasar Ingila. Tun yana ƙarami ya fara sha’awar wasan ƙwallon ƙafa kuma ya shiga makarantar horas da matasa ta [[Manchester City F.C.]] yana ɗan shekara takwas.<ref>{{cite web |title=Cole Palmer - Manchester City Academy |url=https://www.mancity.com/players/cole-palmer |publisher=Manchester City}}</ref>
== Aikin Kulob ==
=== Manchester City ===
Palmer ya taso daga makarantar matasa ta Manchester City kafin ya fara buga wa babbar ƙungiya wasa a shekarar 2020. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe gasar [[Premier League]] da kuma [[UEFA Super Cup]].<ref>{{cite web |title=Palmer makes senior debut |url=https://www.bbc.com/sport/football |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Chelsea ===
A watan Satumba 2023, Palmer ya koma [[Chelsea F.C.]] inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasa a kakar 2023/2024. Ya zura ƙwallaye da dama tare da taimakawa ƙungiyar a gasar Premier League.<ref>{{cite web |title=Chelsea sign Cole Palmer |url=https://www.chelseafc.com/en/news/article |publisher=Chelsea FC}}</ref>
== Aikin Ƙasa ==
Palmer ya wakilci Ingila a matakan matasa ciki har da U17. Daga baya ya samu damar bugawa babbar tawagar Ingila wasa a shekarar 2023.<ref>{{cite web |title=England call up Cole Palmer |url=https://www.thefa.com/news |publisher=The FA}}</ref>
== Salon Wasansa ==
An san Palmer da iya sarrafa ƙwallo, hangen nesa da kuma iya jefa ƙwallo daga nesa. Yakan taka rawa a matsayin ɗan wasan tsakiya mai kai hari ko kuma a gefen dama.<ref>{{cite web |title=Palmer style of play analysis |url=https://www.skysports.com/football |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
;Manchester City
* [[Premier League]]: 2020–21, 2021–22, 2022–23
* [[UEFA Champions League]]: 2022–23
* [[UEFA Super Cup]]: 2023
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:2002 births]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Yan wasan kwallon kafa na Ingila]]
[[Category:Yan wasan Chelsea F.C.]]
[[Category:Yan wasan Manchester City F.C.]]
gnmffwy2oqutsj5xt1iu4ea5u7cr6q5
Roman Oleksandrovych Bochkala
0
44464
823555
523354
2026-04-21T11:04:16Z
Pharouqenr
25549
823555
wikitext
text/x-wiki
[[File:Бочкала_Роман_Александрович.jpg|thumb| Bochkala a cikin 2020]]
[[Fayil:Бочкала Роман Александрович.jpg|thumb|Roman Oleksandrovych Bochkala]]
'''Roman Oleksandrovych Bochkala''' ( Ukrainian: Роман Олександрович Бочкала, an haife shi a ranar 3 ga watan Mayun, 1984) ɗan jaridar Yukren ne, mai bada gudummawa, kuma wakilin soja. Dan jarida mai lamabar yabo a Ukraine (2013).<ref>https://crimea.suspilne.media/ua/articles/56</ref> Wanda yayi aikin sa kai wa US Peace Corp a Ukraine. An ji masa rauni sosai a shekara ta 2014 kusa da Luhansk a lokacin farkon yakin Russo-Ukraine.<ref>Gazeta.ua (2014-07-09). "Терористи біля Луганська поранили українського журналіста". ''Gazeta.ua'' (in Ukrainian). Retrieved 2022-10-18.</ref> A lokacin rani na 2014, Bochkala ya sami nasarar gano shaidar sojojin Rasha da suke yaƙi da Sojojin Yukren a Gabashin Ukraine.<ref>Grytsenko, Oksana (2014-08-21). "Ukraine gets new evidence of Russian soldiers fighting on its turf (PHOTOS) - Aug. 21, 2014". ''Kyiv Post''. Retrieved 2022-10-18.</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
Bochkaka ya fito ne daga Dzhankoi, Crimea, [[Ukraniya|Ukraine]]. Ya shiga aikin jarida tun yana dan shekara 17. Da farko ya yi aiki a gidan jarida, sa'an nan a cikin tashar gidan telabijin na Ukraine ta 11 tashar, kuma daga baya a ''Chornomorsk TV'' tashar.
A shekara ta 2005, a cewar Bochkala, an kai masa hari, sakamakon haka an sa shi barci, an yi masa duka (ya damu karaya a wurare uku, idon sawu, gwiwa, kashin kafada, da hakarkarinsa) kuma an bar shi a some a dusar ƙanƙara. A lokacin, yana binciken gaskiyar kariyar da ’yan sandan masu safarar miyagun kwayoyi da wuraren tattara karafa suka yi.
A shekara ta 2007, ya shiga Interschool, sa'an nan a 2008 ya koma Kyiv kuma ya fara aiki a kan Inter TV tashar.
A matsayinsa na dan jarida, ya yi aiki akan rikicin soji da na cikin gida a [[Iran]], [[Afghanistan|Afganistan]], [[Siriya|Syria]], [[Somaliya|Somalia]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]], Kosovo, [[Lebanon]], [[Ruwanda|Rwanda]], [[Laberiya|Liberia]], [[Misra|Egypt]], South Ossetia, [[Abkhazia]], [[Jodan|Jordan]], [[Turkiyya|Turkey]].
== Lambobin yabo ==
* Wanda ya lashe kyautar gasar 'yan jarida ta "Silver Feather" a shekara ta (2006)<ref>{{Cite web |title=Бочкала Роман Александрович |url=https://rus.lb.ua/file/person/4486_bochkala_roman_aleksandrovich_.html |access-date=2022-10-18 |website=LB.ua}}</ref>
* Lambar yabo na dan jarida na musamman a kasar Ukraine (2013)<ref>{{Cite web |date=2013-06-06 |title=Роман Бочкала, Ігор Татарчук, Олександр Бондаренко та інші стали заслуженими журналістами (СПИСОК) |url=https://detector.media/community/article/82287/2013-06-06-roman-bochkala-igor-tatarchuk-oleksandr-bondarenko-ta-inshi-staly-zasluzhenymy-zhurnalistamy-spysok/ |access-date=2022-10-18 |website=detector.media |language=uk}}</ref>
* Kyautar Godiya ta [[Verkhovna Rada|Verkhovna Rada of Ukraine]] "Don ayyukan sadaukarwa a gankin fada da 'yan ta'adda" a shekara ta (2014)<ref>{{Cite web |title=Медіаграмотність: практичні навички |url=https://courses.prometheus.org.ua/courses/course-v1:CZ+MEDIA102+2018_T3/about |access-date=2022-10-18 |website=courses.prometheus.org.ua |language=en}}</ref>
* Teletriumph Award in the category "Reporter" (2015)<ref>{{Cite web |last=MediaSapiens |date=2015-12-02 |title=Переможці «Телетріумфу» |url=https://ms.detector.media/telebachennya/post/15079/2015-12-02-peremozhtsi-teletriumfu/ |access-date=2022-10-18 |website=ms.detector.media |language=uk}}</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rrmba5kn3vlj17l5dfu5a4708kkdrgu
823556
823555
2026-04-21T11:04:33Z
Pharouqenr
25549
823556
wikitext
text/x-wiki
[[File:Бочкала_Роман_Александрович.jpg|thumb| Bochkala a cikin 2020]]
[[Fayil:Бочкала Роман Александрович.jpg|thumb|Roman Oleksandrovych Bochkala]]
'''Roman Oleksandrovych Bochkala''' ( Ukrainian: Роман Олександрович Бочкала, an haife shi a ranar 3 ga watan Mayun, 1984) ya kasance ɗan jaridar Yukren ne, mai bada gudummawa, kuma wakilin soja. Dan jarida mai lamabar yabo a Ukraine (2013).<ref>https://crimea.suspilne.media/ua/articles/56</ref> Wanda yayi aikin sa kai wa US Peace Corp a Ukraine. An ji masa rauni sosai a shekara ta 2014 kusa da Luhansk a lokacin farkon yakin Russo-Ukraine.<ref>Gazeta.ua (2014-07-09). "Терористи біля Луганська поранили українського журналіста". ''Gazeta.ua'' (in Ukrainian). Retrieved 2022-10-18.</ref> A lokacin rani na 2014, Bochkala ya sami nasarar gano shaidar sojojin Rasha da suke yaƙi da Sojojin Yukren a Gabashin Ukraine.<ref>Grytsenko, Oksana (2014-08-21). "Ukraine gets new evidence of Russian soldiers fighting on its turf (PHOTOS) - Aug. 21, 2014". ''Kyiv Post''. Retrieved 2022-10-18.</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
Bochkaka ya fito ne daga Dzhankoi, Crimea, [[Ukraniya|Ukraine]]. Ya shiga aikin jarida tun yana dan shekara 17. Da farko ya yi aiki a gidan jarida, sa'an nan a cikin tashar gidan telabijin na Ukraine ta 11 tashar, kuma daga baya a ''Chornomorsk TV'' tashar.
A shekara ta 2005, a cewar Bochkala, an kai masa hari, sakamakon haka an sa shi barci, an yi masa duka (ya damu karaya a wurare uku, idon sawu, gwiwa, kashin kafada, da hakarkarinsa) kuma an bar shi a some a dusar ƙanƙara. A lokacin, yana binciken gaskiyar kariyar da ’yan sandan masu safarar miyagun kwayoyi da wuraren tattara karafa suka yi.
A shekara ta 2007, ya shiga Interschool, sa'an nan a 2008 ya koma Kyiv kuma ya fara aiki a kan Inter TV tashar.
A matsayinsa na dan jarida, ya yi aiki akan rikicin soji da na cikin gida a [[Iran]], [[Afghanistan|Afganistan]], [[Siriya|Syria]], [[Somaliya|Somalia]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]], Kosovo, [[Lebanon]], [[Ruwanda|Rwanda]], [[Laberiya|Liberia]], [[Misra|Egypt]], South Ossetia, [[Abkhazia]], [[Jodan|Jordan]], [[Turkiyya|Turkey]].
== Lambobin yabo ==
* Wanda ya lashe kyautar gasar 'yan jarida ta "Silver Feather" a shekara ta (2006)<ref>{{Cite web |title=Бочкала Роман Александрович |url=https://rus.lb.ua/file/person/4486_bochkala_roman_aleksandrovich_.html |access-date=2022-10-18 |website=LB.ua}}</ref>
* Lambar yabo na dan jarida na musamman a kasar Ukraine (2013)<ref>{{Cite web |date=2013-06-06 |title=Роман Бочкала, Ігор Татарчук, Олександр Бондаренко та інші стали заслуженими журналістами (СПИСОК) |url=https://detector.media/community/article/82287/2013-06-06-roman-bochkala-igor-tatarchuk-oleksandr-bondarenko-ta-inshi-staly-zasluzhenymy-zhurnalistamy-spysok/ |access-date=2022-10-18 |website=detector.media |language=uk}}</ref>
* Kyautar Godiya ta [[Verkhovna Rada|Verkhovna Rada of Ukraine]] "Don ayyukan sadaukarwa a gankin fada da 'yan ta'adda" a shekara ta (2014)<ref>{{Cite web |title=Медіаграмотність: практичні навички |url=https://courses.prometheus.org.ua/courses/course-v1:CZ+MEDIA102+2018_T3/about |access-date=2022-10-18 |website=courses.prometheus.org.ua |language=en}}</ref>
* Teletriumph Award in the category "Reporter" (2015)<ref>{{Cite web |last=MediaSapiens |date=2015-12-02 |title=Переможці «Телетріумфу» |url=https://ms.detector.media/telebachennya/post/15079/2015-12-02-peremozhtsi-teletriumfu/ |access-date=2022-10-18 |website=ms.detector.media |language=uk}}</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
43guztfpjjjp2seeyb6a3qvknpfpbl2
823557
823556
2026-04-21T11:04:44Z
Pharouqenr
25549
823557
wikitext
text/x-wiki
[[File:Бочкала_Роман_Александрович.jpg|thumb| Bochkala a cikin 2020]]
[[Fayil:Бочкала Роман Александрович.jpg|thumb|Roman Oleksandrovych Bochkala]]
'''Roman Oleksandrovych Bochkala''' ( Ukrainian: Роман Олександрович Бочкала, an haife shi a ranar 3 ga watan Mayun, 1984) ya kasance ɗan jaridar Yukren ne, mai bada gudummawa, kuma wakilin soja. Dan jarida mai lamabar yabo a Ukraine (2013).<ref>https://crimea.suspilne.media/ua/articles/56</ref> Wanda yayi aikin sa kai wa US Peace Corp a Ukraine. An ji masa rauni sosai a shekara ta 2014 kusa da Luhansk a lokacin farkon yakin Russo-Ukraine.<ref>Gazeta.ua (2014-07-09). "Терористи біля Луганська поранили українського журналіста". ''Gazeta.ua'' (in Ukrainian). Retrieved 2022-10-18.</ref> A lokacin rani na 2014, Bochkala ya sami nasarar gano shaidar sojojin Rasha da suke yaƙi da Sojojin Yukren a Gabashin Ukraine.<ref>Grytsenko, Oksana (2014-08-21). "Ukraine gets new evidence of Russian soldiers fighting on its turf (PHOTOS) - Aug. 21, 2014". ''Kyiv Post''. Retrieved 2022-10-18.</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
Bochkaka ya fito ne daga Dzhankoi, Crimea, [[Ukraniya|Ukraine]]. Ya shiga aikin jarida tun yana dan shekara 17. Da farko ya yi aiki a gidan jarida, sa'an nan a cikin tashar gidan telabijin na Ukraine ta 11 tashar, kuma daga baya a ''Chornomorsk TV'' tashar.
A shekara ta 2005, a cewar Bochkala, an kai masa hari, sakamakon haka an sa shi barci, an yi masa duka (ya damu karaya a wurare uku, idon sawu, gwiwa, kashin kafada, da hakarkarinsa) kuma an bar shi a some a dusar ƙanƙara. A lokacin, yana binciken gaskiyar kariyar da ’yan sandan masu safarar miyagun kwayoyi da wuraren tattara karafa suka yi.
A shekara ta 2007, ya shiga Interschool, sa'an nan a 2008 ya koma Kyiv kuma ya fara aiki a kan Inter TV tashar.
A matsayinsa na dan jarida, ya yi aiki akan rikicin soji da na cikin gida a [[Iran]], [[Afghanistan|Afganistan]], [[Siriya|Syria]], [[Somaliya|Somalia]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]], Kosovo, [[Lebanon]], [[Ruwanda|Rwanda]], [[Laberiya|Liberia]], [[Misra|Egypt]], South Ossetia, [[Abkhazia]], [[Jodan|Jordan]], [[Turkiyya|Turkey]].
== Lambobin yabo ==
* Wanda ya lashe kyautar gasar 'yan jarida ta "Silver Feather" a shekara ta (2006)<ref>{{Cite web |title=Бочкала Роман Александрович |url=https://rus.lb.ua/file/person/4486_bochkala_roman_aleksandrovich_.html |access-date=2022-10-18 |website=LB.ua}}</ref>
* Lambar yabo na dan jarida na musamman a kasar Ukraine (2013)<ref>{{Cite web |date=2013-06-06 |title=Роман Бочкала, Ігор Татарчук, Олександр Бондаренко та інші стали заслуженими журналістами (СПИСОК) |url=https://detector.media/community/article/82287/2013-06-06-roman-bochkala-igor-tatarchuk-oleksandr-bondarenko-ta-inshi-staly-zasluzhenymy-zhurnalistamy-spysok/ |access-date=2022-10-18 |website=detector.media |language=uk}}</ref>
* Kyautar Godiya ta Verkhovna Rada of Ukraine "Don ayyukan sadaukarwa a gankin fada da 'yan ta'adda" a shekara ta (2014)<ref>{{Cite web |title=Медіаграмотність: практичні навички |url=https://courses.prometheus.org.ua/courses/course-v1:CZ+MEDIA102+2018_T3/about |access-date=2022-10-18 |website=courses.prometheus.org.ua |language=en}}</ref>
* Teletriumph Award in the category "Reporter" (2015)<ref>{{Cite web |last=MediaSapiens |date=2015-12-02 |title=Переможці «Телетріумфу» |url=https://ms.detector.media/telebachennya/post/15079/2015-12-02-peremozhtsi-teletriumfu/ |access-date=2022-10-18 |website=ms.detector.media |language=uk}}</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
f3ztjcqqoxr7jf7enpswjmn6fg965m7
823558
823557
2026-04-21T11:05:03Z
Pharouqenr
25549
823558
wikitext
text/x-wiki
[[File:Бочкала_Роман_Александрович.jpg|thumb| Bochkala a cikin 2020]]
[[Fayil:Бочкала Роман Александрович.jpg|thumb|Roman Oleksandrovych Bochkala]]
'''Roman Oleksandrovych Bochkala''' ( Ukrainian: Роман Олександрович Бочкала, an haife shi a ranar 3 ga watan Mayun, 1984) ya kasance ɗan jaridar Yukren ne, mai bada gudummawa, kuma wakilin soja. Dan jarida mai lamabar yabo a Ukraine (2013).<ref>https://crimea.suspilne.media/ua/articles/56</ref> Wanda yayi aikin sa kai wa US Peace Corp a Ukraine. An ji masa rauni sosai a shekara ta 2014 kusa da Luhansk a lokacin farkon yakin Russo-Ukraine.<ref>Gazeta.ua (2014-07-09). "Терористи біля Луганська поранили українського журналіста". ''Gazeta.ua'' (in Ukrainian). Retrieved 2022-10-18.</ref> A lokacin rani na 2014, Bochkala ya sami nasarar gano shaidar sojojin Rasha da suke yaƙi da Sojojin Yukren a Gabashin Ukraine.<ref>Grytsenko, Oksana (2014-08-21). "Ukraine gets new evidence of Russian soldiers fighting on its turf (PHOTOS) - Aug. 21, 2014". ''Kyiv Post''. Retrieved 2022-10-18.</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
Bochkaka ya fito ne daga Dzhankoi, Crimea, [[Ukraniya|Ukraine]]. Ya shiga aikin jarida tun yana dan shekara 17. Da farko ya yi aiki a gidan jarida, sa'an nan a cikin tashar gidan telabijin na Ukraine ta 11 tashar, kuma daga baya a ''Chornomorsk TV'' tashar.
A shekara ta 2005, a cewar Bochkala, an kai masa hari, sakamakon haka an sa shi barci, an yi masa duka (ya damu karaya a wurare uku, idon sawu, gwiwa, kashin kafada, da hakarkarinsa) kuma an bar shi a some a dusar ƙanƙara. A lokacin, yana binciken gaskiyar kariyar da ’yan sandan masu safarar miyagun kwayoyi da wuraren tattara karafa suka yi.
A shekara ta 2007, ya shiga Interschool, sa'an nan a 2008 ya koma Kyiv kuma ya fara aiki a kan Inter TV tashar.
A matsayinsa na dan jarida, ya yi aiki akan rikicin soji da na cikin gida a [[Iran]], [[Afghanistan|Afganistan]], [[Siriya|Syria]], [[Somaliya|Somalia]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]], Kosovo, [[Lebanon]], [[Ruwanda|Rwanda]], [[Laberiya|Liberia]], [[Misra|Egypt]], South Ossetia, [[Abkhazia]], [[Jodan|Jordan]], [[Turkiyya|Turkey]].
== Lambobin yabo ==
* Wanda ya lashe kyautar gasar 'yan jarida ta "Silver Feather" a shekara ta (2006)<ref>{{Cite web |title=Бочкала Роман Александрович |url=https://rus.lb.ua/file/person/4486_bochkala_roman_aleksandrovich_.html |access-date=2022-10-18 |website=LB.ua}}</ref>
* Lambar yabo na dan jarida na musamman a kasar Ukraine (2013)<ref>{{Cite web |date=2013-06-06 |title=Роман Бочкала, Ігор Татарчук, Олександр Бондаренко та інші стали заслуженими журналістами (СПИСОК) |url=https://detector.media/community/article/82287/2013-06-06-roman-bochkala-igor-tatarchuk-oleksandr-bondarenko-ta-inshi-staly-zasluzhenymy-zhurnalistamy-spysok/ |access-date=2022-10-18 |website=detector.media |language=uk}}</ref>
* Kyautar Godiya ta Verkhovna Rada of Ukraine "Don ayyukan sadaukarwa a gankin fada da 'yan ta'adda" a shekara ta (2014)<ref>{{Cite web |title=Медіаграмотність: практичні навички |url=https://courses.prometheus.org.ua/courses/course-v1:CZ+MEDIA102+2018_T3/about |access-date=2022-10-18 |website=courses.prometheus.org.ua |language=en}}</ref>
* Teletriumph Award in the category "Reporter" (2015)<ref>{{Cite web |last=MediaSapiens |date=2015-12-02 |title=Переможці «Телетріумфу» |url=https://ms.detector.media/telebachennya/post/15079/2015-12-02-peremozhtsi-teletriumfu/ |access-date=2022-10-18 |website=ms.detector.media |language=uk}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
13cbdm7tqemjl96ozsqcbfqdisyr2ph
823559
823558
2026-04-21T11:05:25Z
Pharouqenr
25549
823559
wikitext
text/x-wiki
[[File:Бочкала_Роман_Александрович.jpg|thumb| Bochkala a cikin 2020]]
[[Fayil:Бочкала Роман Александрович.jpg|thumb|Roman Oleksandrovych Bochkala]]
'''Roman Oleksandrovych Bochkala''' ( Ukrainian: Роман Олександрович Бочкала, an haife shi a ranar 3 ga watan Mayun, 1984) ya kasance ɗan jaridar Yukren ne, mai bada gudummawa, kuma wakilin soja. Dan jarida mai lamabar yabo a Ukraine (2013).<ref>https://crimea.suspilne.media/ua/articles/56</ref> Wanda yayi aikin sa kai wa US Peace Corp a Ukraine. An ji masa rauni sosai a shekara ta 2014 kusa da Luhansk a lokacin farkon yakin Russo-Ukraine.<ref>Gazeta.ua (2014-07-09). "Терористи біля Луганська поранили українського журналіста". ''Gazeta.ua'' (in Ukrainian). Retrieved 2022-10-18.</ref> A lokacin rani na 2014, Bochkala ya sami nasarar gano shaidar sojojin Rasha da suke yaƙi da Sojojin Yukren a Gabashin Ukraine.<ref>Grytsenko, Oksana (2014-08-21). "Ukraine gets new evidence of Russian soldiers fighting on its turf (PHOTOS) - Aug. 21, 2014". ''Kyiv Post''. Retrieved 2022-10-18.</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
Bochkaka ya fito ne daga Dzhankoi, Crimea, [[Ukraniya|Ukraine]]. Ya shiga aikin jarida tun yana dan shekara 17. Da farko ya yi aiki a gidan jarida, sa'an nan a cikin tashar gidan telabijin na Ukraine ta 11 tashar, kuma daga baya a ''Chornomorsk TV'' tashar.
A shekara ta 2005, a cewar Bochkala, an kai masa hari, sakamakon haka an sa shi barci, an yi masa duka (ya damu karaya a wurare uku, idon sawu, gwiwa, kashin kafada, da hakarkarinsa) kuma an bar shi a some a dusar ƙanƙara. A lokacin, yana binciken gaskiyar kariyar da ’yan sandan masu safarar miyagun kwayoyi da wuraren tattara karafa suka yi.
A shekara ta 2007, ya shiga Interschool, sa'an nan a 2008 ya koma Kyiv kuma ya fara aiki a kan Inter TV tashar.
A matsayinsa na dan jarida, ya yi aiki akan rikicin soji da na cikin gida a [[Iran]], [[Afghanistan|Afganistan]], [[Siriya|Syria]], [[Somaliya|Somalia]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]], Kosovo, [[Lebanon]], [[Ruwanda|Rwanda]], [[Laberiya|Liberia]], [[Misra|Egypt]], South Ossetia, [[Abkhazia]], [[Jodan|Jordan]], [[Turkiyya|Turkey]].
== Lambobin yabo ==
* Wanda ya lashe kyautar gasar 'yan jarida ta "Silver Feather" a shekara ta (2006)<ref>{{Cite web |title=Бочкала Роман Александрович |url=https://rus.lb.ua/file/person/4486_bochkala_roman_aleksandrovich_.html |access-date=2022-10-18 |website=LB.ua}}</ref>
* Lambar yabo na dan jarida na musamman a kasar [[Ukraniya|Ukraine]] (2013)<ref>{{Cite web |date=2013-06-06 |title=Роман Бочкала, Ігор Татарчук, Олександр Бондаренко та інші стали заслуженими журналістами (СПИСОК) |url=https://detector.media/community/article/82287/2013-06-06-roman-bochkala-igor-tatarchuk-oleksandr-bondarenko-ta-inshi-staly-zasluzhenymy-zhurnalistamy-spysok/ |access-date=2022-10-18 |website=detector.media |language=uk}}</ref>
* Kyautar Godiya ta Verkhovna Rada of Ukraine "Don ayyukan sadaukarwa a gankin fada da 'yan ta'adda" a shekara ta (2014)<ref>{{Cite web |title=Медіаграмотність: практичні навички |url=https://courses.prometheus.org.ua/courses/course-v1:CZ+MEDIA102+2018_T3/about |access-date=2022-10-18 |website=courses.prometheus.org.ua |language=en}}</ref>
* Teletriumph Award in the category "Reporter" (2015)<ref>{{Cite web |last=MediaSapiens |date=2015-12-02 |title=Переможці «Телетріумфу» |url=https://ms.detector.media/telebachennya/post/15079/2015-12-02-peremozhtsi-teletriumfu/ |access-date=2022-10-18 |website=ms.detector.media |language=uk}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3kfxcabt0e32t24dwipjrjq5vonrr3w
823560
823559
2026-04-21T11:05:45Z
Pharouqenr
25549
823560
wikitext
text/x-wiki
[[File:Бочкала_Роман_Александрович.jpg|thumb| Bochkala a cikin 2020]]
[[Fayil:Бочкала Роман Александрович.jpg|thumb|Roman Oleksandrovych Bochkala]]
'''Roman Oleksandrovych Bochkala''' ( Ukrainian: Роман Олександрович Бочкала, an haife shi a ranar 3 ga watan Mayun, 1984) ya kasance ɗan jaridar Yukren ne, mai bada gudummawa, kuma wakilin soja. Dan jarida mai lamabar yabo a Ukraine (2013).<ref>https://crimea.suspilne.media/ua/articles/56</ref> Wanda yayi aikin sa kai wa US Peace Corp a Ukraine. An ji masa rauni sosai a shekara ta 2014 kusa da Luhansk a lokacin farkon yakin Russo-Ukraine.<ref>Gazeta.ua (2014-07-09). "Терористи біля Луганська поранили українського журналіста". ''Gazeta.ua'' (in Ukrainian). Retrieved 2022-10-18.</ref> A lokacin rani na 2014, Bochkala ya sami nasarar gano shaidar sojojin Rasha da suke yaƙi da Sojojin Yukren a Gabashin Ukraine.<ref>Grytsenko, Oksana (2014-08-21). "Ukraine gets new evidence of Russian soldiers fighting on its turf (PHOTOS) - Aug. 21, 2014". ''Kyiv Post''. Retrieved 2022-10-18.</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
Bochkaka ya fito ne daga Dzhankoi, Crimea, [[Ukraniya|Ukraine]]. Ya shiga aikin jarida tun yana dan shekara 17. Da farko ya yi aiki a gidan jarida, sa'an nan a cikin tashar gidan telabijin na [[Ukraine]] ta 11 tashar, kuma daga baya a ''Chornomorsk TV'' tashar.
A shekara ta 2005, a cewar Bochkala, an kai masa hari, sakamakon haka an sa shi barci, an yi masa duka (ya damu karaya a wurare uku, idon sawu, gwiwa, kashin kafada, da hakarkarinsa) kuma an bar shi a some a dusar ƙanƙara. A lokacin, yana binciken gaskiyar kariyar da ’yan sandan masu safarar miyagun kwayoyi da wuraren tattara karafa suka yi.
A shekara ta 2007, ya shiga Interschool, sa'an nan a 2008 ya koma Kyiv kuma ya fara aiki a kan Inter TV tashar.
A matsayinsa na dan jarida, ya yi aiki akan rikicin soji da na cikin gida a [[Iran]], [[Afghanistan|Afganistan]], [[Siriya|Syria]], [[Somaliya|Somalia]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]], Kosovo, [[Lebanon]], [[Ruwanda|Rwanda]], [[Laberiya|Liberia]], [[Misra|Egypt]], South Ossetia, [[Abkhazia]], [[Jodan|Jordan]], [[Turkiyya|Turkey]].
== Lambobin yabo ==
* Wanda ya lashe kyautar gasar 'yan jarida ta "Silver Feather" a shekara ta (2006)<ref>{{Cite web |title=Бочкала Роман Александрович |url=https://rus.lb.ua/file/person/4486_bochkala_roman_aleksandrovich_.html |access-date=2022-10-18 |website=LB.ua}}</ref>
* Lambar yabo na dan jarida na musamman a kasar [[Ukraniya|Ukraine]] (2013)<ref>{{Cite web |date=2013-06-06 |title=Роман Бочкала, Ігор Татарчук, Олександр Бондаренко та інші стали заслуженими журналістами (СПИСОК) |url=https://detector.media/community/article/82287/2013-06-06-roman-bochkala-igor-tatarchuk-oleksandr-bondarenko-ta-inshi-staly-zasluzhenymy-zhurnalistamy-spysok/ |access-date=2022-10-18 |website=detector.media |language=uk}}</ref>
* Kyautar Godiya ta Verkhovna Rada of Ukraine "Don ayyukan sadaukarwa a gankin fada da 'yan ta'adda" a shekara ta (2014)<ref>{{Cite web |title=Медіаграмотність: практичні навички |url=https://courses.prometheus.org.ua/courses/course-v1:CZ+MEDIA102+2018_T3/about |access-date=2022-10-18 |website=courses.prometheus.org.ua |language=en}}</ref>
* Teletriumph Award in the category "Reporter" (2015)<ref>{{Cite web |last=MediaSapiens |date=2015-12-02 |title=Переможці «Телетріумфу» |url=https://ms.detector.media/telebachennya/post/15079/2015-12-02-peremozhtsi-teletriumfu/ |access-date=2022-10-18 |website=ms.detector.media |language=uk}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
arfup53x1bwl5lvktvjcyzos8hze45j
Jami'ar Calabar
0
45116
823259
642838
2026-04-21T06:09:08Z
~2026-24428-54
44177
/* Manazarta */ replaced dead link with something current
823259
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jami'ar Calabar''' jami'a ce ta jama'a da ke [[Kalaba|Calabar, Jihar Cross River]], [[Najeriya]]. Tana ɗaya daga cikin jami'o'in gwamnatin tarayya na zamani.<ref>{{Cite web|title=University of Calabar {{!}} PASCAL International Observatory|url=http://pascalobservatory.org/member/university-calabar|access-date=2021-06-02|website=pascalobservatory.org|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602220038/http://pascalobservatory.org/member/university-calabar|url-status=dead}}</ref> Jami'ar Calabar ta kasance a harabar [[Jami'ar Najeriya, Nsukka|Jami'ar Najeriya]] har zuwa shekara ta 1975.<ref>{{Cite web |last=admin |date=2020-06-25 |title=UNIVERSITY OF CALABAR |url=https://www.glimpse.ng/university-of-calabar/ |access-date=2022-03-30 |website=Glimpse Nigeria |language=en-US |archive-date=2020-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217062525/https://www.glimpse.ng/university-of-calabar/ |url-status=dead }}</ref> Mataimakiyar shugabar jami'ar ita ce [[Florence Banku Obi|Florence B. Obi]]. Matsayin [[Pro-vice-chancellor|DVC]] (Academic) yana hannun Angela Oyo Ita, yayin da Grace Eno Nta, ita ce [[Pro-vice-chancellor|DVC]] (Administration).<ref>{{Cite web |title=UNICAL VC appoints new Deputy Vice-Chancellors |url=https://myschool.ng/news/unical-vc-appoints-new-deputy-vice-chancellors |access-date=2022-03-30 |website=myschool.ng |language=en}}</ref>
==Tarihi==
[[John Elliott]] ne ya [[Karatun gine-gine|tsara]] gine-ginen jami'ar.{{Ana bukatan hujja|date=September 2022}} An kafa ta ne bisa doka don cika wannan umarni na gargajiya, taken jami'ar shi ne, "Ilimi don yin Hidima".<ref>{{Cite web |date=2020-07-04 |title=UNICAL Vice Chancellorship Race: Professor Joseph Ele Asor - The Perfect Man For The Job |url=https://crossriverwatch.com/2020/07/unical-vice-chancellorship-race-professor-joseph-ele-asor-the-perfect-man-for-the-job/ |access-date=2022-03-30 |website=CrossRiverWatch |language=en-US |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524064735/https://crossriverwatch.com/2020/07/unical-vice-chancellorship-race-professor-joseph-ele-asor-the-perfect-man-for-the-job/ |url-status=dead }}</ref>
Jami'ar Calabar ta kasance ɗaya daga cikin manyan Jami'o'in Najeriya don sarrafa tsarin yin rajistar dalibai ta hanyar Kwalejin,<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://www.myunical.net/ |access-date=2023-03-23 |archive-date=2004-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040528082018/http://myunical.net/ |url-status=dead }}</ref> kuma ta ɗauki mataki na gaba don daidaita dangantakar tsoffin ɗalibanta wanda ya haɗa da buƙatar kwafin yanar gizo da sarrafa na farko irinsa a cikin ƙasa.<ref>{{cite web|url=http://alumni.unical.edu.ng/|title=Welcome - Guest|work=unical.edu.ng|access-date=7 September 2015|archive-date=19 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150819152520/https://alumni.unical.edu.ng/|url-status=dead}}</ref>
== Laburare na Jami'ar ==
Ɗakin karatu na, [[University of Calabar Library]] da aka sani da '''Definitive Library''' an kafa shi a 1975.<ref>{{Cite journal |last=A.T. |first=Agboola |date=2001 |title=Five decade of Nigerian University Library Buildings |journal=The International Information and Library Review |volume=33 |issue=1 |pages=113 -125}}</ref> ɗakin karatun yana da wurin zama na masu karatu dubu 3000, ofisoshin ma'aikata 16 da ke tallafawa koyarwa, bincike da ayyukan al'umma. An yi shirin aje litattafai sama da miliyan ɗaya tare da fadin murabba'in mita 22,746 na girman ɗakin karatun.<ref>{{Cite journal |last=Lishi |first=Kwasitsu |date=1985 |title=The university of Calabar definitive library Building: History and future development |journal=Libraries |volume=35 |issue=3 |pages=218 -226}}</ref>
== Gudanarwa da jagoranci ==
Manyan shugabannin jami’ar a halin yanzu da muƙamansu kamar haka.
{| class="wikitable"
|+
!Ofishin
! Masu riƙewa
|-
| Baƙo
| Shugaban Tarayyar Najeriya [[Muhammadu Buhari]]
|-
| Chancellor
| Mai [[Masarautar Kano|Martaba Sarkin Kano]] [[Alhaji]] [[Aminu Ado Bayero]]
|-
| Pro-Chancellor & Shugaban Majalisar
| Gen. (rtd) [[Martin Luther Agwai]]
|-
| Mataimakin shugaban jami'a
| Farfesa [[Florence Obi]]
|-
| Mataimakin Mataimakin Shugaban Jami'ar (Malamai)
| Farfesa Angela Oyo-Ita
|-
| Mataimakin Shugaban Jami'ar (Administration)
| Farfesa Eno Grace Nta
|-
| Ma'aikacin Laburaren Jami'a
| Farfesa [[Aniebiet Inyang Ntui]]
|-
| Magatakarda
| Malam Gabriel O. Egbe
|-
| Bursar
| Mr. Aniefiok Godwin Williams
|}
== Makarantu ==
Jami'ar tana da Sassa masu zuwa:
* Kwalejin Allied Medical Sciences
* Faculty of Basic Medical Sciences
* Faculty of Dentistry
* Faculty of Medicine
* Faculties of Management Sciences
* Faculty of Education
* Faculty of [[Kimiyyar zamantakewa|Social Sciences]]
* Faculty of Arts
* Cibiyar Harkokin Siyasa da Gudanarwa
* Faculty of [[Doka|Law]]
* Makarantar [[Biology|Kimiyyar Halittu]]
* Faculty of Physical Sciences
* Makarantar Injiniya da Fasaha
* Faculty of Environmental Sciences
* Faculty of Pharmacy
* Faculty of [[Noma|Agriculture]], [[Forestry|gandun daji]] da kuma kula da namun daji
* Cibiyar Nazarin Oceanography
* Bassey Andah Cibiyar Nazarin Afirka da Asiya
* Makarantan digiri na biyu
* Jami'ar Calabar Ayyukan Shawarwari<ref>{{Cite web |last=Ofa Joseph |date=2026-04-21 |title=UNICAL Courses And Requirements 2026 |url=https://www.unibeginner.com/unical-courses-and-programmes-offered/ |access-date=2023-03-15 |website=UniBeginner |language=en-US |archive-date=2023-03-15 |archive-url=https://www.unibeginner.com/unical-courses-and-programmes-offered/ |url-status=live }}</ref>
== Cibiyoyin haɗin gwiwa ==
Wannan jerin cibiyoyin haɗin gwiwa ne na Jami'ar Calabar da Hukumar Kula da Jami'o'i ta ƙasa (NUC) ta sahale mata.<ref>{{Cite web|url=https://www.nuc.edu.ng/approved-affiliations/|title=Approved Affiliations |publisher=National Universities Commission|website=www.nuc.edu.ng|access-date=Jul 30, 2020}}</ref>
* Cocin Littafi Mai Tsarki na Najeriya (NCBC).
* Makarantar tauhidi ta Reformed, Mkar (RTSM).
* Cibiyar Katolika ta Yammacin Afirka, Port-Harcourt (CIWAP).
* Essien Ukpabio Presbyterian College Itu, Jihar Akwa Ibom (EUPCIAS).
* College of Education, Katsina-Ala, Benue State (CEKBS).<ref>{{Cite web|date=2018-07-17|title=About|url=https://coekatsinaala.edu.ng/about/|access-date=2021-08-18|website=College of Education, Katsina Ala|language=en-US|archive-date=2021-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818222959/https://coekatsinaala.edu.ng/about/|url-status=dead}}</ref>
* Kwalejin Ilimi ta Tarayya, Obudu, Jihar Kuros Riba (FCEOCR).
== Sanannun tsofaffin ɗalibai ==
Daga cikin tsofaffin ɗaliban Jami'ar Calabar akwai:
* [[Reuben Abati]], Lauya/marubuci.<ref>{{Cite web|title=Reuben Abati Archives|url=https://guardian.ng/tag/reuben-abati/|access-date=2021-09-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref>
* [[Queeneth Agbor]], ƴar fim.<ref>{{Cite web|date=2021-04-25|title=Why I don't fight ― Queeneth Agbor|url=https://www.vanguardngr.com/2021/04/why-i-dont-fight-―-queeneth-agbor/|access-date=2021-09-18|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Biko Agozino]], masaniniyar laifuka<ref>{{Cite web|date=2021-04-14|title=Biko Agozino {{!}} GTI Author Bio|url=https://greattransition.org/contributor/biko-agozino|access-date=2021-09-18|website=Great Transition Initiative|language=en-gb}}</ref>
* [[Godswill Akpabio]], tsohon gwamnan [[jihar Akwa Ibom]]<ref>{{Cite web|title=Godswill Akpabio Archives|url=https://guardian.ng/tag/godswill-akpabio/|access-date=2021-09-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref>
* [[Anthony Ayine]], babban mai binciken kuɗi na [[Gwamnatin Tarayyar Najeriya|tarayya]].<ref>{{Cite web|title=Anthony Ayine Archives|url=https://guardian.ng/tag/anthony-ayine/|access-date=2021-09-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918193455/https://guardian.ng/tag/anthony-ayine/|url-status=dead}}</ref>
* [[Regina Askia-Williams]] ƴar fim -ta gudu daga makaranta kafin ta kammala karatun<ref>{{Cite web|title=Regina Askia-William Archives|url=https://t.guardian.ng/tag/regina-askia-william/|access-date=2021-09-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918193655/https://t.guardian.ng/tag/regina-askia-william/|url-status=dead}}</ref>
* [[Isabella Ayuk]], [[MBGN]] 2012.<ref>{{Cite web|last=BellaNaija.com|date=2018-01-17|title=MBGN 2012 Isabella Agbor Ayuk Renovates Home & Opens Small-Scale Business for Widow|url=https://www.bellanaija.com/2018/01/mbgn-2012-isabella-agbor-ayuk-renovates-home-opens-small-scale-business-widow/|access-date=2021-09-18|website=BellaNaija|language=en-US}}</ref>
* [[Grace Folashade Bent]], ƴar siyasa.<ref>{{Cite web|date=2021-07-26|title=Senator Grace Bent Biography, Net Worth, Age, Husband, Facts 2021 (UPDATED) » Naija News 247|url=https://www.ngnews247.com/senator-grace-bent-biography-net-worth-age-husband-facts/|access-date=2021-09-18|website=Naija News 247|language=en-US|archive-date=2024-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127054223/https://www.ngnews247.com/senator-grace-bent-biography-net-worth-age-husband-facts/|url-status=dead}}</ref>
* [[Omotu Bissong]], samfuri/mai gabatar da shiri a gidan talabijin.<ref>{{Cite web|date=2017-02-11|title=INTERVIEW: No, I don't think marriage is a scam, says Omotu Bissong|url=https://lifestyle.thecable.ng/marriage-scam-omotu-bissong-interview/|access-date=2021-09-18|website=TheCable Lifestyle|language=en-US}}</ref>
* [[Stacey B. Day]], Ntufam Ajan of Oban<ref>{{Cite web|title=Stacey B. Day|url=https://www.goodreads.com/author/show/1885068.Stacey_B_Day|access-date=2021-09-18|website=www.goodreads.com}}</ref>
* [[Chile Eboe-Osuji]], masanin shari'a na kasa da kasa kuma shugaban kotun hukunta manyan laifuka ta duniya, Hague, Netherlands.
* Dr. [[Betta Edu]], kwararra kan harkokin kiwon lafiyar jama'a a Najeriya kuma ƴar siyasa
* [[Keppy Ekpenyong]], ɗan wasan kwaikwayo a Najeriya.<ref>{{Cite web|date=2018-03-24|title=Keppy Ekpeyong Bassey Inyang had his day on Wednesday|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/keppy-ekpeyong-bassey-inyang-had-his-day-on-wednesday/|access-date=2021-09-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[Yul Edochie|Alexx Ekubo]], actor/model.<ref>{{Cite web|last=Team|first=Ideaslane|date=2021-04-12|title=FULL BIOGRAPHY OF ALEXX EKUBO - (2021 Updated)|url=https://ideaslane.com/biography-of-alexx-ekubo-everything-about-him/|access-date=2021-09-18|website=Students development platform|language=en-US|archive-date=2024-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615135745/https://ideaslane.com/biography-of-alexx-ekubo-everything-about-him/|url-status=dead}}</ref>
* [[Ita Enang]], ɗan siyasa
* [[Nelson Enwerem]], Model, Jahar Talabijin kuma wanda ya lashe zaben Mr Nigeria 2018
* [[Eve Esin]], ƴar wasan kwaikwayo a Najeriya
* Eno Essien, ɗan kasuwan fasaha
* Aloysius Akpan Etok, dan siyasa
* [[Kate Henshaw]], ƴar fim
* [[Okezie Ikpeazu]], Gwamnan jihar Abia na Najeriya a yanzu.
* Alex Mascot Ikwechegh, ɗan siyasa, ɗan kasuwa kuma ɗan agaji
* Stella Immanuel, Likita kuma mai ra'ayin maƙarƙashiya wanda ke [[Houston|Houston, Texas]] .
* [[Iyanya]], mawaki/marubuci/mai yi.<ref>{{Cite web|last=Posner|first=Abigail|date=2020-11-04|title=Interesting details about Iyanya: His age, net worth, albums, and latest song|url=https://www.legit.ng/1379633-iyanya-biography-age-wife-net-worth-albums-latest-song.html|access-date=2021-09-18|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
* [[Osita Izunaso]], ɗan siyasa
* [[Uche Jombo]], ƴar fim
* [[Benjamin Kalu]], dan siyasa kuma dan majalisar wakilai
* [[Yahaya Kuta]], Nigerian author
* [[Victor Ndoma-Egba]], ɗan siyasa
* Aniebiet Inyang Ntui, Jakadan EU, Librarian na Jami'ar Calabar da Farfesa na Laburare da Kimiyyar Bayanai.
* Florence Obi, malami, marubuci, farfesa, kuma 11th babban mataimakin shugaban jami'ar Calabar
* [[John Odey]], tsohon minista
* [[Stephanie Okereke Linus|Stephanie Okereke]], ƴar fim.<ref>{{Cite web|date=2021-06-29|title=Gree AC unveils Nollywood actress, Stephanie as Brand Ambassador|url=https://www.vanguardngr.com/2021/06/gree-ac-unveils-nollywood-actress-stephanie-as-brand-ambassador/|access-date=2021-09-18|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Chido Onumah]], ɗan jaridar Najeriya/Kanada, marubuci kuma mai fafutuka
* Wofai Samuel, jami'in watsa labarai da gudanarwar sadarwa
* [[Jewel Taylor]], Tsohuwar Uwargidan Shugaban Ƙasa, Sanata (2006-2018) kuma Mataimakiyar Shugaban [[Laberiya]] na yanzu
* John James Akpan Udo-Edehe, dan siyasa
* [[Owens Wiwa]], mai fafutukar kare haƙƙin ɗan Adam.<ref>{{Cite web|date=2020-11-10|title=Ken Saro-Wiwa and the Ogoni Eight: Unforgettable Injustice, By Owens Wiwa - Premium Times Opinion|url=https://opinion.premiumtimesng.com/2020/11/10/ken-saro-wiwa-and-the-ogoni-eight-unforgettable-injustice-by-owens-wiwa/|access-date=2021-09-18|language=en-US}}</ref>
* [[Chukwuemeka Ngozichineke Wogu]], minister.
==Sanannun Lakcarori==
* [[Eskor Toyo]], Farfesa na Tattalin Arziki kuma Masanin Marxist
* [[Eno James Ibanga]], Farfesa na Kimiyyar Kimiyyar Kimiyyar Jiha da Material
* [[Akpan Hogan Ekpo]], Farfesa a fannin tattalin arziki da manufofin jama'a
==Manazarta==
{{Reflist|2}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://myunical.edu.ng/ Yanar Gizo na Jami'ar Calabar]
* [https://www.unicalmatters.com/p/about-unical.html?m=1 Yanar gizon al'amura na musamman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420112246/https://www.unicalmatters.com/p/about-unical.html?m=1 |date=2021-04-20 }}
{{Coord|4.9527|N|8.3406|E|source:wikidata}}{{Coord|4.9527|N|8.3406|E|source:wikidata}}{{Authority control}}
rfxkzvdbbhujutqcx4fwdcqc4qyk1ld
Iyalan Joe Biden
0
47279
823508
786555
2026-04-21T10:47:48Z
Yusuf Shehu
44191
823508
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:President Joe Biden celebrating his birthday.jpg|right|200px|thumb|President_Joe_Biden_celebrating_his_birthday]]
[[Fayil:Biden Obama.jpg|thumb|hoton Joe biden da obama]]
[[Fayil:Joe Biden portrait 2021.jpg|thumb|Joe Biden]]
[[Fayil:Joe Biden presidential portrait.jpg|thumb|Joe Biden]]
Joe Biden, shugaban Amurka na 46 kuma na yanzu, yana da ƴan uwa da suka yi fice a fannin shari'a, ilimi, fafutuka da siyasa. Iyalin Biden sun zama dangin farko na Amurka a bikin rantsar da shi a ranar 20 ga watan Janairu, shekara ta 2021. Iyalinsa na kusa shine kuma dangi na biyu na Amurka daga 2009 zuwa shekara ta 2017,lokacin da Biden ya kasance mataimakin shugaban ƙasa. Kamar yadda zuriyar duk shugaban [[Amurika]]<nowiki/>dayane, dangin Biden galibi zuriyar tsibirin [[Birtaniya]]<nowiki/>ne, tare da yawancin kakanninsu sun fito daga [[Ireland]] da [[Ingila]], yayin da kuma suke da'awar zuriyar [[Faransanci]]. <ref name="Smolenyak">{{cite news|url=https://irishamerica.com/2013/03/joey-from-scranton-vice-president-bidens-irish-roots/|title=Joey From Scranton – Vice President Biden's Irish Roots|magazine=[[Irish America (magazine)|Irish America]]|date=April–May 2013|access-date=April 15, 2020|last=Smolenyak|first=Megan|author-link=Megan Smolenyak}}</ref> <ref name="witcover">{{Cite book|last3=Jules Witcover}}</ref>
Daga cikin kakannin kakanni goma sha shida na Joe Biden, goma an haife su an Ireland. Ya kuma fito ne daga Blewitts na mayo da Finnegans na [[County Louth]] . <ref>Matt Viser, [https://www.washingtonpost.com/politics/biden-irish-st-patricks/2021/03/17/6b59390c-8740-11eb-8a8b-5cf82c3dffe4_story.html Irish humor, Irish temper: How Biden's identity shapes his political image], ''Washington Post'' (March 17, 2021).</ref> An haifi ɗaya daga cikin manyan kakannin Biden a[[Sussex]] Ingila, kuma ya yi hijira zuwa [[Maryland]] a Amurka a cikin ko kafin 1822. <ref>{{Cite news|last=Marshall|first=Olivia|title=US presidential candidate Joe Biden has roots in Sussex|url=https://www.theargus.co.uk/news/18842458.us-presidential-candidate-joe-biden-roots-sussex/|date=November 3, 2020|work=[[The Argus (Brighton)|The Argus]]|access-date=November 9, 2020}}</ref>
== Matan Aure ==
'''Neilia Hunter Biden'''
An haifi Neilia Hunter Biden, matar farko ta Joe Biden, a ranar 28 ga Yuli, 1942. Ma’auratan sun yi aure a ranar 27 ga Agusta, 1966. <ref name="JBM6Y">{{cite news|title=Joe Biden Was Married To His First Wife, Neilia Hunter, For Only 6 Years|url=https://www.womenshealthmag.com/relationships/a32440131/joe-biden-first-wife-neila-hunter/|work=Women's Health|date=May 13, 2020|access-date=November 9, 2020}}</ref> Bayan bikin aure, Biden ya koma [[Willington, South Carolina]] inda Biden ya kasance a Majalisar [[Newcastle]] . Ma'auratan sun haifi 'ya'ya uku: [[Beau Biden|Joseph Robinette "Beau" III]], [[Hunter Biden|Robert Hunter]] da Naomi Christina "Amy". <ref>{{cite news|author1=Sarika Jagtiani|author2=Meredith Newman|author3=Andrew Sharp|date=September 25, 1019|title=Hunter Biden: A brief bio of former Vice President Joe Biden's son|url=https://www.delawareonline.com/story/news/politics/2019/09/25/hunter-biden-dealings-ukraine-his-personal-life/2439165001/|work=The News Journal|location=Wilmington, Del.|access-date=July 28, 2020}}</ref> Biden ya yi kamfen ne don tsige Sanatan Amurka daga Delaware [[J. Caleb Boggs]] da Neilia ''jaridar labarai mujalla'' ta bayyana a matsayin "kwakwalwa" na yakin neman zabensa.
'''jill biden'''
Ita da Joe Biden sun yi aure da wani limamin Katolika a ranar 17 ga Yuni, 1977, a [[Chapel a Majalisar Dinkin Duniya]] a birnin New York. <ref>{{Cite book}}</ref> Wannan shi ne shekaru hudu da rabi bayan matarsa ta farko da jaririyar 'yarsa sun rasu; <ref>{{cite news|url=http://www.philly.com/philly/news/20080827_Colleagues_see_a_caring__giving_Jill_Biden.html|title=Colleagues see a caring, giving Jill Biden|author=Farrell, Joelle|newspaper=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=August 27, 2008|access-date=August 28, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080901030119/http://www.philly.com/philly/news/20080827_Colleagues_see_a_caring__giving_Jill_Biden.html|archive-date=September 1, 2008|url-status=live|df=mdy-all}}</ref> Joe ya ba da shawara sau da yawa kafin ta karɓa, saboda tana taka-tsan-tsan da shiga cikin jama'a, ta damu da ci gaba da mai da hankali kan aikinta, kuma da farko ta yi jinkirin daukar nauyin renon yaransa biyu da suka tsira daga hadarin. . <ref>{{cite news|url=http://legacy.vogue.com/magazine/article/jill-bidenbrall-the-vice-presidents-women/|title=All the Vice-President's Women|author=Van Meter, Jonathan|magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|date=November 2008|access-date=August 31, 2014|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20140831054148/http://legacy.vogue.com/magazine/article/jill-bidenbrall-the-vice-presidents-women/|archive-date=August 31, 2014|df=mdy-all}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/02/01/us/politics/joe-jill-biden-2020.html|title=In Iowa, a Former Second Lady Campaigns to Be the First|author-first=Katie|author-last=Glueck|author2-first=Steve|author2-last=Eder|newspaper=[[The New York Times]]|date=February 2, 2020|page=A16|access-date=February 12, 2020|archive-date=July 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719231401/https://www.nytimes.com/2020/02/01/us/politics/joe-jill-biden-2020.html|url-status=live}}</ref> Joe Biden ya haifi 'ya'ya hudu daga aure biyu. 'Yar sa ta fari, Naomi Christina Biden, ta mutu a cikin 1972, a cikin hatsarin mota guda daya da mahaifiyarta, da ɗansa na fari, Joseph "Beau" R. Biden III, ya mutu a 2015 daga [[Glioblastoma|ciwon daji na kwakwalwa]] .
== Ya'yan joe biden ==
'Ya'yan Biden guda biyu da suka tsira sun hada da daya daga aurensa na farko, Robert Hunter Biden, da kuma 'yarsa ta biyu, Ashley Blazer Biden. <ref name=":0">{{Cite web}}</ref>
'''Biau Biden'''
An haifi Joseph "Beau" Robinette Biden III a ranar 3 ga Fabrairu, 1969, a Wilmington, Delaware. Beau ya samu karyewar kashi da dama a hadarin mota da ya yi sanadiyar mutuwar mahaifiyarsa da 'yar uwarsa, amma ya tsira bayan ya shafe watanni da dama a asibiti. Beau ya ci gaba da kammala karatunsa daga [[Archmere Academy]], mahaifinsa na makarantar sakandare, da jami'ar [[Pennsylvania]] a 1991, <ref>{{cite news|first=Avni|last=Kataria|url=https://www.thedp.com/article/2017/11/joe-biden-upenn-philadelphia-trump-elections-politics-professor-highered|title=Penn students were moved to tears by Joe Biden's stories of loss and grief on Thursday|work=[[The Daily Pennsylvanian]]|date=November 16, 2017|access-date=September 30, 2020}}</ref> inda ya kasance memba na 'yan uwan [[Psi Upsilon]] . <ref>{{cite news|url=https://www.inquirer.com/philly/news/politics/20150531_Penn_frat_brothers_recall_Beau_Biden_with_affection.html|title=Penn frat brothers recall Beau Biden with affection|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=May 31, 2015|first=Dan|last=Spinelli}}</ref> <sup>]</sup> Ya kuma yi digiri na biyu a [[Jami'ar Syracuse College of Law|Kwalejin Shari'a ta Jami'ar Syracuse]], kamar yadda mahaifinsa ya yi. Bayan ya kammala karatunsa na lauya, ya [[Magatakardar shari'a|nemi]] alkali [[Steven McAuliffe]] na Kotun Gundumar Amurka ta New Hampshire. <ref>{{cite news|title=Beau Biden, late son of the vice president, clerked for a year in Concord|url=http://www.nashuatelegraph.com/news/1064915-469/beau-biden-late-son-of-the-vice.html|work=[[The Nashua Telegraph]]|date=June 2, 2015|first=David|last=Brooks|access-date=June 5, 2016}}</ref> Daga 1995 zuwa 2004, ya yi aiki a [[Ma'aikatar Shari'a ta Amurka]] a Philadelphia, na farko a matsayin mai ba da shawara ga Ofishin Bunkasa Manufofi sannan kuma ya zama mai gabatar da kara na tarayya a [[Lauyan Amurka|Ofishin Lauyan Amurka]] . <ref>{{cite news|last1=Chase|first1=Randall|title=Beau Biden dies at 46; son of VP had life of adversity|url=https://apnews.com/article/election-2020-joe-biden-biden-cabinet-campaigns-beau-biden-cd7d717ab72b486a946602ca6c27280c|access-date=March 30, 2021|work=Associated Press|date=May 31, 2015}}</ref> <ref>{{cite news|last1=Syracuse University: Office of Veteran and Military Affairs|title=Joseph "Beau" Biden III - OVMA|url=https://veterans.syr.edu/news/joseph-beau-biden-iii/|access-date=March 30, 2021|work=veterans.syr.edu|date=February 7, 2010}}</ref>
== Ya auri [[Hallie Olivere Biden|Hallie Olivere]] a 2002 ==
A yunkurinsa na farko a ofishin siyasa, Biden ya tsaya takarar Babbar lauya a shekarar 2006. Abokin hamayyar Biden tsohon mai gabatar da kara ne kuma Mataimakin Babban Lauyan Amurka, Ferris Wharton. Manyan batutuwan yakin neman zaben sun hada da gogewar ’yan takarar da kuma kokarin da suka yi na magance masu laifin jima'i, masu cin zarafin Intanet, manyan cin zarafi da cin zarafi a cikin gida. Biden ya lashe zaben da kusan kashi biyar cikin dari. <ref>{{Cite report}}</ref>
== Manazarta ==
t9ciy993zkux6b5pl6ncb23xxn53w5y
823510
823508
2026-04-21T10:48:00Z
Yusuf Shehu
44191
823510
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:President Joe Biden celebrating his birthday.jpg|right|200px|thumb|President_Joe_Biden_celebrating_his_birthday]]
[[Fayil:Biden Obama.jpg|thumb|hoton Joe biden da obama]]
[[Fayil:Joe Biden portrait 2021.jpg|thumb|Joe Biden]]
[[Fayil:Joe Biden presidential portrait.jpg|thumb|Joe Biden]]
Joe Biden, shugaban Amurka na 46 kuma na yanzu, yana da ƴan uwa da suka yi fice a fannin shari'a, ilimi, fafutuka da siyasa. Iyalin Biden sun zama dangin farko na Amurka a bikin rantsar da shi a ranar 20 ga watan Janairu, shekara ta 2021. Iyalinsa na kusa shine kuma dangi na biyu na Amurka daga 2009 zuwa shekara ta 2017,lokacin da Biden ya kasance mataimakin shugaban ƙasa. Kamar yadda zuriyar duk shugaban [[Amurika]]<nowiki/>dayane, dangin Biden galibi zuriyar tsibirin [[Birtaniya]]<nowiki/>ne, tare da yawancin kakanninsu sun fito daga [[Ireland]] da [[Ingila]], yayin da kuma suke da'awar zuriyar [[Faransanci]]. <ref name="Smolenyak">{{cite news|url=https://irishamerica.com/2013/03/joey-from-scranton-vice-president-bidens-irish-roots/|title=Joey From Scranton – Vice President Biden's Irish Roots|magazine=[[Irish America (magazine)|Irish America]]|date=April–May 2013|access-date=April 15, 2020|last=Smolenyak|first=Megan|author-link=Megan Smolenyak}}</ref> <ref name="witcover">{{Cite book|last3=Jules Witcover}}</ref>
Daga cikin kakannin kakanni goma sha shida na Joe Biden, goma an haife su an Ireland. Ya kuma fito ne daga Blewitts na mayo da Finnegans na [[County Louth]] . <ref>Matt Viser, [https://www.washingtonpost.com/politics/biden-irish-st-patricks/2021/03/17/6b59390c-8740-11eb-8a8b-5cf82c3dffe4_story.html Irish humor, Irish temper: How Biden's identity shapes his political image], ''Washington Post'' (March 17, 2021).</ref> An haifi ɗaya daga cikin manyan kakannin Biden a[[Sussex]] Ingila, kuma ya yi hijira zuwa [[Maryland]] a Amurka a cikin ko kafin 1822. <ref>{{Cite news|last=Marshall|first=Olivia|title=US presidential candidate Joe Biden has roots in Sussex|url=https://www.theargus.co.uk/news/18842458.us-presidential-candidate-joe-biden-roots-sussex/|date=November 3, 2020|work=[[The Argus (Brighton)|The Argus]]|access-date=November 9, 2020}}</ref>
== Matan Aure ==
'''Neilia Hunter Biden'''
An kuma haifi Neilia Hunter Biden, matar farko ta Joe Biden, a ranar 28 ga Yuli, 1942. Ma’auratan sun yi aure a ranar 27 ga Agusta, 1966. <ref name="JBM6Y">{{cite news|title=Joe Biden Was Married To His First Wife, Neilia Hunter, For Only 6 Years|url=https://www.womenshealthmag.com/relationships/a32440131/joe-biden-first-wife-neila-hunter/|work=Women's Health|date=May 13, 2020|access-date=November 9, 2020}}</ref> Bayan bikin aure, Biden ya koma [[Willington, South Carolina]] inda Biden ya kasance a Majalisar [[Newcastle]] . Ma'auratan sun haifi 'ya'ya uku: [[Beau Biden|Joseph Robinette "Beau" III]], [[Hunter Biden|Robert Hunter]] da Naomi Christina "Amy". <ref>{{cite news|author1=Sarika Jagtiani|author2=Meredith Newman|author3=Andrew Sharp|date=September 25, 1019|title=Hunter Biden: A brief bio of former Vice President Joe Biden's son|url=https://www.delawareonline.com/story/news/politics/2019/09/25/hunter-biden-dealings-ukraine-his-personal-life/2439165001/|work=The News Journal|location=Wilmington, Del.|access-date=July 28, 2020}}</ref> Biden ya yi kamfen ne don tsige Sanatan Amurka daga Delaware [[J. Caleb Boggs]] da Neilia ''jaridar labarai mujalla'' ta bayyana a matsayin "kwakwalwa" na yakin neman zabensa.
'''jill biden'''
Ita da Joe Biden sun yi aure da wani limamin Katolika a ranar 17 ga Yuni, 1977, a [[Chapel a Majalisar Dinkin Duniya]] a birnin New York. <ref>{{Cite book}}</ref> Wannan shi ne shekaru hudu da rabi bayan matarsa ta farko da jaririyar 'yarsa sun rasu; <ref>{{cite news|url=http://www.philly.com/philly/news/20080827_Colleagues_see_a_caring__giving_Jill_Biden.html|title=Colleagues see a caring, giving Jill Biden|author=Farrell, Joelle|newspaper=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=August 27, 2008|access-date=August 28, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080901030119/http://www.philly.com/philly/news/20080827_Colleagues_see_a_caring__giving_Jill_Biden.html|archive-date=September 1, 2008|url-status=live|df=mdy-all}}</ref> Joe ya ba da shawara sau da yawa kafin ta karɓa, saboda tana taka-tsan-tsan da shiga cikin jama'a, ta damu da ci gaba da mai da hankali kan aikinta, kuma da farko ta yi jinkirin daukar nauyin renon yaransa biyu da suka tsira daga hadarin. . <ref>{{cite news|url=http://legacy.vogue.com/magazine/article/jill-bidenbrall-the-vice-presidents-women/|title=All the Vice-President's Women|author=Van Meter, Jonathan|magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|date=November 2008|access-date=August 31, 2014|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20140831054148/http://legacy.vogue.com/magazine/article/jill-bidenbrall-the-vice-presidents-women/|archive-date=August 31, 2014|df=mdy-all}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/02/01/us/politics/joe-jill-biden-2020.html|title=In Iowa, a Former Second Lady Campaigns to Be the First|author-first=Katie|author-last=Glueck|author2-first=Steve|author2-last=Eder|newspaper=[[The New York Times]]|date=February 2, 2020|page=A16|access-date=February 12, 2020|archive-date=July 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719231401/https://www.nytimes.com/2020/02/01/us/politics/joe-jill-biden-2020.html|url-status=live}}</ref> Joe Biden ya haifi 'ya'ya hudu daga aure biyu. 'Yar sa ta fari, Naomi Christina Biden, ta mutu a cikin 1972, a cikin hatsarin mota guda daya da mahaifiyarta, da ɗansa na fari, Joseph "Beau" R. Biden III, ya mutu a 2015 daga [[Glioblastoma|ciwon daji na kwakwalwa]] .
== Ya'yan joe biden ==
'Ya'yan Biden guda biyu da suka tsira sun hada da daya daga aurensa na farko, Robert Hunter Biden, da kuma 'yarsa ta biyu, Ashley Blazer Biden. <ref name=":0">{{Cite web}}</ref>
'''Biau Biden'''
An haifi Joseph "Beau" Robinette Biden III a ranar 3 ga Fabrairu, 1969, a Wilmington, Delaware. Beau ya samu karyewar kashi da dama a hadarin mota da ya yi sanadiyar mutuwar mahaifiyarsa da 'yar uwarsa, amma ya tsira bayan ya shafe watanni da dama a asibiti. Beau ya ci gaba da kammala karatunsa daga [[Archmere Academy]], mahaifinsa na makarantar sakandare, da jami'ar [[Pennsylvania]] a 1991, <ref>{{cite news|first=Avni|last=Kataria|url=https://www.thedp.com/article/2017/11/joe-biden-upenn-philadelphia-trump-elections-politics-professor-highered|title=Penn students were moved to tears by Joe Biden's stories of loss and grief on Thursday|work=[[The Daily Pennsylvanian]]|date=November 16, 2017|access-date=September 30, 2020}}</ref> inda ya kasance memba na 'yan uwan [[Psi Upsilon]] . <ref>{{cite news|url=https://www.inquirer.com/philly/news/politics/20150531_Penn_frat_brothers_recall_Beau_Biden_with_affection.html|title=Penn frat brothers recall Beau Biden with affection|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=May 31, 2015|first=Dan|last=Spinelli}}</ref> <sup>]</sup> Ya kuma yi digiri na biyu a [[Jami'ar Syracuse College of Law|Kwalejin Shari'a ta Jami'ar Syracuse]], kamar yadda mahaifinsa ya yi. Bayan ya kammala karatunsa na lauya, ya [[Magatakardar shari'a|nemi]] alkali [[Steven McAuliffe]] na Kotun Gundumar Amurka ta New Hampshire. <ref>{{cite news|title=Beau Biden, late son of the vice president, clerked for a year in Concord|url=http://www.nashuatelegraph.com/news/1064915-469/beau-biden-late-son-of-the-vice.html|work=[[The Nashua Telegraph]]|date=June 2, 2015|first=David|last=Brooks|access-date=June 5, 2016}}</ref> Daga 1995 zuwa 2004, ya yi aiki a [[Ma'aikatar Shari'a ta Amurka]] a Philadelphia, na farko a matsayin mai ba da shawara ga Ofishin Bunkasa Manufofi sannan kuma ya zama mai gabatar da kara na tarayya a [[Lauyan Amurka|Ofishin Lauyan Amurka]] . <ref>{{cite news|last1=Chase|first1=Randall|title=Beau Biden dies at 46; son of VP had life of adversity|url=https://apnews.com/article/election-2020-joe-biden-biden-cabinet-campaigns-beau-biden-cd7d717ab72b486a946602ca6c27280c|access-date=March 30, 2021|work=Associated Press|date=May 31, 2015}}</ref> <ref>{{cite news|last1=Syracuse University: Office of Veteran and Military Affairs|title=Joseph "Beau" Biden III - OVMA|url=https://veterans.syr.edu/news/joseph-beau-biden-iii/|access-date=March 30, 2021|work=veterans.syr.edu|date=February 7, 2010}}</ref>
== Ya auri [[Hallie Olivere Biden|Hallie Olivere]] a 2002 ==
A yunkurinsa na farko a ofishin siyasa, Biden ya tsaya takarar Babbar lauya a shekarar 2006. Abokin hamayyar Biden tsohon mai gabatar da kara ne kuma Mataimakin Babban Lauyan Amurka, Ferris Wharton. Manyan batutuwan yakin neman zaben sun hada da gogewar ’yan takarar da kuma kokarin da suka yi na magance masu laifin jima'i, masu cin zarafin Intanet, manyan cin zarafi da cin zarafi a cikin gida. Biden ya lashe zaben da kusan kashi biyar cikin dari. <ref>{{Cite report}}</ref>
== Manazarta ==
45glwbixdibti85oh5re1iz073ipis6
Yanayin Ƙasa na Guinea-Bissau
0
48227
823219
493272
2026-04-21T04:24:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823219
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Un-guinea-bissau.png|thumb|457x457px| Taswirar Guinea Bissau]]
[[File:LocationGuineaBissau.svg|thumb| Wurin Guinea Bissau]]
[[Fayil:Risaia in Guinea-Bissau.JPG|thumb|Risaia in Guinea]]
'''Yanayin ƙasa na [[Gine-Bisau|Guinea-Bissau]]''' shi ne na ƙananan filayen bakin teku da ke iyaka da Tekun Atlantika. Ƙasar ta yi iyaka da [[Senegal]] a arewa da kuma [[Gini|Guinea]] a kudu maso gabas.
== Ƙasa da muhalli ==
[[File:Guinea-Bissau_Topography.png|thumb|350x350px| Yanayin yanayin Guinea-Bissau.]]
Ƙasar Guinea-Bissau galibi ƙananan filayen bakin teku ne tare da fadama na mangroves na Guinea da ke tasowa zuwa gandun daji na Guinea-Savanna a gabas. <ref name="fact">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/ |title=U.S. Central Intelligence Agency. ''World Factbook'' |access-date=2023-05-06 |archive-date=2021-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110022253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/ |url-status=dead }}</ref> Wani bincike na baya-bayan nan na duniya mai nisa ya nuna cewa akwai 1,203km² na gidajen ruwa a Guinea-Bissau, wanda hakan ya sa ta zama kasa ta 28 a matsayin ƙasa ta 28 a fannin tudun ruwa.<ref>{{cite journal |last1=Murray |first1=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |journal=Nature |date=2019 |volume=565 |issue=7738 |pages=222–225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |pmid=30568300 |s2cid=56481043 |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8}}</ref>
Mafi ƙasƙanci a kan Guinea-Bissau shi ne a matakin teku a Tekun Atlantika. <ref name="fact"/> Matsayi mafi girma a Guinea-Bissau shi ne Monte Torin tare da tsayin {{Convert|262|m|ft}} . <ref name="fact" />
Albarkatun ƙasa da aka samu a Guinea-Bissau sun haɗa da kifi, katako, phosphates, bauxite, yumɓu, granite, farar ƙasa da ma'adinan man fetur da ba a yi amfani da su ba. <ref name="fact"/> Kashi 10.67% na ƙasar ana noma ne kuma ana ban ruwa murabba'in kilomita 235.6. <ref name="fact" />
Haɗarin yanayi sun haɗa da hazo mai zafi, bushi, ƙura mai ƙura wanda zai iya rage gani a lokacin rani da goga. <ref name="fact"/> Matsalolin muhalli masu tsanani sun haɗa da [[Gandun daji|sare bishiyoyi]] ; zaizayar ƙasa ; wuce gona da iri da kifaye . <ref name="fact" />
Kusa da kan iyakar Senegal an yi abubuwan gani na tarihi na [[Karen daji na Afirka|karen farauta fentin]], ''Lycaon pictus'', amma ana iya kawar da wannan karen [[Dokar Nau'in Halittu|da ke cikin hatsari]] a wannan yanki.<ref>C. Michael Hogan. 2009. [https://web.archive.org/web/20101209234758/http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=35993 ''Painted Hunting Dog: Lycaon pictus'', GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20101209234758/http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=35993 |date=December 9, 2010 }}</ref>
== Yanayi ==
Yanayin Guinea-Bissau yana da zafi . Wannan yana nufin gabaɗaya yana da zafi da ɗanɗano. Yana da lokacin damina irin na damina (watan Yuni zuwa watan Nuwamba) tare da iskar kudu maso yamma da lokacin rani (watan Dismba zuwa watan Mayu) tare da iskar harmattan arewa maso gabas. <ref name="fact"/>
Guinea-Bissau tana da ɗumi duk shekara kuma akwai ɗan canjin yanayin zafi; ya canza zuwa {{Convert|26.3|C|F}} . Matsakaicin ruwan sama na babban birnin Bissau shi ne {{Convert|2024|mm|in|1}} kodayake kusan ana lissafin wannan gabaɗaya a lokacin damina da ke faɗo tsakanin watan Yuni zuwa watan Satumba/Oktoba. Daga watan Disamba zuwa watan Afrilu, ana samun ruwan sama kaɗan a ƙasar.
[[File:Climate_diagram_of_Bissau,_Guinea-Bissau.svg|center|600x600px]]
{{Weather box}}
== Tsibirin Bissagos ==
== Bayani daga CIA World Factbook ==
[[File:Paesaggio_Guinea-Bissau0001.JPG|thumb|300x300px| Yanayin yanayi na yau da kullun a Guinea-Bissau.]]
[[File:20130613-DSC_9133_(9291669831)_(2).jpg|right|thumb|300x300px| Gabashin Guinea-Bissau Tsaunuka masu tsayi kusa da kan iyaka da [[Gini|Guinea]]]]
[[File:Praia_de_Ofir,_Bolama,_Guiné-Bissau_–_2018-03-03_–_DSCN1195.jpg|right|thumb|300x300px| ''Praia de Ofir'', Tsibirin Bijagós, Guinea-Bissau]]
; Wuri
: Yammacin [[Afirka]], iyaka da Arewacin [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]], tsakanin Guinea da Senegal
; Gudanarwar yanki
:
; Bayanan taswira
; Yanki
:* Jimlar: 36,125 <sup>km2</sup>
:* Ƙasa: 28,120 <sup>km2</sup>
:* Ruwa: 8,005 <sup>km2</sup>
; Yanki — kwatanci
: Kadan ƙasa da ninki uku girman [[Connecticut]]
; Iyakokin ƙasa
;* Jimlar: 762 km
;* Kasashen iyaka: [[Gini|Guinea]] 421 km, [[Senegal]] 341 km
; Layin bakin teku
: 350 km
; Da'awar Maritime
;* Yankin teku: {{Convert|12|nmi|km mi|1}}
;* Yankin tattalin arziki na musamman : {{Convert|200|nmi|km mi|1}}
; Kasa
: Galibi ƙananan filayen bakin teku yana tashi zuwa savanna a gabas
; Matsakaicin tsayi
:* Mafi ƙasƙanci: Tekun Atlantika 0 m
:* Matsayi mafi girma: Wurin da ba a bayyana sunansa ba a kusurwar arewa maso gabashin ƙasar 300 m
; albarkatun kasa
: [[Kifi]], katako, phosphates, bauxite, ma'adinan man fetur da ba a yi amfani da su ba
; Amfanin ƙasa
:* Ƙasar Larabawa: 10.67%
:* amfanin gona na dindindin: 8.89%
:* Sauran: 80.44% (2012 est. )
; Ƙasar ban ruwa
: 223.6 <sup>km2</sup> (2003)
; Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa
: <sup>31km3</sup>
; Janye ruwan ruwa (na gida/masana'antu/noma)
:* Jimlar: 0.18 km <sup>3</sup> / shekara (18%/6%/76%)
:* Kowane mutum: 135.7 m <sup>3</sup> / shekara (2005)
; Hatsari na halitta
: Zafi, bushe, ƙurar harmattan hazo na iya rage gani a lokacin rani; goga gobara
; Muhalli — al'amurran yau da kullum
:
: [[Gandun daji|sare itatuwa]] ; zaizayar kasa ; wuce gona da iri ; wuce gona da iri
; Muhalli - yarjejeniyoyin duniya
:* Jam'iyya zuwa: Rarraba Rarraba, Canjin Yanayi, Hamada, [[Dokar Nau'in Halittu|Nau'in Halitta]], Sharar gida masu haɗari, [[Dokar teku|Dokar Teku]], Kariyar Layer Ozone, Dausayi
:* An sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: Babu ɗayan yarjejeniyar da aka zaɓa <ref name="fact"/>
== Matsanancin maki ==
Wannan jerin matsananciyar wurare ne na [[Gine-Bisau|Guinea-Bissau]], wuraren da ke da nisa a arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
* Yankin Arewa - sashin arewa na kan iyaka da [[Senegal]] *
* Gabashin gabas – wurin da ba a bayyana sunansa ba a kan iyakar kasar da [[Gini|Guinea]] nan da nan kudu maso yammacin kauyen Guinea na [[Sofan, Gabú|Sofan]], yankin Gabú.
* Matsakaicin kudu - filin da ba a bayyana sunansa ba akan Ilha Cataque, Yankin Tomali
* Yankin Yamma - Cape Roxo a wurin da iyakar da [[Senegal]] ta shiga [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]], Yankin Cacheu
* * ''Lura: Guinea-Bissau ba ta da wurin arewa, iyakar a nan ana yin ta ne ta hanyar layi madaidaiciya''
== Duba kuma ==
* [[Gine-Bisau|Guinea-Bissau]]
== Manazarta ==
<references responsive="1"></references>
== Bayanan kula ==
* C. Michael Hogan. 2009. [https://web.archive.org/web/20101209234758/http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=35993 ''Karen Farauta Fentin: Lycaon pictus'', GlobalTwitcher.com, ed.] [https://web.archive.org/web/20101209234758/http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=35993 N. Stromberg]
* Hukumar Leken Asiri ta Amurka. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210110022253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/ |date=2021-01-10 }}
rv9hvnghwij0bdpbjhg2sa2lx0djajx
Yanayin ƙasa na Cape Verde
0
50554
823220
713219
2026-04-21T04:26:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823220
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:LocationCapeVerde.png|thumb|Wurin Cape Verde.]]
[[File:Topographic_map_of_Cape_Verde-en.svg|thumb|Taswirar tsibirin Cape Verde.]]
[[File:Mount_fogo.jpg|thumb|[[Pico do Fogo|Dutsen Fogo]], mafi girman matsayi a Cabo Verde.]]
[[File:Ribeira_Torre-Sto_Antao_Island-Cape_Verde.jpg|thumb|Ribeira Torre a tsibirin Santo Antão, Cape Verde.]]
[[File:Fogo,_Cape_Verde_Islands.jpg|thumb|Hoton tauraron dan adam na Fogo.]]
'''[[Cabo Verde|Cape Verde]]''' (a hukumance, '''Jamhuriyar Cabo Verde''') rukuni ne na tsibirai na [[Tekun Atalanta|Atlantic]] waɗanda ke da gida ga al'ummomi daban-daban na shuke-shuke, tsuntsaye, da dabbobi masu rarrafe. Tsibirin sun zama yankin gandun daji na musamman na tsibirin Cape Verde, a cewar Asusun Kula da namun daji ya Duniya.
== Wuri da bayani ==
Tsibirin Cape Verde suna cikin tsakiyar Tekun Atlantika kimanin kilota {{Convert|450|km|mi|0}} (280 mi) daga gabar yammacin nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web|date=December 2001|title=Background Note: Cape Verde|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20020404034638/http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|archive-date=April 4, 2002|publisher=[[U.S. State Department]]}}</ref> Yanayin ya bambanta daga filayen da suka bushe zuwa tsaunuka masu tsawo masu aiki tare da tsaunin da ke tashi sosai daga teku. Yanayin yana da bushewa. Jimlar girman ita ce 4,033 km2 (1,557 sq ).
Tsibirin ya ƙunshi tsibirai goma da ƙananan tsibiri biyar, an raba su zuwa ƙungiyoyin iska ([[Tsibirin Barlavento|Barlavento]]) da leeward (Sotavento).<ref>{{Cite web|date=December 2001|title=Background Note: Cape Verde|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20020404034638/http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|archive-date=April 4, 2002|publisher=[[U.S. State Department]]}}</ref> Tsibirin shida a cikin ƙungiyar Barlavento sune Santo Antão, São Vicente, Santa Luzia, Sao Nicolau, Sal, da Boa Vista.<ref name=":0" /> Tsibirin da ke cikin ƙungiyar Sotavento sune Maio, Santiago, Fogo, da Brava .<ref name=":0" /> Dukkanin sai dai Santa Luzia ana zaune ne.<ref name=":0" />
Tsibirin uku: Sal, Boa Vista, da Maio gabaɗaya suna da daidaituwa kuma ba su da ruwa na halitta.<ref name=":0"/> Ana samun tsaunuka sama da mita 1,280 (4,199 ) a Santiago, Fogo, Santo Antão, da São Nicolau.<ref name=":0" />
Yankin da iska mai karfi ta ɗauka ya haifar da rushewa a duk tsibirai, musamman wadanda kuma ke fuskantar iska.<ref name=":0"/> Dutsen da ke da tsaunuka sun tashi daga teku a kan tsibirai da yawa masu tsawo.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=What is Erosion? Effects of Soil Erosion and Land Degradation|url=https://www.worldwildlife.org/threats/soil-erosion-and-degradation|access-date=2021-10-14|website=World Wildlife Fund|language=en}}</ref> Rashin tsire-tsire na halitta a cikin tsaunuka da bakin teku yana taimakawa ga rushewar ƙasa.<ref name=":0" /> Kwarin da ke ciki suna tallafawa tsire-tsire masu yawa.<ref name=":0" />
== Bayanai ==
; Yanayin ƙasa
:
: {{Coord|16|N|24|W}}
; Area
:* Total: 4,072 km<sup>2</sup>
:* Land: 4,072 km<sup>2</sup>
:* Water: 0 km<sup>2</sup> (inland water is negligible) {{disputed inline|date=January 2014}}
; Area – comparative
: About 1.5 times as large as Luxembourg
; Coastline
: {{Convert|965|km}}
; Maritime claims
:* Measured from claimed archipelagic baselines<ref name=":1" />
:* Territorial sea: {{Convert|12|nmi|km|1}}<ref name=":1" />
:* Contiguous zone: {{Convert|24|nmi|km|1}}<ref name=":1" />
:* Exclusive economic zone: {{Convert|200|nmi|km|1}}<ref name=":1" />
; Exclusive economic zone
:* EEZ area: {{Convert|800,561|km2|mi2}}
:* Continental shelf: 5,591 km<sup>2<ref name=":2" /></sup>
:* Coral reefs: 0.09% of world<ref name=":2" />
:* Sea mounts: 0.04% of world<ref name=":2" />
; Terrain
: Steep, rugged, rocky, volcanic.<ref name=":1" />
; Elevation extremes
:* Lowest point: Atlantic Ocean 0 m<ref name=":1" />
:* Highest point: [[Pico do Fogo|Mount Fogo]] {{Convert|2829|m}} (a volcano on Fogo Island)<ref name=":1" />
; Natural resources
: [[Gishiri|Salt]], basalt rock, limestone, kaolin, [[Kifi|fish]], clay, gypsum<ref name=":1" />
; Land use<ref name=":1" />
:* '''agricultural land:''' 18.6% (2018 est.)
:** arable land: 11.7% (2018 est.)
:** permanent crops: 0.7% (2018 est.)
:** permanent pasture: 6.2% (2018 est.)
:* '''forest:''' 21% (2018 est.)
:* '''other:''' 60.4% (2018 est.)
; Irrigated land
: {{Convert|35|km2}} (2012)<ref name=":1" />
; Total renewable water resources
: 0.3 km<sup>3</sup> (2017)<ref name=":1" />
; Freshwater withdrawal (domestic/industrial/agricultural){{Ana bukatan hujja|date=September 2021}}
:* total: 0.02 km<sup>3</sup>/yr (6%/1%/93%)
:* per capita: 48.57 m<sup>3</sup>/yr (2004)
; Natural hazards
:
: Prolonged droughts; seasonal harmattan wind produces obscuring dust; volcanically and seismically active.<ref name=":1" />
; Geography - note
:
: Strategic location 500 km from west coast of Africa near major north-south sea routes; important communications station; important sea and air refueling site.<ref name=":1" />
== Tebur na tsibirai ==
{| class="wikitable sortable"
! class="unsortable" style="background: #CCC;" |Island or islet
! class="unsortable" style="background: #CCC;" |Largest Settlement
! class="unsortable" style="background: #CCC;" |Other Settlements
! style="background: #CCC;" |Area (km<sup>2</sup>)
! style="background: #CCC;" |Population
|- style="background:#AEE0F2;"
|[[Tsibirin Barlavento|Barlavento Islands]]
|
|
| align="right" |2265.55
| align="right" |179114
|- style="background:#FFFFFF;"
|Santo Antão
|Porto Novo
|Ribeira Grande, Pombas, Ponta do Sol
| align="right" |779.0
| align="right" |46872
|- style="background:#FFFFFF;"
|São Vicente
|Mindelo
|
| align="right" |227.0
| align="right" |81267
|- style="background:#FFFFFF;"
|Ilhéu dos Pássaros
|uninhabited
|
| align="right" |0.05
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Santa Luzia
|uninhabited
|
| align="right" |34.0
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Ilhéu Raso
|uninhabited
|
| align="right" |7.0
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Ilhéu Branco
|uninhabited
|
| align="right" |3.0
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|São Nicolau
|Ribeira Brava
|Tarrafal de São Nicolau
| align="right" |379.5
| align="right" |13680
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sal
|Espargos
|Santa Maria
| align="right" |216.0
| align="right" |27515
|- style="background:#FFFFFF;"
|Boa Vista
|Sal Rei
|Estância de Baixo
| align="right" |620.0
| align="right" |9779
|- style="background:#AEE0F2;"
|Sotavento Islands
|
|
| align="right" |1806.95
| align="right" |345886
|- style="background:#FFFFFF;"
|Maio
|Vila do Maio
|Calheta
| align="right" |269.0
| align="right" |7420
|- style="background:#FFFFFF;"
|Santiago
|[[Praia]]
|Assomada, Tarrafal, Calheta de São Miguel, Pedra Badejo, [[Cidade Velha]]
| align="right" |991.0
| align="right" |292500
|- style="background:#FFFFFF;"
|Fogo
|São Filipe
|Mosteiros, Cova Figueira
| align="right" |475.6
| align="right" |39567
|- style="background:#FFFFFF;"
|Brava
|Nova Sintra
|Furna
| align="right" |66.6
| align="right" |6399
|- style="background:#FFFFFF;"
|Ilhéus Secos
|uninhabited
|
| align="right" |4.75
| align="right" |0
|-
|}
== Yankuna ==
[[File:EEZ_Cape_Verde.png|thumb|Taswirar EEZ ta Cape Verde.]]
Cabo Verde tana da iyakokin teku tare da [[Muritaniya|Mauritania]] da [[Senegal]]. Cabo Verde ta sanya hannu kan yarjejeniyoyi tare da Senegal da Mauritania da ke iyakance takamaiman iyakoki. Koyaya, yarjejeniyoyin biyu suna rikici a cikin iyakokinsu na takamaiman iyakoki. Saboda tsibirai da yawa yana da Yankin Tattalin Arziki na Musamman na 800,561 km2 (309,098 sq ).
== Yanayi ==
<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT004750 |title=BBC |publisher=BBC |access-date=2010-06-26}}</ref>Ruwan sama ba daidai ba ne, a tarihi yana haifar da fari da yunwa.<ref name=":0"/> Tsire-tsire masu cire gishiri yanzu suna samar da ruwa ga fiye da rabin yawan mutanen ƙasar.<ref>{{cite news | publisher=Deutsche Welle | title=What do you do when your island runs out of water? | date=2017-05-26 | url=http://www.dw.com/en/what-do-you-do-when-your-island-runs-out-of-water/av-39002045 }}</ref><ref>{{cite news | publisher=Deutsche Welle | title=Cape Verde: Desalination against aridity | date=2017-06-21 | url=http://www.dw.com/en/cape-verde-desalination-against-aridity/av-39350560 }}</ref> An gudanar da gwaje-gwaje tare da masu tara hazo tun 1962, duk da haka, ba a fadada irin waɗannan masu tattarawa ba bayan al'ummar Serra Malagueta na tsibirin Santiago, tun daga shekara ta 2009.<ref>Sabino, António A. (2007), Fog Water Collection Projects in Cape Verde: Potentialities and Constraints. </ref> Matskaicin ruwan sama a kowace shekara a Praia shine {{Convert|240|mm|in|2}} mm (9.45 in).<ref name=":0" />
A lokacin hunturu, guguwa da ke hurawa daga [[Sahara]] wani lokacin suna rufe sama; duk da haka, kwanakin rana sune al'ada a duk shekara.<ref name=":0">{{citation-attribution|{{Cite web|date=December 2001|title=Background Note: Cape Verde|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20020404034638/http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|archive-date=April 4, 2002|publisher=[[U.S. State Department]]}}}}</ref> Ana samun sararin sama mafi haske tsakanin Fabrairu da Yuni, tare da ruwan sama kaɗan a cikin waɗannan watanni. Ƙurar Sahara, iska ta Harmattan, cike da ƙura ta fito ne daga Sahara. Wannan yana faruwa tsakanin Nuwamba da Maris kuma yana kama da "Calima" wanda ke shafar tsibirin Canary.
Tekun da ke kusa da Cabo Verde yanki ne na guguwa mai zafi; tunda waɗannan guge-guguwar suna da duk Atlantic wanda za su bunkasa yayin da suke motsawa zuwa yamma, suna daga cikin gwagwarmayar gashi, kuma ana kiransu goge-type na Cape Verde.
Tsibirin Cape Verde yanki ne mai lalacewa sosai. Har ila yau, yawancin tsibirai ba koyaushe suke samun ruwan sama ba. A zahiri, ba abin mamaki ba ne cewa wasu ruwan sama na tsibirai suna iyakance a cikin ruwan zafi.
Idan ruwan sama ya zo, yawanci tsakanin Agusta da Oktoba ne. "Lokacin ruwan sama" na farko yana kawo yanayin zafi mai yawa da zafi sosai wanda ke tarwatsawa a matsayin dutsen raɓa. Sauran lokacin ruwan sama yana tsakanin Disamba da Yuni, lokacin da iskar kasuwanci ta arewa maso gabas ta zama ruwan dare a wannan lokacin, tsawo ne kawai sama da 600 m ke karɓar ruwan kasa na yau da kullun.
Tsibirin Sal yana karɓar matsakaicin 0 mm a watan Mayu. Lokacin da ruwan sama ya zo, idan ya isa, zai iya zama mai karfi sosai. Rabin ruwan sama a cikin wani shekara na iya fadawa cikin guguwa guda.
Yawancin tsibirai na Cape Verde sun bushe, amma a kan tsibirin da ke da tsaunuka masu tsawo kuma suna da nisa daga yankin, ta hanyar orography, zafi ya fi girma, yana ba da mazaunin gandun daji, wanda ya lalace sosai ta wurin kasancewar mutum mai ƙarfi.
Tuddan arewa maso gabashin tsaunuka masu tsawo sau da yawa suna samun ruwan sama mai yawa kuma tuddan kudu maso yamma ba su samu ba. Wannan shi ne saboda su yankuna ne na umbria, da ke cikin tuddai na arewa ko gangaren yankunan tsaunuka, a bayan rana a Arewacin Hemisphere, cikin shadyside orographic. Don haka adadin hasken rana da yake karɓa ya fi ƙasa da yadda zai kasance idan yana da sauƙi ba tare da taimakon tsibirin ba wanda ke tsayar da yawancin rana. Dangane da ilimin muhalli na tsire-tsire, ana gano waɗannan yankunan umbria a matsayin masu sanyi da danshi.
Yankin arewacin Canaries na yanzu, yana da tasirin sanyaya a tsibirin Cabo Verde, wanda ke sa zafin iska ya fi dacewa fiye da yadda zai yi tsammani a kowane hali a wannan latitude. Sabanin haka, tsibirai ba sa karɓar upwellings (kogunan sanyi) wanda ke shafar gabar tekun Afirka ta Yamma, don haka zafin iska ya fi sanyi fiye da Senegal, amma teku a zahiri ya yi zafi, saboda taimakon wasu tsibiran, kamar Sao Miguel tare da tsaunuka masu tsawo, sun rufe shi da itatuwa masu kyau da tsire-tsire masu tsami inda iska mai laushi ke tattare da kuma ya tsoma tsiro, duwatsu, ƙasa, katako, da moss.
Sau da yawa guguwa tana fara samuwa a cikin ruwan da ke kusa da tsibirin Cabo Verde, amma yana da wuya ƙarfin gwagwarmayar ya kai kusa le tsibiran. An kafa irin guguwar Cape Verde a yankin kudancin tsibirin, kusa da Sao Miguel, bayan gudu mai zafi a nahiyar Afirka a lokacin ruwan sama. Guguwar tana samun ƙarfi lokacin da ta haye ruwan zafi na Atlantic.
[[File:La_récolte_de_l'eau.jpg|thumb|Haɗuwa a kan Cape Verde]]
Dajin laurel wani nau'in gandun daji ne na girgije, gandunan daji, an haɓaka su ne musamman game da [[Tsauni|duwatsu]], inda ruwan da ke cikin teku ko teku, ya haifar da aikin taimako. Tsayayya da ƙasa zuwa gaba na iska mai dumi, mai laushi, yana tilasta ƙara tsawo sama da matakin teku na wannan jiki mai rigar da iska, wanda ke sanyaya da rage raɓa, ya sa ya tarwatsa wani ɓangare na danshi wanda ya faɗi kamar ruwan sama ko hazo, ƙirƙirar wurin zama musamman mai sanyi, cike da danshu a cikin iska da kasa.
Daidaitawa ne tsakanin busassun da tasirin zafi na anticyclone na subtropical, zafi da busasshen lokacin rani da orography wanda ke da alhakin ɗaukar iska mai sanyi.
Yayin da latitude ke ƙaruwa, wannan yana ƙara tasirin guguwa, wanda a cikin tafiyarsa daga yamma zuwa gabas, ya mamaye gabar yammacin nahiyoyi, yana zubar da ruwan sama mai ƙarfi kamar yadda yake ɗauke da zafi mai yawa.
Ruwan sama yana ninka idan waɗannan iska suna ƙetare duwatsu a hanya. Yanayin da ya haifar ya fi rigar, amma tare da sauye-sauyen shekara-shekara na zafin jiki wanda ke da matsakaici ta hanyar kusanci da teku.
Ya fi bayyana suna zaune a yankuna masu kyau da ake kira Umbrias, wannan shine arewacin tsaunuka ko gangaren tsaunin da ke bayan rana, saboda tsibirai suna cikin Arewacin Hemisphere, tsakanin mita 600 da 1,500, don haka suna amfana daga danshi da iskar kasuwanci ta bayar don samar da irin wannan teku na girgije. A cikin ilimin muhalli na tsire-tsire, an gano dutsen da sanyi da danshi.{{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}
== Tsire-tsire ==
Cape Verde ita ce tsibirin da ya fi bushewa a yankin Macaronesia. Wannan tare da babban tasiri na nau'in Afirka saboda wurin da yake kusa da yankin Afirka na [[Sahel]].
Da farko, tsibirin Cabo Verde suna da babban savanna da busassun gandun daji, amma galibi an cire shi don canzawa zuwa ƙasar noma, wanda, tare da yanayin busasshen yanayi da ƙasa mai tsawo, ya haifar da rushewar ƙasa da hamada. Koyaya, ana iya raba tsibirin zuwa yankuna huɗu masu faɗi (maras kyau, tsaka-tsaki, ƙasa da zafi), bisa ga tsawo da matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara daga 200 mm a yankunan da ba su da ruwa na bakin teku zuwa fiye da 1000 mm cikin dutsen mai laushi. Yawancin ruwan sama yana faruwa ne saboda kwantar da hazo na teku. A yau yawancin gandun daji sun ƙunshi shuke-shuke na agroforestry, wanda ake amfani da nau'ikan da ba na asali ba kamar Prosopis juliflora, Leucaena leucocephala da Jatropha curcas. Nau'in gandun daji na laurel na asali suna cikin wuri mai laushi kawai a yankunan tsaunuka.
A kan ƙananan tsibirai da suka bushe, tsire-tsire, kafin mulkin mallaka na mutum, sun ƙunshi savanna ko tsiro na steppe, tare da ɓangaren ciki mafi kyau wanda ke tallafawa tsirrai na hamada. A mafi girman tsawo, wani nau'i na busassun shrubland ma ya kasance. Wadannan tsibirai an rufe su da savanna a kan filayen da kuma busassun shrubland a gefen tsaunuka, amma bayan sama da shekaru 500 na mazaunin ɗan adam (bayan mulkin mallaka na [[Portugal]]) kusan dukkanin tsire-tsire na asali an share su don tallafawa aikin gona da ya yadu ciki har da kiwon awaki, tumaki da shanu da dasa nau'ikan amfanin gona. Akwai wasu ragowar wuraren da suka bushe a kan tsaunuka masu tsawo ciki har da nau'ikan shuke-shuke da yawa, amma waɗannan ba su da tabbas kuma suna da wuyar nazarin su.
A kan tsibirai mafi girma da tsibirin da suka fi ruwa, musamman a yankunan tsaunuka, kamar tsibiri na Santo Antao, yanayin ya dace da ci gaban gandun daji mai bushe, da gandunar laurel kamar yadda aka yi imanin cewa wannan ciyayi ya kasance a baya. Koyaya, yawancin ciyayi yanzu an canza su zuwa aikin gona kuma raguwar gandun daji yanzu sun ƙuntata zuwa wuraren da ba za a iya noma ba, kamar tsaunuka masu tsawo da gangaren da ke da tsaunin tsauni. Bukatar itace ta haifar da sare daji da hamada.
Musamman bayanin kula shine nau'in gandun daji mai laurel mai zafi na macaronesian laurisilva, wanda aka samo a yawancin tsibirai na Macaronesia na [[Tekun Atalanta|Arewacin Atlantic]] da Macharonesian Afirka: waɗannan su ne kayan tarihi na ganduna masu zafi, suna tallafawa nauʼo'i masu yawa, wato tsibirin Madeira, Azores, [[Tsibirin Kanariyas|tsibiran]] Cape Verde da tsibiri na Canary.
Ana samun wannan gandun daji a tsibirin Macaronesia a gabashin Atlantic, musamman Azores, tsibirai na Madeira, da tsibiran Canary na yamma, daga 400 m zuwa 1,200 m tsawo. Itacen jinsin ''Apollonias'' (Lauraceae), ''Ocotea'' ( Lauraidae), Persea (Theurace), ''Clethra'' (Clethiraceae)), ''Dracaena'' (Ruscaceae, da ''Picconia'' (Oleaceae).<ref>[http://www.madeirabirds.com/madeira_laurel_forest Madeira Laurel Forest], Madeira Wind Birds 2005</ref> An sanya gandun daji na laurel na tsibirin Madeira a matsayin Gidan Tarihi na Duniya ta [[UNESCO]] a cikin 1999.
== Dabbobi ==
Akwai nau'ikan tsuntsaye guda huɗu ciki har da Raso lark tare da mafi yawan swifts, larks, warblers, da sparrows. Tsibirin muhimmiyar wurin kiwo ce ga tsuntsayen teku ciki har da Cape Verde shearwater da Fea's petrel (''Pterodroma feae''), wanda ke kiwon ne kawai a nan da Madeira. Tsibirin Santiago yana da wurin kiwo na Bourne's heron mai haɗari. Nau'in dabbobi masu rarrafe 11 sun haɗa da giant gecko (''Tarentola'' ''gigas''), kuma akwai wasu [[Tsaka|geckos]] da skinks da yawa. Babban skink (''Macroscincus coctei'') yanzu ana zaton ya ƙare.
== Barazanar da kariya ==
Kusan dukkanin yanayin halitta an lalata su ta hanyar juyawa zuwa noma da katako don itace, da kuma rushewar ƙasa ta halitta, dukansu sun yi barazanar nau'ikan tsuntsaye da dabbobi masu rarrafe da yawa. Sauran asalin gandun daji ya wanzu ne kawai a tsaunuka masu tsawo. Sabbin matsaloli sun haɗa da cire yashi na rairayin bakin teku ba bisa ka'ida ba da kuma yawan kamun kifi yayin da tsuntsaye masu shayarwa ke cikin rauni saboda dabbobi masu rarrafe da aka gabatar, gami da cats da beraye.
; Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa
:* Jam'iyyar zuwa: Biodiversity, Climate Change, Yanayin Yanayi-Kyoto Protocol, Canjin Yanayinta- Yarjejeniyar [[Faris|Paris]], Cikakken haramtacciyar gwajin nukiliya, Desertification, Dabbobi masu haɗari, Gyaran Muhalli, Hadari na Hadarin Hadariya, [[Dokar teku|Dokar Tekun]], Ruwa na [[Sharar gida mai haɗari|Rashin]] Rubuta, haramcin gwajin Nukiliyar, Kare Yankin Ozone, Ruwan Jirgin Ruguwa, Yankunan Rukunin Rayi, Wetlands<ref name=":1">{{citation-attribution|{{Citation|title=Cabo Verde|date=September 22, 2021|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|work=[[The World Factbook]]|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=September 29, 2021|archive-date=January 14, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240114115644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|url-status=dead}}.}}</ref>
== Abubuwa masu tsanani ==
* Yankin arewacin - Ponta do Sol a tsibirin Santao Antão
* Yankin kudu - Ponta Nho Martinho a kan Brava
* Yammacin Yankin - [[Ponta Chao de Mongrade|Ponta Chao]] de Mongrade a kan Santao Antão *
* Matsayi mafi gabas - [[Ponta Meringuel]] a kan Boa Vista
* *Lura: wannan kuma shine mafi yammacin Afirka
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
7ko456gje7kvvht1lck54enah87d0o0
Frances Emilia Crofton
0
50643
823439
454896
2026-04-21T08:25:23Z
Pharouqenr
25549
823439
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na Biritaniya da Ireland, don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) {{Refn|NJC Dunn, father of Frances Emilia, was born in France (1851 Census) and was buried in Cheltenham new burial ground on 6 March 1858 (Gloucestershire Church of England burials 1858, p.132).|group=nb}} <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref>da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS <nowiki><i id="mwQw">Royal Adelaide</i></nowiki>, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" />Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref> <ref>England Census 1851</ref>da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref> <ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
oto537h690g1cugpkingi5gi946vqj2
823440
823439
2026-04-21T08:25:45Z
Pharouqenr
25549
823440
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da Ireland, don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) {{Refn|NJC Dunn, father of Frances Emilia, was born in France (1851 Census) and was buried in Cheltenham new burial ground on 6 March 1858 (Gloucestershire Church of England burials 1858, p.132).|group=nb}} <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref>da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS <nowiki><i id="mwQw">Royal Adelaide</i></nowiki>, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" />Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref> <ref>England Census 1851</ref>da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref> <ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
b9bwmay4f14qi1fkxay1g4lca1ioc1j
823441
823440
2026-04-21T08:26:00Z
Pharouqenr
25549
823441
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) {{Refn|NJC Dunn, father of Frances Emilia, was born in France (1851 Census) and was buried in Cheltenham new burial ground on 6 March 1858 (Gloucestershire Church of England burials 1858, p.132).|group=nb}} <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref>da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS <nowiki><i id="mwQw">Royal Adelaide</i></nowiki>, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" />Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref> <ref>England Census 1851</ref>da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref> <ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
n52j2xzgd2gfqawycydywuuekssmams
823442
823441
2026-04-21T08:26:18Z
Pharouqenr
25549
823442
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) {{Refn|NJC Dunn, father of Frances Emilia, was born in France (1851 Census) and was buried in Cheltenham new burial ground on 6 March 1858 (Gloucestershire Church of England burials 1858, p.132).|group=nb}} <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref>da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" />Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref> <ref>England Census 1851</ref>da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref> <ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
48qy8j5p2n8rclf7rtwjn0q5xc1jo7m
823443
823442
2026-04-21T08:26:30Z
Pharouqenr
25549
823443
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) {{Refn|NJC Dunn, father of Frances Emilia, was born in France (1851 Census) and was buried in Cheltenham new burial ground on 6 March 1858 (Gloucestershire Church of England burials 1858, p.132).|group=nb}} <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref>da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref> <ref>England Census 1851</ref>da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref> <ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
do5ylrknkqaz3mguyexxvec17borbst
823444
823443
2026-04-21T08:27:01Z
Pharouqenr
25549
823444
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) {{Refn|NJC Dunn, father of Frances Emilia, was born in France (1851 Census) and was buried in Cheltenham new burial ground on 6 March 1858 (Gloucestershire Church of England burials 1858, p.132).|group=nb}} <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref>da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref> <ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
91dux8qcvmjgjec34c5nxmmjbqp8drr
823445
823444
2026-04-21T08:27:18Z
Pharouqenr
25549
823445
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) {{Refn|NJC Dunn, father of Frances Emilia, was born in France (1851 Census) and was buried in Cheltenham new burial ground on 6 March 1858 (Gloucestershire Church of England burials 1858, p.132).|group=nb}} <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref>da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref><ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
h98zybeqyps8s1gdkoekj5e52jdio3h
823446
823445
2026-04-21T08:27:48Z
Pharouqenr
25549
823446
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref> da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref><ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya.{{Refn|For the subscriber list for ''Eight Views'', see [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list.jpg]] and [[:File:Frances Emilia Crofton subscriber list 2.jpg]].|group=nb}}Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
9uzmv4t8jhzyo0zyjsfypful2l3dbs7
823447
823446
2026-04-21T08:28:15Z
Pharouqenr
25549
823447
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref> da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref><ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya. Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Bayanan kula ==
{{Reflist|group=nb}}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
9wbrcqdxu77jv7inlzcdpxxtt484cqs
823448
823447
2026-04-21T08:28:46Z
Pharouqenr
25549
823448
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref> da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref><ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya. Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Karin bincike ==
*
* (This link gives a summary of the contents of the above book).
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
4gkauwwcs40kpa1c1tp6hv33222yrzp
823449
823448
2026-04-21T08:29:16Z
Pharouqenr
25549
823449
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref> da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref><ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya. Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
t6fe3mwbm1bzom78s8fah1r9uyefz8k
823450
823449
2026-04-21T08:29:34Z
Pharouqenr
25549
823450
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref> da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref><ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya. Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Crofton a cikin al'ada ==
* This novel was originally published in 1907 by [[Grant Richards (mawallafi)|Grant Richards]]. It references an elderly Mrs William Crofton in Chapter IV "Aunt William".
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
gb1t2jcg475iuklvned74nen0v7qfmq
823451
823450
2026-04-21T08:29:59Z
Pharouqenr
25549
823451
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frances Emilia Crofton''' née '''Dunn'''(1822 - 23 Oktoba 1910),wacce aka fi sani da suna '''Misis William Crofton''', ta kasance mai zanen shimfidar wuri na Anglo-Irish na kyakkyawan salo wanda ya bunkasa a tsakiyar karni na 19.A cikin 1854 ta buga ''Ra'ayoyi takwas'',bugu na folio na kwafin lithograph na ainihin zane-zanenta na shimfidar wurare na [[Birtaniya|Biritaniya]] da [[Ayilan (ƙasa)|Ireland]], don siyarwa don dalilai na agaji.Bishops dabam-dabam,membobin aristocracy da sauran su ne suka sayi waɗannan fastoci na kwafi takwas,wasu kuma yanzu suna cikin tarin jama'a.Ta auri mai mallakar Anglo-Irish William Crofton,likitan sojan ruwa da adalci na zaman lafiya,kuma ta rayu har tsawon rayuwarta a Cheltenham, Gloucestershire da Lakefield,wani katafaren gida mai babban gida a County Leitrim,Ireland.
== Fage ==
Frances Emilia Dunn( Waterford 1822 - Dunmore 23 Oktoba 1910), an san danginta da Fanny.Ita ce 'yar Nicholas James Cuthbert Dunn RN(1785-1858) <ref>Deaths Mar 1858 Dunn Nicholas James Cuthbert Cheltenham 6a 320</ref> da matarsa Frances Elizabeth (1794-1872).<ref>Deaths Mar 1872 Dunn Frances Elizabeth 78 Cheltenham 6a 283</ref> Biyu daga cikin 'yan uwanta,Montagu Buccleugh da William James,sun kasance hafsoshin sojojin ruwa.<ref name="O'Byrne 1849" />A ranar 30 Maris 1848 ta auri William Crofton(1813 – 23 Mayu 1886), RN,MD,JP,<ref name="O'Byrne 1849" /> a St Mary's Church, Pembroke.<ref>Marriages Mar 1848 Dunn Frances Emilia Pembroke and Crofton William XXVI 777</ref> Ya kasance mataimakin likitan fiɗa akan HMS, kuma shine ɗa na biyu na Duke Crofton, JP, DL.<ref name="Stroud Journal 29 May 1886" /> Lokacin da mijinta ya mutu a 1886,ya bar fiye da £ 20,000( equivalent to £2,317,824.98 a cikin 2021 ),[11]gami da gidajen ma'auratan da abubuwan ciki a Lakefield da Cheltenham,da Estate Lakefield.
Crofton ya yi aure cikin sarkakkiyar yanayin siyasa na ƙungiyar Anglo-Irish.A cikin 1902,a lokacin hawan Edward VII,ta jagoranci bikin"mai sha'awar"da aka shirya don ma'aikatan gidan danginta a Lakefield a Ireland,kuma an taya ta murna.A daidai wannan lokacin dan uwanta,Kyaftin Duke Crofton,ya ba da shawarar yin gayya ga lafiyar sabon sarki,amma"a yin hakan yana nuni da ka'idojin rantsuwar rantsuwa ga mabiya [[Cocin katolika|darikar Katolika]] na Mai Martaba". Rabin karni kafin haka,ta buga wani adadi na hotuna don taimakon wata kungiyar agaji wadda manufarta ita ce ta "tsare addinin Furotesta na marayun auren gauraye".{{Refn|"Mixed marriages" in this case refers to 19th-century Protestant-Catholic marriages in Ireland}}
A Cheltenham Crofton yana tallafawa ƙungiyoyin agaji ga talakawa.A cikin 1870 ta kasance majiɓincin kide-kide na amateur don taimakon mafakar Marayu ta Mata da Talakawa,a Cheltenham.
Lokacin matashi,jaridar ''Wexford Independent'' ta bayyana Crofton a matsayin"mai son zuciya da cikawa". A cikin tsufanta ''mai tallata Leitrim'' ta ce tana "masu daraja kuma ana mutuntata sosai".
=== Gidaje a Ingila da Ireland ===
[[File:Pittville_Lawn_Cheltenham_Gloucestershire_4590596_74315aaf.jpg|left|thumb| Address na Crofton's Cheltenham]]
Crofton da mijinta sun zauna a Biritaniya da Ireland, suna tafiya akai-akai tsakanin su biyun.A Ingila sun zauna a Montagu Villa,1 Clarendon Villas, Cheltenham,Gloucestershire,{{Refn|"Montagu" was the contemporary spelling. The later spelling was "Montague". The address has now been re-named as 6 Pittville Lawn.}} inda iyayen Frances Emilia Crofton suka rayu tsakanin 1849 zuwa 1860,<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1849–1860</ref><ref>England Census 1851</ref> da Frances da William Crofton sun rayu tsakanin 1862 zuwa 1910.<ref>''Cheltenham Annuaire'' street directory 1862–1910</ref><ref>England Census 1871–1901</ref> Gidan Frances da William Crofton na Irish shine Lakefield,wani katafaren gida mai kadara a Mohill,County Leitrim,Ireland. An gina gidan tsakanin 1791 zuwa 1798,kuma filayensa wani yanki ne na Estate Crofton Mohill.Iyalin Crofton sun mallake shi har zuwa 1931 lokacin da aka sayar da shi ga Hukumar Landan Irish,bayan haka ta zama kango.
== Artwork ==
Sunan ƙwararrun Crofton shine Mrs William Crofton.An san ta da aiki guda ɗaya kawai:saitin kwafin lithograph na ainihin ainihin zanen shimfidarta na Biritaniya da Ireland.Ba a san inda zane-zanenta na asali suke ba.A cikin 1855,ta ba da gudummawar £51( equivalent to £5,802.01 a cikin 2021 )[11]zuwa County Leitrim Protestant Orphan Society. Wannan shi ne abin da aka samu na siyar da"ra'ayoyi takwas da waccan matar ta dauka":bugu na masu biyan kuɗi na kundin ɗaure mai ɗauke da saitin lithographs takwas bayan hotunan shimfidar wuri na Crofton. <ref name="Villanova Uni 8 views" /> Wata mai sayar da litattafai na Dublin Penelope Gibson ta ce,"Faratocin suna daki-daki daki-daki da ke nuna shimfidar wurare na yankin kasar Ireland,katanga,manyan gidaje da kango".
=== Sharhi kan salon ''Ra'ayoyi takwas'' (1854) ===
Ko da yake yana da kyau,salon ''Ra'ayoyin Takwas'' na iya bayyana shekaru hamsin daga zamani zuwa 1854.Lissafin masu biyan kuɗi ya nuna cewa yana da shekaru 32 Crofton ya mallaki ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin [[Protestan bangaskiya|Furotesta]].Jerin ya hada da bishops na St Asaph,Cashel da Waterford,Killaloe,Peterborough,Ripon, Winchester da sauran limaman coci, masu taken mutane da hafsoshin soja, ban da 'yan aji na tsakiya. Hakan ya biyo baya cewa salon fasaha mai karɓuwa da ɗabi'a wanda Royal Academy ya gabatar a baya zai dace don samun da kuma riƙe goyon bayan irin wannan rukuni.Idan ''Ra'ayoyin Takwas'' na 1854 wakilci ne na salon da Crofton ya fi so,to yana yiwuwa ita da watakila masu biyan kuɗinta sun fi son tsofaffin kyawawan wurare masu ban sha'awa da salon fentin shimfidar wurare a matsayin ɗanɗano.
* The eight engravings were lithograph copies of Crofton's original paintings.Some editions were bound in olive green cloth with gold motif.The untinted lithographs were by Thomas Ashburton Picken (1818–1891),and some tinted lithographs were by [[William Louis Walton]](1808-1879).It was produced in [[folio]] or [[quarto]] size.
* I ''View from Clooncaher of Lough Rynn and Lakefield,County Leitrim'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* II ''Ruins of Muckruss Abbey'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* III ''Monastery on Innisfallen Island, and Ross Castle,Killarney'' (1854).
* IV ''Castle Otway,County Tipperary, residence of Captain Otway,RN'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* V ''Dunbrody Abbey,County Wexford'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VI ''Pembroke Castle,South Wales'' (1854).
* VII ''Isle of Portland,Dorsetshire'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
* VIII ''Village of Hambledon,Hants'' (1854).<ref name="Villanova collection" />
=== Cikakkun bayanai daga ra'ayoyi guda uku ===
== Tari ==
* Royal Collection Trust:Biyar daga cikin kwafi ciki har da ''Killarney'', ''Dunbroody Abbey'',''Lough Rynn'', ''Muckruss Abbey'' da ''Castle Otway'' .
* Falvey Memorial Library,Jami'ar Villanova,[[Pennsylvania]]:''Ra'ayoyi takwas don amfanin County Leitrim Protestant Orphan Society'':8 tinted lithographs of folio size 450 x 320mm,bayan zane na asali na Mrs William Crofton.Jerin faranti yana da iyaka da aka zana itace.
* Tarin Jama'a,Laburaren Haverfordwest:''Pembroke Castle, South Wales''
* National Library of Wales:''Pembroke Castle,South Wales''.
* National Library na Ireland:''Gidan sufi a tsibirin Innisfallen da Ross Castle, Killarney''.
* Tarin Marquess Conyngham,Slane Castle (har zuwa 1980):Ƙarar da aka ɗaure,''Ra'ayoyi takwas''.{{Refn|[[Francis Conyngham, 2nd Marquess Conyngham]] was a subscriber to ''Eight Views'', and the volume was kept in Slane Castle collection until 1980, when the castle's collection was sold by the 8th marquess [[Henry Mountcharles]]}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
rmhzfc89q2pxd1ir88kgg0x7duxztqj
Moses Inwang
0
54140
823100
795330
2026-04-20T17:25:47Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823100
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Moses Inwang''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairun shekarar 1978) [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne na Najeriya, furodusa, edita, kuma marubucin fina-finai wanda aka fi sani da fina-finan gargajiya a cikin al'adun [[Nollywood]] waɗanda ke magana game da matsalolin zamantakewa da matsalolin rayuwa waɗanda ba a cika rubuta su a cikin fina-finan Najeriya ba. A shekarar 2012, Inwang ya sami yabo sosai saboda aikinsa a matsayin darakta kuma furodusa na fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam [[Torn|Torn.]]
''[[Torn]]'' , <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> a matsayin Darakta kuma Furodusa, an fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013. Tare da zaɓe da dama, kyaututtuka <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> da kuma yabo daga wannan fim ɗin, ya ci gaba da ba da umarni da kuma shirya wasu waƙoƙi kamar Damage, Cold Feet, [[Stalker (fim na 2016)|''Stalker'']], Last Digits 3, ''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]'', Crazy People, [[American driver|American Driver]] '', Unroyal, da kuma'' [[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]] ''; fim ɗin [[Ayo Makun]] (AY) mai ban sha'awa, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019 a Najeriya tare da jimillar kuɗi miliyan 240. <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. (November 2020)">ma'anar zagaye</span>]]'' ]</sup>''
Bayan ya shafe sama da shekaru ashirin yana aiki, '''Sneezemankind''' kamar yadda ake yi masa lakabi da shi, ya sami yabo a fim ɗinsa na farko a shekarar 1998 lokacin da ya haɗa kai da shirya ''Two Good Men'' . A shekarar 2004 ya fara kamfanin shirya fina-finai, Sneeze Films, kuma ya fara da fim ɗin Save My Soul. Duk da haka, a shekarar 2008, ya gan shi yana jagorantar fim ɗin, Lost Maiden, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> fim wanda ya kawo batun kaciyar mata mai cike da ce-ce-ku-ce, wanda ya jagoranci tattaunawar zamantakewa. Ya kuma ci gaba da yin Save Our Souls, fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma jagoranci kuma ya shirya fim ɗin Damage a shekarar 2011, wanda ke magance matsalar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin gida]], fim wanda ya sami sunaye da yawa kuma ya lashe kyaututtuka a [[Florida]], Amurka. <ref name="iroko">{{Cite web |date=17 September 2012 |title=Uche Jombo's Movie Damage(2012) Wins Two Awards |url=http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216031021/http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Ilimi ==
Inwang ya halarci [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] .
== Sana'a ==
Inwang ya shahara sosai, kuma nan da nan ya sami yabo mai mahimmanci saboda shirya fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam, ''Torn'', wanda ya shirya kuma ya fitar a gidajen sinima a faɗin ƙasar. Fim ɗin ya kuma sami lambobin yabo da yawa da kuma yabo a gida da kuma duniya baki ɗaya. Duk da haka, aikinsa ya yi daidai bayan an ba shi kwangilar jagorantar ''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]'', fim ɗin da [[Ayo Makun]] (AY) na Corporate World Entertainment ya shirya, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019.
== Rayuwa ta sirri ==
Inwang shine ɗa namiji da ya rage a cikin iyali mai mutane shida bayan ya rasa ɗan'uwansa tun yana ƙarami. Yana auren jarumar fim [[Emem Inwang]] .
== Rayuwar sana'a ==
A shekara ta 2004, ya fara kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films kuma ya fara da fim ɗin ''Save My Soul'' . A shekara ta 2008, ya ba da umarni a fim ɗin, ''Lost Maiden'', wanda ya kawo batun kaciyar mata a fagen tattaunawa ta zamantakewa. Ya kuma yi fim ɗin ''Save Our Souls'', fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma ba da umarni tare da shirya fim ɗin ''Damage'' acikin shekara ta 2011, fim ɗin da ya yi magana game da [[Tashin hankali na gida|rikicin cikin gida]], inda ya sami kyaututtuka da yawa da kuma sunayen waɗanda za a zaɓa a matsayin ƴan wasa. <ref name="iroko"/>
Fim ɗin [[Torn|''"Torn"'']] mai ban sha'awa na tunani wanda ya shirya a shekarar 2012 kuma aka fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013, ya jawo masa da mafi yawan ƴan wasan da suka fito a cikinsa yabo da yabo mai yawa. A shekarar 2012, fim ɗinsa ''mai suna "Damegment"'' ya sa Inwang ya zaɓi mafi kyawun darakta a gasar "African Oscars" da aka gudanar a [[Florida]] Amurka, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> yayin da fim ɗin ya lashe kyautar "Best Film" a gasar "African Oscars Awards". <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> A shekarar 2013, ya lashe [[Kyautar fim ta Mutanen birni|kyautar "City People Award"]] a gasar "Best Director". <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fim ɗinsa na 2013 ''mai suna "Torn"'' ya sami zaɓe 9 a [[Golden Icons Academy Awards Awards|gasar "GIAMA"]] da aka yi a [[Houston|Houston, Texas]] da kuma zaɓe 6 a [[Best of Nollywood Awards|gasar "Best Of Nollywood Awards"]] . <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref> A shekarar 2014 ya zama Darakta na farko a Nollywood da ya sami zaɓe biyu a matsayin mafi kyawun darakta a gasar "Nollywood Movies Awards". <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
Fim ɗinsa, ''The Last 3 Digits,'' an zaɓe shi don mafi kyawun barkwanci a African Movie Academy Awards AMAA a shekarar 2015 kuma an zaɓe shi daga cikin 'yan fina-finan [[Nollywood]] da aka zaɓa waɗanda aka nuna wa dubban mutane a Nollywood Week Paris. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Fim ɗinsa ''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]'', wani wasan kwaikwayo na soyayya wanda aka fara nunawa a Najeriya a ranar 26 ga Fabrairu 2016, ya sami takara sau 10 kuma ya lashe kyaututtuka 3 a 2015 [[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] a Amurka.
A shekarar ''2015'', wani fim da Moses Inwang ya rubuta, ya shirya kuma ya ba da umarni, ya yi fice a cikin zaɓɓuka 12 a bikin GIAMA na Hin uston kuma ya lashe kyaututtuka ga Bthe est Actor, Best Actress da Best Film. Har yanzu a shekarar 2015, Stalker ya lashe kyautar Mafi Kyawun Fina-finai na Ƙasa da Ƙasa a Bikin Fina-finai na New York. A shekarar 2017, fim ɗinsa ''[[American driver|American Driver]]'' daga kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films ya sami kyautar mafi kyawun barkwanci a Bikin Fina-finai na Peoples, Harlem New York. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> An kuma zaɓi ''American Driver'' don "Comedy of the Year" a [[Best of Nollywood Awards|bikin Best of Nollywood]] na 2017. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A shekarar 2017, wani fim mai suna ''Alter Ego'', wanda Moses Inwang ya shirya kuma ya ba da umarni, kuma fim ɗin [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] ya fito a ciki, an fitar da shi ga masu kallo da yawa a sinima a Najeriya, kuma nan take ya zama fim ɗin da aka fi magana a kai a shekarar. ''Alter Ego'' ya lashe kyautar Fim Mafi Kyau a Bikin Fina-finai na Afirka na AFRIFF. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Ya kuma lashe kyautar Moses Inwang Mafi Kyawun Darakta a Bikin Fina-finai na Nollywood na Toronto da kuma kyautar Mafi Kyawun Rubutun Zane a Bikin [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|AMVCA na Masu Kallon Zane na Afirka Magic Viewers Choice Awards]], inda fim ɗin ya sami zaɓe tara. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> An ba shi kyautar mafi kyawun fina-finai na duniya a Bikin Fina-finai na Peoples na NY. <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
A shekarar 2018, Moses Inwang ya shirya fim ɗin ''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]'' <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan fina-finai goma da suka fi samun kuɗi a shekarar.[3] Daga baya ya fitar da fim ɗin soyayya mai suna Cold Feet. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A ƙarshen shekarar 2019, an ba Moses kwangilar zama darakta a wani fim mai suna AY's Corporate World Entertainment domin ya jagoranci fim ɗin Merry Men, fim ɗin da ya lashe kyaututtuka da dama, kuma fim ɗin Merry Men, mai shekara 2, ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a ofishin tallace-tallace a ƙarshen shekarar 2019 da jimillar kuɗi miliyan 240.
== Lambobin yabo da naɗin muƙamai ==
{| class="wikitable"
!Year
!Event
!Category
!Film
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2012
|African Oscars Awards, Florida, USA
|Best Film
| rowspan="2" |''Damage''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref>
|-
|African Oscars Awards
|Best Director
|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="7" |2013
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]]
|Best Director
| rowspan="7" |''[[Torn]]''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |2013 Golden Icons Academy Movie Awards
|Best Motion
|{{Nom}}
|
|-
|Best Drama
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actress
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actor
|{{Nom}}
|
|-
|Picture Best Director
|{{Nom}}
|
|-
|Producer of the Year
|{{Nom}}
|
|-
|2014
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Screenplay
|''Last 3 Digits''
|{{Won}}
|
|-
|2015
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Film (Drama)
|''Stalker''
|{{Won}}
|
|-
|2016
|Zulu African Film Academy Awards
|Best Director
|
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| rowspan="2" |2017
|[[Best of Nollywood Awards]]
|Comedy of the Year
| rowspan="2" |''[[American driver|American Driver]]''
|{{Nom}}
|
|-
|The People's Choice Awards
|Best Comedy
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA)
|Best Writer (Movie/TV Series)
|[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]
|{{Won}}
|
|-
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]]
|Director of the Year
|''[[Body language (2021)|Body Language]]''
|{{Nom}}
|<ref name=":2">{{Cite web |date=9 December 2018 |title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn |access-date=23 December 2019 |website=Pulse Nigeria |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="1" |2020
|2020 Hollywood African Prestigious Awards
|Best Director in an Independent Film (Africa)
|''Unroyal''
|{{Won}}
|<ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |The People’s Film Festival
|Best International
|Cold Feet
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
|-
|Best Director
|Cold Feet
|{{Won}}
|-
|2022
|NollywoodWeek Film Festival
|Public Choice Awards
|Lockdown
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref>
|}
== Fim ɗin fim ==
'''Fina-finai Masu Fitowa'''
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Notes
!Starring
!Role
!Type
|-
|1998
|''Two Good Men''
|Co-produced by Moses Inwang
|[[Tony Umez]], Ernest Obi, Stephnora Okere
|Co-Producer
|Feature Film
|-
|2004
|''Save My Soul''
|Directed by Moses Inwang
|Ndidi Obi, [[Zack Orji|Zach Orji]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2008
|''Lost Maiden''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Bimbo Akintola]], [[Kalu Ikeagwu]]
|Produced by Chisom Oz-Lee
|Feature Film
|-
|2016
|''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Nse Ikpe-Etim]], [[Jim Iyke]], [[Caroline Danjuma]]
|Director and writer
|Feature Film
|-
| rowspan="3" |2017
|''[[American driver|American Driver]]''
|Directed by Moses Inwang
|Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris
|Produced by Bode Ojo and Moses Inwang
|Feature Film
|-
|''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Wale Ojo]], [[Jide Kosoko]]; [[Emem Inwang]], [[Kunle Remi]]
|Produced by Esther Eyibio
|Feature Film
|-
|[[Body Language (fim na 2017)|''Body Language'']]
|Directed by Moses Inwang
|
|
|
|-
|2018
|''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Ramsey Nouah]], [[Chigul]], [[Desmond Elliot]], [[Kunle Afolayan]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''Cold Feet''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Joselyn Dumas]], [[Enyinna Nwigwe]], [[Beverly Naya]], [[Femi Adebayo]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Ayo Makun]], [[Ramsey Nouah]]
|Produced by Ayo Makun
|Feature Film
|-
|2020
|''[[Unroyal]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Pete Edochie]], [[Shafy Bello|Shaffy Bello]], Matilda Lambert, [[Blossom Chukwujekwu]], Ik Ogbonna, [[Femi Adebayo|Femi Adebayo Salami]], [[Ime Bishop Umoh]], Abayomi Alvin, [[Linda Osifo]], Emem Inwang
|Produced by Matilda Lambert Productions
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Lockdown (2021Nigerian film)|Lockdown]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Sola Sobowale]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Norbert Young|Nobert Young]], [[Charles Awurum]], [[Ini Dima-Okojie]], [[Jide Kene Achufusi]]
|Produced by Rukeme David Eruotor,
Michael Djaba
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Bad comments|Bad Comments]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Osas Ighodaro]], [[Sharon Ooja]], Ini Edo, [[Ayo Makun]], [[Yemi Blaq]], [[Chiwetalu Agu|Chikwetalu Agu]], [[Patience Ozokwor]], Edward Chukwuma-Jiah, Ben Lugo Touitou,
|Produced by Darlington Abuda
|Feature Film
|-
| rowspan="2" |2023
|''[[Merry Men 3|Merry Men 3: Nemesis]]''
|Directed by Moses Inwang
|Fred Amata, Segun Arinze, Olurotimi Adeyemo, Katerina Ataman
|Produced by Darlington Abuda
|Featured Film
|-
|''[[Blood Vessels (fim na 2023)|Blood Vessel]]''
|
|
|Director
|
|-
|2024
|''[[Dead Serious (fim)|Dead Serious]]''
|
|[[Sharon Ooja]]
|Director
|
|}
== Duba kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|4657969}}
* [https://ng.linkedin.com/in/moses-inwang-4b4ab823 Moses Inwang] at LinkedIn
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
82n883usyzhvxm0trchwyxactd9krqp
823102
823100
2026-04-20T17:26:26Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823102
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Moses Inwang''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairun shekarar 1978) [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne na Najeriya, furodusa, edita, kuma marubucin fina-finai wanda aka fi sani da fina-finan gargajiya a cikin al'adun [[Nollywood]] waɗanda ke magana game da matsalolin zamantakewa da matsalolin rayuwa waɗanda ba a cika rubuta su a cikin fina-finan Najeriya ba. A shekarar 2012, Inwang ya sami yabo sosai saboda aikinsa a matsayin darakta kuma furodusa na fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam [[Torn|Torn.]]
''[[Torn]]'' , <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> a matsayin Darakta kuma Furodusa, an fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013. Tare da zaɓe da dama, kyaututtuka <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> da kuma yabo daga wannan fim ɗin, ya ci gaba da ba da umarni da kuma shirya wasu waƙoƙi kamar Damage, Cold Feet, [[Stalker (fim na 2016)|''Stalker'']], Last Digits 3, ''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]'', Crazy People, [[American driver|American Driver]] '', Unroyal, da kuma'' [[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]] ''; fim ɗin [[Ayo Makun]] (AY) mai ban sha'awa, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019 a Najeriya tare da jimillar kuɗi miliyan 240. <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. (November 2020)">ma'anar zagaye</span>]]'' ]</sup>''
Bayan ya shafe sama da shekaru ashirin yana aiki, '''Sneezemankind''' kamar yadda ake yi masa lakabi da shi, ya sami yabo a fim ɗinsa na farko a shekarar 1998 lokacin da ya haɗa kai da shirya ''Two Good Men'' . A shekarar 2004 ya fara kamfanin shirya fina-finai, Sneeze Films, kuma ya fara da fim ɗin Save My Soul. Duk da haka, a shekarar 2008, ya gan shi yana jagorantar fim ɗin, Lost Maiden, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> fim wanda ya kawo batun kaciyar mata mai cike da ce-ce-ku-ce, wanda ya jagoranci tattaunawar zamantakewa. Ya kuma ci gaba da yin Save Our Souls, fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma jagoranci kuma ya shirya fim ɗin Damage a shekarar 2011, wanda ke magance matsalar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin gida]], fim wanda ya sami sunaye da yawa kuma ya lashe kyaututtuka a [[Florida]], Amurka. <ref name="iroko">{{Cite web |date=17 September 2012 |title=Uche Jombo's Movie Damage(2012) Wins Two Awards |url=http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216031021/http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Ilimi ==
Inwang ya halarci [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] .
== Sana'a ==
Inwang ya shahara sosai, kuma nan da nan ya sami yabo mai mahimmanci saboda shirya fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam, ''Torn'', wanda ya shirya kuma ya fitar a gidajen sinima a faɗin ƙasar. Fim ɗin ya kuma sami lambobin yabo da yawa da kuma yabo a gida da kuma duniya baki ɗaya. Duk da haka, aikinsa ya yi daidai bayan an ba shi kwangilar jagorantar ''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]'', fim ɗin da [[Ayo Makun]] (AY) na Corporate World Entertainment ya shirya, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi acikin shekarar 2019.
== Rayuwa ta sirri ==
Inwang shine ɗa namiji da ya rage a cikin iyali mai mutane shida bayan ya rasa ɗan'uwansa tun yana ƙarami. Yana auren jarumar fim [[Emem Inwang]] .
== Rayuwar sana'a ==
A shekara ta 2004, ya fara kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films kuma ya fara da fim ɗin ''Save My Soul'' . A shekara ta 2008, ya ba da umarni a fim ɗin, ''Lost Maiden'', wanda ya kawo batun kaciyar mata a fagen tattaunawa ta zamantakewa. Ya kuma yi fim ɗin ''Save Our Souls'', fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma ba da umarni tare da shirya fim ɗin ''Damage'' acikin shekara ta 2011, fim ɗin da ya yi magana game da [[Tashin hankali na gida|rikicin cikin gida]], inda ya sami kyaututtuka da yawa da kuma sunayen waɗanda za a zaɓa a matsayin ƴan wasa. <ref name="iroko"/>
Fim ɗin [[Torn|''"Torn"'']] mai ban sha'awa na tunani wanda ya shirya a shekarar 2012 kuma aka fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013, ya jawo masa da mafi yawan ƴan wasan da suka fito a cikinsa yabo da yabo mai yawa. A shekarar 2012, fim ɗinsa ''mai suna "Damegment"'' ya sa Inwang ya zaɓi mafi kyawun darakta a gasar "African Oscars" da aka gudanar a [[Florida]] Amurka, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> yayin da fim ɗin ya lashe kyautar "Best Film" a gasar "African Oscars Awards". <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> A shekarar 2013, ya lashe [[Kyautar fim ta Mutanen birni|kyautar "City People Award"]] a gasar "Best Director". <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fim ɗinsa na 2013 ''mai suna "Torn"'' ya sami zaɓe 9 a [[Golden Icons Academy Awards Awards|gasar "GIAMA"]] da aka yi a [[Houston|Houston, Texas]] da kuma zaɓe 6 a [[Best of Nollywood Awards|gasar "Best Of Nollywood Awards"]] . <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref> A shekarar 2014 ya zama Darakta na farko a Nollywood da ya sami zaɓe biyu a matsayin mafi kyawun darakta a gasar "Nollywood Movies Awards". <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
Fim ɗinsa, ''The Last 3 Digits,'' an zaɓe shi don mafi kyawun barkwanci a African Movie Academy Awards AMAA a shekarar 2015 kuma an zaɓe shi daga cikin 'yan fina-finan [[Nollywood]] da aka zaɓa waɗanda aka nuna wa dubban mutane a Nollywood Week Paris. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Fim ɗinsa ''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]'', wani wasan kwaikwayo na soyayya wanda aka fara nunawa a Najeriya a ranar 26 ga Fabrairu 2016, ya sami takara sau 10 kuma ya lashe kyaututtuka 3 a 2015 [[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] a Amurka.
A shekarar ''2015'', wani fim da Moses Inwang ya rubuta, ya shirya kuma ya ba da umarni, ya yi fice a cikin zaɓɓuka 12 a bikin GIAMA na Hin uston kuma ya lashe kyaututtuka ga Bthe est Actor, Best Actress da Best Film. Har yanzu a shekarar 2015, Stalker ya lashe kyautar Mafi Kyawun Fina-finai na Ƙasa da Ƙasa a Bikin Fina-finai na New York. A shekarar 2017, fim ɗinsa ''[[American driver|American Driver]]'' daga kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films ya sami kyautar mafi kyawun barkwanci a Bikin Fina-finai na Peoples, Harlem New York. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> An kuma zaɓi ''American Driver'' don "Comedy of the Year" a [[Best of Nollywood Awards|bikin Best of Nollywood]] na 2017. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A shekarar 2017, wani fim mai suna ''Alter Ego'', wanda Moses Inwang ya shirya kuma ya ba da umarni, kuma fim ɗin [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] ya fito a ciki, an fitar da shi ga masu kallo da yawa a sinima a Najeriya, kuma nan take ya zama fim ɗin da aka fi magana a kai a shekarar. ''Alter Ego'' ya lashe kyautar Fim Mafi Kyau a Bikin Fina-finai na Afirka na AFRIFF. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Ya kuma lashe kyautar Moses Inwang Mafi Kyawun Darakta a Bikin Fina-finai na Nollywood na Toronto da kuma kyautar Mafi Kyawun Rubutun Zane a Bikin [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|AMVCA na Masu Kallon Zane na Afirka Magic Viewers Choice Awards]], inda fim ɗin ya sami zaɓe tara. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> An ba shi kyautar mafi kyawun fina-finai na duniya a Bikin Fina-finai na Peoples na NY. <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
A shekarar 2018, Moses Inwang ya shirya fim ɗin ''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]'' <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan fina-finai goma da suka fi samun kuɗi a shekarar.[3] Daga baya ya fitar da fim ɗin soyayya mai suna Cold Feet. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A ƙarshen shekarar 2019, an ba Moses kwangilar zama darakta a wani fim mai suna AY's Corporate World Entertainment domin ya jagoranci fim ɗin Merry Men, fim ɗin da ya lashe kyaututtuka da dama, kuma fim ɗin Merry Men, mai shekara 2, ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a ofishin tallace-tallace a ƙarshen shekarar 2019 da jimillar kuɗi miliyan 240.
== Lambobin yabo da naɗin muƙamai ==
{| class="wikitable"
!Year
!Event
!Category
!Film
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2012
|African Oscars Awards, Florida, USA
|Best Film
| rowspan="2" |''Damage''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref>
|-
|African Oscars Awards
|Best Director
|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="7" |2013
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]]
|Best Director
| rowspan="7" |''[[Torn]]''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |2013 Golden Icons Academy Movie Awards
|Best Motion
|{{Nom}}
|
|-
|Best Drama
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actress
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actor
|{{Nom}}
|
|-
|Picture Best Director
|{{Nom}}
|
|-
|Producer of the Year
|{{Nom}}
|
|-
|2014
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Screenplay
|''Last 3 Digits''
|{{Won}}
|
|-
|2015
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Film (Drama)
|''Stalker''
|{{Won}}
|
|-
|2016
|Zulu African Film Academy Awards
|Best Director
|
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| rowspan="2" |2017
|[[Best of Nollywood Awards]]
|Comedy of the Year
| rowspan="2" |''[[American driver|American Driver]]''
|{{Nom}}
|
|-
|The People's Choice Awards
|Best Comedy
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA)
|Best Writer (Movie/TV Series)
|[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]
|{{Won}}
|
|-
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]]
|Director of the Year
|''[[Body language (2021)|Body Language]]''
|{{Nom}}
|<ref name=":2">{{Cite web |date=9 December 2018 |title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn |access-date=23 December 2019 |website=Pulse Nigeria |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="1" |2020
|2020 Hollywood African Prestigious Awards
|Best Director in an Independent Film (Africa)
|''Unroyal''
|{{Won}}
|<ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |The People’s Film Festival
|Best International
|Cold Feet
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
|-
|Best Director
|Cold Feet
|{{Won}}
|-
|2022
|NollywoodWeek Film Festival
|Public Choice Awards
|Lockdown
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref>
|}
== Fim ɗin fim ==
'''Fina-finai Masu Fitowa'''
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Notes
!Starring
!Role
!Type
|-
|1998
|''Two Good Men''
|Co-produced by Moses Inwang
|[[Tony Umez]], Ernest Obi, Stephnora Okere
|Co-Producer
|Feature Film
|-
|2004
|''Save My Soul''
|Directed by Moses Inwang
|Ndidi Obi, [[Zack Orji|Zach Orji]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2008
|''Lost Maiden''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Bimbo Akintola]], [[Kalu Ikeagwu]]
|Produced by Chisom Oz-Lee
|Feature Film
|-
|2016
|''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Nse Ikpe-Etim]], [[Jim Iyke]], [[Caroline Danjuma]]
|Director and writer
|Feature Film
|-
| rowspan="3" |2017
|''[[American driver|American Driver]]''
|Directed by Moses Inwang
|Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris
|Produced by Bode Ojo and Moses Inwang
|Feature Film
|-
|''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Wale Ojo]], [[Jide Kosoko]]; [[Emem Inwang]], [[Kunle Remi]]
|Produced by Esther Eyibio
|Feature Film
|-
|[[Body Language (fim na 2017)|''Body Language'']]
|Directed by Moses Inwang
|
|
|
|-
|2018
|''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Ramsey Nouah]], [[Chigul]], [[Desmond Elliot]], [[Kunle Afolayan]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''Cold Feet''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Joselyn Dumas]], [[Enyinna Nwigwe]], [[Beverly Naya]], [[Femi Adebayo]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Ayo Makun]], [[Ramsey Nouah]]
|Produced by Ayo Makun
|Feature Film
|-
|2020
|''[[Unroyal]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Pete Edochie]], [[Shafy Bello|Shaffy Bello]], Matilda Lambert, [[Blossom Chukwujekwu]], Ik Ogbonna, [[Femi Adebayo|Femi Adebayo Salami]], [[Ime Bishop Umoh]], Abayomi Alvin, [[Linda Osifo]], Emem Inwang
|Produced by Matilda Lambert Productions
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Lockdown (2021Nigerian film)|Lockdown]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Sola Sobowale]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Norbert Young|Nobert Young]], [[Charles Awurum]], [[Ini Dima-Okojie]], [[Jide Kene Achufusi]]
|Produced by Rukeme David Eruotor,
Michael Djaba
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Bad comments|Bad Comments]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Osas Ighodaro]], [[Sharon Ooja]], Ini Edo, [[Ayo Makun]], [[Yemi Blaq]], [[Chiwetalu Agu|Chikwetalu Agu]], [[Patience Ozokwor]], Edward Chukwuma-Jiah, Ben Lugo Touitou,
|Produced by Darlington Abuda
|Feature Film
|-
| rowspan="2" |2023
|''[[Merry Men 3|Merry Men 3: Nemesis]]''
|Directed by Moses Inwang
|Fred Amata, Segun Arinze, Olurotimi Adeyemo, Katerina Ataman
|Produced by Darlington Abuda
|Featured Film
|-
|''[[Blood Vessels (fim na 2023)|Blood Vessel]]''
|
|
|Director
|
|-
|2024
|''[[Dead Serious (fim)|Dead Serious]]''
|
|[[Sharon Ooja]]
|Director
|
|}
== Duba kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|4657969}}
* [https://ng.linkedin.com/in/moses-inwang-4b4ab823 Moses Inwang] at LinkedIn
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gxxpvhr7i9ve5q6j7n8q8la2a07m4nv
823105
823102
2026-04-20T17:28:54Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823105
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Moses Inwang''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairun shekarar 1978) [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne na Najeriya, furodusa, edita, kuma marubucin fina-finai wanda aka fi sani da fina-finan gargajiya a cikin al'adun [[Nollywood]] waɗanda ke magana game da matsalolin zamantakewa da matsalolin rayuwa waɗanda ba a cika rubuta su a cikin fina-finan Najeriya ba. Acikin shekarar 2012, Inwang ya sami yabo sosai saboda aikinsa a matsayin darakta kuma furodusa na fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam [[Torn|Torn.]]
''[[Torn]]'' , <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> a matsayin Darakta kuma Furodusa, an fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013. Tare da zaɓe da dama, kyaututtuka <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> da kuma yabo daga wannan fim ɗin, ya ci gaba da ba da umarni da kuma shirya wasu waƙoƙi kamar Damage, Cold Feet, [[Stalker (fim na 2016)|''Stalker'']], Last Digits 3, ''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]'', Crazy People, [[American driver|American Driver]] '', Unroyal, da kuma'' [[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]] ''; fim ɗin [[Ayo Makun]] (AY) mai ban sha'awa, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019 a Najeriya tare da jimillar kuɗi miliyan 240. <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. (November 2020)">ma'anar zagaye</span>]]'' ]</sup>''
Bayan ya shafe sama da shekaru ashirin yana aiki, '''Sneezemankind''' kamar yadda ake yi masa lakabi da shi, ya sami yabo a fim ɗinsa na farko a shekarar 1998 lokacin da ya haɗa kai da shirya ''Two Good Men'' . A shekarar 2004 ya fara kamfanin shirya fina-finai, Sneeze Films, kuma ya fara da fim ɗin Save My Soul. Duk da haka, a shekarar 2008, ya gan shi yana jagorantar fim ɗin, Lost Maiden, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> fim wanda ya kawo batun kaciyar mata mai cike da ce-ce-ku-ce, wanda ya jagoranci tattaunawar zamantakewa. Ya kuma ci gaba da yin Save Our Souls, fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma jagoranci kuma ya shirya fim ɗin Damage a shekarar 2011, wanda ke magance matsalar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin gida]], fim wanda ya sami sunaye da yawa kuma ya lashe kyaututtuka a [[Florida]], Amurka. <ref name="iroko">{{Cite web |date=17 September 2012 |title=Uche Jombo's Movie Damage(2012) Wins Two Awards |url=http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216031021/http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Ilimi ==
Inwang ya halarci [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] .
== Sana'a ==
Inwang ya shahara sosai, kuma nan da nan ya sami yabo mai mahimmanci saboda shirya fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam, ''Torn'', wanda ya shirya kuma ya fitar a gidajen sinima a faɗin ƙasar. Fim ɗin ya kuma sami lambobin yabo da yawa da kuma yabo a gida da kuma duniya baki ɗaya. Duk da haka, aikinsa ya yi daidai bayan an ba shi kwangilar jagorantar ''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]'', fim ɗin da [[Ayo Makun]] (AY) na Corporate World Entertainment ya shirya, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi acikin shekarar 2019.
== Rayuwa ta sirri ==
Inwang shine ɗa namiji da ya rage a cikin iyali mai mutane shida bayan ya rasa ɗan'uwansa tun yana ƙarami. Yana auren jarumar fim [[Emem Inwang]] .
== Rayuwar sana'a ==
A shekara ta 2004, ya fara kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films kuma ya fara da fim ɗin ''Save My Soul'' . A shekara ta 2008, ya ba da umarni a fim ɗin, ''Lost Maiden'', wanda ya kawo batun kaciyar mata a fagen tattaunawa ta zamantakewa. Ya kuma yi fim ɗin ''Save Our Souls'', fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma ba da umarni tare da shirya fim ɗin ''Damage'' acikin shekara ta 2011, fim ɗin da ya yi magana game da [[Tashin hankali na gida|rikicin cikin gida]], inda ya sami kyaututtuka da yawa da kuma sunayen waɗanda za a zaɓa a matsayin ƴan wasa. <ref name="iroko"/>
Fim ɗin [[Torn|''"Torn"'']] mai ban sha'awa na tunani wanda ya shirya a shekarar 2012 kuma aka fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013, ya jawo masa da mafi yawan ƴan wasan da suka fito a cikinsa yabo da yabo mai yawa. A shekarar 2012, fim ɗinsa ''mai suna "Damegment"'' ya sa Inwang ya zaɓi mafi kyawun darakta a gasar "African Oscars" da aka gudanar a [[Florida]] Amurka, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> yayin da fim ɗin ya lashe kyautar "Best Film" a gasar "African Oscars Awards". <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> A shekarar 2013, ya lashe [[Kyautar fim ta Mutanen birni|kyautar "City People Award"]] a gasar "Best Director". <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fim ɗinsa na 2013 ''mai suna "Torn"'' ya sami zaɓe 9 a [[Golden Icons Academy Awards Awards|gasar "GIAMA"]] da aka yi a [[Houston|Houston, Texas]] da kuma zaɓe 6 a [[Best of Nollywood Awards|gasar "Best Of Nollywood Awards"]] . <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref> A shekarar 2014 ya zama Darakta na farko a Nollywood da ya sami zaɓe biyu a matsayin mafi kyawun darakta a gasar "Nollywood Movies Awards". <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
Fim ɗinsa, ''The Last 3 Digits,'' an zaɓe shi don mafi kyawun barkwanci a African Movie Academy Awards AMAA a shekarar 2015 kuma an zaɓe shi daga cikin 'yan fina-finan [[Nollywood]] da aka zaɓa waɗanda aka nuna wa dubban mutane a Nollywood Week Paris. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Fim ɗinsa ''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]'', wani wasan kwaikwayo na soyayya wanda aka fara nunawa a Najeriya a ranar 26 ga Fabrairu 2016, ya sami takara sau 10 kuma ya lashe kyaututtuka 3 a 2015 [[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] a Amurka.
A shekarar ''2015'', wani fim da Moses Inwang ya rubuta, ya shirya kuma ya ba da umarni, ya yi fice a cikin zaɓɓuka 12 a bikin GIAMA na Hin uston kuma ya lashe kyaututtuka ga Bthe est Actor, Best Actress da Best Film. Har yanzu a shekarar 2015, Stalker ya lashe kyautar Mafi Kyawun Fina-finai na Ƙasa da Ƙasa a Bikin Fina-finai na New York. A shekarar 2017, fim ɗinsa ''[[American driver|American Driver]]'' daga kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films ya sami kyautar mafi kyawun barkwanci a Bikin Fina-finai na Peoples, Harlem New York. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> An kuma zaɓi ''American Driver'' don "Comedy of the Year" a [[Best of Nollywood Awards|bikin Best of Nollywood]] na 2017. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A shekarar 2017, wani fim mai suna ''Alter Ego'', wanda Moses Inwang ya shirya kuma ya ba da umarni, kuma fim ɗin [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] ya fito a ciki, an fitar da shi ga masu kallo da yawa a sinima a Najeriya, kuma nan take ya zama fim ɗin da aka fi magana a kai a shekarar. ''Alter Ego'' ya lashe kyautar Fim Mafi Kyau a Bikin Fina-finai na Afirka na AFRIFF. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Ya kuma lashe kyautar Moses Inwang Mafi Kyawun Darakta a Bikin Fina-finai na Nollywood na Toronto da kuma kyautar Mafi Kyawun Rubutun Zane a Bikin [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|AMVCA na Masu Kallon Zane na Afirka Magic Viewers Choice Awards]], inda fim ɗin ya sami zaɓe tara. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> An ba shi kyautar mafi kyawun fina-finai na duniya a Bikin Fina-finai na Peoples na NY. <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
A shekarar 2018, Moses Inwang ya shirya fim ɗin ''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]'' <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan fina-finai goma da suka fi samun kuɗi a shekarar.[3] Daga baya ya fitar da fim ɗin soyayya mai suna Cold Feet. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A ƙarshen shekarar 2019, an ba Moses kwangilar zama darakta a wani fim mai suna AY's Corporate World Entertainment domin ya jagoranci fim ɗin Merry Men, fim ɗin da ya lashe kyaututtuka da dama, kuma fim ɗin Merry Men, mai shekara 2, ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a ofishin tallace-tallace a ƙarshen shekarar 2019 da jimillar kuɗi miliyan 240.
== Lambobin yabo da naɗin muƙamai ==
{| class="wikitable"
!Year
!Event
!Category
!Film
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2012
|African Oscars Awards, Florida, USA
|Best Film
| rowspan="2" |''Damage''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref>
|-
|African Oscars Awards
|Best Director
|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="7" |2013
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]]
|Best Director
| rowspan="7" |''[[Torn]]''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |2013 Golden Icons Academy Movie Awards
|Best Motion
|{{Nom}}
|
|-
|Best Drama
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actress
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actor
|{{Nom}}
|
|-
|Picture Best Director
|{{Nom}}
|
|-
|Producer of the Year
|{{Nom}}
|
|-
|2014
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Screenplay
|''Last 3 Digits''
|{{Won}}
|
|-
|2015
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Film (Drama)
|''Stalker''
|{{Won}}
|
|-
|2016
|Zulu African Film Academy Awards
|Best Director
|
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| rowspan="2" |2017
|[[Best of Nollywood Awards]]
|Comedy of the Year
| rowspan="2" |''[[American driver|American Driver]]''
|{{Nom}}
|
|-
|The People's Choice Awards
|Best Comedy
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA)
|Best Writer (Movie/TV Series)
|[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]
|{{Won}}
|
|-
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]]
|Director of the Year
|''[[Body language (2021)|Body Language]]''
|{{Nom}}
|<ref name=":2">{{Cite web |date=9 December 2018 |title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn |access-date=23 December 2019 |website=Pulse Nigeria |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="1" |2020
|2020 Hollywood African Prestigious Awards
|Best Director in an Independent Film (Africa)
|''Unroyal''
|{{Won}}
|<ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |The People’s Film Festival
|Best International
|Cold Feet
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
|-
|Best Director
|Cold Feet
|{{Won}}
|-
|2022
|NollywoodWeek Film Festival
|Public Choice Awards
|Lockdown
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref>
|}
== Fim ɗin fim ==
'''Fina-finai Masu Fitowa'''
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Notes
!Starring
!Role
!Type
|-
|1998
|''Two Good Men''
|Co-produced by Moses Inwang
|[[Tony Umez]], Ernest Obi, Stephnora Okere
|Co-Producer
|Feature Film
|-
|2004
|''Save My Soul''
|Directed by Moses Inwang
|Ndidi Obi, [[Zack Orji|Zach Orji]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2008
|''Lost Maiden''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Bimbo Akintola]], [[Kalu Ikeagwu]]
|Produced by Chisom Oz-Lee
|Feature Film
|-
|2016
|''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Nse Ikpe-Etim]], [[Jim Iyke]], [[Caroline Danjuma]]
|Director and writer
|Feature Film
|-
| rowspan="3" |2017
|''[[American driver|American Driver]]''
|Directed by Moses Inwang
|Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris
|Produced by Bode Ojo and Moses Inwang
|Feature Film
|-
|''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Wale Ojo]], [[Jide Kosoko]]; [[Emem Inwang]], [[Kunle Remi]]
|Produced by Esther Eyibio
|Feature Film
|-
|[[Body Language (fim na 2017)|''Body Language'']]
|Directed by Moses Inwang
|
|
|
|-
|2018
|''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Ramsey Nouah]], [[Chigul]], [[Desmond Elliot]], [[Kunle Afolayan]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''Cold Feet''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Joselyn Dumas]], [[Enyinna Nwigwe]], [[Beverly Naya]], [[Femi Adebayo]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Ayo Makun]], [[Ramsey Nouah]]
|Produced by Ayo Makun
|Feature Film
|-
|2020
|''[[Unroyal]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Pete Edochie]], [[Shafy Bello|Shaffy Bello]], Matilda Lambert, [[Blossom Chukwujekwu]], Ik Ogbonna, [[Femi Adebayo|Femi Adebayo Salami]], [[Ime Bishop Umoh]], Abayomi Alvin, [[Linda Osifo]], Emem Inwang
|Produced by Matilda Lambert Productions
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Lockdown (2021Nigerian film)|Lockdown]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Sola Sobowale]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Norbert Young|Nobert Young]], [[Charles Awurum]], [[Ini Dima-Okojie]], [[Jide Kene Achufusi]]
|Produced by Rukeme David Eruotor,
Michael Djaba
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Bad comments|Bad Comments]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Osas Ighodaro]], [[Sharon Ooja]], Ini Edo, [[Ayo Makun]], [[Yemi Blaq]], [[Chiwetalu Agu|Chikwetalu Agu]], [[Patience Ozokwor]], Edward Chukwuma-Jiah, Ben Lugo Touitou,
|Produced by Darlington Abuda
|Feature Film
|-
| rowspan="2" |2023
|''[[Merry Men 3|Merry Men 3: Nemesis]]''
|Directed by Moses Inwang
|Fred Amata, Segun Arinze, Olurotimi Adeyemo, Katerina Ataman
|Produced by Darlington Abuda
|Featured Film
|-
|''[[Blood Vessels (fim na 2023)|Blood Vessel]]''
|
|
|Director
|
|-
|2024
|''[[Dead Serious (fim)|Dead Serious]]''
|
|[[Sharon Ooja]]
|Director
|
|}
== Duba kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|4657969}}
* [https://ng.linkedin.com/in/moses-inwang-4b4ab823 Moses Inwang] at LinkedIn
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
g2709ylwe7em3roqqg69xgudcb5uptw
823122
823105
2026-04-20T18:36:55Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823122
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Moses Inwang''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairun shekarar 1978) [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne na Najeriya, furodusa, edita, kuma marubucin fina-finai wanda aka fi sani da fina-finan gargajiya a cikin al'adun [[Nollywood]] waɗanda ke magana game da matsalolin zamantakewa da matsalolin rayuwa waɗanda ba a cika rubuta su a cikin fina-finan Najeriya ba. Acikin shekarar 2012, Inwang ya sami yabo sosai saboda aikinsa a matsayin darakta kuma furodusa na fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam [[Torn|Torn.]]
''[[Torn]]'' , <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> a matsayin Darakta kuma Furodusa, an fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013. Tare da zaɓe da dama, kyaututtuka <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> da kuma yabo daga wannan fim ɗin, ya ci gaba da ba da umarni da kuma shirya wasu waƙoƙi kamar Damage, Cold Feet, [[Stalker (fim na 2016)|''Stalker'']], Last Digits 3, ''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]'', Crazy People, [[American driver|American Driver]] '', Unroyal, da kuma'' [[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]] ''; fim ɗin [[Ayo Makun]] (AY) mai ban sha'awa, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019 a Najeriya tare da jimillar kuɗi miliyan 240. <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. (November 2020)">ma'anar zagaye</span>]]'' ]</sup>''
Bayan ya shafe sama da shekaru ashirin yana aiki, '''Sneezemankind''' kamar yadda ake yi masa lakabi da shi, ya sami yabo a fim ɗinsa na farko acikin shekarar 1998 lokacin da ya haɗa kai da shirya ''Two Good Men'' . A shekarar 2004 ya fara kamfanin shirya fina-finai, Sneeze Films, kuma ya fara da fim ɗin Save My Soul. Duk da haka, a shekarar 2008, ya gan shi yana jagorantar fim ɗin, Lost Maiden, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> fim wanda ya kawo batun kaciyar mata mai cike da ce-ce-ku-ce, wanda ya jagoranci tattaunawar zamantakewa. Ya kuma ci gaba da yin Save Our Souls, fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma jagoranci kuma ya shirya fim ɗin Damage a shekarar 2011, wanda ke magance matsalar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin gida]], fim wanda ya sami sunaye da yawa kuma ya lashe kyaututtuka a [[Florida]], Amurka. <ref name="iroko">{{Cite web |date=17 September 2012 |title=Uche Jombo's Movie Damage(2012) Wins Two Awards |url=http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216031021/http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Ilimi ==
Inwang ya halarci [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] .
== Sana'a ==
Inwang ya shahara sosai, kuma nan da nan ya sami yabo mai mahimmanci saboda shirya fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam, ''Torn'', wanda ya shirya kuma ya fitar a gidajen sinima a faɗin ƙasar. Fim ɗin ya kuma sami lambobin yabo da yawa da kuma yabo a gida da kuma duniya baki ɗaya. Duk da haka, aikinsa ya yi daidai bayan an ba shi kwangilar jagorantar ''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]'', fim ɗin da [[Ayo Makun]] (AY) na Corporate World Entertainment ya shirya, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi acikin shekarar 2019.
== Rayuwa ta sirri ==
Inwang shine ɗa namiji da ya rage a cikin iyali mai mutane shida bayan ya rasa ɗan'uwansa tun yana ƙarami. Yana auren jarumar fim [[Emem Inwang]] .
== Rayuwar sana'a ==
A shekara ta 2004, ya fara kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films kuma ya fara da fim ɗin ''Save My Soul'' . A shekara ta 2008, ya ba da umarni a fim ɗin, ''Lost Maiden'', wanda ya kawo batun kaciyar mata a fagen tattaunawa ta zamantakewa. Ya kuma yi fim ɗin ''Save Our Souls'', fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma ba da umarni tare da shirya fim ɗin ''Damage'' acikin shekara ta 2011, fim ɗin da ya yi magana game da [[Tashin hankali na gida|rikicin cikin gida]], inda ya sami kyaututtuka da yawa da kuma sunayen waɗanda za a zaɓa a matsayin ƴan wasa. <ref name="iroko"/>
Fim ɗin [[Torn|''"Torn"'']] mai ban sha'awa na tunani wanda ya shirya a shekarar 2012 kuma aka fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013, ya jawo masa da mafi yawan ƴan wasan da suka fito a cikinsa yabo da yabo mai yawa. A shekarar 2012, fim ɗinsa ''mai suna "Damegment"'' ya sa Inwang ya zaɓi mafi kyawun darakta a gasar "African Oscars" da aka gudanar a [[Florida]] Amurka, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> yayin da fim ɗin ya lashe kyautar "Best Film" a gasar "African Oscars Awards". <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> A shekarar 2013, ya lashe [[Kyautar fim ta Mutanen birni|kyautar "City People Award"]] a gasar "Best Director". <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fim ɗinsa na 2013 ''mai suna "Torn"'' ya sami zaɓe 9 a [[Golden Icons Academy Awards Awards|gasar "GIAMA"]] da aka yi a [[Houston|Houston, Texas]] da kuma zaɓe 6 a [[Best of Nollywood Awards|gasar "Best Of Nollywood Awards"]] . <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref> A shekarar 2014 ya zama Darakta na farko a Nollywood da ya sami zaɓe biyu a matsayin mafi kyawun darakta a gasar "Nollywood Movies Awards". <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
Fim ɗinsa, ''The Last 3 Digits,'' an zaɓe shi don mafi kyawun barkwanci a African Movie Academy Awards AMAA a shekarar 2015 kuma an zaɓe shi daga cikin 'yan fina-finan [[Nollywood]] da aka zaɓa waɗanda aka nuna wa dubban mutane a Nollywood Week Paris. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Fim ɗinsa ''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]'', wani wasan kwaikwayo na soyayya wanda aka fara nunawa a Najeriya a ranar 26 ga Fabrairu 2016, ya sami takara sau 10 kuma ya lashe kyaututtuka 3 a 2015 [[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] a Amurka.
A shekarar ''2015'', wani fim da Moses Inwang ya rubuta, ya shirya kuma ya ba da umarni, ya yi fice a cikin zaɓɓuka 12 a bikin GIAMA na Hin uston kuma ya lashe kyaututtuka ga Bthe est Actor, Best Actress da Best Film. Har yanzu a shekarar 2015, Stalker ya lashe kyautar Mafi Kyawun Fina-finai na Ƙasa da Ƙasa a Bikin Fina-finai na New York. A shekarar 2017, fim ɗinsa ''[[American driver|American Driver]]'' daga kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films ya sami kyautar mafi kyawun barkwanci a Bikin Fina-finai na Peoples, Harlem New York. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> An kuma zaɓi ''American Driver'' don "Comedy of the Year" a [[Best of Nollywood Awards|bikin Best of Nollywood]] na 2017. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A shekarar 2017, wani fim mai suna ''Alter Ego'', wanda Moses Inwang ya shirya kuma ya ba da umarni, kuma fim ɗin [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] ya fito a ciki, an fitar da shi ga masu kallo da yawa a sinima a Najeriya, kuma nan take ya zama fim ɗin da aka fi magana a kai a shekarar. ''Alter Ego'' ya lashe kyautar Fim Mafi Kyau a Bikin Fina-finai na Afirka na AFRIFF. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Ya kuma lashe kyautar Moses Inwang Mafi Kyawun Darakta a Bikin Fina-finai na Nollywood na Toronto da kuma kyautar Mafi Kyawun Rubutun Zane a Bikin [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|AMVCA na Masu Kallon Zane na Afirka Magic Viewers Choice Awards]], inda fim ɗin ya sami zaɓe tara. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> An ba shi kyautar mafi kyawun fina-finai na duniya a Bikin Fina-finai na Peoples na NY. <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
A shekarar 2018, Moses Inwang ya shirya fim ɗin ''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]'' <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan fina-finai goma da suka fi samun kuɗi a shekarar.[3] Daga baya ya fitar da fim ɗin soyayya mai suna Cold Feet. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A ƙarshen shekarar 2019, an ba Moses kwangilar zama darakta a wani fim mai suna AY's Corporate World Entertainment domin ya jagoranci fim ɗin Merry Men, fim ɗin da ya lashe kyaututtuka da dama, kuma fim ɗin Merry Men, mai shekara 2, ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a ofishin tallace-tallace a ƙarshen shekarar 2019 da jimillar kuɗi miliyan 240.
== Lambobin yabo da naɗin muƙamai ==
{| class="wikitable"
!Year
!Event
!Category
!Film
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2012
|African Oscars Awards, Florida, USA
|Best Film
| rowspan="2" |''Damage''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref>
|-
|African Oscars Awards
|Best Director
|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="7" |2013
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]]
|Best Director
| rowspan="7" |''[[Torn]]''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |2013 Golden Icons Academy Movie Awards
|Best Motion
|{{Nom}}
|
|-
|Best Drama
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actress
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actor
|{{Nom}}
|
|-
|Picture Best Director
|{{Nom}}
|
|-
|Producer of the Year
|{{Nom}}
|
|-
|2014
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Screenplay
|''Last 3 Digits''
|{{Won}}
|
|-
|2015
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Film (Drama)
|''Stalker''
|{{Won}}
|
|-
|2016
|Zulu African Film Academy Awards
|Best Director
|
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| rowspan="2" |2017
|[[Best of Nollywood Awards]]
|Comedy of the Year
| rowspan="2" |''[[American driver|American Driver]]''
|{{Nom}}
|
|-
|The People's Choice Awards
|Best Comedy
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA)
|Best Writer (Movie/TV Series)
|[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]
|{{Won}}
|
|-
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]]
|Director of the Year
|''[[Body language (2021)|Body Language]]''
|{{Nom}}
|<ref name=":2">{{Cite web |date=9 December 2018 |title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn |access-date=23 December 2019 |website=Pulse Nigeria |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="1" |2020
|2020 Hollywood African Prestigious Awards
|Best Director in an Independent Film (Africa)
|''Unroyal''
|{{Won}}
|<ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |The People’s Film Festival
|Best International
|Cold Feet
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
|-
|Best Director
|Cold Feet
|{{Won}}
|-
|2022
|NollywoodWeek Film Festival
|Public Choice Awards
|Lockdown
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref>
|}
== Fim ɗin fim ==
'''Fina-finai Masu Fitowa'''
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Notes
!Starring
!Role
!Type
|-
|1998
|''Two Good Men''
|Co-produced by Moses Inwang
|[[Tony Umez]], Ernest Obi, Stephnora Okere
|Co-Producer
|Feature Film
|-
|2004
|''Save My Soul''
|Directed by Moses Inwang
|Ndidi Obi, [[Zack Orji|Zach Orji]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2008
|''Lost Maiden''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Bimbo Akintola]], [[Kalu Ikeagwu]]
|Produced by Chisom Oz-Lee
|Feature Film
|-
|2016
|''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Nse Ikpe-Etim]], [[Jim Iyke]], [[Caroline Danjuma]]
|Director and writer
|Feature Film
|-
| rowspan="3" |2017
|''[[American driver|American Driver]]''
|Directed by Moses Inwang
|Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris
|Produced by Bode Ojo and Moses Inwang
|Feature Film
|-
|''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Wale Ojo]], [[Jide Kosoko]]; [[Emem Inwang]], [[Kunle Remi]]
|Produced by Esther Eyibio
|Feature Film
|-
|[[Body Language (fim na 2017)|''Body Language'']]
|Directed by Moses Inwang
|
|
|
|-
|2018
|''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Ramsey Nouah]], [[Chigul]], [[Desmond Elliot]], [[Kunle Afolayan]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''Cold Feet''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Joselyn Dumas]], [[Enyinna Nwigwe]], [[Beverly Naya]], [[Femi Adebayo]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Ayo Makun]], [[Ramsey Nouah]]
|Produced by Ayo Makun
|Feature Film
|-
|2020
|''[[Unroyal]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Pete Edochie]], [[Shafy Bello|Shaffy Bello]], Matilda Lambert, [[Blossom Chukwujekwu]], Ik Ogbonna, [[Femi Adebayo|Femi Adebayo Salami]], [[Ime Bishop Umoh]], Abayomi Alvin, [[Linda Osifo]], Emem Inwang
|Produced by Matilda Lambert Productions
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Lockdown (2021Nigerian film)|Lockdown]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Sola Sobowale]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Norbert Young|Nobert Young]], [[Charles Awurum]], [[Ini Dima-Okojie]], [[Jide Kene Achufusi]]
|Produced by Rukeme David Eruotor,
Michael Djaba
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Bad comments|Bad Comments]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Osas Ighodaro]], [[Sharon Ooja]], Ini Edo, [[Ayo Makun]], [[Yemi Blaq]], [[Chiwetalu Agu|Chikwetalu Agu]], [[Patience Ozokwor]], Edward Chukwuma-Jiah, Ben Lugo Touitou,
|Produced by Darlington Abuda
|Feature Film
|-
| rowspan="2" |2023
|''[[Merry Men 3|Merry Men 3: Nemesis]]''
|Directed by Moses Inwang
|Fred Amata, Segun Arinze, Olurotimi Adeyemo, Katerina Ataman
|Produced by Darlington Abuda
|Featured Film
|-
|''[[Blood Vessels (fim na 2023)|Blood Vessel]]''
|
|
|Director
|
|-
|2024
|''[[Dead Serious (fim)|Dead Serious]]''
|
|[[Sharon Ooja]]
|Director
|
|}
== Duba kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|4657969}}
* [https://ng.linkedin.com/in/moses-inwang-4b4ab823 Moses Inwang] at LinkedIn
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1uk3s74n7f3czmwdx3ml2zlc1tcw27j
823124
823122
2026-04-20T18:37:40Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823124
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Moses Inwang''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairun shekarar 1978) [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne na Najeriya, furodusa, edita, kuma marubucin fina-finai wanda aka fi sani da fina-finan gargajiya a cikin al'adun [[Nollywood]] waɗanda ke magana game da matsalolin zamantakewa da matsalolin rayuwa waɗanda ba a cika rubuta su a cikin fina-finan Najeriya ba. Acikin shekarar 2012, Inwang ya sami yabo sosai saboda aikinsa a matsayin darakta kuma furodusa na fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam [[Torn|Torn.]]
''[[Torn]]'' , <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> a matsayin Darakta kuma Furodusa, an fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013. Tare da zaɓe da dama, kyaututtuka <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> da kuma yabo daga wannan fim ɗin, ya ci gaba da ba da umarni da kuma shirya wasu waƙoƙi kamar Damage, Cold Feet, [[Stalker (fim na 2016)|''Stalker'']], Last Digits 3, ''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]'', Crazy People, [[American driver|American Driver]] '', Unroyal, da kuma'' [[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]] ''; fim ɗin [[Ayo Makun]] (AY) mai ban sha'awa, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019 a Najeriya tare da jimillar kuɗi miliyan 240. <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. (November 2020)">ma'anar zagaye</span>]]'' ]</sup>''
Bayan ya shafe sama da shekaru ashirin yana aiki, '''Sneezemankind''' kamar yadda ake yi masa lakabi da shi, ya sami yabo a fim ɗinsa na farko acikin shekarar 1998 lokacin da ya haɗa kai da shirya ''Two Good Men'' . A shekarar 2004 ya fara kamfanin shirya fina-finai, Sneeze Films, kuma ya fara da fim ɗin Save My Soul. Duk da haka, a shekarar 2008, ya gan shi yana jagorantar fim ɗin, Lost Maiden, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> fim wanda ya kawo batun kaciyar mata mai cike da ce-ce-ku-ce, wanda ya jagoranci tattaunawar zamantakewa. Ya kuma ci gaba da yin Save Our Souls, fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma jagoranci kuma ya shirya fim ɗin Damage a shekarar 2011, wanda ke magance matsalar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin gida]], fim wanda ya sami sunaye da yawa kuma ya lashe kyaututtuka a [[Florida]], Amurka. <ref name="iroko">{{Cite web |date=17 September 2012 |title=Uche Jombo's Movie Damage(2012) Wins Two Awards |url=http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216031021/http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Ilimi ==
Inwang ya halarci [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] .
== Sana'a ==
Inwang ya shahara sosai, kuma nan da nan ya sami yabo mai mahimmanci saboda shirya fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam, ''Torn'', wanda ya shirya kuma ya fitar a gidajen sinima a faɗin ƙasar. Fim ɗin ya kuma sami lambobin yabo da yawa da kuma yabo a gida da kuma duniya baki ɗaya. Duk da haka, aikinsa ya yi daidai bayan an ba shi kwangilar jagorantar ''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]'', fim ɗin da [[Ayo Makun]] (AY) na Corporate World Entertainment ya shirya, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi acikin shekarar 2019.
== Rayuwa ta sirri ==
Inwang shine ɗa namiji da ya rage a cikin iyali mai mutane shida bayan ya rasa ɗan'uwansa tun yana ƙarami. Yana auren jarumar fim [[Emem Inwang]] .
== Rayuwar sana'a ==
Acikin shekara ta 2004, ya fara kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films kuma ya fara da fim ɗin ''Save My Soul'' . A shekara ta 2008, ya ba da umarni a fim ɗin, ''Lost Maiden'', wanda ya kawo batun kaciyar mata a fagen tattaunawa ta zamantakewa. Ya kuma yi fim ɗin ''Save Our Souls'', fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma ba da umarni tare da shirya fim ɗin ''Damage'' acikin shekara ta 2011, fim ɗin da ya yi magana game da [[Tashin hankali na gida|rikicin cikin gida]], inda ya sami kyaututtuka da yawa da kuma sunayen waɗanda za a zaɓa a matsayin ƴan wasa. <ref name="iroko"/>
Fim ɗin [[Torn|''"Torn"'']] mai ban sha'awa na tunani wanda ya shirya a shekarar 2012 kuma aka fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013, ya jawo masa da mafi yawan ƴan wasan da suka fito a cikinsa yabo da yabo mai yawa. A shekarar 2012, fim ɗinsa ''mai suna "Damegment"'' ya sa Inwang ya zaɓi mafi kyawun darakta a gasar "African Oscars" da aka gudanar a [[Florida]] Amurka, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> yayin da fim ɗin ya lashe kyautar "Best Film" a gasar "African Oscars Awards". <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> A shekarar 2013, ya lashe [[Kyautar fim ta Mutanen birni|kyautar "City People Award"]] a gasar "Best Director". <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fim ɗinsa na 2013 ''mai suna "Torn"'' ya sami zaɓe 9 a [[Golden Icons Academy Awards Awards|gasar "GIAMA"]] da aka yi a [[Houston|Houston, Texas]] da kuma zaɓe 6 a [[Best of Nollywood Awards|gasar "Best Of Nollywood Awards"]] . <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref> A shekarar 2014 ya zama Darakta na farko a Nollywood da ya sami zaɓe biyu a matsayin mafi kyawun darakta a gasar "Nollywood Movies Awards". <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
Fim ɗinsa, ''The Last 3 Digits,'' an zaɓe shi don mafi kyawun barkwanci a African Movie Academy Awards AMAA a shekarar 2015 kuma an zaɓe shi daga cikin 'yan fina-finan [[Nollywood]] da aka zaɓa waɗanda aka nuna wa dubban mutane a Nollywood Week Paris. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Fim ɗinsa ''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]'', wani wasan kwaikwayo na soyayya wanda aka fara nunawa a Najeriya a ranar 26 ga Fabrairu 2016, ya sami takara sau 10 kuma ya lashe kyaututtuka 3 a 2015 [[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] a Amurka.
A shekarar ''2015'', wani fim da Moses Inwang ya rubuta, ya shirya kuma ya ba da umarni, ya yi fice a cikin zaɓɓuka 12 a bikin GIAMA na Hin uston kuma ya lashe kyaututtuka ga Bthe est Actor, Best Actress da Best Film. Har yanzu a shekarar 2015, Stalker ya lashe kyautar Mafi Kyawun Fina-finai na Ƙasa da Ƙasa a Bikin Fina-finai na New York. A shekarar 2017, fim ɗinsa ''[[American driver|American Driver]]'' daga kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films ya sami kyautar mafi kyawun barkwanci a Bikin Fina-finai na Peoples, Harlem New York. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> An kuma zaɓi ''American Driver'' don "Comedy of the Year" a [[Best of Nollywood Awards|bikin Best of Nollywood]] na 2017. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A shekarar 2017, wani fim mai suna ''Alter Ego'', wanda Moses Inwang ya shirya kuma ya ba da umarni, kuma fim ɗin [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] ya fito a ciki, an fitar da shi ga masu kallo da yawa a sinima a Najeriya, kuma nan take ya zama fim ɗin da aka fi magana a kai a shekarar. ''Alter Ego'' ya lashe kyautar Fim Mafi Kyau a Bikin Fina-finai na Afirka na AFRIFF. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Ya kuma lashe kyautar Moses Inwang Mafi Kyawun Darakta a Bikin Fina-finai na Nollywood na Toronto da kuma kyautar Mafi Kyawun Rubutun Zane a Bikin [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|AMVCA na Masu Kallon Zane na Afirka Magic Viewers Choice Awards]], inda fim ɗin ya sami zaɓe tara. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> An ba shi kyautar mafi kyawun fina-finai na duniya a Bikin Fina-finai na Peoples na NY. <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
A shekarar 2018, Moses Inwang ya shirya fim ɗin ''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]'' <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan fina-finai goma da suka fi samun kuɗi a shekarar.[3] Daga baya ya fitar da fim ɗin soyayya mai suna Cold Feet. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A ƙarshen shekarar 2019, an ba Moses kwangilar zama darakta a wani fim mai suna AY's Corporate World Entertainment domin ya jagoranci fim ɗin Merry Men, fim ɗin da ya lashe kyaututtuka da dama, kuma fim ɗin Merry Men, mai shekara 2, ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a ofishin tallace-tallace a ƙarshen shekarar 2019 da jimillar kuɗi miliyan 240.
== Lambobin yabo da naɗin muƙamai ==
{| class="wikitable"
!Year
!Event
!Category
!Film
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2012
|African Oscars Awards, Florida, USA
|Best Film
| rowspan="2" |''Damage''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref>
|-
|African Oscars Awards
|Best Director
|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="7" |2013
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]]
|Best Director
| rowspan="7" |''[[Torn]]''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |2013 Golden Icons Academy Movie Awards
|Best Motion
|{{Nom}}
|
|-
|Best Drama
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actress
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actor
|{{Nom}}
|
|-
|Picture Best Director
|{{Nom}}
|
|-
|Producer of the Year
|{{Nom}}
|
|-
|2014
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Screenplay
|''Last 3 Digits''
|{{Won}}
|
|-
|2015
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Film (Drama)
|''Stalker''
|{{Won}}
|
|-
|2016
|Zulu African Film Academy Awards
|Best Director
|
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| rowspan="2" |2017
|[[Best of Nollywood Awards]]
|Comedy of the Year
| rowspan="2" |''[[American driver|American Driver]]''
|{{Nom}}
|
|-
|The People's Choice Awards
|Best Comedy
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA)
|Best Writer (Movie/TV Series)
|[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]
|{{Won}}
|
|-
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]]
|Director of the Year
|''[[Body language (2021)|Body Language]]''
|{{Nom}}
|<ref name=":2">{{Cite web |date=9 December 2018 |title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn |access-date=23 December 2019 |website=Pulse Nigeria |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="1" |2020
|2020 Hollywood African Prestigious Awards
|Best Director in an Independent Film (Africa)
|''Unroyal''
|{{Won}}
|<ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |The People’s Film Festival
|Best International
|Cold Feet
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
|-
|Best Director
|Cold Feet
|{{Won}}
|-
|2022
|NollywoodWeek Film Festival
|Public Choice Awards
|Lockdown
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref>
|}
== Fim ɗin fim ==
'''Fina-finai Masu Fitowa'''
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Notes
!Starring
!Role
!Type
|-
|1998
|''Two Good Men''
|Co-produced by Moses Inwang
|[[Tony Umez]], Ernest Obi, Stephnora Okere
|Co-Producer
|Feature Film
|-
|2004
|''Save My Soul''
|Directed by Moses Inwang
|Ndidi Obi, [[Zack Orji|Zach Orji]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2008
|''Lost Maiden''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Bimbo Akintola]], [[Kalu Ikeagwu]]
|Produced by Chisom Oz-Lee
|Feature Film
|-
|2016
|''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Nse Ikpe-Etim]], [[Jim Iyke]], [[Caroline Danjuma]]
|Director and writer
|Feature Film
|-
| rowspan="3" |2017
|''[[American driver|American Driver]]''
|Directed by Moses Inwang
|Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris
|Produced by Bode Ojo and Moses Inwang
|Feature Film
|-
|''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Wale Ojo]], [[Jide Kosoko]]; [[Emem Inwang]], [[Kunle Remi]]
|Produced by Esther Eyibio
|Feature Film
|-
|[[Body Language (fim na 2017)|''Body Language'']]
|Directed by Moses Inwang
|
|
|
|-
|2018
|''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Ramsey Nouah]], [[Chigul]], [[Desmond Elliot]], [[Kunle Afolayan]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''Cold Feet''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Joselyn Dumas]], [[Enyinna Nwigwe]], [[Beverly Naya]], [[Femi Adebayo]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Ayo Makun]], [[Ramsey Nouah]]
|Produced by Ayo Makun
|Feature Film
|-
|2020
|''[[Unroyal]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Pete Edochie]], [[Shafy Bello|Shaffy Bello]], Matilda Lambert, [[Blossom Chukwujekwu]], Ik Ogbonna, [[Femi Adebayo|Femi Adebayo Salami]], [[Ime Bishop Umoh]], Abayomi Alvin, [[Linda Osifo]], Emem Inwang
|Produced by Matilda Lambert Productions
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Lockdown (2021Nigerian film)|Lockdown]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Sola Sobowale]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Norbert Young|Nobert Young]], [[Charles Awurum]], [[Ini Dima-Okojie]], [[Jide Kene Achufusi]]
|Produced by Rukeme David Eruotor,
Michael Djaba
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Bad comments|Bad Comments]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Osas Ighodaro]], [[Sharon Ooja]], Ini Edo, [[Ayo Makun]], [[Yemi Blaq]], [[Chiwetalu Agu|Chikwetalu Agu]], [[Patience Ozokwor]], Edward Chukwuma-Jiah, Ben Lugo Touitou,
|Produced by Darlington Abuda
|Feature Film
|-
| rowspan="2" |2023
|''[[Merry Men 3|Merry Men 3: Nemesis]]''
|Directed by Moses Inwang
|Fred Amata, Segun Arinze, Olurotimi Adeyemo, Katerina Ataman
|Produced by Darlington Abuda
|Featured Film
|-
|''[[Blood Vessels (fim na 2023)|Blood Vessel]]''
|
|
|Director
|
|-
|2024
|''[[Dead Serious (fim)|Dead Serious]]''
|
|[[Sharon Ooja]]
|Director
|
|}
== Duba kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|4657969}}
* [https://ng.linkedin.com/in/moses-inwang-4b4ab823 Moses Inwang] at LinkedIn
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
siwhxk1ujpd336t9c5g92fcr5hwjn6z
823125
823124
2026-04-20T18:38:11Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823125
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Moses Inwang''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairun shekarar 1978) [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne na Najeriya, furodusa, edita, kuma marubucin fina-finai wanda aka fi sani da fina-finan gargajiya a cikin al'adun [[Nollywood]] waɗanda ke magana game da matsalolin zamantakewa da matsalolin rayuwa waɗanda ba a cika rubuta su a cikin fina-finan Najeriya ba. Acikin shekarar 2012, Inwang ya sami yabo sosai saboda aikinsa a matsayin darakta kuma furodusa na fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam [[Torn|Torn.]]
''[[Torn]]'' , <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> a matsayin Darakta kuma Furodusa, an fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013. Tare da zaɓe da dama, kyaututtuka <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> da kuma yabo daga wannan fim ɗin, ya ci gaba da ba da umarni da kuma shirya wasu waƙoƙi kamar Damage, Cold Feet, [[Stalker (fim na 2016)|''Stalker'']], Last Digits 3, ''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]'', Crazy People, [[American driver|American Driver]] '', Unroyal, da kuma'' [[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]] ''; fim ɗin [[Ayo Makun]] (AY) mai ban sha'awa, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019 a Najeriya tare da jimillar kuɗi miliyan 240. <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. (November 2020)">ma'anar zagaye</span>]]'' ]</sup>''
Bayan ya shafe sama da shekaru ashirin yana aiki, '''Sneezemankind''' kamar yadda ake yi masa lakabi da shi, ya sami yabo a fim ɗinsa na farko acikin shekarar 1998 lokacin da ya haɗa kai da shirya ''Two Good Men'' . A shekarar 2004 ya fara kamfanin shirya fina-finai, Sneeze Films, kuma ya fara da fim ɗin Save My Soul. Duk da haka, a shekarar 2008, ya gan shi yana jagorantar fim ɗin, Lost Maiden, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> fim wanda ya kawo batun kaciyar mata mai cike da ce-ce-ku-ce, wanda ya jagoranci tattaunawar zamantakewa. Ya kuma ci gaba da yin Save Our Souls, fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma jagoranci kuma ya shirya fim ɗin Damage a shekarar 2011, wanda ke magance matsalar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin gida]], fim wanda ya sami sunaye da yawa kuma ya lashe kyaututtuka a [[Florida]], Amurka. <ref name="iroko">{{Cite web |date=17 September 2012 |title=Uche Jombo's Movie Damage(2012) Wins Two Awards |url=http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216031021/http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Ilimi ==
Inwang ya halarci [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] .
== Sana'a ==
Inwang ya shahara sosai, kuma nan da nan ya sami yabo mai mahimmanci saboda shirya fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam, ''Torn'', wanda ya shirya kuma ya fitar a gidajen sinima a faɗin ƙasar. Fim ɗin ya kuma sami lambobin yabo da yawa da kuma yabo a gida da kuma duniya baki ɗaya. Duk da haka, aikinsa ya yi daidai bayan an ba shi kwangilar jagorantar ''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]'', fim ɗin da [[Ayo Makun]] (AY) na Corporate World Entertainment ya shirya, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi acikin shekarar 2019.
== Rayuwa ta sirri ==
Inwang shine ɗa namiji da ya rage a cikin iyali mai mutane shida bayan ya rasa ɗan'uwansa tun yana ƙarami. Yana auren jarumar fim [[Emem Inwang]] .
== Rayuwar sana'a ==
Acikin shekara ta 2004, ya fara kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films kuma ya fara da fim ɗin ''Save My Soul'' . Acikin Shakira ta 2008, ya ba da umarni a fim ɗin, ''Lost Maiden'', wanda ya kawo batun kaciyar mata a fagen tattaunawa ta zamantakewa. Ya kuma yi fim ɗin ''Save Our Souls'', fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma ba da umarni tare da shirya fim ɗin ''Damage'' acikin shekara ta 2011, fim ɗin da ya yi magana game da [[Tashin hankali na gida|rikicin cikin gida]], inda ya sami kyaututtuka da yawa da kuma sunayen waɗanda za a zaɓa a matsayin ƴan wasa. <ref name="iroko"/>
Fim ɗin [[Torn|''"Torn"'']] mai ban sha'awa na tunani wanda ya shirya a shekarar 2012 kuma aka fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013, ya jawo masa da mafi yawan ƴan wasan da suka fito a cikinsa yabo da yabo mai yawa. A shekarar 2012, fim ɗinsa ''mai suna "Damegment"'' ya sa Inwang ya zaɓi mafi kyawun darakta a gasar "African Oscars" da aka gudanar a [[Florida]] Amurka, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> yayin da fim ɗin ya lashe kyautar "Best Film" a gasar "African Oscars Awards". <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> A shekarar 2013, ya lashe [[Kyautar fim ta Mutanen birni|kyautar "City People Award"]] a gasar "Best Director". <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fim ɗinsa na 2013 ''mai suna "Torn"'' ya sami zaɓe 9 a [[Golden Icons Academy Awards Awards|gasar "GIAMA"]] da aka yi a [[Houston|Houston, Texas]] da kuma zaɓe 6 a [[Best of Nollywood Awards|gasar "Best Of Nollywood Awards"]] . <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref> A shekarar 2014 ya zama Darakta na farko a Nollywood da ya sami zaɓe biyu a matsayin mafi kyawun darakta a gasar "Nollywood Movies Awards". <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
Fim ɗinsa, ''The Last 3 Digits,'' an zaɓe shi don mafi kyawun barkwanci a African Movie Academy Awards AMAA a shekarar 2015 kuma an zaɓe shi daga cikin 'yan fina-finan [[Nollywood]] da aka zaɓa waɗanda aka nuna wa dubban mutane a Nollywood Week Paris. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Fim ɗinsa ''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]'', wani wasan kwaikwayo na soyayya wanda aka fara nunawa a Najeriya a ranar 26 ga Fabrairu 2016, ya sami takara sau 10 kuma ya lashe kyaututtuka 3 a 2015 [[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] a Amurka.
A shekarar ''2015'', wani fim da Moses Inwang ya rubuta, ya shirya kuma ya ba da umarni, ya yi fice a cikin zaɓɓuka 12 a bikin GIAMA na Hin uston kuma ya lashe kyaututtuka ga Bthe est Actor, Best Actress da Best Film. Har yanzu a shekarar 2015, Stalker ya lashe kyautar Mafi Kyawun Fina-finai na Ƙasa da Ƙasa a Bikin Fina-finai na New York. A shekarar 2017, fim ɗinsa ''[[American driver|American Driver]]'' daga kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films ya sami kyautar mafi kyawun barkwanci a Bikin Fina-finai na Peoples, Harlem New York. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> An kuma zaɓi ''American Driver'' don "Comedy of the Year" a [[Best of Nollywood Awards|bikin Best of Nollywood]] na 2017. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A shekarar 2017, wani fim mai suna ''Alter Ego'', wanda Moses Inwang ya shirya kuma ya ba da umarni, kuma fim ɗin [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] ya fito a ciki, an fitar da shi ga masu kallo da yawa a sinima a Najeriya, kuma nan take ya zama fim ɗin da aka fi magana a kai a shekarar. ''Alter Ego'' ya lashe kyautar Fim Mafi Kyau a Bikin Fina-finai na Afirka na AFRIFF. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Ya kuma lashe kyautar Moses Inwang Mafi Kyawun Darakta a Bikin Fina-finai na Nollywood na Toronto da kuma kyautar Mafi Kyawun Rubutun Zane a Bikin [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|AMVCA na Masu Kallon Zane na Afirka Magic Viewers Choice Awards]], inda fim ɗin ya sami zaɓe tara. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> An ba shi kyautar mafi kyawun fina-finai na duniya a Bikin Fina-finai na Peoples na NY. <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
A shekarar 2018, Moses Inwang ya shirya fim ɗin ''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]'' <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan fina-finai goma da suka fi samun kuɗi a shekarar.[3] Daga baya ya fitar da fim ɗin soyayya mai suna Cold Feet. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A ƙarshen shekarar 2019, an ba Moses kwangilar zama darakta a wani fim mai suna AY's Corporate World Entertainment domin ya jagoranci fim ɗin Merry Men, fim ɗin da ya lashe kyaututtuka da dama, kuma fim ɗin Merry Men, mai shekara 2, ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a ofishin tallace-tallace a ƙarshen shekarar 2019 da jimillar kuɗi miliyan 240.
== Lambobin yabo da naɗin muƙamai ==
{| class="wikitable"
!Year
!Event
!Category
!Film
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2012
|African Oscars Awards, Florida, USA
|Best Film
| rowspan="2" |''Damage''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref>
|-
|African Oscars Awards
|Best Director
|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="7" |2013
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]]
|Best Director
| rowspan="7" |''[[Torn]]''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |2013 Golden Icons Academy Movie Awards
|Best Motion
|{{Nom}}
|
|-
|Best Drama
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actress
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actor
|{{Nom}}
|
|-
|Picture Best Director
|{{Nom}}
|
|-
|Producer of the Year
|{{Nom}}
|
|-
|2014
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Screenplay
|''Last 3 Digits''
|{{Won}}
|
|-
|2015
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Film (Drama)
|''Stalker''
|{{Won}}
|
|-
|2016
|Zulu African Film Academy Awards
|Best Director
|
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| rowspan="2" |2017
|[[Best of Nollywood Awards]]
|Comedy of the Year
| rowspan="2" |''[[American driver|American Driver]]''
|{{Nom}}
|
|-
|The People's Choice Awards
|Best Comedy
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA)
|Best Writer (Movie/TV Series)
|[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]
|{{Won}}
|
|-
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]]
|Director of the Year
|''[[Body language (2021)|Body Language]]''
|{{Nom}}
|<ref name=":2">{{Cite web |date=9 December 2018 |title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn |access-date=23 December 2019 |website=Pulse Nigeria |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="1" |2020
|2020 Hollywood African Prestigious Awards
|Best Director in an Independent Film (Africa)
|''Unroyal''
|{{Won}}
|<ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |The People’s Film Festival
|Best International
|Cold Feet
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
|-
|Best Director
|Cold Feet
|{{Won}}
|-
|2022
|NollywoodWeek Film Festival
|Public Choice Awards
|Lockdown
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref>
|}
== Fim ɗin fim ==
'''Fina-finai Masu Fitowa'''
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Notes
!Starring
!Role
!Type
|-
|1998
|''Two Good Men''
|Co-produced by Moses Inwang
|[[Tony Umez]], Ernest Obi, Stephnora Okere
|Co-Producer
|Feature Film
|-
|2004
|''Save My Soul''
|Directed by Moses Inwang
|Ndidi Obi, [[Zack Orji|Zach Orji]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2008
|''Lost Maiden''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Bimbo Akintola]], [[Kalu Ikeagwu]]
|Produced by Chisom Oz-Lee
|Feature Film
|-
|2016
|''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Nse Ikpe-Etim]], [[Jim Iyke]], [[Caroline Danjuma]]
|Director and writer
|Feature Film
|-
| rowspan="3" |2017
|''[[American driver|American Driver]]''
|Directed by Moses Inwang
|Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris
|Produced by Bode Ojo and Moses Inwang
|Feature Film
|-
|''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Wale Ojo]], [[Jide Kosoko]]; [[Emem Inwang]], [[Kunle Remi]]
|Produced by Esther Eyibio
|Feature Film
|-
|[[Body Language (fim na 2017)|''Body Language'']]
|Directed by Moses Inwang
|
|
|
|-
|2018
|''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Ramsey Nouah]], [[Chigul]], [[Desmond Elliot]], [[Kunle Afolayan]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''Cold Feet''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Joselyn Dumas]], [[Enyinna Nwigwe]], [[Beverly Naya]], [[Femi Adebayo]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Ayo Makun]], [[Ramsey Nouah]]
|Produced by Ayo Makun
|Feature Film
|-
|2020
|''[[Unroyal]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Pete Edochie]], [[Shafy Bello|Shaffy Bello]], Matilda Lambert, [[Blossom Chukwujekwu]], Ik Ogbonna, [[Femi Adebayo|Femi Adebayo Salami]], [[Ime Bishop Umoh]], Abayomi Alvin, [[Linda Osifo]], Emem Inwang
|Produced by Matilda Lambert Productions
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Lockdown (2021Nigerian film)|Lockdown]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Sola Sobowale]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Norbert Young|Nobert Young]], [[Charles Awurum]], [[Ini Dima-Okojie]], [[Jide Kene Achufusi]]
|Produced by Rukeme David Eruotor,
Michael Djaba
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Bad comments|Bad Comments]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Osas Ighodaro]], [[Sharon Ooja]], Ini Edo, [[Ayo Makun]], [[Yemi Blaq]], [[Chiwetalu Agu|Chikwetalu Agu]], [[Patience Ozokwor]], Edward Chukwuma-Jiah, Ben Lugo Touitou,
|Produced by Darlington Abuda
|Feature Film
|-
| rowspan="2" |2023
|''[[Merry Men 3|Merry Men 3: Nemesis]]''
|Directed by Moses Inwang
|Fred Amata, Segun Arinze, Olurotimi Adeyemo, Katerina Ataman
|Produced by Darlington Abuda
|Featured Film
|-
|''[[Blood Vessels (fim na 2023)|Blood Vessel]]''
|
|
|Director
|
|-
|2024
|''[[Dead Serious (fim)|Dead Serious]]''
|
|[[Sharon Ooja]]
|Director
|
|}
== Duba kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|4657969}}
* [https://ng.linkedin.com/in/moses-inwang-4b4ab823 Moses Inwang] at LinkedIn
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ggepf3t9toylxbrkj5qf97e6dq1txns
823126
823125
2026-04-20T18:38:50Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823126
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Moses Inwang''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairun shekarar 1978) [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne na Najeriya, furodusa, edita, kuma marubucin fina-finai wanda aka fi sani da fina-finan gargajiya a cikin al'adun [[Nollywood]] waɗanda ke magana game da matsalolin zamantakewa da matsalolin rayuwa waɗanda ba a cika rubuta su a cikin fina-finan Najeriya ba. Acikin shekarar 2012, Inwang ya sami yabo sosai saboda aikinsa a matsayin darakta kuma furodusa na fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam [[Torn|Torn.]]
''[[Torn]]'' , <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> a matsayin Darakta kuma Furodusa, an fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013. Tare da zaɓe da dama, kyaututtuka <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> da kuma yabo daga wannan fim ɗin, ya ci gaba da ba da umarni da kuma shirya wasu waƙoƙi kamar Damage, Cold Feet, [[Stalker (fim na cikin shekara ta 2016)|''Stalker'']], Last Digits 3, ''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]'', Crazy People, [[American driver|American Driver]] '', Unroyal, da kuma'' [[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]] ''; fim ɗin [[Ayo Makun]] (AY) mai ban sha'awa, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a shekarar 2019 a Najeriya tare da jimillar kuɗi miliyan 240. <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. (November 2020)">ma'anar zagaye</span>]]'' ]</sup>''
Bayan ya shafe sama da shekaru ashirin yana aiki, '''Sneezemankind''' kamar yadda ake yi masa lakabi da shi, ya sami yabo a fim ɗinsa na farko acikin shekarar 1998 lokacin da ya haɗa kai da shirya ''Two Good Men'' . A shekarar 2004 ya fara kamfanin shirya fina-finai, Sneeze Films, kuma ya fara da fim ɗin Save My Soul. Duk da haka, a shekarar 2008, ya gan shi yana jagorantar fim ɗin, Lost Maiden, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> fim wanda ya kawo batun kaciyar mata mai cike da ce-ce-ku-ce, wanda ya jagoranci tattaunawar zamantakewa. Ya kuma ci gaba da yin Save Our Souls, fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma jagoranci kuma ya shirya fim ɗin Damage a shekarar 2011, wanda ke magance matsalar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin gida]], fim wanda ya sami sunaye da yawa kuma ya lashe kyaututtuka a [[Florida]], Amurka. <ref name="iroko">{{Cite web |date=17 September 2012 |title=Uche Jombo's Movie Damage(2012) Wins Two Awards |url=http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216031021/http://blog.irokotv.com/2012/09/17/uche-jombos-damage2012-wins-two-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Ilimi ==
Inwang ya halarci [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] .
== Sana'a ==
Inwang ya shahara sosai, kuma nan da nan ya sami yabo mai mahimmanci saboda shirya fim ɗin ban dariya na tunanin ɗan adam, ''Torn'', wanda ya shirya kuma ya fitar a gidajen sinima a faɗin ƙasar. Fim ɗin ya kuma sami lambobin yabo da yawa da kuma yabo a gida da kuma duniya baki ɗaya. Duk da haka, aikinsa ya yi daidai bayan an ba shi kwangilar jagorantar ''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]'', fim ɗin da [[Ayo Makun]] (AY) na Corporate World Entertainment ya shirya, wanda ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi acikin shekarar 2019.
== Rayuwa ta sirri ==
Inwang shine ɗa namiji da ya rage a cikin iyali mai mutane shida bayan ya rasa ɗan'uwansa tun yana ƙarami. Yana auren jarumar fim [[Emem Inwang]] .
== Rayuwar sana'a ==
Acikin shekara ta 2004, ya fara kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films kuma ya fara da fim ɗin ''Save My Soul'' . Acikin Shakira ta 2008, ya ba da umarni a fim ɗin, ''Lost Maiden'', wanda ya kawo batun kaciyar mata a fagen tattaunawa ta zamantakewa. Ya kuma yi fim ɗin ''Save Our Souls'', fim mai ilmantarwa game da cutar kansa. Ya kuma ba da umarni tare da shirya fim ɗin ''Damage'' acikin shekara ta 2011, fim ɗin da ya yi magana game da [[Tashin hankali na gida|rikicin cikin gida]], inda ya sami kyaututtuka da yawa da kuma sunayen waɗanda za a zaɓa a matsayin ƴan wasa. <ref name="iroko"/>
Fim ɗin [[Torn|''"Torn"'']] mai ban sha'awa na tunani wanda ya shirya a shekarar 2012 kuma aka fitar da shi a sinima a duk faɗin ƙasar a shekarar 2013, ya jawo masa da mafi yawan ƴan wasan da suka fito a cikinsa yabo da yabo mai yawa. A shekarar 2012, fim ɗinsa ''mai suna "Damegment"'' ya sa Inwang ya zaɓi mafi kyawun darakta a gasar "African Oscars" da aka gudanar a [[Florida]] Amurka, <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> yayin da fim ɗin ya lashe kyautar "Best Film" a gasar "African Oscars Awards". <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> A shekarar 2013, ya lashe [[Kyautar fim ta Mutanen birni|kyautar "City People Award"]] a gasar "Best Director". <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fim ɗinsa na 2013 ''mai suna "Torn"'' ya sami zaɓe 9 a [[Golden Icons Academy Awards Awards|gasar "GIAMA"]] da aka yi a [[Houston|Houston, Texas]] da kuma zaɓe 6 a [[Best of Nollywood Awards|gasar "Best Of Nollywood Awards"]] . <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref> A shekarar 2014 ya zama Darakta na farko a Nollywood da ya sami zaɓe biyu a matsayin mafi kyawun darakta a gasar "Nollywood Movies Awards". <ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
Fim ɗinsa, ''The Last 3 Digits,'' an zaɓe shi don mafi kyawun barkwanci a African Movie Academy Awards AMAA a shekarar 2015 kuma an zaɓe shi daga cikin 'yan fina-finan [[Nollywood]] da aka zaɓa waɗanda aka nuna wa dubban mutane a Nollywood Week Paris. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Fim ɗinsa ''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]'', wani wasan kwaikwayo na soyayya wanda aka fara nunawa a Najeriya a ranar 26 ga Fabrairu 2016, ya sami takara sau 10 kuma ya lashe kyaututtuka 3 a 2015 [[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] a Amurka.
A shekarar ''2015'', wani fim da Moses Inwang ya rubuta, ya shirya kuma ya ba da umarni, ya yi fice a cikin zaɓɓuka 12 a bikin GIAMA na Hin uston kuma ya lashe kyaututtuka ga Bthe est Actor, Best Actress da Best Film. Har yanzu a shekarar 2015, Stalker ya lashe kyautar Mafi Kyawun Fina-finai na Ƙasa da Ƙasa a Bikin Fina-finai na New York. A shekarar 2017, fim ɗinsa ''[[American driver|American Driver]]'' daga kamfanin shirya fina-finai na Sneeze Films ya sami kyautar mafi kyawun barkwanci a Bikin Fina-finai na Peoples, Harlem New York. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> An kuma zaɓi ''American Driver'' don "Comedy of the Year" a [[Best of Nollywood Awards|bikin Best of Nollywood]] na 2017. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A shekarar 2017, wani fim mai suna ''Alter Ego'', wanda Moses Inwang ya shirya kuma ya ba da umarni, kuma fim ɗin [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] ya fito a ciki, an fitar da shi ga masu kallo da yawa a sinima a Najeriya, kuma nan take ya zama fim ɗin da aka fi magana a kai a shekarar. ''Alter Ego'' ya lashe kyautar Fim Mafi Kyau a Bikin Fina-finai na Afirka na AFRIFF. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> Ya kuma lashe kyautar Moses Inwang Mafi Kyawun Darakta a Bikin Fina-finai na Nollywood na Toronto da kuma kyautar Mafi Kyawun Rubutun Zane a Bikin [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|AMVCA na Masu Kallon Zane na Afirka Magic Viewers Choice Awards]], inda fim ɗin ya sami zaɓe tara. <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref> An ba shi kyautar mafi kyawun fina-finai na duniya a Bikin Fina-finai na Peoples na NY. <ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
A shekarar 2018, Moses Inwang ya shirya fim ɗin ''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]'' <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref> wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan fina-finai goma da suka fi samun kuɗi a shekarar.[3] Daga baya ya fitar da fim ɗin soyayya mai suna Cold Feet. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
A ƙarshen shekarar 2019, an ba Moses kwangilar zama darakta a wani fim mai suna AY's Corporate World Entertainment domin ya jagoranci fim ɗin Merry Men, fim ɗin da ya lashe kyaututtuka da dama, kuma fim ɗin Merry Men, mai shekara 2, ya fito a matsayin fim na biyu mafi samun kuɗi a ofishin tallace-tallace a ƙarshen shekarar 2019 da jimillar kuɗi miliyan 240.
== Lambobin yabo da naɗin muƙamai ==
{| class="wikitable"
!Year
!Event
!Category
!Film
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2012
|African Oscars Awards, Florida, USA
|Best Film
| rowspan="2" |''Damage''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title=Torn |url=https://www.imdb.com/title/tt3460492/ |via=www.imdb.com}}</ref>
|-
|African Oscars Awards
|Best Director
|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="7" |2013
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|City People Entertainment Awards]]
|Best Director
| rowspan="7" |''[[Torn]]''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=31 August 2013 |title=Movie review: With 'Torn', Moses Iwang finally makes an impression » YNaija |url=https://ynaija.com/movie-review-with-torn-moses-iwang-finally-makes-an-impression/ |access-date=6 January 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |2013 Golden Icons Academy Movie Awards
|Best Motion
|{{Nom}}
|
|-
|Best Drama
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actress
|{{Nom}}
|
|-
|Best Supporting Actor
|{{Nom}}
|
|-
|Picture Best Director
|{{Nom}}
|
|-
|Producer of the Year
|{{Nom}}
|
|-
|2014
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Screenplay
|''Last 3 Digits''
|{{Won}}
|
|-
|2015
|[[Golden Icons Academy Awards Awards|Golden Icons Academy Movie Awards]] (GIAMA)
|Best Film (Drama)
|''Stalker''
|{{Won}}
|
|-
|2016
|Zulu African Film Academy Awards
|Best Director
|
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=24 October 2013 |title=Full List of Winners for Golden Icons Academy Movie Awards 2013 Released |url=https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |access-date=6 January 2019 |archive-date=17 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017082101/https://www.360nobs.com/2013/10/full-list-of-winners-for-giama-2013/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| rowspan="2" |2017
|[[Best of Nollywood Awards]]
|Comedy of the Year
| rowspan="2" |''[[American driver|American Driver]]''
|{{Nom}}
|
|-
|The People's Choice Awards
|Best Comedy
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA)
|Best Writer (Movie/TV Series)
|[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]
|{{Won}}
|
|-
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]]
|Director of the Year
|''[[Body language (2021)|Body Language]]''
|{{Nom}}
|<ref name=":2">{{Cite web |date=9 December 2018 |title=BON Awards 2018: Mercy Aigbe, Tana Adelana shine at 10th edition |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2018-mercy-aigbe-tana-adelana-shine-at-10th-edition/v9fvvnn |access-date=23 December 2019 |website=Pulse Nigeria |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="1" |2020
|2020 Hollywood African Prestigious Awards
|Best Director in an Independent Film (Africa)
|''Unroyal''
|{{Won}}
|<ref>[[List of highest-grossing Nigerian films]]</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |The People’s Film Festival
|Best International
|Cold Feet
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=31 December 2019 |title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019 |url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk}}</ref>
|-
|Best Director
|Cold Feet
|{{Won}}
|-
|2022
|NollywoodWeek Film Festival
|Public Choice Awards
|Lockdown
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=9 January 2020 |title=Top 10 Highest Grossing Nigerian movies of the last decade (2009 – 2019) |url=https://www.morebranches.com/nollywood-highest-grossing-movies/}}</ref>
|}
== Fim ɗin fim ==
'''Fina-finai Masu Fitowa'''
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Notes
!Starring
!Role
!Type
|-
|1998
|''Two Good Men''
|Co-produced by Moses Inwang
|[[Tony Umez]], Ernest Obi, Stephnora Okere
|Co-Producer
|Feature Film
|-
|2004
|''Save My Soul''
|Directed by Moses Inwang
|Ndidi Obi, [[Zack Orji|Zach Orji]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2008
|''Lost Maiden''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Bimbo Akintola]], [[Kalu Ikeagwu]]
|Produced by Chisom Oz-Lee
|Feature Film
|-
|2016
|''[[Stalker (fim na 2016)|Stalker]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Nse Ikpe-Etim]], [[Jim Iyke]], [[Caroline Danjuma]]
|Director and writer
|Feature Film
|-
| rowspan="3" |2017
|''[[American driver|American Driver]]''
|Directed by Moses Inwang
|Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris
|Produced by Bode Ojo and Moses Inwang
|Feature Film
|-
|''[[Alter Ego (fim na 2017)|Alter Ego]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]], [[Wale Ojo]], [[Jide Kosoko]]; [[Emem Inwang]], [[Kunle Remi]]
|Produced by Esther Eyibio
|Feature Film
|-
|[[Body Language (fim na 2017)|''Body Language'']]
|Directed by Moses Inwang
|
|
|
|-
|2018
|''[[Crazy People (2018film)|Crazy People]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Ramsey Nouah]], [[Chigul]], [[Desmond Elliot]], [[Kunle Afolayan]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''Cold Feet''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Joselyn Dumas]], [[Enyinna Nwigwe]], [[Beverly Naya]], [[Femi Adebayo]]
|Producer
|Feature Film
|-
|2019
|''[[Maza masu farin jini 2|Merry Men 2]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Ayo Makun]], [[Ramsey Nouah]]
|Produced by Ayo Makun
|Feature Film
|-
|2020
|''[[Unroyal]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Pete Edochie]], [[Shafy Bello|Shaffy Bello]], Matilda Lambert, [[Blossom Chukwujekwu]], Ik Ogbonna, [[Femi Adebayo|Femi Adebayo Salami]], [[Ime Bishop Umoh]], Abayomi Alvin, [[Linda Osifo]], Emem Inwang
|Produced by Matilda Lambert Productions
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Lockdown (2021Nigerian film)|Lockdown]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Sola Sobowale]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Norbert Young|Nobert Young]], [[Charles Awurum]], [[Ini Dima-Okojie]], [[Jide Kene Achufusi]]
|Produced by Rukeme David Eruotor,
Michael Djaba
|Feature Film
|-
|2021
|''[[Bad comments|Bad Comments]]''
|Directed by Moses Inwang
|[[Jim Iyke]], [[Osas Ighodaro]], [[Sharon Ooja]], Ini Edo, [[Ayo Makun]], [[Yemi Blaq]], [[Chiwetalu Agu|Chikwetalu Agu]], [[Patience Ozokwor]], Edward Chukwuma-Jiah, Ben Lugo Touitou,
|Produced by Darlington Abuda
|Feature Film
|-
| rowspan="2" |2023
|''[[Merry Men 3|Merry Men 3: Nemesis]]''
|Directed by Moses Inwang
|Fred Amata, Segun Arinze, Olurotimi Adeyemo, Katerina Ataman
|Produced by Darlington Abuda
|Featured Film
|-
|''[[Blood Vessels (fim na 2023)|Blood Vessel]]''
|
|
|Director
|
|-
|2024
|''[[Dead Serious (fim)|Dead Serious]]''
|
|[[Sharon Ooja]]
|Director
|
|}
== Duba kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|4657969}}
* [https://ng.linkedin.com/in/moses-inwang-4b4ab823 Moses Inwang] at LinkedIn
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
00r6w8bvxeftast1rju12lupgleirg1
Agunrege
0
54291
823485
414413
2026-04-21T08:50:07Z
Pharouqenr
25549
823485
wikitext
text/x-wiki
'''Agunrege
wannan kauyene a karamar hukumar Atisbo dake jihar [[Oyo (jiha)|Oyo]] a [[najeriya]]<ref>https://mapcarta.com/17049120</ref><ref>https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240323093439/https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html |date=2024-03-23 }}<nowiki/>https://my.maptons.com/2907212</ref><ref>https://nga.postcodebase.com/node/48780</ref><ref>https://nigeria.places-in-the-world.com/2351721-place-agunrege.html</ref><ref>https://www.nigeriapostcode.com/oyo-atisbo-ago-are-owo-agunrege.html</ref><ref>https://ng.geoview.info/agunrege,501491965n</ref>h
{{Stub}}
== Manazarta ==
hn0dk48egsb2o813sb1gbuqufhjd5ks
823486
823485
2026-04-21T08:50:25Z
Pharouqenr
25549
823486
wikitext
text/x-wiki
'''Agunrege wannan kauyene a karamar hukumar Atisbo dake jihar [[Oyo (jiha)|Oyo]] a [[najeriya]]<ref>https://mapcarta.com/17049120</ref><ref>https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240323093439/https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html |date=2024-03-23 }}<nowiki/>https://my.maptons.com/2907212</ref><ref>https://nga.postcodebase.com/node/48780</ref><ref>https://nigeria.places-in-the-world.com/2351721-place-agunrege.html</ref><ref>https://www.nigeriapostcode.com/oyo-atisbo-ago-are-owo-agunrege.html</ref><ref>https://ng.geoview.info/agunrege,501491965n</ref>h
{{Stub}}
== Manazarta ==
t7ue76ijh2wpi6uji61u3ckf4wculc8
823487
823486
2026-04-21T08:50:42Z
Pharouqenr
25549
823487
wikitext
text/x-wiki
'''Agunrege wani kauyene a karamar hukumar Atisbo dake jihar [[Oyo (jiha)|Oyo]] a [[najeriya]]<ref>https://mapcarta.com/17049120</ref><ref>https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240323093439/https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html |date=2024-03-23 }}<nowiki/>https://my.maptons.com/2907212</ref><ref>https://nga.postcodebase.com/node/48780</ref><ref>https://nigeria.places-in-the-world.com/2351721-place-agunrege.html</ref><ref>https://www.nigeriapostcode.com/oyo-atisbo-ago-are-owo-agunrege.html</ref><ref>https://ng.geoview.info/agunrege,501491965n</ref>h'''
{{Stub}}
== Manazarta ==
ad9d0hzduzxyu77cbxbw78e75sp6uvz
823488
823487
2026-04-21T08:50:53Z
Pharouqenr
25549
823488
wikitext
text/x-wiki
'''Agunrege wani kauyene a karamar hukumar Atisbo dake jihar [[Oyo (jiha)|Oyo]] a [[najeriya]]<ref>https://mapcarta.com/17049120</ref><ref>https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240323093439/https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html |date=2024-03-23 }}<nowiki/>https://my.maptons.com/2907212</ref><ref>https://nga.postcodebase.com/node/48780</ref><ref>https://nigeria.places-in-the-world.com/2351721-place-agunrege.html</ref><ref>https://www.nigeriapostcode.com/oyo-atisbo-ago-are-owo-agunrege.html</ref><ref>https://ng.geoview.info/agunrege,501491965n</ref>'''
{{Stub}}
== Manazarta ==
02zhrnmsn76g56uspir0u24cbtl7z3a
823489
823488
2026-04-21T08:51:10Z
Pharouqenr
25549
823489
wikitext
text/x-wiki
'''Agunrege''' wani kauyene a karamar hukumar Atisbo dake jihar Oyo a najeriya'''<ref>https://mapcarta.com/17049120</ref><ref>https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240323093439/https://www.gomapper.com/travel/where-is/agunrege-located.html |date=2024-03-23 }}https://my.maptons.com/2907212</ref><ref>https://nga.postcodebase.com/node/48780</ref><ref>https://nigeria.places-in-the-world.com/2351721-place-agunrege.html</ref><ref>https://www.nigeriapostcode.com/oyo-atisbo-ago-are-owo-agunrege.html</ref><ref>https://ng.geoview.info/agunrege,501491965n</ref>'''
{{Stub}}
== Manazarta ==
q5vu5twqyp8ahy44le75vsua3xnjnr5
Lewis Miley
0
64238
823158
406754
2026-04-20T19:17:21Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823158
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Lewis Miley.png|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Lewis Miley
| cikakken_suna = Lewis Miley
| ranar_haihuwa = {{Birth date and age|2006|5|1}}
| wurin_haihuwa = Stanley, County Durham, Ingila
| ƙasa = Ingila
| matsayi = Dan tsakiya (Midfielder)
| kulob_yanzu = Newcastle United
| lambar_riga = 67
| matasa_shekaru1 = 2013–2023
| matasa_kulob1 = Newcastle United
| shekaru1 = 2023–
| kulob1 = Newcastle United
| wasanni1 = 20+
| kwallaye1 = 1+
| ƙungiyar_ƙasa1 = Ingila U17
| ƙungiyar_ƙasa2 = Ingila U19
}}
'''Lewis Miley''' (an haife shi ranar 1 ga Mayu, 2006) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin ɗan tsakiya ga kulob ɗin [[Newcastle United F.C.]] a gasar [[Premier League]]. An san shi da iya sarrafa ƙwallo, hangen nesa a fili da kuma ƙwarewa wajen kai farmaki daga tsakiya.<ref>Premier League Profile: Lewis Miley</ref>
==Rayuwar Farko==
An haifi Lewis Miley a Stanley, County Durham, a ƙasar Ingila. Ya taso ne a yankin Arewa maso Gabashin Ingila inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga makarantar horas da matasa ta Newcastle United tun yana da ƙananan shekaru, inda ya fara nuna hazaka a matsayin ɗan tsakiya mai iya rarraba ƙwallo da kuma taimakawa wajen zura ƙwallaye.<ref>Newcastle United Academy Records</ref>
==Aikin Kulob==
===Newcastle United===
Miley ya shafe shekaru da dama a makarantar matasa ta Newcastle United kafin a ɗaga shi zuwa babbar ƙungiya a shekarar 2023. Ya fara bugawa babbar ƙungiyar wasa a gasar cin kofin gida, sannan daga bisani ya fara samun dama a gasar Premier League.<ref>BBC Sport: Miley debut report</ref>
A cikin kakar 2023–24, Miley ya zama ɗaya daga cikin matasan ‘yan wasa mafi ƙanƙanta da suka fara wasa a tarihin Newcastle a gasar Turai, lokacin da ya taka leda a gasar [[UEFA Champions League]]. Wannan ya nuna yadda masu horaswa ke da cikakken yarda da ƙwarewarsa duk da ƙarancin shekarunsa.<ref>UEFA Match Report</ref>
==Aikin Ƙasa==
Lewis Miley ya wakilci Ingila a matakin ‘yan ƙasa da shekaru 17 (U17) da kuma U19. Ya taka muhimmiyar rawa a wasannin matasa, inda ya taimaka wajen gina hari da kuma kare tsakiya. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin matasan da ake sa ran za su taka rawa a babbar ƙungiyar Ingila nan gaba.<ref>The FA Youth Teams Profile</ref>
==Salon Wasansa==
Miley ɗan tsakiya ne mai haɗa kai tsakanin tsaron baya da hari. Yana da ƙwarewa wajen sarrafa ƙwallo a ƙarƙashin matsin lamba, daidai wuce ƙwallo, da kuma hangen nesa wajen kirkirar dama. Tsayinsa da ƙarfinsa suna ba shi damar fafatawa a tsakiyar fili cikin ƙwarewa.<ref>Premier League Technical Analysis</ref>
==Manazarta==
<references/>
9ezdpzuumwu9m144o6115pfrdmniquz
823163
823158
2026-04-20T19:37:43Z
Saad Nuhu
43323
823163
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Lewis Miley.png|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Lewis Miley
| fullname = Lewis Miley
| birth_date = {{Birth date and age|2006|5|1}}
| birth_place = Stanley, County Durham, England
| nationality = England
| position = Midfielder
| currentclub = Newcastle United
| clubnumber = 67
| youthyears1 = 2013–2023
| youthclubs1 = Newcastle United
| years1 = 2023–
| clubs1 = Newcastle United
| caps1 = 20+
| goals1 = 1+
| nationalteam1 = England U17
| nationalteam2 = England U19
}}
'''Lewis Miley''' (an haife shi ranar 1 ga Mayu, 2006) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin ɗan tsakiya ga kulob ɗin [[Newcastle United F.C.]] a gasar [[Premier League]]. An san shi da iya sarrafa ƙwallo, hangen nesa a fili da kuma ƙwarewa wajen kai farmaki daga tsakiya.<ref>Premier League Profile: Lewis Miley</ref>
==Rayuwar Farko==
An haifi Lewis Miley a Stanley, County Durham, a ƙasar Ingila. Ya taso ne a yankin Arewa maso Gabashin Ingila inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga makarantar horas da matasa ta Newcastle United tun yana da ƙananan shekaru, inda ya fara nuna hazaka a matsayin ɗan tsakiya mai iya rarraba ƙwallo da kuma taimakawa wajen zura ƙwallaye.<ref>Newcastle United Academy Records</ref>
==Aikin Kulob==
===Newcastle United===
Miley ya shafe shekaru da dama a makarantar matasa ta Newcastle United kafin a ɗaga shi zuwa babbar ƙungiya a shekarar 2023. Ya fara bugawa babbar ƙungiyar wasa a gasar cin kofin gida, sannan daga bisani ya fara samun dama a gasar Premier League.<ref>BBC Sport: Miley debut report</ref>
A cikin kakar 2023–24, Miley ya zama ɗaya daga cikin matasan ‘yan wasa mafi ƙanƙanta da suka fara wasa a tarihin Newcastle a gasar Turai, lokacin da ya taka leda a gasar [[UEFA Champions League]]. Wannan ya nuna yadda masu horaswa ke da cikakken yarda da ƙwarewarsa duk da ƙarancin shekarunsa.<ref>UEFA Match Report</ref>
==Aikin Ƙasa==
Lewis Miley ya wakilci Ingila a matakin ‘yan ƙasa da shekaru 17 (U17) da kuma U19. Ya taka muhimmiyar rawa a wasannin matasa, inda ya taimaka wajen gina hari da kuma kare tsakiya. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin matasan da ake sa ran za su taka rawa a babbar ƙungiyar Ingila nan gaba.<ref>The FA Youth Teams Profile</ref>
==Salon Wasansa==
Miley ɗan tsakiya ne mai haɗa kai tsakanin tsaron baya da hari. Yana da ƙwarewa wajen sarrafa ƙwallo a ƙarƙashin matsin lamba, daidai wuce ƙwallo, da kuma hangen nesa wajen kirkirar dama. Tsayinsa da ƙarfinsa suna ba shi damar fafatawa a tsakiyar fili cikin ƙwarewa.<ref>Premier League Technical Analysis</ref>
==Manazarta==
<references/>
6zb5u42g9dymg4rxq96ezibwhj6b72o
Tino Livramento
0
64241
823160
422005
2026-04-20T19:21:17Z
Saad Nuhu
43323
gyaran shafi na dan kwallon kafa na England
823160
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Manchester United v Southampton, 12 February 2022 (23).jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Tino Livramento
| cikakken_suna = Valentino Francisco Livramento
| ranar_haihuwa = 12 Nuwamba 2002
| wurin_haihuwa = Croydon, Ingila
| tsawo = 1.82 m
| matsayi = Baya (Right-back)
| kulob_na_yanzu = Newcastle United
| lamba = 21
}}
'''Valentino Francisco Livramento''' (an haife shi 12 Nuwamba 2002), wanda aka fi sani da '''Tino Livramento''', ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin baya (right-back) a kulob ɗin [[Newcastle United]] na gasar Firimiya ta Ingila.<ref>{{cite web |title=Tino Livramento Profile |url=https://www.nufc.co.uk/teams/first-team/tino-livramento/ |publisher=Newcastle United}}</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Tino Livramento a Croydon, Ingila. Ya taso ne a cikin iyali mai asalin ƙasar Portugal. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a harkar ƙwallon ƙafa, wanda hakan ya sa ya shiga makarantar horas da matasa ta [[Chelsea F.C.]] domin bunƙasa baiwarsa.<ref>{{cite web |title=Tino Livramento Early Life |url=https://www.chelseafc.com/en/academy |publisher=Chelsea FC}}</ref>
== Aikin Kulob ==
=== Chelsea ===
Livramento ya fara aikinsa na matasa a Chelsea, inda ya taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar matasa ta kulob ɗin. A shekarar 2021 ya lashe kyautar gwarzon matashin ɗan wasa na shekara ta Chelsea (Academy Player of the Year).<ref>{{cite web |title=Chelsea Academy Awards 2021 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/academy-awards-winners |publisher=Chelsea FC}}</ref>
=== Southampton ===
A watan Agusta 2021, Livramento ya koma [[Southampton F.C.]] kan yarjejeniya ta dindindin. Ya fara taka leda a gasar Firimiya inda ya samu yabo saboda ƙwazonsa da saurin gudu a gefen baya.<ref>{{cite web |title=Southampton sign Livramento |url=https://www.southamptonfc.com/news/2021-08-02/announcement-tino-livramento-signing |publisher=Southampton FC}}</ref> Duk da haka, ya samu mummunar rauni a gwiwa a shekarar 2022 wanda ya sa ya jima bai buga wasa ba.<ref>{{cite web |title=Livramento injury update |url=https://www.bbc.com/sport/football |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Newcastle United ===
A watan Agusta 2023, Livramento ya koma [[Newcastle United]] bayan yarjejeniya tsakanin kulob ɗin da Southampton. Ya ci gaba da taka leda a matsayin baya, yana taimakawa ƙungiyar a gasannin cikin gida da na Turai.<ref>{{cite web |title=Newcastle sign Tino Livramento |url=https://www.nufc.co.uk/news/latest-news/newcastle-sign-livramento/ |publisher=Newcastle United}}</ref>
== Aikin Ƙasa ==
Livramento ya wakilci Ingila a matakan matasa daban-daban, ciki har da U-17, U-19 da U-21. Ya taka muhimmiyar rawa a wasannin matasa na ƙasa.<ref>{{cite web |title=England youth profile |url=https://www.thefa.com/england |publisher=The FA}}</ref>
== Salon Wasansa ==
An san Livramento da saurin gudu, ƙwarewa wajen kai hari daga baya, da kuma iya karewa da kyau. Yakan taimaka wa ƙungiyarsa ta hanyar kai ƙwallo gaba da samar da damar zura ƙwallo.<ref>{{cite web |title=Player analysis Tino Livramento |url=https://www.premierleague.com/players |publisher=Premier League}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
9k070smh73pco93pvrvqp2wxg3vovvy
823162
823160
2026-04-20T19:32:52Z
Saad Nuhu
43323
823162
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Manchester United v Southampton, 12 February 2022 (23).jpg|thumb]]
{{{Infobox football biography
| name = Tino Livramento
| fullname = Valentino Francisco Livramento
| birth_date = 12 November 2002
| birth_place = Croydon, England
| position = Right-back
| currentclub = Newcastle United
| clubnumber = 21
}}
'''Valentino Francisco Livramento''' (an haife shi 12 Nuwamba 2002), wanda aka fi sani da '''Tino Livramento''', ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin baya (right-back) a kulob ɗin [[Newcastle United]] na gasar Firimiya ta Ingila.<ref>{{cite web |title=Tino Livramento Profile |url=https://www.nufc.co.uk/teams/first-team/tino-livramento/ |publisher=Newcastle United}}</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Tino Livramento a Croydon, Ingila. Ya taso ne a cikin iyali mai asalin ƙasar Portugal. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a harkar ƙwallon ƙafa, wanda hakan ya sa ya shiga makarantar horas da matasa ta [[Chelsea F.C.]] domin bunƙasa baiwarsa.<ref>{{cite web |title=Tino Livramento Early Life |url=https://www.chelseafc.com/en/academy |publisher=Chelsea FC}}</ref>
== Aikin Kulob ==
=== Chelsea ===
Livramento ya fara aikinsa na matasa a Chelsea, inda ya taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar matasa ta kulob ɗin. A shekarar 2021 ya lashe kyautar gwarzon matashin ɗan wasa na shekara ta Chelsea (Academy Player of the Year).<ref>{{cite web |title=Chelsea Academy Awards 2021 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/academy-awards-winners |publisher=Chelsea FC}}</ref>
=== Southampton ===
A watan Agusta 2021, Livramento ya koma [[Southampton F.C.]] kan yarjejeniya ta dindindin. Ya fara taka leda a gasar Firimiya inda ya samu yabo saboda ƙwazonsa da saurin gudu a gefen baya.<ref>{{cite web |title=Southampton sign Livramento |url=https://www.southamptonfc.com/news/2021-08-02/announcement-tino-livramento-signing |publisher=Southampton FC}}</ref> Duk da haka, ya samu mummunar rauni a gwiwa a shekarar 2022 wanda ya sa ya jima bai buga wasa ba.<ref>{{cite web |title=Livramento injury update |url=https://www.bbc.com/sport/football |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Newcastle United ===
A watan Agusta 2023, Livramento ya koma [[Newcastle United]] bayan yarjejeniya tsakanin kulob ɗin da Southampton. Ya ci gaba da taka leda a matsayin baya, yana taimakawa ƙungiyar a gasannin cikin gida da na Turai.<ref>{{cite web |title=Newcastle sign Tino Livramento |url=https://www.nufc.co.uk/news/latest-news/newcastle-sign-livramento/ |publisher=Newcastle United}}</ref>
== Aikin Ƙasa ==
Livramento ya wakilci Ingila a matakan matasa daban-daban, ciki har da U-17, U-19 da U-21. Ya taka muhimmiyar rawa a wasannin matasa na ƙasa.<ref>{{cite web |title=England youth profile |url=https://www.thefa.com/england |publisher=The FA}}</ref>
== Salon Wasansa ==
An san Livramento da saurin gudu, ƙwarewa wajen kai hari daga baya, da kuma iya karewa da kyau. Yakan taimaka wa ƙungiyarsa ta hanyar kai ƙwallo gaba da samar da damar zura ƙwallo.<ref>{{cite web |title=Player analysis Tino Livramento |url=https://www.premierleague.com/players |publisher=Premier League}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
99xxbas67xz2tlj5c0nimx1zyv3quuh
Muhammad Hanif Malik
0
66484
823341
760788
2026-04-21T07:20:17Z
Pharouqenr
25549
823341
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ɗan siyasan Ɗan Pakistan ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri . <ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J). <ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J. <ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
9ccrd9603se5fvc4kvsitb8cq9ns7y5
823342
823341
2026-04-21T07:20:36Z
Pharouqenr
25549
823342
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ya kasance ɗan siyasan Ɗan Pakistan ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri . <ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J). <ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J. <ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
jgba8yrgkjlxmarmomm651l5uuhqvew
823343
823342
2026-04-21T07:20:50Z
Pharouqenr
25549
823343
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ya kasance ɗan siyasan Ɗan Pakistan ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat.<ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri . <ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J). <ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J. <ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
c7a71u02tiqph705v9lp6jogvo9yzim
823344
823343
2026-04-21T07:21:05Z
Pharouqenr
25549
823344
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ya kasance ɗan siyasan Ɗan Pakistan ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat.<ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri.<ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J). <ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J. <ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
nbgzfpn7z6hx8v56c17pdnk0kjl1ncr
823345
823344
2026-04-21T07:21:21Z
Pharouqenr
25549
823345
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ya kasance ɗan siyasan Ɗan Pakistan ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat.<ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri.<ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J).<ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J. <ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
qgx0x8x9b1sh1rbh8nsxiihe6rao7l1
823346
823345
2026-04-21T07:21:45Z
Pharouqenr
25549
823346
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ya kasance ɗan siyasan Pakistan ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat.<ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri.<ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J).<ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J. <ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
5kbb88w72c3c89nof4ocmouwqah4grx
823347
823346
2026-04-21T07:22:03Z
Pharouqenr
25549
823347
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ya kasance ɗan siyasan [[Pakistan]] ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat.<ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri.<ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J).<ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J. <ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ibd9ccd9jfc16gwjfmn6vx59dxyfxpz
823348
823347
2026-04-21T07:22:27Z
Pharouqenr
25549
823348
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Hanif Malik Awan''' ya kasance ɗan siyasan [[Pakistan]] ne wanda ya taɓa zama memba a majalisar dokokin lardin Punjab daga shekarar 1997 zuwa 1999 da kuma daga watan Yunin shekara ta 2013 zuwa Mayu 2018. Ya kasance memba a majalisar dokokin Pakistan daga Disamban shekarar 2012 zuwa Maris 2013.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 5 ga Mayun shekarar 1952 a Gujrat.<ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |access-date=21 January 2018 |website=www.pap.gov.pk |archive-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608135532/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/968 |url-status=dead }}</ref>
Ya sami ilimin matakin digiri.<ref name="pap"/>
== Sana'ar siyasa ==
Ya tsaya takarar kujerar majalisar dokokin lardin Punjab a matsayin ɗan takara mai zaman kansa daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na shekarar 1993 amma bai yi nasara ba. Ya samu ƙuri'u 20,726 sannan kuma ya sha kaye a hannun Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (PML-J).<ref name="ecp/88-97">{{Cite web |title=Punjab Assembly election result 1988-97 |url=https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830191836/https://ecp.gov.pk/Documents/Results%201988%20-%201997/Punjab.pdf |archive-date=30 August 2017 |access-date=26 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An zaɓe shi a Majalisar Lardi ta Punjab a matsayin ɗan takarar Pakistan Muslim League (PML-N) daga mazaɓar PP-95 (Gujrat-cum-Jhelum) a babban zaɓen Pakistan na 1997 . Ya samu ƙuri'u 29,854 sannan ya doke ɗan takarar PML-J.<ref name="ecp/88-97"/>
Ba zai iya tsayawa takara a babban zaɓen shekarar 2002 ba saboda buƙatar kammala karatun digiri.
An zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar dokokin Pakistan daga mazaɓar NA-107 (Gujrat-IV) a matsayin ɗan takarar PML-N a zaben fidda gwani da aka gudanar a shekarar 2012. Ya samu ƙuri'u 70,434 sannan ya doke Rehman Naseer, Ɗan takarar jam'iyyar Pakistan Muslim League (Q) (PML-Q).
An sake zaɓe shi a Majalisar Lardin Punjab a matsayin ɗan takarar PML-N daga mazaɓar PP-114 (Gujrat-VII) a shekarar 2013 babban zaɓen Pakistan na 2013 .Ya samu ƙuri'u 40,428 kuma ya doke Raja Muhammad Naeem Nawaz, Ɗan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI).<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Haifaffun 1952]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
1h2i1xfccttqgb3zskzyigjoiqu9clh
Too Young for Love (1966 film)
0
69190
823610
372862
2026-04-21T11:32:32Z
Lawal Kabir
44185
823610
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Too Young for Love ''''' ( {{Lang-ar|صغيرة علي الحب}}, fassara. Saghira ala El-Hob) wani fim ne na ƙasar Masar da aka shirya shi a shekarar 1966 wanda Niazi Mostafa ya ba da umarni.<ref>{{cite web|url=http://www.elcinema.com/work/1006597/gallery/123631597 |title=Saghira Ala El-hob |work=elCinema}}</ref>
== Ýan wasa ==
* Soad Hosny a matsayin Samiha/Karima
* Rushdy Abaza a matsayin Kamal Azmy
* Nour El-Demerdash a matsayin Salah Abdel Samad
* Nadia El Gendy a matsayin Nadia
* Zeinab Sedky a matsayin kakar
* Adly Kasseb a matsayin Shaker
* Samir Ghanem a matsayin Sherif
== Duba kuma ==
* [[Sinima a Misra|Cinema na Misira]]
* Jerin fina-finan Masar
* Jerin fina-finan Masar na shekarun 1960
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Saghira ala el hob at IMDb
* List of musical films by year
== Manazarta ==
[[Category:fim]]
7rq039lrtjh36zwlvj9loaca6j5fypv
Love and Tears
0
69415
823629
503051
2026-04-21T11:40:54Z
Lawal Kabir
44185
823629
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:A love to the Sun.jpg|thumb|love]]
'''''Hob wa Dumoo`''''' listen ⓘ ( {{Lang-ar|حب و دموع}} , English:Love and Tears) fim din wasan [[kwaikwayo]] ne na [[soyayya]] [[Sinima a Misra|na ƙasar Masar]] da aka [[Shinya Nakayama|shirya]] shi a [[Shekara|shekarar]] 1955 [[wanda]] Kamal El Sheikh ya jagoranta. Taurarinsa Ahmed Ramzy, Zaki Rostom, da Faten Hamama.
Fim ɗin ya kasance mai ban mamaki a cikin Tarayyar Soviet, inda ya sayar da tikiti 32 million a ofishin akwatin a shekarar 1957.<ref>{{Cite web |title=«Любовь и слезы» (Hub wa demoue, 1955) |trans-title=Love and Tears |url=https://www.kinopoisk.ru/film/128803/ |access-date=2022-04-06 |website=[[Kinopoisk]] |language=ru}}</ref>
== Labarin fim ==
Faten Hamama tana wasa a Fatimah, wata mata da aka tilasta mata barin [[Baiko|angonta]] ga wani dattijo wanda kuma mahaifinta ke bin bashi. Mahaifinta ya kashe mutumin amma kuma ya kashe kansa. An tilasta mata aiki a cabaret amma ta koma ga soyayyarta, da Ahmed.<ref>{{cite web | url =http://www.fatenhamama.com/Arabic/films/HOB-WA-DEMOUGH.html | title =Film summary | accessdate =2007-01-28 | publisher =Faten Hamama's official site | language =Arabic}}</ref>
== 'Yan wasa ==
* Faten Hamama a matsayin Fatimah
* Ahmed Ramzy a matsayin Ahmed
* Zaki Rostom
* Aqila Ratib
== Manazarta ==
*
* Love and Tears at IMDb
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb title|0342543}}
[[Category:fim]]
0rxq1vmrrsu0hcq7oqtahaod04rz6yj
823630
823629
2026-04-21T11:41:08Z
Lawal Kabir
44185
823630
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:A love to the Sun.jpg|thumb|love]]
'''''Hob wa Dumoo`''''' listen ⓘ ( {{Lang-ar|حب و دموع}} , English:Love and Tears) fim din wasan [[kwaikwayo]] ne na [[soyayya]] [[Sinima a Misra|na ƙasar Masar]] da aka [[Shinya Nakayama|shirya]] shi a [[Shekara|shekarar]] 1955 [[wanda]] Kamal El Sheikh ya jagoranta. Taurarinsa Ahmed Ramzy, Zaki Rostom, da Faten Hamama.
Fim ɗin ya kasance mai ban mamaki a cikin Tarayyar Soviet, inda ya sayar da tikiti 32 million a ofishin akwatin a shekarar 1957.<ref>{{Cite web |title=«Любовь и слезы» (Hub wa demoue, 1955) |trans-title=Love and Tears |url=https://www.kinopoisk.ru/film/128803/ |access-date=2022-04-06 |website=[[Kinopoisk]] |language=ru}}</ref>
== Labarin fim ==
Faten Hamama tana wasa a Fatimah, wata mata da aka tilasta mata barin [[Baiko|angonta]] ga wani dattijo wanda kuma mahaifinta ke bin bashi. Mahaifinta ya kashe mutumin amma kuma ya kashe kansa. An tilasta mata aiki a cabaret amma ta koma ga soyayyarta, da Ahmed.<ref>{{cite web | url =http://www.fatenhamama.com/Arabic/films/HOB-WA-DEMOUGH.html | title =Film summary | accessdate =2007-01-28 | publisher =Faten Hamama's official site | language =Arabic}}</ref>
== Ýan wasa ==
* Faten Hamama a matsayin Fatimah
* Ahmed Ramzy a matsayin Ahmed
* Zaki Rostom
* Aqila Ratib
== Manazarta ==
*
* Love and Tears at IMDb
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb title|0342543}}
[[Category:fim]]
3jybq84pldkbbf2to5wsf5sr7x76xwa
The River of Love (film)
0
69457
823626
508543
2026-04-21T11:39:39Z
Lawal Kabir
44185
823626
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:2017-06-23 Kaohsiung LRT Love River Bridge.jpg|thumb|River love]]
[[Fayil:Film Bengawan Solo – River of Love Majalah STAR Edisi 4 Tahun 1972.png|thumb|''The River of Love'' (film)]]
'''''The River of Love''''' ( {{Lang-ar|نهر الحب|Nahr al-Ḥub}} , '''''Nahr el hob''''' ) wani fim ne na soyayya [[Misra|na Masar]] da aka shirya shi a shekara ta 1960 tare da Faten Hamama da [[Omar Sharif]]. [[Darakta|Daraktan fim]] [[Misirawa|na Masar]] Ezz El-Dine Zulficar ne ya ba da umarni kuma bisa ga littafin [[Leo Tolstoy]] na 1877, ''Anna Karenina''. An sanya fim ɗin a cikin manyan fina-finan Masar 100 da suka yi fice a cikin shekarar 1996.<ref name= hamama>{{cite web | url =http://www.fatenhamama.com/Arabic/films/Nahr-Elhob.html | title =''Nahr al-Hob'' | accessdate =2007-04-10 | publisher =[[Faten Hamama]]'s official website | language =Arabic}}</ref>
== Labarin fim ==
Taher Pasha (Zaki Rostom), hamshakin attajiri ne kuma mai iko, yana soyayya da Nawal (Faten Hamama) kuma ya yanke shawarar aurenta. Ta amince ne domin ta kubutar da ɗan uwanta daga gidan yari saboda bashin da ake bi da bai biya ba. Bayan ɗaurin aurensu, ran Nawal ya rikide zuwa kunci, da zaman kaɗaici a gidan Pasha. Ta samu ciki ta haifi danta ɗaya tilo. Wani matashin soja mai suna Khalid ([[Omar Sharif]]) ya faɗa soyayya da Nawal, wanda ya mayar da soyayyarsa.<ref name= hamama/><ref name= Adab>{{cite web | url =http://www.adabwafan.com/display/product.asp?id=38145 | script-title =ar:نهر الحب | accessdate =2007-04-10 | publisher =Adab wa Fan | language =Arabic | archive-date =2007-04-28 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070428002633/http://www.adabwafan.com/display/product.asp?id=38145 | url-status =dead }}</ref>
[[Fayil:Love, Speed and Thrills - Walter Wright - 1915, Keystone Film - EYE FLM39508 - OB 685625.webm|thumb|''The River of Love'' (film)]]
Tsawon watanni da masoyan suke boye sirrin dangantakarsu, har sai da Taher Pasha ya gano cewa matarsa na iya yin lalata. Ta fuskanci azzalumin mijinta, ta bukaci a raba aure, amma ya ki. Ɗan uwan Nawal tayi barazanar bayyana wa Taher laifin da ya aikata ga manema labarai idan har ba zai saki Nawal ba. Nawal yayi tafiya tare da Khalid zuwa Lebanon. Taher Pasha ya tura wasu mutanensa su yi mata leken asiri sannan ya kar6i hotuna a fili suna nuna Nawal tare da Khalid. A fusace Taher ya sake ta tare da rikon yaronsu. Khalid ya rasu a yaki a yakin. Nawal ta koma Egypt da kokarin dawo da yaronta amma ta kasa. Cikin fidda rai da bacin rai, Nawal ta kashe kanta ta hanyar ɗaure kanta a titin jirgin kasa.<ref name= hamama/><ref name= Adab/>
== Ýan wasa ==
* Faten Hamama a matsayin Nawal
* [[Omar Sharif]] a matsayin Khalid
* Zaki Rostom a matsayin Taher Pasha
* Umar El-Hariri a matsayin Mamduh
* Zahret El-Ola a matsayin Safeya
* Amina Rizk a matsayin Fatma hanim
* Fuad Al Mohandes a matsayin Fuad, abokin Khalid
* Soher El Bably a matsayin Mervat
== Manazarta ==
[[Category:fim]]
hf32dzl4z7gog83jo9jm0g9if30983v
You Must Be Joking Too! (Fim)
0
70105
823428
377149
2026-04-21T08:22:39Z
Pharouqenr
25549
823428
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. [[Johan van Rensburg]] ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne. <ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* [[Pierre Knoesen]]
* [[Cobus Rossouw]]
* Ian Roberts
* [[Hennie Smit (actor)|Hennie Smit]]
* [[Koos Strauss|Kos Strauss]]
* [[Claudia Turgas]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
je7o8dn8xfggkpmnx4elxmjmru9a7hb
823429
823428
2026-04-21T08:22:51Z
Pharouqenr
25549
823429
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne. <ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* [[Pierre Knoesen]]
* [[Cobus Rossouw]]
* Ian Roberts
* [[Hennie Smit (actor)|Hennie Smit]]
* [[Koos Strauss|Kos Strauss]]
* [[Claudia Turgas]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
9337xaglcaizzej0h81agqh2wqkf3ln
823430
823429
2026-04-21T08:23:03Z
Pharouqenr
25549
823430
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* [[Pierre Knoesen]]
* [[Cobus Rossouw]]
* Ian Roberts
* [[Hennie Smit (actor)|Hennie Smit]]
* [[Koos Strauss|Kos Strauss]]
* [[Claudia Turgas]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
bzt6ltnanlmt37gficnrbtu9l438hqg
823431
823430
2026-04-21T08:23:17Z
Pharouqenr
25549
823431
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* Pierre Knoesen
* [[Cobus Rossouw]]
* Ian Roberts
* [[Hennie Smit (actor)|Hennie Smit]]
* [[Koos Strauss|Kos Strauss]]
* [[Claudia Turgas]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
rq1wy3lsu9pnbbggu568kxiv35xw9ov
823432
823431
2026-04-21T08:23:26Z
Pharouqenr
25549
823432
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* Pierre Knoesen
* Cobus Rossouw
* Ian Roberts
* [[Hennie Smit (actor)|Hennie Smit]]
* [[Koos Strauss|Kos Strauss]]
* [[Claudia Turgas]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
mclubi8svw5ijhy8i8afbdyuzqcdsof
823433
823432
2026-04-21T08:23:36Z
Pharouqenr
25549
823433
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* Pierre Knoesen
* Cobus Rossouw
* Ian Roberts
* Hennie Smit
* [[Koos Strauss|Kos Strauss]]
* [[Claudia Turgas]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
czgz17nauw0dzqz5mrv3am2ef8dc7g8
823434
823433
2026-04-21T08:23:45Z
Pharouqenr
25549
823434
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* Pierre Knoesen
* Cobus Rossouw
* Ian Roberts
* Hennie Smit
* [[Koos Strauss|Kos Strauss]]
* Claudia Turgas
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
krslb1nted0kvdhcexphmkc9uvb2h11
823435
823434
2026-04-21T08:24:10Z
Pharouqenr
25549
823435
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* Pierre Knoesen
* Cobus Rossouw
* Ian Roberts
* Hennie Smit
* Kos Strauss
* Claudia Turgas
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
illjrqtszp9twf8hrnpsb5vytkqvdqu
823436
823435
2026-04-21T08:24:30Z
Pharouqenr
25549
823436
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* Pierre Knoesen
* Cobus Rossouw
* Ian Roberts
* Hennie Smit
* Kos Strauss
* Claudia Turgas
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
k6axgphv0pubjb8tb7wypbl0ammz7sx
823437
823436
2026-04-21T08:25:01Z
Pharouqenr
25549
Pharouqenr moved page [[You Must Be Joking Too!]] to [[You Must Be Joking Too! (Fim)]]
823436
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Dole ne ku ma kuna wasa!''''' Fim ne na barkwanci na shekarar 1987 na Afirka ta Kudu wanda Leon Schuster ya ba da Umarni kuma Elmo de Witt ya shirya. Johan van Rensburg ne ya shirya kiɗan fim ɗin.<ref>{{cite web|url=http://africa-archive.com/za/you-must-be-joking-too-1987 |title=You Must Be Joking! Too |website=African Film Database|access-date=9 August 2022}}</ref>
== Saki ==
An saki fim din a shekara ta 1987, fim ɗin Yaren turanci ne.<ref>''Dictionary of African Filmmakers'' by Roy Armes - [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&dq=%22You+Must+Be+Joking+Too!%22Leon+Schuster&pg=PA390 Page 390]</ref> Shi ne rubutun Schuster ya rubuta kuma farkon fara bayar da umarnin fim da yayi.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Leon Schuster ne adam wata
* Eddie Eckstein
* Pierre Knoesen
* Cobus Rossouw
* Ian Roberts
* Hennie Smit
* Kos Strauss
* Claudia Turgas
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|2825292}}
[[Category:Fim]]
k6axgphv0pubjb8tb7wypbl0ammz7sx
A Rumor of Love
0
70432
823624
526537
2026-04-21T11:38:26Z
Lawal Kabir
44185
823624
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''A Rumor of Love''''' (aka The Love Rumor; Larabci: إش Universe حب - ''Eshaet Hob'' ko Ishayat hub) fim ne na Masar na 1960 wanda darektan Fatin Abdel Wahab ya shirya . Fim din ya ba da labarin wani saurayi da matsalar da ya fuskanta zuwa kotu da yarinyar da yake ƙauna. Tare da taimakon kawunsa, mahaifin yarinyar, ya sami damar sa ta ƙaunace shi - amma ba bayan duk garin ya ji jita-jita game da hanyoyinsa na mata ba.
Fim din <ref>The Film's page on El Cinema.com. [http://www.elcinema.com/en/work/wk1010058/ See (in Arabic)]</ref> samo asali ne daga The Whole Town's Talking, wasan da Anita Loos da John Emerson suka yi.
== Labarin fim ==
Eshaet Hob ya kuma fara ne da gabatar da wani attajiri dan kasuwa, Abdel Qader El Nashashgi (Youssef Wahby), da danginsa masu ban sha'awa - matarsa mai suna Bahiga (Ehsan Elsherif), 'yan uwansa biyu, Hussein ([[Omar Sharif]]) da Mahroos (Abdel-Menam Ibrahim), da kyakkyawar 'yarsa, Samiha (Soad Hosny). Hussein, marubuci mai ƙasƙanci wanda ya zama manajan a cikin kamfanin kawunsa, yana ƙaunar Samiha wanda shi ma yana sha'awar ɗan wasa mai yare da yawa, Luci (Gamal Ramses). Ganin cewa tana da shekarun yin aure, iyayenta sun shirya auren ta. Mahaifinta yana so ya sa ta tare da Hussein, wanda yake fitaccen mutum ne mai kyakkyawar makoma. A gefe guda, mahaifiyarta ta ƙarfafa ta ta yi alkawari da Luci. Bambancin ra'ayi ya haifar da jayayya wanda ya sa mahaifin Samiha ya tsara shirin yaudara wanda Hussein zai jawo Samiha.
Mai rikitarwa, mai rikitarwa da rikitarwa. Shirin ya dogara sosai da yin Samiha kishi ta hanyar "bayyana" dangantakar Hussein da mata daban-daban, don haka ya sa Samiha ya zama abin sha'awa. Abdel Qader ya ƙirƙiri wasiƙun soyayya da kiran waya, tare da taimakon Mahroos, yana mai da'awar cewa sun fito ne daga tauraron Masar Hind Rostom (Hind Rostom). Da gaske kishi, Samiha, Luci da abokansu suna bincika dakin Hussein don shaidar hanyoyin kisan mata na Hussein. Mahaifin Samiha, yana nuna fushi, ya yi barazanar fitar da Hussein daga gidan da suke raba yana mai bayyana cewa Hussein yana lalata sunan iyalin.
Saboda yanayin tsegumi na abokan Samiha, mutanen Port Saeed - garin da suke zaune a ciki - sun yi imanin cewa Hussein yana da alaƙa da Hind Rostom. Matsalar ta tashi lokacin da Hind Rostom ya ziyarci birnin don yin wasan kwaikwayo. Luci ya sadu da abokinsa a kulob din, wanda daga baya ya zama saurayin Hind Rostom mai kishi, Adel (Adel Hekal). Da yake Samiha ya yi watsi da Hussein, Luci ya yanke shawarar fallasa dangantakar Hussein da Hind Rostom da Adel, wanda ya yi fushi da yaudarar. Wannan ya haifar da fada tsakanin Hussein da Adel, wanda ya ƙare a cikin Hind Rostom shiga cikin fada, da niyyar koya wa ango darasi. Tare da taimakon wani yaro mai wasan kwaikwayo, Hind Rostom ya yaudari Adel, Samiha da Bahiga suyi imani cewa tana da ɗa tare da Hussein. Samiha, mai raunin zuciya, ta kawo karshen dangantakarta da Hussein kuma ta saurari shawarar mahaifiyarta game da auren Luci.
Samiha ya karɓi kiran waya daga Hind Rostom yana bayanin dabarar da ta gyara dangantakar Samiha da Hussein. Bayan wasu lokutan ban dariya, an fitar da dukkan asirin, a ƙarshe ya bar Samiha da Hussein su sami ƙarshen farin ciki.
== Ƴan wasa ==
* [[Omar Sharif]] a matsayin Hussein
* Soad Hosny a matsayin Samiha
* Youssef Wahbi a matsayin Abdel Kader El Nashashgy
* Abdel Moneim Ibrahim a matsayin Mahrous
* Ehsan Sherif a matsayin Bahiga
* Ragaa El-Geddawy a matsayin abokiyar Samiha
* Gamal Ramses a matsayin Lucy
* Hind Rostom a matsayin kanta
== Duba kuma ==
* ''Magana ta Dukan Birnin'' (1926)
* Tsohon Bad Boy (1931)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.elcinema.com/en/work/wk1010058/ Eshaet Hob, ElCinema.com]
* {{IMDb title|0366623}}
[[Category:Fim]]
[[Category: Fina-finan Masar]]
87z0i4qlqbvosdhygfb1qmbf5pd8pie
823625
823624
2026-04-21T11:38:46Z
Lawal Kabir
44185
823625
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''A Rumor of Love''''' (aka The Love Rumor; Larabci: إش Universe حب - ''Eshaet Hob'' ko Ishayat hub) fim ne na Masar na 1960 wanda darektan Fatin Abdel Wahab ya shirya . Fim din ya ba da labarin wani saurayi da matsalar da ya fuskanta zuwa kotu da yarinyar da yake ƙauna. Tare da taimakon kawunsa, mahaifin yarinyar, ya sami damar sa ta ƙaunace shi - amma ba bayan duk garin ya ji jita-jita game da hanyoyinsa na mata ba.
Fim din <ref>The Film's page on El Cinema.com. [http://www.elcinema.com/en/work/wk1010058/ See (in Arabic)]</ref> samo asali ne daga The Whole Town's Talking, wasan da Anita Loos da John Emerson suka yi.
== Labarin fim ==
Eshaet Hob ya kuma fara ne da gabatar da wani attajiri dan kasuwa, Abdel Qader El Nashashgi (Youssef Wahby), da danginsa masu ban sha'awa - matarsa mai suna Bahiga (Ehsan Elsherif), 'yan uwansa biyu, Hussein ([[Omar Sharif]]) da Mahroos (Abdel-Menam Ibrahim), da kyakkyawar 'yarsa, Samiha (Soad Hosny). Hussein, marubuci mai ƙasƙanci wanda ya zama manajan a cikin kamfanin kawunsa, yana ƙaunar Samiha wanda shi ma yana sha'awar ɗan wasa mai yare da yawa, Luci (Gamal Ramses). Ganin cewa tana da shekarun yin aure, iyayenta sun shirya auren ta. Mahaifinta yana so ya sa ta tare da Hussein, wanda yake fitaccen mutum ne mai kyakkyawar makoma. A gefe guda, mahaifiyarta ta ƙarfafa ta ta yi alkawari da Luci. Bambancin ra'ayi ya haifar da jayayya wanda ya sa mahaifin Samiha ya tsara shirin yaudara wanda Hussein zai jawo Samiha.
Mai rikitarwa, mai rikitarwa da rikitarwa. Shirin ya dogara sosai da yin Samiha kishi ta hanyar "bayyana" dangantakar Hussein da mata daban-daban, don haka ya sa Samiha ya zama abin sha'awa. Abdel Qader ya ƙirƙiri wasiƙun soyayya da kiran waya, tare da taimakon Mahroos, yana mai da'awar cewa sun fito ne daga tauraron Masar Hind Rostom (Hind Rostom). Da gaske kishi, Samiha, Luci da abokansu suna bincika dakin Hussein don shaidar hanyoyin kisan mata na Hussein. Mahaifin Samiha, yana nuna fushi, ya yi barazanar fitar da Hussein daga gidan da suke raba yana mai bayyana cewa Hussein yana lalata sunan iyalin.
Saboda yanayin tsegumi na abokan Samiha, mutanen Port Saeed - garin da suke zaune a ciki - sun yi imanin cewa Hussein yana da alaƙa da Hind Rostom. Matsalar ta tashi lokacin da Hind Rostom ya ziyarci birnin don yin wasan kwaikwayo. Luci ya sadu da abokinsa a kulob din, wanda daga baya ya zama saurayin Hind Rostom mai kishi, Adel (Adel Hekal). Da yake Samiha ya yi watsi da Hussein, Luci ya yanke shawarar fallasa dangantakar Hussein da Hind Rostom da Adel, wanda kuma ya yi fushi da yaudarar. Wannan ya haifar da fada tsakanin Hussein da Adel, wanda ya ƙare a cikin Hind Rostom shiga cikin fada, da niyyar koya wa ango darasi. Tare da taimakon wani yaro mai wasan kwaikwayo, Hind Rostom ya yaudari Adel, Samiha da Bahiga suyi imani cewa tana da ɗa tare da Hussein. Samiha, mai raunin zuciya, ta kawo karshen dangantakarta da Hussein kuma ta saurari shawarar mahaifiyarta game da auren Luci.
Samiha ya karɓi kiran waya daga Hind Rostom yana bayanin dabarar da ta gyara dangantakar Samiha da Hussein. Bayan wasu lokutan ban dariya, an fitar da dukkan asirin, a ƙarshe ya bar Samiha da Hussein su sami ƙarshen farin ciki.
== Ƴan wasa ==
* [[Omar Sharif]] a matsayin Hussein
* Soad Hosny a matsayin Samiha
* Youssef Wahbi a matsayin Abdel Kader El Nashashgy
* Abdel Moneim Ibrahim a matsayin Mahrous
* Ehsan Sherif a matsayin Bahiga
* Ragaa El-Geddawy a matsayin abokiyar Samiha
* Gamal Ramses a matsayin Lucy
* Hind Rostom a matsayin kanta
== Duba kuma ==
* ''Magana ta Dukan Birnin'' (1926)
* Tsohon Bad Boy (1931)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.elcinema.com/en/work/wk1010058/ Eshaet Hob, ElCinema.com]
* {{IMDb title|0366623}}
[[Category:Fim]]
[[Category: Fina-finan Masar]]
qmxr2kdupud9x3hwqs9zillvi3pzu8l
Long Nights Journey into Day
0
70493
823313
665561
2026-04-21T07:09:52Z
Pharouqenr
25549
823313
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na Amurka na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10. <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref>ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10. <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya". <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
3ngmo4vmoezirrwi94bcrumrcxkjahn
823314
823313
2026-04-21T07:10:10Z
Pharouqenr
25549
823314
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na Amurka na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10. <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref>ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10. <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya". <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
15d7vy56lr18j9a6umou4b9papaaca2
823315
823314
2026-04-21T07:10:28Z
Pharouqenr
25549
823315
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na Amurka na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10. <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref>ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10. <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya". <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
k8wyyn13eix1weuw9uf6g6f7u9jysjk
823316
823315
2026-04-21T07:10:47Z
Pharouqenr
25549
823316
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na [[Amurka]] na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10. <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref>ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10. <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya". <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
20shezxi4y726e5vg3wfynl6xwyen7c
823317
823316
2026-04-21T07:11:08Z
Pharouqenr
25549
823317
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na [[Amurka]] na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10. <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref>ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10. <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya". <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
facbzkaw9azdjxx6mf1nkvbohdojabp
823318
823317
2026-04-21T07:11:23Z
Pharouqenr
25549
823318
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na [[Amurka]] na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10. <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref>ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10. <ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya".<ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
pmaogxedpu7cro0aiwlo6b77q1bzx9f
823319
823318
2026-04-21T07:11:37Z
Pharouqenr
25549
823319
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na [[Amurka]] na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10. <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref>ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10.<ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya".<ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
t64jb9lfpyun12u7ku90b3r8v6qkuul
823320
823319
2026-04-21T07:11:55Z
Pharouqenr
25549
823320
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na [[Amurka]] na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta Afirka ta Kudu. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10.<ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref> ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10.<ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya".<ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
5t8dpr9ltjvdkdzddesnfpcbmsfoncp
823321
823320
2026-04-21T07:12:39Z
Pharouqenr
25549
823321
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Long Night's Journey Into Day''' fim ne na [[Amurka]] na 2000 game da Hukumar Gaskiya da Sulhu a ayan wariyar launin fata ta [[Afirka ta Kudu]]. An zabi shi don Kyautar Kwalejin don Kyautattun Bayanai.<ref name="NY Times">{{cite web |url=https://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521144203/http://movies.nytimes.com/movie/184714/Long-Night-s-Journey-Into-Day/details |url-status=dead |archive-date=2011-05-21 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2011 |title=NY Times: Long Night's Journey into Day |accessdate=2008-11-22}}</ref>
== Karɓuwa ==
=== Amsa mai mahimmanci ===
Long Night' Journey Into Day yana da amincewar amincewa da kashi 94% a shafin yanar gizon mai tarawa na Rotten Tomatoes, bisa ga sake dubawa 16, da kuma matsakaicin darajar 7.48/10.<ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Metacritic]] }}</ref> ila yau, yana da kashi 85 daga cikin 100 a kan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, wanda ke nuna "girmamawa ta duniya".<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day|title = Long Night's Journey into Day| website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref>
[[Category:Fim]]
== liyafa ==
=== Martani mai mahimmanci ===
''Tafiyar Dogon Dare Zuwa Rana Guda'' yana da ƙimar amincewa na kaso 94% akan gidan yanar gizon mai tattara Tumatir Rotten Tumatir, bisa sake dubawa 16, da matsakaicin ƙimar 7.48/10.<ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.rottentomatoes.com/m/long_nights_journey_into_day |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> Hakan yana da maki darajar 85 cikin 100 akan Metacritic, bisa ga masu sukar 4, yana nuna "yabo na duniya".<ref>{{Cite web |title=Long Night's Journey into Day |url=https://www.metacritic.com/movie/long-nights-journey-into-day |website=[[Metacritic]]}}</ref>
=== Kyaututtuka Lambar Yabo ===
Fim ɗinnan ya sami kyaututtukan lambar yabo ta Mafi kyawun Takaddun Bayanai na Duniya a 2000 Hot Docs Canadian International Documentary Festival.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
5svttqt4e2ebk354l39p69fxwmnaasw
Sara Lalama
0
71395
823622
593768
2026-04-21T11:37:12Z
Lawal Kabir
44185
823622
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sara Lalama''' (an haife ta ranar 14 ga watan Fabrairun shekara ta 1993), [[Ɗan wasa|'yar wasan kwaikwayo]] ce ta Aljeriya.<ref>{{cite web| url=https://www.tvtime.com/en/actor/142354| title=Sara Lalama| publisher=tvtime| access-date=27 October 2020| archive-date=2 November 2021| archive-url=https://web.archive.org/web/20211102070149/https://www.tvtime.com/en/actor/142354| url-status=dead}}</ref> Tana da matsayi a cikin jerin shirye-shiryen talabijin ''Masha'er'', Le rendez-vous da ''Hob Fi Kafas El Itiham'' .
== Rayuwa ta mutum ==
An haife ta ne a ranar 14 ga Fabrairu 1993 a [[Constantine, Aljeriya|Constantine]], Aljeriya.
== Ayyuka ==
Ta kuma fara aikinta a gidan wasan kwaikwayo na Faransa . horar da fina-finai a Toulon Regional Conservatory (Ecole De Musique Toulon Initiation), Faransa na tsawon shekaru hudu. A shekara ta 2013, ta yi rawar talabijin ta farko a cikin wasan kwaikwayo na sabulu Asrar el madi wanda aka watsa a Algeria 3. Tare da nasarar da ta samu a cikin jerin, an gayyace ta don yin aiki a cikin jerin wasan kwaikwayo, La classe a cikin 2014. A cikin jerin, ta taka rawar 'Nourhane'. Sa'an nan a cikin 2015, Lalama ta taka muhimmiyar rawa 'Yasmine' a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na ''Hob Fi Kafas El Itiham'' wanda Bachir Sellami ya jagoranta.
A shekara ta 2016, ta fara fitowa a fim din 'Nedjma' tare da fim din El ''Boughi'' . Daga baya a wannan shekarar, ta taka rawar 'Quamar', a cikin soapie ''Qoloub Tahta Ramad'' wanda Bachir Sellami ya jagoranta. A cikin 2017, ta fito a cikin jerin ''Samt El Abriyaa'' . <ref>[http://www.radioalgerie.dz/news/ar/article/20170110/99821.html/ "«صمت الأبرياء» مسلسل تليفزيوني لرمضان القادم]. (in Arabic). Retrieved May 20, 2017.</ref> daga shekara 2019, an nuna ta a cikin watsa shirye-shiryen soapie ''Masha'er'' a Aljeriya da Tunisia. <ref>[http://www.echoroukonline.com/ara/articles/524246.html فريدة بلقسّام وأحمد خلفاوي يقبلان التحدّي في "شيش أتحدّاك".](in Arabic). Retrieved June 12, 2017.</ref> cikin wannan shekarar, ta shiga cikin wasan kwaikwayo na Aljeriya ''Chiche Atahaddak'' . [1]
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Fim din
!Matsayi
!Irin wannan
!Tabbacin.
|-
|2013
|''Kashe kuɗin''
|
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2014
|''Ɗalibin''
|Nourhane
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2015
|''Hob Fi Kafas El Itiham''
|Yasmine
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2016
|''Boughi''
|Nedjma
|Fim din
|
|-
|2016
|''Qoloub Tahta Ramad''
|Quamar
|Shirye-shiryen talabijin
|<ref>[http://www.annasronline.com/index.php/2014-08-17-13-22-10/2014-08-27-18-45-22/46240-2016-05-25-20-08-21 سارة لعلامة تنبش في رماد مآسي الطلاق .](in Arabic). Retrieved July 11, 2017.</ref>
|-
|2017
|''Samt El Abriyaa''
|Hanane
|Shirye-shiryen talabijin
|<ref>[http://magazine.echoroukonline.com/articles/1894.html/ "بالصور "الشروق العربي" تكشف كواليس مسلسل "صمت الأبرياء"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170728111838/http://magazine.echoroukonline.com/articles/1894.html/ |date=2017-07-28 }}. (in Arabic). Retrieved May 20, 2017.</ref>
|-
|2017
|''Taron da aka yi''
|Sara
|Gajeren fim
|
|-
|2019
|''Masha'er''
|Zahra
|Shirye-shiryen talabijin
|
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|nm10101002}}
* [https://www.elhiwardz.com/national/88611/attachment/sara-lalama/ sara lalama]
[[Category:Haihuwan 1993]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
pkiyngm5imuxns6xtgzlhzndjz3v8sd
Helmy Halim
0
71495
823627
505074
2026-04-21T11:40:00Z
Lawal Kabir
44185
823627
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Helmy Halim''', kuma '''Hilmi Halim''' ( {{Lang-ar|حلمي حليم}} ; 1916 - 1971) darektan fina-finan Masar ne, marubucin fim, kuma furodusa. <ref>{{IMDb name|0355206}}</ref> Yayi aiki da yan wasan kwaikwayo da dama kamar [[Omar Sharif]], Salah Zulfikar, Ahmed Ramzy, Faten Hamama da Abdel Halim Hafez.
[[Fayil:Prominent Officers of the Egyptian Army (1909).png|thumb|Helmy Halim]]
A shekarar 1955, ya gano Ahmed Ramzy ya saka shi wani fim, ya kuma fito a cikin shirin a matsayin Ramzy a [[Our Beautiful Days|Ayyamna al-Holwa]].<ref>[http://weekly.ahram.org.eg/2000/487/profile.htm Al-Ahram Weekly article] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070412092031/http://weekly.ahram.org.eg/2000/487/profile.htm |date=2007-04-12 }}</ref>
== Fim ==
*''[[Ayyamna al-Holwa]]''
*''[[Ard al-Salam]]''
*''[[Hekayit Hob]]'' (A Love Story), released: January 12, 1959, starring: [[Abdel Halim Hafez]], [[Mariam Fakhr Eddine]]
*''[[Appointment at the Tower|Maww'ed fil Borg]]'' (Appointment at the Tower), released: December, 1962, starring: [[Salah Zulfikar]], [[Soad Hosny]].
*''[[Maabodat El Gamahir]]'' (The Beloved Diva), released: January, 1967, starring: [[Abdel Halim Hafez]], [[Shadia]].
*
==Manazarta==
<references/>
==Hanyoyin Hadi na waje==
*{{IMDb name|0355206|name=Helmy Halim}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Halim}}
net2tola41sbzujphy28zyb7x1u6e93
Zahret El-Ola
0
71952
823062
484632
2026-04-20T16:38:09Z
Pharouqenr
25549
823062
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Zahret El-Ola''' <ref>{{Cite web|date=18 December 2017|title=5 facts about Zahret El-Ola|url=https://www.egypttoday.com/Article/4/37095/5-facts-about-Zahret-El-Ola|access-date=27 July 2021|website=EgyptToday}}</ref> (10 Yuni 1934 - 18 Disamba 2013) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Masar, kuma ita ce matar Salah Zulfikar ta biyu . Ta shahara ne saboda rawar da ta taka a cikin wasan kwaikwayo da wasan kwaikwayo a cikin shekarun 1950 da 1960. Tana daya daga cikin fitattun 'yan wasan kwaikwayo a [[Misra|Misira]]. El-Ola ya kasance mai yawa a zamanin zinariya na fina-finai na Masar. fitowarta a fim din ya kasance a cikin Mahmoud Zulfikar's My Father Deceived Me (1951), kuma fim dinta na karshe shi ne ''Ard Ard'' (1998).<ref>{{Cite web|title=Zahrat Al Oula – Actor Filmography، photos، Video|url=https://elcinema.com/en/person/1091210|access-date=21 July 2021|website=elCinema.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Shalaby|first=Shirley|url=https://books.google.com/books?id=k3YrDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA118|title=Beyond Charm: The Essential Etiquette Guide for Middle Eastern and Global Youth|date=2017-07-07|publisher=Sama For Publishing & Distributiom|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Ginsberg|first1=Terri|url=https://books.google.com/books?id=xhzzDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA369|title=Historical Dictionary of Middle Eastern Cinema|last2=Lippard|first2=Chris|date=2020|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-5381-3905-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Lalami|first=Laila|url=https://books.google.com/books?id=4s4FvtCXLqoC&dq=zahrat+el-ola&pg=PT239|title=Secret Son|date=2010-02-04|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-0-14-195907-8|language=en}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
[[Fayil:Zahrat El-Ola.jpg|thumb|Zahret El-Ola]]
An haifi Zahret El-Ola a ranar 10 ga Yuni 1934 a Alexandria, Misira . Bayan samun difloma daga Cibiyar Ayyukan Dramatic, ta koma tare da iyalinta zuwa Mahalla al-Kubra sannan zuwa [[Kairo|Alkahira]] inda Youssef Wahbi ya koya mata aiki a gidan wasan kwaikwayo, sannan ta tafi aiki a cikin fim.
== Ayyuka ==
El-Ola ta shiga cikin fina-finai sama da goma tare da Salah Zulfikar . Ta gabatar da ayyukan da suka kai fina-finai 120 da jerin shirye-shiryen talabijin 50 a duk lokacin da ta yi aiki, gami da jerin "Eny Rahela" tare da Mahmoud Morsy, Laila Hamada da Mohamed El-Araby, da kuma jerin "A gefen tarihin rayuwa" tare da Ahmed Mazhar, dukansu an nuna su a tsakiyar shekarun saba'in, da jerin "Bela Khatiaa" da "Zohoor W Ashwak" tare da Salah Zulfikar, dukansu biyu an nuna su ne a farkon shekarun da suka gabata.
== Rashin lafiya da mutuwa ==
A ranar uwa 21 ga watan Maris na shekara ta 2010, El-Ola ba ta iya halartar bikin girmama ta a matsayin mai zane da uwa a wani taron da [[Catholic Center|Cibiyar Katolika]] ta gudanar a karkashin taken Ranar Bayarwa, saboda rashin lafiya, wanda ya tilasta mata ta zauna a gida, kuma babu wanda ya iya wakiltar ta don karɓar kyautar. An girmama ta a gida ta hanyar ba ta garkuwa don nuna godiya ga sadaukarwarta a cikin shekarun aikinta. Uba Boutros Daniel ne ya ba ta garkuwar, a cikin wata alama ta ɗan adam. Zahret El-Ola ta sha wahala a cikin kwanakinta na ƙarshe na shanyayye har sai da ta mutu a daren Laraba, 18 ga Disamba 2013.
== Hotunan fina-finai ==
* 1951: [[My Father Deceived Me|Mahaifin na yaudare ni]]
* 1951: Ana Bent Nas
* 1952: Mulkin mallaka ya fadi
* 1952: Hoton bikin aure
* 1952: Mai Girma Mr
* 1952: Na yi imani da Allah
* 1952: Bangaskiya
* 1953: Window zuwa Sama
* 1953: Kuskuren Rayuwa
* 1953: [[Aisha (1953 fim)|Aisha]]
* 1953: Hanyar Farin Ciki
* 1953: Abokin rayuwarta
* 1953: Inferno na kishi
* 1953: Bayan Farewell
* 1953: Taron Ƙarshe
* 1954: Wata Dare a Rayuwata
* 1954: Yarinyar Makwabta
* 1954: Bahbouh Effendi
* 1954: Nasarar Ƙauna
* 1954: Ni soyayya ce
* 1954: [[The Unjust Angel (fim)|Mala'ika marar adalci]]
* 1954: Kudi da Yara
* 1954: Kwanaki mafi farin ciki
* 1954: Ku yi jinƙai ga hawaye na
* 1954: Hanyoyi a cikin Yashi
* 1955: Mulkin Mata
* 1955: Kyaftin Masar
* 1955: Mai son rai
* 1955: Kwanakinmu Masu Kyau
* 1955: Amani Al Omr
* 1955: Mafarki na bazara
* 1956: Kira na Ƙauna
* 1956: Ranar Gram
* 1956: Zuciya Mai Rashin Amfani
* 1956: An kashe matata
* 1956: Kira na waɗanda aka zalunta
* 1956: Baƙo
* 1956: Ismail Yassin a cikin 'yan sanda
* 1957: Komawa[[Back Again (fim)|Har ila yau]]
* 1957: Hanyar Bege
* 1957: Fursunonin Abu Zaabal
* 1957: Port Said
* 1957: Cushion mara amfani
* 1957: Laifi da Hukunce-hukunce
* 1957: Ismail Yassin a cikin Rundunar Sojan Ruwa
* 1958: Direbobinmu na Al-Layl
* 1958: Har sai Mun hadu
* 1958: [[Jamila, the Algerian|Jamila, 'yar Aljeriya]]
* 1958: Toha
* 1958: Abu Oyoun Jare'a
* 1959: Asirin Invisibility Cap
* 1959: [[The Nightingale's Prayer|Doaa Al-Karawan]]
* 1959: Rayuwar Mace
* 1959: Ina tunanin abin da na manta
* 1959: [[The Unknown Woman (fim)|Mace da ba a sani ba]]
* 1959: Allah ya fi girma
* 1959: Ƙaunar Ƙarshe
* 1959: Ismail Yassin a cikin Sojojin Sama
* 1960: [[The River of Love (film)|Kogin Soyayya]]
* 1960: Mutumin da ba shi da zuciya
* 1960: Magada Uku
* 1960: Mijin Hobo
* 1960: Rabat Mai Tsarki
* 1961: Akwai Mutum a Gidanmu
* 1961: Gobe Wata Rana
* 1961: Ashour Qalb al-Assad
* 1961: [[The Path of Heroes (film)|Hanyar Jarumai]]
* 1961: Miji ta hanyar hayar
* 1961: [[Ana wa Banati|Ni da 'ya'yana mata]]
* 1961: Dare mai zafi
* 1961: Turguman
* 1962: [[The Oil King (film)|Sarkin Man Fetur]]
* 1962: The Comic Society for Killing Matas[[The Comic Society for Killing Wives (film)|Kungiyar Comic don Kashe Mata]]
* 1962: [[I'm the Fugitive (film)|Ni ne Mai Tserewa]]
* 1963: Madmen in Bliss
* 1964: Ga Hanafi
* 1964: Bint Al-Hetta
* 1965: 'Yan'uwa Biyu
* 1966: Masu Ƙauna Suna Kuka
* 1966: Grams a watan Agusta
* 1966: Mijin da ba shi da aure
* 1967: Taron na biyu
* 1968: Masu Tsaro guda shida
* 1968: Mutumin da ya fi ƙarfin zuciya a Duniya
* 1968: [[Ibn Al-Hetta (film)|Ibn Al-Hetta]]
* 1969: Fitar da Aljihu a kan Kuncinsa
* 1970: Ma'aikatan Hauka Uku
* 1973: Sukkari
* 1973: Ƙaunar da ta kasance
* 1975: Ranar Lahadi mai zubar da jini
* 1975: Wadanda aka azabtar
* 1975: [[Al-Ridaʼ al-Abyaḍ|Al-Rida" Al-Abyad]]
* 1977: Don Rayuwa
* 1977: Addu'ar Masu Ziyayya
* 1978: Rayuwa ta ɓace, ɗana
* 1978: Jirgin ƙasa na Lovers
* 1978: Ƙididdigar Shekaru
* 1978: [[The Famous Case (film)|Shahararren Shari'a]]
* 1978: Kwanaki Mafi Kyawun Rayuwata
* 1979: Zunubi na Mala'ika
* 1980: Fatwa al-Jabal
* 1980: The Stranger Brothers
* 1981: Rikicin masoya
* 1981: [[I'm Not Lying But I'm Beautifying|Ba na yin ƙarya amma ina da kyau]]
* 1982: Na rasa ƙaunata a can
* 1982: [[Bus Driver (film)|Direban bas]]
* 1982: Wani mutum a gidan yarin mata
* 1983: Ni ba ɓarawo ba ne
* 1984: Hadi Bady
* 1985: Mala'iku na titi
* 1985: Aljanin daga zuma
* 1986: Mutane masu kyau, talakawa
* 1986: Tafiyar Omar
* 1986: Ga wanda wata ke murmushi
* 1986: Zan bar ka, Ubangiji
* 1986: Yankin takobi
* 1987: Al-Ardah Al-Halji a cikin shari'ar zamba
* 1988: 'Yar Pasha, Ministan
* 1988: Kwanakin Ta'addanci[[Days of Terror|Kwanaki na Ta'addanci]]
* 1989: Labari mai ban mamaki
* 1989: Kula da Mutum
* 1991: Lokacin Al-Jadaan
* 1992: Ma'aurata da ke cikin matsala
* 1993: Jirgin Ƙauna da azaba
* 1998: Ard Ard
=== Talabijin ===
==== Ayyukan da aka zaɓa ====
* 1976: Laqeeta
* 1978: Ala Hamesh El-Seera
* 1980: Bela Khatiaa
* 1983: Zohour W Ashwak
* 1987: Al-Zawga Awel Man Yaalam
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Mutuwan 2013]]
4zae4ka135itiu3e6qbkz90fhaoteq3
823063
823062
2026-04-20T16:38:32Z
Pharouqenr
25549
823063
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Zahret El-Ola''' <ref>{{Cite web|date=18 December 2017|title=5 facts about Zahret El-Ola|url=https://www.egypttoday.com/Article/4/37095/5-facts-about-Zahret-El-Ola|access-date=27 July 2021|website=EgyptToday}}</ref> (10 Yuni 1934 - 18 Disamba 2013) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Masar, kuma ita ce matar Salah Zulfikar ta biyu . Ta shahara ne saboda rawar da ta taka a cikin wasan kwaikwayo da wasan kwaikwayo a cikin shekarun 1950 da 1960. Tana daya daga cikin fitattun 'yan wasan kwaikwayo a [[Misra|Misira]]. El-Ola ya kasance mai yawa a zamanin zinariya na fina-finai na Masar. fitowarta a fim din ya kasance a cikin Mahmoud Zulfikar's My Father Deceived Me (1951), kuma fim dinta na karshe shi ne ''Ard Ard'' (1998).<ref>{{Cite web|title=Zahrat Al Oula – Actor Filmography، photos، Video|url=https://elcinema.com/en/person/1091210|access-date=21 July 2021|website=elCinema.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Shalaby|first=Shirley|url=https://books.google.com/books?id=k3YrDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA118|title=Beyond Charm: The Essential Etiquette Guide for Middle Eastern and Global Youth|date=2017-07-07|publisher=Sama For Publishing & Distributiom|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Ginsberg|first1=Terri|url=https://books.google.com/books?id=xhzzDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA369|title=Historical Dictionary of Middle Eastern Cinema|last2=Lippard|first2=Chris|date=2020|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-5381-3905-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Lalami|first=Laila|url=https://books.google.com/books?id=4s4FvtCXLqoC&dq=zahrat+el-ola&pg=PT239|title=Secret Son|date=2010-02-04|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-0-14-195907-8|language=en}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
[[Fayil:Zahrat El-Ola.jpg|thumb|Zahret El-Ola]]
An haifi Zahret El-Ola a ranar 10 ga Yuni 1934 a Alexandria, Misira . Bayan samun difloma daga Cibiyar Ayyukan Dramatic, ta koma tare da iyalinta zuwa Mahalla al-Kubra sannan zuwa [[Kairo|Alkahira]] inda Youssef Wahbi ya koya mata aiki a gidan wasan kwaikwayo, sannan ta tafi aiki a cikin fim.
== Ayyuka ==
El-Ola ta shiga cikin fina-finai sama da goma tare da Salah Zulfikar . Ta gabatar da ayyukan da suka kai fina-finai 120 da jerin shirye-shiryen talabijin 50 a duk lokacin da ta yi aiki, gami da jerin "Eny Rahela" tare da Mahmoud Morsy, Laila Hamada da Mohamed El-Araby, da kuma jerin "A gefen tarihin rayuwa" tare da Ahmed Mazhar, dukansu an nuna su a tsakiyar shekarun saba'in, da jerin "Bela Khatiaa" da "Zohoor W Ashwak" tare da Salah Zulfikar, dukansu biyu an nuna su ne a farkon shekarun da suka gabata.
== Rashin lafiya da mutuwa ==
A ranar uwa 21 ga watan Maris na shekara ta 2010, El-Ola ba ta iya halartar bikin girmama ta a matsayin mai zane da uwa a wani taron da Cibiyar Katolika ta gudanar a karkashin taken Ranar Bayarwa, saboda rashin lafiya, wanda ya tilasta mata ta zauna a gida, kuma babu wanda ya iya wakiltar ta don karɓar kyautar. An girmama ta a gida ta hanyar ba ta garkuwa don nuna godiya ga sadaukarwarta a cikin shekarun aikinta. Uba Boutros Daniel ne ya ba ta garkuwar, a cikin wata alama ta ɗan adam. Zahret El-Ola ta sha wahala a cikin kwanakinta na ƙarshe na shanyayye har sai da ta mutu a daren Laraba, 18 ga Disamba 2013.
== Hotunan fina-finai ==
* 1951: [[My Father Deceived Me|Mahaifin na yaudare ni]]
* 1951: Ana Bent Nas
* 1952: Mulkin mallaka ya fadi
* 1952: Hoton bikin aure
* 1952: Mai Girma Mr
* 1952: Na yi imani da Allah
* 1952: Bangaskiya
* 1953: Window zuwa Sama
* 1953: Kuskuren Rayuwa
* 1953: [[Aisha (1953 fim)|Aisha]]
* 1953: Hanyar Farin Ciki
* 1953: Abokin rayuwarta
* 1953: Inferno na kishi
* 1953: Bayan Farewell
* 1953: Taron Ƙarshe
* 1954: Wata Dare a Rayuwata
* 1954: Yarinyar Makwabta
* 1954: Bahbouh Effendi
* 1954: Nasarar Ƙauna
* 1954: Ni soyayya ce
* 1954: [[The Unjust Angel (fim)|Mala'ika marar adalci]]
* 1954: Kudi da Yara
* 1954: Kwanaki mafi farin ciki
* 1954: Ku yi jinƙai ga hawaye na
* 1954: Hanyoyi a cikin Yashi
* 1955: Mulkin Mata
* 1955: Kyaftin Masar
* 1955: Mai son rai
* 1955: Kwanakinmu Masu Kyau
* 1955: Amani Al Omr
* 1955: Mafarki na bazara
* 1956: Kira na Ƙauna
* 1956: Ranar Gram
* 1956: Zuciya Mai Rashin Amfani
* 1956: An kashe matata
* 1956: Kira na waɗanda aka zalunta
* 1956: Baƙo
* 1956: Ismail Yassin a cikin 'yan sanda
* 1957: Komawa[[Back Again (fim)|Har ila yau]]
* 1957: Hanyar Bege
* 1957: Fursunonin Abu Zaabal
* 1957: Port Said
* 1957: Cushion mara amfani
* 1957: Laifi da Hukunce-hukunce
* 1957: Ismail Yassin a cikin Rundunar Sojan Ruwa
* 1958: Direbobinmu na Al-Layl
* 1958: Har sai Mun hadu
* 1958: [[Jamila, the Algerian|Jamila, 'yar Aljeriya]]
* 1958: Toha
* 1958: Abu Oyoun Jare'a
* 1959: Asirin Invisibility Cap
* 1959: [[The Nightingale's Prayer|Doaa Al-Karawan]]
* 1959: Rayuwar Mace
* 1959: Ina tunanin abin da na manta
* 1959: [[The Unknown Woman (fim)|Mace da ba a sani ba]]
* 1959: Allah ya fi girma
* 1959: Ƙaunar Ƙarshe
* 1959: Ismail Yassin a cikin Sojojin Sama
* 1960: [[The River of Love (film)|Kogin Soyayya]]
* 1960: Mutumin da ba shi da zuciya
* 1960: Magada Uku
* 1960: Mijin Hobo
* 1960: Rabat Mai Tsarki
* 1961: Akwai Mutum a Gidanmu
* 1961: Gobe Wata Rana
* 1961: Ashour Qalb al-Assad
* 1961: [[The Path of Heroes (film)|Hanyar Jarumai]]
* 1961: Miji ta hanyar hayar
* 1961: [[Ana wa Banati|Ni da 'ya'yana mata]]
* 1961: Dare mai zafi
* 1961: Turguman
* 1962: [[The Oil King (film)|Sarkin Man Fetur]]
* 1962: The Comic Society for Killing Matas[[The Comic Society for Killing Wives (film)|Kungiyar Comic don Kashe Mata]]
* 1962: [[I'm the Fugitive (film)|Ni ne Mai Tserewa]]
* 1963: Madmen in Bliss
* 1964: Ga Hanafi
* 1964: Bint Al-Hetta
* 1965: 'Yan'uwa Biyu
* 1966: Masu Ƙauna Suna Kuka
* 1966: Grams a watan Agusta
* 1966: Mijin da ba shi da aure
* 1967: Taron na biyu
* 1968: Masu Tsaro guda shida
* 1968: Mutumin da ya fi ƙarfin zuciya a Duniya
* 1968: [[Ibn Al-Hetta (film)|Ibn Al-Hetta]]
* 1969: Fitar da Aljihu a kan Kuncinsa
* 1970: Ma'aikatan Hauka Uku
* 1973: Sukkari
* 1973: Ƙaunar da ta kasance
* 1975: Ranar Lahadi mai zubar da jini
* 1975: Wadanda aka azabtar
* 1975: [[Al-Ridaʼ al-Abyaḍ|Al-Rida" Al-Abyad]]
* 1977: Don Rayuwa
* 1977: Addu'ar Masu Ziyayya
* 1978: Rayuwa ta ɓace, ɗana
* 1978: Jirgin ƙasa na Lovers
* 1978: Ƙididdigar Shekaru
* 1978: [[The Famous Case (film)|Shahararren Shari'a]]
* 1978: Kwanaki Mafi Kyawun Rayuwata
* 1979: Zunubi na Mala'ika
* 1980: Fatwa al-Jabal
* 1980: The Stranger Brothers
* 1981: Rikicin masoya
* 1981: [[I'm Not Lying But I'm Beautifying|Ba na yin ƙarya amma ina da kyau]]
* 1982: Na rasa ƙaunata a can
* 1982: [[Bus Driver (film)|Direban bas]]
* 1982: Wani mutum a gidan yarin mata
* 1983: Ni ba ɓarawo ba ne
* 1984: Hadi Bady
* 1985: Mala'iku na titi
* 1985: Aljanin daga zuma
* 1986: Mutane masu kyau, talakawa
* 1986: Tafiyar Omar
* 1986: Ga wanda wata ke murmushi
* 1986: Zan bar ka, Ubangiji
* 1986: Yankin takobi
* 1987: Al-Ardah Al-Halji a cikin shari'ar zamba
* 1988: 'Yar Pasha, Ministan
* 1988: Kwanakin Ta'addanci[[Days of Terror|Kwanaki na Ta'addanci]]
* 1989: Labari mai ban mamaki
* 1989: Kula da Mutum
* 1991: Lokacin Al-Jadaan
* 1992: Ma'aurata da ke cikin matsala
* 1993: Jirgin Ƙauna da azaba
* 1998: Ard Ard
=== Talabijin ===
==== Ayyukan da aka zaɓa ====
* 1976: Laqeeta
* 1978: Ala Hamesh El-Seera
* 1980: Bela Khatiaa
* 1983: Zohour W Ashwak
* 1987: Al-Zawga Awel Man Yaalam
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Mutuwan 2013]]
fdkty28b80xrafepbkfzna3od4uswif
823064
823063
2026-04-20T16:38:50Z
Pharouqenr
25549
823064
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Zahret El-Ola''' <ref>{{Cite web|date=18 December 2017|title=5 facts about Zahret El-Ola|url=https://www.egypttoday.com/Article/4/37095/5-facts-about-Zahret-El-Ola|access-date=27 July 2021|website=EgyptToday}}</ref> (10 Yuni 1934 - 18 Disamba 2013) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Masar, kuma ita ce matar Salah Zulfikar ta biyu . Ta shahara ne saboda rawar da ta taka a cikin wasan kwaikwayo da wasan kwaikwayo a cikin shekarun 1950 da 1960. Tana daya daga cikin fitattun 'yan wasan kwaikwayo a [[Misra|Misira]]. El-Ola ya kasance mai yawa a zamanin zinariya na fina-finai na Masar. fitowarta a fim din ya kasance a cikin Mahmoud Zulfikar's My Father Deceived Me (1951), kuma fim dinta na karshe shi ne ''Ard Ard'' (1998).<ref>{{Cite web|title=Zahrat Al Oula – Actor Filmography، photos، Video|url=https://elcinema.com/en/person/1091210|access-date=21 July 2021|website=elCinema.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Shalaby|first=Shirley|url=https://books.google.com/books?id=k3YrDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA118|title=Beyond Charm: The Essential Etiquette Guide for Middle Eastern and Global Youth|date=2017-07-07|publisher=Sama For Publishing & Distributiom|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Ginsberg|first1=Terri|url=https://books.google.com/books?id=xhzzDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA369|title=Historical Dictionary of Middle Eastern Cinema|last2=Lippard|first2=Chris|date=2020|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-5381-3905-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Lalami|first=Laila|url=https://books.google.com/books?id=4s4FvtCXLqoC&dq=zahrat+el-ola&pg=PT239|title=Secret Son|date=2010-02-04|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-0-14-195907-8|language=en}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
[[Fayil:Zahrat El-Ola.jpg|thumb|Zahret El-Ola]]
An haifi Zahret El-Ola a ranar 10 ga Yuni 1934 a Alexandria, Misira . Bayan samun difloma daga Cibiyar Ayyukan Dramatic, ta koma tare da iyalinta zuwa Mahalla al-Kubra sannan zuwa [[Kairo|Alkahira]] inda Youssef Wahbi ya koya mata aiki a gidan wasan kwaikwayo, sannan ta tafi aiki a cikin fim.
== Ayyuka ==
El-Ola ta shiga cikin fina-finai sama da goma tare da Salah Zulfikar . Ta gabatar da ayyukan da suka kai fina-finai 120 da jerin shirye-shiryen talabijin 50 a duk lokacin da ta yi aiki, gami da jerin "Eny Rahela" tare da Mahmoud Morsy, Laila Hamada da Mohamed El-Araby, da kuma jerin "A gefen tarihin rayuwa" tare da Ahmed Mazhar, dukansu an nuna su a tsakiyar shekarun saba'in, da jerin "Bela Khatiaa" da "Zohoor W Ashwak" tare da Salah Zulfikar, dukansu biyu an nuna su ne a farkon shekarun da suka gabata.
== Rashin lafiya da mutuwa ==
A ranar uwa 21 ga watan Maris na shekara ta 2010, El-Ola ba ta iya halartar bikin girmama ta a matsayin mai zane da uwa a wani taron da Cibiyar Katolika ta gudanar a karkashin taken Ranar Bayarwa, saboda rashin lafiya, wanda ya tilasta mata ta zauna a gida, kuma babu wanda ya iya wakiltar ta don karɓar kyautar. An girmama ta a gida ta hanyar ba ta garkuwa don nuna godiya ga sadaukarwarta a cikin shekarun aikinta. Uba Boutros Daniel ne ya ba ta garkuwar, a cikin wata alama ta ɗan adam. Zahret El-Ola ta sha wahala a cikin kwanakinta na ƙarshe na shanyayye har sai da ta mutu a daren Laraba, 18 ga Disamba 2013.
== Hotunan fina-finai ==
* 1951: [[My Father Deceived Me|Mahaifin na yaudare ni]]
* 1951: Ana Bent Nas
* 1952: Mulkin mallaka ya fadi
* 1952: Hoton bikin aure
* 1952: Mai Girma Mr
* 1952: Na yi imani da Allah
* 1952: Bangaskiya
* 1953: Window zuwa Sama
* 1953: Kuskuren Rayuwa
* 1953: [[Aisha (1953 fim)|Aisha]]
* 1953: Hanyar Farin Ciki
* 1953: Abokin rayuwarta
* 1953: Inferno na kishi
* 1953: Bayan Farewell
* 1953: Taron Ƙarshe
* 1954: Wata Dare a Rayuwata
* 1954: Yarinyar Makwabta
* 1954: Bahbouh Effendi
* 1954: Nasarar Ƙauna
* 1954: Ni soyayya ce
* 1954: [[The Unjust Angel (fim)|Mala'ika marar adalci]]
* 1954: Kudi da Yara
* 1954: Kwanaki mafi farin ciki
* 1954: Ku yi jinƙai ga hawaye na
* 1954: Hanyoyi a cikin Yashi
* 1955: Mulkin Mata
* 1955: Kyaftin Masar
* 1955: Mai son rai
* 1955: Kwanakinmu Masu Kyau
* 1955: Amani Al Omr
* 1955: Mafarki na bazara
* 1956: Kira na Ƙauna
* 1956: Ranar Gram
* 1956: Zuciya Mai Rashin Amfani
* 1956: An kashe matata
* 1956: Kira na waɗanda aka zalunta
* 1956: Baƙo
* 1956: Ismail Yassin a cikin 'yan sanda
* 1957: Komawa[[Back Again (fim)|Har ila yau]]
* 1957: Hanyar Bege
* 1957: Fursunonin Abu Zaabal
* 1957: Port Said
* 1957: Cushion mara amfani
* 1957: Laifi da Hukunce-hukunce
* 1957: Ismail Yassin a cikin Rundunar Sojan Ruwa
* 1958: Direbobinmu na Al-Layl
* 1958: Har sai Mun hadu
* 1958: [[Jamila, the Algerian|Jamila, 'yar Aljeriya]]
* 1958: Toha
* 1958: Abu Oyoun Jare'a
* 1959: Asirin Invisibility Cap
* 1959: [[The Nightingale's Prayer|Doaa Al-Karawan]]
* 1959: Rayuwar Mace
* 1959: Ina tunanin abin da na manta
* 1959: [[The Unknown Woman (fim)|Mace da ba a sani ba]]
* 1959: Allah ya fi girma
* 1959: Ƙaunar Ƙarshe
* 1959: Ismail Yassin a cikin Sojojin Sama
* 1960: [[The River of Love (film)|Kogin Soyayya]]
* 1960: Mutumin da ba shi da zuciya
* 1960: Magada Uku
* 1960: Mijin Hobo
* 1960: Rabat Mai Tsarki
* 1961: Akwai Mutum a Gidanmu
* 1961: Gobe Wata Rana
* 1961: Ashour Qalb al-Assad
* 1961: [[The Path of Heroes (film)|Hanyar Jarumai]]
* 1961: Miji ta hanyar hayar
* 1961: [[Ana wa Banati|Ni da 'ya'yana mata]]
* 1961: Dare mai zafi
* 1961: Turguman
* 1962: [[The Oil King (film)|Sarkin Man Fetur]]
* 1962: The Comic Society for Killing Matas [[The Comic Society for Killing Wives (film)|Kungiyar Comic don Kashe Mata]]
* 1962: [[I'm the Fugitive (film)|Ni ne Mai Tserewa]]
* 1963: Madmen in Bliss
* 1964: Ga Hanafi
* 1964: Bint Al-Hetta
* 1965: 'Yan'uwa Biyu
* 1966: Masu Ƙauna Suna Kuka
* 1966: Grams a watan Agusta
* 1966: Mijin da ba shi da aure
* 1967: Taron na biyu
* 1968: Masu Tsaro guda shida
* 1968: Mutumin da ya fi ƙarfin zuciya a Duniya
* 1968: [[Ibn Al-Hetta (film)|Ibn Al-Hetta]]
* 1969: Fitar da Aljihu a kan Kuncinsa
* 1970: Ma'aikatan Hauka Uku
* 1973: Sukkari
* 1973: Ƙaunar da ta kasance
* 1975: Ranar Lahadi mai zubar da jini
* 1975: Wadanda aka azabtar
* 1975: [[Al-Ridaʼ al-Abyaḍ|Al-Rida" Al-Abyad]]
* 1977: Don Rayuwa
* 1977: Addu'ar Masu Ziyayya
* 1978: Rayuwa ta ɓace, ɗana
* 1978: Jirgin ƙasa na Lovers
* 1978: Ƙididdigar Shekaru
* 1978: [[The Famous Case (film)|Shahararren Shari'a]]
* 1978: Kwanaki Mafi Kyawun Rayuwata
* 1979: Zunubi na Mala'ika
* 1980: Fatwa al-Jabal
* 1980: The Stranger Brothers
* 1981: Rikicin masoya
* 1981: [[I'm Not Lying But I'm Beautifying|Ba na yin ƙarya amma ina da kyau]]
* 1982: Na rasa ƙaunata a can
* 1982: [[Bus Driver (film)|Direban bas]]
* 1982: Wani mutum a gidan yarin mata
* 1983: Ni ba ɓarawo ba ne
* 1984: Hadi Bady
* 1985: Mala'iku na titi
* 1985: Aljanin daga zuma
* 1986: Mutane masu kyau, talakawa
* 1986: Tafiyar Omar
* 1986: Ga wanda wata ke murmushi
* 1986: Zan bar ka, Ubangiji
* 1986: Yankin takobi
* 1987: Al-Ardah Al-Halji a cikin shari'ar zamba
* 1988: 'Yar Pasha, Ministan
* 1988: Kwanakin Ta'addanci[[Days of Terror|Kwanaki na Ta'addanci]]
* 1989: Labari mai ban mamaki
* 1989: Kula da Mutum
* 1991: Lokacin Al-Jadaan
* 1992: Ma'aurata da ke cikin matsala
* 1993: Jirgin Ƙauna da azaba
* 1998: Ard Ard
=== Talabijin ===
==== Ayyukan da aka zaɓa ====
* 1976: Laqeeta
* 1978: Ala Hamesh El-Seera
* 1980: Bela Khatiaa
* 1983: Zohour W Ashwak
* 1987: Al-Zawga Awel Man Yaalam
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Mutuwan 2013]]
gmzea2okz7y9e276bw32ol4bc18wxg9
823065
823064
2026-04-20T16:39:28Z
Pharouqenr
25549
823065
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Zahret El-Ola''' <ref>{{Cite web|date=18 December 2017|title=5 facts about Zahret El-Ola|url=https://www.egypttoday.com/Article/4/37095/5-facts-about-Zahret-El-Ola|access-date=27 July 2021|website=EgyptToday}}</ref> (10 Yuni 1934 - 18 Disamba 2013) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Masar, kuma ita ce matar Salah Zulfikar ta biyu . Ta shahara ne saboda rawar da ta taka a cikin wasan kwaikwayo da wasan kwaikwayo a cikin shekarun 1950 da 1960. Tana daya daga cikin fitattun 'yan wasan kwaikwayo a [[Misra|Misira]]. El-Ola ya kasance mai yawa a zamanin zinariya na fina-finai na Masar. fitowarta a fim din ya kasance a cikin Mahmoud Zulfikar's My Father Deceived Me (1951), kuma fim dinta na karshe shi ne ''Ard Ard'' (1998).<ref>{{Cite web|title=Zahrat Al Oula – Actor Filmography، photos، Video|url=https://elcinema.com/en/person/1091210|access-date=21 July 2021|website=elCinema.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Shalaby|first=Shirley|url=https://books.google.com/books?id=k3YrDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA118|title=Beyond Charm: The Essential Etiquette Guide for Middle Eastern and Global Youth|date=2017-07-07|publisher=Sama For Publishing & Distributiom|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Ginsberg|first1=Terri|url=https://books.google.com/books?id=xhzzDwAAQBAJ&dq=zahrat+el-ola&pg=PA369|title=Historical Dictionary of Middle Eastern Cinema|last2=Lippard|first2=Chris|date=2020|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-5381-3905-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Lalami|first=Laila|url=https://books.google.com/books?id=4s4FvtCXLqoC&dq=zahrat+el-ola&pg=PT239|title=Secret Son|date=2010-02-04|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-0-14-195907-8|language=en}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
[[Fayil:Zahrat El-Ola.jpg|thumb|Zahret El-Ola]]
An haifi Zahret El-Ola a ranar 10 ga Yuni 1934 a Alexandria, Misira . Bayan samun difloma daga Cibiyar Ayyukan Dramatic, ta koma tare da iyalinta zuwa Mahalla al-Kubra sannan zuwa [[Kairo|Alkahira]] inda Youssef Wahbi ya koya mata aiki a gidan wasan kwaikwayo, sannan ta tafi aiki a cikin fim.
== Ayyuka ==
El-Ola ta shiga cikin fina-finai sama da goma tare da Salah Zulfikar . Ta gabatar da ayyukan da suka kai fina-finai 120 da jerin shirye-shiryen talabijin 50 a duk lokacin da ta yi aiki, gami da jerin "Eny Rahela" tare da Mahmoud Morsy, Laila Hamada da Mohamed El-Araby, da kuma jerin "A gefen tarihin rayuwa" tare da Ahmed Mazhar, dukansu an nuna su a tsakiyar shekarun saba'in, da jerin "Bela Khatiaa" da "Zohoor W Ashwak" tare da Salah Zulfikar, dukansu biyu an nuna su ne a farkon shekarun da suka gabata.
== Rashin lafiya da mutuwa ==
A ranar uwa 21 ga watan Maris na shekara ta 2010, El-Ola ba ta iya halartar bikin girmama ta a matsayin mai zane da uwa a wani taron da Cibiyar Katolika ta gudanar a karkashin taken Ranar Bayarwa, saboda rashin lafiya, wanda ya tilasta mata ta zauna a gida, kuma babu wanda ya iya wakiltar ta don karɓar kyautar. An girmama ta a gida ta hanyar ba ta garkuwa don nuna godiya ga sadaukarwarta a cikin shekarun aikinta. Uba Boutros Daniel ne ya ba ta garkuwar, a cikin wata alama ta ɗan adam. Zahret El-Ola ta sha wahala a cikin kwanakinta na ƙarshe na shanyayye har sai da ta mutu a daren Laraba, 18 ga Disamba 2013.
== Hotunan fina-finai ==
* 1951: [[My Father Deceived Me|Mahaifin na yaudare ni]]
* 1951: Ana Bent Nas
* 1952: Mulkin mallaka ya fadi
* 1952: Hoton bikin aure
* 1952: Mai Girma Mr
* 1952: Na yi imani da Allah
* 1952: Bangaskiya
* 1953: Window zuwa Sama
* 1953: Kuskuren Rayuwa
* 1953: [[Aisha (1953 fim)|Aisha]]
* 1953: Hanyar Farin Ciki
* 1953: Abokin rayuwarta
* 1953: Inferno na kishi
* 1953: Bayan Farewell
* 1953: Taron Ƙarshe
* 1954: Wata Dare a Rayuwata
* 1954: Yarinyar Makwabta
* 1954: Bahbouh Effendi
* 1954: Nasarar Ƙauna
* 1954: Ni soyayya ce
* 1954: [[The Unjust Angel (fim)|Mala'ika marar adalci]]
* 1954: Kudi da Yara
* 1954: Kwanaki mafi farin ciki
* 1954: Ku yi jinƙai ga hawaye na
* 1954: Hanyoyi a cikin Yashi
* 1955: Mulkin Mata
* 1955: Kyaftin Masar
* 1955: Mai son rai
* 1955: Kwanakinmu Masu Kyau
* 1955: Amani Al Omr
* 1955: Mafarki na bazara
* 1956: Kira na Ƙauna
* 1956: Ranar Gram
* 1956: Zuciya Mai Rashin Amfani
* 1956: An kashe matata
* 1956: Kira na waɗanda aka zalunta
* 1956: Baƙo
* 1956: Ismail Yassin a cikin 'yan sanda
* 1957: Komawa[[Back Again (fim)|Har ila yau]]
* 1957: Hanyar Bege
* 1957: Fursunonin Abu Zaabal
* 1957: Port Said
* 1957: Cushion mara amfani
* 1957: Laifi da Hukunce-hukunce
* 1957: Ismail Yassin a cikin Rundunar Sojan Ruwa
* 1958: Direbobinmu na Al-Layl
* 1958: Har sai Mun hadu
* 1958: [[Jamila, the Algerian|Jamila, 'yar Aljeriya]]
* 1958: Toha
* 1958: Abu Oyoun Jare'a
* 1959: Asirin Invisibility Cap
* 1959: [[The Nightingale's Prayer|Doaa Al-Karawan]]
* 1959: Rayuwar Mace
* 1959: Ina tunanin abin da na manta
* 1959: [[The Unknown Woman (fim)|Mace da ba a sani ba]]
* 1959: Allah ya fi girma
* 1959: Ƙaunar Ƙarshe
* 1959: Ismail Yassin a cikin Sojojin Sama
* 1960: [[The River of Love (film)|Kogin Soyayya]]
* 1960: Mutumin da ba shi da zuciya
* 1960: Magada Uku
* 1960: Mijin Hobo
* 1960: Rabat Mai Tsarki
* 1961: Akwai Mutum a Gidanmu
* 1961: Gobe Wata Rana
* 1961: Ashour Qalb al-Assad
* 1961: [[The Path of Heroes (film)|Hanyar Jarumai]]
* 1961: Miji ta hanyar hayar
* 1961: [[Ana wa Banati|Ni da 'ya'yana mata]]
* 1961: Dare mai zafi
* 1961: Turguman
* 1962: [[The Oil King (film)|Sarkin Man Fetur]]
* 1962: The Comic Society for Killing Matas [[The Comic Society for Killing Wives (film)|Kungiyar Comic don Kashe Mata]]
* 1962: [[I'm the Fugitive (film)|Ni ne Mai Tserewa]]
* 1963: Madmen in Bliss
* 1964: Ga Hanafi
* 1964: Bint Al-Hetta
* 1965: 'Yan'uwa Biyu
* 1966: Masu Ƙauna Suna Kuka
* 1966: Grams a watan Agusta
* 1966: Mijin da ba shi da aure
* 1967: Taron na biyu
* 1968: Masu Tsaro guda shida
* 1968: Mutumin da ya fi ƙarfin zuciya a Duniya
* 1968: [[Ibn Al-Hetta (film)|Ibn Al-Hetta]]
* 1969: Fitar da Aljihu a kan Kuncinsa
* 1970: Ma'aikatan Hauka Uku
* 1973: Sukkari
* 1973: Ƙaunar da ta kasance
* 1975: Ranar Lahadi mai zubar da jini
* 1975: Wadanda aka azabtar
* 1975: [[Al-Ridaʼ al-Abyaḍ|Al-Rida" Al-Abyad]]
* 1977: Don Rayuwa
* 1977: Addu'ar Masu Ziyayya
* 1978: Rayuwa ta ɓace, ɗana
* 1978: Jirgin ƙasa na Lovers
* 1978: Ƙididdigar Shekaru
* 1978: [[The Famous Case (film)|Shahararren Shari'a]]
* 1978: Kwanaki Mafi Kyawun Rayuwata
* 1979: Zunubi na Mala'ika
* 1980: Fatwa al-Jabal
* 1980: The Stranger Brothers
* 1981: Rikicin masoya
* 1981: [[I'm Not Lying But I'm Beautifying|Ba na yin ƙarya amma ina da kyau]]
* 1982: Na rasa ƙaunata a can
* 1982: [[Bus Driver (film)|Direban bas]]
* 1982: Wani mutum a gidan yarin mata
* 1983: Ni ba ɓarawo ba ne
* 1984: Hadi Bady
* 1985: Mala'iku na titi
* 1985: Aljanin daga zuma
* 1986: Mutane masu kyau, talakawa
* 1986: Tafiyar Omar
* 1986: Ga wanda wata ke murmushi
* 1986: Zan bar ka, Ubangiji
* 1986: Yankin takobi
* 1987: Al-Ardah Al-Halji a cikin shari'ar zamba
* 1988: 'Yar Pasha, Ministan
* 1988: Kwanakin Ta'addanci[[Days of Terror|Kwanaki na Ta'addanci]]
* 1989: Labari mai ban mamaki
* 1989: Kula da Mutum
* 1991: Lokacin Al-Jadaan
* 1992: Ma'aurata da ke cikin matsala
* 1993: Jirgin Ƙauna da azaba
* 1998: Ard Ard
=== Talabijin ===
==== Ayyukan da aka zaɓa ====
* 1976: Laqeeta
* 1978: Ala Hamesh El-Seera
* 1980: Bela Khatiaa
* 1983: Zohour W Ashwak
* 1987: Al-Zawga Awel Man Yaalam
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Category:Mutuwan 2013]]
q1knfba4jrlgsg3vesli3tivr8vssif
Zubaida Tharwat
0
71955
823632
541245
2026-04-21T11:42:15Z
Lawal Kabir
44185
823632
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:ZubaidaT&SalahZ.jpg|thumb|Zubaida Tharwat]]
'''Zubaida Ahmed Tharwat''' (Arabic) (An haife ta 15 ga watan yuni, shekarar 1940 - ta mutu 13 ga watan Disamba, 2016) 'yar fim ce ta Kasar Masar, 'yar wasan kwaikwayo da talabijin wacce aka sani da "mafi kyawun idanu a cikin fina-finai na Masar". An san ta da fina-finai kamar The Guilty (1975), The Other Man (1973), There is A Man in Our House (1961) da kuma Part Virgin (1961).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Zubaida a Alexandria, [[Misra|Misira]] a ranar 15 ga Yuni, 1940, a cikin dangin Masar. Mahaifinta, Ahmed Tharwat, jami'in sojan ruwa ne na Masar. Yayinda take matashiya, ta lashe Gasar kyakkyawa a cikin mujallar matasa ta Masar wacce ta buga hotonta kuma ta jawo hankalin daraktoci da masu samarwa. Ta yi karatu a Kwalejin Shari'a, Jami'ar Alexandria .
== Ayyuka ==
Ta fara fitowa a fim din shekara ta 1956 ''Dalila,'' tare da taurari na ranar Shadia da Abdel Halim Hafez . Ta ci gaba da aiki a wasu fina-finai da yawa tare da wasu sanannun 'yan wasan kwaikwayo kamar; Youssef Wahbi, Salah Zulfikar, Rushdy Abaza, Kamal el-Shennawi, Soad Hosny da [[Omar Sharif]] .
[[File:Zubaida_Tharwat2.jpg|thumb|200x200px|Zubaida Tharwat a cikin ''[[Dalila (fim)|Dalila]]'' (1956) ]]
[[File:ZubaidaT&SalahZ.jpg|thumb|200x200px|Zubaida Tharwat tare da Salah Zulfikar a cikin Inni attahem (1960) ]]
[[File:ZubaidaTharwat&SalahZulfikar.jpg|thumb|200x200px|Zubaida Tharwat tare da Salah Zulfikar a cikin ''[[The Other Man (fim 1973)|Al-Rajul Al-Akhar]]'' (1973) ]]
Tharwat ta bayyana a cikin fina-finai na 1950, 60 da 70, sanannun rawar da ta taka sun hada da; ''Inni'' Atahem (1960), ''Fi Baytuna Ragol'', ''El-Hob El-Daea''' (1970), ''[[The Other Man (fim 1973)|Al-Rajul Al-Akhar]]'' (1973), da ''Al-Mothneboon'' (1975) da sauran ayyukan da ke kan mataki kamar;. Ana we Heya mu yi amfani da ita (1987). Ta yi ritaya daga yin wasan kwaikwayo a ƙarshen shekarun 1980. A lokacin aikinta, an ba ta laƙabi da yawa kamar "The Pussycat of Arabic Cinema", "Magic Eyes" da "The Queen of Romance".
== Rayuwa ta mutum ==
[[File:Tharwat_Zubaida.jpg|thumb|240x240px|Zubaida Tharwat a cikin shekarun 1950]]
Tharwat tana da 'yan uwa uku, ciki har da tagwayen 'yar'uwarta Hikmet. Ta yi aure sau biyar, kuma tana da 'ya'ya mata hudu tare da mijinta na biyu, mai gabatar da Masar Sobhy Farahat . {{Ana bukatan hujja|date=May 2015}}Tharwat ya mutu yana da shekaru 76 bayan dogon gwagwarmaya da ciwon daji da cututtukan da ke tattare da tsufa.
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim din ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1956
|''[[Dalila (fim)|Dalila]]''
|
|
|-
|1956
|''Hekayt 3 Banat''
|Shahira
|
|-
|1957
|''El-Malak el-Sagheir''
|Doha
|
|-
|1957
|''Nessa' fi Hayati''
|Sanaa'
|
|-
|1958
|''Ƙarƙashin 17''
|Safaa'
|
|-
|1959
|''A'ashat lelhob''
|Zeinab
|
|-
|1959
|''Shams La Tagheeb''
|Soha
|
|-
|1959
|''Ehtrsi mn el-Hob''
|Laila
|
|-
|1960
|''Ya shiga ciki''
|Naemat
|
|-
|1961
|''Yum mn omri''
|Nadya
|
|-
|1961
|''Nesf Azraa'''
|Zeinab
|
|-
|1961
|''Fi Baituna Ragol''
|Nawaaal
|
|-
|1962
|''Salwa fi mahab el-reeh''
|Salwa
|
|-
|1969
|''Zawga Ghayoora Gedan''
|Fatma
|
|-
|1969
|''Kaifa ttakhalas mn zawgatak''
|Fatma
|
|-
|1970
|''El-Hob El-Daea'''
|Samya
|
|-
|1970
|''Ana mu Zawgti mu el-Sekrtera''
|
|
|-
|1971
|''Hadest Sharaf''
|
|
|-
|1973
|''Shams w Dabab''
|
|
|-
|1973
|''Zaman Ya Hob''
|Abin sha
|
|-
|1973
|''[[The Other Man (fim 1973)|Al-Rajul Al-Akhar]]''
|
|
|-
|1974
|''Al-Ahdan Al-Dafe'a''
|Madiha
|
|-
|1975
|''Habebe Magnon Gdn''
|
|
|-
|1975
|''El-Mothneboon''
|Mona
|
|-
|1975
|''Shy' yohem''
|
|
|-
|1976
|''El-Hob el-Haram''
|Aydaa
|
|-
|1976
|''Lkaa' Honak''
|Laila
|
|-
|1977
|''Zahret el-Banafseg''
|Hanyar da za a yi amfani da ita
|
|}
=== Mataki ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1977
|''Shahrzad mu 8 staat''
|
|
|-
|1977
|''20 Farkha mun ce''
|
|
|-
|1987
|''Ana mu Heya mu yi amfani da shi''
|
|
|-
|1980
|''8 Yanayi''
|
|
|-
|1985
|''Aaa'ela Sa'eeda Gedaan''
|
|
|-
|1987
|''Meen Ye'dar ala reem''
|
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1978
|''Wafaa' Belaa Nhaaya''
|
|
|}
== Manazarta ==
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|1429605}}
* {{In lang|ar}} [http://www.elcinema.com/person/pr1062507/ Zubaida Tharwat] a Cibiyar Bayanai ta Larabci
[[Category:Haihuwan 1940]]
6x3uvtlw93tnfwtidu0rmum08x3rwxq
823633
823632
2026-04-21T11:42:34Z
Lawal Kabir
44185
823633
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:ZubaidaT&SalahZ.jpg|thumb|Zubaida Tharwat]]
'''Zubaida Ahmed Tharwat''' (Arabic) (An haife ta 15 ga watan yuni, shekarar 1940 - ta mutu 13 ga watan Disamba, 2016) 'yar fim ce ta Kasar Masar, 'yar wasan kwaikwayo da talabijin wacce aka sani da "mafi kyawun idanu a cikin fina-finai na Masar". An san ta da fina-finai kamar The Guilty (1975), The Other Man (1973), There is A Man in Our House (1961) da kuma Part Virgin (1961).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Zubaida a Alexandria, [[Misra|Misira]] a ranar 15 ga Yuni, 1940, a cikin dangin Masar. Mahaifinta, Ahmed Tharwat, jami'in sojan ruwa ne na Masar. Yayinda take matashiya, ta lashe Gasar kyakkyawa a cikin mujallar matasa ta Masar wacce ta buga hotonta kuma ta jawo hankalin daraktoci da masu samarwa. Ta yi karatu a Kwalejin Shari'a, Jami'ar Alexandria .
== Ayyuka ==
Ta fara fitowa a fim din shekara ta 1956 ''Dalila,'' tare da taurari na ranar Shadia da Abdel Halim Hafez . Ta ci gaba da aiki a wasu fina-finai da yawa tare da wasu sanannun 'yan wasan kwaikwayo kamar; Youssef Wahbi, Salah Zulfikar, Rushdy Abaza, Kamal el-Shennawi, Soad Hosny da [[Omar Sharif]] .
[[File:Zubaida_Tharwat2.jpg|thumb|200x200px|Zubaida Tharwat a cikin ''[[Dalila (fim)|Dalila]]'' (1956) ]]
[[File:ZubaidaT&SalahZ.jpg|thumb|200x200px|Zubaida Tharwat tare da Salah Zulfikar a cikin Inni attahem (1960) ]]
[[File:ZubaidaTharwat&SalahZulfikar.jpg|thumb|200x200px|Zubaida Tharwat tare da Salah Zulfikar a cikin ''[[The Other Man (fim 1973)|Al-Rajul Al-Akhar]]'' (1973) ]]
Tharwat ta bayyana a cikin fina-finai na 1950, 60 da 70, sanannun rawar da ta taka sun hada da; ''Inni'' Atahem (1960), ''Fi Baytuna Ragol'', ''El-Hob El-Daea''' (1970), ''[[The Other Man (fim 1973)|Al-Rajul Al-Akhar]]'' (1973), da ''Al-Mothneboon'' (1975) da sauran ayyukan da ke kan mataki kamar;. Ana we Heya mu yi amfani da ita (1987). Ta yi ritaya daga yin wasan kwaikwayo a ƙarshen shekarun 1980. A lokacin aikinta, an ba ta laƙabi da yawa kamar "The Pussycat of Arabic Cinema", "Magic Eyes" da "The Queen of Romance".
== Rayuwa ta mutum ==
[[File:Tharwat_Zubaida.jpg|thumb|240x240px|Zubaida Tharwat a cikin shekarun 1950]]
Tharwat tana da ýan uwa uku, ciki har da tagwayen 'yar'uwarta Hikmet. Ta yi aure sau biyar, kuma tana da 'ya'ya mata hudu tare da mijinta na biyu, mai gabatar da Masar Sobhy Farahat . {{Ana bukatan hujja|date=May 2015}}Tharwat ya mutu yana da shekaru 76 bayan dogon gwagwarmaya da ciwon daji da cututtukan da ke tattare da tsufa.
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim din ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1956
|''[[Dalila (fim)|Dalila]]''
|
|
|-
|1956
|''Hekayt 3 Banat''
|Shahira
|
|-
|1957
|''El-Malak el-Sagheir''
|Doha
|
|-
|1957
|''Nessa' fi Hayati''
|Sanaa'
|
|-
|1958
|''Ƙarƙashin 17''
|Safaa'
|
|-
|1959
|''A'ashat lelhob''
|Zeinab
|
|-
|1959
|''Shams La Tagheeb''
|Soha
|
|-
|1959
|''Ehtrsi mn el-Hob''
|Laila
|
|-
|1960
|''Ya shiga ciki''
|Naemat
|
|-
|1961
|''Yum mn omri''
|Nadya
|
|-
|1961
|''Nesf Azraa'''
|Zeinab
|
|-
|1961
|''Fi Baituna Ragol''
|Nawaaal
|
|-
|1962
|''Salwa fi mahab el-reeh''
|Salwa
|
|-
|1969
|''Zawga Ghayoora Gedan''
|Fatma
|
|-
|1969
|''Kaifa ttakhalas mn zawgatak''
|Fatma
|
|-
|1970
|''El-Hob El-Daea'''
|Samya
|
|-
|1970
|''Ana mu Zawgti mu el-Sekrtera''
|
|
|-
|1971
|''Hadest Sharaf''
|
|
|-
|1973
|''Shams w Dabab''
|
|
|-
|1973
|''Zaman Ya Hob''
|Abin sha
|
|-
|1973
|''[[The Other Man (fim 1973)|Al-Rajul Al-Akhar]]''
|
|
|-
|1974
|''Al-Ahdan Al-Dafe'a''
|Madiha
|
|-
|1975
|''Habebe Magnon Gdn''
|
|
|-
|1975
|''El-Mothneboon''
|Mona
|
|-
|1975
|''Shy' yohem''
|
|
|-
|1976
|''El-Hob el-Haram''
|Aydaa
|
|-
|1976
|''Lkaa' Honak''
|Laila
|
|-
|1977
|''Zahret el-Banafseg''
|Hanyar da za a yi amfani da ita
|
|}
=== Mataki ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1977
|''Shahrzad mu 8 staat''
|
|
|-
|1977
|''20 Farkha mun ce''
|
|
|-
|1987
|''Ana mu Heya mu yi amfani da shi''
|
|
|-
|1980
|''8 Yanayi''
|
|
|-
|1985
|''Aaa'ela Sa'eeda Gedaan''
|
|
|-
|1987
|''Meen Ye'dar ala reem''
|
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1978
|''Wafaa' Belaa Nhaaya''
|
|
|}
== Manazarta ==
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|1429605}}
* {{In lang|ar}} [http://www.elcinema.com/person/pr1062507/ Zubaida Tharwat] a Cibiyar Bayanai ta Larabci
[[Category:Haihuwan 1940]]
12lmq0354m111gh1gipe568pwone9hz
Lebleba
0
72170
823002
743840
2026-04-20T16:04:32Z
Feenah12
44136
823002
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Lebeb.jpg|thumb|Lebleba]]
'''Ninochka Manoug Kupelian''' (Masar Larabci نينوتشكا مانوج كوبليان; an haife ta a ranar 14 ga Nuwamban shekara ta 1946, a [[Kairo|Alkahira]]), wacce aka fi sani da sunanta na '''Lebleba''' (Masar Larabawa: لبلبه, suna [lebˈlebæ], kuma '''Lebleba'''), ƴar fim ce ta Masar kuma mai nishadantarwa. Ita ce ɗan uwan ƴar wasan Masar [[Feyrouz (actress)|Feyrouz]] da kuma mai nishadantarwa Nelly .
== Rayuwa da aiki ==
[[Fayil:Lebleba by Armand (4).jpg|thumb|Lebleba]]
An haife ta ne a Alkahira a cikin iyalin Armeniya. Ta fara ne a matsayin yarinya 'yar wasan kwaikwayo tana kwaikwayon wasu ƴan wasan kwaikwayo, gami da bayyanar a gidan wasan kwaikwayo na Masar wanda Muallem Sadiq ya inganta. An ba ta rawar fim ta farko ta hanyar darektan fina-finai na Masar da kuma furodusa Anwar Wagdi da marubucin allo / marubucin wasan kwaikwayo Abo El Seoud El Ebiary a ''Habebti Susu'' . El Ebiary kuma ya zaɓi sunan Lebleba bayan ya ga yar wasan kwaikwayo mai basira, mai wasan kwaikwayo, mai rawa da mawaƙa Ninochka Kupelian . A cikin shekarun 1970s, ta yi aiki tare da jagoran Salah Zulfikar a ''[[Virgo (fim)|Borg El-Athraa]]'' (1970) da ''[[In Summer We Must Love|Fi Saif Lazim Nohib]]'' (1974), kuma tare da jagoran Ahmed Zaki a ''[[Ma'ali al Wazir]]'' (2003).
Ta yi aiki tare da jagoran [[Omar Sharif]] a cikin ''[[Hassan and Marcus|Hassan da Marcus]]'' (2008). cikin shekarun 1990s, Lebleba ta yi aiki tare da jagoran Nour El-Sherif a ''Lela Sakhena'' (1995), inda ta sami kyaututtuka da yawa saboda rawar da ta taka.<ref>{{Cite web |date=2020-02-01 |title=لبلبة: حصدت 13 جائزة عن فيلم "ليلة ساخنة" واتورطت فى "وش إجرام" |url=https://www.youm7.com/story/2020/2/1/%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A8%D8%A9-%D8%AD%D8%B5%D8%AF%D8%AA-13-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%85-%D9%84%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D9%86%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%B7%D8%AA-%D9%81%D9%89/4613580 |access-date=2023-09-11 |website=اليوم السابع |language=ar}}</ref> Ta auri ɗan wasan kwaikwayo Hassan Youssef, amma sun sake aure. Ba ta sake yin aure ba.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Al Beit Al Said''
* ''Kadi Gharam''
* ''Rehla Shahr Al Asal''
* ''Habibti Soo''
* ''Arba3 Banat Mun Zabet''
* ''[[Virgo (fim)|Borj El-Athraa]]''
* ''Al Nagham Al Hazeen''
* ''Al Milionair AL Mouzayaf''
* ''AL Habib AL Maghool''
* ''Agaza Bel Afia''
* ''Bent Badi3a''
* ''Al Banat Wel Hob''
* ''Al Banat Wel Marcedes''
* ''Al Sokareya''
* ''Ya Zalemni''
* ''Shei2 Maza Al Hob''
* ''Aris AL Hana''
* ''Maza suna jin daɗin Al Regal Ya Mama''
* ''Hekayti Maa Al Zaman''
* ''[[In Summer We Must Love|Fi El Seif Lazem Neheb]]''
* ''Emraa Bala 2Alb''
* ''Hob Fo2 Al Bourkan''
* ''Al Sheyateen Fi Agaza''
* ''3aga2eb Ya Zaman''
* ''24 Sa3a Hob''
* ''Kayan kwalliya Ya Donia''
* ''AL Kadeia Al Mashhoura''
* ''Bezour Al Sheytan''
* ''Al Hesab Ya Madmouazel''
* ''Bos Shouf Sokar Beta3mel Eih''
* ''Ragol Fi Segn Al Nesa2''
* ''Moughameroon Hawl Al 3alam''
* ''Eli Dehek Ala Al Sheytan''
* ''Al Gana Taht Kadamayha''
* ''AL Ba3d Yazhab Lel Ma2zoun Maratein''
* ''Esabet Hamada We Tootoo''
* ''Arba3a Etnin Arba3 a 4-2-4''
* ''Setouhi Fawk Al Shagara''
* ''AL Kadab Mun shabou''
* ''Ehtares Maza Al Khot''
* ''[[Lahib El Entekam]]''
* ''Ehna Betou3 AL Esa3af''
* ''Al Mokhber''
* ''Emraa Taht El Ekhtebar''
* ''Enohom Yasrekoun Al Araneb''
* ''Lak Youm Ya Beih''
* ''Mehatet LA Ens''
* ''Awlad El Esoul''
* ''Giran Akher Zaman''
* ''Sheytan Men 3asal''
* ''Bokra Ahla Maza Al Neharda''
* ''Al Sheytana Alati Ahabatni''
* ''Leyla Sakhena''
* ''Faduwar Hekouma''
* ''Ganat Al Shayateen''
* [[The Other (1999 film)|''Al Akhar'']]
* ''Al Na3ama Wel Tawous''
* ''[[Ma'ali al Wazir]]''
* ''Booha''
* ''3aris Maza Geha Amneya''
* ''Wesh Egram''
* [[Alexandria... New York|''Eskenderia New York'']]
* [[Hassan and Marcus|''Hassan wa Morcus'']]
* ''[[My Aunt's Theory|Nathariat Amti]]''
* [[The Blue Elephant|''Al Fil Al Azraq'']]
* ''[[Villa 69]]''
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1946]]
9c3pw3g658zob5e1h12s7s9fbrh7taq
823003
823002
2026-04-20T16:04:44Z
Feenah12
44136
823003
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Lebeb.jpg|thumb|Lebleba]]
'''Ninochka Manoug Kupelian''' (Masar Larabci نينوتشكا مانوج كوبليان; an haife ta a ranar 14 ga Nuwamban shekara ta 1946, a [[Kairo|Alkahira]]), wacce aka fi sani da sunanta na '''Lebleba''' (Masar Larabawa: لبلبه, suna [lebˈlebæ], kuma '''Lebleba'''), ƴar fim ce ta Masar kuma mai nishadantarwa. Ita ce ɗan uwan ƴar wasan Masar [[Feyrouz (actress)|Feyrouz]] da kuma mai nishadantarwa Nelly .
== Rayuwa da aiki ==
[[Fayil:Lebleba by Armand (4).jpg|thumb|Lebleba]]
An haife ta ne a Alkahira a cikin iyalin Armeniya. Ta fara ne a matsayin yarinya 'yar wasan kwaikwayo tana kwaikwayon wasu ƴan wasan kwaikwayo, gami da bayyanar a gidan wasan kwaikwayo na Masar wanda Muallem Sadiq ya inganta. An kuma ba ta rawar fim ta farko ta hanyar darektan fina-finai na Masar da kuma furodusa Anwar Wagdi da marubucin allo / marubucin wasan kwaikwayo Abo El Seoud El Ebiary a ''Habebti Susu'' . El Ebiary kuma ya zaɓi sunan Lebleba bayan ya ga yar wasan kwaikwayo mai basira, mai wasan kwaikwayo, mai rawa da mawaƙa Ninochka Kupelian . A cikin shekarun 1970s, ta yi aiki tare da jagoran Salah Zulfikar a ''[[Virgo (fim)|Borg El-Athraa]]'' (1970) da ''[[In Summer We Must Love|Fi Saif Lazim Nohib]]'' (1974), kuma tare da jagoran Ahmed Zaki a ''[[Ma'ali al Wazir]]'' (2003).
Ta yi aiki tare da jagoran [[Omar Sharif]] a cikin ''[[Hassan and Marcus|Hassan da Marcus]]'' (2008). cikin shekarun 1990s, Lebleba ta yi aiki tare da jagoran Nour El-Sherif a ''Lela Sakhena'' (1995), inda ta sami kyaututtuka da yawa saboda rawar da ta taka.<ref>{{Cite web |date=2020-02-01 |title=لبلبة: حصدت 13 جائزة عن فيلم "ليلة ساخنة" واتورطت فى "وش إجرام" |url=https://www.youm7.com/story/2020/2/1/%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A8%D8%A9-%D8%AD%D8%B5%D8%AF%D8%AA-13-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%85-%D9%84%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D9%86%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%B7%D8%AA-%D9%81%D9%89/4613580 |access-date=2023-09-11 |website=اليوم السابع |language=ar}}</ref> Ta auri ɗan wasan kwaikwayo Hassan Youssef, amma sun sake aure. Ba ta sake yin aure ba.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Al Beit Al Said''
* ''Kadi Gharam''
* ''Rehla Shahr Al Asal''
* ''Habibti Soo''
* ''Arba3 Banat Mun Zabet''
* ''[[Virgo (fim)|Borj El-Athraa]]''
* ''Al Nagham Al Hazeen''
* ''Al Milionair AL Mouzayaf''
* ''AL Habib AL Maghool''
* ''Agaza Bel Afia''
* ''Bent Badi3a''
* ''Al Banat Wel Hob''
* ''Al Banat Wel Marcedes''
* ''Al Sokareya''
* ''Ya Zalemni''
* ''Shei2 Maza Al Hob''
* ''Aris AL Hana''
* ''Maza suna jin daɗin Al Regal Ya Mama''
* ''Hekayti Maa Al Zaman''
* ''[[In Summer We Must Love|Fi El Seif Lazem Neheb]]''
* ''Emraa Bala 2Alb''
* ''Hob Fo2 Al Bourkan''
* ''Al Sheyateen Fi Agaza''
* ''3aga2eb Ya Zaman''
* ''24 Sa3a Hob''
* ''Kayan kwalliya Ya Donia''
* ''AL Kadeia Al Mashhoura''
* ''Bezour Al Sheytan''
* ''Al Hesab Ya Madmouazel''
* ''Bos Shouf Sokar Beta3mel Eih''
* ''Ragol Fi Segn Al Nesa2''
* ''Moughameroon Hawl Al 3alam''
* ''Eli Dehek Ala Al Sheytan''
* ''Al Gana Taht Kadamayha''
* ''AL Ba3d Yazhab Lel Ma2zoun Maratein''
* ''Esabet Hamada We Tootoo''
* ''Arba3a Etnin Arba3 a 4-2-4''
* ''Setouhi Fawk Al Shagara''
* ''AL Kadab Mun shabou''
* ''Ehtares Maza Al Khot''
* ''[[Lahib El Entekam]]''
* ''Ehna Betou3 AL Esa3af''
* ''Al Mokhber''
* ''Emraa Taht El Ekhtebar''
* ''Enohom Yasrekoun Al Araneb''
* ''Lak Youm Ya Beih''
* ''Mehatet LA Ens''
* ''Awlad El Esoul''
* ''Giran Akher Zaman''
* ''Sheytan Men 3asal''
* ''Bokra Ahla Maza Al Neharda''
* ''Al Sheytana Alati Ahabatni''
* ''Leyla Sakhena''
* ''Faduwar Hekouma''
* ''Ganat Al Shayateen''
* [[The Other (1999 film)|''Al Akhar'']]
* ''Al Na3ama Wel Tawous''
* ''[[Ma'ali al Wazir]]''
* ''Booha''
* ''3aris Maza Geha Amneya''
* ''Wesh Egram''
* [[Alexandria... New York|''Eskenderia New York'']]
* [[Hassan and Marcus|''Hassan wa Morcus'']]
* ''[[My Aunt's Theory|Nathariat Amti]]''
* [[The Blue Elephant|''Al Fil Al Azraq'']]
* ''[[Villa 69]]''
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1946]]
7etgmaahnz9v1wbtuc2qb8n8vrfl1hi
823617
823003
2026-04-21T11:35:00Z
Lawal Kabir
44185
823617
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Lebeb.jpg|thumb|Lebleba]]
'''Ninochka Manoug Kupelian''' (Masar Larabci نينوتشكا مانوج كوبليان; an haife ta a ranar 14 ga Nuwamban shekara ta 1946, a [[Kairo|Alkahira]]), wacce aka fi sani da sunanta na '''Lebleba''' (Masar Larabawa: لبلبه, suna [lebˈlebæ], kuma '''Lebleba'''), ƴar fim ce ta Masar kuma mai nishadantarwa. Ita ce ɗan uwan ƴar wasan Masar [[Feyrouz (actress)|Feyrouz]] da kuma mai nishadantarwa Nelly .
== Rayuwa da aiki ==
[[Fayil:Lebleba by Armand (4).jpg|thumb|Lebleba]]
An kuma haife ta ne a Alkahira a cikin iyalin Armeniya. Ta fara ne a matsayin yarinya 'yar wasan kwaikwayo tana kwaikwayon wasu ƴan wasan kwaikwayo, gami da bayyanar a gidan wasan kwaikwayo na Masar wanda Muallem Sadiq ya inganta. An kuma ba ta rawar fim ta farko ta hanyar darektan fina-finai na Masar da kuma furodusa Anwar Wagdi da marubucin allo / marubucin wasan kwaikwayo Abo El Seoud El Ebiary a ''Habebti Susu'' . El Ebiary kuma ya zaɓi sunan Lebleba bayan ya ga yar wasan kwaikwayo mai basira, mai wasan kwaikwayo, mai rawa da mawaƙa Ninochka Kupelian . A cikin shekarun 1970s, ta yi aiki tare da jagoran Salah Zulfikar a ''[[Virgo (fim)|Borg El-Athraa]]'' (1970) da ''[[In Summer We Must Love|Fi Saif Lazim Nohib]]'' (1974), kuma tare da jagoran Ahmed Zaki a ''[[Ma'ali al Wazir]]'' (2003).
Ta yi aiki tare da jagoran [[Omar Sharif]] a cikin ''[[Hassan and Marcus|Hassan da Marcus]]'' (2008). cikin shekarun 1990s, Lebleba ta yi aiki tare da jagoran Nour El-Sherif a ''Lela Sakhena'' (1995), inda ta sami kyaututtuka da yawa saboda rawar da ta taka.<ref>{{Cite web |date=2020-02-01 |title=لبلبة: حصدت 13 جائزة عن فيلم "ليلة ساخنة" واتورطت فى "وش إجرام" |url=https://www.youm7.com/story/2020/2/1/%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A8%D8%A9-%D8%AD%D8%B5%D8%AF%D8%AA-13-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%85-%D9%84%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D9%86%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%B7%D8%AA-%D9%81%D9%89/4613580 |access-date=2023-09-11 |website=اليوم السابع |language=ar}}</ref> Ta auri ɗan wasan kwaikwayo Hassan Youssef, amma sun sake aure. Ba ta sake yin aure ba.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Al Beit Al Said''
* ''Kadi Gharam''
* ''Rehla Shahr Al Asal''
* ''Habibti Soo''
* ''Arba3 Banat Mun Zabet''
* ''[[Virgo (fim)|Borj El-Athraa]]''
* ''Al Nagham Al Hazeen''
* ''Al Milionair AL Mouzayaf''
* ''AL Habib AL Maghool''
* ''Agaza Bel Afia''
* ''Bent Badi3a''
* ''Al Banat Wel Hob''
* ''Al Banat Wel Marcedes''
* ''Al Sokareya''
* ''Ya Zalemni''
* ''Shei2 Maza Al Hob''
* ''Aris AL Hana''
* ''Maza suna jin daɗin Al Regal Ya Mama''
* ''Hekayti Maa Al Zaman''
* ''[[In Summer We Must Love|Fi El Seif Lazem Neheb]]''
* ''Emraa Bala 2Alb''
* ''Hob Fo2 Al Bourkan''
* ''Al Sheyateen Fi Agaza''
* ''3aga2eb Ya Zaman''
* ''24 Sa3a Hob''
* ''Kayan kwalliya Ya Donia''
* ''AL Kadeia Al Mashhoura''
* ''Bezour Al Sheytan''
* ''Al Hesab Ya Madmouazel''
* ''Bos Shouf Sokar Beta3mel Eih''
* ''Ragol Fi Segn Al Nesa2''
* ''Moughameroon Hawl Al 3alam''
* ''Eli Dehek Ala Al Sheytan''
* ''Al Gana Taht Kadamayha''
* ''AL Ba3d Yazhab Lel Ma2zoun Maratein''
* ''Esabet Hamada We Tootoo''
* ''Arba3a Etnin Arba3 a 4-2-4''
* ''Setouhi Fawk Al Shagara''
* ''AL Kadab Mun shabou''
* ''Ehtares Maza Al Khot''
* ''[[Lahib El Entekam]]''
* ''Ehna Betou3 AL Esa3af''
* ''Al Mokhber''
* ''Emraa Taht El Ekhtebar''
* ''Enohom Yasrekoun Al Araneb''
* ''Lak Youm Ya Beih''
* ''Mehatet LA Ens''
* ''Awlad El Esoul''
* ''Giran Akher Zaman''
* ''Sheytan Men 3asal''
* ''Bokra Ahla Maza Al Neharda''
* ''Al Sheytana Alati Ahabatni''
* ''Leyla Sakhena''
* ''Faduwar Hekouma''
* ''Ganat Al Shayateen''
* [[The Other (1999 film)|''Al Akhar'']]
* ''Al Na3ama Wel Tawous''
* ''[[Ma'ali al Wazir]]''
* ''Booha''
* ''3aris Maza Geha Amneya''
* ''Wesh Egram''
* [[Alexandria... New York|''Eskenderia New York'']]
* [[Hassan and Marcus|''Hassan wa Morcus'']]
* ''[[My Aunt's Theory|Nathariat Amti]]''
* [[The Blue Elephant|''Al Fil Al Azraq'']]
* ''[[Villa 69]]''
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1946]]
o22lxneuogvc8p3vw4ayty8e2u89p4v
823618
823617
2026-04-21T11:35:26Z
Lawal Kabir
44185
823618
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Lebeb.jpg|thumb|Lebleba]]
'''Ninochka Manoug Kupelian''' (Masar Larabci نينوتشكا مانوج كوبليان; an haife ta a ranar 14 ga Nuwamban shekara ta 1946, a [[Kairo|Alkahira]]), wacce aka fi sani da sunanta na '''Lebleba''' (Masar Larabawa: لبلبه, suna [lebˈlebæ], kuma '''Lebleba'''), ƴar fim ce ta Masar kuma mai nishadantarwa. Ita ce ɗan uwan ƴar wasan Masar [[Feyrouz (actress)|Feyrouz]] da kuma mai nishadantarwa Nelly .
== Rayuwa da aiki ==
[[Fayil:Lebleba by Armand (4).jpg|thumb|Lebleba]]
An kuma haife ta ne a Alkahira a cikin iyalin Armeniya. Ta fara ne a matsayin yarinya 'yar wasan kwaikwayo tana kwaikwayon wasu ƴan wasan kwaikwayo, gami da bayyanar a gidan wasan kwaikwayo na Masar wanda Muallem Sadiq ya inganta. An kuma ba ta rawar fim ta farko ta hanyar darektan fina-finai na Masar da kuma furodusa Anwar Wagdi da marubucin allo / marubucin wasan kwaikwayo Abo El Seoud El Ebiary a ''Habebti Susu'' . El Ebiary kuma ya zaɓi sunan Lebleba bayan ya ga ýar wasan kwaikwayo mai basira, mai wasan kwaikwayo, mai rawa da mawaƙa Ninochka Kupelian . A cikin shekarun 1970s, ta yi aiki tare da jagoran Salah Zulfikar a ''[[Virgo (fim)|Borg El-Athraa]]'' (1970) da ''[[In Summer We Must Love|Fi Saif Lazim Nohib]]'' (1974), kuma tare da jagoran Ahmed Zaki a ''[[Ma'ali al Wazir]]'' (2003).
Ta yi aiki tare da jagoran [[Omar Sharif]] a cikin ''[[Hassan and Marcus|Hassan da Marcus]]'' (2008). cikin shekarun 1990s, Lebleba ta yi aiki tare da jagoran Nour El-Sherif a ''Lela Sakhena'' (1995), inda ta sami kyaututtuka da yawa saboda rawar da ta taka.<ref>{{Cite web |date=2020-02-01 |title=لبلبة: حصدت 13 جائزة عن فيلم "ليلة ساخنة" واتورطت فى "وش إجرام" |url=https://www.youm7.com/story/2020/2/1/%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A8%D8%A9-%D8%AD%D8%B5%D8%AF%D8%AA-13-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%85-%D9%84%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D9%86%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%B7%D8%AA-%D9%81%D9%89/4613580 |access-date=2023-09-11 |website=اليوم السابع |language=ar}}</ref> Ta auri ɗan wasan kwaikwayo Hassan Youssef, amma sun sake aure. Ba ta sake yin aure ba.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Al Beit Al Said''
* ''Kadi Gharam''
* ''Rehla Shahr Al Asal''
* ''Habibti Soo''
* ''Arba3 Banat Mun Zabet''
* ''[[Virgo (fim)|Borj El-Athraa]]''
* ''Al Nagham Al Hazeen''
* ''Al Milionair AL Mouzayaf''
* ''AL Habib AL Maghool''
* ''Agaza Bel Afia''
* ''Bent Badi3a''
* ''Al Banat Wel Hob''
* ''Al Banat Wel Marcedes''
* ''Al Sokareya''
* ''Ya Zalemni''
* ''Shei2 Maza Al Hob''
* ''Aris AL Hana''
* ''Maza suna jin daɗin Al Regal Ya Mama''
* ''Hekayti Maa Al Zaman''
* ''[[In Summer We Must Love|Fi El Seif Lazem Neheb]]''
* ''Emraa Bala 2Alb''
* ''Hob Fo2 Al Bourkan''
* ''Al Sheyateen Fi Agaza''
* ''3aga2eb Ya Zaman''
* ''24 Sa3a Hob''
* ''Kayan kwalliya Ya Donia''
* ''AL Kadeia Al Mashhoura''
* ''Bezour Al Sheytan''
* ''Al Hesab Ya Madmouazel''
* ''Bos Shouf Sokar Beta3mel Eih''
* ''Ragol Fi Segn Al Nesa2''
* ''Moughameroon Hawl Al 3alam''
* ''Eli Dehek Ala Al Sheytan''
* ''Al Gana Taht Kadamayha''
* ''AL Ba3d Yazhab Lel Ma2zoun Maratein''
* ''Esabet Hamada We Tootoo''
* ''Arba3a Etnin Arba3 a 4-2-4''
* ''Setouhi Fawk Al Shagara''
* ''AL Kadab Mun shabou''
* ''Ehtares Maza Al Khot''
* ''[[Lahib El Entekam]]''
* ''Ehna Betou3 AL Esa3af''
* ''Al Mokhber''
* ''Emraa Taht El Ekhtebar''
* ''Enohom Yasrekoun Al Araneb''
* ''Lak Youm Ya Beih''
* ''Mehatet LA Ens''
* ''Awlad El Esoul''
* ''Giran Akher Zaman''
* ''Sheytan Men 3asal''
* ''Bokra Ahla Maza Al Neharda''
* ''Al Sheytana Alati Ahabatni''
* ''Leyla Sakhena''
* ''Faduwar Hekouma''
* ''Ganat Al Shayateen''
* [[The Other (1999 film)|''Al Akhar'']]
* ''Al Na3ama Wel Tawous''
* ''[[Ma'ali al Wazir]]''
* ''Booha''
* ''3aris Maza Geha Amneya''
* ''Wesh Egram''
* [[Alexandria... New York|''Eskenderia New York'']]
* [[Hassan and Marcus|''Hassan wa Morcus'']]
* ''[[My Aunt's Theory|Nathariat Amti]]''
* [[The Blue Elephant|''Al Fil Al Azraq'']]
* ''[[Villa 69]]''
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1946]]
ougffxpm9tkbuaflehuqc772y0rizk9
Atef El Tayeb
0
72385
823006
743843
2026-04-20T16:06:15Z
Feenah12
44136
823006
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Atef El Tayeb''' ( {{Lang-ar|عاطف الطيب}} ) (26 Disamban shekarar 1947 - 23 Yunin shekara ta 1995) [[Darakta|darektan fina-finan]] [[Misra|Masar]] ne. <ref>{{Cite web |url=http://www.filmfestivalspro.com/epk/3continents/f3senglishdef.doc |title=Press kit for 23rd (Film) Festival of the 3 Continents, giving his year of birth and death on page 23 |access-date=2024-02-27 |archive-date=2012-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120415052300/http://www.filmfestivalspro.com/epk/3continents/f3senglishdef.doc |url-status=dead }}</ref> Madadin fassarar sunansa sune: ''Atef Al-Tayeb'' da ''Attef El Taieb.'' Fina-finansa sun sha nuna irin gwagwarmayar da talakawa ke yi.<ref name="alj">{{cite news |url=https://www.aljazeera.net/news/arts/2020/6/29/%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%8A-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D9%85 |title=المصريين إلى أفلام وغادر على جناح يمامةعاطف الطيب البريء الذي ترجم آهات |language=Arabic |work=[[Al Jazeera Arabic|Al Jazeera]] |date=2020-06-29 |accessdate=2021-09-11 }}</ref>
== Filmography ==
=== A matsayin darakta ===
# [[revealing the hidden (film)|kashf Al mastor]](1994)
# [[A Hot Night (film)|Leila Sakhina]] (A Hot Night) (1994)
# [[Against the Government (film)|Did el Hokouma]] (Against the Government) (1992)
# [[Nagi El-Ali (film)|Nagi El-Ali]] (1991)
# [[Escape (1988 film)|El Heroob]] (Escape) (1988)
#[[The Innocent (1986 film)|The Innocent]] (1986)
# [[The Piper (1985 film)|El Zamar]] (The Piper) (1985)
# [[Love on the Pyramids Plateau (film)|Al Hob Fawk Habadet al Haram]] (Love on the Pyramids Plateau) (1984)
# [[The Cell (1983 film)|The Cell]] (El-Takhsheeba) (1983)
# [[Bus Driver (film)|Sawak al-utubis]] (Bus Driver)(1982)
=== A matsayin mataimakin darakta ===
* [[Sphinx (film)|Sphinx]] (1981)
* [[Gallipoli (1981 film)|Gallipoli]] (1981) (assistant director for Egyptian version)
* [[The Awakening (1980 film)|The Awakening]] (1980)
* [[Death on the Nile (1978 film)|Death on the Nile]] (1978)
* [[Desire and Price (film)|El-Raghba wel Thaman]] (Desire and Price) (1978)
* [[The Spy Who Loved Me (film)|The Spy Who Loved Me]] (1977)
* [[A Call for Life (film)|Da'wa Lil Hayah]] (A Call for Life) (1972)
== Manazarta ==
[[Category:Matattun 1995]]
9zygm0smvm6nurhfsio4grxhkawa59e
823007
823006
2026-04-20T16:06:35Z
Feenah12
44136
823007
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Atef El Tayeb''' ( {{Lang-ar|عاطف الطيب}} ) (26 Disamban shekarar 1947 - 23 Yunin shekara ta 1995) [[Darakta|darektan fina-finan]] [[Misra|Masar]] ne. <ref>{{Cite web |url=http://www.filmfestivalspro.com/epk/3continents/f3senglishdef.doc |title=Press kit for 23rd (Film) Festival of the 3 Continents, giving his year of birth and death on page 23 |access-date=2024-02-27 |archive-date=2012-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120415052300/http://www.filmfestivalspro.com/epk/3continents/f3senglishdef.doc |url-status=dead }}</ref> Madadin fassarar sunansa sune: ''Atef Al-Tayeb'' da ''Attef El Taieb.'' Fina-finansa sun sha nuna irin gwagwarmayar da kuma talakawa ke yi.<ref name="alj">{{cite news |url=https://www.aljazeera.net/news/arts/2020/6/29/%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%8A-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D9%85 |title=المصريين إلى أفلام وغادر على جناح يمامةعاطف الطيب البريء الذي ترجم آهات |language=Arabic |work=[[Al Jazeera Arabic|Al Jazeera]] |date=2020-06-29 |accessdate=2021-09-11 }}</ref>
== Filmography ==
=== A matsayin darakta ===
# [[revealing the hidden (film)|kashf Al mastor]](1994)
# [[A Hot Night (film)|Leila Sakhina]] (A Hot Night) (1994)
# [[Against the Government (film)|Did el Hokouma]] (Against the Government) (1992)
# [[Nagi El-Ali (film)|Nagi El-Ali]] (1991)
# [[Escape (1988 film)|El Heroob]] (Escape) (1988)
#[[The Innocent (1986 film)|The Innocent]] (1986)
# [[The Piper (1985 film)|El Zamar]] (The Piper) (1985)
# [[Love on the Pyramids Plateau (film)|Al Hob Fawk Habadet al Haram]] (Love on the Pyramids Plateau) (1984)
# [[The Cell (1983 film)|The Cell]] (El-Takhsheeba) (1983)
# [[Bus Driver (film)|Sawak al-utubis]] (Bus Driver)(1982)
=== A matsayin mataimakin darakta ===
* [[Sphinx (film)|Sphinx]] (1981)
* [[Gallipoli (1981 film)|Gallipoli]] (1981) (assistant director for Egyptian version)
* [[The Awakening (1980 film)|The Awakening]] (1980)
* [[Death on the Nile (1978 film)|Death on the Nile]] (1978)
* [[Desire and Price (film)|El-Raghba wel Thaman]] (Desire and Price) (1978)
* [[The Spy Who Loved Me (film)|The Spy Who Loved Me]] (1977)
* [[A Call for Life (film)|Da'wa Lil Hayah]] (A Call for Life) (1972)
== Manazarta ==
[[Category:Matattun 1995]]
1l5td764knw6epa3z4yk1nn57z5ofy1
823631
823007
2026-04-21T11:41:42Z
Lawal Kabir
44185
823631
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Atef El Tayeb''' ( {{Lang-ar|عاطف الطيب}} ) (26 Disamban shekarar 1947 - 23 Yunin shekara ta 1995) [[Darakta|darektan fina-finan]] [[Misra|Masar]] ne. <ref>{{Cite web |url=http://www.filmfestivalspro.com/epk/3continents/f3senglishdef.doc |title=Press kit for 23rd (Film) Festival of the 3 Continents, giving his year of birth and death on page 23 |access-date=2024-02-27 |archive-date=2012-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120415052300/http://www.filmfestivalspro.com/epk/3continents/f3senglishdef.doc |url-status=dead }}</ref> Madadin fassarar sunansa sune: ''Atef Al-Tayeb'' da kuma ''Attef El Taieb.'' Fina-finansa sun sha nuna irin gwagwarmayar da kuma talakawa ke yi.<ref name="alj">{{cite news |url=https://www.aljazeera.net/news/arts/2020/6/29/%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%8A-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D9%85 |title=المصريين إلى أفلام وغادر على جناح يمامةعاطف الطيب البريء الذي ترجم آهات |language=Arabic |work=[[Al Jazeera Arabic|Al Jazeera]] |date=2020-06-29 |accessdate=2021-09-11 }}</ref>
== Filmography ==
=== A matsayin darakta ===
# [[revealing the hidden (film)|kashf Al mastor]](1994)
# [[A Hot Night (film)|Leila Sakhina]] (A Hot Night) (1994)
# [[Against the Government (film)|Did el Hokouma]] (Against the Government) (1992)
# [[Nagi El-Ali (film)|Nagi El-Ali]] (1991)
# [[Escape (1988 film)|El Heroob]] (Escape) (1988)
#[[The Innocent (1986 film)|The Innocent]] (1986)
# [[The Piper (1985 film)|El Zamar]] (The Piper) (1985)
# [[Love on the Pyramids Plateau (film)|Al Hob Fawk Habadet al Haram]] (Love on the Pyramids Plateau) (1984)
# [[The Cell (1983 film)|The Cell]] (El-Takhsheeba) (1983)
# [[Bus Driver (film)|Sawak al-utubis]] (Bus Driver)(1982)
=== A matsayin mataimakin darakta ===
* [[Sphinx (film)|Sphinx]] (1981)
* [[Gallipoli (1981 film)|Gallipoli]] (1981) (assistant director for Egyptian version)
* [[The Awakening (1980 film)|The Awakening]] (1980)
* [[Death on the Nile (1978 film)|Death on the Nile]] (1978)
* [[Desire and Price (film)|El-Raghba wel Thaman]] (Desire and Price) (1978)
* [[The Spy Who Loved Me (film)|The Spy Who Loved Me]] (1977)
* [[A Call for Life (film)|Da'wa Lil Hayah]] (A Call for Life) (1972)
== Manazarta ==
[[Category:Matattun 1995]]
bqlguqvm8y6gkpxn806ucshczpfucl0
Kamla Abou Zekry
0
72392
823013
743845
2026-04-20T16:08:44Z
Feenah12
44136
823013
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kamla Abou Zekry''' (an haifeta ranar 8 ga watan Janairun shekarar 1974) ita ce darektar talabijin da fim na Masar wanda ya jagoranci sanannun [[Film|fina-finai]] da jerin Shirye-shiryen talabijin kamar ''Bent Esmaha Zaat'', ''Segn El Nisaa'', da ''Wahed Sefr''. Ta shiga cikin bukukuwan fina-finai da yawa na ƙasa da ƙasa, gami da bikin Fina-finai na Alkahira, bikin fim na ƙasa da ƙasa na Dubai, da kuma bikin fim na Venice. An kuma nuna fina-finanta a bikin fim na Cannes.
== Rayuwa ==
An kuma haifi Abou Zekry a [[Kairo|Alkahira, Misira]]. Ta kammala karatu daga [[High Cinema Institute|Cibiyar Nazarin Fim]], kuma ta fara aikin fim ta hanyar haɗa kai da Nadel Galal a ''131 Ashghal'' a shekarar 1993. <ref>[https://www.egypttoday.com/Article/4/50204/Four-Arab-female-filmmakers-making-Arab-cinema-international Four Arab female filmmakers making Arab cinema international], ''Egypt Today'', 17 May 2018. Accessed 25 November 2019.</ref>
==Ayyuka==
===Fina-finai==
* (with Nadel Galal) ''131 Ashghal'' / ''131 Works'', 1993
* ''Qittar Al Sa’aa Al Sadisah'' / ''The Six O’ Clock Train'', 1999. Short film.
* (with Nader Galal) ''Hello America'', 2000
* ''[[Sanna Oula Nasb]]'' / ''First Year Con'', 2004. Feature film.
* ''Malek wa ketaba'', 2005. Feature film.
* ''An el ashq wel hawa'', 2006
* (with Mariam Abou Auf) ''Tamantashar Yom'' / ''18 Days'', 2011
* ''Khelket Rabena'' / ''God's Creation'', 2011
* ''A Day for Women'', 2016
===Shirye-shiryen Talabijin masu dogon zango===
* ''6 Midan El-Tahrir'', 2009
* ''Wahed-Sefr'' / ''One-Zero'', 2009
* ''A Girl Named Zat'', 2013
* ''Segn El Nesa'' / ''Women's Jail'', 2014
* ''Wahet El Ghoroub'' / ''Sunset Oasis'', 2017
* ''100 Wesh'' / ''100 Face'', 2020
* ''Bitulou' Al-Rouh''/As the Spirit breaks out (in critique of ISIS), 2022
==Manazarta ==
{{reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb name|1580774|name=Kamlah Abu-Zikri}}
* [https://elcinema.com/en/person/1036619/ Kamlah Abou Zekry on elcinema.com]
* [https://pro.festivalscope.com/director/abou-zekri-kamla Kamla Abou Zekry on Festival Scope Pro]
* [http://www.africine.org/?menu=fiche&no=5945 Abu Zekri Kamla on africine.org] <small>(in French)</small>
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Zekry, Kayla}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1974]]
0lfxqr29ehiaskka3nwz2l8xqlv6779
823014
823013
2026-04-20T16:09:04Z
Feenah12
44136
823014
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kamla Abou Zekry''' (an haifeta ranar 8 ga watan Janairun shekarar 1974) ita ce darektar talabijin da fim na Masar wanda ya jagoranci sanannun [[Film|fina-finai]] da jerin Shirye-shiryen talabijin kamar ''Bent Esmaha Zaat'', ''Segn El Nisaa'', da ''Wahed Sefr''. Ta kuma shiga cikin bukukuwan fina-finai da yawa na ƙasa da ƙasa, gami da bikin Fina-finai na Alkahira, bikin fim na ƙasa da ƙasa na Dubai, da kuma bikin fim na Venice. An kuma nuna fina-finanta a bikin fim na Cannes.
== Rayuwa ==
An kuma haifi Abou Zekry a [[Kairo|Alkahira, Misira]]. Ta kammala karatu daga [[High Cinema Institute|Cibiyar Nazarin Fim]], kuma ta fara aikin fim ta hanyar haɗa kai da Nadel Galal a ''131 Ashghal'' a shekarar 1993. <ref>[https://www.egypttoday.com/Article/4/50204/Four-Arab-female-filmmakers-making-Arab-cinema-international Four Arab female filmmakers making Arab cinema international], ''Egypt Today'', 17 May 2018. Accessed 25 November 2019.</ref>
==Ayyuka==
===Fina-finai==
* (with Nadel Galal) ''131 Ashghal'' / ''131 Works'', 1993
* ''Qittar Al Sa’aa Al Sadisah'' / ''The Six O’ Clock Train'', 1999. Short film.
* (with Nader Galal) ''Hello America'', 2000
* ''[[Sanna Oula Nasb]]'' / ''First Year Con'', 2004. Feature film.
* ''Malek wa ketaba'', 2005. Feature film.
* ''An el ashq wel hawa'', 2006
* (with Mariam Abou Auf) ''Tamantashar Yom'' / ''18 Days'', 2011
* ''Khelket Rabena'' / ''God's Creation'', 2011
* ''A Day for Women'', 2016
===Shirye-shiryen Talabijin masu dogon zango===
* ''6 Midan El-Tahrir'', 2009
* ''Wahed-Sefr'' / ''One-Zero'', 2009
* ''A Girl Named Zat'', 2013
* ''Segn El Nesa'' / ''Women's Jail'', 2014
* ''Wahet El Ghoroub'' / ''Sunset Oasis'', 2017
* ''100 Wesh'' / ''100 Face'', 2020
* ''Bitulou' Al-Rouh''/As the Spirit breaks out (in critique of ISIS), 2022
==Manazarta ==
{{reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb name|1580774|name=Kamlah Abu-Zikri}}
* [https://elcinema.com/en/person/1036619/ Kamlah Abou Zekry on elcinema.com]
* [https://pro.festivalscope.com/director/abou-zekri-kamla Kamla Abou Zekry on Festival Scope Pro]
* [http://www.africine.org/?menu=fiche&no=5945 Abu Zekri Kamla on africine.org] <small>(in French)</small>
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Zekry, Kayla}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1974]]
903b4fopiavgilw5exxo0l03gri205v
Kamal El Sheikh
0
72440
823628
387182
2026-04-21T11:40:26Z
Lawal Kabir
44185
823628
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kamal El Sheikh''' ( {{Lang-ar|كمال الشيخ}}; 2 Fabrairu 1919 – 2 Janairu 2004) [[Darakta|darektan fina-finan]] Masar ne.<ref name="mubi">{{cite web|url=http://mubi.com/cast_members/131820 |title=Kamal El Sheikh |accessdate=25 March 2012 |work=mubi.com}}</ref> Ya jagoranci fina-finai 28 tsakanin shekarun 1952 zuwa 1987, tare da takwas daga cikinsu a cikin Top 100 na fina-finan Masar.<ref name="mubi">{{cite web|url=http://mubi.com/cast_members/131820 |title=Kamal El Sheikh |accessdate=25 March 2012 |work=mubi.com}}</ref> An kuma san shi a cikin shekaru hamsin da farkon sittin a matsayin "Hitchcock na Masar" saboda tasirinsa a cikin fina-finan fitaccen darektan Burtaniya.<ref name="mubi">{{cite web|url=http://mubi.com/cast_members/131820 |title=Kamal El Sheikh |accessdate=25 March 2012 |work=mubi.com}}</ref>
== Zaɓaɓɓun Filmography ==
* ''[[Malak al-Rahma]]'' (1946 - editor)
* ''[[Al-Manzel Raqam 13]]'' (1952)
* ''[[Hob wa Dumoo`]]'' (1955)
* ''[[Life or Death (film)|Life or Death]]'' (1955)
* ''[[Ard al-Salam]]'' (1957)
* ''[[Sayyidat al-Qasr]]'' (1958)
* ''[[Hobbi al-Wahid]]'' (1960)
* ''[[Malaak wa Shaytan]]'' (1960)
* ''[[Lan Aataref]]'' (1961)
* ''[[Chased by the Dogs]]'' (1962)
* ''[[Last Night (1964 film)|Last Night]]'' (1964)
*''[[Three Thieves (1966 film)|Three Thieves]]'' (Story 3) (1966)
*''[[The Man Who Lost His Shadow|The Man who lost his Shadow]]'' (1968)
*''[[Sunset and Sunrise (film)|Sunset and Sunrise]]'' (1970)
*''[[Whom Should We Shoot?]]'' (1975)
*''[[The Peacock (1982 film)|The Peacock]]'' (1982)
== Manazarta ==
[[Category:Haihuwan 1919]]
st8ye2m62e1w0e8upzx52udyvy38nvn
Mona Zaki
0
72461
823028
743856
2026-04-20T16:16:36Z
Feenah12
44136
823028
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Actress Mona zaki.jpg|thumb|Mona Zaki]]
'''Mona Ali Mohamed Zaki''' (an haife ta a ranar sha takwas 18 ga watan Nuwamba shekarar alif dari tara da saba'in da shida 1976) ƴar wasan kwaikwayo ce [[Misirawa|ta Masar]].<ref>{{Cite news |title=منى زكى تثير الجدل بصورة "المحجبة" فى "تحت الوصاية" |language=ar |work=BBC News عربي |url=https://www.bbc.com/arabic/trending-64791903 |access-date=31 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 March 2023 |title=بعد الهجوم عليها.. سر عدم عرض مسلسل "تحت الوصاية" لـ منى زكي - المصريون |url=https://almesryoon.com/Section_439/%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D9%88%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%B6-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%80-%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%B2%D9%83%D9%8A_1338566 |access-date=31 March 2023 |website=almesryoon.com |language=ar }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An kuma haifi Mona Ali Mohamed Zaki a [[Kairo|Alkahira]] iyayenta sune, Ali Mohamed Zaka da Tahani, a ranar 18 ga watan Nuwamba 1976. Har zuwa shekara 13, ta zauna a [[Kuwaiti (ƙasa)|Kuwait]].
== Ayyuka ==
A lokacin da take da shekaru 16, kuma bayan ganin tallace-tallace na Mohamed Sobhi don sabbin fuskoki, ta yi amfani da ita ne kawai don samun damar saduwa da sanannen dan wasan kwaikwayo da darektan Masar. Sobhi ce ta jefa Zaki kuma ta fara taka rawa a wasan kwaikwayon ''Bel Araby El Faseeh. Mona'' ta shafe semester daya a Amurka tana karatu a New Orleans a karkashin kulawar Dokta Malak Abou-Hargah. Ta koma Masar duk da haka don ci gaba da aikinta na wasan kwaikwayo. Lokacin da lokaci ya yi da Mona ta je jami'a, ta shiga Faculty of Mass Communication, Jami'ar Alkahira. A wannan lokacin, an gabatar da ita ga darektan Ismail Abdel Hafez wanda ya zabe ta don taka rawa a cikin ''El A'elah'', jerin Ramadan wanda ya nuna farkon talabijin. Yin wasan kwaikwayo ya zama fiye da abin sha'awa ga Mona bayan haka; daga baya ta yi aiki a cikin shahararrun jerin shirye-shiryen talabijin: ''Khalti Safiya wel Deir'', Nisf Rabi 'El Akhar, ''Ahalina'', Ded El Tayyar da El Daw 'El Sharid . Matsayin tauraruwa talabijin mai alkawari ya bude kofofin babban allo a gare ta. Mona ta mamaye gidan fina-finai na Masar tare da El ''Katl ElLaziz'', tare da [[Mervat Amin]], sannan ta ci gaba da taka rawar gani a cikin Idhak El Soura Titla 'Hilwa wasan kwaikwayon da ta sami lambar yabo, Sa'idi Gam fil'a Al-Amrikiya, ''Omar 2000'', ''El Hobb El Awal'', da ''Leih Khallitni Ahibbak'' dukansu sun kasance hotunan ofishin.
[[Fayil:Dr mona zaki.jpg|thumb|Mona Zaki]]
Ta taka rawar Jehan Sadat a cikin babban fim din The Days of Sadat (game da Shugaban ƙasar Masar [[Anwar Sadat]]). Shugaba [[Hosni Mubarak]] ya ba yarinyar lambar yabo, tare da sauran 'yan wasan fim din. Nasarar ta kasance kusa da tauraron mai basira kuma sadaukarwarta ta sami lada sosai tare da babbar shahara na fina-finai na gaba, Africano da ''[[Mafia (2002 fim)|Mafia]]''. Ta ci gaba daga fim daya zuwa wani, tana gabatar da Sleepless Nights, Men Nazret Ein, ''Khalti Faransa,'' da sauransu da yawa. Duk da babbar nasarar da ta samu a cikin fina-finai, Mona ta kuma yi wasan kwaikwayo da yawa, daga cikinsu akwai ''Le'b Eyal'', Ya Messafer Wahdak, Afrouto, da ''Keda OK'' .
== Rayuwa ta mutum ==
[[Fayil:الروائية الدكتورة منى زكي.jpg|thumb|Mona Zaki]]
Mona ta auri ɗan wasan kwaikwayo na Masar Ahmed Helmy. Suna da 'ya'ya uku: Lilly (2003), Selim (2014), da Younis (2016).
== Taimako ==
[[Fayil:الدكتورة منى زكي.jpg|thumb|Mona Zaki]]
Mona Zaki tana shirin shiga cikin sabon kamfen din sadaka Sanin nau'in jininku. Jaridar Al-Ahram ta ba da rahoton cewa Mona Zaki ce ta kaddamar da kamfen din a matsayin jakadan ''Yanabee El-Hayah'' tare da hadin gwiwar Yanabee El'Hayah don bayar da jini kuma tare da hadikwatar hukumar kula da lafiyar jama'a ta [[Majalisar dinkin Duniya]], [[Hukumar Lafiya ta Duniya]].<ref name=":0">{{cite news| url=http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/24973| work=AnaYou| title=Mona Zaki launches blood type campaign| date=1 May 2011| access-date=28 February 2024| archive-date=1 October 2023| archive-url=https://web.archive.org/web/20231001105647/http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/24973| url-status=dead}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Taken asali
! scope="col" |Matsayi
! class="unsortable" scope="col" |Bayani
! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref(s)|references}}
|-
! scope="row" |1997
|''Kisan da ya dace''
|Atl el Laziz
|Sherin
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |1998
|''Upper Egyptian a Jami'ar Amurka''
|Se'idi fi el Gam'a el Amrikiyya
|Syadah
|
|-
|''Dariya, Hoton Kasancewa da Daɗi''
|Edhak El Sura Tetla Helwa
|Tahani
|
|
|-
! rowspan="4" scope="row" |2000
|''Ƙaunar Farko''
|Hobb El Awwal
|Ranya
|
|
|-
|''Horseback Knight''
|Fares Zahr el Khel
|Zin
|
|
|-
|''Me Ya Sa Ka Bar Ni Ka Ka Ka Soyayya Ka''
|Leh Khalletni Ahebbak
|Dalya
|
|
|-
|''Omar 2000''
|Omar 2000
|Bibo
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2001
|''[[The Days of Sadat|Kwanakin Sadat]]''
|Ayyam Elsadat
|Jehan Sadat
|
|
|-
|''[[Africano (fim)|Dan Afirka]]''
|Dan Afirka
|Gamilah
|
|
|-
! scope="row" |2002
|''[[Mafia (2002 fim)|Mafia]]''
|Mafia
|Maryamu
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2003
|''Daga Dubi Da Ido''
|Maza Nazret En
|Saratu
|
|
|-
|''[[Sleepless Nights (fim, 2003)|Dare mara barci]]''
|Sahar da Layali
|Berihan
|
|
|-
! scope="row" |2004
|''Aunty Faransa''
|Khalti Faransa
|Battah
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2005
|''Abu Ali''
|Abu Ali
|Salma
|
|
|-
|''Mafarki na Rayuwarmu''
|Ahlam Omrena
|Babu wani abu
|
|
|-
! rowspan="3" scope="row" |2006
|''Jinin Gazelle''
|Dam din Ghazal
|Hanan
|
|
|-
|''Game da Sha'awa da kauna''
|'An el sho' w el Hawa
|Alya
|
|
|-
|''[[Halim (fim)|Halim]]''
|Halim
|Nawal
|
|
|-
! scope="row" |2007
|''Taymur da Shafi'ah''
|Taymur w Shafi'ah
|Shafi'ah
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2009
|''[[Scheherazade, Tell Me a Story|Shirin, Ka gaya mini Labari]]''
|Ehki Ya Shahrzad
|Hebah
|
|
|-
|''[[Escaping Tel Aviv|Tserewa Tel Aviv]]''
|Welad El Am
|Salwa
|
|
|-
! scope="row" |2011
|''[[18 Days (fim)|Kwanaki 18]]''
|18 Yom
|Mona
|
|
|-
! scope="row" |2016
|''[[30 Years Ago|Shekaru 30 da suka gabata]]''
|Maza 30 Sanah
|Hanan
|
|
|-
! scope="row" |2020
|''Black Box''
|El Sandu' el Eswed
|Yasmin
|
|
|-
! scope="row" |2022
|''Baƙi Masu Kyau''
|Ashab, Wala Aaz
|Mariam
|Fim din [[Netflix]]
|
|-
! scope="row" |2022
|''gizo-gizo''
|Ankabout
|Laila
|
|
|-
|}
=== Jerin ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Taken asali
! scope="col" |Matsayi
! class="unsortable" scope="col" |Dandalin / Cibiyar sadarwa
! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref(s)|references}}
|-
! scope="row" |1994
|''Iyalin''
|El 'Elah
|Awatef
|
|
|-
! scope="row" |1995
|''Dare na Helmiyyah 5''
|Layali mai suna Helmiyyah 5
|Sonia
|
|
|-
! scope="row" |1997–2000
|''Zizinia''
|Zizinia
|
|
|
|-
! scope="row" |1997
|''Kayanmu''
|Ahalina
|
|
|
|-
! scope="row" |1998
|''Hasken da ya ɓace''
|El Du el Shared
|
|
|
|-
! scope="row" |2002–2003
|''Goha na Masar''
|Goha da Masri
|
|
|
|-
! scope="row" |2006
|''Cindrella''
|Cindrella
|
|
|
|-
! scope="row" |2007
|''Lokaci Masu Muhimmanci''
|Lahazat Haregah
|
|
|
|-
! scope="row" |2013
|''Asiya''
|Asiya
|Asiya
|
|
|-
! scope="row" |2014
|''Mutum 100 daidai''
|Kasancewa 100 Ragel
|
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2016
|''Asabar da dare Rayuwa''
|Letet el Sabt mobasher
|Baƙo
|
|
|-
|''Bikin auren El'obbah''
|Afrah El'bbah
|Tahiat Abdeh
|
|
|-
! scope="row" |2021
|''Wasan Newton''
|Le'bet Newton
|
|
|
|}
== Gidan wasan kwaikwayo ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |Taken
!Taken asali
|-
|''Ta hanyar Larabci mai laushi''
|B da 'Arabiya da Fasih
|-
|''Ya Tafiya Kai kadai''
|Ya zama Msafer Wahdak
|-
|''Don haka Ok''
|Kedah OK
|-
|''Aljanin''
|Afrotto
|}
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1976]]
o6dndng9ynv83348dt05vjpjmoi0djn
823029
823028
2026-04-20T16:16:59Z
Feenah12
44136
823029
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Actress Mona zaki.jpg|thumb|Mona Zaki]]
'''Mona Ali Mohamed Zaki''' (an haife ta a ranar sha takwas 18 ga watan Nuwamba shekarar alif dari tara da saba'in da shida 1976) ƴar wasan kwaikwayo ce [[Misirawa|ta Masar]].<ref>{{Cite news |title=منى زكى تثير الجدل بصورة "المحجبة" فى "تحت الوصاية" |language=ar |work=BBC News عربي |url=https://www.bbc.com/arabic/trending-64791903 |access-date=31 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 March 2023 |title=بعد الهجوم عليها.. سر عدم عرض مسلسل "تحت الوصاية" لـ منى زكي - المصريون |url=https://almesryoon.com/Section_439/%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D9%88%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%B6-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%80-%D9%85%D9%86%D9%89-%D8%B2%D9%83%D9%8A_1338566 |access-date=31 March 2023 |website=almesryoon.com |language=ar }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An kuma haifi Mona Ali Mohamed Zaki a [[Kairo|Alkahira]] iyayenta sune, Ali Mohamed Zaka da Tahani, a ranar 18 ga watan Nuwamba 1976. Har zuwa shekara 13, ta zauna a [[Kuwaiti (ƙasa)|Kuwait]].
== Ayyuka ==
A lokacin da take da shekaru 16, kuma bayan ganin tallace-tallace na Mohamed Sobhi don sabbin fuskoki, ta yi amfani da ita ne kawai don samun damar saduwa da sanannen dan wasan kwaikwayo da darektan Masar. Sobhi ce ta jefa Zaki kuma ta fara taka rawa a wasan kwaikwayon ''Bel Araby El Faseeh. Mona'' ta shafe semester daya a Amurka tana karatu a New Orleans a karkashin kulawar Dokta Malak Abou-Hargah. Ta koma Masar duk da haka don ci gaba da aikinta na wasan kwaikwayo. Lokacin da lokaci ya yi da Mona ta je jami'a, ta shiga Faculty of Mass Communication, Jami'ar Alkahira. A wannan lokacin, an gabatar da ita ga darektan Ismail Abdel Hafez wanda ya zabe ta don taka rawa a cikin ''El A'elah'', jerin Ramadan wanda ya nuna farkon talabijin. Yin wasan kwaikwayo ya zama fiye da abin sha'awa ga Mona bayan haka; daga baya ta yi aiki a cikin shahararrun jerin shirye-shiryen talabijin: ''Khalti Safiya wel Deir'', Nisf Rabi 'El Akhar, ''Ahalina'', Ded El Tayyar da El Daw 'El Sharid . Matsayin tauraruwa talabijin mai alkawari ya bude kofofin babban allo a gare ta. Mona ta mamaye gidan fina-finai na Masar tare da El ''Katl ElLaziz'', tare da [[Mervat Amin]], sannan ta ci gaba da taka rawar gani a cikin Idhak El Soura Titla 'Hilwa wasan kwaikwayon da ta sami lambar yabo, Sa'idi Gam fil'a Al-Amrikiya, ''Omar 2000'', ''El Hobb El Awal'', da ''Leih Khallitni Ahibbak'' dukansu sun kasance hotunan ofishin.
[[Fayil:Dr mona zaki.jpg|thumb|Mona Zaki]]
Ta taka rawar Jehan Sadat a cikin babban fim din The Days of Sadat (game da Shugaban ƙasar Masar [[Anwar Sadat]]). Shugaba [[Hosni Mubarak]] ya ba yarinyar lambar yabo, tare da sauran 'yan wasan fim din. Nasarar ta kasance kusa da tauraron mai basira kuma sadaukarwarta ta sami lada sosai tare da babbar shahara na fina-finai na gaba, Africano da ''[[Mafia (2002 fim)|Mafia]]''. Ta kuma ci gaba daga fim daya zuwa wani, tana gabatar da Sleepless Nights, Men Nazret Ein, ''Khalti Faransa,'' da sauransu da yawa. Duk da babbar nasarar da ta samu a cikin fina-finai, Mona ta kuma yi wasan kwaikwayo da yawa, daga cikinsu akwai ''Le'b Eyal'', Ya Messafer Wahdak, Afrouto, da ''Keda OK'' .
== Rayuwa ta mutum ==
[[Fayil:الروائية الدكتورة منى زكي.jpg|thumb|Mona Zaki]]
Mona ta auri ɗan wasan kwaikwayo na Masar Ahmed Helmy. Suna da 'ya'ya uku: Lilly (2003), Selim (2014), da Younis (2016).
== Taimako ==
[[Fayil:الدكتورة منى زكي.jpg|thumb|Mona Zaki]]
Mona Zaki tana shirin shiga cikin sabon kamfen din sadaka Sanin nau'in jininku. Jaridar Al-Ahram ta ba da rahoton cewa Mona Zaki ce ta kaddamar da kamfen din a matsayin jakadan ''Yanabee El-Hayah'' tare da hadin gwiwar Yanabee El'Hayah don bayar da jini kuma tare da hadikwatar hukumar kula da lafiyar jama'a ta [[Majalisar dinkin Duniya]], [[Hukumar Lafiya ta Duniya]].<ref name=":0">{{cite news| url=http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/24973| work=AnaYou| title=Mona Zaki launches blood type campaign| date=1 May 2011| access-date=28 February 2024| archive-date=1 October 2023| archive-url=https://web.archive.org/web/20231001105647/http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/24973| url-status=dead}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Taken asali
! scope="col" |Matsayi
! class="unsortable" scope="col" |Bayani
! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref(s)|references}}
|-
! scope="row" |1997
|''Kisan da ya dace''
|Atl el Laziz
|Sherin
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |1998
|''Upper Egyptian a Jami'ar Amurka''
|Se'idi fi el Gam'a el Amrikiyya
|Syadah
|
|-
|''Dariya, Hoton Kasancewa da Daɗi''
|Edhak El Sura Tetla Helwa
|Tahani
|
|
|-
! rowspan="4" scope="row" |2000
|''Ƙaunar Farko''
|Hobb El Awwal
|Ranya
|
|
|-
|''Horseback Knight''
|Fares Zahr el Khel
|Zin
|
|
|-
|''Me Ya Sa Ka Bar Ni Ka Ka Ka Soyayya Ka''
|Leh Khalletni Ahebbak
|Dalya
|
|
|-
|''Omar 2000''
|Omar 2000
|Bibo
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2001
|''[[The Days of Sadat|Kwanakin Sadat]]''
|Ayyam Elsadat
|Jehan Sadat
|
|
|-
|''[[Africano (fim)|Dan Afirka]]''
|Dan Afirka
|Gamilah
|
|
|-
! scope="row" |2002
|''[[Mafia (2002 fim)|Mafia]]''
|Mafia
|Maryamu
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2003
|''Daga Dubi Da Ido''
|Maza Nazret En
|Saratu
|
|
|-
|''[[Sleepless Nights (fim, 2003)|Dare mara barci]]''
|Sahar da Layali
|Berihan
|
|
|-
! scope="row" |2004
|''Aunty Faransa''
|Khalti Faransa
|Battah
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2005
|''Abu Ali''
|Abu Ali
|Salma
|
|
|-
|''Mafarki na Rayuwarmu''
|Ahlam Omrena
|Babu wani abu
|
|
|-
! rowspan="3" scope="row" |2006
|''Jinin Gazelle''
|Dam din Ghazal
|Hanan
|
|
|-
|''Game da Sha'awa da kauna''
|'An el sho' w el Hawa
|Alya
|
|
|-
|''[[Halim (fim)|Halim]]''
|Halim
|Nawal
|
|
|-
! scope="row" |2007
|''Taymur da Shafi'ah''
|Taymur w Shafi'ah
|Shafi'ah
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2009
|''[[Scheherazade, Tell Me a Story|Shirin, Ka gaya mini Labari]]''
|Ehki Ya Shahrzad
|Hebah
|
|
|-
|''[[Escaping Tel Aviv|Tserewa Tel Aviv]]''
|Welad El Am
|Salwa
|
|
|-
! scope="row" |2011
|''[[18 Days (fim)|Kwanaki 18]]''
|18 Yom
|Mona
|
|
|-
! scope="row" |2016
|''[[30 Years Ago|Shekaru 30 da suka gabata]]''
|Maza 30 Sanah
|Hanan
|
|
|-
! scope="row" |2020
|''Black Box''
|El Sandu' el Eswed
|Yasmin
|
|
|-
! scope="row" |2022
|''Baƙi Masu Kyau''
|Ashab, Wala Aaz
|Mariam
|Fim din [[Netflix]]
|
|-
! scope="row" |2022
|''gizo-gizo''
|Ankabout
|Laila
|
|
|-
|}
=== Jerin ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Taken asali
! scope="col" |Matsayi
! class="unsortable" scope="col" |Dandalin / Cibiyar sadarwa
! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref(s)|references}}
|-
! scope="row" |1994
|''Iyalin''
|El 'Elah
|Awatef
|
|
|-
! scope="row" |1995
|''Dare na Helmiyyah 5''
|Layali mai suna Helmiyyah 5
|Sonia
|
|
|-
! scope="row" |1997–2000
|''Zizinia''
|Zizinia
|
|
|
|-
! scope="row" |1997
|''Kayanmu''
|Ahalina
|
|
|
|-
! scope="row" |1998
|''Hasken da ya ɓace''
|El Du el Shared
|
|
|
|-
! scope="row" |2002–2003
|''Goha na Masar''
|Goha da Masri
|
|
|
|-
! scope="row" |2006
|''Cindrella''
|Cindrella
|
|
|
|-
! scope="row" |2007
|''Lokaci Masu Muhimmanci''
|Lahazat Haregah
|
|
|
|-
! scope="row" |2013
|''Asiya''
|Asiya
|Asiya
|
|
|-
! scope="row" |2014
|''Mutum 100 daidai''
|Kasancewa 100 Ragel
|
|
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2016
|''Asabar da dare Rayuwa''
|Letet el Sabt mobasher
|Baƙo
|
|
|-
|''Bikin auren El'obbah''
|Afrah El'bbah
|Tahiat Abdeh
|
|
|-
! scope="row" |2021
|''Wasan Newton''
|Le'bet Newton
|
|
|
|}
== Gidan wasan kwaikwayo ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%"
! scope="col" |Taken
!Taken asali
|-
|''Ta hanyar Larabci mai laushi''
|B da 'Arabiya da Fasih
|-
|''Ya Tafiya Kai kadai''
|Ya zama Msafer Wahdak
|-
|''Don haka Ok''
|Kedah OK
|-
|''Aljanin''
|Afrotto
|}
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1976]]
3r1fak9bgupvn285xseyau23o9nlxgw
Ahmed Helmi
0
72568
823022
799806
2026-04-20T16:14:09Z
Feenah12
44136
823022
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ahmed Muhammad Helmy Abdel Rahman Awwad,''' (Arabic; an haife shi a ranar 19 ga Nuwamba, 1969) ɗan wasan kwaikwayo ne na ƙasar Masar, ɗan wasan kwaikwayo, mai shirya fina-finai, mai watsa shirye-shiryen talabijin kuma diflomasiyya. Ya fara aikinsa a shekarar 1993 a gidan talabijin na Masar a cikin shirin da ake kira ''[[Leib Eyal]].'' A shekara ta 1998, ya yi fim ɗinsa na farko ''[[Aboud Ala El Hedoud]]'' .
== Rayuwa ta farko ==
An kuma haifi Helmy a Banha, ƙaramar hukumar Qalyubiyya. Shi ne ɗan tsakiya tsakanin 'yan'uwa 3: Khaled, Ahmed da Sally. Ya yi tafiya zuwa Masarautar [[Saudi Arabia|Saudi Arabia]] yana ɗan shekara shida saboda aikin mahaifinsa a can. Ya zauna a [[Jiddah]] na tsawon shekaru 10 kafin ya koma Masar ya yi karatu a can. Helmy ya sauke karatu daga [Higher institute of Dramatic Arts]] a Masar, daga sashen ado. Ahmed kuma ya kammala karatunsa a Kwalejin Fasaha ta Masar a 1993.
== Ayyuka ==
[[File:Ahmed_Helmy_conf2018.jpg|right|thumb|200x200px|Ahmed Helmy a cikin Kyautar Gidauniyar Sawiris 2018]]
Helmy ta fito a fina-finai 18, jerin daya kuma ta shiga cikin wasan kwaikwayo. Ya lashe kyaututtuka, ciki har da Kyautar Bikin Fim na Duniya na Damascus don Mafi kyawun Actor . Ya gabatar da shirye-shirye, ciki har da ''Leib Eyal'', ''Darbaka'', ''Mn Sairbah El-Bonbon'', ''Sawayet Eyal'' da Helmy Online.
A matsayinsa na ɗan wasan kwaikwayo kuma ɗan wasan kwaikwayo, Helmy ya yi fice wajen wasan barkwancinsa mai saurin tunani da wayo. hujja]. Sherif ya samu a cikin sa jarumin barkwanci da yake nema don yin fim dinsa, Aboud Ala El Hedoud (Aboud at the Frontier). A cikin wannan fim ɗin, Helmy ya fara fitowa babban allo na farko, tare da haɗin gwiwa tare da Alaa Wali El Din. Bayan haka, da sauri ya yi tsalle zuwa manyan ayyuka a fina-finai kamar Omar 2000, El Nazer (The Headmaster), Elsellem Wel Te'ban (Macizai da Ladders).<ref>[https://www.imdb.com/name/nm1218629/ Ahmed Helmy]. IMDb</ref>
A shekara ta 2007, Helmy ta hau kan kasuwar wasan kwaikwayo ta Masar a yawan masu sauraro da kuɗaɗen shiga, galibi saboda nasarar fim ɗinsa na ''[[Keda Reda]]'' .
[[Fayil:Ahmed Helmy 2014.jpg|thumb|Ahmed Helmi]]
Helmy ta kasance alƙali a wasan kwaikwayo na Larabawa na kakar wasa ta uku. Ya shiga mawaƙin Lebanon Najwa Karam, ɗan jaridar Lebanon kuma mai tallata talabijin Ali Jaber, da ɗan wasan kwaikwayo na Saudiyya Nasser Al Qasabi . Ya shiga cikin lokutan: 4, 5 da 6.
== Rayuwa ta mutum ==
A shekara ta 2002, Helmy ta auri ƴar wasan Masar [[Mona Zaki]] . Suna da 'ya'ya 3: Lily (2003), Selim (2014) da Younis (2016).
Helmy ita ce ta kafa Shadows Communications kuma marubucin littafin ''28 Harf'' .
An gano shi da ciwon daji kuma an yi masa magani a shekarar 2014 ta hanyar cire kumburi daga tsoka a bayansa.<ref>{{cite news| url=http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| work=AnaYou| title=Ahmed Helmi ambassador for WFP| date=June 5, 2011| access-date=February 28, 2024| archive-date=February 21, 2025| archive-url=https://web.archive.org/web/20250221095128/http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| url-status=dead}}</ref>
Helmy baya ta yi aiki tare da Shirin Abinci na Duniya na [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] (WFP) don taimakawa wajen inganta aikinta na "Abubuwan Ilimi", wanda aka ƙaddamar tare da kamfanin kayan abinci na "Chipsy".<ref>{{cite news| url=http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| work=AnaYou| title=Ahmed Helmi ambassador for WFP| date=June 5, 2011| access-date=February 28, 2024| archive-date=February 21, 2025| archive-url=https://web.archive.org/web/20250221095128/http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 1969]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
r0vgdp4aeqd9ijfdeg1sqi3xb63orhe
823023
823022
2026-04-20T16:14:34Z
Feenah12
44136
823023
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ahmed Muhammad Helmy Abdel Rahman Awwad,''' (Arabic; an haife shi a ranar 19 ga Nuwamba, 1969) ɗan wasan kwaikwayo ne na ƙasar Masar, ɗan wasan kwaikwayo, mai shirya fina-finai, mai watsa shirye-shiryen talabijin kuma diflomasiyya. Ya fara aikinsa a shekarar 1993 a gidan talabijin na Masar a cikin shirin da ake kira ''[[Leib Eyal]].'' A shekara ta 1998, ya yi fim ɗinsa na farko ''[[Aboud Ala El Hedoud]]'' .
== Rayuwa ta farko ==
An kuma haifi Helmy a Banha, ƙaramar hukumar Qalyubiyya. Shi ne ɗan tsakiya tsakanin 'yan'uwa 3: Khaled, Ahmed da Sally. Ya yi tafiya zuwa Masarautar [[Saudi Arabia|Saudi Arabia]] yana ɗan shekara shida saboda aikin mahaifinsa a can. Ya zauna a [[Jiddah]] na tsawon shekaru 10 kafin ya koma Masar ya yi karatu a can. Helmy ya sauke karatu daga [Higher institute of Dramatic Arts]] a Masar, daga sashen ado. Ahmed kuma ya kammala karatunsa a Kwalejin Fasaha ta Masar a 1993.
== Ayyuka ==
[[File:Ahmed_Helmy_conf2018.jpg|right|thumb|200x200px|Ahmed Helmy a cikin Kyautar Gidauniyar Sawiris 2018]]
Helmy ta fito a fina-finai 18, jerin daya kuma ta shiga cikin wasan kwaikwayo. Ya lashe kyaututtuka, ciki har da Kyautar Bikin Fim na Duniya na Damascus don Mafi kyawun Actor . Ya gabatar da shirye-shirye, ciki har da ''Leib Eyal'', ''Darbaka'', ''Mn Sairbah El-Bonbon'', ''Sawayet Eyal'' da Helmy Online.
A matsayinsa na ɗan wasan kwaikwayo kuma ɗan wasan kwaikwayo, Helmy ya yi fice wajen wasan barkwancinsa mai saurin tunani da wayo. hujja]. Sherif ya samu a cikin sa jarumin barkwanci da yake nema don yin fim dinsa, Aboud Ala El Hedoud (Aboud at the Frontier). A cikin wannan fim ɗin, Helmy ya fara fitowa babban allo na farko, tare da haɗin gwiwa tare da Alaa Wali El Din. Bayan haka, da sauri ya yi tsalle zuwa manyan ayyuka a fina-finai kamar Omar 2000, El Nazer (The Headmaster), Elsellem Wel Te'ban (Macizai da Ladders).<ref>[https://www.imdb.com/name/nm1218629/ Ahmed Helmy]. IMDb</ref>
A shekara ta 2007, Helmy ta hau kan kasuwar wasan kwaikwayo ta Masar a yawan masu sauraro da kuɗaɗen shiga, galibi saboda nasarar fim ɗinsa na ''[[Keda Reda]]'' .
[[Fayil:Ahmed Helmy 2014.jpg|thumb|Ahmed Helmi]]
Helmy ta kasance alƙali a wasan kwaikwayo na Larabawa na kakar wasa ta uku. Ya shiga mawaƙin Lebanon Najwa Karam, ɗan jaridar Lebanon kuma mai tallata talabijin Ali Jaber, da ɗan wasan kwaikwayo na Saudiyya Nasser Al Qasabi . Ya shiga cikin lokutan: 4, 5 da 6.
== Rayuwa ta mutum ==
A shekara ta 2002, Helmy ta auri ýar wasan Masar [[Mona Zaki]] . Suna da 'ya'ya 3: Lily (2003), Selim (2014) da Younis (2016).
Helmy ita ce ta kafa Shadows Communications kuma marubucin littafin ''28 Harf'' .
An gano shi da ciwon daji kuma an yi masa magani a shekarar 2014 ta hanyar cire kumburi daga tsoka a bayansa.<ref>{{cite news| url=http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| work=AnaYou| title=Ahmed Helmi ambassador for WFP| date=June 5, 2011| access-date=February 28, 2024| archive-date=February 21, 2025| archive-url=https://web.archive.org/web/20250221095128/http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| url-status=dead}}</ref>
Helmy baya ta yi aiki tare da Shirin Abinci na Duniya na [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] (WFP) don taimakawa wajen inganta aikinta na "Abubuwan Ilimi", wanda aka ƙaddamar tare da kamfanin kayan abinci na "Chipsy".<ref>{{cite news| url=http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| work=AnaYou| title=Ahmed Helmi ambassador for WFP| date=June 5, 2011| access-date=February 28, 2024| archive-date=February 21, 2025| archive-url=https://web.archive.org/web/20250221095128/http://entertainment.anayou.com/celebrities/news/hotstory/29771| url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 1969]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ih38bcy6tzhjrb2swajv9hewv4mhkn6
Kamal Hosni
0
72571
823623
386398
2026-04-21T11:37:53Z
Lawal Kabir
44185
823623
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kamal Hosni''' (1929-2005; [[Larabci]]) shine sunan mataki na '''Kamall Eldin Mohammed,''' mawaƙin Masar kuma ɗan wasan kwaikwayo. Yayinda yake girma ya yi tunanin cewa gidan wasan kwaikwayo shine aikinsa. Ya yanke shawarar barin masana'antar bayan fim dinsa guda daya (''Rabee El Hob'') a shekarar 1955.
== Rayuwa ta farko ==
Hosni ta kammala karatu daga Faculty of Commerce sannan ta yi aiki a Bankin Kasa na Masar.
Ya ƙaunaci kuma ya raira waƙoƙin Mohamed Abdel Wahab, Farid al-Atrash .
== Ayyukan fim ==
Mai shirya fina-finai Mary Queeny ta zaba shi don babban rawar da ya taka a ''Rabee El Hob'' . An zabi Kamal Husni a matsayin sunansa na mataki. A shekara ta 1955, Hosni ta fito a fim din tare da Shadia, Shoukry Sarhan da Hussain Riad . Ya raira "Ghali Alia", kuma tare da Shadia "Lao Salimtak Alby . Hosni ya yanke shawarar yin ritaya daga fasaha. Ya yi hijira zuwa London don yin aiki ga 'yan kasuwa. Ya koma Misira a ƙarshen shekarun da suka gabata kuma ya rubuta waƙoƙin addini.
== Rayuwa ta mutum ==
Ya sadu da matarsa Busanya a banki inda suke aiki a lokacin. Suna da 'ya'ya maza uku, Nader (bayan dan Mary Queeny). Ahmed da Mohammed. An kuma sanya wa 'ya'yansu maza biyu mafi ƙanƙanta suna bayan waƙar Shadya 'Ahmed And Mohammed Shargaloony'.
Kamal Hosni ya mutu a ranar 1 ga Afrilu 2005, a Alkahira.
== Duba kuma ==
* Jerin Masarawa
* [[:ar:كمال حسني|Kalamanci]]
== Manazarta ==
[[Category:Haifaffun 1929]]
rb7lxttxw5dtou453mc5u29b28c8wq6
Mohammed Fu'ad
0
72749
823608
387333
2026-04-21T11:31:48Z
Lawal Kabir
44185
823608
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Mohamed Fouad Abd El Hamid Hassan''' (Arabic; an haife shi a ranar 20 ga Disamban shekara ta 1961) mawaƙi ne na Masar, ɗan wasan kwaikwayo kuma marubucin waƙa. Ya yi fim dinsa na farko na talabijin "Agla Min Hayaty" a cikin 2010, <ref>{{cite web|title=Mohammad Fouad in His First Drama|url=http://www.albawaba.com/entertainment/mohammad-fouad-his-first-drama|website=Al Bawaba|accessdate=23 May 2016|date=1 May 2010}}</ref> kuma ya dauki bakuncin shirin talabijin na "Khush Ala Fo'sh" a cikin 2014.<ref>{{cite web|title=Mohammad Fouad will be giving Ramiz Galal a run for his prank-giving money|url=http://www.albawaba.com/entertainment/mohammad-fouad-ramiz-galal-586514|website=Al Bawaba|accessdate=23 May 2016|date=29 June 2014}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* Ghawy Hob
* Howa Fi Eih?
* Rashin Hanyar Hanyar H
* Esmailia Raieh Gai
* Youm Har Gedan
* Esharet Moror
* Amurka Shika Bika
* El Qalb Mu Ma Yashak
* Mazajen Aghla Hayaty
== Bayanan da aka yi ==
* Fel Sekka (1985)
* Khefet Dammo (1986)
* Hawed (1987)
* Yani (1988)
* Es'aly (1990)
* Mesheena (1992)
* Habina (1993)
* Nehlam (1994)
* Hayran (1996)
* Kamanana (1997)
* El-Hob El-Haqiqy (1998)
* Albi We Rouhi We Omri (1999)
* El-Alb El-Tayeb (2000)
* Keber El-Gharam (2001)
* Rehlet Hob (2001)
* Shareeny (2003)
* Habibi Ya (2005)
* Ghawy Hob (2006)
* Wala Nos Kelma (2007)
* Kasancewa Edeak (2010)
* Ghaly (2010)
* Besohola Keda (2010)
* Ben Edeik (2010)
* Ebn Balad (2010)
* Bashabeh 3alek (2011)
* Tameny 3alek (2011)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1961]]
fisjynjc2xgivtwqqsr61x4qo3ve8s0
823609
823608
2026-04-21T11:32:00Z
Lawal Kabir
44185
823609
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Mohamed Fouad Abd El Hamid Hassan''' (Arabic; an haife shi a ranar 20 ga Disamban shekara ta 1961) mawaƙi ne na Masar, ɗan wasan kwaikwayo kuma marubucin waƙa. Ya yi fim dinsa na farko na talabijin "Agla Min Hayaty" a cikin shekarar 2010, <ref>{{cite web|title=Mohammad Fouad in His First Drama|url=http://www.albawaba.com/entertainment/mohammad-fouad-his-first-drama|website=Al Bawaba|accessdate=23 May 2016|date=1 May 2010}}</ref> kuma ya dauki bakuncin shirin talabijin na "Khush Ala Fo'sh" a cikin 2014.<ref>{{cite web|title=Mohammad Fouad will be giving Ramiz Galal a run for his prank-giving money|url=http://www.albawaba.com/entertainment/mohammad-fouad-ramiz-galal-586514|website=Al Bawaba|accessdate=23 May 2016|date=29 June 2014}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* Ghawy Hob
* Howa Fi Eih?
* Rashin Hanyar Hanyar H
* Esmailia Raieh Gai
* Youm Har Gedan
* Esharet Moror
* Amurka Shika Bika
* El Qalb Mu Ma Yashak
* Mazajen Aghla Hayaty
== Bayanan da aka yi ==
* Fel Sekka (1985)
* Khefet Dammo (1986)
* Hawed (1987)
* Yani (1988)
* Es'aly (1990)
* Mesheena (1992)
* Habina (1993)
* Nehlam (1994)
* Hayran (1996)
* Kamanana (1997)
* El-Hob El-Haqiqy (1998)
* Albi We Rouhi We Omri (1999)
* El-Alb El-Tayeb (2000)
* Keber El-Gharam (2001)
* Rehlet Hob (2001)
* Shareeny (2003)
* Habibi Ya (2005)
* Ghawy Hob (2006)
* Wala Nos Kelma (2007)
* Kasancewa Edeak (2010)
* Ghaly (2010)
* Besohola Keda (2010)
* Ben Edeik (2010)
* Ebn Balad (2010)
* Bashabeh 3alek (2011)
* Tameny 3alek (2011)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1961]]
7ffhm1vfitrri1qjdyn5r0d9tplfn7f
Menna Shalabi
0
73273
823004
743841
2026-04-20T16:05:15Z
Feenah12
44136
823004
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Menna Shalabi''', ({{lang-arz|منة شلبي}} An haifeshi 24 July 1981) ƴar wasan kwaikwayo ce ta ƙasar Masar.
An nuna ta a cikin fina-finai da shirye-shiryen talabijin da yawa, daga cikinsu akwai shirye-shirye na talabijin mai suna: ''Every Week Has a Friday''
== Kyaututtuka ==
Menna Shalabi a baya ta lashe kyaututtuka da yawa a bukukuwan fina-finai na ƙasa da ƙasa, gami da lambar yabo ta Faten Hamama Excellence a 41st Cairo International Film Festival (CIFF).<ref>{{Cite web |date=2019-11-04 |title=CIFF to grant Menna Shalaby Faten Hamama Excellence Award |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/77461/CIFF-to-grant-Menna-Shalaby-Faten-Hamama-Excellence-Award |access-date=2023-10-30 |website=EgyptToday}}</ref> Ta kuma lashe lambar yabo ta ýar wasan kwaikwayo mafi kyau a bikin fina-finai na ƙasar Masar saboda rawar da ta taka a cikin The Magician (2001) da ''Wani El Eshq Wel Hawaa'' (2006), da kuma lambar yabo ta Arabian Cinema Awards (ACA) da Arab Star Festival saboda rawar da ya taka a shirin Diamond Dust (2018), da kuma Dubai, Tetouan, [[Oran International Film Festival|Oran]], da kuma bikin Fina-finai Alkahira saboda rawar da taka a ''Nawara'' (2015), da kuma bikin fim ɗin Katolika na Masar a Downtown Girls (2005), wanda ta kuma ta lashe lambar yabo ta Musamman a bikin fim.
==Manazarta==
{{Reflist}}
== Hanyoyin Hadi na waje ==
*{{IMDb name|id=1475261}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Shalabi, Menna}}
[[Category:Haifaffun 1982]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
me5wyszxdhlp30ojv4uwxh90kn7ytdt
823005
823004
2026-04-20T16:05:51Z
Feenah12
44136
823005
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Menna Shalabi''', ({{lang-arz|منة شلبي}} An haifeshi 24 July 1981) ƴar wasan kwaikwayo ce ta ƙasar Masar.
An nuna ta a cikin fina-finai da shirye-shiryen talabijin da yawa, daga cikinsu akwai shirye-shirye na talabijin mai suna: ''Every Week Has a Friday''
== Kyaututtuka ==
Menna Shalabi a baya ta lashe kyaututtuka da yawa a bukukuwan fina-finai na ƙasa da ƙasa, gami da lambar yabo ta Faten Hamama Excellence a 41st Cairo International Film Festival (CIFF).<ref>{{Cite web |date=2019-11-04 |title=CIFF to grant Menna Shalaby Faten Hamama Excellence Award |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/77461/CIFF-to-grant-Menna-Shalaby-Faten-Hamama-Excellence-Award |access-date=2023-10-30 |website=EgyptToday}}</ref> Ta kuma lashe lambar yabo ta ýar wasan kwaikwayo mafi kyau a bikin fina-finai na ƙasar Masar saboda rawar da ta taka a cikin The Magician ta shekarar (2001) da ''Wani El Eshq Wel Hawaa'' (2006), da kuma lambar yabo ta Arabian Cinema Awards (ACA) da Arab Star Festival saboda rawar da ya taka a shirin Diamond Dust (2018), da kuma Dubai, Tetouan, [[Oran International Film Festival|Oran]], da kuma bikin Fina-finai Alkahira saboda rawar da taka a ''Nawara'' (2015), da kuma bikin fim ɗin Katolika na Masar a Downtown Girls (2005), wanda ta kuma ta lashe lambar yabo ta Musamman a bikin fim.
==Manazarta==
{{Reflist}}
== Hanyoyin Hadi na waje ==
*{{IMDb name|id=1475261}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Shalabi, Menna}}
[[Category:Haifaffun 1982]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
k5g2ubnhebj5kdlbegd73f89m25cw42
Hala Shiha
0
73444
823018
743850
2026-04-20T16:11:28Z
Feenah12
44136
823018
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Hala_shyha.jpg |thumb| Hala Shiha]]
'''Hala Shiha''' (Arabic; an haife ta ranar 23 ga watan Fabrairun 1980 a [[Kairo|Alkahira]], [[Misra|Misira]]) ƴar wasan kwaikwayo ce ta Masar da aka fi sani da nuna manyan matsayi a cikin Macizai da Ladders, da Lost a Amurka .
Ta yi ritaya daga masana'antar nishaɗi a hukumance a cikin shekarar 2005, bayan da ta yanke shawarar fara sa hijabi. shekara mai zuwa, ta yi taƙaitaccen dawowa tauraruwa a cikin rawar da take takawa. Shawararta ta fara sa hijabi kuma ta kuma yi ritaya daga masana'antar nishaɗi tun tana ƙarama kuma nan da nan a cikin aikinta ta haifar da gardama. haifar da muhawara mai yawa a Misira game da mayafi da raguwar ra'ayin addini a cikin al'ummar Masar da kuma tsakanin Masarawa. ranar 8 ga watan Agustan shekarar 2018, Shiha ta sanar da dawowarta yin wasan kwaikwayo bayan an sanya hotunan ta a kafofin sada zumunta ba tare da mayafi ba.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Hala Shiha a [[Kairo|Alkahira]], [[Misra|Misira]] ga mahaifin Masar wanda ya shahara a duniya Ahmed Shiha da mahaifiyar Lebanon wacce ita ma mai zane ce. Ita ce babba cikin ƴa'ƴa mata huɗu, ciki har da [[Hana Shiha]] .
Shiha Musulmi ne. girgiza duniya ta nishaɗi lokacin da ta sanar da murabus dinta a karo na biyu a cikin aikinta, karo na farko ya kasance a shekara ta 2003, saboda ta yanke shawarar "maido da kanta ga Islama". farko, ta yanke shawarar sa hijabi a shekara ta 2003, Hala ta cire takalmin Islama da aka sani da hijabi bayan ta sa shi na tsawon shekaru goma sha ɗaya a cikin ƙin yarda daga dangi da membobin duniyar wasan kwaikwayo.Ta koma sa shi a shekara ta 2005 da zarar ta bayyana cewa tana shirin barin wasan kwaikwayo. ranar 8 ga watan Agusta, 2018, Hala Shiha ta sanar da dawowarta zuwa wasan kwaikwayo kuma ta cire hijabi.
Ta auri Moez Masoud a watan Fabrairun 2021.
A watan Yulin 2021, Shiha ya soki Tamer Hosny saboda sanya al'amuran da suka dace daga fim din su ''Mesh Ana'' (''Wannan Ba Ni Ba'') a lokacin [[Aikin Hajji|Hajji]]. kuma soki fasaha gabaɗaya wanda ya sa ƙungiyar 'yan wasan Masar da Ashraf Zaki ke jagoranta ta rubuta ta.
== Hotunan fina-finai ==
* 2000 Leih Khaltny Ahebbak
* 2001 El Selem Wel Teaban
* 2002 Ya ɓace a Amurka
* 2002 Sher El Oyoun
* 2002 El Lemby
* 2004 Yankunan Maza Geha Amneya
* 2005 Orido kholaan
* 2005 Ghawi Hob
* 2006 Kamel El Awsaf
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1980]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2fg9p2phhxh6cgzfkmncy5dgtim8c7c
823019
823018
2026-04-20T16:12:22Z
Feenah12
44136
823019
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Hala_shyha.jpg |thumb| Hala Shiha]]
'''Hala Shiha''' (Arabic; an haife ta ranar 23 ga watan Fabrairun 1980 a [[Kairo|Alkahira]], [[Misra|Misira]]) ƴar wasan kwaikwayo ce ta Masar da aka fi sani da nuna manyan matsayi a cikin Macizai da Ladders, da Lost a Amurka .
Ta yi ritaya daga masana'antar nishaɗi a hukumance a cikin shekarar 2005, bayan da ta yanke shawarar fara sa hijabi. shekara mai zuwa, ta yi taƙaitaccen dawowa tauraruwa a cikin rawar da take takawa. Shawararta ta fara sa hijabi kuma ta kuma yi ritaya daga masana'antar nishaɗi tun tana ƙarama kuma nan da nan a cikin aikinta ta haifar da gardama. haifar da muhawara mai yawa a Misira game da mayafi da raguwar ra'ayin addini a cikin al'ummar Masar da kuma tsakanin Masarawa. ranar 8 ga watan Agustan shekarar 2018, Shiha ta sanar da dawowarta yin wasan kwaikwayo bayan an sanya hotunan ta a kafofin sada zumunta ba tare da mayafi ba.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Hala Shiha a [[Kairo|Alkahira]], [[Misra|Misira]] ga mahaifin Masar wanda ya shahara a duniya Ahmed Shiha da mahaifiyar Lebanon wacce ita ma mai zane ce. Ita ce babba cikin ƴa'ƴa mata huɗu, ciki har da [[Hana Shiha]] .
Shiha Musulmi ne. girgiza duniya ta nishaɗi lokacin da ta sanar da murabus dinta a karo na biyu a cikin aikinta, karo na farko ya kasance a shekara ta 2003, saboda ta yanke shawarar "maido da kanta ga Islama". farko, ta yanke shawarar sa hijabi a shekara ta 2003, Hala ta cire takalmin Islama da aka sani da hijabi bayan ta sa shi na tsawon shekaru goma sha ɗaya a cikin ƙin yarda daga dangi da membobin duniyar wasan kwaikwayo.Ta koma sa shi a shekara ta 2005 da zarar ta bayyana cewa tana shirin barin wasan kwaikwayo. ranar 8 ga watan Agustan shekara ta 2018, Hala Shiha ta sanar da dawowarta zuwa wasan kwaikwayo kuma ta cire hijabi.
Ta auri Moez Masoud a watan Fabrairun 2021.
A watan Yulin 2021, Shiha ya soki Tamer Hosny saboda sanya al'amuran da suka dace daga fim din su ''Mesh Ana'' (''Wannan Ba Ni Ba'') a lokacin [[Aikin Hajji|Hajji]]. kuma soki fasaha gabaɗaya wanda ya sa ƙungiyar 'yan wasan Masar da Ashraf Zaki ke jagoranta ta rubuta ta.
== Hotunan fina-finai ==
* 2000 Leih Khaltny Ahebbak
* 2001 El Selem Wel Teaban
* 2002 Ya ɓace a Amurka
* 2002 Sher El Oyoun
* 2002 El Lemby
* 2004 Yankunan Maza Geha Amneya
* 2005 Orido kholaan
* 2005 Ghawi Hob
* 2006 Kamel El Awsaf
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1980]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
e6q1nppab7xpk0h856zp81tbo0lr162
Yaren Bakpinka
0
73523
823041
458131
2026-04-20T16:30:11Z
Pharouqenr
25549
823041
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bakpinka''', ko '''Iyongiyong''' (sunan da aka raba tare da Kiong ), <ref>"Lyoniyorg" is a misreading reproduced in Ruhlen (1987)</ref> [[Harshen Upper Cross River|yare ne na Upper Cross River]] dake cikin hatsari a [[Najeriya|Najeri]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Harsunan Nijeriya]]
gf9izqq5l27b6pwivo6ay34lai4d3bu
823042
823041
2026-04-20T16:30:24Z
Pharouqenr
25549
823042
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bakpinka''', ko '''Iyongiyong''' (sunan da aka raba tare da yaten Kiong ), <ref>"Lyoniyorg" is a misreading reproduced in Ruhlen (1987)</ref> [[Harshen Upper Cross River|yare ne na Upper Cross River]] dake cikin hatsari a [[Najeriya|Najeri]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Harsunan Nijeriya]]
4xxswg4hzpnpe406f6r6wa9mrgmqthq
823043
823042
2026-04-20T16:30:34Z
Pharouqenr
25549
823043
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bakpinka''', ko '''Iyongiyong''' (sunan da aka raba tare da yaten Kiong ), <ref>"Lyoniyorg" is a misreading reproduced in Ruhlen (1987)</ref> yare ne na Upper Cross River dake cikin hatsari a [[Najeriya|Najeri]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Harsunan Nijeriya]]
s5phj52aksv140q4064lr8z0gbhcp7t
823044
823043
2026-04-20T16:30:51Z
Pharouqenr
25549
823044
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bakpinka''', ko '''Iyongiyong''' (sunan da aka raba tare da yaten Kiong ), <ref>"Lyoniyorg" is a misreading reproduced in Ruhlen (1987)</ref> yare ne na Upper Cross River dake cikin hatsari a [[Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Harsunan Nijeriya]]
t220fbgzmqqrbc38r6di43xkoplw23s
823045
823044
2026-04-20T16:31:12Z
Pharouqenr
25549
823045
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bakpinka''', ko '''Iyongiyong''' (sunan da aka raba tare da yaten Kiong ), <ref>"Lyoniyorg" is a misreading reproduced in Ruhlen (1987)</ref> yare ne na Upper Cross River dake cikin hatsari a [[Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Category:Harsunan Nijeriya]]
0chtlgyo633bei0q99e2ua8qrks8je1
823046
823045
2026-04-20T16:31:24Z
Pharouqenr
25549
823046
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bakpinka''', ko '''Iyongiyong''' (sunan da aka raba tare da yaten Kiong ), <ref>"Lyoniyorg" is a misreading reproduced in Ruhlen (1987)</ref> yare ne na Upper Cross River dake cikin hatsari a [[Najeriya]].
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Category:Harsunan Nijeriya]]
q94w4j90qfsl5e7abftystz3kbli3kn
823047
823046
2026-04-20T16:31:42Z
Pharouqenr
25549
823047
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bakpinka''', ko '''Iyongiyong''' (sunan da aka raba tare da yaten Kiong ), <ref>"Lyoniyorg" is a misreading reproduced in Ruhlen (1987)</ref> yare ne na Upper Cross River dake cikin hatsari a [[Najeriya]].
{{Stub}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Category:Harsunan Nijeriya]]
m5doi7oj9bl49bs6j9s0wx8uulg5xvb
Hoda Saad
0
73646
823619
685753
2026-04-21T11:35:50Z
Lawal Kabir
44185
823619
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Hoda Saad''' (Arabic, an haife ta a ranar 22 ga watan Nuwamba, shekara ta 1981) mawaƙiya ce kuma marubuciya a ƙasar Maroko.<ref>[http://www.aufaitmaroc.com/economie/actu-entreprise/2011/12/15/radio-plus-souflle-sa-premiere-bougie Aufait Maroc – 15 Dec 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140102092426/http://www.aufaitmaroc.com/economie/actu-entreprise/2011/12/15/radio-plus-souflle-sa-premiere-bougie |date=January 2, 2014 }} "Radio Plus souffle sa première bougie" "..en présence des stars de la chanson et du cinéma marocain: Hatim Idar, Houda Saad, Lamiaa Zaidi, Asmaa Lazrak, Siham Assif.."</ref> Ta yi kwangila da Rotana Records bayan ta bayyana a kan The ''X Factor, XSeer Al Najah'' a cikin shekara ta 2006, ta kuma saki kundi na farko a cikin shekara ta 2008, kuma na biyu a cikin shekara ta 2011.
== Rayuwa ta farko ==
Ta fito ne daga dangin masu fasaha waɗanda suka tallafa mata tun tana ƙarama don yin aikin kiɗa, don haka ta shiga makarantar conservatory tana da shekaru 12. Muryarta da fuskarta sun ba ta damar lura da ita kuma ta shiga gasar waka ta Maroko "Noujoum El Ghad", wanda tashar 2M ta samar, inda ta zo ta uku. Da yake so ta bambanta baiwarta, ta tashi zuwa [[Switzerland]] a Geneva kuma ta yi karatu a "Institut supérieur de musique", inda ta koyi abubuwan da suka dace na kiɗa na Yamma.
== Ayyuka ==
A shekara ta 2006, ta ɗauki wani ɓangare na Fassarar Larabci na The ''X-Factor'', wanda Rotana ta samar, wanda kuma aka gano ɗan'uwan Maroko Rajaa Kasabni (wanda daga ƙarshe ya ci nasara). Mawakin Masar kuma alƙali [[Nelly (Egyptian entertainer)|Nelly Artin Kalfayan]] ya kawar da Hoda da sauri, amma muryarta ta jawo hankalin Shugaba na Rotana Salim El Hindi, wanda ya gayyace ta ta shiga lakabin. Ta fitar da kundi na farko, "Ertaht" a cikin shekara ta 2008, wanda ke nuna waƙoƙi a cikin yaruka daban-daban, daga Yaren Maroko na asali zuwa Lebanese, Masar da Gulf. An saki mutane uku daga kundin kuma sun zama bidiyon bidiyo, waƙoƙin Masar guda biyu "Ma Saddaq" da "Ma Kountesh", da kuma waƙar Maroko "Ma Tfakarnish" wanda ta rubuta kuma ta tsara kanta. Yana da matukar wuya cewa masu zane-zane na Maroko sun saki mutane a cikin yaren Maroko saboda gaskiyar cewa yana da matukar wahala a samu ga masu gabas ta tsakiya. Amma ɗayan ya kasance mai kyau, saboda ingantaccen ci gaba daga Rotana, kuma an nuna Hoda a wurare da yawa da shirye-shiryen talabijin a duk faɗin Gabas ta Tsakiya.
Ta raira waƙa tare da mawaƙan Iraqi Majid El Muhandes mai taken "Ala Bali" kuma ta saki wani mai nasara a cikin yaren Maroko, "Bghito Walla Krehto" wanda ita ma ta rubuta kuma ta tsara. Wani darektan bidiyo na Faransa ne ya harbe shirin a [[Turkiyya]]. Daga baya aka haɗa ɗayan a cikin kundi na biyu mai taken "Tayr El Hob", wanda aka saki a cikin shekara ta 2011 kuma Rotana ta samar da shi. Wannan kundin shine farko a Gabas ta Tsakiya a matsayin kundi na farko da aka yi gaba ɗaya a cikin yaren Maroko. Hoda ya rubuta kuma ya kirkiro dukkan waƙoƙin kuma ya rubuta waƙoƙinsa a cikin ɗakunan karatu a Ƙasar Ingila, [[Lebanon]] da Masar. An saki na biyu daga cikin kundin a cikin shirin bidiyo, babban "Tayr El Hob" a watan Janairun shekara ta 2012. Hoda Saad rubuta waƙoƙi ga wasu mawaƙan Maroko kamar su Asmaa Lamnawar, Tahra Hamamish ko Leila Gouchi har ma ya rubuta kuma ya kirkiro waƙa ga babban mawaƙin Siriya Assala Nasri mai zuwa.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_r8VVIuNFqw|title=YouTube|website=www.youtube.com|accessdate=October 23, 2019}}</ref>
=== Albums ===
* '''''Ertaht''''' (2009), wanda Rotana ta samar
# "Ma Kontesh" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Ma Saddaq" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Maghroumi Feek" - <small> (Lebanon Larabci) </small>
# "Abu El Aarif" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Jeet Nsaydo wa Sayadni" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Ma Tfakarnish" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Ma Baddak" - (Larabci na Lebanon) <small> (Lebanon Larabci) </small>
# "Ertaht" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Allah Yestar" - <small> (Gulf Arabic) </small>
# "Tameni Aleik" - <small> (Larabci na Masar) </small>
* '''''Tayr El Hob''''' (2011), wanda Rotana ta samar
# "Tayr El Hob" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "El Nass" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Mohima Rasmiya" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "El Ashra" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Shafok M'aha" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Nari" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Leili Nahari" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Bghito Walla Krehto" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Nhawel Ensa" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Mazal Nebghik" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Mreeda" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
=== Hotunan bidiyo ===
* "Ma Saddaq" (2008) wanda Fadi Haddad ya jagoranta
* "Ma Tfakarnish" (2009) wanda Waleed Nassif ya jagoranta
* "Ma Kountesh" (2009) wanda Waleed Nassif ya jagoranta
* "Bghito Walla Krehto" (2010) wanda Fabien Dufils ya jagoranta
* "Tayr El Hob" (2012) wanda Randa Alam ya jagoranta
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
{{Commons category-inline}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1981]]
qyf0dczpigumhwexr2gooq1g95rknc4
823620
823619
2026-04-21T11:36:11Z
Lawal Kabir
44185
823620
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Hoda Saad''' (Arabic, an haife ta a ranar 22 ga watan Nuwamba, shekara ta 1981) mawaƙiya ce kuma marubuciya a ƙasar Maroko.<ref>[http://www.aufaitmaroc.com/economie/actu-entreprise/2011/12/15/radio-plus-souflle-sa-premiere-bougie Aufait Maroc – 15 Dec 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140102092426/http://www.aufaitmaroc.com/economie/actu-entreprise/2011/12/15/radio-plus-souflle-sa-premiere-bougie |date=January 2, 2014 }} "Radio Plus souffle sa première bougie" "..en présence des stars de la chanson et du cinéma marocain: Hatim Idar, Houda Saad, Lamiaa Zaidi, Asmaa Lazrak, Siham Assif.."</ref> Ta yi kwangila da Rotana Records bayan ta bayyana a kan The ''X Factor, XSeer Al Najah'' a cikin shekara ta 2006, ta kuma saki kundi na farko a cikin shekara ta 2008, kuma na biyu a cikin shekara ta 2011.
== Rayuwa ta farko ==
Ta fito ne daga dangin masu fasaha waɗanda suka tallafa mata tun tana ƙarama don yin aikin kiɗa, don haka ta shiga makarantar conservatory tana da shekaru 12. Muryarta da fuskarta sun ba ta damar lura da ita kuma ta shiga gasar waka ta Maroko "Noujoum El Ghad", wanda tashar 2M ta samar, inda ta zo ta uku. Da yake so ta bambanta baiwarta, ta tashi zuwa [[Switzerland]] a Geneva kuma ta yi karatu a "Institut supérieur de musique", inda ta koyi abubuwan da suka dace na kiɗa na Yamma.
== Ayyuka ==
A shekara ta 2006, ta ɗauki wani ɓangare na Fassarar Larabci na The ''X-Factor'', wanda Rotana ta samar, wanda kuma aka gano ɗan'uwan Maroko Rajaa Kasabni (wanda daga ƙarshe ya ci nasara). Mawakin Masar kuma alƙali [[Nelly (Egyptian entertainer)|Nelly Artin Kalfayan]] ya kawar da Hoda da sauri, amma muryarta ta jawo hankalin Shugaba na Rotana Salim El Hindi, wanda ya gayyace ta ta shiga lakabin. Ta fitar da kundi na farko, "Ertaht" a cikin shekara ta 2008, wanda ke nuna waƙoƙi a cikin yaruka daban-daban, daga Yaren Maroko na asali zuwa Lebanese, Masar da Gulf. An saki mutane uku daga kundin kuma sun zama bidiyon bidiyo, waƙoƙin Masar guda biyu "Ma Saddaq" da "Ma Kountesh", da kuma waƙar Maroko "Ma Tfakarnish" wanda ta rubuta kuma ta tsara kanta. Yana da matukar wuya cewa masu zane-zane na Maroko sun saki mutane a cikin yaren Maroko saboda gaskiyar cewa yana da matukar wahala a samu ga masu gabas ta tsakiya. Amma ɗayan ya kasance mai kyau, saboda ingantaccen ci gaba daga Rotana, kuma an nuna Hoda a wurare da yawa da shirye-shiryen talabijin a duk faɗin Gabas ta Tsakiya.
Ta raira waƙa tare da mawaƙan Iraqi Majid El Muhandes mai taken "Ala Bali" kuma ta saki wani mai nasara a cikin yaren Maroko, "Bghito Walla Krehto" wanda ita ma ta rubuta kuma ta tsara. Wani darektan bidiyo na Faransa ne ya harbe shirin a [[Turkiyya]]. Daga baya aka haɗa ɗayan a cikin kundi na biyu mai taken "Tayr El Hob", wanda kuma aka saki a cikin shekara ta 2011 kuma Rotana ta samar da shi. Wannan kundin shine farko a Gabas ta Tsakiya a matsayin kundi na farko da aka yi gaba ɗaya a cikin yaren Maroko. Hoda ya rubuta kuma ya kirkiro dukkan waƙoƙin kuma ya rubuta waƙoƙinsa a cikin ɗakunan karatu a Ƙasar Ingila, [[Lebanon]] da Masar. An saki na biyu daga cikin kundin a cikin shirin bidiyo, babban "Tayr El Hob" a watan Janairun shekara ta 2012. Hoda Saad rubuta waƙoƙi ga wasu mawaƙan Maroko kamar su Asmaa Lamnawar, Tahra Hamamish ko Leila Gouchi har ma ya rubuta kuma ya kirkiro waƙa ga babban mawaƙin Siriya Assala Nasri mai zuwa.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_r8VVIuNFqw|title=YouTube|website=www.youtube.com|accessdate=October 23, 2019}}</ref>
=== Albums ===
* '''''Ertaht''''' (2009), wanda Rotana ta samar
# "Ma Kontesh" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Ma Saddaq" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Maghroumi Feek" - <small> (Lebanon Larabci) </small>
# "Abu El Aarif" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Jeet Nsaydo wa Sayadni" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Ma Tfakarnish" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Ma Baddak" - (Larabci na Lebanon) <small> (Lebanon Larabci) </small>
# "Ertaht" - <small> (Larabci na Masar) </small>
# "Allah Yestar" - <small> (Gulf Arabic) </small>
# "Tameni Aleik" - <small> (Larabci na Masar) </small>
* '''''Tayr El Hob''''' (2011), wanda Rotana ta samar
# "Tayr El Hob" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "El Nass" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Mohima Rasmiya" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "El Ashra" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Shafok M'aha" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Nari" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Leili Nahari" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Bghito Walla Krehto" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Nhawel Ensa" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Mazal Nebghik" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
# "Mreeda" - (Moroccan Arabic) <small> (Larabci na Morocco) </small>
=== Hotunan bidiyo ===
* "Ma Saddaq" (2008) wanda Fadi Haddad ya jagoranta
* "Ma Tfakarnish" (2009) wanda Waleed Nassif ya jagoranta
* "Ma Kountesh" (2009) wanda Waleed Nassif ya jagoranta
* "Bghito Walla Krehto" (2010) wanda Fabien Dufils ya jagoranta
* "Tayr El Hob" (2012) wanda Randa Alam ya jagoranta
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
{{Commons category-inline}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1981]]
nq4aev8c56k64h7oi0j4gqnfitbbta7
Osama Anwar Okasha
0
73786
823008
743844
2026-04-20T16:07:01Z
Feenah12
44136
823008
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Osama Anwar Okasha''' (Arabic, 27 ga watan Yulin shekarar 1941 - 28 ga watan Mayun shekarar 2010) marubuci ne kuma ɗan jarida na ƙasar Masar, wanda ke rubutun mako-mako ga jaridar El-Ahram. Ya kuma shahara ne saboda rubuta wasu shahararrun jerin shirye-shiryen Talabijin na Masar, kamar su Layali el Helmeyya da ''El Shahd wel Demou'', waɗanda suka shahara a [[Misra|Misira]] da duk faɗin yankin [[Gabas ta Tsakiya]].
Ayyukansa na baya-bayan nan, jerin ''El-Masraweyya'' ("Masar" ko "Masar") an watsa su a watan Satumbar shekarar 2007 kuma an ba shi kyautar Mafi Kyawun a wannan shekarar. Jerin shiri masu dogon zango na bayar da tarihin mutanen kasar Masar daga shekara ta 1914 har zuwa yau.<ref>{{Cite web |url=http://www.elakhbar.org.eg/issues/17166/1000.html |title=El-Akhbar newspaper, April 27, 2007 |access-date=August 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070822094713/http://www.elakhbar.org.eg/issues/17166/1000.html |archive-date=August 22, 2007 |url-status=dead }}</ref>
Okasha tsohon Nasserist ne wanda daga baya bai yi imani da ra'ayoyin da Nasser ya goyi bayan ba. Ya yi kira ga rushewar Ƙungiyar Larabawa da kuma kafa ƙungiyar ƙasashen da ke magana da Larabci da aka gina akan haɗin gwiwar tattalin arziƙi. Ya kuma kasance mai ilimi mai karfi wanda ya kai farmaki ga tsattsauran ra'ayi na addini a cikin al'ummarsa. An nemi ya rubuta jerin shirye-shiryen talabijin game da rayuwar Amr Ibn Al-As, yayin da ya koma littattafan tarihi don tsara rubutun game da rayuwarsa, ya bayyana cewa Ibn Al-as "ɗaya daga cikin manyan haruffa a tarihi" kuma "bai cancanci a ɗaukaka shi a cikin wasan kwaikwayo ba".<ref>{{Cite web|url=http://www.egypttoday.com/|title=EgyptToday|website=EgyptToday|access-date=2018-05-25}}</ref>
==Mutuwa==
Ya mutu ranar 28 ga watan Mayun shekarar 2010 bayan ya yi fama da rashin lafiya sosai.
==Manazarta==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
*[https://web.archive.org/web/20070816083646/http://weekly.ahram.org.eg/2005/766/cu6.htm Ahram Weekly: Culture Profile of Osama Anwar Okasha]
{{authority control}}
j8ceul9l88px5y2cucycsmtke01nzq7
823009
823008
2026-04-20T16:07:11Z
Feenah12
44136
823009
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Osama Anwar Okasha''' (Arabic, 27 ga watan Yulin shekarar 1941 - 28 ga watan Mayun shekarar 2010) marubuci ne kuma ɗan jarida na ƙasar Masar, wanda ke rubutun mako-mako ga jaridar El-Ahram. Ya kuma shahara ne saboda rubuta wasu shahararrun jerin shirye-shiryen Talabijin na Masar, kamar su Layali el Helmeyya da ''El Shahd wel Demou'', waɗanda suka shahara a [[Misra|Misira]] da duk faɗin yankin [[Gabas ta Tsakiya]].
Ayyukansa na baya-bayan nan, jerin ''El-Masraweyya'' ("Masar" ko "Masar") an watsa su a watan Satumbar shekarar 2007 kuma an ba shi kyautar Mafi Kyawun a wannan shekarar. Jerin shiri masu dogon zango na bayar da tarihin mutanen kasar Masar daga shekara ta 1914 har zuwa yau.<ref>{{Cite web |url=http://www.elakhbar.org.eg/issues/17166/1000.html |title=El-Akhbar newspaper, April 27, 2007 |access-date=August 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070822094713/http://www.elakhbar.org.eg/issues/17166/1000.html |archive-date=August 22, 2007 |url-status=dead }}</ref>
Okasha tsohon Nasserist ne wanda daga baya bai yi imani da ra'ayoyin da Nasser ya goyi bayan ba. Ya kuma yi kira ga rushewar Ƙungiyar Larabawa da kuma kafa ƙungiyar ƙasashen da ke magana da Larabci da aka gina akan haɗin gwiwar tattalin arziƙi. Ya kuma kasance mai ilimi mai karfi wanda ya kai farmaki ga tsattsauran ra'ayi na addini a cikin al'ummarsa. An nemi ya rubuta jerin shirye-shiryen talabijin game da rayuwar Amr Ibn Al-As, yayin da ya koma littattafan tarihi don tsara rubutun game da rayuwarsa, ya bayyana cewa Ibn Al-as "ɗaya daga cikin manyan haruffa a tarihi" kuma "bai cancanci a ɗaukaka shi a cikin wasan kwaikwayo ba".<ref>{{Cite web|url=http://www.egypttoday.com/|title=EgyptToday|website=EgyptToday|access-date=2018-05-25}}</ref>
==Mutuwa==
Ya mutu ranar 28 ga watan Mayun shekarar 2010 bayan ya yi fama da rashin lafiya sosai.
==Manazarta==
{{Reflist}}
==Hanyoyin Hadi na waje==
*[https://web.archive.org/web/20070816083646/http://weekly.ahram.org.eg/2005/766/cu6.htm Ahram Weekly: Culture Profile of Osama Anwar Okasha]
{{authority control}}
fucze8tnkaja22kclyqgyj8lb6jba63
Jannat
0
74514
823614
787804
2026-04-21T11:33:57Z
Lawal Kabir
44185
823614
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Jannat Zubair Rahmani in pink dress.jpg|thumb|mawakiya ce]]
[[Fayil:Jannat Zubair Rahmani at an event in 2019.png|thumb|Janat mawakiya ce kuma yar wasan kwaikwayo ]]
[[Fayil:Jannat-Mahid-FacuofScience2.jpg|thumb|Jannat]]
'''Jannat Mahid''' ( {{Lang-ar|جنات مهيد}} ; An haifeta Janairu 6, 1986), wadda aka fi sani da suna '''Jannat''' ( {{Lang-ar|جنات}} ); mawaƙiya ce kuma ƴar wasan kwaikwayo ta ƙasar Moroko - <ref>elwatannews.com/news/details/5010141</ref>. An haife ta a Maroko kuma a halin yanzu tana rayuwa kuma tana wasa a Masar. Jannat tana waƙa da Larabci na Masar. Tana ɗaya daga cikin fitattun matasa mata mawaƙa a ƙasashen Larabawa. Jannat ta shiga gasar rera waka a Morocco mai taken "Stars of Gobe" a karon farko a lokacin da ta kai shekara takwas. Ta tsaya a kan dandamali tare da ƙungiyar kiɗa kuma ta sami lambar yabo ta farko. Bayan haka, ta yi wasa a gasar rera waƙa ta gida. Bayan ta kai shekaru goma sha biyar, ta halarci bikin dare na Dubai kuma ta sami lambar yabo ta mafi kyawun murya a ƙasashen Larabawa a shekarar 2000. Bayan haka, ta kuma sami gayyata daga Mrs. Ratiba El-Hefny, darektan gidan opera na Alkahira, don shiga cikin wani wasan kwaikwayo a babban gidan wasan kwaikwayo, kuma wannan shine karo na farko da ta tsaya a gaban jama'ar Masar.
==Discography==
===Studio albums===
* 2006: ''[[Elli Beny W Benak]]'' – ''اللي بيني وبينك''
* 2009: ''[[Hob Emtelak]]'' – ''حب إمتلاك''
* 2013: ''[[Hob Gamed]]'' – ''حب جامد''
* 2016: ''[[Be Nafs El Kalam]]'' – ''بنفس الكلام''
* 2017: ''[[Adaiya Diniya]]'' – ''أدعية دينية''
* 2020: ''[[Ana Fe Entezarak]]'' – ''أنا في انتظارك''
===Other albums===
*2008: ''Good News 4 Music Vol.1'' (with the song "Habibi 'ala Neyato")
===Singles===
[[File:Jannat_-_Elly_Beny_W_Benak_2005_sample.ogg|thumb|right|''Elly Beny W Benak'' 2005 version which is not documented and has no online trace. This version is in a higher key and slightly faster than the later album version of 2006.]]
[[File:Jannat_-_Elly_Beny_W_Benak_2006_sample.ogg|thumb|right|''Elly Beny W Benak'' 2006 album version.]]
{| class="wikitable"
|-
! Single !! Lyrics !! Composer !! Production !! Year !! Album
|-
|''Efhamny habebe'' || Hany Abd El-Kerim || Walid Sa'ad || Jannat || 2004 ||
|-
| ''Elli Beny W Benak'' || Khaled Muneer; Nadir Abdullah || Mohamed Raheem || Good News 4 Music || 2005 || (single; a different mix than the album version of 2006)
|-
|''Aktar Min Sana'' || Nader Abdallah || Mohamed Yehia || Good News 4 Music || 2006 || Elli Beny W Benak
|-
|''Bahebak'' || Khaled Amiin || Mohamed Rahiim || Good News 4 Music || 2007 || Elli Beny W Benak
|-
|''Habiby 3ala Neyatoh'' || Bahaa El-Dein Mohamed || Mohamed El-Sawy || Good News 4 Music|| 2008
|-
|''Ana Donyetoh'' || Nader AbdAllah || Walid Sa'ad || Good News 4 Music || 2009 || Hob Emtelak
|-
|''Hob Gamed'' || Aziz El Shaf3i || Aziz El Shaf3i || Rotana || 2013 || Hob Gamed
|-
|''El Bady Azlam'' || [[Tamer Hussein|Tamer Hossein]]|| Asshraf Salem || Rotana|| 2013 || Hob Gamed
|-
|''Waheshny'' || Aziz El Shaf3i || Aziz El Shaf3i || Rotana|| 2014 || Hob Gamed
|-
|''Agbany Shakhsito'' || Salama Ali || Mohamed Yahia || Rotana|| 2015
|}
===Karin wasu waƙoƙi===
*2011: ''Gawaz Safary'', (Lyrics: Wael Gheriany, composer: Ashraf Salem)
*2011: ''Ramadan'', (Lyrics: Wael Gheriany, composer: Ashraf Salem)
*2013: ''Qess El Nes2 Fel Quran'', (Lyrics: Mohamed Bahget, composer: Mahmoud Tal'at)
*2014: ''Estahmlny'', (Lyrics: Ahmed Baree2, composer: Mohamed El-Sawy)
*2015: ''Ehtmamy fek''
*2016: ''Lel farah Melad''
*2016: ''Ehna El Hayah'', (Lyrics : Mohammed El Bogha, composer: Mohammed Yahya)
==Videography==
*2004: '''''Efhamny Habiby''''', bada Umarni daga : Yasser Sami
*2006: '''''Aktar Min Sana''''', bada Umarni daga : Mohamed Gom'a
*2007: '''''Bahebak''''', bada Umarni daga : Mohamed Gom'a
*2009: '''''Ana Donyetoh''''', bada Umarni daga : Mohamed Gom'a
*2011: '''''Gawaz Safary''''', bada Umarni daga : Mohamed Gom'a
*2013: '''''El Bady Azlam''''', bada Umarni daga : Waleed Nassif
*2014: '''''Hob Gamed''''', bada Umarni daga : Waleed Nassif
*2014: '''''Waheshny''''', bada Umarni daga : Waleed Nassif
*2016: '''''Ehna El Hayah''''', bada Umarni daga : Said El Farouk
*2016: '''''Aiza Arrab'''''
==Manazarta==
{{Reflist}}
== Hanyoyin Hadi na waje==
{{Commons category|Jannat}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jannat}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1986]]
lzuov19806etcxqi5fpufb061c7kg8r
Cécile Manorohanta
0
76892
823106
546686
2026-04-20T17:32:56Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1319689538|Cécile Manorohanta]]"
823106
wikitext
text/x-wiki
'''Cécile Manorohanta''' (Cécile Marie Ange Manorohanta) 'yar siyasa ce ta Madagascar da ke aiki a gwamnatin Madagascar a matsayin mataimakiyar Firayim Minista na cikin gida tun shekara ta 2009. A baya ta kasance Ministan Tsaro daga 2007 zuwa 2009. Ita ce Firayim Minista ta farko a Madagascar.
An nada Manorohanta a matsayin ministan tsaro a ranar 27 ga Oktoba 2007 a gwamnatin Firayim Minista Charles Rabemananjara . Ita ce mace ta farko da ta kasance ministan tsaro a kasar ta.
A ranar 9 ga watan Fabrairun shekara ta 2009, Manorohanta ta sanar da murabus dinta, tana mai cewa "bayan duk abin da ya faru, na yanke shawarar yanzu kada na kasance cikin wannan gwamnati, " yana nufin harbi a ranar 7 ga watan Fabira, a lokacin zanga-zangar Madagascar ta 2009, inda 'yan sanda suka harbe akalla masu zanga-zambe 50. <ref>{{Cite web |date=2009-02-08 |title=Madagascar protesters shot dead |url=http://english.aljazeera.net/news/africa/2009/02/200927132745370579.html |access-date=2009-02-08 |publisher=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> An nada shugaban ma'aikatan soja Mamy Ranaivoniarivo don maye gurbin Manorohanta a wannan rana.
A karkashin shugaban rikon kwarya [[Andry Rajoelina]], an sake nada Manorohanta a gwamnati a matsayin Mataimakin Firayim Minista na Cikin Gida a ranar 8 ga Satumba 2009. <ref>[http://www.madagascar-tribune.com/Un-gouvernement-de-31-membres,12686.html "Monja Roindefo; Un gouvernement de 31 membres"], ''Madagascar Tribune'', 9 September 2009 {{In lang|fr}}.</ref>
A ranar 18 ga watan Disamba na shekara ta 2009, Rajoelina ya kori Firayim Minista Eugene Mangalaza, wanda bangarorin adawa suka amince da nadin a matsayin wani bangare na yarjejeniyar raba iko, kuma ya bayyana cewa zai nada Manorohanta a madadinsa. Koyaya, a ranar 20 ga Disamba 2009 Rajoelina a maimakon haka ya nada Albert Camille Vital a matsayin Firayim Minista.
Tun daga shekara ta 2013 ita ce shugabar [[University of Antsiranana|Jami'ar Antsiranana]] .{{MadagascarPMs}}{{Reflist}}{{S-start}}
{{S-off}}
{{S-bef}}
{{S-ttl}}
{{S-aft}}
{{S-end}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
tt85qhog9qt9fqsmrxsu2rh6ls1azdv
823107
823106
2026-04-20T17:33:30Z
Aisha Yahuza
14817
823107
wikitext
text/x-wiki
'''Cécile Manorohanta''' (Cécile Marie Ange Manorohanta) 'yar siyasa ce ta Madagascar da ke aiki a gwamnatin Madagascar a matsayin mataimakiyar Firayim Minista na cikin gida tun shekara ta 2009. A baya ta kasance Ministan Tsaro daga 2007 zuwa 2009. Ita ce Firayim Minista ta farko a Madagascar.
An nada Manorohanta a matsayin ministan tsaro a ranar 27 ga Oktoba 2007 a gwamnatin Firayim Minista Charles Rabemananjara . Ita ce mace ta farko da ta kasance ministan tsaro a kasar ta.
A ranar 9 ga watan Fabrairun shekara ta 2009, Manorohanta ta sanar da murabus dinta, tana mai cewa "bayan duk abin da ya faru, na yanke shawarar yanzu kada na kasance cikin wannan gwamnati, " yana nufin harbi a ranar 7 ga watan Fabira, a lokacin zanga-zangar Madagascar ta 2009, inda 'yan sanda suka harbe akalla masu zanga-zambe 50. <ref>{{Cite web |date=2009-02-08 |title=Madagascar protesters shot dead |url=http://english.aljazeera.net/news/africa/2009/02/200927132745370579.html |access-date=2009-02-08 |publisher=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> An nada shugaban ma'aikatan soja Mamy Ranaivoniarivo don maye gurbin Manorohanta a wannan rana.
A karkashin shugaban rikon kwarya [[Andry Rajoelina]], an sake nada Manorohanta a gwamnati a matsayin Mataimakin Firayim Minista na Cikin Gida a ranar 8 ga Satumba 2009. <ref>[http://www.madagascar-tribune.com/Un-gouvernement-de-31-membres,12686.html "Monja Roindefo; Un gouvernement de 31 membres"], ''Madagascar Tribune'', 9 September 2009 {{In lang|fr}}.</ref>
A ranar 18 ga watan Disamba na shekara ta 2009, Rajoelina ya kori Firayim Minista Eugene Mangalaza, wanda bangarorin adawa suka amince da nadin a matsayin wani bangare na yarjejeniyar raba iko, kuma ya bayyana cewa zai nada Manorohanta a madadinsa. Koyaya, a ranar 20 ga Disamba 2009 Rajoelina a maimakon haka ya nada Albert Camille Vital a matsayin Firayim Minista.
Tun daga shekara ta 2013 ita ce shugabar [[University of Antsiranana|Jami'ar Antsiranana]] .{{MadagascarPMs}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{S-start}}
{{S-off}}
{{S-bef}}
{{S-ttl}}
{{S-aft}}
{{S-end}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
eu98quac69jafa6jm53wyssimuv7jm5
Ismaïl Aissati
0
77077
823531
720543
2026-04-21T10:55:23Z
Yusuf Shehu
44191
823531
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ismaïl Aissati''' (An haife shi 16 ga watan Agustan shekarar 1988) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne ɗan ƙasar Morocco wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya .
An haife shi a Utrecht ga iyayen Morocco, Aissati ya cancanci wakiltar kowace ƙasa. Ya wakilci Netherlands a matakin 'yan ƙasa da shekara 21, kafin ya zabi wakilcin [[Ƙungiyar kwallon kafa ta ƙasar Morocco|Maroko]] a 2007 maimakon. Kiransa na farko ga tawagar kasar Morocco ya zo ne a cikin 2009. Ko da yake ya ji rauni, ba a buga wasansa na farko a Morocco ba har sai 9 ga Oktoba 2011. Ya kuma taka leda a matsayin aro ga FC Twente a lokacin rabin na biyu na kakar 2006 – 07, da Vitesse a lokacin kakar 2010 – 11, shekarar da Ajax za ta lashe kofin gasar ta 30th.
A 2006 UEFA Under-21 Football Championship, Aissati ya kai ga gasar duk tauraro, mafi yawan wasa da abokan adawar shekaru uku ko huɗu, Aissati kansa yana 17.
== Aikin kulob ==
=== PSV ===
An haife shi a Utrecht ga iyayen Moroccan, Aissati ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami ta hanyar shiga DSO Utrecht da USV Elinkwijk kafin ya shiga [[PSV Eindhoven]] a 2000 lokacin yana ɗan shekara goma sha biyu bayan an leƙa shi kafin ya zama ƙwararren kulob a 2005. Yayin da yake cikin tawagar matasa, Aissati ya bayyana cewa ya yi tafiyar sa'a daya daga Utrecht zuwa Eindhoven kafin ya koyi daukar jirgin kasa yana da shekaru goma sha biyar. Yana da shekaru goma sha shida, Aissati yana da alaƙa da tafiya zuwa [[FC Barcelona|Barcelona]] kuma ya ƙi tafiyar lokacin da Barcelona ta zo kira.
A ranar 28 ga Agusta 2005, Aissati ya fara buga wasansa na ƙwararru a Eredivisie a nasarar PSV akan Roda JC . Aissati kuma ya buga wasansa na farko na gasar zakarun Turai don PSV Eindhoven a ranar 19 ga Oktoba 2005. A yin haka, ya zama ƙaramin ɗan wasan Holland wanda ya taɓa taka leda a gasar zakarun Turai ta UEFA, yana ɗaukar kan Ryan Babel, wanda ya fara halarta kuma yana da shekaru 17, amma watanni takwas ya girmi. <ref>{{Cite web |date=19 October 2005 |title=Ismail Aissati jongste PSV-debutant in Champions League |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-jongste-psvdebutant-in-cl.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703053310/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-jongste-psvdebutant-in-cl.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> A karawar da suka yi da AC Milan ya fito daga benci a minti na 63. Duk da haka, a ranar 1 ga Nuwamba 2005 [[PSV Eindhoven]] ya buga wasan dawowa da AC Milan inda ya buga duka wasan, tare da Andrea Pirlo a matsayin abokin hamayyarsa. <ref>{{Cite web |date=1 November 2005 |title=Ismail Aissati start tegen Milan in de basis |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-start-tegen-milan-in-de-basis.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703053447/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-start-tegen-milan-in-de-basis.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> Sannan a watan Janairun 2006, Aissati ya rattaba hannu a kwantiragi da kulob din, inda ya ci gaba da rike shi har zuwa 2009. <ref>{{Cite web |date=12 January 2006 |title=Aissati en Beerens verlengen contract |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/aissati-en-beerens-verlengen-contract.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703053721/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/aissati-en-beerens-verlengen-contract.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> A ranar 4 ga Fabrairun 2006, Aissati ya zira kwallonsa na farko na ƙwararrun PSV a cikin nasara da ci 3–2 akan Roda JC, wanda shine ƙungiyar da ya taka leda a karon farko. Kwallonsa ta biyu ga PSV ta zo ne da Willem II a ranar 25 ga Maris 2006. A kakarsa ta farko, Aissati ya buga wasanni 17 a gasar kuma ya zura kwallaye biyu.
Duk da haka, Aissati ya rage lokacin wasa ta hanyar yin wasanni 10 kawai kuma ya zira kwallonsa ta farko a kakar wasa a 4-1 nasara akan Roda JC a ranar 15 ga Oktoba 2006, a wasa a farkon rabin kakar wasa, saboda raunin da ya faru. Sakamakon haka, damar ƙungiyar farko ta Aissati ta iyakance kuma don samun ƙarin lokacin wasa a ranar 16 ga Janairu 2007, Aissati an ba da aro ga abokin hamayyar Eredivisie FC Twente na sauran kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=16 January 2007 |title=Ismail Aissati voor de rest van het seizoen naar FC Twente |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-voor-de-rest-van-het-seizoen-naar-fc-twente.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703052838/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-voor-de-rest-van-het-seizoen-naar-fc-twente.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> A kan 20 Janairu 2007, ya buga wasansa na farko na Eredivisie don FC Twente da RKC Waalwijk . <ref>{{Cite web |title=Tactical Formation |url=http://www.football-lineups.com/wiki/_match3245.php |access-date=22 January 2007 |website=Football-Lineups.com}}</ref> Kwanaki takwas bayan da ya fara bugawa, Aissati ya zira kwallonsa ta farko a kulob ɗin a wasan da suka ci ADO Den Haag da ci 3-1. A Twente, masu suka sun karɓi wasansa da ƙwazo. Aissati an yi la'akari da shi a matsayin daya daga cikin ƙwararrun ƙwararrun ƙwallon ƙafa a cikin ƙwallon ƙafa na Holland tare da kungiyoyin da ke da alaƙa da sa hannu.
A cikin kakar 2007-08 kuma na ƙarshe, Aissati ya koma PSV daga aro. Bayan dawowarsa, Aissati yana wasa akai-akai, kodayake baya cikin jerin ƴan wasan. A lokacin 2007-08 canje-canje na gudanarwa ya faru a PSV kuma mai kula da na uku na kakar 2007-08, Sef Vergoossen ya fara yi masa zafi, wanda golan PSV Heurelho Gomes ya soki Vergoossen don kula da shi kuma ya ce bai samu ba. amanar da yake bukata. Bayan ya rasa rabin kakar wasa ta bana, Aissati ya buga wasanni goma sha shida a kungiyar kuma bai zura kwallo a raga ba.
[[File:PSVtraining.jpg|right|thumb|300x300px| Aissati a horon PSV a 2008.]]
A watan Mayun 2008, wakilin Aissati ya yi iƙirarin cewa ya rattaba hannu kan sabuwar kwangilar, wadda za ta ƙare a ƙarshen kakar 2008-09. Sai dai yarjejeniyar ta ci tura. Watanni shida da suka gabata ya bayyana Aissati na kyamarorin talbijin cewa har yanzu "ya yi matukar farin ciki da tsawaita kwantiragin" da "Ya zauna tare da kulob din zuciyarsa". A cikin Disamba 2007, Aissati ya rattaba hannu kan wata sabuwar yarjejeniya tare da PSV, yana mai da shi har zuwa 2011. A cikin shirye-shiryen kakar 2008-09 sannan aika Aissati mai shekaru 19 zuwa hutu tare da PSV kuma a tsakiyar watan Yuli PSV da Ajax sun cimma yarjejeniya kan siyar da Aissati.
=== Ajax ===
A kan 19 Yuli 2008, Aissati ya amince ya shiga kwangila tare da AFC Ajax, kimanin miliyan 4 bayan ya wuce likita. Aissati shi ne dan wasa na hudu a tarihi da ya tashi daga PSV zuwa Ajax. Gert Bals, Peter Hoekstra da Kenneth Perez sune sauran. Bayan tafiyarsa, an baiwa Aissati riga mai lamba 11. <ref>{{Cite web |date=19 June 2016 |title=Ajax sign Ismaïl Aissati |url=http://english.ajax.nl/web/show/id=154814/contentid=66896 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723015943/http://english.ajax.nl/web/show/id%3D154814/contentid%3D66896 |archive-date=23 July 2008 |access-date=3 July 2016 |publisher=AFC Ajax}}</ref>
A ranar 30 ga Agusta 2008, Aissati ya faru a kan benci da Willem II amma ba a yi amfani da shi ba - kulob din ya yi rashin nasara 2-1. Aisatti ya samu rauni a gwiwa a ranar 24 ga Satumba 2008 kuma ana sa ran zai yi jinyar makonni biyar zuwa shida. Hakan ya biyo bayan raunin da ya samu a gwiwarsa mako guda kafin wasan na ajiye. Koyaya, gyaran ya ɗauki tsawon lokaci fiye da yadda ake tsammani kuma Aissati bai buga wa Ajax wasa a hukumance ba a shekara ta 2008. A watan Disamba Aissati ya sake yin atisaye kuma ya buga wasanni kadan tare da Ajax reserves, amma ya yi sauki ba tare da gaggawar komai ba. A ranar 22 ga Fabrairun 2009, Aissati ya fara buga wa Ajax wasa a minti na 60 inda [[Robbert Schilder]] ya tashi 2-1 da FC Volendam bayan da suka tashi watanni na gyarawa don raunin gwiwa. Aisatti ya ba da taimako a kakarsa ta farko a Ajax kuma a ranar 5 ga Afrilu 2009, Aissati ya ci kwallonsa ta farko a Ajax a wasan da suka doke Roda JC da ci 2–1. A kakar wasansa ta farko, Aissati ya buga wasanni tara kuma ya zura kwallo daya.
A cikin kakar 2009-10, Aissati ya sake fara wasa akai-akai a karkashin Martin Jol saboda ba ya cikin zabin karkashin Martin Jol bayan wasan cin kofin da NEC, Jol ya ce Aissati bai da karfin jiki kuma ya bar shi ya gudu sama da kasa. stadium stadium tare da Miralem Sulejmani a gaban cikakkiyar kulawar kafofin watsa labarai. Aisatti, ya sake rasa yawancin kakar wasanni, saboda raunin da ya samu. Aissati ya kasance dan wasa ne a Ajax amma an gaya masa cewa shi ne kulob din zai iya barin kuma a ranar 4 ga Mayu 2010 ya ba Aissati don kada ya gamsu da rawar da ya taka a Ajax kuma ya ce kulob din yana son barin Ajax don haka yana yin kowane mako zai iya tsayawa kan aikin. filin. Aissati ya buga wasanni 14 kuma ya zira kwallaye uku a kan Heracles Almelo akan 30 ga Agusta 2009, [[SC Heerenveen|Heerenveen]] akan 22 Nuwamba 2009 da Vitesse akan 29 Nuwamba 2009.
A cikin kakar 2010 – 11, Aissati ya buga wasanni biyu da Groningen da Vitesse don Ajax kafin ya koma Vitesse a matsayin aro.
Bayan Vitesse ya yanke shawarar kin sanya yarjejeniyar dindindin Aissati ya koma Ajax bayan De Boer ya so ya yi amfani da shi a cikin kungiyar ta farko sakamakon rawar gani da ya yi a lokacin aro a Vitesse. Aissati, da kansa, a baya ya bayyana kan komawa ga iyayensa gabanin sabon kakar wasa. Bayan ya dawo, Aissati, a maimakon haka, ya buga wa Jong Ajax wasa a farkon watanni uku na kakar 2011 – 12, kafin ya sami gurbinsa a cikin tawagar farko bayan an tuna da shi. Daga nan Aiisatti ya fara bayyanarsa a kakar wasa ta 2011-12 a ranar 27 ga Nuwamba 2011 bayan wasan da suka buga a waje da NEC a Nijmegen, ya zo ne a madadin Lorenzo Ebecilio a minti na 65, da ci 3-0. A ranar 25 ga Maris 2012, Aissati ya zira kwallonsa ta farko a kakar wasa ta bana lokacin da ya zura wani yunƙuri na ban mamaki daga kusurwa a cikin muhimmiyar nasara da ci 2-0 a kan tsohuwar ƙungiyarsa, PSV. Bayan an yi jinyar mako guda da mura, Aissati ya zira kwallo a dawowarsa ranar 11 ga Afrilu 2012, a wasan da suka doke Heerveneen da ci 5-0. Aissati ya kammala kakar 2011–12, inda ya buga wasanni goma sha shida kuma ya zura kwallaye biyu.
Yayin da kwantiraginsa za ta kare a bazarar 2012, Aissati kamar yadda ya bayyana cewa yana son barin kungiyar bayan kwantiraginsa ya kare a bazara domin ya kulla niyyar komawa Spain amma ya dage cewa ya jajirce a Ajax kuma zai yanke shawara. akan makomarsa a karshen kakar wasa ta bana.
Bayan kakar 2011-12, Aissati ya nuna sha'awar zama tare da kulob din Amsterdam, tun lokacin da kwangilarsa ta kare a karshen kakar wasa. A sakamakon haka Ajax ta ba shi kwantiragin shekaru uku. Sai dai kungiyar ta kasa cimma matsaya da wakilin ‘yan wasan Sigi Lens, wanda ya yi watsi da tayin ya kuma bukaci a kara masa albashi, Ajax ya ki sake yin wani tayin, daga bisani kuma aka sallami Aissati daga Ajax. <ref>{{Cite web |title=Sigi Lens: ''Gedrag van Ajax verbaast me niks'' |url=http://www.goal.com/nl/news/213/eredivisie/2012/06/27/3203660/sigi-lens-gedrag-van-ajax-verbaast-me-niks |access-date=1 July 2012 |website=Goal.com}}</ref>
==== Lamuni ga Vitesse ====
A kan 24 Agusta 2010, an sake ba shi aro a cikin aikinsa zuwa Vitesse na tsawon lokacin 2010/11, tare da zaɓi don sanya hannu na dindindin. Wannan ya biyo bayan lokacin da Vitesse ya ɗauki sha'awar Aissati.
Aissati ya fara bugawa Vitesse a ranar 29 ga Agusta 2010, yana zuwa a matsayin wanda zai maye gurbin Dalibor Stevanović a cikin minti na 64th, a cikin rashin nasara 4-0 da Feyenoord . Makonni hudu bayan haka, a ranar 21 ga Satumba 2010, Aissati ya zira kwallayensa na farko, a zagaye na uku na [[2010–11 KNVB Cup season|Kofin KNVB]], a wasan da suka doke Flevo Boys da ci 6-0. Bayan kwana biyar a ranar 26 ga Satumba 2010, Aissati ya zura kwallo mai ban mamaki a wasansa na farko da Excelsior . Aissati ya zira kwallaye uku a ragar AZ Alkmaar, VVV-Venlo da Feyenoord A lokacin, Aissati ya kusan komawa kulob din iyayensa bayan nadin Frank de Boer, amma hakan bai taba faruwa ba a karshen.
A mafi yawan kakar Aissati ya kasance a cikin farawa a matsayin dan wasan tsakiya na tsakiya, wanda a karshen kakar wasa ta 2010-11 Aissati ya zira kwallaye hudu a raga a wasanni 29 na gefe daga Arnhem . Aissati bai buga wasanni biyu ba tsakanin 20 da 26 ga Fabrairu 2011, saboda dakatarwa. A ranar 7 ga Yuni 2011, an sanar da cewa Vitesse na son siyan dan wasan kan Yuro miliyan 1.5 daga Ajax. Za a iya kammala canja wurin ta hanyar cimma yarjejeniya da Assaiti, wanda ba za su iya ba. A ciki, Aissati ya koma Ajax.
=== Antalyaspor ===
Bayan da Ajax ta sake shi, Aissati ya koma Vitesse akan gwaji akan 2 Yuli 2012. A kan 16 Yuli 2012, Aissati ya sake sanya hannu tare da Vitesse akan kwantiragin shekaru da yawa, a baya yana wasa da su a matsayin aro a 2010 kuma ya ɗauki lambar 7 mai lamba. Ana sa ran Aissati zai fara buga wasansa na farko a gasar cin kofin Europa League na biyu da Lokomotiv Plovdiv ta Bulgaria amma bai cancanci buga wasa ba. Ba tare da la'akari da Vitesse ba, kamar yadda Arnhem gefen ba zai biya bukatun albashi ba, Aissati ya sanya hannu tare da kungiyar Antalyaspor ta Turkiyya a maimakon haka, yanzu yana wasa a Turkiyya Süper Lig .
A ranar 27 ga Agusta 2012 ya fara buga wasansa na farko, inda ya zo a matsayin wanda zai maye gurbin Emrah Başsan a cikin minti na 81st, a wasan da suka doke Kayserispor da ci 3-0 a gida. Bayan wata daya, a ranar 26 ga Satumba, 2012, Aissati ya zira kwallonsa na farko na Antalyaspor, daga bugun fanareti kuma ya ba da taimako biyu, a 5-3 nasara akan Menemen Belediyespor . Aissatti sannan ya ci kwallonsa ta farko a kungiyar a ranar 20 ga Oktoba 2012, a wasan da suka doke Sivasspor da ci 4–2. Makonni bayan haka a ranar 10 ga Nuwamba 2012, Aissati ya ci kwallonsa ta biyu a gasar, a wasan da suka tashi 1-1 da Kasımpaşa . Bayan makonni biyu, a ranar 24 ga Nuwamba, 2012, burin Aissati na uku ya zo a kunnen doki 1–1 da Bursaspor . Daga baya Aissati ya kara kwallo daya a gasar cin kofin Turkiyya da Mersin İdmanyurdu a ranar 20 ga Disamba 2012. A cikin kakarsa ta farko a Antalyaspor, Aissati ya ci gaba da buga wasanni talatin da takwas kuma ya zira kwallaye biyar a duk gasa a kungiyar.
Aissati ya sake buga wasanni biyu a kakar wasa ta 2013-14 kafin ya bar Turkiyya zuwa Rasha. A lokacin rani canja wurin taga ya ga Aissati janyo hankalin sha'awa daga clubs tushen a saman division a Rasha .
=== Terek Grozny ===
A ranar 2 ga Satumba 2013, an sanar da cewa Ismaïl Aissati ya rattaba hannu tare da kulob din FC Terek Grozny na Rasha kan kwantiragin shekaru uku, tare da Antalyaspor ta karbi rahoton Yuro miliyan 3 a matsayin kudin canja wuri.
Makonni biyu bayan haka a ranar 14 ga Satumba 2013, Aissati ya fara buga wasansa na farko a filin wasa na Terek Grozny, inda ya fara fara kai hari a tsakiyar fili, a ci 2-0 da Zenit Saint Petersburg . Bayan mako guda, a kan 25 Satumba 2013, Aissati ya ba da taimako ga Maurício, a cikin asarar 3-1 da Kuban Krasnodar . Bayan ya shafe mafi yawan kakar wasanni a benci a kakar wasa ta farko, Aissati ya buga wasanni goma sha biyar a duk gasa. Ya yi gwagwarmaya a Grozny tsawon watanni shida na farko kafin daga bisani ya zauna a kasar. Aissati kuma ya zauna a ƙasar ta hanyar koyon sabon yare a lokacin da yake wurin.
A cikin 2014 – 15 kakar, Aissati ya kasance a cikin tabo na farko na tawagar a Terek Grozny kuma ya zira kwallaye na farko ga kulob din a zagaye na biyu na gasar cin kofin Rasha, a 2-1 rashin nasara da Gazovik Orenburg . Nuninsa mai ban sha'awa a watan Oktoba ya jagoranci Terek Grozny ya zabe shi a matsayin dan wasan watan, amma ya yi rashin nasara ga abokin wasansa, Oleg Ivanov . Duk da haka, Aissatti ya ci gaba da kasancewa a cikin haskakawar ƙungiyar ta farko, yayin da ya ci gaba da buga wasanni ashirin da biyar a duk gasar.
A cikin kakar 2015-16, Aissati ya fara kakar wasa sosai lokacin da ya ba da taimako ga Igor Lebedenko, a wasan da suka tashi 1-1 da Rostov . Bayan wata daya a ranar 28 ga Agusta 2015, Aissati ya zira kwallonsa na farko na Terek Grozny, a wasan da suka tashi 3–3 da Ural . A cikin lokacin 2015-16, Aissatti ya ci gaba da kasancewa a cikin haskakawar ƙungiyar farko, yayin da ya ci gaba da yin bayyanuwa talatin da ɗaya a duk gasa.
Bayan an yi ta rade-radin komawa Turkiyya, an sanar a ranar 14 ga Yuni 2016 cewa kulob din ya saki Aissati. Mahukuntan kulob din sun so tsawaita kwantiragin Aissati.
=== Daga baya aiki ===
A lokacin rani na 2016, Aissati ya koma Turkiyya inda zai buga wa Alanyaspor . Sannan zai rattaba hannu tare da Denizlispor bayan ya buga wa Balıkesirspor wasa a watan Janairun 2018. A cikin Janairu 2021, Aissati ya koma Adana Demirspor . A cikin Maris 2021, kwangilarsa a can ta ƙare da yardar juna kuma ya koma Netherlands. <ref>[http://www.mackolik.com/Futbolcu/24336/Ismail-Aissati Ismaïl Aissati] at Mackolik</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Ƙungiyoyin matasa na Netherlands ===
Aissanti a baya yana wakiltar [[Netherlands national under-15 football team|Netherlands U15]], Netherlands U16 da Netherlands U17 . Ya kasance wani ɓangare na ƙungiyar da ta lashe Gasar Kwallon Kafa ta Turai ta 2006 UEFA European Under-21 . A cikin 2007, shi ma yana cikin tawagar da ta kare kambunta na 2007 UEFA European Football Championship Under-21 da aka gudanar a Netherlands. Aissati ya buga wasan farko, a wasan da suka yi nasara 1-0 da Isra’ila U21, amma Otman Bakkal ne ya maye gurbinsa a farkon rabin lokaci saboda rauni. <ref>{{Cite web |date=11 June 2007 |title=Vandaag meer duidelijkheid over knie Ismail Aissati |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/vandaag-meer-duidelijkheid-over-knie-ismail-aissati.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703052418/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/vandaag-meer-duidelijkheid-over-knie-ismail-aissati.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref>
Bayan da Holland ta lallasa Portugal da ci 2-1, sun samu matakin kusa da karshe da samun tikitin shiga gasar Olympics ta lokacin bazara na 2008, haka kuma sun kai wasan karshe bayan da suka kawar da Ingila bayan sun tashi 1-1 da 13-12 a bugun fanariti da ci 32. bugun fanariti. <ref>{{Cite web |date=22 June 2007 |title=Boy Waterman and the Young Orange keep home crowds happy |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2007/06/22/boy-waterman-and-the-young-orange-keep-home-crowds-happy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080317093310/http://blogs.reuters.com/soccer/2007/06/22/boy-waterman-and-the-young-orange-keep-home-crowds-happy/ |archive-date=17 March 2008 |access-date=3 July 2006 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> 'Yan Holland sun ci gaba da rike kambunsu a 2006 bayan da suka doke Serbia da ci 4-1 a wasan karshe.
=== Maroko ===
A ranar 20 ga Oktoba 2007, wani gidan yanar gizon Morocco ya bayyana cewa Ismaïl ya zaɓi ya wakilci [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|tawagar ƙasar Maroko]] a ƙasashen duniya maimakon Netherlands, kuma Henri Michel kocin zai haɗa da shi a cikin zaɓin da zai fafata da Faransa a ranar 17 ga Nuwamba a wasan sada zumunta a Paris. . Wannan, duk da haka, ya zama bayanin ƙarya. Sannan a ranar 30 ga Disamba 2008, Hukumar Kwallon Kafa ta Masarautar Moroccan ta bayyana cewa Ismaïl Aissati zai wakilci Morocco. Duk da haka, Aisatti, kansa ya musanta hakan. <ref>{{Cite web |date=22 January 2009 |title=Aissati blij met kleine stappen |url=http://ajax.nl/web/show/id=154417/contentid=68579 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090123102716/http://ajax.nl/web/show/id%3D154417/contentid%3D68579 |archive-date=23 January 2009 |access-date=3 July 2016 |publisher=AFC Ajax Official Website}}</ref>
Ana kyautata zaton Aissati zai fara buga wasansa na farko a ranar 11 ga Fabrairun 2009 da Jamhuriyar Czech a Casablanca, amma daga baya aka cire shi daga wannan wasan da rauni. A 2011 ya fara buga wa Morocco a ranar 10 ga Agusta 2011 a 2-0 nasara a kan Senegal a [[Dakar]] . <ref name="debutrepre">[http://www.footballdatabase.eu/football.coupe.senegal.maroc.126765.en.html Senegal - Morocco 0:2], footballdatabase.eu, Retrieved 26 August 2013</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Aissati musulma ce.
== Kididdigar sana'a ==
{{Reflist}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="4" |[[PSV Eindhoven|PSV]]
|2005–06
| rowspan="3" |Eredivisie
|18
|2
|
|
|6
|0
|24
|2
|-
|2006–07
|10
|1
|
|
|5
|0
|15
|1
|-
|2007–08
|16
|0
|
|
|3
|0
|19
|0
|-
! colspan="2" |Total
!44
!3
!
!
!14
!0
!58
!3
|-
|Twente (loan)
|2006–07
|Eredivisie
|14
|1
|
|
| colspan="2" |—
|14
|1
|-
| rowspan="5" |Ajax
|2008–09
| rowspan="4" |Eredivisie
|9
|1
|0
|0
|2
|0
|11
|1
|-
|2009–10
|14
|3
|2
|2
|2
|0
|18
|5
|-
|2010–11
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|-
|2011–12
|16
|2
|1
|0
|1
|0
|18
|2
|-
! colspan="2" |Total
!41
!6
!3
!2
!5
!0
!49
!8
|-
|Vitesse (loan)
|2010–11
|Eredivisie
|29
|4
|3
|2
| colspan="2" |—
|32
|6
|-
| rowspan="3" |Antalyaspor
|2012–13
| rowspan="2" |Süper Lig
|31
|3
|7
|2
| colspan="2" |—
|38
|5
|-
|2013–14
|2
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |Total
!33
!3
!7
!2
! colspan="2" |—
!40
!5
|-
| rowspan="4" |Terek Grozny
|2013–14
| rowspan="3" |Russian Premier League
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|2014–15
|24
|0
|1
|1
| colspan="2" |—
|25
|1
|-
|2015–16
|28
|1
|3
|0
| colspan="2" |—
|31
|1
|-
! colspan="2" |Total
!65
!1
!4
!1
! colspan="2" |—
!69
!2
|-
|Alanyaspor
|2016–17
|Süper Lig
|12
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|12
|0
|-
|Balikesirspor
|2017–18
|TFF First League
|13
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|14
|0
|-
| rowspan="5" |Denizlispor
|2017–18
| rowspan="2" |TFF First League
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|2018–19
|33
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|33
|3
|-
|2019–20
| rowspan="2" |Süper Lig
|33
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|34
|0
|-
|2020–21
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
! colspan="2" |Total
!92
!3
!1
!0
! colspan="2" |—
!93
!3
|-
|Adana Demirspor
|2021–22
|TFF First League
|4
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|Denizlispor
|2021–22
|TFF First League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!347
!21
!20
!7
!19
!0
!386
!28
|}
== Girmamawa ==
'''PSV''' <ref name="Soccerway trophies">{{Cite web |title=Morocco - I. Aissati - Trophies |url=https://int.soccerway.com/players/ismail-aissati/2397/ |access-date=7 October 2014 |website=Soccerway}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://int.soccerway.com/players/ismail-aissati/2397/ "Morocco - I. Aissati - Trophies"]. ''Soccerway''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 October</span> 2014</span>.</cite></ref>
* Hotuna : 2005-06, 2007-08
'''Ajax''' <ref name="Soccerway trophies">{{Cite web |title=Morocco - I. Aissati - Trophies |url=https://int.soccerway.com/players/ismail-aissati/2397/ |access-date=7 October 2014 |website=Soccerway}}</ref>
* Saukewa : 2011-12
* Kofin KNVB : 2009–10
'''Denizlispor'''
* TFF Gasar Farko : 2018–19
'''Netherlands U21''' <ref>{{Cite web |date=1 June 2006 |title=2006: Huntelaar thrives in Dutch triumph |url=http://www.uefa.com/under21/season=2006/overview/index.html#2006+huntelaar+thrives+dutch+triumph |access-date=7 October 2014 |website=UEFA}}</ref> <ref>{{Cite web |date=1 July 2007 |title=2007: Dutch double for De Haan |url=http://www.uefa.com/under21/season=2007/overview/index.html#2007+dutch+double+de+haan |access-date=7 October 2014 |website=UEFA}}</ref>
* Gasar Kwallon Kafa ta Turai ta 'yan kasa da shekara 21 : 2006, 2007
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1988]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
hw0th814wrwg5rrrkow8m78gy0oezla
823532
823531
2026-04-21T10:55:39Z
Yusuf Shehu
44191
823532
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ismaïl Aissati''' (An haife shi 16 ga watan Agustan shekarar 1988) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne ɗan ƙasar Morocco wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya .
An haife shi a Utrecht ga iyayen Morocco, Aissati ya cancanci wakiltar kowace ƙasa. Ya wakilci Netherlands a matakin 'yan ƙasa da shekara 21, kafin ya zabi wakilcin [[Ƙungiyar kwallon kafa ta ƙasar Morocco|Maroko]] a 2007 maimakon. Kiransa na farko ga tawagar kasar Morocco ya zo ne a cikin 2009. Ko da yake ya ji rauni, ba a buga wasansa na farko a Morocco ba har sai 9 ga Oktoba 2011. Ya kuma taka leda a matsayin aro ga FC Twente a lokacin rabin na biyu na kakar 2006 – 07, da Vitesse a lokacin kakar 2010 – 11, shekarar da Ajax za ta lashe kofin gasar ta 30th.
A 2006 UEFA Under-21 Football Championship, Aissati ya kai ga gasar duk tauraro, mafi yawan wasa da abokan adawar shekaru uku ko huɗu, Aissati kansa yana 17.
== Aikin kulob ==
=== PSV ===
An kuma haife shi a Utrecht ga iyayen Moroccan, Aissati ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami ta hanyar shiga DSO Utrecht da USV Elinkwijk kafin ya shiga [[PSV Eindhoven]] a 2000 lokacin yana ɗan shekara goma sha biyu bayan an leƙa shi kafin ya zama ƙwararren kulob a 2005. Yayin da yake cikin tawagar matasa, Aissati ya bayyana cewa ya yi tafiyar sa'a daya daga Utrecht zuwa Eindhoven kafin ya koyi daukar jirgin kasa yana da shekaru goma sha biyar. Yana da shekaru goma sha shida, Aissati yana da alaƙa da tafiya zuwa [[FC Barcelona|Barcelona]] kuma ya ƙi tafiyar lokacin da Barcelona ta zo kira.
A ranar 28 ga Agusta 2005, Aissati ya fara buga wasansa na ƙwararru a Eredivisie a nasarar PSV akan Roda JC . Aissati kuma ya buga wasansa na farko na gasar zakarun Turai don PSV Eindhoven a ranar 19 ga Oktoba 2005. A yin haka, ya zama ƙaramin ɗan wasan Holland wanda ya taɓa taka leda a gasar zakarun Turai ta UEFA, yana ɗaukar kan Ryan Babel, wanda ya fara halarta kuma yana da shekaru 17, amma watanni takwas ya girmi. <ref>{{Cite web |date=19 October 2005 |title=Ismail Aissati jongste PSV-debutant in Champions League |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-jongste-psvdebutant-in-cl.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703053310/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-jongste-psvdebutant-in-cl.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> A karawar da suka yi da AC Milan ya fito daga benci a minti na 63. Duk da haka, a ranar 1 ga Nuwamba 2005 [[PSV Eindhoven]] ya buga wasan dawowa da AC Milan inda ya buga duka wasan, tare da Andrea Pirlo a matsayin abokin hamayyarsa. <ref>{{Cite web |date=1 November 2005 |title=Ismail Aissati start tegen Milan in de basis |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-start-tegen-milan-in-de-basis.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703053447/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-start-tegen-milan-in-de-basis.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> Sannan a watan Janairun 2006, Aissati ya rattaba hannu a kwantiragi da kulob din, inda ya ci gaba da rike shi har zuwa 2009. <ref>{{Cite web |date=12 January 2006 |title=Aissati en Beerens verlengen contract |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/aissati-en-beerens-verlengen-contract.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703053721/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/aissati-en-beerens-verlengen-contract.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> A ranar 4 ga Fabrairun 2006, Aissati ya zira kwallonsa na farko na ƙwararrun PSV a cikin nasara da ci 3–2 akan Roda JC, wanda shine ƙungiyar da ya taka leda a karon farko. Kwallonsa ta biyu ga PSV ta zo ne da Willem II a ranar 25 ga Maris 2006. A kakarsa ta farko, Aissati ya buga wasanni 17 a gasar kuma ya zura kwallaye biyu.
Duk da haka, Aissati ya rage lokacin wasa ta hanyar yin wasanni 10 kawai kuma ya zira kwallonsa ta farko a kakar wasa a 4-1 nasara akan Roda JC a ranar 15 ga Oktoba 2006, a wasa a farkon rabin kakar wasa, saboda raunin da ya faru. Sakamakon haka, damar ƙungiyar farko ta Aissati ta iyakance kuma don samun ƙarin lokacin wasa a ranar 16 ga Janairu 2007, Aissati an ba da aro ga abokin hamayyar Eredivisie FC Twente na sauran kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=16 January 2007 |title=Ismail Aissati voor de rest van het seizoen naar FC Twente |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-voor-de-rest-van-het-seizoen-naar-fc-twente.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703052838/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/ismail-aissati-voor-de-rest-van-het-seizoen-naar-fc-twente.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref> A kan 20 Janairu 2007, ya buga wasansa na farko na Eredivisie don FC Twente da RKC Waalwijk . <ref>{{Cite web |title=Tactical Formation |url=http://www.football-lineups.com/wiki/_match3245.php |access-date=22 January 2007 |website=Football-Lineups.com}}</ref> Kwanaki takwas bayan da ya fara bugawa, Aissati ya zira kwallonsa ta farko a kulob ɗin a wasan da suka ci ADO Den Haag da ci 3-1. A Twente, masu suka sun karɓi wasansa da ƙwazo. Aissati an yi la'akari da shi a matsayin daya daga cikin ƙwararrun ƙwararrun ƙwallon ƙafa a cikin ƙwallon ƙafa na Holland tare da kungiyoyin da ke da alaƙa da sa hannu.
A cikin kakar 2007-08 kuma na ƙarshe, Aissati ya koma PSV daga aro. Bayan dawowarsa, Aissati yana wasa akai-akai, kodayake baya cikin jerin ƴan wasan. A lokacin 2007-08 canje-canje na gudanarwa ya faru a PSV kuma mai kula da na uku na kakar 2007-08, Sef Vergoossen ya fara yi masa zafi, wanda golan PSV Heurelho Gomes ya soki Vergoossen don kula da shi kuma ya ce bai samu ba. amanar da yake bukata. Bayan ya rasa rabin kakar wasa ta bana, Aissati ya buga wasanni goma sha shida a kungiyar kuma bai zura kwallo a raga ba.
[[File:PSVtraining.jpg|right|thumb|300x300px| Aissati a horon PSV a 2008.]]
A watan Mayun 2008, wakilin Aissati ya yi iƙirarin cewa ya rattaba hannu kan sabuwar kwangilar, wadda za ta ƙare a ƙarshen kakar 2008-09. Sai dai yarjejeniyar ta ci tura. Watanni shida da suka gabata ya bayyana Aissati na kyamarorin talbijin cewa har yanzu "ya yi matukar farin ciki da tsawaita kwantiragin" da "Ya zauna tare da kulob din zuciyarsa". A cikin Disamba 2007, Aissati ya rattaba hannu kan wata sabuwar yarjejeniya tare da PSV, yana mai da shi har zuwa 2011. A cikin shirye-shiryen kakar 2008-09 sannan aika Aissati mai shekaru 19 zuwa hutu tare da PSV kuma a tsakiyar watan Yuli PSV da Ajax sun cimma yarjejeniya kan siyar da Aissati.
=== Ajax ===
A kan 19 Yuli 2008, Aissati ya amince ya shiga kwangila tare da AFC Ajax, kimanin miliyan 4 bayan ya wuce likita. Aissati shi ne dan wasa na hudu a tarihi da ya tashi daga PSV zuwa Ajax. Gert Bals, Peter Hoekstra da Kenneth Perez sune sauran. Bayan tafiyarsa, an baiwa Aissati riga mai lamba 11. <ref>{{Cite web |date=19 June 2016 |title=Ajax sign Ismaïl Aissati |url=http://english.ajax.nl/web/show/id=154814/contentid=66896 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723015943/http://english.ajax.nl/web/show/id%3D154814/contentid%3D66896 |archive-date=23 July 2008 |access-date=3 July 2016 |publisher=AFC Ajax}}</ref>
A ranar 30 ga Agusta 2008, Aissati ya faru a kan benci da Willem II amma ba a yi amfani da shi ba - kulob din ya yi rashin nasara 2-1. Aisatti ya samu rauni a gwiwa a ranar 24 ga Satumba 2008 kuma ana sa ran zai yi jinyar makonni biyar zuwa shida. Hakan ya biyo bayan raunin da ya samu a gwiwarsa mako guda kafin wasan na ajiye. Koyaya, gyaran ya ɗauki tsawon lokaci fiye da yadda ake tsammani kuma Aissati bai buga wa Ajax wasa a hukumance ba a shekara ta 2008. A watan Disamba Aissati ya sake yin atisaye kuma ya buga wasanni kadan tare da Ajax reserves, amma ya yi sauki ba tare da gaggawar komai ba. A ranar 22 ga Fabrairun 2009, Aissati ya fara buga wa Ajax wasa a minti na 60 inda [[Robbert Schilder]] ya tashi 2-1 da FC Volendam bayan da suka tashi watanni na gyarawa don raunin gwiwa. Aisatti ya ba da taimako a kakarsa ta farko a Ajax kuma a ranar 5 ga Afrilu 2009, Aissati ya ci kwallonsa ta farko a Ajax a wasan da suka doke Roda JC da ci 2–1. A kakar wasansa ta farko, Aissati ya buga wasanni tara kuma ya zura kwallo daya.
A cikin kakar 2009-10, Aissati ya sake fara wasa akai-akai a karkashin Martin Jol saboda ba ya cikin zabin karkashin Martin Jol bayan wasan cin kofin da NEC, Jol ya ce Aissati bai da karfin jiki kuma ya bar shi ya gudu sama da kasa. stadium stadium tare da Miralem Sulejmani a gaban cikakkiyar kulawar kafofin watsa labarai. Aisatti, ya sake rasa yawancin kakar wasanni, saboda raunin da ya samu. Aissati ya kasance dan wasa ne a Ajax amma an gaya masa cewa shi ne kulob din zai iya barin kuma a ranar 4 ga Mayu 2010 ya ba Aissati don kada ya gamsu da rawar da ya taka a Ajax kuma ya ce kulob din yana son barin Ajax don haka yana yin kowane mako zai iya tsayawa kan aikin. filin. Aissati ya buga wasanni 14 kuma ya zira kwallaye uku a kan Heracles Almelo akan 30 ga Agusta 2009, [[SC Heerenveen|Heerenveen]] akan 22 Nuwamba 2009 da Vitesse akan 29 Nuwamba 2009.
A cikin kakar 2010 – 11, Aissati ya buga wasanni biyu da Groningen da Vitesse don Ajax kafin ya koma Vitesse a matsayin aro.
Bayan Vitesse ya yanke shawarar kin sanya yarjejeniyar dindindin Aissati ya koma Ajax bayan De Boer ya so ya yi amfani da shi a cikin kungiyar ta farko sakamakon rawar gani da ya yi a lokacin aro a Vitesse. Aissati, da kansa, a baya ya bayyana kan komawa ga iyayensa gabanin sabon kakar wasa. Bayan ya dawo, Aissati, a maimakon haka, ya buga wa Jong Ajax wasa a farkon watanni uku na kakar 2011 – 12, kafin ya sami gurbinsa a cikin tawagar farko bayan an tuna da shi. Daga nan Aiisatti ya fara bayyanarsa a kakar wasa ta 2011-12 a ranar 27 ga Nuwamba 2011 bayan wasan da suka buga a waje da NEC a Nijmegen, ya zo ne a madadin Lorenzo Ebecilio a minti na 65, da ci 3-0. A ranar 25 ga Maris 2012, Aissati ya zira kwallonsa ta farko a kakar wasa ta bana lokacin da ya zura wani yunƙuri na ban mamaki daga kusurwa a cikin muhimmiyar nasara da ci 2-0 a kan tsohuwar ƙungiyarsa, PSV. Bayan an yi jinyar mako guda da mura, Aissati ya zira kwallo a dawowarsa ranar 11 ga Afrilu 2012, a wasan da suka doke Heerveneen da ci 5-0. Aissati ya kammala kakar 2011–12, inda ya buga wasanni goma sha shida kuma ya zura kwallaye biyu.
Yayin da kwantiraginsa za ta kare a bazarar 2012, Aissati kamar yadda ya bayyana cewa yana son barin kungiyar bayan kwantiraginsa ya kare a bazara domin ya kulla niyyar komawa Spain amma ya dage cewa ya jajirce a Ajax kuma zai yanke shawara. akan makomarsa a karshen kakar wasa ta bana.
Bayan kakar 2011-12, Aissati ya nuna sha'awar zama tare da kulob din Amsterdam, tun lokacin da kwangilarsa ta kare a karshen kakar wasa. A sakamakon haka Ajax ta ba shi kwantiragin shekaru uku. Sai dai kungiyar ta kasa cimma matsaya da wakilin ‘yan wasan Sigi Lens, wanda ya yi watsi da tayin ya kuma bukaci a kara masa albashi, Ajax ya ki sake yin wani tayin, daga bisani kuma aka sallami Aissati daga Ajax. <ref>{{Cite web |title=Sigi Lens: ''Gedrag van Ajax verbaast me niks'' |url=http://www.goal.com/nl/news/213/eredivisie/2012/06/27/3203660/sigi-lens-gedrag-van-ajax-verbaast-me-niks |access-date=1 July 2012 |website=Goal.com}}</ref>
==== Lamuni ga Vitesse ====
A kan 24 Agusta 2010, an sake ba shi aro a cikin aikinsa zuwa Vitesse na tsawon lokacin 2010/11, tare da zaɓi don sanya hannu na dindindin. Wannan ya biyo bayan lokacin da Vitesse ya ɗauki sha'awar Aissati.
Aissati ya fara bugawa Vitesse a ranar 29 ga Agusta 2010, yana zuwa a matsayin wanda zai maye gurbin Dalibor Stevanović a cikin minti na 64th, a cikin rashin nasara 4-0 da Feyenoord . Makonni hudu bayan haka, a ranar 21 ga Satumba 2010, Aissati ya zira kwallayensa na farko, a zagaye na uku na [[2010–11 KNVB Cup season|Kofin KNVB]], a wasan da suka doke Flevo Boys da ci 6-0. Bayan kwana biyar a ranar 26 ga Satumba 2010, Aissati ya zura kwallo mai ban mamaki a wasansa na farko da Excelsior . Aissati ya zira kwallaye uku a ragar AZ Alkmaar, VVV-Venlo da Feyenoord A lokacin, Aissati ya kusan komawa kulob din iyayensa bayan nadin Frank de Boer, amma hakan bai taba faruwa ba a karshen.
A mafi yawan kakar Aissati ya kasance a cikin farawa a matsayin dan wasan tsakiya na tsakiya, wanda a karshen kakar wasa ta 2010-11 Aissati ya zira kwallaye hudu a raga a wasanni 29 na gefe daga Arnhem . Aissati bai buga wasanni biyu ba tsakanin 20 da 26 ga Fabrairu 2011, saboda dakatarwa. A ranar 7 ga Yuni 2011, an sanar da cewa Vitesse na son siyan dan wasan kan Yuro miliyan 1.5 daga Ajax. Za a iya kammala canja wurin ta hanyar cimma yarjejeniya da Assaiti, wanda ba za su iya ba. A ciki, Aissati ya koma Ajax.
=== Antalyaspor ===
Bayan da Ajax ta sake shi, Aissati ya koma Vitesse akan gwaji akan 2 Yuli 2012. A kan 16 Yuli 2012, Aissati ya sake sanya hannu tare da Vitesse akan kwantiragin shekaru da yawa, a baya yana wasa da su a matsayin aro a 2010 kuma ya ɗauki lambar 7 mai lamba. Ana sa ran Aissati zai fara buga wasansa na farko a gasar cin kofin Europa League na biyu da Lokomotiv Plovdiv ta Bulgaria amma bai cancanci buga wasa ba. Ba tare da la'akari da Vitesse ba, kamar yadda Arnhem gefen ba zai biya bukatun albashi ba, Aissati ya sanya hannu tare da kungiyar Antalyaspor ta Turkiyya a maimakon haka, yanzu yana wasa a Turkiyya Süper Lig .
A ranar 27 ga Agusta 2012 ya fara buga wasansa na farko, inda ya zo a matsayin wanda zai maye gurbin Emrah Başsan a cikin minti na 81st, a wasan da suka doke Kayserispor da ci 3-0 a gida. Bayan wata daya, a ranar 26 ga Satumba, 2012, Aissati ya zira kwallonsa na farko na Antalyaspor, daga bugun fanareti kuma ya ba da taimako biyu, a 5-3 nasara akan Menemen Belediyespor . Aissatti sannan ya ci kwallonsa ta farko a kungiyar a ranar 20 ga Oktoba 2012, a wasan da suka doke Sivasspor da ci 4–2. Makonni bayan haka a ranar 10 ga Nuwamba 2012, Aissati ya ci kwallonsa ta biyu a gasar, a wasan da suka tashi 1-1 da Kasımpaşa . Bayan makonni biyu, a ranar 24 ga Nuwamba, 2012, burin Aissati na uku ya zo a kunnen doki 1–1 da Bursaspor . Daga baya Aissati ya kara kwallo daya a gasar cin kofin Turkiyya da Mersin İdmanyurdu a ranar 20 ga Disamba 2012. A cikin kakarsa ta farko a Antalyaspor, Aissati ya ci gaba da buga wasanni talatin da takwas kuma ya zira kwallaye biyar a duk gasa a kungiyar.
Aissati ya sake buga wasanni biyu a kakar wasa ta 2013-14 kafin ya bar Turkiyya zuwa Rasha. A lokacin rani canja wurin taga ya ga Aissati janyo hankalin sha'awa daga clubs tushen a saman division a Rasha .
=== Terek Grozny ===
A ranar 2 ga Satumba 2013, an sanar da cewa Ismaïl Aissati ya rattaba hannu tare da kulob din FC Terek Grozny na Rasha kan kwantiragin shekaru uku, tare da Antalyaspor ta karbi rahoton Yuro miliyan 3 a matsayin kudin canja wuri.
Makonni biyu bayan haka a ranar 14 ga Satumba 2013, Aissati ya fara buga wasansa na farko a filin wasa na Terek Grozny, inda ya fara fara kai hari a tsakiyar fili, a ci 2-0 da Zenit Saint Petersburg . Bayan mako guda, a kan 25 Satumba 2013, Aissati ya ba da taimako ga Maurício, a cikin asarar 3-1 da Kuban Krasnodar . Bayan ya shafe mafi yawan kakar wasanni a benci a kakar wasa ta farko, Aissati ya buga wasanni goma sha biyar a duk gasa. Ya yi gwagwarmaya a Grozny tsawon watanni shida na farko kafin daga bisani ya zauna a kasar. Aissati kuma ya zauna a ƙasar ta hanyar koyon sabon yare a lokacin da yake wurin.
A cikin 2014 – 15 kakar, Aissati ya kasance a cikin tabo na farko na tawagar a Terek Grozny kuma ya zira kwallaye na farko ga kulob din a zagaye na biyu na gasar cin kofin Rasha, a 2-1 rashin nasara da Gazovik Orenburg . Nuninsa mai ban sha'awa a watan Oktoba ya jagoranci Terek Grozny ya zabe shi a matsayin dan wasan watan, amma ya yi rashin nasara ga abokin wasansa, Oleg Ivanov . Duk da haka, Aissatti ya ci gaba da kasancewa a cikin haskakawar ƙungiyar ta farko, yayin da ya ci gaba da buga wasanni ashirin da biyar a duk gasar.
A cikin kakar 2015-16, Aissati ya fara kakar wasa sosai lokacin da ya ba da taimako ga Igor Lebedenko, a wasan da suka tashi 1-1 da Rostov . Bayan wata daya a ranar 28 ga Agusta 2015, Aissati ya zira kwallonsa na farko na Terek Grozny, a wasan da suka tashi 3–3 da Ural . A cikin lokacin 2015-16, Aissatti ya ci gaba da kasancewa a cikin haskakawar ƙungiyar farko, yayin da ya ci gaba da yin bayyanuwa talatin da ɗaya a duk gasa.
Bayan an yi ta rade-radin komawa Turkiyya, an sanar a ranar 14 ga Yuni 2016 cewa kulob din ya saki Aissati. Mahukuntan kulob din sun so tsawaita kwantiragin Aissati.
=== Daga baya aiki ===
A lokacin rani na 2016, Aissati ya koma Turkiyya inda zai buga wa Alanyaspor . Sannan zai rattaba hannu tare da Denizlispor bayan ya buga wa Balıkesirspor wasa a watan Janairun 2018. A cikin Janairu 2021, Aissati ya koma Adana Demirspor . A cikin Maris 2021, kwangilarsa a can ta ƙare da yardar juna kuma ya koma Netherlands. <ref>[http://www.mackolik.com/Futbolcu/24336/Ismail-Aissati Ismaïl Aissati] at Mackolik</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Ƙungiyoyin matasa na Netherlands ===
Aissanti a baya yana wakiltar [[Netherlands national under-15 football team|Netherlands U15]], Netherlands U16 da Netherlands U17 . Ya kasance wani ɓangare na ƙungiyar da ta lashe Gasar Kwallon Kafa ta Turai ta 2006 UEFA European Under-21 . A cikin 2007, shi ma yana cikin tawagar da ta kare kambunta na 2007 UEFA European Football Championship Under-21 da aka gudanar a Netherlands. Aissati ya buga wasan farko, a wasan da suka yi nasara 1-0 da Isra’ila U21, amma Otman Bakkal ne ya maye gurbinsa a farkon rabin lokaci saboda rauni. <ref>{{Cite web |date=11 June 2007 |title=Vandaag meer duidelijkheid over knie Ismail Aissati |url=http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/vandaag-meer-duidelijkheid-over-knie-ismail-aissati.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160703052418/http://www.psv.nl/psv/nieuws/artikel/vandaag-meer-duidelijkheid-over-knie-ismail-aissati.htm |archive-date=3 July 2016 |access-date=3 July 2016 |publisher=PSV Eindhoven Official Website}}</ref>
Bayan da Holland ta lallasa Portugal da ci 2-1, sun samu matakin kusa da karshe da samun tikitin shiga gasar Olympics ta lokacin bazara na 2008, haka kuma sun kai wasan karshe bayan da suka kawar da Ingila bayan sun tashi 1-1 da 13-12 a bugun fanariti da ci 32. bugun fanariti. <ref>{{Cite web |date=22 June 2007 |title=Boy Waterman and the Young Orange keep home crowds happy |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2007/06/22/boy-waterman-and-the-young-orange-keep-home-crowds-happy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080317093310/http://blogs.reuters.com/soccer/2007/06/22/boy-waterman-and-the-young-orange-keep-home-crowds-happy/ |archive-date=17 March 2008 |access-date=3 July 2006 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> 'Yan Holland sun ci gaba da rike kambunsu a 2006 bayan da suka doke Serbia da ci 4-1 a wasan karshe.
=== Maroko ===
A ranar 20 ga Oktoba 2007, wani gidan yanar gizon Morocco ya bayyana cewa Ismaïl ya zaɓi ya wakilci [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|tawagar ƙasar Maroko]] a ƙasashen duniya maimakon Netherlands, kuma Henri Michel kocin zai haɗa da shi a cikin zaɓin da zai fafata da Faransa a ranar 17 ga Nuwamba a wasan sada zumunta a Paris. . Wannan, duk da haka, ya zama bayanin ƙarya. Sannan a ranar 30 ga Disamba 2008, Hukumar Kwallon Kafa ta Masarautar Moroccan ta bayyana cewa Ismaïl Aissati zai wakilci Morocco. Duk da haka, Aisatti, kansa ya musanta hakan. <ref>{{Cite web |date=22 January 2009 |title=Aissati blij met kleine stappen |url=http://ajax.nl/web/show/id=154417/contentid=68579 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090123102716/http://ajax.nl/web/show/id%3D154417/contentid%3D68579 |archive-date=23 January 2009 |access-date=3 July 2016 |publisher=AFC Ajax Official Website}}</ref>
Ana kyautata zaton Aissati zai fara buga wasansa na farko a ranar 11 ga Fabrairun 2009 da Jamhuriyar Czech a Casablanca, amma daga baya aka cire shi daga wannan wasan da rauni. A 2011 ya fara buga wa Morocco a ranar 10 ga Agusta 2011 a 2-0 nasara a kan Senegal a [[Dakar]] . <ref name="debutrepre">[http://www.footballdatabase.eu/football.coupe.senegal.maroc.126765.en.html Senegal - Morocco 0:2], footballdatabase.eu, Retrieved 26 August 2013</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Aissati musulma ce.
== Kididdigar sana'a ==
{{Reflist}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="4" |[[PSV Eindhoven|PSV]]
|2005–06
| rowspan="3" |Eredivisie
|18
|2
|
|
|6
|0
|24
|2
|-
|2006–07
|10
|1
|
|
|5
|0
|15
|1
|-
|2007–08
|16
|0
|
|
|3
|0
|19
|0
|-
! colspan="2" |Total
!44
!3
!
!
!14
!0
!58
!3
|-
|Twente (loan)
|2006–07
|Eredivisie
|14
|1
|
|
| colspan="2" |—
|14
|1
|-
| rowspan="5" |Ajax
|2008–09
| rowspan="4" |Eredivisie
|9
|1
|0
|0
|2
|0
|11
|1
|-
|2009–10
|14
|3
|2
|2
|2
|0
|18
|5
|-
|2010–11
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|-
|2011–12
|16
|2
|1
|0
|1
|0
|18
|2
|-
! colspan="2" |Total
!41
!6
!3
!2
!5
!0
!49
!8
|-
|Vitesse (loan)
|2010–11
|Eredivisie
|29
|4
|3
|2
| colspan="2" |—
|32
|6
|-
| rowspan="3" |Antalyaspor
|2012–13
| rowspan="2" |Süper Lig
|31
|3
|7
|2
| colspan="2" |—
|38
|5
|-
|2013–14
|2
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |Total
!33
!3
!7
!2
! colspan="2" |—
!40
!5
|-
| rowspan="4" |Terek Grozny
|2013–14
| rowspan="3" |Russian Premier League
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|2014–15
|24
|0
|1
|1
| colspan="2" |—
|25
|1
|-
|2015–16
|28
|1
|3
|0
| colspan="2" |—
|31
|1
|-
! colspan="2" |Total
!65
!1
!4
!1
! colspan="2" |—
!69
!2
|-
|Alanyaspor
|2016–17
|Süper Lig
|12
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|12
|0
|-
|Balikesirspor
|2017–18
|TFF First League
|13
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|14
|0
|-
| rowspan="5" |Denizlispor
|2017–18
| rowspan="2" |TFF First League
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|2018–19
|33
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|33
|3
|-
|2019–20
| rowspan="2" |Süper Lig
|33
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|34
|0
|-
|2020–21
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
! colspan="2" |Total
!92
!3
!1
!0
! colspan="2" |—
!93
!3
|-
|Adana Demirspor
|2021–22
|TFF First League
|4
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|Denizlispor
|2021–22
|TFF First League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!347
!21
!20
!7
!19
!0
!386
!28
|}
== Girmamawa ==
'''PSV''' <ref name="Soccerway trophies">{{Cite web |title=Morocco - I. Aissati - Trophies |url=https://int.soccerway.com/players/ismail-aissati/2397/ |access-date=7 October 2014 |website=Soccerway}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://int.soccerway.com/players/ismail-aissati/2397/ "Morocco - I. Aissati - Trophies"]. ''Soccerway''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 October</span> 2014</span>.</cite></ref>
* Hotuna : 2005-06, 2007-08
'''Ajax''' <ref name="Soccerway trophies">{{Cite web |title=Morocco - I. Aissati - Trophies |url=https://int.soccerway.com/players/ismail-aissati/2397/ |access-date=7 October 2014 |website=Soccerway}}</ref>
* Saukewa : 2011-12
* Kofin KNVB : 2009–10
'''Denizlispor'''
* TFF Gasar Farko : 2018–19
'''Netherlands U21''' <ref>{{Cite web |date=1 June 2006 |title=2006: Huntelaar thrives in Dutch triumph |url=http://www.uefa.com/under21/season=2006/overview/index.html#2006+huntelaar+thrives+dutch+triumph |access-date=7 October 2014 |website=UEFA}}</ref> <ref>{{Cite web |date=1 July 2007 |title=2007: Dutch double for De Haan |url=http://www.uefa.com/under21/season=2007/overview/index.html#2007+dutch+double+de+haan |access-date=7 October 2014 |website=UEFA}}</ref>
* Gasar Kwallon Kafa ta Turai ta 'yan kasa da shekara 21 : 2006, 2007
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1988]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ss6wojy31thedi3h4ox47bbloncpisw
Azura da Numidia
0
78305
823478
423268
2026-04-21T08:47:37Z
Pharouqenr
25549
823478
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Azura''' tsohuwar civitas ce da bishopric a Roman North Africa- Ya kasance ne kawai a matsayin Latin Katolika mai suna gani.
== Tarihi ==
Azura a matsayin daya daga cikin birane da yawa masu isasshen muhimmanci a lardin Roman (-[[Abzinawa|Berber]]) na [[Numidia]] don zama sufragán. Garin yana kusa da Henchir-Loulou na yanzu (shi kansa tsohon birni ne na Roma da bishopric, Rotaria), [[Aljeriya]].
== Bishopric ==
Azura bai aika wakili zuwa Majalisar Nicaea<ref>Heinrich Gelzer [https://books.google.com/books?id=jDxoAAAAMAAJ&q=Larisa Patrum Nicaenorum nomina Latine, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace] (In aedibus B.G. Teubneri, 1995 ).</ref> ko Chalcedon <ref>Richard Price, Michael Gaddis, ''The Acts of the Council of Chalcedon'', Volume 1 (Liverpool University Press, 2005)</ref> ba
A matsayinsa na bishopric, bishop din Katolika Victor ne ya wakilci Azura a Taron Carthage (411) inda Katolika suka ayyana bishops na Donatist masu ridda.
Bishop Leporius yana daga cikin bishops na Katolika wanda Sarkin Arian Huneric na Masarautar Vandal ya kuma kira zuwa Carthage a cikin 484 sannan aka tura shi gudun hijira, kamar yawancin Katolika .<ref>{{Cite web |title=J. Mesnage, ''L'Afrique chrétienne'', Paris 1912, p. 401 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816035850/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Auguste Audollent, v. "Azurensis" in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. V, 1931, col. 1380 |url=http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108092858/http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |archive-date=2014-01-08 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=H. Jaubert, "Anciens évêchés et ruines chrétiennes de la Numidie et de la Sitifienne" in ''Recueil des Notices et Mémoires de la Société archéologique de Constantine'', vol. 46, 1913, pp. 8-9 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816034336/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref>
== Mai ba da labari ==
An mayar da diocese na Azura a cikin shekarar 1933 a matsayin Latin Titular bishopric na Azura (Latin = Curiate Italian) / Azuen (sis) (Latin adjective).
Tana da masu mulki masu zuwa, har zuwa yanzu na matsayi na Episcopal (mafi ƙasƙanci):
* [[Afonso Maria Ungarelli]], Mai Tsarki Zuciya Mishaneri (M.S.C.) (1948.11.13 - mutuwa 1988.05.23) da farko a matsayin Apostolic Administrator of Territorial Prelature of Pinheiro (Brazil; yanzu diocese) (1940 - 1948.11.13), sannan a matsayin Bishop-Prelate of Pinheiro (1948.11.11 - 1975.03.01), a matsayin Apostocal Administrator of territorial Prelature na Cândido Mendes (yanzu Diocese of Zé Doca, Brazil) (1963 - 1965.12.20) kuma a ƙarshe a matsayin fitowa
* [[Edward Dajczak]] (1989.12.15 - 2007.06.23) a matsayin Mataimakin Bishop na Diocese na Zielona Góra-Gorzów (Poland) (1989.12.-15 - 2007.06.-23); Bishop na gaba na Koszalin-Kołobrzeg (Poland).
* António José da Rocha Couto, S.M.P. (2007.07.06 - 2011.11.19) a matsayin Mataimakin Bishop na Archdiocese na Braga (Portugal) (2007.07.06. - 2011.11.-19); a baya Babban Janar na Portuguese Missionary Society (S.M.p.) (2002.07.29 - 2007.06); daga baya Bishop na Lamego (Portugale) (2011.11.19 - ...)
: BIOS don Bincike
* Mai ba da izini Bishop Gaétan Proulx, Servites (O.S.M.) (2011.12.12 - 2016.07.02)
* Babban Bishop shi ne Jorge Humberto Rodríguez-Novelo, ɗan Mexico, na [[Denver]] .
== Dubi kuma ==
* Diocese na Katolika a Aljeriya
* Cocin Katolika a Aljeriya
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
== Tushen da haɗin waje ==
rt2a8y15yutyaeruqxjr1ros732s1vn
823479
823478
2026-04-21T08:47:51Z
Pharouqenr
25549
823479
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Azura''' tsohuwar civitas ce da bishopric a Roman North Africa- Ya kasance ne kawai a matsayin Latin Katolika mai suna gani.
== Tarihi ==
Azura a matsayin daya daga cikin birane da yawa masu isasshen muhimmanci a lardin Roman (-[[Abzinawa|Berber]]) na [[Numidia]] don zama sufragán. Garin yana kusa da Henchir-Loulou na yanzu (shi kansa tsohon birni ne na Roma da bishopric, Rotaria), [[Aljeriya]].
== Bishopric ==
Azura bai aika wakili zuwa Majalisar Nicaea<ref>Heinrich Gelzer [https://books.google.com/books?id=jDxoAAAAMAAJ&q=Larisa Patrum Nicaenorum nomina Latine, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace] (In aedibus B.G. Teubneri, 1995 ).</ref> ko Chalcedon<ref>Richard Price, Michael Gaddis, ''The Acts of the Council of Chalcedon'', Volume 1 (Liverpool University Press, 2005)</ref> ba
A matsayinsa na bishopric, bishop din Katolika Victor ne ya wakilci Azura a Taron Carthage (411) inda Katolika suka ayyana bishops na Donatist masu ridda.
Bishop Leporius yana daga cikin bishops na Katolika wanda Sarkin Arian Huneric na Masarautar Vandal ya kuma kira zuwa Carthage a cikin 484 sannan aka tura shi gudun hijira, kamar yawancin Katolika .<ref>{{Cite web |title=J. Mesnage, ''L'Afrique chrétienne'', Paris 1912, p. 401 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816035850/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Auguste Audollent, v. "Azurensis" in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. V, 1931, col. 1380 |url=http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108092858/http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |archive-date=2014-01-08 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=H. Jaubert, "Anciens évêchés et ruines chrétiennes de la Numidie et de la Sitifienne" in ''Recueil des Notices et Mémoires de la Société archéologique de Constantine'', vol. 46, 1913, pp. 8-9 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816034336/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref>
== Mai ba da labari ==
An mayar da diocese na Azura a cikin shekarar 1933 a matsayin Latin Titular bishopric na Azura (Latin = Curiate Italian) / Azuen (sis) (Latin adjective).
Tana da masu mulki masu zuwa, har zuwa yanzu na matsayi na Episcopal (mafi ƙasƙanci):
* [[Afonso Maria Ungarelli]], Mai Tsarki Zuciya Mishaneri (M.S.C.) (1948.11.13 - mutuwa 1988.05.23) da farko a matsayin Apostolic Administrator of Territorial Prelature of Pinheiro (Brazil; yanzu diocese) (1940 - 1948.11.13), sannan a matsayin Bishop-Prelate of Pinheiro (1948.11.11 - 1975.03.01), a matsayin Apostocal Administrator of territorial Prelature na Cândido Mendes (yanzu Diocese of Zé Doca, Brazil) (1963 - 1965.12.20) kuma a ƙarshe a matsayin fitowa
* [[Edward Dajczak]] (1989.12.15 - 2007.06.23) a matsayin Mataimakin Bishop na Diocese na Zielona Góra-Gorzów (Poland) (1989.12.-15 - 2007.06.-23); Bishop na gaba na Koszalin-Kołobrzeg (Poland).
* António José da Rocha Couto, S.M.P. (2007.07.06 - 2011.11.19) a matsayin Mataimakin Bishop na Archdiocese na Braga (Portugal) (2007.07.06. - 2011.11.-19); a baya Babban Janar na Portuguese Missionary Society (S.M.p.) (2002.07.29 - 2007.06); daga baya Bishop na Lamego (Portugale) (2011.11.19 - ...)
: BIOS don Bincike
* Mai ba da izini Bishop Gaétan Proulx, Servites (O.S.M.) (2011.12.12 - 2016.07.02)
* Babban Bishop shi ne Jorge Humberto Rodríguez-Novelo, ɗan Mexico, na [[Denver]] .
== Dubi kuma ==
* Diocese na Katolika a Aljeriya
* Cocin Katolika a Aljeriya
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
== Tushen da haɗin waje ==
tpmf35ydq6befb7jfgpclapitw1540f
823480
823479
2026-04-21T08:48:05Z
Pharouqenr
25549
823480
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Azura''' tsohuwar civitas ce da bishopric a Roman North Africa- Ya kasance ne kawai a matsayin Latin Katolika mai suna gani.
== Tarihi ==
Azura a matsayin daya daga cikin birane da yawa masu isasshen muhimmanci a lardin Roman (-[[Abzinawa|Berber]]) na [[Numidia]] don zama sufragán. Garin yana kusa da Henchir-Loulou na yanzu (shi kansa tsohon birni ne na Roma da bishopric, Rotaria), [[Aljeriya]].
== Bishopric ==
Azura bai aika wakili zuwa Majalisar Nicaea<ref>Heinrich Gelzer [https://books.google.com/books?id=jDxoAAAAMAAJ&q=Larisa Patrum Nicaenorum nomina Latine, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace] (In aedibus B.G. Teubneri, 1995 ).</ref> ko Chalcedon<ref>Richard Price, Michael Gaddis, ''The Acts of the Council of Chalcedon'', Volume 1 (Liverpool University Press, 2005)</ref> ba
A matsayinsa na bishopric, bishop din Katolika Victor ne ya wakilci Azura a Taron Carthage (411) inda Katolika suka ayyana bishops na Donatist masu ridda.
Bishop Leporius yana daga cikin bishops na Katolika wanda Sarkin Arian Huneric na Masarautar Vandal ya kuma kira zuwa Carthage a cikin 484 sannan aka tura shi gudun hijira, kamar yawancin Katolika.<ref>{{Cite web |title=J. Mesnage, ''L'Afrique chrétienne'', Paris 1912, p. 401 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816035850/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Auguste Audollent, v. "Azurensis" in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. V, 1931, col. 1380 |url=http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108092858/http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |archive-date=2014-01-08 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=H. Jaubert, "Anciens évêchés et ruines chrétiennes de la Numidie et de la Sitifienne" in ''Recueil des Notices et Mémoires de la Société archéologique de Constantine'', vol. 46, 1913, pp. 8-9 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816034336/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref>
== Mai ba da labari ==
An mayar da diocese na Azura a cikin shekarar 1933 a matsayin Latin Titular bishopric na Azura (Latin = Curiate Italian) / Azuen (sis) (Latin adjective).
Tana da masu mulki masu zuwa, har zuwa yanzu na matsayi na Episcopal (mafi ƙasƙanci):
* [[Afonso Maria Ungarelli]], Mai Tsarki Zuciya Mishaneri (M.S.C.) (1948.11.13 - mutuwa 1988.05.23) da farko a matsayin Apostolic Administrator of Territorial Prelature of Pinheiro (Brazil; yanzu diocese) (1940 - 1948.11.13), sannan a matsayin Bishop-Prelate of Pinheiro (1948.11.11 - 1975.03.01), a matsayin Apostocal Administrator of territorial Prelature na Cândido Mendes (yanzu Diocese of Zé Doca, Brazil) (1963 - 1965.12.20) kuma a ƙarshe a matsayin fitowa
* [[Edward Dajczak]] (1989.12.15 - 2007.06.23) a matsayin Mataimakin Bishop na Diocese na Zielona Góra-Gorzów (Poland) (1989.12.-15 - 2007.06.-23); Bishop na gaba na Koszalin-Kołobrzeg (Poland).
* António José da Rocha Couto, S.M.P. (2007.07.06 - 2011.11.19) a matsayin Mataimakin Bishop na Archdiocese na Braga (Portugal) (2007.07.06. - 2011.11.-19); a baya Babban Janar na Portuguese Missionary Society (S.M.p.) (2002.07.29 - 2007.06); daga baya Bishop na Lamego (Portugale) (2011.11.19 - ...)
: BIOS don Bincike
* Mai ba da izini Bishop Gaétan Proulx, Servites (O.S.M.) (2011.12.12 - 2016.07.02)
* Babban Bishop shi ne Jorge Humberto Rodríguez-Novelo, ɗan Mexico, na [[Denver]] .
== Dubi kuma ==
* Diocese na Katolika a Aljeriya
* Cocin Katolika a Aljeriya
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
== Tushen da haɗin waje ==
h337wzw4f2zyt6ykmea3dqaeibrorwa
823481
823480
2026-04-21T08:48:27Z
Pharouqenr
25549
823481
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Azura''' tsohuwar civitas ce da bishopric a Roman North Africa- Ya kasance ne kawai a matsayin Latin Katolika mai suna gani.
== Tarihi ==
Azura a matsayin daya daga cikin birane da yawa masu isasshen muhimmanci a lardin Roman (-[[Abzinawa|Berber]]) na [[Numidia]] don zama sufragán. Garin yana kusa da Henchir-Loulou na yanzu (shi kansa tsohon birni ne na Roma da bishopric, Rotaria), [[Aljeriya]].
== Bishopric ==
Azura bai aika wakili zuwa Majalisar Nicaea<ref>Heinrich Gelzer [https://books.google.com/books?id=jDxoAAAAMAAJ&q=Larisa Patrum Nicaenorum nomina Latine, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace] (In aedibus B.G. Teubneri, 1995 ).</ref> ko Chalcedon<ref>Richard Price, Michael Gaddis, ''The Acts of the Council of Chalcedon'', Volume 1 (Liverpool University Press, 2005)</ref> ba
A matsayinsa na bishopric, bishop din Katolika Victor ne ya wakilci Azura a Taron Carthage (411) inda Katolika suka ayyana bishops na Donatist masu ridda.
Bishop Leporius yana daga cikin bishops na Katolika wanda Sarkin Arian Huneric na Masarautar Vandal ya kuma kira zuwa Carthage a cikin 484 sannan aka tura shi gudun hijira, kamar yawancin Katolika.<ref>{{Cite web |title=J. Mesnage, ''L'Afrique chrétienne'', Paris 1912, p. 401 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816035850/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Auguste Audollent, v. "Azurensis" in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. V, 1931, col. 1380 |url=http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108092858/http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |archive-date=2014-01-08 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=H. Jaubert, "Anciens évêchés et ruines chrétiennes de la Numidie et de la Sitifienne" in ''Recueil des Notices et Mémoires de la Société archéologique de Constantine'', vol. 46, 1913, pp. 8-9 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816034336/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref>
== Mai ba da labari ==
An mayar da diocese na Azura a cikin shekarar 1933 a matsayin Latin Titular bishopric na Azura (Latin = Curiate Italian) / Azuen (sis) (Latin adjective).
Tana da masu mulki masu zuwa, har zuwa yanzu na matsayi na Episcopal (mafi ƙasƙanci):
* [[Afonso Maria Ungarelli]], Mai Tsarki Zuciya Mishaneri (M.S.C.) (1948.11.13 - mutuwa 1988.05.23) da farko a matsayin Apostolic Administrator of Territorial Prelature of Pinheiro (Brazil; yanzu diocese) (1940 - 1948.11.13), sannan a matsayin Bishop-Prelate of Pinheiro (1948.11.11 - 1975.03.01), a matsayin Apostocal Administrator of territorial Prelature na Cândido Mendes (yanzu Diocese of Zé Doca, Brazil) (1963 - 1965.12.20) kuma a ƙarshe a matsayin fitowa
* [[Edward Dajczak]] (1989.12.15 - 2007.06.23) a matsayin Mataimakin Bishop na Diocese na Zielona Góra-Gorzów (Poland) (1989.12.-15 - 2007.06.-23); Bishop na gaba na Koszalin-Kołobrzeg (Poland).
* António José da Rocha Couto, S.M.P. (2007.07.06 - 2011.11.19) a matsayin Mataimakin Bishop na Archdiocese na Braga (Portugal) (2007.07.06. - 2011.11.-19); a baya Babban Janar na Portuguese Missionary Society (S.M.p.) (2002.07.29 - 2007.06); daga baya Bishop na Lamego (Portugale) (2011.11.19 - ...)
: BIOS don Bincike
* Mai ba da izini Bishop Gaétan Proulx, Servites (O.S.M.) (2011.12.12 - 2016.07.02)
* Babban Bishop shi ne Jorge Humberto Rodríguez-Novelo, ɗan Mexico, na [[Denver]] .
== Dubi kuma ==
* Diocese na Katolika a Aljeriya
* Cocin Katolika a Aljeriya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Tushen da haɗin waje ==
4vammka0czjedt6e8yqfx0pve4jwu1w
823482
823481
2026-04-21T08:48:39Z
Pharouqenr
25549
823482
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Azura''' tsohuwar civitas ce da bishopric a Roman North Africa- Ya kasance ne kawai a matsayin Latin Katolika mai suna gani.
== Tarihi ==
Azura a matsayin daya daga cikin birane da yawa masu isasshen muhimmanci a lardin Roman (-[[Abzinawa|Berber]]) na [[Numidia]] don zama sufragán. Garin yana kusa da Henchir-Loulou na yanzu (shi kansa tsohon birni ne na Roma da bishopric, Rotaria), [[Aljeriya]].
== Bishopric ==
Azura bai aika wakili zuwa Majalisar Nicaea<ref>Heinrich Gelzer [https://books.google.com/books?id=jDxoAAAAMAAJ&q=Larisa Patrum Nicaenorum nomina Latine, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace] (In aedibus B.G. Teubneri, 1995 ).</ref> ko Chalcedon<ref>Richard Price, Michael Gaddis, ''The Acts of the Council of Chalcedon'', Volume 1 (Liverpool University Press, 2005)</ref> ba
A matsayinsa na bishopric, bishop din Katolika Victor ne ya wakilci Azura a Taron Carthage (411) inda Katolika suka ayyana bishops na Donatist masu ridda.
Bishop Leporius yana daga cikin bishops na Katolika wanda Sarkin Arian Huneric na Masarautar Vandal ya kuma kira zuwa Carthage a cikin 484 sannan aka tura shi gudun hijira, kamar yawancin Katolika.<ref>{{Cite web |title=J. Mesnage, ''L'Afrique chrétienne'', Paris 1912, p. 401 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816035850/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Auguste Audollent, v. "Azurensis" in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. V, 1931, col. 1380 |url=http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108092858/http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |archive-date=2014-01-08 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=H. Jaubert, "Anciens évêchés et ruines chrétiennes de la Numidie et de la Sitifienne" in ''Recueil des Notices et Mémoires de la Société archéologique de Constantine'', vol. 46, 1913, pp. 8-9 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816034336/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref>
== Mai ba da labari ==
An mayar da diocese na Azura a cikin shekarar 1933 a matsayin Latin Titular bishopric na Azura (Latin = Curiate Italian) / Azuen (sis) (Latin adjective).
Tana da masu mulki masu zuwa, har zuwa yanzu na matsayi na Episcopal (mafi ƙasƙanci):
* Afonso Maria Ungarelli, Mai Tsarki Zuciya Mishaneri (M.S.C.) (1948.11.13 - mutuwa 1988.05.23) da farko a matsayin Apostolic Administrator of Territorial Prelature of Pinheiro (Brazil; yanzu diocese) (1940 - 1948.11.13), sannan a matsayin Bishop-Prelate of Pinheiro (1948.11.11 - 1975.03.01), a matsayin Apostocal Administrator of territorial Prelature na Cândido Mendes (yanzu Diocese of Zé Doca, Brazil) (1963 - 1965.12.20) kuma a ƙarshe a matsayin fitowa
* [[Edward Dajczak]] (1989.12.15 - 2007.06.23) a matsayin Mataimakin Bishop na Diocese na Zielona Góra-Gorzów (Poland) (1989.12.-15 - 2007.06.-23); Bishop na gaba na Koszalin-Kołobrzeg (Poland).
* António José da Rocha Couto, S.M.P. (2007.07.06 - 2011.11.19) a matsayin Mataimakin Bishop na Archdiocese na Braga (Portugal) (2007.07.06. - 2011.11.-19); a baya Babban Janar na Portuguese Missionary Society (S.M.p.) (2002.07.29 - 2007.06); daga baya Bishop na Lamego (Portugale) (2011.11.19 - ...)
: BIOS don Bincike
* Mai ba da izini Bishop Gaétan Proulx, Servites (O.S.M.) (2011.12.12 - 2016.07.02)
* Babban Bishop shi ne Jorge Humberto Rodríguez-Novelo, ɗan Mexico, na [[Denver]] .
== Dubi kuma ==
* Diocese na Katolika a Aljeriya
* Cocin Katolika a Aljeriya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Tushen da haɗin waje ==
529u5ymlik1vdvcd81lj8debhc2sot0
823483
823482
2026-04-21T08:48:49Z
Pharouqenr
25549
823483
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Azura''' tsohuwar civitas ce da bishopric a Roman North Africa- Ya kasance ne kawai a matsayin Latin Katolika mai suna gani.
== Tarihi ==
Azura a matsayin daya daga cikin birane da yawa masu isasshen muhimmanci a lardin Roman (-[[Abzinawa|Berber]]) na [[Numidia]] don zama sufragán. Garin yana kusa da Henchir-Loulou na yanzu (shi kansa tsohon birni ne na Roma da bishopric, Rotaria), [[Aljeriya]].
== Bishopric ==
Azura bai aika wakili zuwa Majalisar Nicaea<ref>Heinrich Gelzer [https://books.google.com/books?id=jDxoAAAAMAAJ&q=Larisa Patrum Nicaenorum nomina Latine, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace] (In aedibus B.G. Teubneri, 1995 ).</ref> ko Chalcedon<ref>Richard Price, Michael Gaddis, ''The Acts of the Council of Chalcedon'', Volume 1 (Liverpool University Press, 2005)</ref> ba
A matsayinsa na bishopric, bishop din Katolika Victor ne ya wakilci Azura a Taron Carthage (411) inda Katolika suka ayyana bishops na Donatist masu ridda.
Bishop Leporius yana daga cikin bishops na Katolika wanda Sarkin Arian Huneric na Masarautar Vandal ya kuma kira zuwa Carthage a cikin 484 sannan aka tura shi gudun hijira, kamar yawancin Katolika.<ref>{{Cite web |title=J. Mesnage, ''L'Afrique chrétienne'', Paris 1912, p. 401 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816035850/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Auguste Audollent, v. "Azurensis" in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. V, 1931, col. 1380 |url=http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108092858/http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |archive-date=2014-01-08 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=H. Jaubert, "Anciens évêchés et ruines chrétiennes de la Numidie et de la Sitifienne" in ''Recueil des Notices et Mémoires de la Société archéologique de Constantine'', vol. 46, 1913, pp. 8-9 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816034336/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref>
== Mai ba da labari ==
An mayar da diocese na Azura a cikin shekarar 1933 a matsayin Latin Titular bishopric na Azura (Latin = Curiate Italian) / Azuen (sis) (Latin adjective).
Tana da masu mulki masu zuwa, har zuwa yanzu na matsayi na Episcopal (mafi ƙasƙanci):
* Afonso Maria Ungarelli, Mai Tsarki Zuciya Mishaneri (M.S.C.) (1948.11.13 - mutuwa 1988.05.23) da farko a matsayin Apostolic Administrator of Territorial Prelature of Pinheiro (Brazil; yanzu diocese) (1940 - 1948.11.13), sannan a matsayin Bishop-Prelate of Pinheiro (1948.11.11 - 1975.03.01), a matsayin Apostocal Administrator of territorial Prelature na Cândido Mendes (yanzu Diocese of Zé Doca, Brazil) (1963 - 1965.12.20) kuma a ƙarshe a matsayin fitowa
* Edward Dajczak (1989.12.15 - 2007.06.23) a matsayin Mataimakin Bishop na Diocese na Zielona Góra-Gorzów (Poland) (1989.12.-15 - 2007.06.-23); Bishop na gaba na Koszalin-Kołobrzeg (Poland).
* António José da Rocha Couto, S.M.P. (2007.07.06 - 2011.11.19) a matsayin Mataimakin Bishop na Archdiocese na Braga (Portugal) (2007.07.06. - 2011.11.-19); a baya Babban Janar na Portuguese Missionary Society (S.M.p.) (2002.07.29 - 2007.06); daga baya Bishop na Lamego (Portugale) (2011.11.19 - ...)
: BIOS don Bincike
* Mai ba da izini Bishop Gaétan Proulx, Servites (O.S.M.) (2011.12.12 - 2016.07.02)
* Babban Bishop shi ne Jorge Humberto Rodríguez-Novelo, ɗan Mexico, na [[Denver]] .
== Dubi kuma ==
* Diocese na Katolika a Aljeriya
* Cocin Katolika a Aljeriya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Tushen da haɗin waje ==
gim8ufl1fmdxbb1y6sfibr0ruuyo34p
823484
823483
2026-04-21T08:49:08Z
Pharouqenr
25549
823484
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Azura''' tsohuwar civitas ce da bishopric a Roman North Africa- Ya kasance ne kawai a matsayin Latin Katolika mai suna gani.
== Tarihi ==
Azura a matsayin daya daga cikin birane da yawa masu isasshen muhimmanci a lardin Roman (-[[Abzinawa|Berber]]) na [[Numidia]] don zama sufragán. Garin yana kusa da Henchir-Loulou na yanzu (shi kansa tsohon birni ne na Roma da bishopric, Rotaria), [[Aljeriya]].
== Bishopric ==
Azura bai aika wakili zuwa Majalisar Nicaea<ref>Heinrich Gelzer [https://books.google.com/books?id=jDxoAAAAMAAJ&q=Larisa Patrum Nicaenorum nomina Latine, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace] (In aedibus B.G. Teubneri, 1995 ).</ref> ko Chalcedon<ref>Richard Price, Michael Gaddis, ''The Acts of the Council of Chalcedon'', Volume 1 (Liverpool University Press, 2005)</ref> ba
A matsayinsa na bishopric, bishop din Katolika Victor ne ya wakilci Azura a Taron Carthage (411) inda Katolika suka ayyana bishops na Donatist masu ridda.
Bishop Leporius yana daga cikin bishops na Katolika wanda Sarkin Arian Huneric na Masarautar Vandal ya kuma kira zuwa Carthage a cikin 484 sannan aka tura shi gudun hijira, kamar yawancin Katolika.<ref>{{Cite web |title=J. Mesnage, ''L'Afrique chrétienne'', Paris 1912, p. 401 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816035850/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1096329/f416.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Auguste Audollent, v. "Azurensis" in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. V, 1931, col. 1380 |url=http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108092858/http://booksnow2.scholarsportal.info/ebooks/oca2/4/dictionnairedhis05bauduoft/dictionnairedhis05bauduoft.pdf |archive-date=2014-01-08 |access-date=2014-06-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=H. Jaubert, "Anciens évêchés et ruines chrétiennes de la Numidie et de la Sitifienne" in ''Recueil des Notices et Mémoires de la Société archéologique de Constantine'', vol. 46, 1913, pp. 8-9 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816034336/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5457275x/f30.image |archive-date=2014-08-16 |access-date=2014-06-30}}</ref>
== Mai ba da labari ==
An mayar da diocese na Azura a cikin shekarar 1933 a matsayin Latin Titular bishopric na Azura (Latin = Curiate Italian) / Azuen (sis) (Latin adjective).
Tana da masu mulki masu zuwa, har zuwa yanzu na matsayi na Episcopal (mafi ƙasƙanci):
* Afonso Maria Ungarelli, Mai Tsarki Zuciya Mishaneri (M.S.C.) (1948.11.13 - mutuwa 1988.05.23) da farko a matsayin Apostolic Administrator of Territorial Prelature of Pinheiro (Brazil; yanzu diocese) (1940 - 1948.11.13), sannan a matsayin Bishop-Prelate of Pinheiro (1948.11.11 - 1975.03.01), a matsayin Apostocal Administrator of territorial Prelature na Cândido Mendes (yanzu Diocese of Zé Doca, Brazil) (1963 - 1965.12.20) kuma a ƙarshe a matsayin fitowa
* Edward Dajczak (1989.12.15 - 2007.06.23) a matsayin Mataimakin Bishop na Diocese na Zielona Góra-Gorzów (Poland) (1989.12.-15 - 2007.06.-23); Bishop na gaba na Koszalin-Kołobrzeg (Poland).
* António José da Rocha Couto, S.M.P. (2007.07.06 - 2011.11.19) a matsayin Mataimakin Bishop na Archdiocese na Braga (Portugal) (2007.07.06. - 2011.11.-19); a baya Babban Janar na Portuguese Missionary Society (S.M.p.) (2002.07.29 - 2007.06); daga baya Bishop na Lamego (Portugale) (2011.11.19 - ...)
: BIOS don Bincike
* Mai ba da izini Bishop Gaétan Proulx, Servites (O.S.M.) (2011.12.12 - 2016.07.02)
* Babban Bishop shi ne Jorge Humberto Rodríguez-Novelo, ɗan Mexico, na [[Denver]] .
== Dubi kuma ==
* Diocese na Katolika a Aljeriya
* Cocin Katolika a Aljeriya
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
== Tushen da haɗin waje ==
h8lhurjgsvpzea91omzbdlyd13yjx4a
Tijjani Noslin
0
84381
823035
743863
2026-04-20T16:19:53Z
Feenah12
44136
823035
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:GAE - Fortuna Sittard - 53206593422.jpg|thumb|'''Tijjani Noslin''']]
'''Tijjani Noslin''' (an haife shi a ranar 7 ga watan Yulin shekara ta alif 1999) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Holand|Holland]] wanda ke taka leda a matsayin mai gaba a ƙungiyar [[Lazio]] ta Jerin A.
== Ayyukan kulob din ==
=== Shekaru na farko ===
An kuma haife shi a [[Amsterdam]], <ref name="auto1">{{Cite web |title=Tijjani Noslin |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/tijjani-noslin/ |access-date=4 December 2021 |website=worldfootball.net}}</ref> Noslin ya buga wa kungiyoyi da yawa a garinsu, ciki har da ASV Arsenal, Buitenveldert da Swift, kafin ya koma 's-Hertogenbosch yana da shekaru 14 don shiga makarantar FC Den Bosch. <ref name="KKD">{{Cite web |title=Talentscout − Tijjani Noslin |url=https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805133716/https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |archive-date=5 August 2021 |access-date=24 May 2023 |website=[[Eerste Divisie|Keuken Kampioen Divisie]] |language=nl}}</ref> Duk da haka, an sake shi kuma ya koma Amsterdam bayan shekara guda, ya ci gaba da taka leda a ƙungiyoyin matasa na ƙananan kungiyoyi ciki har da OJC Rosmalen da RODA '23 . Daga baya ya shiga makarantar FC Twente, amma an sake shi a matsayin mai shekaru 18, tare da kulob din yana mai nuna rashin tsayi. <ref name="auto">{{Cite web |last=van der Doelen |first=Jaap |date=27 October 2021 |title=Tijjani Noslin was volgens iedereen te klein, maar bleek wel dapper |url=https://www.bd.nl/sport/tijjani-noslin-was-volgens-iedereen-te-klein-maar-bleek-wel-dapper~a5067784/ |access-date=4 December 2021 |website=Brabants Dagblad |language=nl}}</ref>" id="mwIA"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span><ref name="VI2">{{Cite web |last=Jakobs |first=Geert-Jan |date=15 April 2023 |title=Met dank aan God, mama en Wesley |url=https://www.vi.nl/pro/met-dank-aan-god-mama-en-wesley |access-date=24 May 2023 |website=Voetbal International |language=nl}}</ref>
Bayan gwajin da ya gaza a wata makarantar kimiyya a [[Manchester]], ya sanya hannu ga kungiyar 'yan wasan Holland USV Hercules . <ref name="auto">{{Cite web |last=van der Doelen |first=Jaap |date=27 October 2021 |title=Tijjani Noslin was volgens iedereen te klein, maar bleek wel dapper |url=https://www.bd.nl/sport/tijjani-noslin-was-volgens-iedereen-te-klein-maar-bleek-wel-dapper~a5067784/ |access-date=4 December 2021 |website=Brabants Dagblad |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFvan_der_Doelen2021">van der Doelen, Jaap (27 October 2021). [https://www.bd.nl/sport/tijjani-noslin-was-volgens-iedereen-te-klein-maar-bleek-wel-dapper~a5067784/ "Tijjani Noslin was volgens iedereen te klein, maar bleek wel dapper"]. ''Brabants Dagblad'' (in Dutch)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 December</span> 2021</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref> Ya buga wasanni 26 a gasar kuma ya zira kwallaye 10 a Hercules tsakanin 2017 da 2020, <ref name="auto1">{{Cite web |title=Tijjani Noslin |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/tijjani-noslin/ |access-date=4 December 2021 |website=worldfootball.net}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.worldfootball.net/player_summary/tijjani-noslin/ "Tijjani Noslin"]. ''worldfootball.net''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 December</span> 2021</span>.</cite></ref> kafin ya shiga DHSC a lokacin rani na 2020.<ref>{{Cite web |date=13 June 2020 |title=Tijjani Noslin verlaat Hercules voor ambitieus DHSC |url=https://www.voetbal247.nl/tijjani-noslin-verlaat-hercules-voor-ambitieus-dhsc/ |access-date=4 December 2021 |website=Voetbal247.nl |language=nl}}</ref> Bayan wasanni biyar na DHSC a duk lokacin kakar 2020-21, inda mataimakin kocin Wesley Sneijder da tsoffin 'yan wasan kwararru Mounir El Hamdaoui da [[Ismaïl Aissati]] suka koya masa, Noslin ya sanya hannu kan kwangilar amateur tare da TOP Oss a lokacin rani na 2021.<ref name="ad1">{{Cite web |last=Bos |first=Stan |date=11 August 2021 |title=Tijjani Noslin tekent bij Fortuna Sittard, met dank aan Wesley Sneijder en Mounir el Hamdaoui |url=https://www.ad.nl/regiosport-utrecht/tijjani-noslin-tekent-bij-fortuna-sittard-met-dank-aan-wesley-sneijder-en-mounir-el-hamdaoui~acef2241/ |access-date=4 December 2021 |website=Algemeen Dagblad |language=nl}}</ref><ref name="KKD">{{Cite web |title=Talentscout − Tijjani Noslin |url=https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805133716/https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |archive-date=5 August 2021 |access-date=24 May 2023 |website=[[Eerste Divisie|Keuken Kampioen Divisie]] |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ "Talentscout − Tijjani Noslin"]. ''[[Rarrabawar Kasuwanci|Keuken Kampioen Divisie]]'' (in Dutch). [https://web.archive.org/web/20210805133716/https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ Archived] from the original on 5 August 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 May</span> 2023</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref><ref>{{Cite web |last=van der Doelen |first=Jaap |date=5 August 2021 |title=TOP Oss raakt spits Tijjani Noslin voor de eerste wedstrijd mogelijk al kwijt aan Fortuna Sittard |url=https://www.bd.nl/top-oss/top-oss-raakt-spits-tijjani-noslin-voor-de-eerste-wedstrijd-mogelijk-al-kwijt-aan-fortuna-sittard~adede49a/ |access-date=4 December 2021 |website=Brabants Dagblad |language=nl}}</ref>
=== Fortuna Sittard ===
Kamar yadda Noslin ba ya ƙarƙashin kwangilar ƙwararru a TOP Oss, ya shiga ƙungiyar Eredivisie Fortuna Sittard daga baya a wannan lokacin rani a kan canja wurin kyauta, kuma ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku.<ref name="ad1">{{Cite web |last=Bos |first=Stan |date=11 August 2021 |title=Tijjani Noslin tekent bij Fortuna Sittard, met dank aan Wesley Sneijder en Mounir el Hamdaoui |url=https://www.ad.nl/regiosport-utrecht/tijjani-noslin-tekent-bij-fortuna-sittard-met-dank-aan-wesley-sneijder-en-mounir-el-hamdaoui~acef2241/ |access-date=4 December 2021 |website=Algemeen Dagblad |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBos2021">Bos, Stan (11 August 2021). [https://www.ad.nl/regiosport-utrecht/tijjani-noslin-tekent-bij-fortuna-sittard-met-dank-aan-wesley-sneijder-en-mounir-el-hamdaoui~acef2241/ "Tijjani Noslin tekent bij Fortuna Sittard, met dank aan Wesley Sneijder en Mounir el Hamdaoui"]. ''Algemeen Dagblad'' (in Dutch)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 December</span> 2021</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref> Ya fara bugawa kulob din wasa a ranar 18 ga Satumba 2021 a matsayin mai maye gurbin George Cox a cikin nasara 1-0 ga [[SC Heerenveen]]. <ref>{{Cite web |title=Heerenveen vs. Fortuna Sittard – 18 September 2021 |url=https://nr.soccerway.com/matches/2021/09/18/netherlands/eredivisie/sportclub-heerenveen/fortuna-sittard/3512495/ |access-date=24 May 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Ya zira kwallaye na farko a watan da ya biyo baya tare da burin budewa na 1-1 draw tare da Willem II bayan ya zo a matsayin mai maye gurbin rabin lokaci.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Doelpuntenmaker Fortuna dankt Sneijder: 'Tot voor kort werkte ik bij Subway' |url=https://www.vi.nl/nieuws/doelpuntenmaker-fortuna-dankt-sneijder-tot-voor-kort-werkte-ik-bij-subway |access-date=4 December 2021 |website=Voetbal International |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Voormalig DHSC-er Noslin maakt eerste eredivisietreffer: 'Droom die uitkomt' |url=https://www.rtvutrecht.nl/sport/3197653/voormalig-dhsc-er-noslin-maakt-eerste-eredivisietreffer-droom-die-uitkomt |access-date=4 December 2021 |website=RTV Utrecht |language=nl}}</ref> A ranar 20 ga watan Nuwamba, kocin Sjors Ultee ya ba shi damar farawa ta farko a wasan ƙwallon ƙafa na ƙwararru a wasan da aka yi da Heracles Almelo 3-1.<ref>{{Cite web |title=Heracles vs. Fortuna Sittard – 20 November 2021 |url=https://nr.soccerway.com/matches/2021/11/20/netherlands/eredivisie/stichting-heracles-almelo/fortuna-sittard/3512569/ |access-date=24 May 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Ya gama kakar wasa ta farko a Fortuna tare da burin daya a wasanni 26.
A lokacin kakar wasa ta biyu a kulob din, Noslin ya zama mai farawa na yau da kullun. Bayan ya zira kwallaye masu ban sha'awa a kan Volendam a ranar 17 ga Maris 2023, masanin kimiyya da tsohon dan Ƙasar Netherlands Rafael van der Vaart ya yaba masa a cikin Studio Voetbal [nl], wanda ya kira shi "mai kyau dan wasa wanda ke da haɗari koyaushe. Yana da duka". <ref name="VI2">{{Cite web |last=Jakobs |first=Geert-Jan |date=15 April 2023 |title=Met dank aan God, mama en Wesley |url=https://www.vi.nl/pro/met-dank-aan-god-mama-en-wesley |access-date=24 May 2023 |website=Voetbal International |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJakobs2023">Jakobs, Geert-Jan (15 April 2023). [https://www.vi.nl/pro/met-dank-aan-god-mama-en-wesley "Met dank aan God, mama en Wesley"]. ''Voetbal International'' (in Dutch)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 May</span> 2023</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref>
=== Hellas Verona ===
A ranar 23 ga watan Janairun 2024, Noslin ya shiga kungiyar Jerin A ta Hellas Verona don kuɗin da ba a bayyana ba.<ref> {{Cite web |date=23 January 2024 |title=Tijjani Noslin is a new yellow-blue striker! |trans-title=Tijjani Noslin è un nuovo attaccante gialloblù! |url=https://www.hellasverona.it/news/tijjani-noslin-e-un-nuovo-attaccante-gialloblu |access-date=23 January 2024 |website= |publisher=Hellas Verona FC |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last=De Felice |first=Alessandro |date=23 January 2024 |title=Il Verona pesca il 'nuovo Ngonge': ufficiale il primo colpo |url=https://www.goal.com/it/liste/il-verona-pesca-il-nuovo-ngonge-ufficiale-il-primo-colpo/blt3b2e9443b29373ce |access-date=23 January 2024 |website=Goal.com |language=it}}</ref>
==Manazarta==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
ogl75ahbcbh6w077qmf851kq4yw8img
823036
823035
2026-04-20T16:20:21Z
Feenah12
44136
823036
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:GAE - Fortuna Sittard - 53206593422.jpg|thumb|'''Tijjani Noslin''']]
'''Tijjani Noslin''' (an haife shi a ranar 7 ga watan Yulin shekara ta alif 1999) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Holand|Holland]] wanda ke taka leda a matsayin mai gaba a ƙungiyar [[Lazio]] ta Jerin A.
== Ayyukan kulob din ==
=== Shekaru na farko ===
An kuma haife shi a [[Amsterdam]], <ref name="auto1">{{Cite web |title=Tijjani Noslin |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/tijjani-noslin/ |access-date=4 December 2021 |website=worldfootball.net}}</ref> Noslin ya buga wa kungiyoyi da yawa a garinsu, ciki har da ASV Arsenal, Buitenveldert da Swift, kafin ya koma 's-Hertogenbosch yana da shekaru 14 don shiga makarantar FC Den Bosch. <ref name="KKD">{{Cite web |title=Talentscout − Tijjani Noslin |url=https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805133716/https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |archive-date=5 August 2021 |access-date=24 May 2023 |website=[[Eerste Divisie|Keuken Kampioen Divisie]] |language=nl}}</ref> Duk da haka, an sake shi kuma ya koma Amsterdam bayan shekara guda, ya ci gaba da taka leda a ƙungiyoyin matasa na ƙananan kungiyoyi ciki har da OJC Rosmalen da RODA '23 . Daga baya ya kuma shiga makarantar FC Twente, amma an sake shi a matsayin mai shekaru 18, tare da kulob din yana mai nuna rashin tsayi. <ref name="auto">{{Cite web |last=van der Doelen |first=Jaap |date=27 October 2021 |title=Tijjani Noslin was volgens iedereen te klein, maar bleek wel dapper |url=https://www.bd.nl/sport/tijjani-noslin-was-volgens-iedereen-te-klein-maar-bleek-wel-dapper~a5067784/ |access-date=4 December 2021 |website=Brabants Dagblad |language=nl}}</ref>" id="mwIA"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span><ref name="VI2">{{Cite web |last=Jakobs |first=Geert-Jan |date=15 April 2023 |title=Met dank aan God, mama en Wesley |url=https://www.vi.nl/pro/met-dank-aan-god-mama-en-wesley |access-date=24 May 2023 |website=Voetbal International |language=nl}}</ref>
Bayan gwajin da ya gaza a wata makarantar kimiyya a [[Manchester]], ya sanya hannu ga kungiyar 'yan wasan Holland USV Hercules . <ref name="auto">{{Cite web |last=van der Doelen |first=Jaap |date=27 October 2021 |title=Tijjani Noslin was volgens iedereen te klein, maar bleek wel dapper |url=https://www.bd.nl/sport/tijjani-noslin-was-volgens-iedereen-te-klein-maar-bleek-wel-dapper~a5067784/ |access-date=4 December 2021 |website=Brabants Dagblad |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFvan_der_Doelen2021">van der Doelen, Jaap (27 October 2021). [https://www.bd.nl/sport/tijjani-noslin-was-volgens-iedereen-te-klein-maar-bleek-wel-dapper~a5067784/ "Tijjani Noslin was volgens iedereen te klein, maar bleek wel dapper"]. ''Brabants Dagblad'' (in Dutch)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 December</span> 2021</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref> Ya buga wasanni 26 a gasar kuma ya zira kwallaye 10 a Hercules tsakanin 2017 da 2020, <ref name="auto1">{{Cite web |title=Tijjani Noslin |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/tijjani-noslin/ |access-date=4 December 2021 |website=worldfootball.net}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.worldfootball.net/player_summary/tijjani-noslin/ "Tijjani Noslin"]. ''worldfootball.net''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 December</span> 2021</span>.</cite></ref> kafin ya shiga DHSC a lokacin rani na 2020.<ref>{{Cite web |date=13 June 2020 |title=Tijjani Noslin verlaat Hercules voor ambitieus DHSC |url=https://www.voetbal247.nl/tijjani-noslin-verlaat-hercules-voor-ambitieus-dhsc/ |access-date=4 December 2021 |website=Voetbal247.nl |language=nl}}</ref> Bayan wasanni biyar na DHSC a duk lokacin kakar 2020-21, inda mataimakin kocin Wesley Sneijder da tsoffin 'yan wasan kwararru Mounir El Hamdaoui da [[Ismaïl Aissati]] suka koya masa, Noslin ya sanya hannu kan kwangilar amateur tare da TOP Oss a lokacin rani na 2021.<ref name="ad1">{{Cite web |last=Bos |first=Stan |date=11 August 2021 |title=Tijjani Noslin tekent bij Fortuna Sittard, met dank aan Wesley Sneijder en Mounir el Hamdaoui |url=https://www.ad.nl/regiosport-utrecht/tijjani-noslin-tekent-bij-fortuna-sittard-met-dank-aan-wesley-sneijder-en-mounir-el-hamdaoui~acef2241/ |access-date=4 December 2021 |website=Algemeen Dagblad |language=nl}}</ref><ref name="KKD">{{Cite web |title=Talentscout − Tijjani Noslin |url=https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805133716/https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ |archive-date=5 August 2021 |access-date=24 May 2023 |website=[[Eerste Divisie|Keuken Kampioen Divisie]] |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ "Talentscout − Tijjani Noslin"]. ''[[Rarrabawar Kasuwanci|Keuken Kampioen Divisie]]'' (in Dutch). [https://web.archive.org/web/20210805133716/https://keukenkampioendivisie.nl/talentscout-tijjani-noslin/ Archived] from the original on 5 August 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 May</span> 2023</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref><ref>{{Cite web |last=van der Doelen |first=Jaap |date=5 August 2021 |title=TOP Oss raakt spits Tijjani Noslin voor de eerste wedstrijd mogelijk al kwijt aan Fortuna Sittard |url=https://www.bd.nl/top-oss/top-oss-raakt-spits-tijjani-noslin-voor-de-eerste-wedstrijd-mogelijk-al-kwijt-aan-fortuna-sittard~adede49a/ |access-date=4 December 2021 |website=Brabants Dagblad |language=nl}}</ref>
=== Fortuna Sittard ===
Kamar yadda Noslin ba ya ƙarƙashin kwangilar ƙwararru a TOP Oss, ya shiga ƙungiyar Eredivisie Fortuna Sittard daga baya a wannan lokacin rani a kan canja wurin kyauta, kuma ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku.<ref name="ad1">{{Cite web |last=Bos |first=Stan |date=11 August 2021 |title=Tijjani Noslin tekent bij Fortuna Sittard, met dank aan Wesley Sneijder en Mounir el Hamdaoui |url=https://www.ad.nl/regiosport-utrecht/tijjani-noslin-tekent-bij-fortuna-sittard-met-dank-aan-wesley-sneijder-en-mounir-el-hamdaoui~acef2241/ |access-date=4 December 2021 |website=Algemeen Dagblad |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBos2021">Bos, Stan (11 August 2021). [https://www.ad.nl/regiosport-utrecht/tijjani-noslin-tekent-bij-fortuna-sittard-met-dank-aan-wesley-sneijder-en-mounir-el-hamdaoui~acef2241/ "Tijjani Noslin tekent bij Fortuna Sittard, met dank aan Wesley Sneijder en Mounir el Hamdaoui"]. ''Algemeen Dagblad'' (in Dutch)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 December</span> 2021</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref> Ya fara bugawa kulob din wasa a ranar 18 ga Satumba 2021 a matsayin mai maye gurbin George Cox a cikin nasara 1-0 ga [[SC Heerenveen]]. <ref>{{Cite web |title=Heerenveen vs. Fortuna Sittard – 18 September 2021 |url=https://nr.soccerway.com/matches/2021/09/18/netherlands/eredivisie/sportclub-heerenveen/fortuna-sittard/3512495/ |access-date=24 May 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Ya zira kwallaye na farko a watan da ya biyo baya tare da burin budewa na 1-1 draw tare da Willem II bayan ya zo a matsayin mai maye gurbin rabin lokaci.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Doelpuntenmaker Fortuna dankt Sneijder: 'Tot voor kort werkte ik bij Subway' |url=https://www.vi.nl/nieuws/doelpuntenmaker-fortuna-dankt-sneijder-tot-voor-kort-werkte-ik-bij-subway |access-date=4 December 2021 |website=Voetbal International |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Voormalig DHSC-er Noslin maakt eerste eredivisietreffer: 'Droom die uitkomt' |url=https://www.rtvutrecht.nl/sport/3197653/voormalig-dhsc-er-noslin-maakt-eerste-eredivisietreffer-droom-die-uitkomt |access-date=4 December 2021 |website=RTV Utrecht |language=nl}}</ref> A ranar 20 ga watan Nuwamba, kocin Sjors Ultee ya ba shi damar farawa ta farko a wasan ƙwallon ƙafa na ƙwararru a wasan da aka yi da Heracles Almelo 3-1.<ref>{{Cite web |title=Heracles vs. Fortuna Sittard – 20 November 2021 |url=https://nr.soccerway.com/matches/2021/11/20/netherlands/eredivisie/stichting-heracles-almelo/fortuna-sittard/3512569/ |access-date=24 May 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Ya gama kakar wasa ta farko a Fortuna tare da burin daya a wasanni 26.
A lokacin kakar wasa ta biyu a kulob din, Noslin ya zama mai farawa na yau da kullun. Bayan ya zira kwallaye masu ban sha'awa a kan Volendam a ranar 17 ga Maris 2023, masanin kimiyya da tsohon dan Ƙasar Netherlands Rafael van der Vaart ya yaba masa a cikin Studio Voetbal [nl], wanda ya kira shi "mai kyau dan wasa wanda ke da haɗari koyaushe. Yana da duka". <ref name="VI2">{{Cite web |last=Jakobs |first=Geert-Jan |date=15 April 2023 |title=Met dank aan God, mama en Wesley |url=https://www.vi.nl/pro/met-dank-aan-god-mama-en-wesley |access-date=24 May 2023 |website=Voetbal International |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJakobs2023">Jakobs, Geert-Jan (15 April 2023). [https://www.vi.nl/pro/met-dank-aan-god-mama-en-wesley "Met dank aan God, mama en Wesley"]. ''Voetbal International'' (in Dutch)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 May</span> 2023</span>.</cite>
[[Category:CS1 Dutch-language sources (nl)]]</ref>
=== Hellas Verona ===
A ranar 23 ga watan Janairun 2024, Noslin ya shiga kungiyar Jerin A ta Hellas Verona don kuɗin da ba a bayyana ba.<ref> {{Cite web |date=23 January 2024 |title=Tijjani Noslin is a new yellow-blue striker! |trans-title=Tijjani Noslin è un nuovo attaccante gialloblù! |url=https://www.hellasverona.it/news/tijjani-noslin-e-un-nuovo-attaccante-gialloblu |access-date=23 January 2024 |website= |publisher=Hellas Verona FC |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last=De Felice |first=Alessandro |date=23 January 2024 |title=Il Verona pesca il 'nuovo Ngonge': ufficiale il primo colpo |url=https://www.goal.com/it/liste/il-verona-pesca-il-nuovo-ngonge-ufficiale-il-primo-colpo/blt3b2e9443b29373ce |access-date=23 January 2024 |website=Goal.com |language=it}}</ref>
==Manazarta==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
cfv7xmq6xfg3k7hnbejco45sl3kidl8
Bernard Rwehururu
0
86686
823577
628216
2026-04-21T11:12:56Z
Pharouqenr
25549
823577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bernard Rwehururu''' (c. 1941 - 26 Fabrairu 2015) hafsan shi sojan kasar Uganda ne kuma marubuci. Ya yi aiki da sojojin Uganda daban-daban daga 1965 zuwa 2013,<ref>"Gen Katumba pays tribute to Brig Rwehururu". Daily Monitor. 28 February 2015. Retrieved 14 November 2022.</ref> ciki har da gwamnatocin Milton Obote, Idi Amin,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref> Tito Okello, da Yoweri Museveni.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 85</ref> Bayan da ya fara karatu ya zama limamin Katolika, Rwehururu ya zama soja don tallafa wa iyalinsa da kuɗi.<ref>Rwehururu 2002, pp. 114–115, 120</ref> A yakin Uganda-Tanzaniya na 1978-79,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 177</ref> ya zama kwamandan bataliyar sojojin Uganda kuma ya yi fadace-fadace da dama.<ref>Darnton, John (5 March 1979). "Amin's Rule in Uganda Imperiled As Tanzanian Force Nears Capital". The New York Times. p. 1. Retrieved 21 December 2019</ref> Tare da sauran ragowar sojojin Uganda, ya koma gudun hijira a shekara ta 1979 daga bisani ya zama wani bangare na kungiyar 'yan tawaye da ke yunkurin hambarar da gwamnatin ƙasar Uganda.<ref>Rwehururu 2002, p. 120</ref> A shekarar 1985,<ref>Martyn Drakard (11 February 2009). "An insider's view of the Amin regime". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref> sojojinta sun hambarar da sabuwar gwamnatin Uganda; Daga baya Rwehururu ya dawo daga gudun hijira kuma ya shiga rundunar sojojin 'yantar da kasa ta Uganda (UNLA).<ref>Gerald Businge (15 July 2002). "Uganda: Cross to the Gun, by Barnard Rwehururu". New Vision. Retrieved 13 November 2022</ref> A cikin shekara mai zuwa, an kuma hambarar da gwamnatin da ke samun goyon bayan UNLA, inda Rwehururu ya zama wani bangare na sojojin adawa na kasa (NRA).<ref>Museveni 2020, p. 140</ref> Ya kai matsayin NRA da wanda ya gaje ta,<ref>Kato, Joshua (23 January 2014). "Katonga bridge, the jewel of the liberation". New Vision. Archived from the original on 23 January 2019. Retrieved 12 October 2019.</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 39 40</ref> Rundunar Sojojin Uganda (UPDF), cikin shekaru masu zuwa. A cikin 2002,<ref>Rwehururu 2002, pp. 129–130.</ref> ya rubuta tarihin kansa,<ref>Lubega, Henry (4 June 2014). "The Kagera War: Facing naked Ugandan women on the front line". The Citizen. Archived from the original on 7 May 2017. Retrieved 21 December 2018.</ref> mai suna Cross to the Gun, wanda ya yi cikakken bayanin kwarewarsa a cikin sojojin Uganda daban-daban, musamman lokacin 1971-79.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref><ref>Rwehururu 2002, p. 130.</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Bernard Rwehururu ga Nathan Kyamwonyo a Ruhoko,<ref>"Ex-army court chairman Brig. Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022</ref> karamar hukumar Rugarama, gundumar Ntungamo. Iyayensa Kiristoci ne na Furotesta, amma ya ƙi su su koma Katolika sa’ad da yake ɗan shekara 15.<ref>"Brig Rwehururu laid to rest". Daily Monitor. 1 March 2015. Retrieved 14 November 2022</ref> Da farko, Rwehururu ya so ya zama firist kuma ya soma karatun firist.<ref>Richard M. Kavuma (5 July 2010). "PROFILE: A soldier and a gentleman". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>"Former court martial boss, Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022.</ref>
Bayan kammala karatun sakandare a makarantar sakandare ta Kitabi Minor Seminary a gundumar Bushenyi,<ref>Rwehururu 2002, p. 114</ref> Rwehururu ya fahimci cewa dole ne ya sami kuɗi don biyan kuɗin makaranta ga ’yan’uwansa maza da mata.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 39.</ref> Idan ya ci gaba da karatunsa ya zama firist,<ref>Lowman 2020, pp. 176–177</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 30–31.</ref> zai iya samun kuɗi kawai bayan shekara bakwai;<ref>"Oyite Ojok, one of Uganda's best soldiers". New Vision. 8 February 2012. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>Abaho, Anne; Rwehururu, Bernard (10 April 2009). "Fall of Amin: A commander's grief". New Vision. Retrieved 23 April 2019.</ref> A sakamakon haka, ya yi watsi da karatunsa kuma ya shiga aikin soja na Uganda (UA) a 1965.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 29.</ref> Da farko, ya halarci kwas na watanni hudu a Jinja.<ref>Fighting for Amin". The East African. 8 April 2002. Archived from the original on 8 March 2008. Retrieved 13 May 2019</ref> Bayan ya kammala kwas a Jinja,<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref> an tura shi aikin horaswa a Indiya. Ya sauke karatu daga Kwalejin Soja ta Indiya.<ref>Museveni 2020, p. 133</ref> Bayan ya dawo Uganda,<ref>Rwehururu 2002, p. 113</ref> ya yi aiki a Garin Moroto.<ref>Rice 2003, pp. 11–12</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, pp. 69–70</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, p. 84</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
e2lvvye8e1j41hw4hxg3jovdngjfuq3
823578
823577
2026-04-21T11:13:14Z
Pharouqenr
25549
823578
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bernard Rwehururu''' (c. 1941 - 26 Fabrairu 2015) ya kasance sojan kasar Uganda ne kuma marubuci. Ya yi aiki da sojojin Uganda daban-daban daga 1965 zuwa 2013,<ref>"Gen Katumba pays tribute to Brig Rwehururu". Daily Monitor. 28 February 2015. Retrieved 14 November 2022.</ref> ciki har da gwamnatocin Milton Obote, Idi Amin,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref> Tito Okello, da Yoweri Museveni.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 85</ref> Bayan da ya fara karatu ya zama limamin Katolika, Rwehururu ya zama soja don tallafa wa iyalinsa da kuɗi.<ref>Rwehururu 2002, pp. 114–115, 120</ref> A yakin Uganda-Tanzaniya na 1978-79,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 177</ref> ya zama kwamandan bataliyar sojojin Uganda kuma ya yi fadace-fadace da dama.<ref>Darnton, John (5 March 1979). "Amin's Rule in Uganda Imperiled As Tanzanian Force Nears Capital". The New York Times. p. 1. Retrieved 21 December 2019</ref> Tare da sauran ragowar sojojin Uganda, ya koma gudun hijira a shekara ta 1979 daga bisani ya zama wani bangare na kungiyar 'yan tawaye da ke yunkurin hambarar da gwamnatin ƙasar Uganda.<ref>Rwehururu 2002, p. 120</ref> A shekarar 1985,<ref>Martyn Drakard (11 February 2009). "An insider's view of the Amin regime". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref> sojojinta sun hambarar da sabuwar gwamnatin Uganda; Daga baya Rwehururu ya dawo daga gudun hijira kuma ya shiga rundunar sojojin 'yantar da kasa ta Uganda (UNLA).<ref>Gerald Businge (15 July 2002). "Uganda: Cross to the Gun, by Barnard Rwehururu". New Vision. Retrieved 13 November 2022</ref> A cikin shekara mai zuwa, an kuma hambarar da gwamnatin da ke samun goyon bayan UNLA, inda Rwehururu ya zama wani bangare na sojojin adawa na kasa (NRA).<ref>Museveni 2020, p. 140</ref> Ya kai matsayin NRA da wanda ya gaje ta,<ref>Kato, Joshua (23 January 2014). "Katonga bridge, the jewel of the liberation". New Vision. Archived from the original on 23 January 2019. Retrieved 12 October 2019.</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 39 40</ref> Rundunar Sojojin Uganda (UPDF), cikin shekaru masu zuwa. A cikin 2002,<ref>Rwehururu 2002, pp. 129–130.</ref> ya rubuta tarihin kansa,<ref>Lubega, Henry (4 June 2014). "The Kagera War: Facing naked Ugandan women on the front line". The Citizen. Archived from the original on 7 May 2017. Retrieved 21 December 2018.</ref> mai suna Cross to the Gun, wanda ya yi cikakken bayanin kwarewarsa a cikin sojojin Uganda daban-daban, musamman lokacin 1971-79.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref><ref>Rwehururu 2002, p. 130.</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Bernard Rwehururu ga Nathan Kyamwonyo a Ruhoko,<ref>"Ex-army court chairman Brig. Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022</ref> karamar hukumar Rugarama, gundumar Ntungamo. Iyayensa Kiristoci ne na Furotesta, amma ya ƙi su su koma Katolika sa’ad da yake ɗan shekara 15.<ref>"Brig Rwehururu laid to rest". Daily Monitor. 1 March 2015. Retrieved 14 November 2022</ref> Da farko, Rwehururu ya so ya zama firist kuma ya soma karatun firist.<ref>Richard M. Kavuma (5 July 2010). "PROFILE: A soldier and a gentleman". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>"Former court martial boss, Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022.</ref>
Bayan kammala karatun sakandare a makarantar sakandare ta Kitabi Minor Seminary a gundumar Bushenyi,<ref>Rwehururu 2002, p. 114</ref> Rwehururu ya fahimci cewa dole ne ya sami kuɗi don biyan kuɗin makaranta ga ’yan’uwansa maza da mata.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 39.</ref> Idan ya ci gaba da karatunsa ya zama firist,<ref>Lowman 2020, pp. 176–177</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 30–31.</ref> zai iya samun kuɗi kawai bayan shekara bakwai;<ref>"Oyite Ojok, one of Uganda's best soldiers". New Vision. 8 February 2012. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>Abaho, Anne; Rwehururu, Bernard (10 April 2009). "Fall of Amin: A commander's grief". New Vision. Retrieved 23 April 2019.</ref> A sakamakon haka, ya yi watsi da karatunsa kuma ya shiga aikin soja na Uganda (UA) a 1965.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 29.</ref> Da farko, ya halarci kwas na watanni hudu a Jinja.<ref>Fighting for Amin". The East African. 8 April 2002. Archived from the original on 8 March 2008. Retrieved 13 May 2019</ref> Bayan ya kammala kwas a Jinja,<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref> an tura shi aikin horaswa a Indiya. Ya sauke karatu daga Kwalejin Soja ta Indiya.<ref>Museveni 2020, p. 133</ref> Bayan ya dawo Uganda,<ref>Rwehururu 2002, p. 113</ref> ya yi aiki a Garin Moroto.<ref>Rice 2003, pp. 11–12</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, pp. 69–70</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, p. 84</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
kxf30cv6nn81lcdz5rwvwi8lyiog8o7
823579
823578
2026-04-21T11:13:28Z
Pharouqenr
25549
823579
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bernard Rwehururu''' (c. 1941 - 26 Fabrairu 2015) ya kasance sojan kasar [[Uganda]] ne kuma marubuci. Ya yi aiki da sojojin Uganda daban-daban daga 1965 zuwa 2013,<ref>"Gen Katumba pays tribute to Brig Rwehururu". Daily Monitor. 28 February 2015. Retrieved 14 November 2022.</ref> ciki har da gwamnatocin Milton Obote, Idi Amin,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref> Tito Okello, da Yoweri Museveni.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 85</ref> Bayan da ya fara karatu ya zama limamin Katolika, Rwehururu ya zama soja don tallafa wa iyalinsa da kuɗi.<ref>Rwehururu 2002, pp. 114–115, 120</ref> A yakin Uganda-Tanzaniya na 1978-79,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 177</ref> ya zama kwamandan bataliyar sojojin Uganda kuma ya yi fadace-fadace da dama.<ref>Darnton, John (5 March 1979). "Amin's Rule in Uganda Imperiled As Tanzanian Force Nears Capital". The New York Times. p. 1. Retrieved 21 December 2019</ref> Tare da sauran ragowar sojojin Uganda, ya koma gudun hijira a shekara ta 1979 daga bisani ya zama wani bangare na kungiyar 'yan tawaye da ke yunkurin hambarar da gwamnatin ƙasar Uganda.<ref>Rwehururu 2002, p. 120</ref> A shekarar 1985,<ref>Martyn Drakard (11 February 2009). "An insider's view of the Amin regime". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref> sojojinta sun hambarar da sabuwar gwamnatin Uganda; Daga baya Rwehururu ya dawo daga gudun hijira kuma ya shiga rundunar sojojin 'yantar da kasa ta Uganda (UNLA).<ref>Gerald Businge (15 July 2002). "Uganda: Cross to the Gun, by Barnard Rwehururu". New Vision. Retrieved 13 November 2022</ref> A cikin shekara mai zuwa, an kuma hambarar da gwamnatin da ke samun goyon bayan UNLA, inda Rwehururu ya zama wani bangare na sojojin adawa na kasa (NRA).<ref>Museveni 2020, p. 140</ref> Ya kai matsayin NRA da wanda ya gaje ta,<ref>Kato, Joshua (23 January 2014). "Katonga bridge, the jewel of the liberation". New Vision. Archived from the original on 23 January 2019. Retrieved 12 October 2019.</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 39 40</ref> Rundunar Sojojin Uganda (UPDF), cikin shekaru masu zuwa. A cikin 2002,<ref>Rwehururu 2002, pp. 129–130.</ref> ya rubuta tarihin kansa,<ref>Lubega, Henry (4 June 2014). "The Kagera War: Facing naked Ugandan women on the front line". The Citizen. Archived from the original on 7 May 2017. Retrieved 21 December 2018.</ref> mai suna Cross to the Gun, wanda ya yi cikakken bayanin kwarewarsa a cikin sojojin Uganda daban-daban, musamman lokacin 1971-79.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref><ref>Rwehururu 2002, p. 130.</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Bernard Rwehururu ga Nathan Kyamwonyo a Ruhoko,<ref>"Ex-army court chairman Brig. Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022</ref> karamar hukumar Rugarama, gundumar Ntungamo. Iyayensa Kiristoci ne na Furotesta, amma ya ƙi su su koma Katolika sa’ad da yake ɗan shekara 15.<ref>"Brig Rwehururu laid to rest". Daily Monitor. 1 March 2015. Retrieved 14 November 2022</ref> Da farko, Rwehururu ya so ya zama firist kuma ya soma karatun firist.<ref>Richard M. Kavuma (5 July 2010). "PROFILE: A soldier and a gentleman". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>"Former court martial boss, Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022.</ref>
Bayan kammala karatun sakandare a makarantar sakandare ta Kitabi Minor Seminary a gundumar Bushenyi,<ref>Rwehururu 2002, p. 114</ref> Rwehururu ya fahimci cewa dole ne ya sami kuɗi don biyan kuɗin makaranta ga ’yan’uwansa maza da mata.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 39.</ref> Idan ya ci gaba da karatunsa ya zama firist,<ref>Lowman 2020, pp. 176–177</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 30–31.</ref> zai iya samun kuɗi kawai bayan shekara bakwai;<ref>"Oyite Ojok, one of Uganda's best soldiers". New Vision. 8 February 2012. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>Abaho, Anne; Rwehururu, Bernard (10 April 2009). "Fall of Amin: A commander's grief". New Vision. Retrieved 23 April 2019.</ref> A sakamakon haka, ya yi watsi da karatunsa kuma ya shiga aikin soja na Uganda (UA) a 1965.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 29.</ref> Da farko, ya halarci kwas na watanni hudu a Jinja.<ref>Fighting for Amin". The East African. 8 April 2002. Archived from the original on 8 March 2008. Retrieved 13 May 2019</ref> Bayan ya kammala kwas a Jinja,<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref> an tura shi aikin horaswa a Indiya. Ya sauke karatu daga Kwalejin Soja ta Indiya.<ref>Museveni 2020, p. 133</ref> Bayan ya dawo Uganda,<ref>Rwehururu 2002, p. 113</ref> ya yi aiki a Garin Moroto.<ref>Rice 2003, pp. 11–12</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, pp. 69–70</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, p. 84</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
3b339onqwcl5e4v1vcq4en9gs59wt7w
823580
823579
2026-04-21T11:13:46Z
Pharouqenr
25549
823580
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bernard Rwehururu''' (c. 1941 - 26 Fabrairu 2015) ya kasance sojan kasar [[Uganda]] ne kuma [[marubuci]]. Ya yi aiki da sojojin Uganda daban-daban daga 1965 zuwa 2013,<ref>"Gen Katumba pays tribute to Brig Rwehururu". Daily Monitor. 28 February 2015. Retrieved 14 November 2022.</ref> ciki har da gwamnatocin Milton Obote, Idi Amin,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref> Tito Okello, da Yoweri Museveni.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 85</ref> Bayan da ya fara karatu ya zama limamin Katolika, Rwehururu ya zama soja don tallafa wa iyalinsa da kuɗi.<ref>Rwehururu 2002, pp. 114–115, 120</ref> A yakin Uganda-Tanzaniya na 1978-79,<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 177</ref> ya zama kwamandan bataliyar sojojin Uganda kuma ya yi fadace-fadace da dama.<ref>Darnton, John (5 March 1979). "Amin's Rule in Uganda Imperiled As Tanzanian Force Nears Capital". The New York Times. p. 1. Retrieved 21 December 2019</ref> Tare da sauran ragowar sojojin Uganda, ya koma gudun hijira a shekara ta 1979 daga bisani ya zama wani bangare na kungiyar 'yan tawaye da ke yunkurin hambarar da gwamnatin ƙasar Uganda.<ref>Rwehururu 2002, p. 120</ref> A shekarar 1985,<ref>Martyn Drakard (11 February 2009). "An insider's view of the Amin regime". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref> sojojinta sun hambarar da sabuwar gwamnatin Uganda; Daga baya Rwehururu ya dawo daga gudun hijira kuma ya shiga rundunar sojojin 'yantar da kasa ta Uganda (UNLA).<ref>Gerald Businge (15 July 2002). "Uganda: Cross to the Gun, by Barnard Rwehururu". New Vision. Retrieved 13 November 2022</ref> A cikin shekara mai zuwa, an kuma hambarar da gwamnatin da ke samun goyon bayan UNLA, inda Rwehururu ya zama wani bangare na sojojin adawa na kasa (NRA).<ref>Museveni 2020, p. 140</ref> Ya kai matsayin NRA da wanda ya gaje ta,<ref>Kato, Joshua (23 January 2014). "Katonga bridge, the jewel of the liberation". New Vision. Archived from the original on 23 January 2019. Retrieved 12 October 2019.</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 39 40</ref> Rundunar Sojojin Uganda (UPDF), cikin shekaru masu zuwa. A cikin 2002,<ref>Rwehururu 2002, pp. 129–130.</ref> ya rubuta tarihin kansa,<ref>Lubega, Henry (4 June 2014). "The Kagera War: Facing naked Ugandan women on the front line". The Citizen. Archived from the original on 7 May 2017. Retrieved 21 December 2018.</ref> mai suna Cross to the Gun, wanda ya yi cikakken bayanin kwarewarsa a cikin sojojin Uganda daban-daban, musamman lokacin 1971-79.<ref>Avirgan & Honey 1983, p. 92.</ref><ref>Rwehururu 2002, p. 130.</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Bernard Rwehururu ga Nathan Kyamwonyo a Ruhoko,<ref>"Ex-army court chairman Brig. Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022</ref> karamar hukumar Rugarama, gundumar Ntungamo. Iyayensa Kiristoci ne na Furotesta, amma ya ƙi su su koma Katolika sa’ad da yake ɗan shekara 15.<ref>"Brig Rwehururu laid to rest". Daily Monitor. 1 March 2015. Retrieved 14 November 2022</ref> Da farko, Rwehururu ya so ya zama firist kuma ya soma karatun firist.<ref>Richard M. Kavuma (5 July 2010). "PROFILE: A soldier and a gentleman". The Observer. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>"Former court martial boss, Rwehururu dies". Daily Monitor. 27 February 2015. Retrieved 13 November 2022.</ref>
Bayan kammala karatun sakandare a makarantar sakandare ta Kitabi Minor Seminary a gundumar Bushenyi,<ref>Rwehururu 2002, p. 114</ref> Rwehururu ya fahimci cewa dole ne ya sami kuɗi don biyan kuɗin makaranta ga ’yan’uwansa maza da mata.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 39.</ref> Idan ya ci gaba da karatunsa ya zama firist,<ref>Lowman 2020, pp. 176–177</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, pp. 30–31.</ref> zai iya samun kuɗi kawai bayan shekara bakwai;<ref>"Oyite Ojok, one of Uganda's best soldiers". New Vision. 8 February 2012. Retrieved 13 November 2022.</ref><ref>Abaho, Anne; Rwehururu, Bernard (10 April 2009). "Fall of Amin: A commander's grief". New Vision. Retrieved 23 April 2019.</ref> A sakamakon haka, ya yi watsi da karatunsa kuma ya shiga aikin soja na Uganda (UA) a 1965.<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref><ref>Cooper & Fontanellaz 2015, p. 29.</ref> Da farko, ya halarci kwas na watanni hudu a Jinja.<ref>Fighting for Amin". The East African. 8 April 2002. Archived from the original on 8 March 2008. Retrieved 13 May 2019</ref> Bayan ya kammala kwas a Jinja,<ref>Cooper & Fontanellaz 2015</ref> an tura shi aikin horaswa a Indiya. Ya sauke karatu daga Kwalejin Soja ta Indiya.<ref>Museveni 2020, p. 133</ref> Bayan ya dawo Uganda,<ref>Rwehururu 2002, p. 113</ref> ya yi aiki a Garin Moroto.<ref>Rice 2003, pp. 11–12</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, pp. 69–70</ref><ref>Avirgan & Honey 1983, p. 84</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
0g8kaf5anaw62tpnhi55l4rxw00tg1v
Abayomi Sheba
0
90600
823349
566589
2026-04-21T07:50:36Z
Pharouqenr
25549
823349
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abayomi Sheba''' ɗan [[Ɗan siyasa|siyasan]] [[Najeriya]] ne wanda aka haife shi a ranar 2 ga watan Mayu 1961 a Ode Irele, ƙaramar hukumar Irele, [[Ondo (jiha)|jihar Ondo]], [[Najeriya]]. Ya yi karatun Firamare da Sakandare a Ode Irele. Daga nan ya halarci [[Jami'ar Ilorin]], inda ya samu digiri na farko a fannin harkokin gwamnati. Ya ci gaba da karatunsa a Jami'ar Obafemi Awolowo, [[Ile-ife|Ile-Ife]], inda ya samu digiri na biyu a fannin harkokin gwamnati daga shekarun 1995 zuwa 1997.<ref>{{Cite web |last=Babah |first=Chinedu |date=2017-03-20 |title=SHEBA, Hon. Abayomi |url=https://blerf.org/index.php/biography/sheba-hon-abayomi/ |access-date=2024-12-11 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Akinbiola |first=Dr Sunday |date=2018-09-20 |title=Breaking!!!!!! Hon. Sheba Abayomi appointed Chairman Federal Character Commission |url=https://heromagazines.com/hon-sheba-abayomi-appointed-chairman-federal-character-commission/ |access-date=2024-12-11 |website=The Hero Magazine |language=en-US}}</ref>
Daga shekarar 2007 zuwa 2011, Sheba ya yi karatu a [[Jami'ar Adekunle Ajasin|Jami’ar Adekunle Ajasin]], inda ya samu digiri na farko a fannin shari’a (LLB) a mataki na biyu, Upper Dibision. Yana da aure da 'ya'ya. Sheba ya yi aiki a matsayin memba na Majalisar Wakilai, da Majalisar Tarayya daga shekarun 1999 zuwa 2003. <ref>{{Cite web |title=Citizen Science Nigeria |url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/5feb8a01f8c7352c525661e1/ |access-date=2024-12-11 |website=citizensciencenigeria.org |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
itc5yn9y3h1ziihs840yqldrj9t5c05
823350
823349
2026-04-21T07:51:08Z
Pharouqenr
25549
823350
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abayomi Sheba''' ɗan [[Ɗan siyasa|siyasan]] [[Najeriya]] ne wanda aka haife shi a ranar 2 ga watan Mayu 1961 a Ode Irele, ƙaramar hukumar Irele, [[Ondo (jiha)|jihar Ondo]], [[Najeriya]]. Ya yi karatun Firamare da Sakandare a Ode Irele. Daga nan ya halarci [[Jami'ar Ilorin]], inda ya samu digiri na farko a fannin harkokin gwamnati. Ya ci gaba da karatunsa a Jami'ar Obafemi Awolowo, [[Ile-ife|Ile-Ife]], inda ya samu digiri na biyu a fannin harkokin gwamnati daga shekarun 1995 zuwa 1997.<ref>{{Cite web |last=Babah |first=Chinedu |date=2017-03-20 |title=SHEBA, Hon. Abayomi |url=https://blerf.org/index.php/biography/sheba-hon-abayomi/ |access-date=2024-12-11 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Akinbiola |first=Dr Sunday |date=2018-09-20 |title=Breaking!!!!!! Hon. Sheba Abayomi appointed Chairman Federal Character Commission |url=https://heromagazines.com/hon-sheba-abayomi-appointed-chairman-federal-character-commission/ |access-date=2024-12-11 |website=The Hero Magazine |language=en-US}}</ref>
Daga shekarar 2007 zuwa 2011, Sheba ya yi karatu a [[Jami'ar Adekunle Ajasin|Jami’ar Adekunle Ajasin]], inda ya samu digiri na farko a fannin shari’a (LLB) a mataki na biyu, Upper Dibision. Yana da aure da 'ya'ya. Sheba ya yi aiki a matsayin memba na Majalisar Wakilai, da Majalisar Tarayya daga shekarun 1999 zuwa 2003.<ref>{{Cite web |title=Citizen Science Nigeria |url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/5feb8a01f8c7352c525661e1/ |access-date=2024-12-11 |website=citizensciencenigeria.org |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
8lpnpc4xr4p7raej9bytc59mf2pl7x8
823351
823350
2026-04-21T07:51:35Z
Pharouqenr
25549
823351
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abayomi Sheba''' ya kasance ɗan [[Ɗan siyasa|siyasan]] [[Najeriya]] ne wanda aka haife shi a ranar 2 ga watan Mayu 1961 a Ode Irele, ƙaramar hukumar Irele, [[Ondo (jiha)|jihar Ondo]], [[Najeriya]]. Ya yi karatun Firamare da Sakandare a Ode Irele. Daga nan ya halarci [[Jami'ar Ilorin]], inda ya samu digiri na farko a fannin harkokin gwamnati. Ya ci gaba da karatunsa a Jami'ar Obafemi Awolowo, [[Ile-ife|Ile-Ife]], inda ya samu digiri na biyu a fannin harkokin gwamnati daga shekarun 1995 zuwa 1997.<ref>{{Cite web |last=Babah |first=Chinedu |date=2017-03-20 |title=SHEBA, Hon. Abayomi |url=https://blerf.org/index.php/biography/sheba-hon-abayomi/ |access-date=2024-12-11 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Akinbiola |first=Dr Sunday |date=2018-09-20 |title=Breaking!!!!!! Hon. Sheba Abayomi appointed Chairman Federal Character Commission |url=https://heromagazines.com/hon-sheba-abayomi-appointed-chairman-federal-character-commission/ |access-date=2024-12-11 |website=The Hero Magazine |language=en-US}}</ref>
Daga shekarar 2007 zuwa 2011, Sheba ya yi karatu a [[Jami'ar Adekunle Ajasin|Jami’ar Adekunle Ajasin]], inda ya samu digiri na farko a fannin shari’a (LLB) a mataki na biyu, Upper Dibision. Yana da aure da 'ya'ya. Sheba ya yi aiki a matsayin memba na Majalisar Wakilai, da Majalisar Tarayya daga shekarun 1999 zuwa 2003.<ref>{{Cite web |title=Citizen Science Nigeria |url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/5feb8a01f8c7352c525661e1/ |access-date=2024-12-11 |website=citizensciencenigeria.org |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
qm0m6mibvk41as82tfdgrv8wz6tag1y
823352
823351
2026-04-21T07:51:58Z
Pharouqenr
25549
823352
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abayomi Sheba''' ya kasance ɗan [[Ɗan siyasa|siyasan]] [[Najeriya]] ne wanda aka haife shi a ranar 2 ga watan Mayu 1961 a Ode Irele, ƙaramar hukumar Irele, [[Ondo (jiha)|jihar Ondo]], [[Najeriya]]. Ya yi karatun Firamare da Sakandare a Ode Irele. Daga nan ya halarci [[Jami'ar Ilorin]], inda ya samu digiri na farko a fannin harkokin gwamnati. Ya ci gaba da karatunsa a Jami'ar Obafemi Awolowo, [[Ile-ife|Ile-Ife]], inda ya samu digiri na biyu a fannin harkokin gwamnati daga shekarun 1995 zuwa 1997.<ref>{{Cite web |last=Babah |first=Chinedu |date=2017-03-20 |title=SHEBA, Hon. Abayomi |url=https://blerf.org/index.php/biography/sheba-hon-abayomi/ |access-date=2024-12-11 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Akinbiola |first=Dr Sunday |date=2018-09-20 |title=Breaking!!!!!! Hon. Sheba Abayomi appointed Chairman Federal Character Commission |url=https://heromagazines.com/hon-sheba-abayomi-appointed-chairman-federal-character-commission/ |access-date=2024-12-11 |website=The Hero Magazine |language=en-US}}</ref>
Daga shekarar 2007 zuwa 2011, Sheba ya yi karatu a [[Jami'ar Adekunle Ajasin|Jami’ar Adekunle Ajasin]], inda ya samu digiri na farko a fannin shari’a (LLB) a mataki na biyu, Upper Dibision. Yana da aure da 'ya'ya. Sheba ya yi aiki a matsayin memba na Majalisar Wakilai, da Majalisar Tarayya daga shekarun 1999 zuwa 2003.<ref>{{Cite web |title=Citizen Science Nigeria |url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/5feb8a01f8c7352c525661e1/ |access-date=2024-12-11 |website=citizensciencenigeria.org |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
5zous1l3e3tduecvujcevz8faxhczdu
Eva Cox
0
93848
823024
743861
2026-04-20T16:15:00Z
Feenah12
44136
823024
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Eva Maria Cox AO (née Hauser; an haife ta a ranar 21 ga watan Fabrairun shekara ta 1938) marubuciya ce ta Australiya, mai fafutukar mata, masanin zamantakewa, mai sharhi kan zamantakewa kuma mai fafutuka. Ta kasance mai ba da shawara mai aiki don ƙirƙirar al'umma "mafi yawan jama'a". Ta kuma kasance memba na dogon lokaci na Ƙungiyar Zabe ta Mata (WEL), kuma har yanzu tana bin canjin mata ta hanyar sanya gudummawar zamantakewa da jin daɗi a kan ajanda na siyasa, da kuma fahimtar tushen da ke tsakanin Al'umman Farko na Ostiraliya da dabi'un mata na muhimmancin zamantakewa.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi '''Eva Maria Hauser''' a cikin iyalin Yahudawa a [[Vienna]] a 1938, ƙasa da makonni uku kafin Anschluss (12 Maris 1938) wanda ya bar ta da iyalinta ba tare da wata ƙasa ba. A shekara mai zuwa, ta yi tafiya tare da mahaifiyarta Ruth, ɗalibar likitanci ta shekara ta ƙarshe, zuwa Ingila, Burtaniya; ta yi yaƙin - a zahiri a matsayin abokin gaba a Surrey . Mahaifinta, Richard Hauser, ya shiga Sojojin Burtaniya a [[Falasdinu]], kuma kakanninta da sauran dangi sun nemi mafaka a [[Sydney]]. Bayan yakin, mahaifinta ya yi aiki ga Ƙungiyar 'Yan Gudun Hijira ta [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] a Roma, Italiya, inda Cox ta ci gaba da karatunta na tsawon shekaru biyu. A shekara ta 1948 ta shiga dangin mahaifiyarta a Sydney.
A Sydney ta halarci Makarantar Sakandare ta 'yan mata ta Sydney . Shekaru biyu bayan isowa, mahaifinta ya fara dangantaka da pianist Hephzibah Menuhin, wanda a wannan lokacin ya auri wani makiyaya na Australiya, Lindsay Nicholas, kuma yana zaune a yammacin Victoria. Hauser da Menuhin sun saki ma'auratan su don yin aure, kuma Menuhin ta zama mahaifiyar Cox. <ref>{{Cite web |title=Hephzibah |url=http://aso.gov.au/titles/documentaries/hephzibah/clip1/ |access-date=2016-01-17 |website=australianscreen}}</ref> Coxta halarci Jami'ar Sydney daga shekarar 1956 zuwa 1957, inda ta sadu da Germaine Greer da Robert Hughes kuma ta zama mai alaƙa da Sydney Push . <ref name=":0">{{Cite web |title=Eva Cox: A Feisty Feminist |url=http://www.nla.gov.au/ntwkpubs/gw/58/p09a01.html |url-status=dead |archive-url=https://webarchive.nla.gov.au/awa/20040523140000/http://pandora.nla.gov.au/pan/11779/20040524-0000/www.nla.gov.au/ntwkpubs/gw/58/p09a01.html |archive-date=2004-05-23 |access-date=2016-01-17 |website=webarchive.nla.gov.au}}</ref> Koyaya, ta zaɓi barin jami'a don tafiya a duk faɗin Turai, inda ta sadu da John Cox. Sun yi aure bayan sun dawo Sydney, kuma a shekarar 1964, sun zama iyaye na 'yar, mai suna Rebecca . <ref name="Speak">{{Cite web |year=2014 |title=Eva Cox |url=http://www.icmi.com.au/eva-cox |access-date=31 March 2014 |website=ICMI Speakers & Entertainers |publisher=ICMI}}</ref> An haifi Rebecca a Hughenden, Queensland, inda Eva Cox ta tafi sake haduwa da mijinta bayan sun rabu. A shekara ta 1969 sun sake rabuwa.
== Ayyuka ==
Cox ta koma karatu a matsayin uwa ɗaya a farkon shekarun 1970, ta kammala karatu tare da digiri na girmamawa a cikin ilimin zamantakewa daga Jami'ar New South Wales (UNSW) a shekara ta 1974, kuma ta zama mai koyarwa da mai ba da shawara kan bincike a wannan sashen. A cikin shekarun 1970s, Cox ta zama mai magana da yawun WEL kuma daga baya ta taimaka wajen gano Cibiyar Tattalin Arziki ta Mata. Cox ta kasance darakta na Majalisar New South Wales don Ayyukan Jama'a (NCOSS) daga 1977 zuwa 1981 kuma an ba ta kyautar Churchill Fellowship a shekarar 1980. <ref name="Speak"/>
Cox ta kasance wani ɓangare na mujallar mata Refractory Girl a cikin shekarun 1980s kuma ta zama mai magana da yawun kafofin watsa labarai, ban da gwagwarmayarta a cikin batutuwan yaki da mata. Ta kuma kafa cibiyar kula da yara ta farko da Commonwealth ta tallafawa bayan makaranta, a makarantar jama'a ta Glenmore Road a Paddington, New South Wales . <ref name=":0"/>
A cikin 1981 da 1982, Cox ya kasance mai ba da shawara ga Ministan Inuwa na Tarayya na Ayyukan Jama'a, Sanata Don Grimes . A shekara ta 1989, ta fara aiki da wani karamin kamfani mai ba da shawara mai zaman kansa, Distaff Associates, kuma ta ba da lacca daga 1994 har zuwa 2007 a Jami'ar Fasaha ta Australia, Sydney (UTS), inda ta gama a matsayin darektan shirin binciken zamantakewa.<ref name="Speak"/><ref name="About">{{Cite web |year=2014 |title=About Eva Cox |url=http://www.evacox.com.au/AboutUs |access-date=31 March 2014 |website=Eva Cox}}</ref>
Cox ya gabatar da gabatarwar Boyer Lectures na Kamfanin Watsa Labarai na Australiya (ABC) na 1995, mai taken "A Truly Civil Society", wanda ya nuna muhimmancin babban birnin jama'a. An buga littafin Cox mai suna Leading Women a shekara mai zuwa kuma ya bincika batun iko dangane da jinsi.<ref name="Speak"/> Ita marubuciya ce mai yawa kuma mai sharhi kan zamantakewar al'umma kuma ana iya karanta labarinta a cikin Crikey da The Conversation.<ref>{{Cite web |title=Eva Cox – Crikey |url=http://www.crikey.com.au/author/evacox-2/ |access-date=2016-01-17 |website=Crikey}}</ref><ref>{{Cite web |title=Eva Cox |url=https://theconversation.com/profiles/eva-cox-1012/articles |access-date=2016-01-17 |website=The Conversation}}</ref>
Daga 2007 zuwa 2015, Cox ya kasance Fellow na Cibiyar Ci gaban Manufofin . Daga shekara ta 2007 ta kasance farfesa a Jumbunna Indigenous House of Learning a UTS - Cox tana aiki tare da wannan a kan tushen shaida don manufofin zamantakewa.<ref name="About"/> Cox ya ci gaba a matsayin darektan Distaff Associates kuma shine mai shirya taron Women's Equity Think Tank (WETTANK), ci gaba da ci gaba da Cibiyar Tattalin Arziki ta Mata. <ref>{{Cite web |year=2014 |title=About Us |url=http://www.distaff.com.au/node/4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140331065850/http://www.distaff.com.au/node/4 |archive-date=31 March 2014 |access-date=31 March 2014 |website=Distaff Associates}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 June 2011 |title=Home |url=http://www.wettank.net.au/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140405053506/http://www.wettank.net.au/ |archive-date=5 April 2014 |access-date=31 March 2014 |website=Women's Equity Think Tank (WETTANK)}}</ref><ref>{{Cite web |year=2014 |title=Fellows |url=http://cpd.org.au/people/fellows/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100721113052/http://cpd.org.au/people/fellows/ |archive-date=21 July 2010 |access-date=31 March 2014 |website=CPD Centre for Policy Development |publisher=CPD}}</ref> A watan Maris na shekara ta 2014, Cox ya shiga tsohon alkalin Kotun Koli ta Australia Michael Kirby, da sauransu, don zama mai kula da Touching Base, kungiyar da ke New South Wales wacce ke ba da bayanai, ilimi da tallafi ga abokan ciniki masu nakasa, ma'aikatan jima'i da masu ba da sabis na nakasassu. <ref>{{Cite web |date=14 March 2014 |title=High Court judge turns patron for sex workers |url=http://www.aww.com.au/news-features/news-stories/2014/3/high-court-judge-turns-patron-for-sex-workers/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328015800/http://www.aww.com.au/news-features/news-stories/2014/3/high-court-judge-turns-patron-for-sex-workers/ |archive-date=28 March 2014 |access-date=27 March 2014 |website=The Australian Women's Weekly |publisher=ninemsn Pty Ltd}}</ref> A cikin 2015, ta bi sawun Jack Mundey wanda ya kasance sananne a cikin Green Bans movement, ta zama mai kula da kamfen ɗin don ceton gidajen jama'a na Millers Point daga ci gaba.<ref>{{Cite web |title=Eva Cox Archives - MILLERS POINT |url=http://millerspointcommunity.com.au/tag/eva-cox/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402195639/https://millerspointcommunity.com.au/tag/eva-cox/ |archive-date=2 April 2019 |access-date=2016-01-18 |website=MILLERS POINT |language=en-US}}</ref>
== Daraja ==
An nada Cox a matsayin Jami'in (AO) na Order of Australia a shekarar 1995 don hidimarta ga jin dadin mata kuma Majalisar Kungiyoyin Humanist ta Australia ta ba ta suna Humanist of the Year a shekarar 1997. <ref name="Speak"/>
A shekara ta 2011, ta sami lambar yabo ta Australia Post Legends kuma fuskarta ta bayyana a kan hatimi a matsayin wani ɓangare na jerin hatimi huɗu da ke girmama mata waɗanda suka ci gaba da dalilin daidaiton jinsi - sauran mata uku sune Germaine Greer, Elizabeth Evatt da Anne Summers .
== Rayuwa ta mutum ==
Sai kawai bayan da ta zauna a Ostiraliya ne Cox ta fara sanin asalin [[Yahudawa]] da al'ummar Yahudawa. Ita agnostic ce kuma mai son [[Humanism|ɗan adam]].<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 July 2015 |title=Daily telegraph |url=http://www.dailytelegraph.com.au/newslocal/city-east/academic-and-feminist-eva-cox-named-patron-of-millers-point-as-public-housing-selloff-heats-up/news-story/59c9d81fed6d80c7ebf8dcf8d7fa4515?= |access-date= |website= |publisher=}}</ref> A cewar bayanan [[Twitter]] a watan Maris na shekara ta 2014, Cox tana zaune ne a Sydney, Ostiraliya kuma tana neman "sa al'ummomin da muke rayuwa cikin farar hula, tare da mata, adalci da daidaito, tare da karamin jaddadawa kan tattalin arziki".<ref>{{Cite web |last=eva cox |date=31 March 2014 |title=eva cox |url=https://twitter.com/evacox |access-date=31 March 2014 |website=eva cox on Twitter |publisher=Twitter}}</ref>
A shafin yanar gizon ta, tana magana da kanta a matsayin "''Mai junkie na siyasa''" kuma ta bayyana sha'awarta ga gwagwarmaya ta hanyar ba da shawarar, "Mahaifinta ya saba kunyatar da ni da abokai matasa ta hanyar tambayar abin da muka yi don ceton duniya a wannan rana, don haka watakila kwayar halitta ce a ji cewa idan wani abu ba daidai ba ne, ya kamata in yi ƙoƙarin gyara shi. "<ref>{{Cite web |last=Eva Cox |year=2014 |title=What Makes Me Happy |url=http://www.evacox.com.au/WhatMakesMeHappy |access-date=31 March 2014 |website=Eva Cox}}</ref>
== Bayanan littattafai ==
* Cox E. da Goodman J., Bullying a wata jami'a ta Australiya: ayyuka da abubuwan da ke tattare da su, Yuro Oktoba 2005
* Cox, Eva, A Tsaron Babban Birnin Jama'a: Amsa ga Blue Book 8, Arena Magazine 76 Yuni 2005
* Cox E. (2005), A Better Society: Ingredients for Social Sustainability in ed Adams P. da Spender D., The Ideas Book, UQP Brisbane
* Bloch, B. da Cox E. (2005), ''Mata Yahudawa da Australiya'' a Braham, G. da Mendes P. ''Yahudawa a cikin Siyasa ta Australiya'', Jami'ar Sussex Press
* Cox E. (2002), Ostiraliya, Yin Kasar Lafiya a Putnam R., Dimokuradiyya a Flux: Juyin Halitta na Babban Birni a cikin al'umma ta zamani, OUP NY
* Cox E. (2000), Haske da Duhu na Sa kai (2000) a cikin Warburton J. da Oppenheimer M. (Ed), Masu Sa kai da Sa kai, Federation Press, Sydney.
* Cox E. (2000), Bambancin da Al'umma: Rikicin da Amincewa? a cikin Vasta E. (Ed), Citizenship, Community and Democracy, Macmillan UK .
* Cox E. da Caldwell C. (2000), ''Yin Manufofin Jama'a'' a cikin Winter, I. ed., ''Babban Birnin Jama'a da Manufofin Jama'a''.
== Bayani ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Eva CoxaEncyclopedia na Mata da Jagora a cikin karni na ashirin na Australia
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1938]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
d5f1mrfjvqp0bn8bb1sjmwcjp89bqwj
823025
823024
2026-04-20T16:15:15Z
Feenah12
44136
823025
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Eva Maria Cox AO (née Hauser; an haife ta a ranar 21 ga watan Fabrairun shekara ta 1938) marubuciya ce ta Australiya, mai fafutukar mata, masanin zamantakewa, mai sharhi kan zamantakewa kuma mai fafutuka. Ta kasance mai ba da shawara mai aiki don ƙirƙirar al'umma "mafi yawan jama'a". Ta kuma kasance memba na dogon lokaci na Ƙungiyar Zabe ta Mata (WEL), kuma har yanzu tana bin canjin mata ta hanyar sanya gudummawar zamantakewa da jin daɗi a kan ajanda na siyasa, da kuma fahimtar tushen da ke tsakanin Al'umman Farko na Ostiraliya da dabi'un mata na muhimmancin zamantakewa.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi '''Eva Maria Hauser''' a cikin iyalin Yahudawa a [[Vienna]] a shekara ta 1938, ƙasa da makonni uku kafin Anschluss (12 Maris 1938) wanda ya bar ta da iyalinta ba tare da wata ƙasa ba. A shekara mai zuwa, ta yi tafiya tare da mahaifiyarta Ruth, ɗalibar likitanci ta shekara ta ƙarshe, zuwa Ingila, Burtaniya; ta yi yaƙin - a zahiri a matsayin abokin gaba a Surrey . Mahaifinta, Richard Hauser, ya shiga Sojojin Burtaniya a [[Falasdinu]], kuma kakanninta da sauran dangi sun nemi mafaka a [[Sydney]]. Bayan yakin, mahaifinta ya yi aiki ga Ƙungiyar 'Yan Gudun Hijira ta [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] a Roma, Italiya, inda Cox ta ci gaba da karatunta na tsawon shekaru biyu. A shekara ta 1948 ta shiga dangin mahaifiyarta a Sydney.
A Sydney ta halarci Makarantar Sakandare ta 'yan mata ta Sydney . Shekaru biyu bayan isowa, mahaifinta ya fara dangantaka da pianist Hephzibah Menuhin, wanda a wannan lokacin ya auri wani makiyaya na Australiya, Lindsay Nicholas, kuma yana zaune a yammacin Victoria. Hauser da Menuhin sun saki ma'auratan su don yin aure, kuma Menuhin ta zama mahaifiyar Cox. <ref>{{Cite web |title=Hephzibah |url=http://aso.gov.au/titles/documentaries/hephzibah/clip1/ |access-date=2016-01-17 |website=australianscreen}}</ref> Coxta halarci Jami'ar Sydney daga shekarar 1956 zuwa 1957, inda ta sadu da Germaine Greer da Robert Hughes kuma ta zama mai alaƙa da Sydney Push . <ref name=":0">{{Cite web |title=Eva Cox: A Feisty Feminist |url=http://www.nla.gov.au/ntwkpubs/gw/58/p09a01.html |url-status=dead |archive-url=https://webarchive.nla.gov.au/awa/20040523140000/http://pandora.nla.gov.au/pan/11779/20040524-0000/www.nla.gov.au/ntwkpubs/gw/58/p09a01.html |archive-date=2004-05-23 |access-date=2016-01-17 |website=webarchive.nla.gov.au}}</ref> Koyaya, ta zaɓi barin jami'a don tafiya a duk faɗin Turai, inda ta sadu da John Cox. Sun yi aure bayan sun dawo Sydney, kuma a shekarar 1964, sun zama iyaye na 'yar, mai suna Rebecca . <ref name="Speak">{{Cite web |year=2014 |title=Eva Cox |url=http://www.icmi.com.au/eva-cox |access-date=31 March 2014 |website=ICMI Speakers & Entertainers |publisher=ICMI}}</ref> An haifi Rebecca a Hughenden, Queensland, inda Eva Cox ta tafi sake haduwa da mijinta bayan sun rabu. A shekara ta 1969 sun sake rabuwa.
== Ayyuka ==
Cox ta koma karatu a matsayin uwa ɗaya a farkon shekarun 1970, ta kammala karatu tare da digiri na girmamawa a cikin ilimin zamantakewa daga Jami'ar New South Wales (UNSW) a shekara ta 1974, kuma ta zama mai koyarwa da mai ba da shawara kan bincike a wannan sashen. A cikin shekarun 1970s, Cox ta zama mai magana da yawun WEL kuma daga baya ta taimaka wajen gano Cibiyar Tattalin Arziki ta Mata. Cox ta kasance darakta na Majalisar New South Wales don Ayyukan Jama'a (NCOSS) daga 1977 zuwa 1981 kuma an ba ta kyautar Churchill Fellowship a shekarar 1980. <ref name="Speak"/>
Cox ta kasance wani ɓangare na mujallar mata Refractory Girl a cikin shekarun 1980s kuma ta zama mai magana da yawun kafofin watsa labarai, ban da gwagwarmayarta a cikin batutuwan yaki da mata. Ta kuma kafa cibiyar kula da yara ta farko da Commonwealth ta tallafawa bayan makaranta, a makarantar jama'a ta Glenmore Road a Paddington, New South Wales . <ref name=":0"/>
A cikin 1981 da 1982, Cox ya kasance mai ba da shawara ga Ministan Inuwa na Tarayya na Ayyukan Jama'a, Sanata Don Grimes . A shekara ta 1989, ta fara aiki da wani karamin kamfani mai ba da shawara mai zaman kansa, Distaff Associates, kuma ta ba da lacca daga 1994 har zuwa 2007 a Jami'ar Fasaha ta Australia, Sydney (UTS), inda ta gama a matsayin darektan shirin binciken zamantakewa.<ref name="Speak"/><ref name="About">{{Cite web |year=2014 |title=About Eva Cox |url=http://www.evacox.com.au/AboutUs |access-date=31 March 2014 |website=Eva Cox}}</ref>
Cox ya gabatar da gabatarwar Boyer Lectures na Kamfanin Watsa Labarai na Australiya (ABC) na 1995, mai taken "A Truly Civil Society", wanda ya nuna muhimmancin babban birnin jama'a. An buga littafin Cox mai suna Leading Women a shekara mai zuwa kuma ya bincika batun iko dangane da jinsi.<ref name="Speak"/> Ita marubuciya ce mai yawa kuma mai sharhi kan zamantakewar al'umma kuma ana iya karanta labarinta a cikin Crikey da The Conversation.<ref>{{Cite web |title=Eva Cox – Crikey |url=http://www.crikey.com.au/author/evacox-2/ |access-date=2016-01-17 |website=Crikey}}</ref><ref>{{Cite web |title=Eva Cox |url=https://theconversation.com/profiles/eva-cox-1012/articles |access-date=2016-01-17 |website=The Conversation}}</ref>
Daga 2007 zuwa 2015, Cox ya kasance Fellow na Cibiyar Ci gaban Manufofin . Daga shekara ta 2007 ta kasance farfesa a Jumbunna Indigenous House of Learning a UTS - Cox tana aiki tare da wannan a kan tushen shaida don manufofin zamantakewa.<ref name="About"/> Cox ya ci gaba a matsayin darektan Distaff Associates kuma shine mai shirya taron Women's Equity Think Tank (WETTANK), ci gaba da ci gaba da Cibiyar Tattalin Arziki ta Mata. <ref>{{Cite web |year=2014 |title=About Us |url=http://www.distaff.com.au/node/4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140331065850/http://www.distaff.com.au/node/4 |archive-date=31 March 2014 |access-date=31 March 2014 |website=Distaff Associates}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 June 2011 |title=Home |url=http://www.wettank.net.au/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140405053506/http://www.wettank.net.au/ |archive-date=5 April 2014 |access-date=31 March 2014 |website=Women's Equity Think Tank (WETTANK)}}</ref><ref>{{Cite web |year=2014 |title=Fellows |url=http://cpd.org.au/people/fellows/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100721113052/http://cpd.org.au/people/fellows/ |archive-date=21 July 2010 |access-date=31 March 2014 |website=CPD Centre for Policy Development |publisher=CPD}}</ref> A watan Maris na shekara ta 2014, Cox ya shiga tsohon alkalin Kotun Koli ta Australia Michael Kirby, da sauransu, don zama mai kula da Touching Base, kungiyar da ke New South Wales wacce ke ba da bayanai, ilimi da tallafi ga abokan ciniki masu nakasa, ma'aikatan jima'i da masu ba da sabis na nakasassu. <ref>{{Cite web |date=14 March 2014 |title=High Court judge turns patron for sex workers |url=http://www.aww.com.au/news-features/news-stories/2014/3/high-court-judge-turns-patron-for-sex-workers/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328015800/http://www.aww.com.au/news-features/news-stories/2014/3/high-court-judge-turns-patron-for-sex-workers/ |archive-date=28 March 2014 |access-date=27 March 2014 |website=The Australian Women's Weekly |publisher=ninemsn Pty Ltd}}</ref> A cikin 2015, ta bi sawun Jack Mundey wanda ya kasance sananne a cikin Green Bans movement, ta zama mai kula da kamfen ɗin don ceton gidajen jama'a na Millers Point daga ci gaba.<ref>{{Cite web |title=Eva Cox Archives - MILLERS POINT |url=http://millerspointcommunity.com.au/tag/eva-cox/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402195639/https://millerspointcommunity.com.au/tag/eva-cox/ |archive-date=2 April 2019 |access-date=2016-01-18 |website=MILLERS POINT |language=en-US}}</ref>
== Daraja ==
An nada Cox a matsayin Jami'in (AO) na Order of Australia a shekarar 1995 don hidimarta ga jin dadin mata kuma Majalisar Kungiyoyin Humanist ta Australia ta ba ta suna Humanist of the Year a shekarar 1997. <ref name="Speak"/>
A shekara ta 2011, ta sami lambar yabo ta Australia Post Legends kuma fuskarta ta bayyana a kan hatimi a matsayin wani ɓangare na jerin hatimi huɗu da ke girmama mata waɗanda suka ci gaba da dalilin daidaiton jinsi - sauran mata uku sune Germaine Greer, Elizabeth Evatt da Anne Summers .
== Rayuwa ta mutum ==
Sai kawai bayan da ta zauna a Ostiraliya ne Cox ta fara sanin asalin [[Yahudawa]] da al'ummar Yahudawa. Ita agnostic ce kuma mai son [[Humanism|ɗan adam]].<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 July 2015 |title=Daily telegraph |url=http://www.dailytelegraph.com.au/newslocal/city-east/academic-and-feminist-eva-cox-named-patron-of-millers-point-as-public-housing-selloff-heats-up/news-story/59c9d81fed6d80c7ebf8dcf8d7fa4515?= |access-date= |website= |publisher=}}</ref> A cewar bayanan [[Twitter]] a watan Maris na shekara ta 2014, Cox tana zaune ne a Sydney, Ostiraliya kuma tana neman "sa al'ummomin da muke rayuwa cikin farar hula, tare da mata, adalci da daidaito, tare da karamin jaddadawa kan tattalin arziki".<ref>{{Cite web |last=eva cox |date=31 March 2014 |title=eva cox |url=https://twitter.com/evacox |access-date=31 March 2014 |website=eva cox on Twitter |publisher=Twitter}}</ref>
A shafin yanar gizon ta, tana magana da kanta a matsayin "''Mai junkie na siyasa''" kuma ta bayyana sha'awarta ga gwagwarmaya ta hanyar ba da shawarar, "Mahaifinta ya saba kunyatar da ni da abokai matasa ta hanyar tambayar abin da muka yi don ceton duniya a wannan rana, don haka watakila kwayar halitta ce a ji cewa idan wani abu ba daidai ba ne, ya kamata in yi ƙoƙarin gyara shi. "<ref>{{Cite web |last=Eva Cox |year=2014 |title=What Makes Me Happy |url=http://www.evacox.com.au/WhatMakesMeHappy |access-date=31 March 2014 |website=Eva Cox}}</ref>
== Bayanan littattafai ==
* Cox E. da Goodman J., Bullying a wata jami'a ta Australiya: ayyuka da abubuwan da ke tattare da su, Yuro Oktoba 2005
* Cox, Eva, A Tsaron Babban Birnin Jama'a: Amsa ga Blue Book 8, Arena Magazine 76 Yuni 2005
* Cox E. (2005), A Better Society: Ingredients for Social Sustainability in ed Adams P. da Spender D., The Ideas Book, UQP Brisbane
* Bloch, B. da Cox E. (2005), ''Mata Yahudawa da Australiya'' a Braham, G. da Mendes P. ''Yahudawa a cikin Siyasa ta Australiya'', Jami'ar Sussex Press
* Cox E. (2002), Ostiraliya, Yin Kasar Lafiya a Putnam R., Dimokuradiyya a Flux: Juyin Halitta na Babban Birni a cikin al'umma ta zamani, OUP NY
* Cox E. (2000), Haske da Duhu na Sa kai (2000) a cikin Warburton J. da Oppenheimer M. (Ed), Masu Sa kai da Sa kai, Federation Press, Sydney.
* Cox E. (2000), Bambancin da Al'umma: Rikicin da Amincewa? a cikin Vasta E. (Ed), Citizenship, Community and Democracy, Macmillan UK .
* Cox E. da Caldwell C. (2000), ''Yin Manufofin Jama'a'' a cikin Winter, I. ed., ''Babban Birnin Jama'a da Manufofin Jama'a''.
== Bayani ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Eva CoxaEncyclopedia na Mata da Jagora a cikin karni na ashirin na Australia
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1938]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dr3mpej23c53pd1ew964r6l48z8qyo3
Natasha Bowen
0
94557
823010
786916
2026-04-20T16:07:31Z
Feenah12
44136
823010
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Natasha Bowen''' marubuciya ce kuma malama 'yar ƙasar Najeriya-Wel ta gima a garin Cambridge da ke a Ingila Ta rubuta littattafai masu ban sha'awa ga matasa manya. <ref> name=":0">{{Cite web |title=Natasha Bowen |url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen |access-date=2021-11-11 |website=Penguin Random House |language=en-US}}</ref> <ref>name=":1">{{Cite web |date=2021-11-05 |title=Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea |url=https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ |access-date=2021-11-11 |website=We Need Diverse Books |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An fi saninta da littafinta ''na New York Times Bestselling'' novel ''Skin of the Sea'' .
== Rayuwar farko da ilimi ==
An kuma haifi Natasha a ranar Bowen a Cambridge, Ingila, ga mahaifin [[Yarbawa]] ɗan Najeriya kuma mahaifiyar Welsh. Tayi karatu a ɓangaren turanci da rubutun ƙirƙira a Jami'ar Creative Writing a Bath Spa University . Bayan ta kammala, ta koma Gabashin Landan, inda ta zama malami. <ref name=":0">{{Cite web |title=Natasha Bowen |url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen |access-date=2021-11-11 |website=Penguin Random House |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen "Natasha Bowen"]. ''Penguin Random House''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2021</span>.</cite></ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Bowen yana da yara uku. Tana zaune a Burtaniya tare da danginta. <ref name=":0"/>
== Sana'a ==
Littafin farko na Bowen da ta rubuta shi ne ''Skin of the Sea'', littafi na farko a cikin ''jerin Of Mermaid da Orisa'' wanda aka yi wahayi zuwa ga al'adunta na Najeriya, [[Al'adun Afirka|tarihin Afirka]], al'adun Yarabawa, da ƙaunarta ga ƴaƴan luwaɗi, an buga shi a ranar biyu 2 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da ashirin da daya 2021 ta Random House . Ta rubuta novel ne a lokacin da take koyar da cikakken lokaci a makaranta. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-11-05 |title=Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea |url=https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ |access-date=2021-11-11 |website=We Need Diverse Books |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ "Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea"]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''We Need Diverse Books''. 5 November 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-10-22 |title=An Indies Introduce Q&A With Natasha Bowen |url=https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948 |access-date=2021-11-11 |website=American Booksellers Association |archive-date=2021-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108130004/https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948 |url-status=dead }}</ref>
Wannan novel din ya biyo bayan Simi wata Mami Wata wacce ta ratsa teku da ƙasa domin neman mahalicci bayan ta karya dokar da ke barazana ga wanzuwar Mami Wata. Littafin ya shiga cikin <nowiki><i id="mwRw">New York Times</i></nowiki> da Indie bestseller lists kuma ya sami tabbataccen sake dubawa daga masu nazarin littattafai waɗanda suka yaba wa littafin don kamanceceniya da The Little Mermaid da kuma amfani da baƙar fata da al'adun Yarbawa don nuna cinikin bayi na Transatlantic . <ref>{{Cite web |date=23 September 2021 |title=Children's Book Review: Skin of the Sea by Natasha Bowen. |url=https://www.publishersweekly.com/978-0-593-12094-1 |access-date=2021-11-11 |website=[[Publishers Weekly]] |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=September 15, 2021 |title=SKIN OF THE SEA |url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/natasha-bowen/skin-of-the-sea/ |website=[[Kirkus Reviews]]}}</ref>
== Littafi Mai Tsarki ==
'''Na Mermaid and Orisa''' '''Series'''
* ''Fatar Teku'' . (ta gabatar da shi a ranar biyu 2 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da ashirin da biyu 2021) Gidan Random
* ''Ruhin Zurfi'' . ta gabatar da shi a shekara ta dubu biyu da ashirin da biyu (2022) Random House
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
riolou46lhtqyype2bvnq8ecb2qz7nv
823011
823010
2026-04-20T16:07:38Z
Rocky 734
10208
Undid edits by [[Special:Contribs/Feenah12|Feenah12]] ([[User talk:Feenah12|talk]]) to last version by InternetArchiveBot
823011
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Natasha Bowen''' marubuciya ce kuma malama 'yar ƙasar Najeriya-Wel ta gima a garin Cambridge da ke a Ingila Ta rubuta littattafai masu ban sha'awa ga matasa manya. <ref> name=":0">{{Cite web |title=Natasha Bowen |url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen |access-date=2021-11-11 |website=Penguin Random House |language=en-US}}</ref> <ref>name=":1">{{Cite web |date=2021-11-05 |title=Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea |url=https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ |access-date=2021-11-11 |website=We Need Diverse Books |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An fi saninta da littafinta ''na New York Times Bestselling'' novel ''Skin of the Sea'' .
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Natasha a ranar Bowen a Cambridge, Ingila, ga mahaifin [[Yarbawa]] ɗan Najeriya kuma mahaifiyar Welsh. Tayi karatu a ɓangaren turanci da rubutun ƙirƙira a Jami'ar Creative Writing a Bath Spa University . Bayan ta kammala, ta koma Gabashin Landan, inda ta zama malami. <ref name=":0">{{Cite web |title=Natasha Bowen |url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen |access-date=2021-11-11 |website=Penguin Random House |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen "Natasha Bowen"]. ''Penguin Random House''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2021</span>.</cite></ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Bowen yana da yara uku. Tana zaune a Burtaniya tare da danginta. <ref name=":0"/>
== Sana'a ==
Littafin farko na Bowen da ta rubuta shi ne ''Skin of the Sea'', littafi na farko a cikin ''jerin Of Mermaid da Orisa'' wanda aka yi wahayi zuwa ga al'adunta na Najeriya, [[Al'adun Afirka|tarihin Afirka]], al'adun Yarabawa, da ƙaunarta ga ƴaƴan luwaɗi, an buga shi a ranar biyu 2 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da ashirin da daya 2021 ta Random House . Ta rubuta novel ne a lokacin da take koyar da cikakken lokaci a makaranta. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-11-05 |title=Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea |url=https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ |access-date=2021-11-11 |website=We Need Diverse Books |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ "Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea"]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''We Need Diverse Books''. 5 November 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-10-22 |title=An Indies Introduce Q&A With Natasha Bowen |url=https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948 |access-date=2021-11-11 |website=American Booksellers Association |archive-date=2021-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108130004/https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948 |url-status=dead }}</ref>
Wannan novel din ya biyo bayan Simi wata Mami Wata wacce ta ratsa teku da ƙasa domin neman mahalicci bayan ta karya dokar da ke barazana ga wanzuwar Mami Wata. Littafin ya shiga cikin <nowiki><i id="mwRw">New York Times</i></nowiki> da Indie bestseller lists kuma ya sami tabbataccen sake dubawa daga masu nazarin littattafai waɗanda suka yaba wa littafin don kamanceceniya da The Little Mermaid da kuma amfani da baƙar fata da al'adun Yarbawa don nuna cinikin bayi na Transatlantic . <ref>{{Cite web |date=23 September 2021 |title=Children's Book Review: Skin of the Sea by Natasha Bowen. |url=https://www.publishersweekly.com/978-0-593-12094-1 |access-date=2021-11-11 |website=[[Publishers Weekly]] |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=September 15, 2021 |title=SKIN OF THE SEA |url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/natasha-bowen/skin-of-the-sea/ |website=[[Kirkus Reviews]]}}</ref>
== Littafi Mai Tsarki ==
'''Na Mermaid and Orisa''' '''Series'''
* ''Fatar Teku'' . (ta gabatar da shi a ranar biyu 2 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da ashirin da biyu 2021) Gidan Random
* ''Ruhin Zurfi'' . ta gabatar da shi a shekara ta dubu biyu da ashirin da biyu (2022) Random House
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
7x7pfnsnrryovmzlro4p7c2d7k3jzgq
823012
823011
2026-04-20T16:08:23Z
Feenah12
44136
823012
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Natasha Bowen''' marubuciya ce kuma malama 'yar ƙasar Najeriya-Wel ta gima a garin Cambridge da ke a Ingila Ta rubuta littattafai masu ban sha'awa ga matasa manya. <ref> name=":0">{{Cite web |title=Natasha Bowen |url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen |access-date=2021-11-11 |website=Penguin Random House |language=en-US}}</ref> <ref>name=":1">{{Cite web |date=2021-11-05 |title=Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea |url=https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ |access-date=2021-11-11 |website=We Need Diverse Books |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An fi saninta da littafinta ''na New York Times Bestselling'' novel ''Skin of the Sea'' .
== Rayuwar farko da ilimi ==
An kuma haifi Natasha a ranar Bowen a Cambridge, Ingila, ga mahaifin [[Yarbawa]] ɗan Najeriya kuma mahaifiyar Welsh. Tayi karatu a ɓangaren turanci da rubutun ƙirƙira a Jami'ar Creative Writing a Bath Spa University . Bayan ta kammala, ta koma Gabashin Landan, inda ta zama malami. <ref name=":0">{{Cite web |title=Natasha Bowen |url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen |access-date=2021-11-11 |website=Penguin Random House |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen "Natasha Bowen"]. ''Penguin Random House''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2021</span>.</cite></ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Bowen yana da yara uku. Tana zaune a Burtaniya tare da danginta. <ref name=":0"/>
== Sana'a ==
Littafin farko na Bowen da ta rubuta shi ne ''Skin of the Sea'', littafi na farko a cikin ''jerin Of Mermaid da Orisa'' wanda aka yi wahayi zuwa ga al'adunta na Najeriya, [[Al'adun Afirka|tarihin Afirka]], al'adun Yarabawa, da ƙaunarta ga ƴaƴan luwaɗi, an buga shi a ranar biyu 2 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da ashirin da daya 2021 ta Random House . Ta rubuta novel ne a lokacin da take koyar da cikakken lokaci a makaranta. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-11-05 |title=Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea |url=https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ |access-date=2021-11-11 |website=We Need Diverse Books |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/ "Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea"]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''We Need Diverse Books''. 5 November 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-10-22 |title=An Indies Introduce Q&A With Natasha Bowen |url=https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948 |access-date=2021-11-11 |website=American Booksellers Association |archive-date=2021-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108130004/https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948 |url-status=dead }}</ref>
Wannan novel din ya biyo bayan Simi wata Mami Wata wacce ta kuma ratsa teku da ƙasa domin neman mahalicci bayan ta karya dokar da ke barazana ga wanzuwar Mami Wata. Littafin ya shiga cikin <nowiki><i id="mwRw">New York Times</i></nowiki> da Indie bestseller lists kuma ya sami tabbataccen sake dubawa daga masu nazarin littattafai waɗanda suka yaba wa littafin don kamanceceniya da The Little Mermaid da kuma amfani da baƙar fata da al'adun Yarbawa don nuna cinikin bayi na Transatlantic . <ref>{{Cite web |date=23 September 2021 |title=Children's Book Review: Skin of the Sea by Natasha Bowen. |url=https://www.publishersweekly.com/978-0-593-12094-1 |access-date=2021-11-11 |website=[[Publishers Weekly]] |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=September 15, 2021 |title=SKIN OF THE SEA |url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/natasha-bowen/skin-of-the-sea/ |website=[[Kirkus Reviews]]}}</ref>
== Littafi Mai Tsarki ==
'''Na Mermaid and Orisa''' '''Series'''
* ''Fatar Teku'' . (ta gabatar da shi a ranar biyu 2 ga watan Nuwamba na shekara ta dubu biyu da ashirin da biyu 2021) Gidan Random
* ''Ruhin Zurfi'' . ta gabatar da shi a shekara ta dubu biyu da ashirin da biyu (2022) Random House
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
qjk1cyik6etoykmnew7611niis73tzi
Harshen Kurame na Faransanci
0
95475
823322
596158
2026-04-21T07:13:13Z
Pharouqenr
25549
823322
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Harshen kurame na FaransanciFaransanci: (langue des signes française, LSF) yaren kurame ne na kurame da masu jin daɗi magana da shie a Faransa da kuma sassan da ke magana da Faransanci na Switzerland. A cewar Ethnologue, yana da masu magana da shine sama da 100,000.
Harshen Kurame na Faransanci yana da alaƙa kuma yana da wani ɓangare na asalin yaren kurame na Dutch (NGT), yaren kurkuku na Flemish (VGT), yaren sigina na Belgium-Faransanci (LSFB), yaren Kurame na Irish (ISL), yaren alama na Amurka (ASL), Quebec (wanda aka fi sani da Faransanci na Kanada) yaren kurama na Brazil (LSB ko Libras) da yaren kuraye na Rasha (RSL).
== Tarihi ==
[[Fayil:The_French_sign_language_alphabet_with_ornate_border,_above_Wellcome_V0016556_(retouched).jpg|thumb|Hoton tsohuwar rubutun yatsun Faransanci]]
Harshen Kurame na Faransanci ana yawan, ko da yake ba daidai ba, ana danganta shi da aikin Charles Michel de l'Épée (l'abbé de l' Épée). A zahiri, an ce ya gano yaren da ya riga ya kasance ta hanyar hadari; bayan ya shiga cikin gidan da ke kusa don tserewa daga ruwan sama, ya fadi a kan 'yan uwan tagwaye biyu kurame kuma wadata da rikitarwa na yaren da suka yi amfani da su don sadarwa tsakanin kansu da al'ummar Parisian kurame ya burge shi. {{Ana bukatan hujja|date=October 2009}}Abbe ya saita kansa don koyon yaren, wanda yanzu ake kira Tsohon Harshen Kurame na Faransanci, kuma a ƙarshe ya kafa makarantar kyauta ga kurame. A wannan makarantar, ya haɓaka tsarin da ya kira "alamu na hanya", don koya wa ɗalibansa yadda za su karanta da rubutu. Abbe ya sami damar yin zanga-zangar jama'a (1771-1774) game da tsarinsa, zanga-zambe wanda ya ja hankalin malamai da fitattun mutane daga ko'ina cikin nahiyar kuma hakan ya inganta ra'ayin cewa za'a iya ilimantar da kurma, musamman ta hanyar alama.
Alamun da ya kirkira sun kasance cakuda kalmomin yaren kurame da ya koya tare da wasu kalmomin nahawu da ya kirkirar. Sakamakon haɗuwa, harshe na wucin gadi, ya kasance mai rikitarwa kuma ɗalibansa ba su iya amfani da shi ba. Misali, inda tsarinsa zai gina kalmar "maras fahimta" tare da sarkar alamomi biyar ("na ciki- fahimta-mai yiwuwa-adjective-ba"), yaren halitta kurma zai ce kawai "mai fahimta-maras tabbas". Abbe ba ne ya kirkirar LSF ba, amma babban gudummawarsa ga al'ummar kurame shine ya fahimci cewa kurame ba ya buƙatar harshen baki don iya tunani, da kuma hanzarta ci gaban halitta na harshe ta hanyar sanya ɗaliban kurame da yawa a ƙarƙashin rufin guda.
Daga wannan lokacin Harshen Kurame na Faransanci ya bunƙasa har zuwa ƙarshen karni na 19 lokacin da rarrabuwa ta taso tsakanin makarantun tunani da masu magana. A cikin 1880 Taron Malamai na Duniya na Milan don Kurame-Mute ya taru kuma ya yanke shawarar cewa za a fi son al'adar magana. A lokacin da ya dace an bi da amfani da yaren kurame a matsayin shingen koyon magana kuma saboda haka an hana shi daga aji.
Wannan halin ya kasance ba a canza shi ba a Faransa har zuwa ƙarshen shekarun 1970, lokacin da kurame suka fara yin yaƙi don ƙarin fahimtar yaren kurame da tsarin ilimin harsuna biyu. A cikin 1991 Majalisar Dokoki ta Kasa ta zartar da dokar Fabius, a hukumance ta ba da izinin amfani da LSF don ilimin yara kurame. An zartar da doka a shekara ta 2005 da ta amince da LSF a matsayin harshe a kansa.<ref>{{Cite web |title=Article L312-9-1 |url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011043800/https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |archive-date=11 October 2017 |access-date=19 October 2017 |website=Legifrance.gouv.fr}}</ref>
=== Harshen haruffa ===
Ana amfani da haruffa na Faransanci don rarrabe alamun LSF da kuma haɗa kalmomin Faransanci yayin sanya hannu.
== Dubi kuma ==
* Tsohon Harshen Kurame na Faransanci
* Sa hannu Faransanci
* Kwalejin Harshen Kurame ta Faransa
* [[Harshen Kurame na Amurka]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
r31b7pgmdneuhsd9zxm3y8adraam3yo
823323
823322
2026-04-21T07:13:26Z
Pharouqenr
25549
823323
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Harshen kurame na Faransanci (langue des signes française, LSF) yaren kurame ne na kurame da masu jin daɗi magana da shie a Faransa da kuma sassan da ke magana da Faransanci na Switzerland. A cewar Ethnologue, yana da masu magana da shine sama da 100,000.
Harshen Kurame na Faransanci yana da alaƙa kuma yana da wani ɓangare na asalin yaren kurame na Dutch (NGT), yaren kurkuku na Flemish (VGT), yaren sigina na Belgium-Faransanci (LSFB), yaren Kurame na Irish (ISL), yaren alama na Amurka (ASL), Quebec (wanda aka fi sani da Faransanci na Kanada) yaren kurama na Brazil (LSB ko Libras) da yaren kuraye na Rasha (RSL).
== Tarihi ==
[[Fayil:The_French_sign_language_alphabet_with_ornate_border,_above_Wellcome_V0016556_(retouched).jpg|thumb|Hoton tsohuwar rubutun yatsun Faransanci]]
Harshen Kurame na Faransanci ana yawan, ko da yake ba daidai ba, ana danganta shi da aikin Charles Michel de l'Épée (l'abbé de l' Épée). A zahiri, an ce ya gano yaren da ya riga ya kasance ta hanyar hadari; bayan ya shiga cikin gidan da ke kusa don tserewa daga ruwan sama, ya fadi a kan 'yan uwan tagwaye biyu kurame kuma wadata da rikitarwa na yaren da suka yi amfani da su don sadarwa tsakanin kansu da al'ummar Parisian kurame ya burge shi. {{Ana bukatan hujja|date=October 2009}}Abbe ya saita kansa don koyon yaren, wanda yanzu ake kira Tsohon Harshen Kurame na Faransanci, kuma a ƙarshe ya kafa makarantar kyauta ga kurame. A wannan makarantar, ya haɓaka tsarin da ya kira "alamu na hanya", don koya wa ɗalibansa yadda za su karanta da rubutu. Abbe ya sami damar yin zanga-zangar jama'a (1771-1774) game da tsarinsa, zanga-zambe wanda ya ja hankalin malamai da fitattun mutane daga ko'ina cikin nahiyar kuma hakan ya inganta ra'ayin cewa za'a iya ilimantar da kurma, musamman ta hanyar alama.
Alamun da ya kirkira sun kasance cakuda kalmomin yaren kurame da ya koya tare da wasu kalmomin nahawu da ya kirkirar. Sakamakon haɗuwa, harshe na wucin gadi, ya kasance mai rikitarwa kuma ɗalibansa ba su iya amfani da shi ba. Misali, inda tsarinsa zai gina kalmar "maras fahimta" tare da sarkar alamomi biyar ("na ciki- fahimta-mai yiwuwa-adjective-ba"), yaren halitta kurma zai ce kawai "mai fahimta-maras tabbas". Abbe ba ne ya kirkirar LSF ba, amma babban gudummawarsa ga al'ummar kurame shine ya fahimci cewa kurame ba ya buƙatar harshen baki don iya tunani, da kuma hanzarta ci gaban halitta na harshe ta hanyar sanya ɗaliban kurame da yawa a ƙarƙashin rufin guda.
Daga wannan lokacin Harshen Kurame na Faransanci ya bunƙasa har zuwa ƙarshen karni na 19 lokacin da rarrabuwa ta taso tsakanin makarantun tunani da masu magana. A cikin 1880 Taron Malamai na Duniya na Milan don Kurame-Mute ya taru kuma ya yanke shawarar cewa za a fi son al'adar magana. A lokacin da ya dace an bi da amfani da yaren kurame a matsayin shingen koyon magana kuma saboda haka an hana shi daga aji.
Wannan halin ya kasance ba a canza shi ba a Faransa har zuwa ƙarshen shekarun 1970, lokacin da kurame suka fara yin yaƙi don ƙarin fahimtar yaren kurame da tsarin ilimin harsuna biyu. A cikin 1991 Majalisar Dokoki ta Kasa ta zartar da dokar Fabius, a hukumance ta ba da izinin amfani da LSF don ilimin yara kurame. An zartar da doka a shekara ta 2005 da ta amince da LSF a matsayin harshe a kansa.<ref>{{Cite web |title=Article L312-9-1 |url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011043800/https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |archive-date=11 October 2017 |access-date=19 October 2017 |website=Legifrance.gouv.fr}}</ref>
=== Harshen haruffa ===
Ana amfani da haruffa na Faransanci don rarrabe alamun LSF da kuma haɗa kalmomin Faransanci yayin sanya hannu.
== Dubi kuma ==
* Tsohon Harshen Kurame na Faransanci
* Sa hannu Faransanci
* Kwalejin Harshen Kurame ta Faransa
* [[Harshen Kurame na Amurka]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
icyvn03ejz2ubby7s40uuoogfww53bq
823324
823323
2026-04-21T07:13:43Z
Pharouqenr
25549
823324
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harshen kurame na Faransanci''' (langue des signes française, LSF) yaren kurame ne na kurame da masu jin daɗi magana da shie a Faransa da kuma sassan da ke magana da Faransanci na Switzerland. A cewar Ethnologue, yana da masu magana da shine sama da 100,000.
Harshen Kurame na Faransanci yana da alaƙa kuma yana da wani ɓangare na asalin yaren kurame na Dutch (NGT), yaren kurkuku na Flemish (VGT), yaren sigina na Belgium-Faransanci (LSFB), yaren Kurame na Irish (ISL), yaren alama na Amurka (ASL), Quebec (wanda aka fi sani da Faransanci na Kanada) yaren kurama na Brazil (LSB ko Libras) da yaren kuraye na Rasha (RSL).
== Tarihi ==
[[Fayil:The_French_sign_language_alphabet_with_ornate_border,_above_Wellcome_V0016556_(retouched).jpg|thumb|Hoton tsohuwar rubutun yatsun Faransanci]]
Harshen Kurame na Faransanci ana yawan, ko da yake ba daidai ba, ana danganta shi da aikin Charles Michel de l'Épée (l'abbé de l' Épée). A zahiri, an ce ya gano yaren da ya riga ya kasance ta hanyar hadari; bayan ya shiga cikin gidan da ke kusa don tserewa daga ruwan sama, ya fadi a kan 'yan uwan tagwaye biyu kurame kuma wadata da rikitarwa na yaren da suka yi amfani da su don sadarwa tsakanin kansu da al'ummar Parisian kurame ya burge shi. {{Ana bukatan hujja|date=October 2009}}Abbe ya saita kansa don koyon yaren, wanda yanzu ake kira Tsohon Harshen Kurame na Faransanci, kuma a ƙarshe ya kafa makarantar kyauta ga kurame. A wannan makarantar, ya haɓaka tsarin da ya kira "alamu na hanya", don koya wa ɗalibansa yadda za su karanta da rubutu. Abbe ya sami damar yin zanga-zangar jama'a (1771-1774) game da tsarinsa, zanga-zambe wanda ya ja hankalin malamai da fitattun mutane daga ko'ina cikin nahiyar kuma hakan ya inganta ra'ayin cewa za'a iya ilimantar da kurma, musamman ta hanyar alama.
Alamun da ya kirkira sun kasance cakuda kalmomin yaren kurame da ya koya tare da wasu kalmomin nahawu da ya kirkirar. Sakamakon haɗuwa, harshe na wucin gadi, ya kasance mai rikitarwa kuma ɗalibansa ba su iya amfani da shi ba. Misali, inda tsarinsa zai gina kalmar "maras fahimta" tare da sarkar alamomi biyar ("na ciki- fahimta-mai yiwuwa-adjective-ba"), yaren halitta kurma zai ce kawai "mai fahimta-maras tabbas". Abbe ba ne ya kirkirar LSF ba, amma babban gudummawarsa ga al'ummar kurame shine ya fahimci cewa kurame ba ya buƙatar harshen baki don iya tunani, da kuma hanzarta ci gaban halitta na harshe ta hanyar sanya ɗaliban kurame da yawa a ƙarƙashin rufin guda.
Daga wannan lokacin Harshen Kurame na Faransanci ya bunƙasa har zuwa ƙarshen karni na 19 lokacin da rarrabuwa ta taso tsakanin makarantun tunani da masu magana. A cikin 1880 Taron Malamai na Duniya na Milan don Kurame-Mute ya taru kuma ya yanke shawarar cewa za a fi son al'adar magana. A lokacin da ya dace an bi da amfani da yaren kurame a matsayin shingen koyon magana kuma saboda haka an hana shi daga aji.
Wannan halin ya kasance ba a canza shi ba a Faransa har zuwa ƙarshen shekarun 1970, lokacin da kurame suka fara yin yaƙi don ƙarin fahimtar yaren kurame da tsarin ilimin harsuna biyu. A cikin 1991 Majalisar Dokoki ta Kasa ta zartar da dokar Fabius, a hukumance ta ba da izinin amfani da LSF don ilimin yara kurame. An zartar da doka a shekara ta 2005 da ta amince da LSF a matsayin harshe a kansa.<ref>{{Cite web |title=Article L312-9-1 |url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011043800/https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |archive-date=11 October 2017 |access-date=19 October 2017 |website=Legifrance.gouv.fr}}</ref>
=== Harshen haruffa ===
Ana amfani da haruffa na Faransanci don rarrabe alamun LSF da kuma haɗa kalmomin Faransanci yayin sanya hannu.
== Dubi kuma ==
* Tsohon Harshen Kurame na Faransanci
* Sa hannu Faransanci
* Kwalejin Harshen Kurame ta Faransa
* [[Harshen Kurame na Amurka]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
phecij94z0ioeqrmirfwndukdww3bg0
823325
823324
2026-04-21T07:14:00Z
Pharouqenr
25549
823325
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harshen kurame na [[Faransanci]]''' (langue des signes française, LSF) yaren kurame ne na kurame da masu jin daɗi magana da shie a Faransa da kuma sassan da ke magana da Faransanci na Switzerland. A cewar Ethnologue, yana da masu magana da shine sama da 100,000.
Harshen Kurame na Faransanci yana da alaƙa kuma yana da wani ɓangare na asalin yaren kurame na Dutch (NGT), yaren kurkuku na Flemish (VGT), yaren sigina na Belgium-Faransanci (LSFB), yaren Kurame na Irish (ISL), yaren alama na Amurka (ASL), Quebec (wanda aka fi sani da Faransanci na Kanada) yaren kurama na Brazil (LSB ko Libras) da yaren kuraye na Rasha (RSL).
== Tarihi ==
[[Fayil:The_French_sign_language_alphabet_with_ornate_border,_above_Wellcome_V0016556_(retouched).jpg|thumb|Hoton tsohuwar rubutun yatsun Faransanci]]
Harshen Kurame na Faransanci ana yawan, ko da yake ba daidai ba, ana danganta shi da aikin Charles Michel de l'Épée (l'abbé de l' Épée). A zahiri, an ce ya gano yaren da ya riga ya kasance ta hanyar hadari; bayan ya shiga cikin gidan da ke kusa don tserewa daga ruwan sama, ya fadi a kan 'yan uwan tagwaye biyu kurame kuma wadata da rikitarwa na yaren da suka yi amfani da su don sadarwa tsakanin kansu da al'ummar Parisian kurame ya burge shi. {{Ana bukatan hujja|date=October 2009}}Abbe ya saita kansa don koyon yaren, wanda yanzu ake kira Tsohon Harshen Kurame na Faransanci, kuma a ƙarshe ya kafa makarantar kyauta ga kurame. A wannan makarantar, ya haɓaka tsarin da ya kira "alamu na hanya", don koya wa ɗalibansa yadda za su karanta da rubutu. Abbe ya sami damar yin zanga-zangar jama'a (1771-1774) game da tsarinsa, zanga-zambe wanda ya ja hankalin malamai da fitattun mutane daga ko'ina cikin nahiyar kuma hakan ya inganta ra'ayin cewa za'a iya ilimantar da kurma, musamman ta hanyar alama.
Alamun da ya kirkira sun kasance cakuda kalmomin yaren kurame da ya koya tare da wasu kalmomin nahawu da ya kirkirar. Sakamakon haɗuwa, harshe na wucin gadi, ya kasance mai rikitarwa kuma ɗalibansa ba su iya amfani da shi ba. Misali, inda tsarinsa zai gina kalmar "maras fahimta" tare da sarkar alamomi biyar ("na ciki- fahimta-mai yiwuwa-adjective-ba"), yaren halitta kurma zai ce kawai "mai fahimta-maras tabbas". Abbe ba ne ya kirkirar LSF ba, amma babban gudummawarsa ga al'ummar kurame shine ya fahimci cewa kurame ba ya buƙatar harshen baki don iya tunani, da kuma hanzarta ci gaban halitta na harshe ta hanyar sanya ɗaliban kurame da yawa a ƙarƙashin rufin guda.
Daga wannan lokacin Harshen Kurame na Faransanci ya bunƙasa har zuwa ƙarshen karni na 19 lokacin da rarrabuwa ta taso tsakanin makarantun tunani da masu magana. A cikin 1880 Taron Malamai na Duniya na Milan don Kurame-Mute ya taru kuma ya yanke shawarar cewa za a fi son al'adar magana. A lokacin da ya dace an bi da amfani da yaren kurame a matsayin shingen koyon magana kuma saboda haka an hana shi daga aji.
Wannan halin ya kasance ba a canza shi ba a Faransa har zuwa ƙarshen shekarun 1970, lokacin da kurame suka fara yin yaƙi don ƙarin fahimtar yaren kurame da tsarin ilimin harsuna biyu. A cikin 1991 Majalisar Dokoki ta Kasa ta zartar da dokar Fabius, a hukumance ta ba da izinin amfani da LSF don ilimin yara kurame. An zartar da doka a shekara ta 2005 da ta amince da LSF a matsayin harshe a kansa.<ref>{{Cite web |title=Article L312-9-1 |url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011043800/https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |archive-date=11 October 2017 |access-date=19 October 2017 |website=Legifrance.gouv.fr}}</ref>
=== Harshen haruffa ===
Ana amfani da haruffa na Faransanci don rarrabe alamun LSF da kuma haɗa kalmomin Faransanci yayin sanya hannu.
== Dubi kuma ==
* Tsohon Harshen Kurame na Faransanci
* Sa hannu Faransanci
* Kwalejin Harshen Kurame ta Faransa
* [[Harshen Kurame na Amurka]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
e40zd4qrec16gjl4vx4yb9pjsyt55fy
823326
823325
2026-04-21T07:14:18Z
Pharouqenr
25549
823326
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harshen kurame na [[Faransanci]]''' (langue des signes française, LSF) yaren kurame ne na kurame da masu jin daɗi magana da shie a Faransa da kuma sassan da ke magana da Faransanci na Switzerland. A cewar Ethnologue, yana da masu magana da shine sama da 100,000.
Harshen Kurame na Faransanci yana da alaƙa kuma yana da wani ɓangare na asalin yaren kurame na Dutch (NGT), yaren kurkuku na Flemish (VGT), yaren sigina na Belgium-Faransanci (LSFB), yaren Kurame na Irish (ISL), yaren alama na Amurka (ASL), Quebec (wanda aka fi sani da Faransanci na Kanada) yaren kurama na Brazil (LSB ko Libras) da yaren kuraye na Rasha (RSL).
== Tarihi ==
[[Fayil:The_French_sign_language_alphabet_with_ornate_border,_above_Wellcome_V0016556_(retouched).jpg|thumb|Hoton tsohuwar rubutun yatsun Faransanci]]
Harshen Kurame na Faransanci ana yawan, ko da yake ba daidai ba, ana danganta shi da aikin Charles Michel de l'Épée (l'abbé de l' Épée). A zahiri, an ce ya gano yaren da ya riga ya kasance ta hanyar hadari; bayan ya shiga cikin gidan da ke kusa don tserewa daga ruwan sama, ya fadi a kan 'yan uwan tagwaye biyu kurame kuma wadata da rikitarwa na yaren da suka yi amfani da su don sadarwa tsakanin kansu da al'ummar Parisian kurame ya burge shi. Abbe ya saita kansa don koyon yaren, wanda yanzu ake kira Tsohon Harshen Kurame na Faransanci, kuma a ƙarshe ya kafa makarantar kyauta ga kurame. A wannan makarantar, ya haɓaka tsarin da ya kira "alamu na hanya", don koya wa ɗalibansa yadda za su karanta da rubutu. Abbe ya sami damar yin zanga-zangar jama'a (1771-1774) game da tsarinsa, zanga-zambe wanda ya ja hankalin malamai da fitattun mutane daga ko'ina cikin nahiyar kuma hakan ya inganta ra'ayin cewa za'a iya ilimantar da kurma, musamman ta hanyar alama.
Alamun da ya kirkira sun kasance cakuda kalmomin yaren kurame da ya koya tare da wasu kalmomin nahawu da ya kirkirar. Sakamakon haɗuwa, harshe na wucin gadi, ya kasance mai rikitarwa kuma ɗalibansa ba su iya amfani da shi ba. Misali, inda tsarinsa zai gina kalmar "maras fahimta" tare da sarkar alamomi biyar ("na ciki- fahimta-mai yiwuwa-adjective-ba"), yaren halitta kurma zai ce kawai "mai fahimta-maras tabbas". Abbe ba ne ya kirkirar LSF ba, amma babban gudummawarsa ga al'ummar kurame shine ya fahimci cewa kurame ba ya buƙatar harshen baki don iya tunani, da kuma hanzarta ci gaban halitta na harshe ta hanyar sanya ɗaliban kurame da yawa a ƙarƙashin rufin guda.
Daga wannan lokacin Harshen Kurame na Faransanci ya bunƙasa har zuwa ƙarshen karni na 19 lokacin da rarrabuwa ta taso tsakanin makarantun tunani da masu magana. A cikin 1880 Taron Malamai na Duniya na Milan don Kurame-Mute ya taru kuma ya yanke shawarar cewa za a fi son al'adar magana. A lokacin da ya dace an bi da amfani da yaren kurame a matsayin shingen koyon magana kuma saboda haka an hana shi daga aji.
Wannan halin ya kasance ba a canza shi ba a Faransa har zuwa ƙarshen shekarun 1970, lokacin da kurame suka fara yin yaƙi don ƙarin fahimtar yaren kurame da tsarin ilimin harsuna biyu. A cikin 1991 Majalisar Dokoki ta Kasa ta zartar da dokar Fabius, a hukumance ta ba da izinin amfani da LSF don ilimin yara kurame. An zartar da doka a shekara ta 2005 da ta amince da LSF a matsayin harshe a kansa.<ref>{{Cite web |title=Article L312-9-1 |url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011043800/https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |archive-date=11 October 2017 |access-date=19 October 2017 |website=Legifrance.gouv.fr}}</ref>
=== Harshen haruffa ===
Ana amfani da haruffa na Faransanci don rarrabe alamun LSF da kuma haɗa kalmomin Faransanci yayin sanya hannu.
== Dubi kuma ==
* Tsohon Harshen Kurame na Faransanci
* Sa hannu Faransanci
* Kwalejin Harshen Kurame ta Faransa
* [[Harshen Kurame na Amurka]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cqnfu597yqojuheor902zvv8geglt9y
823327
823326
2026-04-21T07:14:37Z
Pharouqenr
25549
823327
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harshen kurame na [[Faransanci]]''' (langue des signes française, LSF) yaren kurame ne na kurame da masu jin daɗi magana da shie a Faransa da kuma sassan da ke magana da Faransanci na Switzerland. A cewar Ethnologue, yana da masu magana da shine sama da 100,000.
Harshen Kurame na Faransanci yana da alaƙa kuma yana da wani ɓangare na asalin yaren kurame na Dutch (NGT), yaren kurkuku na Flemish (VGT), yaren sigina na Belgium-Faransanci (LSFB), yaren Kurame na Irish (ISL), yaren alama na Amurka (ASL), Quebec (wanda aka fi sani da Faransanci na Kanada) yaren kurama na Brazil (LSB ko Libras) da yaren kuraye na Rasha (RSL).
== Tarihi ==
[[Fayil:The_French_sign_language_alphabet_with_ornate_border,_above_Wellcome_V0016556_(retouched).jpg|thumb|Hoton tsohuwar rubutun yatsun Faransanci]]
Harshen Kurame na [[Faransanci]] ana yawan, ko da yake ba daidai ba, ana danganta shi da aikin Charles Michel de l'Épée (l'abbé de l' Épée). A zahiri, an ce ya gano yaren da ya riga ya kasance ta hanyar hadari; bayan ya shiga cikin gidan da ke kusa don tserewa daga ruwan sama, ya fadi a kan 'yan uwan tagwaye biyu kurame kuma wadata da rikitarwa na yaren da suka yi amfani da su don sadarwa tsakanin kansu da al'ummar Parisian kurame ya burge shi. Abbe ya saita kansa don koyon yaren, wanda yanzu ake kira Tsohon Harshen Kurame na Faransanci, kuma a ƙarshe ya kafa makarantar kyauta ga kurame. A wannan makarantar, ya haɓaka tsarin da ya kira "alamu na hanya", don koya wa ɗalibansa yadda za su karanta da rubutu. Abbe ya sami damar yin zanga-zangar jama'a (1771-1774) game da tsarinsa, zanga-zambe wanda ya ja hankalin malamai da fitattun mutane daga ko'ina cikin nahiyar kuma hakan ya inganta ra'ayin cewa za'a iya ilimantar da kurma, musamman ta hanyar alama.
Alamun da ya kirkira sun kasance cakuda kalmomin yaren kurame da ya koya tare da wasu kalmomin nahawu da ya kirkirar. Sakamakon haɗuwa, harshe na wucin gadi, ya kasance mai rikitarwa kuma ɗalibansa ba su iya amfani da shi ba. Misali, inda tsarinsa zai gina kalmar "maras fahimta" tare da sarkar alamomi biyar ("na ciki- fahimta-mai yiwuwa-adjective-ba"), yaren halitta kurma zai ce kawai "mai fahimta-maras tabbas". Abbe ba ne ya kirkirar LSF ba, amma babban gudummawarsa ga al'ummar kurame shine ya fahimci cewa kurame ba ya buƙatar harshen baki don iya tunani, da kuma hanzarta ci gaban halitta na harshe ta hanyar sanya ɗaliban kurame da yawa a ƙarƙashin rufin guda.
Daga wannan lokacin Harshen Kurame na Faransanci ya bunƙasa har zuwa ƙarshen karni na 19 lokacin da rarrabuwa ta taso tsakanin makarantun tunani da masu magana. A cikin 1880 Taron Malamai na Duniya na Milan don Kurame-Mute ya taru kuma ya yanke shawarar cewa za a fi son al'adar magana. A lokacin da ya dace an bi da amfani da yaren kurame a matsayin shingen koyon magana kuma saboda haka an hana shi daga aji.
Wannan halin ya kasance ba a canza shi ba a Faransa har zuwa ƙarshen shekarun 1970, lokacin da kurame suka fara yin yaƙi don ƙarin fahimtar yaren kurame da tsarin ilimin harsuna biyu. A cikin 1991 Majalisar Dokoki ta Kasa ta zartar da dokar Fabius, a hukumance ta ba da izinin amfani da LSF don ilimin yara kurame. An zartar da doka a shekara ta 2005 da ta amince da LSF a matsayin harshe a kansa.<ref>{{Cite web |title=Article L312-9-1 |url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011043800/https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |archive-date=11 October 2017 |access-date=19 October 2017 |website=Legifrance.gouv.fr}}</ref>
=== Harshen haruffa ===
Ana amfani da haruffa na Faransanci don rarrabe alamun LSF da kuma haɗa kalmomin Faransanci yayin sanya hannu.
== Dubi kuma ==
* Tsohon Harshen Kurame na Faransanci
* Sa hannu Faransanci
* Kwalejin Harshen Kurame ta Faransa
* [[Harshen Kurame na Amurka]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fs817zl9eiq1j5hbl5wcqgy47tvuu0l
823328
823327
2026-04-21T07:15:03Z
Pharouqenr
25549
823328
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harshen kurame na [[Faransanci]]''' (langue des signes française, LSF) yaren kurame ne na kurame da masu jin daɗi magana da shie a Faransa da kuma sassan da ke magana da Faransanci na Switzerland. A cewar Ethnologue, yana da masu magana da shine sama da 100,000.
Harshen Kurame na Faransanci yana da alaƙa kuma yana da wani ɓangare na asalin yaren kurame na Dutch (NGT), yaren kurkuku na Flemish (VGT), yaren sigina na Belgium-Faransanci (LSFB), yaren Kurame na Irish (ISL), yaren alama na Amurka (ASL), Quebec (wanda aka fi sani da Faransanci na Kanada) yaren kurama na Brazil (LSB ko Libras) da yaren kuraye na Rasha (RSL).
== Tarihi ==
[[Fayil:The_French_sign_language_alphabet_with_ornate_border,_above_Wellcome_V0016556_(retouched).jpg|thumb|Hoton tsohuwar rubutun yatsun Faransanci]]
Harshen Kurame na [[Faransanci]] ana yawan, ko da yake ba daidai ba, ana danganta shi da aikin Charles Michel de l'Épée (l'abbé de l' Épée). A zahiri, an ce ya gano yaren da ya riga ya kasance ta hanyar hadari; bayan ya shiga cikin gidan da ke kusa don tserewa daga ruwan sama, ya fadi a kan 'yan uwan tagwaye biyu kurame kuma wadata da rikitarwa na yaren da suka yi amfani da su don sadarwa tsakanin kansu da al'ummar Parisian kurame ya burge shi. Abbe ya saita kansa don koyon yaren, wanda yanzu ake kira Tsohon Harshen Kurame na Faransanci, kuma a ƙarshe ya kafa makarantar kyauta ga kurame. A wannan makarantar, ya haɓaka tsarin da ya kira "alamu na hanya", don koya wa ɗalibansa yadda za su karanta da rubutu. Abbe ya sami damar yin zanga-zangar jama'a (1771-1774) game da tsarinsa, zanga-zambe wanda ya ja hankalin malamai da fitattun mutane daga ko'ina cikin nahiyar kuma hakan ya inganta ra'ayin cewa za'a iya ilimantar da kurma, musamman ta hanyar alama.
Alamun da ya kirkira sun kasance cakuda kalmomin yaren kurame da ya koya tare da wasu kalmomin nahawu da ya kirkirar. Sakamakon haɗuwa, harshe na wucin gadi, ya kasance mai rikitarwa kuma ɗalibansa ba su iya amfani da shi ba. Misali, inda tsarinsa zai gina kalmar "maras fahimta" tare da sarkar alamomi biyar ("na ciki- fahimta-mai yiwuwa-adjective-ba"), yaren halitta kurma zai ce kawai "mai fahimta-maras tabbas". Abbe ba ne ya kirkirar LSF ba, amma babban gudummawarsa ga al'ummar kurame shine ya fahimci cewa kurame ba ya buƙatar harshen baki don iya tunani, da kuma hanzarta ci gaban halitta na harshe ta hanyar sanya ɗaliban kurame da yawa a ƙarƙashin rufin guda.
Daga wannan lokacin Harshen Kurame na Faransanci ya bunƙasa har zuwa ƙarshen karni na 19 lokacin da rarrabuwa ta taso tsakanin makarantun tunani da masu magana. A cikin 1880 Taron Malamai na Duniya na Milan don Kurame-Mute ya taru kuma ya yanke shawarar cewa za a fi son al'adar magana. A lokacin da ya dace an bi da amfani da yaren kurame a matsayin shingen koyon magana kuma saboda haka an hana shi daga aji.
Wannan halin ya kasance ba a canza shi ba a Faransa har zuwa ƙarshen shekarun 1970, lokacin da kurame suka fara yin yaƙi don ƙarin fahimtar yaren kurame da tsarin ilimin harsuna biyu. A cikin 1991 Majalisar Dokoki ta Kasa ta zartar da dokar Fabius, a hukumance ta ba da izinin amfani da LSF don ilimin yara kurame. An zartar da doka a shekara ta 2005 da ta amince da LSF a matsayin harshe a kansa.<ref>{{Cite web |title=Article L312-9-1 |url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011043800/https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?cidTexte=LEGITEXT000006071191&idArticle=LEGIARTI000006524761&dateTexte=20170815 |archive-date=11 October 2017 |access-date=19 October 2017 |website=Legifrance.gouv.fr}}</ref>
=== Harshen haruffa ===
Ana amfani da haruffa na Faransanci don rarrabe alamun LSF da kuma haɗa kalmomin Faransanci yayin sanya hannu.
== Dubi kuma ==
* Tsohon Harshen Kurame na Faransanci
* Sa hannu Faransanci
* Kwalejin Harshen Kurame ta [[Faransa]]
* [[Harshen Kurame na Amurka]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8drxhcez1funcyvbs7mxgy93ajlukfq
Lauren LaVera
0
95688
823466
655489
2026-04-21T08:38:00Z
Pharouqenr
25549
823466
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw .
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019. <ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024. <ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula . <ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou . <ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ek8t0fyz7j2hl6tiq0h0a6274trt1sr
823467
823466
2026-04-21T08:38:17Z
Pharouqenr
25549
823467
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw .
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019. <ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024. <ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula . <ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou . <ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bd1paxz3u59kw9kh8sue4cm0v977xgp
823468
823467
2026-04-21T08:38:29Z
Pharouqenr
25549
823468
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019. <ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024. <ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula . <ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou . <ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0kbda04epuviml384yfpejvbb2z4s7t
823469
823468
2026-04-21T08:38:42Z
Pharouqenr
25549
823469
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019. <ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024. <ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula . <ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou . <ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1lrna20j5mgqyyxvym0ywrz0sl0nv33
823470
823469
2026-04-21T08:39:12Z
Pharouqenr
25549
823470
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024. <ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula . <ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou . <ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jksjmlzqqiv8comiav8d907cjxbs47d
823471
823470
2026-04-21T08:39:31Z
Pharouqenr
25549
823471
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula . <ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou . <ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2ke9sdfq8r6oeau9j6t0r4zsrxlgbov
823472
823471
2026-04-21T08:39:47Z
Pharouqenr
25549
823472
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula.<ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou . <ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dw4lzhnmhqgcm7g335hy1ne3slug4sj
823473
823472
2026-04-21T08:40:18Z
Pharouqenr
25549
823473
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula.<ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou.<ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu . <ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
68xmx4x7nv0abs0djiunwzwcrlyvsvj
823474
823473
2026-04-21T08:40:43Z
Pharouqenr
25549
823474
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula.<ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou.<ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu.<ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
g7w2u3mn0aeuy7gkpzdjaiibt6x9rza
823475
823474
2026-04-21T08:41:08Z
Pharouqenr
25549
823475
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula.<ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou.<ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu.<ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
{{Reflist}}<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mzwe1tbjtcgpwrtd9rb28x3oft8gbh7
823476
823475
2026-04-21T08:41:31Z
Pharouqenr
25549
823476
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' ta kasance 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar Amurka, mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula.<ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou.<ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu.<ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
{{Reflist}}<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
axeua17yi8y2d9v981z3l7r07x52nkh
823477
823476
2026-04-21T08:41:54Z
Pharouqenr
25549
823477
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lauren LaVera''' ta kasance 'yar wasan kwaikwayo ce ta kasar [[Amurka]], mai wasan kwaikwayo, mai zane-zane, kuma marubuciya. Bayan rawar da ta taka a matsayin jarumi mai basira Sienna Shaw a cikin Terrifier franchise, ta zama sananniya da aikinta a cikin nau'Irin tsoro. LaVera ta sami yabo saboda wasan kwaikwayonta, kamar lambar yabo ta Fangoria Chainsaw.
Ta fara aikinta a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy a cikin M. Night Shyamalan's psychological thriller Split (2016) kafin rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin fim ɗin Damien Leone mai ban tsoro Terrifier 2 (2022). LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a cikin Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka. Bugu da ƙari, ta fito a matsayin mai dawo da fasaha Lisa Gray a cikin Federico Zampaglione's The Well (2024). LaVera za ta bayyana a cikin fina-finai masu zuwa: Mike Flanagan's The Life of Chuck (2025), Darren Lynn Bousman's The Monster, da Leone's Terrifier 4.
A talabijin, LaVera ya bayyana a kan [[Netflix]]'s Iron Fist (2017), Fim din Kirsimeti na Lifetime A Taste of Christmas, jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula's (2023), da kuma [[NBC]]'s Law & Order: Organized Crime (2024).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi LaVera a Philadelphia, Pennsylvania . Yayinda take yarinya, tana da sha'awar yin wasan kwaikwayo kuma ta fara horo a ciki yayin da take halartar Jami'ar Haikali; duk da haka, ba ita ce ainihin abin da ta mayar da hankali ba. Da farko ta nemi neman digiri na Juris Doctor amma ta sauya zuwa babban a Turanci da ƙarami a [[Italiyanci]] kafin ta fita don aiki a matsayin Likitan ido.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}</ref> LaVera ta yanke shawarar bin aikin kwaikwayo a matsayin cikakken aiki bayan mutuwar kakarta, mai son rawa da kuma 'yar wasan kwaikwayo a lokacin ƙuruciyarta wacce ba ta iya bin burinta ba. A wannan rana ta bar aikinta a matsayin likitan ido, LaVera ta fara karatun wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |title=Terrifier's Scream Queen |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=2024-10-26 |website=[[Swagger Magazine]]}}</ref><ref name="Piccotti-2024"></ref>
== Ayyuka ==
=== 2017-2021: Farkon aiki ===
Ɗaya daga cikin abubuwan da LaVera ta samu na farko a kan fim ɗin yana aiki ne a matsayin jiki biyu ga Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, da Jessica Sula a cikin M. Night Shyamalan's superhero thriller Split (2016). <ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> LaVera ta yi aiki tare da Shyamalan a kan saiti kuma kwarewarta mai kyau ta haifar da son zama 'Yar wasan kwaikwayo ta cikakken lokaci.<ref name="Davids-2024"></ref> A cikin 2017, LaVera tana da rawar goyon baya a cikin Emanuele Della Valle's thriller Wetlands (2017). <ref>{{Cite web |last=Sobczynski |first=Peter |date=September 15, 2017 |title=Wetlands |url=https://www.rogerebert.com/reviews/wetlands-2017 |access-date=October 23, 2024 |website=[[RogerEbert.com]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_AMFM_Studios.jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin 2022]]
LaVera ta yi sauraro don rawar Sienna Shaw a fim din Damien Leone mai suna Terrifier 2 (2022) a shekarar 2019.<ref name="Anzelc-2024">{{Cite web |last=Anzelc |first=Kristen |date=October 9, 2024 |title=Self Made: Lauren LaVera Interview |url=https://www.swaggermagazine.com/home/selfmade/LaurenLaVera/ |access-date=October 24, 2024 |website=SWAGGER Magazine}}</ref> A lokacin da take sauraro, ba ta ga Terrifier na farko ba (2016) kuma ba ta kalli shi ba saboda ba ta son fim din ya rinjayi yanke shawara yayin tsarin sauraron ta. LaVera ta sami jefa a matsayin Sienna wanda zai zama rawar da ta taka, ta zama jagora na fim din Terrifier a gaban David Howard Thornton a matsayin Art the Clown da Samantha Scaffidi a matsayin Victoria Heyes.<ref name="Davids-2024">{{Cite web |last=Davids |first=Brian |date=October 10, 2024 |title=Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the ‘Terrifier’ Franchise |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavids2024">Davids, Brian (October 10, 2024). [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/terrifier-star-lauren-lavera-1236029534/ "Meet Lauren LaVera, the Heart and Soul of the 'Terrifier' Franchise"]. ''[[The Hollywood Reporter]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> Leone ba ta yi la'akari da wata 'yar wasan kwaikwayo ba don bangare.<ref name="Davids-2024"></ref> Ayyukan LaVera sun sadu da sake dubawa mai kyau.<ref name="Davids-2024"></ref> Binciken ''IGN'' ya ce LaVera "ta yi mulki a matsayin Sienna a cikin makamai masu fuka-fuki na mala'ika a matsayin yarinya ta ƙarshe da ke fada don dangi, tana fuskantar aljanu, kuma tana ihu da zubar da jini a fuskar Art, yayin da Matthew Jackson na Paste ya rubuta cewa "LaVera, wanda aka ba shi aiki tare da ikon tauraron".<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Matt |date=September 23, 2022 |title=Terrifier 2 |url=https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.ign.com/articles/terrifier-2-review |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Matthew |date=October 4, 2022 |title=Terrifier 2 Review |url=https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010105240/https://www.pastemagazine.com/movies/terrifier-2-review/ |archive-date=October 10, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[Paste (magazine)|Paste]]}}</ref>
[[Fayil:Lauren_LaVera_-_2024_-_A30386_-_54084059593_(cropped).jpg|thumb|200x200px|LaVera a cikin Nightmare Weekend Miami 2024]]
LaVera ya bayyana a cikin Fim ɗin 'yan tawaye Not for Nothing, wanda aka saki a watan Oktoba na shekara ta 2022.<ref>{{Cite web |last=Bolton |first=Cameron |date=October 24, 2022 |title=Not for Nothing Tells a South Philly Story With Authentic Characters and Locations |url=https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115091909/https://movieweb.com/not-for-nothing-south-philadelphia-characters-location/ |archive-date=November 15, 2022 |access-date=13 March 2023 |website=[[MovieWeb]]}}</ref> A watan Disamba na shekara ta 2022, an jefa LaVera a matsayin Alessa, wata mace mai juna biyu wacce mahaifinta mai adawa bai yarda da dangantakarta da mijinta ba, a fim din Joe Lam na shekara ta 2023 mai ban tsoro The ''Fetus'', a gaban Julian Curtis da Bill Moseley.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dan |date=October 25, 2022 |title=Jeremy Rudd Joins Horror Film The Fetus as Associate Producer and Cast Member |url=https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031061702/https://www.eonline.com/news/1351987/jeremy-rudd-joins-horror-film-the-fetus-as-associate-producer-and-cast-member |archive-date=October 31, 2022 |access-date=31 October 2022 |website=[[E!]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Lauren LaVera, Bill Moseley, Julian Curtis and Jeremy Rudd in New Horror movie 'The Fetus' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lauren-lavera-bill-moseley-julian-curtis-jeremy-rudd-horror-movie-the-fetus-1235271355/ |archive-date=March 16, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> A watan Fabrairun 2023, Bloody Disgusting ya ruwaito cewa LaVera za ta fito a matsayin Lisa Gray a cikin fim mai ban tsoro mai ban mamaki The Well, wanda Federico Zampaglione ya jagoranta.<ref name="Miska-2023">{{Cite web |last=Miska |first=Brad |date=2023-02-16 |title='Terrifier 2' Star Lauren LaVera Paints 'The Well' [Exclusive] |url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315024542/https://bloody-disgusting.com/exclusives/3751535/terrifier-2-star-lauren-lavera-paints-the-well-exclusive/ |archive-date=March 15, 2023 |access-date=2023-03-15 |website=[[Bloody Disgusting]] |language=en-US}}</ref> Ta gabatar da fim din a karon farko na Burtaniya a FrightFest a shekarar 2024.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> A cikin 2023, LaVera ya bayyana a matsayin alƙali mai baƙo a karo na biyar na jerin wasannin Shudder na gaskiya The Boulet Brothers' Dragula.<ref>{{Cite web |last=Brothers |first=Boulet |date=December 4, 2023 |title=A new episode of The Boulet Brothers' Dragula airs tonight with superstar guest judges David Dastmalchian and Terrifier star @_LaurenLaVera_ - tune in at 9PM PST / 12AM ET on Shudder and AMC+! |url=https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205023600/https://twitter.com/bouletbrothers/status/1731769192662302905?s=20 |archive-date=December 5, 2023 |access-date=2023-12-05 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> A cikin 2024, Lavera ta nuna Heidi Morris a cikin ɓangarori biyu na Dokar [[NBC]] & Order: Laifin da aka tsara: "Mutanen da suka ɓace" da "Beyond the Sea".<ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}</ref>
LaVera ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Sienna a fim din Tsoro na Kirsimeti na Leone Terrifier 3 (2024), wanda ya fara a lambar daya a ofishin jakadancin Amurka tare da sama da dala miliyan 18, ya zama fim din da ya fi samun riba a cikin ikon mallakar.<ref name="Piccotti-2024">{{Cite web |last=Piccotti |first=Tyler |date=October 14, 2024 |title=5 Things You Didn’t Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3 |url=https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera |access-date=October 24, 2024 |website=[[Biography (TV program)|Biography]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPiccotti2024">Piccotti, Tyler (October 14, 2024). [https://www.biography.com/actors/a62597258/lauren-lavera "5 Things You Didn't Know about Lauren LaVera, Scream Queen of Terrifier 3"]. ''[[Biography (TV program)|Biography]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Masu sukar sun yaba da aikinta saboda yadda ta nuna rauni da kuma Laifin wanda ya tsira. Za ta sami rawar muryar [[Italiyanci]] a fim din wasan kwaikwayo na Mike Flanagan The Life of Chuck (2025), wanda ya cameo asali ne daga littafin [[Stephen King]] na 2020.<ref name="Korngut-2024">{{Cite web |last=Korngut |first=Josh |date=October 2, 2024 |title=‘Terrifier 3’ Interview: The Return of Lauren LaVera [October Cover Story] |url=https://www.dreadcentral.com/editorials/512668/terrifier-3-interview-the-return-of-lauren-lavera-october-cover-story/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Dread Central]]}}</ref> An fara gabatar da shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto a ranar 6 ga Satumba, 2024, inda ya lashe lambar yabo ta Zaɓin Jama'a.<ref name="Korngut-2024"></ref> Neon za ta sake shi a Amurka a cikin 2025.<ref name="Wiseman-2024">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=October 23, 2024 |title=‘Terrifier’ Breakout Lauren LaVera To Star Opposite Djimon Hounsou In ‘The Monster’ From ‘Saw’ Duo |url=https://deadline.com/2024/10/terrifier-star-lauren-lavera-joins-djimon-hounsou-horror-the-monster-1236156543/ |access-date=October 23, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> LaVera ta shirya tauraruwa a fim din ban tsoro na Darren Lynn Bousman mai zuwa The Monster, wanda ke fitowa a gaban Djimon Hounsou.<ref name="Wiseman-2024"></ref>
== Rayuwa ta mutum ==
LaVera ta auri mijinta a shekarar 2014. <ref name="Furdyk-2024">{{Cite web |last=Furdyk |first=Brent |date=October 23, 2024 |title=The Stunning Transformation Of Lauren LaVera |url=https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ |access-date=October 24, 2024 |website=[[The List (magazine)|The List]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFurdyk2024">Furdyk, Brent (October 23, 2024). [https://www.thelist.com/1693697/stunning-transformation-lauren-lavera/ "The Stunning Transformation Of Lauren LaVera"]. ''[[The List (magazine)|The List]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 24,</span> 2024</span>.</cite></ref> Sun hadu yayin da take tafiya a Turai.<ref name="Didcock-2024">{{Cite web |last=Didcock |first=Barry |date=2024-02-28 |title='I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable' |url=https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ |archive-date=March 12, 2024 |access-date=2024-05-23 |website=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDidcock2024">Didcock, Barry (February 28, 2024). [https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ "'I love Fleabag. The main character is hilarious but also flawed yet redeemable'"]. ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''. [https://web.archive.org/web/20240312192239/https://www.heraldscotland.com/news/24150393.lauren-lavera-brings-well-frightfest-glasgow-film-festival/ Archived] from the original on March 12, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 23,</span> 2024</span>.</cite></ref> A cikin 2021, ta sanar da cewa sun sayi gidansu na farko.<ref name="Furdyk-2024" />
LaVera ta ƙware a cikin [[Taekwondo]], Kun Khmer da Wushu.<ref>{{Cite web |last=Spelling |first=Ian |date=2022-11-03 |title=Terrifier 2 is the unrated horror hit that's shocking audiences |url=https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108095220/https://www.avclub.com/terrifier-2-interview-david-howard-thornton-lauren-lave-1849735520 |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2023-03-16 |website=[[The A.V. Club]] |language=en}}</ref>
== manazarta ==
{{Reflist}}<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
q5ekzhvk7xtxse41y5au3wwqxxu26io
Anna Petronella van Heerden
0
96942
823026
743858
2026-04-20T16:15:47Z
Feenah12
44136
823026
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Anna Petronella van Heerden (1887-1975), ita ce macen Afrikaner ta farko da ta cancanci zama likita. Rubuce-rubucenta, wanda ta sami digiri na uku a cikin shekarar 1923, ita ce ta farko da aka rubuta ta likitancin Afirka . Ta yi aiki a matsayin likitan mata, ta yi ritaya a shekara ta 1942. Ta kuma yi aiki a rukunin likitocin Afirka ta Kudu lokacin yakin duniya na biyu.
== Ilimi da aiki ==
An haifi Van Heerden a ranar 26 ga Afrilu 1887 a Baitalami, Jihar Kyauta ta Orange . Iyayenta sune Francois Willem van Heerden da Josephine Ryneva Beck Horak. Ita ce ta tsakiya tare da babban ɗan'uwa Alexander Charles da ɗan'uwana Frankie.
Ta yi karatu a Makarantar Huguenot a [[Wellington]] da Kwalejin Victoria a Stellenbosch . Ta yi karatu a Jami'ar Amsterdam daga 1908 zuwa 1915 inda ta kammala digirin ta na likitanci. Van Heerden ya yi aiki a matsayin mai horarwa a ''Volkshuishospitaal'' a [[Bloemfontein]] a cikin 1916 kuma yana da nata aikin a Harrismith daga 1917. Ta ƙware a fannin ilimin mata a Landan daga 1921 kafin ta koma Amsterdam don kammala karatun digiri na uku. Bayan ta sami digirin digirgir a 1923 tare da kasida mai suna ''{{Lang|af|Die sogenamde adenioma van die ovarium}}'' (a Turanci: Abin da ake kira adenoma na ovary ), ta koma Cape Town inda ta yi aiki a matsayin likitan mata . Van Heerden ya yi aiki a ƙungiyar likitocin Afirka ta Kudu a lokacin yakin duniya na biyu kuma a cikin 1942 ta yi ritaya daga aikinta.
== Sauran abubuwan sha'awa ==
=== Siyasa ===
Ta yi aiki a babban kwamitin jam'iyyar Cape National Party a shekarar 1924 kuma ta taka rawar gani a cikin takaddamar tutar ƙasa. Ta kuma yi yaƙin neman zaɓen mata kuma ta kasance memba a Ƙungiyar Ƙwararrun Mata (WEL). <ref>{{Cite web |title=The women's suffrage movement: The politics of gender race and class by Cheryl Walker {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/archive/womens-suffrage-movement-politics-gender-race-and-class-cheryl-walker |access-date=2024-11-24 |website=www.sahistory.org.za}}</ref>
=== Archaeology ===
A cikin shekarar 1931 Van Heerden ya shiga cikin tona asirin a Wadi el Maghara a Dutsen Karmel a Falasdinu wanda [[Dorothy Garrod]] ya jagoranta.
=== Labarai ===
Van Heerden ya wallafa rubutun tarihin kansa guda biyu, ''Kerssnuitsels'' (1962) ( ''Candle Snuffings'' ) da ''Die sestiende koppie'' (1965) ( ''Kofin na sha shida'' ), da sauran ayyukan, ciki har da: ''Waarom Ek 'n Sosialis Is'' ) ( ''Me ya sa nake zama Socialist Gelagre'' '')'' (1969) ( ''Bishiyar Iyali na Iyalin Van Heerden'' ) da ''Dames XVII'' (1969) ( ''Ladies XVII'' ).
Abubuwan tunawa da Van Heerden sun sami ɗan kulawar ilimi har sai bayan 2000. Tun daga nan aka yi wasu nazarce-nazarce na ayyukanta masu iyaka. Lizelle Smit ta gabatar da kasida ta masters a kan "Rubutun Rayuwar Matan Afirka ta Kudu" a cikin 2015 kuma wasu batutuwan da suka shafi Van Heerden da aka rufe a cikin wannan binciken sune: 1) dabarar da ta yi na bayanan tarihin tarihin rayuwa don isar da batutuwa masu mahimmanci ga Afrikaner-matasan lokacin; 2) yadda ta canza yanayin gabatar da al'amuran mata da kuma ainihin jima'i na 'yan madigo, musamman ma ganin cewa Afirka ta Kudu ba ta yarda da kasancewar 'yan madigo ba a yawancin rayuwar Van Heerden; da 3) sukar ta na rashin daidaiton jinsi.
== Daga baya rayuwa ==
Van Heerden ta yi amfani da wasu daga cikin rayuwarta bayan ta yi ritaya tana aiki a wata gona inda take kiwon shanu. Ana yawan ganin ta a kasuwar gwanjon shanu, tana taka rawar gani, abin da ba a taba ganin irinsa ba ga wata mace a wancan lokacin a Afirka ta Kudu. Van Heerden bai yi aure ba kuma ta mutu a Cape Town a ranar 10 ga Janairu 1975.
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Mutuwan 1975]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
g2igd0yay7wppm3qy23v6j6ptojfjmf
823027
823026
2026-04-20T16:16:06Z
Feenah12
44136
823027
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Anna Petronella van Heerden (1887-1975), ita ce macen Afrikaner ta farko da ta cancanci zama likita. Rubuce-rubucenta, wanda ta sami digiri na uku a cikin shekarar 1923, ita ce ta farko da aka rubuta ta likitancin Afirka . Ta yi aiki a matsayin likitan mata, ta yi ritaya a shekara ta 1942. Ta kuma yi aiki a rukunin likitocin Afirka ta Kudu lokacin yakin duniya na biyu.
== Ilimi da aiki ==
An haifi Van Heerden a ranar 26 ga Afrilu 1887 a Baitalami, Jihar Kyauta ta Orange . Iyayenta sune Francois Willem van Heerden da Josephine Ryneva Beck Horak. Ita ce ta tsakiya tare da babban ɗan'uwa Alexander Charles da ɗan'uwana Frankie.
Ta kuma yi karatu a Makarantar Huguenot a [[Wellington]] da Kwalejin Victoria a Stellenbosch . Ta yi karatu a Jami'ar Amsterdam daga 1908 zuwa 1915 inda ta kammala digirin ta na likitanci. Van Heerden ya yi aiki a matsayin mai horarwa a ''Volkshuishospitaal'' a [[Bloemfontein]] a cikin 1916 kuma yana da nata aikin a Harrismith daga 1917. Ta ƙware a fannin ilimin mata a Landan daga 1921 kafin ta koma Amsterdam don kammala karatun digiri na uku. Bayan ta sami digirin digirgir a 1923 tare da kasida mai suna ''{{Lang|af|Die sogenamde adenioma van die ovarium}}'' (a Turanci: Abin da ake kira adenoma na ovary ), ta koma Cape Town inda ta yi aiki a matsayin likitan mata . Van Heerden ya yi aiki a ƙungiyar likitocin Afirka ta Kudu a lokacin yakin duniya na biyu kuma a cikin 1942 ta yi ritaya daga aikinta.
== Sauran abubuwan sha'awa ==
=== Siyasa ===
Ta yi aiki a babban kwamitin jam'iyyar Cape National Party a shekarar 1924 kuma ta taka rawar gani a cikin takaddamar tutar ƙasa. Ta kuma yi yaƙin neman zaɓen mata kuma ta kasance memba a Ƙungiyar Ƙwararrun Mata (WEL). <ref>{{Cite web |title=The women's suffrage movement: The politics of gender race and class by Cheryl Walker {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/archive/womens-suffrage-movement-politics-gender-race-and-class-cheryl-walker |access-date=2024-11-24 |website=www.sahistory.org.za}}</ref>
=== Archaeology ===
A cikin shekarar 1931 Van Heerden ya shiga cikin tona asirin a Wadi el Maghara a Dutsen Karmel a Falasdinu wanda [[Dorothy Garrod]] ya jagoranta.
=== Labarai ===
Van Heerden ya wallafa rubutun tarihin kansa guda biyu, ''Kerssnuitsels'' (1962) ( ''Candle Snuffings'' ) da ''Die sestiende koppie'' (1965) ( ''Kofin na sha shida'' ), da sauran ayyukan, ciki har da: ''Waarom Ek 'n Sosialis Is'' ) ( ''Me ya sa nake zama Socialist Gelagre'' '')'' (1969) ( ''Bishiyar Iyali na Iyalin Van Heerden'' ) da ''Dames XVII'' (1969) ( ''Ladies XVII'' ).
Abubuwan tunawa da Van Heerden sun sami ɗan kulawar ilimi har sai bayan 2000. Tun daga nan aka yi wasu nazarce-nazarce na ayyukanta masu iyaka. Lizelle Smit ta gabatar da kasida ta masters a kan "Rubutun Rayuwar Matan Afirka ta Kudu" a cikin 2015 kuma wasu batutuwan da suka shafi Van Heerden da aka rufe a cikin wannan binciken sune: 1) dabarar da ta yi na bayanan tarihin tarihin rayuwa don isar da batutuwa masu mahimmanci ga Afrikaner-matasan lokacin; 2) yadda ta canza yanayin gabatar da al'amuran mata da kuma ainihin jima'i na 'yan madigo, musamman ma ganin cewa Afirka ta Kudu ba ta yarda da kasancewar 'yan madigo ba a yawancin rayuwar Van Heerden; da 3) sukar ta na rashin daidaiton jinsi.
== Daga baya rayuwa ==
Van Heerden ta yi amfani da wasu daga cikin rayuwarta bayan ta yi ritaya tana aiki a wata gona inda take kiwon shanu. Ana yawan ganin ta a kasuwar gwanjon shanu, tana taka rawar gani, abin da ba a taba ganin irinsa ba ga wata mace a wancan lokacin a Afirka ta Kudu. Van Heerden bai yi aure ba kuma ta mutu a Cape Town a ranar 10 ga Janairu 1975.
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Mutuwan 1975]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
42nwfoda1ker5jlw6cscbpal54yf8to
Barbara Steel
0
97628
823030
743860
2026-04-20T16:17:32Z
Feenah12
44136
823030
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Barbara Karfe OBE; 1857 - 22 Disamban shekara ta 1943) ɗan gwagwarmayar zamantakewar ɗa Scotland ne wanda ya himmatu wajen yaƙin neman zaɓen Mata a cikin Burtaniya da Afirka ta Kudu. Ita ce mace ta farko da ta tsaya a zaɓe na Majalisar Garin Edinburgh, lokacin da ta tsaya takara a zaɓen 1907. Karfe ya koma Afirka ta Kudu a shekara ta 1911 kuma a farkon yakin duniya na ɗaya ya kafa wata kungiya don ba da taimako ga sojojin Afirka ta Kudu da iyalansu. An karrama ta a matsayin Jami'ar Order of the British Empire saboda aikinta na farar hula. Bugu da kari, ta yi aiki a matsayin shugabar kungiyar 'yancin mata ta ƙungiyar daga 1916 zuwa 1930, inda ta yi gwagwarmayar neman 'yancin mata na kada kuri'a a Afirka ta Kudu.
== Rayuwar farko ==
An haifi Barbara Joanna Paterson a cikin 1857 a cikin Garin St John na Dalry, Kirkcudbrightshire, Scotland zuwa Jane S. da Rev. Alexander A. Paterson. {{Sfn|Rodger|2004}} {{Sfn|''Dod's Peerage''|1915}} {{Sfn|UK Census|1861}} Mahaifinta shi ne ministan Presbyterian na United kuma babban ɗan'uwanta James Alexander daga baya ya zama farfesa na Tafsirin Ibrananci da Tsohon Alkawari a New College, Edinburgh . {{Sfn|UK Census|1861}} {{Sfn|Sladen et al.|1914}} Ta girma kuma ta halarci makaranta a Dalry har zuwa 1880s, {{Sfn|UK Census|1871}} lokacin da ta koma tare da ɗan'uwanta, James, zuwa Newington, Edinburgh, {{Sfn|UK Census|1881}} inda ta ci gaba da karatunta. {{Sfn|''Woman's Who's Who of South Africa''|1935}} A ranar 4 ga Agusta 1883, Paterson ya auri James Steel, magini kuma mai haɓaka kadarori a Edinburgh. Sun yi gidansu a 32 Colinton Road, Edinburgh, daga lokacin daurin aurensu har mutuwar James a ranar 4 ga Satumba 1904. {{Sfn|Rodger|2004}}
== Ayyukan aiki ==
An zabi James a cikin siyasar gida tun daga 1872, yana aiki a matsayin ɗan majalisa na Liberal na George Square Ward. Daga 1888 ya yi aiki a matsayin Bailie kuma ya zama Ubangiji Provost na Edinburgh a 1900, yana aiki har ya yi ritaya a 1903. Daga Mayu 1903, lokacin da mijinta ya tashi zuwa baronetcy na Muriston, Mid-Calder, Karfe ya zama sanannun Lady Steel. {{Sfn|Rodger|2004}} James maginin kadara ne kuma ya gina ɗaruruwan gine-gine a ko'ina cikin birnin. Karfe ya shiga hannu, kamar yawancin mata na ajin ta, cikin ayyukan inganta zamantakewa. Ta ƙarfafa James ya gina gidajen tsafta tare da famfo na cikin gida da ruwan sha ga matalauta da masu aiki. Yawancin waɗannan gidaje, waɗanda ke ko'ina cikin birni a cikin unguwannin kamar Comely Bank, Dalry, Gorgie, Haymarket, [[Murieston Park|Muriston Park]], da Tollcross, suna da tsayayyen haya . {{Sfn|Elcock|2018}}
Bayan mutuwar mijinta, Lady Steel ya kara shiga cikin lamuran mata. {{Sfn|Elcock|2018}} Tsakanin shekarar 1904 zuwa 1906, ta yi aiki a kwamitin zartarwa na Ƙungiyar Mata ta Scotland (SWLF), reshen mata na Jam'iyyar Liberal na Scotland . Ta kuma yi aiki a kan ƙananan hukumomi da kwamitocin Franchise na mata na SWLF {{Sfn|Leneman|1995}} kuma ta kasance memba na Edinburgh National Society of Woman Suffrage. {{Sfn|''The Times''|1907}} Lady Steel ta buga kanun labaran duniya daga Ingila zuwa Ostiraliya da Amurka a watan Maris na 1907, lokacin da ta ki biyan haraji ba tare da an ba ta damar kada kuri'a ba. {{Sfn|Elcock|2018}} {{Sfn|''The Kalgoorlie Miner''|1907}} {{Sfn|''The Montana News''|1907}} Kayan kayanta aka kama aka siyar da ita don biyan kudin haraji. {{Sfn|''The Kalgoorlie Miner''|1907}} A wannan watan, ta jagoranci zanga-zangar a Cross Mercat don neman a ba mata kuri'a. {{Sfn|''The Times''|1907}} Daga baya a wannan shekarar, a watan Oktoba, ta yi takara a taron majalisar gari na farko da aka ba mata damar tsayawa takara. {{Sfn|Breitenbach|2018}} {{Sfn|''The Guardian''|1907}} A jajibirin zaben, an buga wata waka mai suna "The Suffragette's Nut Cracked" da ke nuna rikici kan kuri'un mata da takarar Karfe a ''Edinburgh Evening Dispatch'' . {{Sfn|Shaw|2015}} Ko da yake ba ta sami kujera a zaben Nuwamba ba, saboda matsayinta na tsageru game da haraji, {{Sfn|Breitenbach|2018}} {{Sfn|''The Mathews Journal''|1908}} ana tunawa da ita a matsayin "mace ta farko da ta tsaya takarar Majalisar Garin Edinburgh". {{Sfn|Elcock|2018}}
A cikin 1908 {{Sfn|''The Sun''|1908}} kuma a cikin 1909, Lady Steel ta ci gaba da matsayinta na ƙin biyan haraji. {{Sfn|Kay et al.|2009}} <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim needs references to better sources. (March 2019)">mafi kyau tushe da ake bukata</span>]]'' ]</sup> A shekara ta 1908, ta kasance memba kuma daya daga cikin masu magana na reshen Edinburgh na Social Social and Political Union na Mata {{Sfn|Holton|1980}} kuma sun shiga tattaunawa da aka gudanar a Bridge of Allan tare da Elizabeth Wolstenholme Elmy, Chrystal Macmillan da Jessie Methven game da zaɓen mata da ilimi mafi girma ga mata. {{Sfn|Elcock|2018}} {{Sfn|Kay et al.|2009}} A cikin Yuni 1908, ta halarci taron Hudu na Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Mata ta Duniya da aka gudanar a [[Amsterdam]], a matsayin ɗaya daga cikin wakilai. {{Sfn|Murray|Stark|2017}} A ranar 9 ga Oktoba, 1909, ta halarci Babban Taro da Muzaharar Mata da aka gudanar a Edinburgh don tallafawa ba da ikon mallakar mata. {{Sfn|Kay et al.|2009}}
A cikin Maris 1911, Lady Steel ya auri Lt. Col. [[James Hyslop (physician)|James Hyslop]], DSO, kuma ya koma tare da shi zuwa gidansa a Pietermaritzburg, a cikin sabuwar kafa Tarayyar Afirka ta Kudu . {{Sfn|Plug|2014}} {{Sfn|''The Scotsman''|1911}} Hyslop ɗan Scotsman ne daga Kirkcudbrightshire, wanda ya ƙaura zuwa Mulkin Natal a cikin 1881 kuma ya yi aiki a can a matsayin majagaba a lafiyar hankali da kuma matsayin likitan soja. A farkon [[Yaƙin Duniya na I|yakin duniya na daya]], ya zama darektan kula da harkokin kiwon lafiya a kungiyar likitocin Afirka ta Kudu . {{Sfn|Plug|2014}} Ta yi aiki a matsayin wanda ya kafa kuma shugabar kungiyar mata ta Patriotic League of Natal Province a lokacin yakin. {{Sfn|''Debrett's Baronetage, Knightage, and Companionage''|1931}} {{Sfn|''The Scotsman''|1914}} Kungiyar ta yi aiki don tallafa wa sojojin Afirka ta Kudu da kuma samar da ayyukan da suka dace ga iyalansu, kamar kayayyakin kiwon lafiya da tufafi, don hana biyan haraji ga kungiyoyin Birtaniya masu ba da sabis a Turai. {{Sfn|''The Scotsman''|1914}} A cikin 1918, an karrama ta a matsayin jami'a a [[Order of the British Empire|cikin odar daular Burtaniya]] saboda hidimarta. {{Sfn|''The London Gazette''|1918}}
A cikin 1916, ta zama shugaba na biyu na Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Ƙungiyar (WEAU), ta maye gurbin Mary Emma Macintosh, wadda ta mutu kwanan nan. {{Sfn|Oldfield|2003}} An kafa WEAU da farko akan shawara akan Carrie Chapman Catt a cikin 1911 a matsayin madadin Ƙungiyar Tallafawa Mata (WEL). Bangaranci ya raba WEL game da batun kabilanci kuma Catt ta yi imanin cewa batun launin fata zai jinkirta ba da damar mata. A kan shawararta, WEAU ta yanke shawarar yin watsi da batun zaɓe na duniya ga kowane jinsi, yana aiki kawai don kuri'un mata fararen fata. {{Sfn|Haysom|1993}} Lady Steel ta rike mukamin shugaban kasa daga 1916 zuwa 1930, lokacin da mata farar fata a Afirka ta Kudu suka samu damar cin gashin kansu. {{Sfn|''Woman's Who's Who of South Africa''|1935}} {{Sfn|Walker|1990}}
== Mutuwa da gado ==
Ta mutu a ranar 22 ga Disamba 1943 a Pietermaritzburg kuma an binne ta a makabartar Stellawood, a [[Durban]], Afirka ta Kudu. {{Sfn|Death Certificate|1943}} A shekara ta 2009, an yi bikin rawar da ta taka a cikin yunkurin zaɓe na Scotland tare da sauran masu fafutuka a cikin sake kunnawa "Gude Cause" na zanga-zangar 1909 na Edinburgh. {{Sfn|Kay et al.|2009}}
== Manazarta ==
=== ambato ===
{{Reflist|30em}}
=== Littafi Mai Tsarki ===
[[Rukuni:Matattun 1943]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ir1h05sjjz2xc557xgc4tyxngepqemw
823031
823030
2026-04-20T16:17:53Z
Feenah12
44136
823031
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Barbara Karfe OBE; 1857 - 22 Disamban shekara ta 1943) ɗan gwagwarmayar zamantakewar ɗa Scotland ne wanda ya himmatu wajen yaƙin neman zaɓen Mata a cikin Burtaniya da Afirka ta Kudu. Ita ce mace ta farko da ta tsaya a zaɓe na Majalisar Garin Edinburgh, lokacin da ta tsaya takara a zaɓen 1907. Karfe ya koma Afirka ta Kudu a shekara ta 1911 kuma a farkon yakin duniya na ɗaya ya kafa wata kungiya don ba da taimako ga sojojin Afirka ta Kudu da iyalansu. An karrama ta a matsayin Jami'ar Order of the British Empire saboda aikinta na farar hula. Bugu da kari, ta yi aiki a matsayin shugabar kungiyar 'yancin mata ta ƙungiyar daga 1916 zuwa 1930, inda ta yi gwagwarmayar neman 'yancin mata na kada kuri'a a Afirka ta Kudu.
== Rayuwar farko ==
An haifi Barbara Joanna Paterson a cikin 1857 a cikin Garin St John na Dalry, Kirkcudbrightshire, Scotland zuwa Jane S. da Rev. Alexander A. Paterson. {{Sfn|Rodger|2004}} {{Sfn|''Dod's Peerage''|1915}} {{Sfn|UK Census|1861}} Mahaifinta shi ne ministan Presbyterian na United kuma babban ɗan'uwanta James Alexander daga baya ya zama farfesa na Tafsirin Ibrananci da Tsohon Alkawari a New College, Edinburgh . {{Sfn|UK Census|1861}} {{Sfn|Sladen et al.|1914}} Ta girma kuma ta halarci makaranta a Dalry har zuwa 1880s, {{Sfn|UK Census|1871}} lokacin da ta koma tare da ɗan'uwanta, James, zuwa Newington, Edinburgh, {{Sfn|UK Census|1881}} inda ta ci gaba da karatunta. {{Sfn|''Woman's Who's Who of South Africa''|1935}} A ranar 4 ga Agustan shekarar 1883, Paterson ya auri James Steel, magini kuma mai haɓaka kadarori a Edinburgh. Sun yi gidansu a 32 Colinton Road, Edinburgh, daga lokacin daurin aurensu har mutuwar James a ranar 4 ga Satumba 1904. {{Sfn|Rodger|2004}}
== Ayyukan aiki ==
An zabi James a cikin siyasar gida tun daga 1872, yana aiki a matsayin ɗan majalisa na Liberal na George Square Ward. Daga 1888 ya yi aiki a matsayin Bailie kuma ya zama Ubangiji Provost na Edinburgh a 1900, yana aiki har ya yi ritaya a 1903. Daga Mayu 1903, lokacin da mijinta ya tashi zuwa baronetcy na Muriston, Mid-Calder, Karfe ya zama sanannun Lady Steel. {{Sfn|Rodger|2004}} James maginin kadara ne kuma ya gina ɗaruruwan gine-gine a ko'ina cikin birnin. Karfe ya shiga hannu, kamar yawancin mata na ajin ta, cikin ayyukan inganta zamantakewa. Ta ƙarfafa James ya gina gidajen tsafta tare da famfo na cikin gida da ruwan sha ga matalauta da masu aiki. Yawancin waɗannan gidaje, waɗanda ke ko'ina cikin birni a cikin unguwannin kamar Comely Bank, Dalry, Gorgie, Haymarket, [[Murieston Park|Muriston Park]], da Tollcross, suna da tsayayyen haya . {{Sfn|Elcock|2018}}
Bayan mutuwar mijinta, Lady Steel ya kara shiga cikin lamuran mata. {{Sfn|Elcock|2018}} Tsakanin shekarar 1904 zuwa 1906, ta yi aiki a kwamitin zartarwa na Ƙungiyar Mata ta Scotland (SWLF), reshen mata na Jam'iyyar Liberal na Scotland . Ta kuma yi aiki a kan ƙananan hukumomi da kwamitocin Franchise na mata na SWLF {{Sfn|Leneman|1995}} kuma ta kasance memba na Edinburgh National Society of Woman Suffrage. {{Sfn|''The Times''|1907}} Lady Steel ta buga kanun labaran duniya daga Ingila zuwa Ostiraliya da Amurka a watan Maris na 1907, lokacin da ta ki biyan haraji ba tare da an ba ta damar kada kuri'a ba. {{Sfn|Elcock|2018}} {{Sfn|''The Kalgoorlie Miner''|1907}} {{Sfn|''The Montana News''|1907}} Kayan kayanta aka kama aka siyar da ita don biyan kudin haraji. {{Sfn|''The Kalgoorlie Miner''|1907}} A wannan watan, ta jagoranci zanga-zangar a Cross Mercat don neman a ba mata kuri'a. {{Sfn|''The Times''|1907}} Daga baya a wannan shekarar, a watan Oktoba, ta yi takara a taron majalisar gari na farko da aka ba mata damar tsayawa takara. {{Sfn|Breitenbach|2018}} {{Sfn|''The Guardian''|1907}} A jajibirin zaben, an buga wata waka mai suna "The Suffragette's Nut Cracked" da ke nuna rikici kan kuri'un mata da takarar Karfe a ''Edinburgh Evening Dispatch'' . {{Sfn|Shaw|2015}} Ko da yake ba ta sami kujera a zaben Nuwamba ba, saboda matsayinta na tsageru game da haraji, {{Sfn|Breitenbach|2018}} {{Sfn|''The Mathews Journal''|1908}} ana tunawa da ita a matsayin "mace ta farko da ta tsaya takarar Majalisar Garin Edinburgh". {{Sfn|Elcock|2018}}
A cikin 1908 {{Sfn|''The Sun''|1908}} kuma a cikin 1909, Lady Steel ta ci gaba da matsayinta na ƙin biyan haraji. {{Sfn|Kay et al.|2009}} <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim needs references to better sources. (March 2019)">mafi kyau tushe da ake bukata</span>]]'' ]</sup> A shekara ta 1908, ta kasance memba kuma daya daga cikin masu magana na reshen Edinburgh na Social Social and Political Union na Mata {{Sfn|Holton|1980}} kuma sun shiga tattaunawa da aka gudanar a Bridge of Allan tare da Elizabeth Wolstenholme Elmy, Chrystal Macmillan da Jessie Methven game da zaɓen mata da ilimi mafi girma ga mata. {{Sfn|Elcock|2018}} {{Sfn|Kay et al.|2009}} A cikin Yuni 1908, ta halarci taron Hudu na Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Mata ta Duniya da aka gudanar a [[Amsterdam]], a matsayin ɗaya daga cikin wakilai. {{Sfn|Murray|Stark|2017}} A ranar 9 ga Oktoba, 1909, ta halarci Babban Taro da Muzaharar Mata da aka gudanar a Edinburgh don tallafawa ba da ikon mallakar mata. {{Sfn|Kay et al.|2009}}
A cikin Maris 1911, Lady Steel ya auri Lt. Col. [[James Hyslop (physician)|James Hyslop]], DSO, kuma ya koma tare da shi zuwa gidansa a Pietermaritzburg, a cikin sabuwar kafa Tarayyar Afirka ta Kudu . {{Sfn|Plug|2014}} {{Sfn|''The Scotsman''|1911}} Hyslop ɗan Scotsman ne daga Kirkcudbrightshire, wanda ya ƙaura zuwa Mulkin Natal a cikin 1881 kuma ya yi aiki a can a matsayin majagaba a lafiyar hankali da kuma matsayin likitan soja. A farkon [[Yaƙin Duniya na I|yakin duniya na daya]], ya zama darektan kula da harkokin kiwon lafiya a kungiyar likitocin Afirka ta Kudu . {{Sfn|Plug|2014}} Ta yi aiki a matsayin wanda ya kafa kuma shugabar kungiyar mata ta Patriotic League of Natal Province a lokacin yakin. {{Sfn|''Debrett's Baronetage, Knightage, and Companionage''|1931}} {{Sfn|''The Scotsman''|1914}} Kungiyar ta yi aiki don tallafa wa sojojin Afirka ta Kudu da kuma samar da ayyukan da suka dace ga iyalansu, kamar kayayyakin kiwon lafiya da tufafi, don hana biyan haraji ga kungiyoyin Birtaniya masu ba da sabis a Turai. {{Sfn|''The Scotsman''|1914}} A cikin 1918, an karrama ta a matsayin jami'a a [[Order of the British Empire|cikin odar daular Burtaniya]] saboda hidimarta. {{Sfn|''The London Gazette''|1918}}
A cikin 1916, ta zama shugaba na biyu na Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Ƙungiyar (WEAU), ta maye gurbin Mary Emma Macintosh, wadda ta mutu kwanan nan. {{Sfn|Oldfield|2003}} An kafa WEAU da farko akan shawara akan Carrie Chapman Catt a cikin 1911 a matsayin madadin Ƙungiyar Tallafawa Mata (WEL). Bangaranci ya raba WEL game da batun kabilanci kuma Catt ta yi imanin cewa batun launin fata zai jinkirta ba da damar mata. A kan shawararta, WEAU ta yanke shawarar yin watsi da batun zaɓe na duniya ga kowane jinsi, yana aiki kawai don kuri'un mata fararen fata. {{Sfn|Haysom|1993}} Lady Steel ta rike mukamin shugaban kasa daga 1916 zuwa 1930, lokacin da mata farar fata a Afirka ta Kudu suka samu damar cin gashin kansu. {{Sfn|''Woman's Who's Who of South Africa''|1935}} {{Sfn|Walker|1990}}
== Mutuwa da gado ==
Ta mutu a ranar 22 ga Disamba 1943 a Pietermaritzburg kuma an binne ta a makabartar Stellawood, a [[Durban]], Afirka ta Kudu. {{Sfn|Death Certificate|1943}} A shekara ta 2009, an yi bikin rawar da ta taka a cikin yunkurin zaɓe na Scotland tare da sauran masu fafutuka a cikin sake kunnawa "Gude Cause" na zanga-zangar 1909 na Edinburgh. {{Sfn|Kay et al.|2009}}
== Manazarta ==
=== ambato ===
{{Reflist|30em}}
=== Littafi Mai Tsarki ===
[[Rukuni:Matattun 1943]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2a1ytunpmwn21lvrkkd57fyasaaxj62
Kungiyar Mata ta Tarayyar
0
97705
823020
743852
2026-04-20T16:13:18Z
Feenah12
44136
823020
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Ƙungiyar (WEAU)''' ƙungiya ce ta mata a Afirka ta Kudu, wadda aka kafa a shekara ta 1911. <ref>Ian Christopher Fletcher, Philippa Levine, Laura E. Nym Mayhall :''[https://books.google.com/books?id=7U5hln57PtkC&dq=Women%E2%80%99s+Enfranchisement+Association+of+the+Union+%28WEAU%29&pg=PA73 Women's Suffrage in the British Empire: Citizenship, Nation and Race]''</ref> Ita ce babbar ƙungiyar mata a Afirka ta Kudu.
== Tarihi ==
Mata a Afirka ta Kudu sun fara ne tare da ƙungiyar Women's Christian Temperance Union of the Cape Colony (WCTU) a cikin 1889. Ƙungiya mai raɗaɗi ta goyi bayan zaɓen mata saboda tabbacin cewa mata za su jefa ƙuri'a don hana ko ƙuntata barasa, kuma a cikin shekarar 1895, Julia Solly ta kafa sashen zaɓen mata a cikin WCTU, wanda shine farkon farkon gwagwarmayar mata a Afirka ta Kudu.
A cikin shekara ta 1902, an kafa Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Mata (WEL) a [[Durban]] a matsayin ƙungiyar mata ta farko ta keɓance a Afirka ta Kudu. Bayan da aka kafa ƙungiyoyi na gida da dama da kuma ziyarar da Carrie Chapman Catt ta yi, ƙungiyoyin gida sun haɗa kai don kafa Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Mata ta Ƙungiyar (WEAU) wadda ta zama mamba na Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Birtaniya da kuma Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Duniya .
WEAU ta gabatar da koke ga Majalisar Babban Taron Ƙasa a 1908-1909, 1912, 1920, 1921 da 1929. Ya buga nasa sashin jiki, ''Matar Matar'' (1912-1922) da ''Hasken Wuta'' (1927-1930). WEAU ta yi fatan zaɓen mata daidai da sharuddan maza, wanda ya bambanta tsakanin larduna kuma a wasu lokuta har da mata waɗanda ba fararen fata ba.
Yawancin membobin WEAU sun kasance mata ƙwararrun turawa farar fata. Matan White Afrikaner ba su shiga harkar mata ba saboda rashin amincewa da Ikilisiyar Reformed mai ƙarfi ta Dutch . Mata bakar fata, sun kasance masu fafutuka a cikin ANC don yakar wariyar launin fata maimakon shiga harkar mata. Saboda haka, membobin sun kasance kaɗan; sun kasance kusan 4,000 a cikin 1918, kuma ba su taɓa zama fiye da haka ba.
Gwamnatin Afirka ta Kudu, tare da amincewar Birtaniya, ta yi watsi da wannan batu, ta kuma kiyaye matsayinta, ta hanyar yin la'akari da yanayin siyasa mai sarkakiya na hadewar lardunan Afirka ta Kudu. A shekara ta 1923, duk da haka, al'ummar Afrikaner tare da jam'iyyar National Party sun canza ra'ayinsu don neman ƙuri'un mata ga mata farar fata, saboda suna son kara yawan masu jefa ƙuri'a. Wannan ya canza buƙatun WEAU, wanda ya dace da bukatar da gwamnati ke son biya: na zaɓen mata farar fata. Lokacin da aka gabatar da koke na 1929, sabili da haka, gwamnati ta kula da ita da kyau, wanda ya haifar da gabatar da Dokar Ba da Dama ga Mata, 1930 .
== Duba kuma ==
* Mata a Afirka ta Kudu
== Magana ==
<references />
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* https://www.sahistory.org.za/archive/womens-suffrage-movement-politics-gender-race-and-class-cheryl-walker
[[Rukuni:'Yancin kada kuri’a ga mata a Afirka ta Kudu]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
hcnwl8n2xs7sb0zkwilvsyh3qmvvj96
823021
823020
2026-04-20T16:13:45Z
Feenah12
44136
823021
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Ƙungiyar (WEAU)''' ƙungiya ce ta mata a Afirka ta Kudu, wadda aka kafa a shekara ta 1911. <ref>Ian Christopher Fletcher, Philippa Levine, Laura E. Nym Mayhall :''[https://books.google.com/books?id=7U5hln57PtkC&dq=Women%E2%80%99s+Enfranchisement+Association+of+the+Union+%28WEAU%29&pg=PA73 Women's Suffrage in the British Empire: Citizenship, Nation and Race]''</ref> Ita ce babbar ƙungiyar mata a Afirka ta Kudu.
== Tarihi ==
Mata a Afirka ta Kudu sun fara ne tare da ƙungiyar Women's Christian Temperance Union of the Cape Colony (WCTU) a cikin 1889. Ƙungiya mai raɗaɗi ta goyi bayan zaɓen mata saboda tabbacin cewa mata za su jefa ƙuri'a don hana ko ƙuntata barasa, kuma a cikin shekarar 1895, Julia Solly ta kafa sashen zaɓen mata a cikin WCTU, wanda shine farkon farkon gwagwarmayar mata a Afirka ta Kudu.
A cikin shekara ta 1902, an kafa Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Mata (WEL) a [[Durban]] a matsayin ƙungiyar mata ta farko ta keɓance a Afirka ta Kudu. Bayan da aka kafa ƙungiyoyi na gida da dama da kuma ziyarar da Carrie Chapman Catt ta yi, ƙungiyoyin gida sun haɗa kai don kafa Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Mata ta Ƙungiyar (WEAU) wadda ta zama mamba na Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Birtaniya da kuma Ƙungiyar Ƙwararrun Mata ta Duniya .
WEAU ta gabatar da koke ga Majalisar Babban Taron Ƙasa a shekara ta 1908-1909, 1912, 1920, 1921 da 1929. Ya buga nasa sashin jiki, ''Matar Matar'' (1912-1922) da ''Hasken Wuta'' (1927-1930). WEAU ta yi fatan zaɓen mata daidai da sharuddan maza, wanda ya bambanta tsakanin larduna kuma a wasu lokuta har da mata waɗanda ba fararen fata ba.
Yawancin membobin WEAU sun kasance mata ƙwararrun turawa farar fata. Matan White Afrikaner ba su shiga harkar mata ba saboda rashin amincewa da Ikilisiyar Reformed mai ƙarfi ta Dutch . Mata bakar fata, sun kasance masu fafutuka a cikin ANC don yakar wariyar launin fata maimakon shiga harkar mata. Saboda haka, membobin sun kasance kaɗan; sun kasance kusan 4,000 a cikin 1918, kuma ba su taɓa zama fiye da haka ba.
Gwamnatin Afirka ta Kudu, tare da amincewar Birtaniya, ta yi watsi da wannan batu, ta kuma kiyaye matsayinta, ta hanyar yin la'akari da yanayin siyasa mai sarkakiya na hadewar lardunan Afirka ta Kudu. A shekara ta 1923, duk da haka, al'ummar Afrikaner tare da jam'iyyar National Party sun canza ra'ayinsu don neman ƙuri'un mata ga mata farar fata, saboda suna son kara yawan masu jefa ƙuri'a. Wannan ya canza buƙatun WEAU, wanda ya dace da bukatar da gwamnati ke son biya: na zaɓen mata farar fata. Lokacin da aka gabatar da koke na 1929, sabili da haka, gwamnati ta kula da ita da kyau, wanda ya haifar da gabatar da Dokar Ba da Dama ga Mata, 1930 .
== Duba kuma ==
* Mata a Afirka ta Kudu
== Magana ==
<references />
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* https://www.sahistory.org.za/archive/womens-suffrage-movement-politics-gender-race-and-class-cheryl-walker
[[Rukuni:'Yancin kada kuri’a ga mata a Afirka ta Kudu]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fnpngd9g6tip0t4p7z6ekq26pdgjbzr
Atef Montasser
0
98602
823606
611253
2026-04-21T11:31:07Z
Lawal Kabir
44185
823606
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Atef FahimMohamed Montasser''' (15 ga Satumban shekarar 1948 - 14 ga Afrilu 2018) ya kasance mai shirya rikodin Masar, A&R kuma wanda ya kafa Sout El-Hob Records . An yaba wa Montasser da gano baiwar waka a Misira da duniyar Larabawa kamar Hany Shaker, Ahmed Adaweyah, [[Aziza Jalal]], [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]], Medhat Saleh, Omar Fathi, El Masryeen, Four M da Metkal Kenawy . An yaba masa da kawo mawaƙin Aljeriya Warda zuwa sananne.
== Rayuwa ta farko da aiki ==
An haifi Atef Montasser a ranar 15 ga Satumba, 1948, a garin Tanta, Gwamnatin Al-Gharbiya, [[Misra|Misira]] . Ya kammala karatu daga Kwalejin Kasuwanci, [[Jami'ar Alkahira]] . Yana da 'yan uwa hudu: Samia, Ahmed, Mohamed Abdel-Mon'em da Mostafa .
A farkon aikinsa, ya yi aiki a wani kamfani na gine-gine mallakar iyalinsa. Lokacin da ya cika shekaru 22, ya so ya yi murabus kuma ya canza aikinsa. A wannan lokacin, ya sadu da Ma'moun al-Shinnawy, wani mawaki, kuma wannan ya ba shi tayin kafa kamfanin rikodin. Bayan tattaunawa mai tsanani tare da mahaifinsa, wanda ya ƙi ra'ayin da farko, shi da babban ɗan'uwansa sun amince da ba shi rancen kuɗi don kafa kamfaninsa a ɗaya daga cikin ɗakunan kamfanin ginin su a shekarar 1972. Sun kira kamfanin "Sout El-Hob". Ma'moun al-Shinnawy ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara kan fasaha na kamfanin. [[Mohsen Gaber|Mohsen]]_Gaber" id="mwJQ" rel="mw:WikiLink" title="Mohsen Gaber">Mohsen Gaber, mai mallakar kamfanin "Alam El-Phan" da tashoshin talabijin na "Mazzika" dan uwan Atef Montasser ne, Mohsen ya kuma yi aiki tare da Atef a matsayin mai rarrabawa na zahiri kafin ya kafa kamfaninsa.
== Sout El-Hob Records ==
Hany Shaker yana daya daga cikin mawaƙa na farko da Montasser ya gano basirarsu kuma ya samar da sakonnin farko 4. An yaba wa Montasser da gano baiwar Ahmed Adaweyah, <ref>{{Cite web |title=Ahmed Adaweya…Father of Arab Pop |url=https://www.albawaba.com/entertainment/ahmed-adaweya%E2%80%A6father-arab-pop}}</ref> [[Aziza Jalal]], [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]], Medhat Saleh, da Metkal Kenawy . An yaba masa da kawo mawaƙin Aljeriya, Warda zuwa sananne. Ya kuma samar da fim dinta mai taken "Ah ya Lithu ya zaman" a shekarar 1977.<ref>{{Cite web |title=وردة* = Warda - أغاني فيلم آه ياليل يازمن = Songs From The Film Ah Ya Zaman Volume 1: CD, Album For Sale {{!}} Discogs |url=https://www.discogs.com/sell/item/723312290 |access-date=2019-01-28 |website=www.discogs.com}}</ref> Sout El-Hob ya rarraba fina-finai da yawa a cikin gida da waje a ƙarƙashin sunan "Sout El- Hob Movies (Atef Montasser da abokan hulɗarsa) ". Sout El-Hob ya kuma rubuta waƙoƙin Omar Khairat da [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] da Sheikh Mahmoud Khalil Al-Hussary ya karanta.<ref>{{Cite web |title=Sout Elhob - Mazzika Group |url=http://www.mazzikagroup.com/Sout-El-HOB.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128191217/http://www.mazzikagroup.com/Sout-El-HOB.aspx |archive-date=2019-01-28 |access-date=2019-01-28}}</ref> [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] ya kunshi cassettes 31. Har ila yau, kamfaninsa sun rubuta [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] wanda Sheikh Al-Tablawi ya karanta. Montasser ya farfado da al'adun kiɗa na Sayed Darwish bayan ya gano baiwar Iman El Bahr Darwish . <ref>{{Cite web |title=About Me – Iman El Bahr Darwish {{!}} Official Website |url=https://ba7r.me/index.php/about-me/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327101329/https://ba7r.me/index.php/about-me/ |archive-date=2019-03-27 |access-date=2019-03-18}}</ref> Ya rubuta waƙoƙin [[Fayza Ahmed]] da Najat Al Saghira a kan cassettes a karon farko. Bugu da ƙari, ya samar da waƙar da ake kira "Fe Aman Allah" ta Mohammed Abdu a farkon aikinsa.
Atef Montasser ya sadu da mawaƙa Hany Shenouda a tsakiyar shekarun 1970s kuma sun kafa "El Masryeen Band". Kashi na farko na ƙungiyar, wanda ke dauke da gajerun waƙoƙi takwas, an sake shi a cikin 1977. Tsarin rikodin ya ɗauki watanni takwas. Tun da farko, Montasser ya shigo da cassettes daga [[Jamus]] da [[Switzerland]]. Mambobin ƙungiyar sune: Mona Aziz, Eman Younis, Tahseen Yalmaz, Mamdouh Qassem da Omar Fathi . Yawancin shahararrun mawaƙa sun rubuta waƙoƙi ga ƙungiyar, gami da Salah Jahin da Omar Batesha . Bugu da kari, Montasser ya sadu da Dokta Ezzat Abu Ouf a tsakiyar shekarun 1970. Sun kafa tare ƙungiyar da ake kira "Four M".<ref>{{Cite web |title=Four M on Apple Music |url=https://music.apple.com/eg/artist/four-m/1379016744 |access-date=2019-01-28 |website=Apple Music |language=en-gb}}</ref> Mambobin ƙungiyar sun kasance 'yan uwan Ezzat Abu Ouf: Mona, Maha, Manal da Mervat .
EMI Records Ltd, kamfanin rikodin Burtaniya da Amurka kuma ɗayan kamfanonin Universal Music Group, sun zaɓi Sout El-Hob ya zama abokin tarayya kuma ya ɗauki alhakin samar da shi a duniyar Larabawa a shekarar 1985. Wannan haɗin gwiwar ya ɗauki shekaru shida. Sout El-Hob ita ce ta huɗu mafi girma a cikin kundin kiɗa na Larabci a [[Gabas ta Tsakiya]] da [[Arewacin Afirka]] (MENA). Atef Montasser ya samar da kusan kundi 351 da waƙoƙi 1830.
=== Masu zane-zane na Sout El-Hob ===
* Ahmed Adaweyah
* Warda Al-Jazairia
* Masryeen Band
* [[Hamid Al Shaeri|Hamid Al-Shairi]]
* [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]]
* Medhat Saleh
* Leila Mourad
* Omar Khairat
* Hany Shaker
* Najat Al Saghira
* Iman El Bahr Darwish
* [[Aziza Jalal]]
* Fatma Eid
* [[Fayza Ahmed]]
* M huɗu
* Hany Mehanna
* Hany Shanouda
* [[Huda Sultan]]
* Mohamed El-Helw
* Majd El Qassem
* Mohammed Tharwat
* Mohammed Abdu
* Metkal Kenawy
=== Waƙoƙin da lakabin ya rubuta ===
* "El Sah El Dah Embo" na Ahmed Adaweyah
* "Esmaouny" na Warda Al-Jazairia <ref>{{Cite web |title=وردة الجزائرية* = Warda - اسمعوني = *Esmaouni |url=https://www.discogs.com/%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%8A%D8%A9-Warda-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%B9%D9%88%D9%86%D9%8A-Esmaouni/release/9344689 |access-date=2019-01-28 |website=Discogs |language=en}}</ref>
* "Fe El Seka" na [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]]
* "Keda Bardo Ya Amar" na Hany Shaker
* "Kawkab Tany" na Medhat Saleh
* "Matehsebosh Ya Banat" na El Masryeen Band
* "El Leila El Kebira" ta ƙungiyar Four M
* "Mahsobkom Endas" na Iman El Bahr Darwish <ref>{{Cite web |title=Mahsobkom Endas by Iman El Bahr Darwish |url=http://moseeqa.net/%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%88%D8%A8%D9%83%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D9%88/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091319/http://moseeqa.net/%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%88%D8%A8%D9%83%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D9%88/ |archive-date=2019-03-27 |access-date=2019-01-28}}</ref>
* "Fe Aman Allah" na Mohammed Abdu <ref>{{Cite web |title=محمد عبده = Mohamed Abdo* - في امان الله = Fi Aman Alla |url=https://www.discogs.com/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D9%87-Mohamed-Abdo-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-Fi-Aman-Alla/release/7818705 |access-date=2019-01-28 |website=Discogs |language=en}}</ref>
== Mutuwa ==
Atef Montasser <ref>{{Cite web |title=The death of the producer and discoverer of singers Atef Montaser |url=https://tech2.org/saudi/the-death-of-the-producer-and-discoverer-of-singers-atef-montaser/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190326085420/https://tech2.org/saudi/the-death-of-the-producer-and-discoverer-of-singers-atef-montaser/ |archive-date=2019-03-26 |access-date=2019-03-26 |website=tech2.org}}</ref> ya mutu a ranar 14 ga Afrilu, 2018. An gudanar da jana'izarsa a Masallacin Omar Makram a cikin garin Alkahira. An binne shi a makabartar iyalin a Birnin Nasr .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2018]]
[[Rukuni:Haifaffun 1948]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ogrwdzn4gofde7vw6p7xhs7l53y1ekw
823607
823606
2026-04-21T11:31:24Z
Lawal Kabir
44185
823607
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Atef FahimMohamed Montasser''' (15 ga Satumban shekarar 1948 - 14 ga Afrilu 2018) ya kasance mai shirya rikodin Masar, A&R kuma wanda ya kafa Sout El-Hob Records . An yaba wa Montasser da gano baiwar waka a Misira da duniyar Larabawa kamar Hany Shaker, Ahmed Adaweyah, [[Aziza Jalal]], [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]], Medhat Saleh, Omar Fathi, El Masryeen, Four M da Metkal Kenawy . An yaba masa da kawo mawaƙin Aljeriya Warda zuwa sananne.
== Rayuwa ta farko da aiki ==
An haifi Atef Montasser a ranar 15 ga Satumba, 1948, a garin Tanta, Gwamnatin Al-Gharbiya, [[Misra|Misira]] . Ya kammala karatu daga Kwalejin Kasuwanci, [[Jami'ar Alkahira]] . Yana da 'yan uwa hudu: Samia, Ahmed, Mohamed Abdel-Mon'em da Mostafa .
A farkon aikinsa, ya kuma yi aiki a wani kamfani na gine-gine mallakar iyalinsa. Lokacin da ya cika shekaru 22, ya so ya yi murabus kuma ya canza aikinsa. A wannan lokacin, ya sadu da Ma'moun al-Shinnawy, wani mawaki, kuma wannan ya ba shi tayin kafa kamfanin rikodin. Bayan tattaunawa mai tsanani tare da mahaifinsa, wanda ya ƙi ra'ayin da farko, shi da babban ɗan'uwansa sun amince da ba shi rancen kuɗi don kafa kamfaninsa a ɗaya daga cikin ɗakunan kamfanin ginin su a shekarar 1972. Sun kira kamfanin "Sout El-Hob". Ma'moun al-Shinnawy ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara kan fasaha na kamfanin. [[Mohsen Gaber|Mohsen]]_Gaber" id="mwJQ" rel="mw:WikiLink" title="Mohsen Gaber">Mohsen Gaber, mai mallakar kamfanin "Alam El-Phan" da tashoshin talabijin na "Mazzika" dan uwan Atef Montasser ne, Mohsen ya kuma yi aiki tare da Atef a matsayin mai rarrabawa na zahiri kafin ya kafa kamfaninsa.
== Sout El-Hob Records ==
Hany Shaker yana daya daga cikin mawaƙa na farko da Montasser ya gano basirarsu kuma ya samar da sakonnin farko 4. An yaba wa Montasser da gano baiwar Ahmed Adaweyah, <ref>{{Cite web |title=Ahmed Adaweya…Father of Arab Pop |url=https://www.albawaba.com/entertainment/ahmed-adaweya%E2%80%A6father-arab-pop}}</ref> [[Aziza Jalal]], [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]], Medhat Saleh, da Metkal Kenawy . An yaba masa da kawo mawaƙin Aljeriya, Warda zuwa sananne. Ya kuma samar da fim dinta mai taken "Ah ya Lithu ya zaman" a shekarar 1977.<ref>{{Cite web |title=وردة* = Warda - أغاني فيلم آه ياليل يازمن = Songs From The Film Ah Ya Zaman Volume 1: CD, Album For Sale {{!}} Discogs |url=https://www.discogs.com/sell/item/723312290 |access-date=2019-01-28 |website=www.discogs.com}}</ref> Sout El-Hob ya rarraba fina-finai da yawa a cikin gida da waje a ƙarƙashin sunan "Sout El- Hob Movies (Atef Montasser da abokan hulɗarsa) ". Sout El-Hob ya kuma rubuta waƙoƙin Omar Khairat da [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] da Sheikh Mahmoud Khalil Al-Hussary ya karanta.<ref>{{Cite web |title=Sout Elhob - Mazzika Group |url=http://www.mazzikagroup.com/Sout-El-HOB.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128191217/http://www.mazzikagroup.com/Sout-El-HOB.aspx |archive-date=2019-01-28 |access-date=2019-01-28}}</ref> [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] ya kunshi cassettes 31. Har ila yau, kamfaninsa sun rubuta [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] wanda Sheikh Al-Tablawi ya karanta. Montasser ya farfado da al'adun kiɗa na Sayed Darwish bayan ya gano baiwar Iman El Bahr Darwish . <ref>{{Cite web |title=About Me – Iman El Bahr Darwish {{!}} Official Website |url=https://ba7r.me/index.php/about-me/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327101329/https://ba7r.me/index.php/about-me/ |archive-date=2019-03-27 |access-date=2019-03-18}}</ref> Ya rubuta waƙoƙin [[Fayza Ahmed]] da Najat Al Saghira a kan cassettes a karon farko. Bugu da ƙari, ya samar da waƙar da ake kira "Fe Aman Allah" ta Mohammed Abdu a farkon aikinsa.
Atef Montasser ya sadu da mawaƙa Hany Shenouda a tsakiyar shekarun 1970s kuma sun kafa "El Masryeen Band". Kashi na farko na ƙungiyar, wanda ke dauke da gajerun waƙoƙi takwas, an sake shi a cikin 1977. Tsarin rikodin ya ɗauki watanni takwas. Tun da farko, Montasser ya shigo da cassettes daga [[Jamus]] da [[Switzerland]]. Mambobin ƙungiyar sune: Mona Aziz, Eman Younis, Tahseen Yalmaz, Mamdouh Qassem da Omar Fathi . Yawancin shahararrun mawaƙa sun rubuta waƙoƙi ga ƙungiyar, gami da Salah Jahin da Omar Batesha . Bugu da kari, Montasser ya sadu da Dokta Ezzat Abu Ouf a tsakiyar shekarun 1970. Sun kafa tare ƙungiyar da ake kira "Four M".<ref>{{Cite web |title=Four M on Apple Music |url=https://music.apple.com/eg/artist/four-m/1379016744 |access-date=2019-01-28 |website=Apple Music |language=en-gb}}</ref> Mambobin ƙungiyar sun kasance 'yan uwan Ezzat Abu Ouf: Mona, Maha, Manal da Mervat .
EMI Records Ltd, kamfanin rikodin Burtaniya da Amurka kuma ɗayan kamfanonin Universal Music Group, sun zaɓi Sout El-Hob ya zama abokin tarayya kuma ya ɗauki alhakin samar da shi a duniyar Larabawa a shekarar 1985. Wannan haɗin gwiwar ya ɗauki shekaru shida. Sout El-Hob ita ce ta huɗu mafi girma a cikin kundin kiɗa na Larabci a [[Gabas ta Tsakiya]] da [[Arewacin Afirka]] (MENA). Atef Montasser ya samar da kusan kundi 351 da waƙoƙi 1830.
=== Masu zane-zane na Sout El-Hob ===
* Ahmed Adaweyah
* Warda Al-Jazairia
* Masryeen Band
* [[Hamid Al Shaeri|Hamid Al-Shairi]]
* [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]]
* Medhat Saleh
* Leila Mourad
* Omar Khairat
* Hany Shaker
* Najat Al Saghira
* Iman El Bahr Darwish
* [[Aziza Jalal]]
* Fatma Eid
* [[Fayza Ahmed]]
* M huɗu
* Hany Mehanna
* Hany Shanouda
* [[Huda Sultan]]
* Mohamed El-Helw
* Majd El Qassem
* Mohammed Tharwat
* Mohammed Abdu
* Metkal Kenawy
=== Waƙoƙin da lakabin ya rubuta ===
* "El Sah El Dah Embo" na Ahmed Adaweyah
* "Esmaouny" na Warda Al-Jazairia <ref>{{Cite web |title=وردة الجزائرية* = Warda - اسمعوني = *Esmaouni |url=https://www.discogs.com/%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%8A%D8%A9-Warda-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%B9%D9%88%D9%86%D9%8A-Esmaouni/release/9344689 |access-date=2019-01-28 |website=Discogs |language=en}}</ref>
* "Fe El Seka" na [[Mohammed Fu'ad|Mohammad Fouad]]
* "Keda Bardo Ya Amar" na Hany Shaker
* "Kawkab Tany" na Medhat Saleh
* "Matehsebosh Ya Banat" na El Masryeen Band
* "El Leila El Kebira" ta ƙungiyar Four M
* "Mahsobkom Endas" na Iman El Bahr Darwish <ref>{{Cite web |title=Mahsobkom Endas by Iman El Bahr Darwish |url=http://moseeqa.net/%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%88%D8%A8%D9%83%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D9%88/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091319/http://moseeqa.net/%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%88%D8%A8%D9%83%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D9%88/ |archive-date=2019-03-27 |access-date=2019-01-28}}</ref>
* "Fe Aman Allah" na Mohammed Abdu <ref>{{Cite web |title=محمد عبده = Mohamed Abdo* - في امان الله = Fi Aman Alla |url=https://www.discogs.com/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D9%87-Mohamed-Abdo-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-Fi-Aman-Alla/release/7818705 |access-date=2019-01-28 |website=Discogs |language=en}}</ref>
== Mutuwa ==
Atef Montasser <ref>{{Cite web |title=The death of the producer and discoverer of singers Atef Montaser |url=https://tech2.org/saudi/the-death-of-the-producer-and-discoverer-of-singers-atef-montaser/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190326085420/https://tech2.org/saudi/the-death-of-the-producer-and-discoverer-of-singers-atef-montaser/ |archive-date=2019-03-26 |access-date=2019-03-26 |website=tech2.org}}</ref> ya mutu a ranar 14 ga Afrilu, 2018. An gudanar da jana'izarsa a Masallacin Omar Makram a cikin garin Alkahira. An binne shi a makabartar iyalin a Birnin Nasr .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2018]]
[[Rukuni:Haifaffun 1948]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
38cqyf0k6rx7otvze58ravxtiiz7khv
Taron Duniya game da wariyar launin fata
0
100554
823076
734142
2026-04-20T16:53:37Z
Pharouqenr
25549
823076
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Taron Duniya na 1978 ne aka gudanar da wariyar launin fata a Geneva, [[Switzerland]]. Babban abin da ya fi dacewa a kan taron ya kasance manufofin wariyar launin fata na Afirka ta Kudu ta hanyar nuna wariyar launin fata da nuna wariya. Wannan ya hada da duk la'anar dangantakar Isra'ila da ta Kudu (musamman da hadin gwiwar dan kasuwa), an sanya shi a Afirka ta Kudu da Kudancin Afirka. Akwai kuma sanarwar da shirin aiwatar da aikin da ya haifar daga taron wanda ya yanke hukunci game da albarkatun kasa don inganta daidaito na ilimi da nuna wariyar launin fata ", a tsakanin wasu maganganun. <ref>{{Cite web |title=World Conference to Combat Racism and Racial Discrimination 14-25 August 1978, Geneva |url=https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141113/https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978 |archive-date=April 28, 2023 |access-date=April 28, 2023 |website=[[United Nations]]}}</ref>
An kuma gudanar da Taron Duniya na Duniya ta 1983 game da wariyar launin fata a Geneva, Switzerland.
== Taron 1978 ==
An gudanar da Taron Duniya na 1978 don Yaki da Wariyar Launin Fata a Geneva, Switzerland. Babban abin da aka fi mayar da hankali a kai shi ne manufofin wariyar launin fata na Afirka ta Kudu da nuna bambanci. Wannan ya haɗa da la'anar dangantakar Isra'ila da Afirka ta Kudu (musamman a fannin tattalin arziki da soja), buƙatar da [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ta yi la'akari da "sanya takunkumi cikakke da tilas" kan Afirka ta Kudu da sauran "gwamnatocin wariyar launin fata na Kudancin Afirka", da sauran suka kan tsarin wariya a Afirka ta Kudu.<ref>{{cite report |date=1979 |title=Rahoton Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata da Bambanci |url=https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N79/055/79/PDF/N7905579.pdf?OpenElement |publisher=Majalisar Dinkin Duniya |pages=10-13, 20-21, 27, 30, 39, 41, 43, 45-46, 49, 55-56, 59, 62, 65, 69-71, 81-84, 87, 89, 90, 98-101, 104, 107, 110-112, 115, 118-122, 125, 127, 130 |docket=A/CONF.92/40 |access-date=28 Afrilu 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141142/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N79/055/79/PDF/N7905579.pdf?OpenElement |archive-date=28 Afrilu 2023 |url-status=live}}</ref> An kuma fitar da sanarwa da shirin aiki daga taron wanda ya la’anci ra’ayin fifikon kabila, wariyar launin fata da nuna bambanci, tare da kiran samar da kayan ilimi don inganta "fahimtar juna tsakanin dukkan bil’adama da nuna...tushe na daidaito tsakanin kabilu da launuka", da sauran bayanai.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978|title=Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata da Bambanci 14-25 Agusta 1978, Geneva|website=Majalisar Dinkin Duniya|access-date=28 Afrilu 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141113/https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978|archive-date=28 Afrilu 2023|url-status=live}}</ref>
== Taron 1983 ==
An gudanar da Taron Duniya na 1983 don Yaƙi da Wariyar Launin Fata a Geneva, Switzerland.
== Taron 2001 ==
An gudanar da taron na 2001 a [[Durban]], Afirka ta Kudu, ƙarƙashin jagorancin Majalisar Dinkin Duniya daga 31 ga Agusta zuwa 8 ga Satumba 2001. Tsohuwar shugabar ƙasar Ireland Mary Robinson, wacce a lokacin ita ce Babbar Kwamishina ta Majalisar Dinkin Duniya kan Hakkokin Dan Adam, ita ce sakatariyar janar.
Taron mai taken "Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata, Bambanci, Xenophobia da Rashin Gaskiya", ya tattauna kan rashin adalci da ake yi wa wasu ƙungiyoyi. An mayar da hankali sosai kan yadda Isra’ila ke mu’amala da Falasdinawa,<ref>{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://www.un.org/WCAR/durban.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311021725/https://www.un.org/WCAR/durban.pdf |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-06-01 |website=www.un.org |url-status=live }}</ref> yayin da take hakkin dan Adam da kisan kare dangi a wasu yankuna suka zo a baya.
Taron na 2001 ya kasance da rikice-rikice kan Gabas ta Tsakiya da kuma batun bayi, tare da hare-hare kan Isra’ila da zanga-zangar adawa da Isra’ila a wani taron kungiyoyin farar hula. Amurka da Isra’ila sun fice daga taron saboda wani kudirin da suka ce ya ware Isra’ila don suka kuma ya kwatanta Zionism da wariyar launin fata.<ref>{{cite news |title=Sabon kudiri kan wariya ya bayyana |url=https://edition.cnn.com/2001/WORLD/africa/09/04/racism.main/index.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=CNN |date=2001-09-04 |archive-date=2023-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229201421/https://edition.cnn.com/2001/WORLD/africa/09/04/racism.main/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Ficewar daga Taron Wariya: Bayani; Amurka da Isra’ila sun fice daga tattaunawar kan wariya |url=https://www.nytimes.com/2001/09/04/world/racism-walkout-overview-us-israelis-quit-racism-talks-over-denunciation.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=The New York Times |date=4 Satumba 2001}}</ref> Kungiyar Tarayyar Turai ma ta ƙi amincewa da kalmomin da ƙasashen Larabawa suka gabatar da ke zargin Isra’ila da "ayyukan wariyar launin fata."<ref>{{cite news |title=Babban jami’in Majalisar Dinkin Duniya ya goyi bayan taron wariya |url=https://www.sandiegouniontribune.com/sdut-un-un-racism-conference-030209-2009mar02-story.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=San Diego Union-Tribune |agency=PA Media |date=2 Maris 2009}}</ref>
Haka kuma, ƙasashen Afirka, karkashin jagorancin Najeriya da Zimbabwe, da kungiyoyin baƙar fata na Amurka sun nemi afuwa daga kowace ƙasa da ke da hannu a cinikin bayi, amincewa da hakan a matsayin laifi kan ɗan adam, da kuma biyan diyya da aka bayyana da wannan suna. Turawan Turai sun haɗu a bayan Birtaniya, kuma mafi yawan abin da Afirka ta samu shi ne kiran goyon baya ga Sabuwar Manufar Afirka, sassauta bashi, kuɗi don yaƙi da cutar AIDS, dawo da kuɗaɗen gwamnati da tsoffin shugabanni suka sace suka kai kasashen yamma, da kuma kawo ƙarshen safarar mutane. Amma kalmar 'diyya' ba ta tsira ba.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/unracism/story/0,,548954,00.html |title=Afirka ta sassauta matsayinta a taron wariya na MDD: Rahoto na musamman: Taron MDD kan wariya|first= Chris|last= McGreal |newspaper=The Observer|date=9 Satumba 2001}}</ref>
== Taron 2009 ==
An gudanar da taron duniya na 2009 game da wariyar launin fata a [[Geneva]], Switzerland. Kanada, Isra'ila, Amurka, New Zealand, Jamus, Italiya, [[Sweden]], <ref>{{Cite web |title=Sverige boykotter racismekonference |url=https://politiken.dk/internationalt/art4797309/Sverige-boykotter-racismekonference |access-date=2025-06-01 |website=Politiken - Den levende avis |language=da-DK}}</ref> [[Holand|Netherlands]], Poland <ref name="rfi.fr">{{Cite web |title=RFI - France calls for firm EU action after Ahmadinejad dubs Israel racist |url=http://www1.rfi.fr/actuen/articles/112/article_3529.asp |access-date=2021-07-24 |website=www1.rfi.fr}}</ref> kuma, bayan wasu shakku na farko, [[Asturaliya|Australia]] ta sanar da cewa ba za su shiga taron ba.
Mark Mardell na labarai na BBC ya ruwaito: A ranar Litinin taron zai fara, Ministan Harkokin Waje na Italiya Franco Frattini (wanda ya kasance har zuwa shekarar da ta gabata Kwamishinan Turai na tsaro da adalci) ya gaya wa jaridar Italiya Il Giornale cewa gazawar Turai ta yarda da tsarin da aka saba amfani da shi shine "kuskuren gaske, saboda yana nuna rashin iyawarmu, duk da kalmomin da aka furta a wannan alaƙa, don fitowa da akalla mafi ƙasƙanci a kan matsala ta asali: wato gwagwar da nuna bambanci da muke magana akai-akai a madadinsa".
Frattini ya ci gaba, "Ya kamata in yi tunanin cewa an fi son sulhu a kowane farashi. Kuma wannan, duk da gaskiyar cewa a cikin takardun da aka shirya don taron a Geneva, ban da wasu ƙananan ci gaba, an ci gaba da daidaita Isra'ila da ƙasa mai wariyar launin fata maimakon dimokuradiyya. Har yanzu akwai kalmomin da ba a yarda da su ba wanda, idan akwai ɗan jituwa da abin da aka fada a taron ministocin EU, ya kamata su shawo kan mutane su daina halarci taron - kamar yadda muka yanke shawarar, BBC, New Zealand, da Netherlands.
A ranar 20 ga Afrilu, 2009, Ministan Harkokin Waje na [[New Zealand]] Murray McCully ya bayyana damuwa game da taron sake dubawa na Durban mai zuwa, kamar yadda kamfanin dillancin labarai na Associated Press ya ruwaito. Ya nuna cewa rubutun rubutun don taron bai isa ya tabbatar da cewa tattaunawar za ta guje wa yanayin tashin hankali da rarrabuwa wanda ya nuna taron Durban na 2001 ba. McCully ya damu sosai cewa taron yana cikin haɗarin zama dandamali don muhawara mara amfani, kamar waɗanda suka haifar da zarge-zargen adawa da Yahudawa a shekara ta 2001. Ya nuna damuwa cewa wasu kasashe masu rinjaye Musulmi na iya amfani da taron don ware Isra'ila don zargi, batun maimaitawa a cikin abubuwan da suka shafi Durban. Bugu da ƙari, McCully ya yi gargadi cewa za a iya amfani da taron don ba da shawara ga ƙuntatawa kan 'yancin magana, musamman dangane da sukar addini. Wadannan damuwa sun jaddada jinkirin New Zealand don amincewa da tsarin bita, yana nuna damuwa ta kasa da kasa game da ikon Durban na magance wariyar launin fata ba tare da rikice-rikicen siyasa ba.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Ƴancin Ɗan Adam]]
cankgh8rkusfyqeu0eca3fvfnbxk0vx
823077
823076
2026-04-20T16:54:03Z
Pharouqenr
25549
823077
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Taron Duniya na 1978 ne aka gudanar da wariyar launin fata a Geneva, [[Switzerland]]. Babban abin da ya fi dacewa a kan taron ya kasance manufofin wariyar launin fata na Afirka ta Kudu ta hanyar nuna wariyar launin fata da nuna wariya. Wannan ya hada da duk la'anar dangantakar Isra'ila da ta Kudu (musamman da hadin gwiwar dan kasuwa), an sanya shi a Afirka ta Kudu da Kudancin Afirka. Akwai kuma sanarwar da shirin aiwatar da aikin da ya haifar daga taron wanda ya yanke hukunci game da albarkatun kasa don inganta daidaito na ilimi da nuna wariyar launin fata ", a tsakanin wasu maganganun. <ref>{{Cite web |title=World Conference to Combat Racism and Racial Discrimination 14-25 August 1978, Geneva |url=https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141113/https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978 |archive-date=April 28, 2023 |access-date=April 28, 2023 |website=[[United Nations]]}}</ref>
An kuma gudanar da Taron Duniya na Duniya ta 1983 game da wariyar launin fata a Geneva, Switzerland.
== Taron 1978 ==
An gudanar da Taron Duniya na 1978 don Yaki da Wariyar Launin Fata a Geneva, Switzerland. Babban abin da aka fi mayar da hankali a kai shi ne manufofin wariyar launin fata na Afirka ta Kudu da nuna bambanci. Wannan ya haɗa da la'anar dangantakar Isra'ila da Afirka ta Kudu (musamman a fannin tattalin arziki da soja), buƙatar da [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ta yi la'akari da "sanya takunkumi cikakke da tilas" kan Afirka ta Kudu da sauran "gwamnatocin wariyar launin fata na Kudancin Afirka", da sauran suka kan tsarin wariya a Afirka ta Kudu.<ref>{{cite report |date=1979 |title=Rahoton Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata da Bambanci |url=https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N79/055/79/PDF/N7905579.pdf?OpenElement |publisher=Majalisar Dinkin Duniya |pages=10-13, 20-21, 27, 30, 39, 41, 43, 45-46, 49, 55-56, 59, 62, 65, 69-71, 81-84, 87, 89, 90, 98-101, 104, 107, 110-112, 115, 118-122, 125, 127, 130 |docket=A/CONF.92/40 |access-date=28 Afrilu 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141142/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N79/055/79/PDF/N7905579.pdf?OpenElement |archive-date=28 Afrilu 2023 |url-status=live}}</ref> An kuma fitar da sanarwa da shirin aiki daga taron wanda ya la’anci ra’ayin fifikon kabila, wariyar launin fata da nuna bambanci, tare da kiran samar da kayan ilimi don inganta "fahimtar juna tsakanin dukkan bil’adama da nuna...tushe na daidaito tsakanin kabilu da launuka", da sauran bayanai.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978|title=Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata da Bambanci 14-25 Agusta 1978, Geneva|website=Majalisar Dinkin Duniya|access-date=28 Afrilu 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141113/https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978|archive-date=28 Afrilu 2023|url-status=live}}</ref>
== Taron 1983 ==
An gudanar da Taron Duniya na 1983 don Yaƙi da Wariyar Launin Fata a Geneva, Switzerland.
== Taron 2001 ==
An gudanar da taron na 2001 a [[Durban]], Afirka ta Kudu, ƙarƙashin jagorancin Majalisar Dinkin Duniya daga 31 ga Agusta zuwa 8 ga Satumba 2001. Tsohuwar shugabar ƙasar Ireland Mary Robinson, wacce a lokacin ita ce Babbar Kwamishina ta Majalisar Dinkin Duniya kan Hakkokin Dan Adam, ita ce sakatariyar janar.
Taron mai taken "Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata, Bambanci, Xenophobia da Rashin Gaskiya", ya tattauna kan rashin adalci da ake yi wa wasu ƙungiyoyi. An mayar da hankali sosai kan yadda Isra’ila ke mu’amala da Falasdinawa,<ref>{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://www.un.org/WCAR/durban.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311021725/https://www.un.org/WCAR/durban.pdf |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-06-01 |website=www.un.org |url-status=live }}</ref> yayin da take hakkin dan Adam da kisan kare dangi a wasu yankuna suka zo a baya.
Taron na 2001 ya kasance da rikice-rikice kan Gabas ta Tsakiya da kuma batun bayi, tare da hare-hare kan Isra’ila da zanga-zangar adawa da Isra’ila a wani taron kungiyoyin farar hula. Amurka da Isra’ila sun fice daga taron saboda wani kudirin da suka ce ya ware Isra’ila don suka kuma ya kwatanta Zionism da wariyar launin fata.<ref>{{cite news |title=Sabon kudiri kan wariya ya bayyana |url=https://edition.cnn.com/2001/WORLD/africa/09/04/racism.main/index.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=CNN |date=2001-09-04 |archive-date=2023-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229201421/https://edition.cnn.com/2001/WORLD/africa/09/04/racism.main/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Ficewar daga Taron Wariya: Bayani; Amurka da Isra’ila sun fice daga tattaunawar kan wariya |url=https://www.nytimes.com/2001/09/04/world/racism-walkout-overview-us-israelis-quit-racism-talks-over-denunciation.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=The New York Times |date=4 Satumba 2001}}</ref> Kungiyar Tarayyar Turai ma ta ƙi amincewa da kalmomin da ƙasashen Larabawa suka gabatar da ke zargin Isra’ila da "ayyukan wariyar launin fata."<ref>{{cite news |title=Babban jami’in Majalisar Dinkin Duniya ya goyi bayan taron wariya |url=https://www.sandiegouniontribune.com/sdut-un-un-racism-conference-030209-2009mar02-story.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=San Diego Union-Tribune |agency=PA Media |date=2 Maris 2009}}</ref>
Haka kuma, ƙasashen Afirka, karkashin jagorancin Najeriya da Zimbabwe, da kungiyoyin baƙar fata na Amurka sun nemi afuwa daga kowace ƙasa da ke da hannu a cinikin bayi, amincewa da hakan a matsayin laifi kan ɗan adam, da kuma biyan diyya da aka bayyana da wannan suna. Turawan Turai sun haɗu a bayan Birtaniya, kuma mafi yawan abin da Afirka ta samu shi ne kiran goyon baya ga Sabuwar Manufar Afirka, sassauta bashi, kuɗi don yaƙi da cutar AIDS, dawo da kuɗaɗen gwamnati da tsoffin shugabanni suka sace suka kai kasashen yamma, da kuma kawo ƙarshen safarar mutane. Amma kalmar 'diyya' ba ta tsira ba.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/unracism/story/0,,548954,00.html |title=Afirka ta sassauta matsayinta a taron wariya na MDD: Rahoto na musamman: Taron MDD kan wariya|first= Chris|last= McGreal |newspaper=The Observer|date=9 Satumba 2001}}</ref>
== Taron 2009 ==
An gudanar da taron duniya na 2009 game da wariyar launin fata a [[Geneva]], Switzerland. Kanada, Isra'ila, Amurka, New Zealand, Jamus, Italiya, [[Sweden]], <ref>{{Cite web |title=Sverige boykotter racismekonference |url=https://politiken.dk/internationalt/art4797309/Sverige-boykotter-racismekonference |access-date=2025-06-01 |website=Politiken - Den levende avis |language=da-DK}}</ref> [[Holand|Netherlands]], Poland <ref name="rfi.fr">{{Cite web |title=RFI - France calls for firm EU action after Ahmadinejad dubs Israel racist |url=http://www1.rfi.fr/actuen/articles/112/article_3529.asp |access-date=2021-07-24 |website=www1.rfi.fr}}</ref> kuma, bayan wasu shakku na farko, [[Asturaliya|Australia]] ta sanar da cewa ba za su shiga taron ba.
Mark Mardell na labarai na BBC ya ruwaito: A ranar Litinin taron zai fara, Ministan Harkokin Waje na Italiya Franco Frattini (wanda ya kasance har zuwa shekarar da ta gabata Kwamishinan Turai na tsaro da adalci) ya gaya wa jaridar Italiya Il Giornale cewa gazawar Turai ta yarda da tsarin da aka saba amfani da shi shine "kuskuren gaske, saboda yana nuna rashin iyawarmu, duk da kalmomin da aka furta a wannan alaƙa, don fitowa da akalla mafi ƙasƙanci a kan matsala ta asali: wato gwagwar da nuna bambanci da muke magana akai-akai a madadinsa".
Frattini ya ci gaba, "Ya kamata in yi tunanin cewa an fi son sulhu a kowane farashi. Kuma wannan, duk da gaskiyar cewa a cikin takardun da aka shirya don taron a Geneva, ban da wasu ƙananan ci gaba, an ci gaba da daidaita Isra'ila da ƙasa mai wariyar launin fata maimakon dimokuradiyya. Har yanzu akwai kalmomin da ba a yarda da su ba wanda, idan akwai ɗan jituwa da abin da aka fada a taron ministocin EU, ya kamata su shawo kan mutane su daina halarci taron - kamar yadda muka yanke shawarar, BBC, New Zealand, da Netherlands.
A ranar 20 ga Afrilu, 2009, Ministan Harkokin Waje na [[New Zealand]] Murray McCully ya bayyana damuwa game da taron sake dubawa na Durban mai zuwa, kamar yadda kamfanin dillancin labarai na Associated Press ya ruwaito. Ya nuna cewa rubutun rubutun don taron bai isa ya tabbatar da cewa tattaunawar za ta guje wa yanayin tashin hankali da rarrabuwa wanda ya nuna taron Durban na 2001 ba. McCully ya damu sosai cewa taron yana cikin haɗarin zama dandamali don muhawara mara amfani, kamar waɗanda suka haifar da zarge-zargen adawa da Yahudawa a shekara ta 2001. Ya nuna damuwa cewa wasu kasashe masu rinjaye Musulmi na iya amfani da taron don ware Isra'ila don zargi, batun maimaitawa a cikin abubuwan da suka shafi Durban. Bugu da ƙari, McCully ya yi gargadi cewa za a iya amfani da taron don ba da shawara ga ƙuntatawa kan 'yancin magana, musamman dangane da sukar addini. Wadannan damuwa sun jaddada jinkirin New Zealand don amincewa da tsarin bita, yana nuna damuwa ta kasa da kasa game da ikon Durban na magance wariyar launin fata ba tare da rikice-rikicen siyasa ba.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Ƴancin Ɗan Adam]]
mktmm6bgcg38zs5eq6kc95zkqvtvrr0
823078
823077
2026-04-20T16:54:51Z
Pharouqenr
25549
823078
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Taron Duniya na 1978 ne aka gudanar da wariyar launin fata a Geneva, [[Switzerland]]. Babban abin da ya fi dacewa a kan taron ya kasance manufofin wariyar launin fata na [[Afirka]] ta Kudu ta hanyar nuna wariyar launin fata da nuna wariya. Wannan ya hada da duk la'anar dangantakar Isra'ila da ta Kudu (musamman da hadin gwiwar dan kasuwa), an sanya shi a Afirka ta Kudu da Kudancin Afirka. Akwai kuma sanarwar da shirin aiwatar da aikin da ya haifar daga taron wanda ya yanke hukunci game da albarkatun kasa don inganta daidaito na ilimi da nuna wariyar launin fata ", a tsakanin wasu maganganun. <ref>{{Cite web |title=World Conference to Combat Racism and Racial Discrimination 14-25 August 1978, Geneva |url=https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141113/https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978 |archive-date=April 28, 2023 |access-date=April 28, 2023 |website=[[United Nations]]}}</ref>
An kuma gudanar da Taron Duniya na Duniya ta 1983 game da wariyar launin fata a Geneva, Switzerland.
== Taron 1978 ==
An gudanar da Taron Duniya na 1978 don Yaki da Wariyar Launin Fata a Geneva, Switzerland. Babban abin da aka fi mayar da hankali a kai shi ne manufofin wariyar launin fata na Afirka ta Kudu da nuna bambanci. Wannan ya haɗa da la'anar dangantakar Isra'ila da Afirka ta Kudu (musamman a fannin tattalin arziki da soja), buƙatar da [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ta yi la'akari da "sanya takunkumi cikakke da tilas" kan Afirka ta Kudu da sauran "gwamnatocin wariyar launin fata na Kudancin Afirka", da sauran suka kan tsarin wariya a Afirka ta Kudu.<ref>{{cite report |date=1979 |title=Rahoton Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata da Bambanci |url=https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N79/055/79/PDF/N7905579.pdf?OpenElement |publisher=Majalisar Dinkin Duniya |pages=10-13, 20-21, 27, 30, 39, 41, 43, 45-46, 49, 55-56, 59, 62, 65, 69-71, 81-84, 87, 89, 90, 98-101, 104, 107, 110-112, 115, 118-122, 125, 127, 130 |docket=A/CONF.92/40 |access-date=28 Afrilu 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141142/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N79/055/79/PDF/N7905579.pdf?OpenElement |archive-date=28 Afrilu 2023 |url-status=live}}</ref> An kuma fitar da sanarwa da shirin aiki daga taron wanda ya la’anci ra’ayin fifikon kabila, wariyar launin fata da nuna bambanci, tare da kiran samar da kayan ilimi don inganta "fahimtar juna tsakanin dukkan bil’adama da nuna...tushe na daidaito tsakanin kabilu da launuka", da sauran bayanai.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978|title=Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata da Bambanci 14-25 Agusta 1978, Geneva|website=Majalisar Dinkin Duniya|access-date=28 Afrilu 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230428141113/https://www.un.org/en/conferences/racism/geneva1978|archive-date=28 Afrilu 2023|url-status=live}}</ref>
== Taron 1983 ==
An gudanar da Taron Duniya na 1983 don Yaƙi da Wariyar Launin Fata a Geneva, Switzerland.
== Taron 2001 ==
An gudanar da taron na 2001 a [[Durban]], Afirka ta Kudu, ƙarƙashin jagorancin Majalisar Dinkin Duniya daga 31 ga Agusta zuwa 8 ga Satumba 2001. Tsohuwar shugabar ƙasar Ireland Mary Robinson, wacce a lokacin ita ce Babbar Kwamishina ta Majalisar Dinkin Duniya kan Hakkokin Dan Adam, ita ce sakatariyar janar.
Taron mai taken "Taron Duniya don Yaƙi da Wariyar Launin Fata, Bambanci, Xenophobia da Rashin Gaskiya", ya tattauna kan rashin adalci da ake yi wa wasu ƙungiyoyi. An mayar da hankali sosai kan yadda Isra’ila ke mu’amala da Falasdinawa,<ref>{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://www.un.org/WCAR/durban.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311021725/https://www.un.org/WCAR/durban.pdf |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-06-01 |website=www.un.org |url-status=live }}</ref> yayin da take hakkin dan Adam da kisan kare dangi a wasu yankuna suka zo a baya.
Taron na 2001 ya kasance da rikice-rikice kan Gabas ta Tsakiya da kuma batun bayi, tare da hare-hare kan Isra’ila da zanga-zangar adawa da Isra’ila a wani taron kungiyoyin farar hula. Amurka da Isra’ila sun fice daga taron saboda wani kudirin da suka ce ya ware Isra’ila don suka kuma ya kwatanta Zionism da wariyar launin fata.<ref>{{cite news |title=Sabon kudiri kan wariya ya bayyana |url=https://edition.cnn.com/2001/WORLD/africa/09/04/racism.main/index.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=CNN |date=2001-09-04 |archive-date=2023-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229201421/https://edition.cnn.com/2001/WORLD/africa/09/04/racism.main/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Ficewar daga Taron Wariya: Bayani; Amurka da Isra’ila sun fice daga tattaunawar kan wariya |url=https://www.nytimes.com/2001/09/04/world/racism-walkout-overview-us-israelis-quit-racism-talks-over-denunciation.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=The New York Times |date=4 Satumba 2001}}</ref> Kungiyar Tarayyar Turai ma ta ƙi amincewa da kalmomin da ƙasashen Larabawa suka gabatar da ke zargin Isra’ila da "ayyukan wariyar launin fata."<ref>{{cite news |title=Babban jami’in Majalisar Dinkin Duniya ya goyi bayan taron wariya |url=https://www.sandiegouniontribune.com/sdut-un-un-racism-conference-030209-2009mar02-story.html |access-date=29 Disamba 2023 |work=San Diego Union-Tribune |agency=PA Media |date=2 Maris 2009}}</ref>
Haka kuma, ƙasashen Afirka, karkashin jagorancin Najeriya da Zimbabwe, da kungiyoyin baƙar fata na Amurka sun nemi afuwa daga kowace ƙasa da ke da hannu a cinikin bayi, amincewa da hakan a matsayin laifi kan ɗan adam, da kuma biyan diyya da aka bayyana da wannan suna. Turawan Turai sun haɗu a bayan Birtaniya, kuma mafi yawan abin da Afirka ta samu shi ne kiran goyon baya ga Sabuwar Manufar Afirka, sassauta bashi, kuɗi don yaƙi da cutar AIDS, dawo da kuɗaɗen gwamnati da tsoffin shugabanni suka sace suka kai kasashen yamma, da kuma kawo ƙarshen safarar mutane. Amma kalmar 'diyya' ba ta tsira ba.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/unracism/story/0,,548954,00.html |title=Afirka ta sassauta matsayinta a taron wariya na MDD: Rahoto na musamman: Taron MDD kan wariya|first= Chris|last= McGreal |newspaper=The Observer|date=9 Satumba 2001}}</ref>
== Taron 2009 ==
An gudanar da taron duniya na 2009 game da wariyar launin fata a [[Geneva]], Switzerland. Kanada, Isra'ila, Amurka, New Zealand, Jamus, Italiya, [[Sweden]], <ref>{{Cite web |title=Sverige boykotter racismekonference |url=https://politiken.dk/internationalt/art4797309/Sverige-boykotter-racismekonference |access-date=2025-06-01 |website=Politiken - Den levende avis |language=da-DK}}</ref> [[Holand|Netherlands]], Poland <ref name="rfi.fr">{{Cite web |title=RFI - France calls for firm EU action after Ahmadinejad dubs Israel racist |url=http://www1.rfi.fr/actuen/articles/112/article_3529.asp |access-date=2021-07-24 |website=www1.rfi.fr}}</ref> kuma, bayan wasu shakku na farko, [[Asturaliya|Australia]] ta sanar da cewa ba za su shiga taron ba.
Mark Mardell na labarai na BBC ya ruwaito: A ranar Litinin taron zai fara, Ministan Harkokin Waje na Italiya Franco Frattini (wanda ya kasance har zuwa shekarar da ta gabata Kwamishinan Turai na tsaro da adalci) ya gaya wa jaridar Italiya Il Giornale cewa gazawar Turai ta yarda da tsarin da aka saba amfani da shi shine "kuskuren gaske, saboda yana nuna rashin iyawarmu, duk da kalmomin da aka furta a wannan alaƙa, don fitowa da akalla mafi ƙasƙanci a kan matsala ta asali: wato gwagwar da nuna bambanci da muke magana akai-akai a madadinsa".
Frattini ya ci gaba, "Ya kamata in yi tunanin cewa an fi son sulhu a kowane farashi. Kuma wannan, duk da gaskiyar cewa a cikin takardun da aka shirya don taron a Geneva, ban da wasu ƙananan ci gaba, an ci gaba da daidaita Isra'ila da ƙasa mai wariyar launin fata maimakon dimokuradiyya. Har yanzu akwai kalmomin da ba a yarda da su ba wanda, idan akwai ɗan jituwa da abin da aka fada a taron ministocin EU, ya kamata su shawo kan mutane su daina halarci taron - kamar yadda muka yanke shawarar, BBC, New Zealand, da Netherlands.
A ranar 20 ga Afrilu, 2009, Ministan Harkokin Waje na [[New Zealand]] Murray McCully ya bayyana damuwa game da taron sake dubawa na Durban mai zuwa, kamar yadda kamfanin dillancin labarai na Associated Press ya ruwaito. Ya nuna cewa rubutun rubutun don taron bai isa ya tabbatar da cewa tattaunawar za ta guje wa yanayin tashin hankali da rarrabuwa wanda ya nuna taron Durban na 2001 ba. McCully ya damu sosai cewa taron yana cikin haɗarin zama dandamali don muhawara mara amfani, kamar waɗanda suka haifar da zarge-zargen adawa da Yahudawa a shekara ta 2001. Ya nuna damuwa cewa wasu kasashe masu rinjaye Musulmi na iya amfani da taron don ware Isra'ila don zargi, batun maimaitawa a cikin abubuwan da suka shafi Durban. Bugu da ƙari, McCully ya yi gargadi cewa za a iya amfani da taron don ba da shawara ga ƙuntatawa kan 'yancin magana, musamman dangane da sukar addini. Wadannan damuwa sun jaddada jinkirin New Zealand don amincewa da tsarin bita, yana nuna damuwa ta kasa da kasa game da ikon Durban na magance wariyar launin fata ba tare da rikice-rikicen siyasa ba.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Ƴancin Ɗan Adam]]
bwku2joornsosvfqplkf4xnwcixuqkn
Sansanin Bayi na Pikworo
0
100716
823299
776733
2026-04-21T07:05:05Z
Pharouqenr
25549
823299
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Pikworo_slave_camp2.jpg|alt=This slave camp was found in 1704.|thumb| Sansanin bautar Pikworo a yankin gabas na sama na Ghana.]]
An kafa '''sansanin Pikworo Slave''' a cikin 1704 kuma yana aiki har zuwa 1845. Tana cikin ''Paga nania'', kimanin kilomita 3 yamma da Paga a [[Yankin Upper East|yankin Gabas ta Gabas]] na [[Ghana]] . <ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Paga Crocodile Pond |url=https://touringghana.com/paga-crocodile-pond/ |access-date=2020-08-11 |website=touringghana.com |language=en-US}}</ref> An kirkiro ta ne a matsayin cibiyar safarar bayi inda aka yi gwanjon bayi daga baya aka sake sayar da ita a kasuwar Slave Slave bayan tafiya kusan 150. km zuwa kudu. Daga baya kuma an tura su bakin teku don jigilar kaya. <ref>{{Cite web |last=Easy Track Ghana |title=History & Diaspora of Ghana |url=https://www.easytrackghana.com/tour-ghana_history-diaspora.php |website=Easy Track Ghana}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Visit Ghana {{!}} Zenga (Paga) Crocodile Pond |url=https://visitghana.com/directories/paga-crocodile-pond-slave-camp/ |access-date=2020-08-11 |website=Visit Ghana |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihi ==
Sansanin bayi na Pikworo wani sansani ne na cinikin bayi inda ake siyar da mutane ga yan kasuwar bayi da turanci da Faransanci da kuma Dutch.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://journalism.nyu.edu/publishing/africadispatch/2016/06/24/the-pikwaro-slave-camp/|title=The Pikworo Slave Camp|last=Bessinger|first=Julian|website=Africa Dispatch}}</ref>
[[Fayil:Eating_Plates_of_Slaves_at_Pikworo_Slave_Camp.jpg|thumb| Cin Plate na Bayi a sansanin bayi na Pikworo]]
== Siffofin Musamman ==
Cin Kwano Mutum ya yi tururuwa a cikin duwatsu yana hidima a matsayin faranti ko kwano don bayi a sansanin. Girman girman ɗigon ya fi girma yawan bayi da za su ci daga cikin ɗigon. <ref>{{Cite web |last=iddrisu |date=2018-01-22 |title=The Pikworo Slave Camp at Paga-Nania, Jan 20 |url=https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |access-date=2019-11-14 |website=Hist 256: Slavery in Ghana (Interim 2018) |language=en-US |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116105824/https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:A_Spring_at_the_Pikworo_slave_camp.jpg|thumb| Ruwa a sansanin bayi na Pikworo]]
Gash a cikin wani babban dutse a sansanin ya zama tushen ruwa don dafa abinci. <ref name=":0"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Bauta a Afirka]]
avwvpv5vhqs238uylv0mls4w7g0n6rw
823300
823299
2026-04-21T07:05:16Z
Pharouqenr
25549
823300
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Pikworo_slave_camp2.jpg|alt=This slave camp was found in 1704.|thumb| Sansanin bautar Pikworo a yankin gabas na sama na Ghana.]]
An kafa '''sansanin Pikworo Slave''' a cikin 1704 kuma yana aiki har zuwa 1845. Tana cikin ''Paga nania'', kimanin kilomita 3 yamma da Paga a [[Yankin Upper East|yankin Gabas ta Gabas]] na [[Ghana]] . <ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Paga Crocodile Pond |url=https://touringghana.com/paga-crocodile-pond/ |access-date=2020-08-11 |website=touringghana.com |language=en-US}}</ref> An kirkiro ta ne a matsayin cibiyar safarar bayi inda aka yi gwanjon bayi daga baya aka sake sayar da ita a kasuwar Slave Slave bayan tafiya kusan 150. km zuwa kudu. Daga baya kuma an tura su bakin teku don jigilar kaya. <ref>{{Cite web |last=Easy Track Ghana |title=History & Diaspora of Ghana |url=https://www.easytrackghana.com/tour-ghana_history-diaspora.php |website=Easy Track Ghana}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Visit Ghana {{!}} Zenga (Paga) Crocodile Pond |url=https://visitghana.com/directories/paga-crocodile-pond-slave-camp/ |access-date=2020-08-11 |website=Visit Ghana |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihi ==
Sansanin bayi na Pikworo wani sansani ne na cinikin bayi inda ake siyar da mutane ga yan kasuwar bayi da turanci da Faransanci da kuma Dutch.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://journalism.nyu.edu/publishing/africadispatch/2016/06/24/the-pikwaro-slave-camp/|title=The Pikworo Slave Camp|last=Bessinger|first=Julian|website=Africa Dispatch}}</ref>
[[Fayil:Eating_Plates_of_Slaves_at_Pikworo_Slave_Camp.jpg|thumb| Cin Plate na Bayi a sansanin bayi na Pikworo]]
== Siffofin Musamman ==
Cin Kwano Mutum ya yi tururuwa a cikin duwatsu yana hidima a matsayin faranti ko kwano don bayi a sansanin. Girman girman ɗigon ya fi girma yawan bayi da za su ci daga cikin ɗigon. <ref>{{Cite web |last=iddrisu |date=2018-01-22 |title=The Pikworo Slave Camp at Paga-Nania, Jan 20 |url=https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |access-date=2019-11-14 |website=Hist 256: Slavery in Ghana (Interim 2018) |language=en-US |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116105824/https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:A_Spring_at_the_Pikworo_slave_camp.jpg|thumb| Ruwa a sansanin bayi na Pikworo]]
Gash a cikin wani babban dutse a sansanin ya zama tushen ruwa don dafa abinci.<ref name=":0"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Bauta a Afirka]]
aiolgutm39dt8l73bywi9eql8s9rku8
823301
823300
2026-04-21T07:05:27Z
Pharouqenr
25549
823301
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Pikworo_slave_camp2.jpg|alt=This slave camp was found in 1704.|thumb| Sansanin bautar Pikworo a yankin gabas na sama na Ghana.]]
An kafa '''sansanin Pikworo Slave''' a cikin 1704 kuma yana aiki har zuwa 1845. Tana cikin ''Paga nania'', kimanin kilomita 3 yamma da Paga a [[Yankin Upper East|yankin Gabas ta Gabas]] na [[Ghana]] . <ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Paga Crocodile Pond |url=https://touringghana.com/paga-crocodile-pond/ |access-date=2020-08-11 |website=touringghana.com |language=en-US}}</ref> An kirkiro ta ne a matsayin cibiyar safarar bayi inda aka yi gwanjon bayi daga baya aka sake sayar da ita a kasuwar Slave Slave bayan tafiya kusan 150. km zuwa kudu. Daga baya kuma an tura su bakin teku don jigilar kaya. <ref>{{Cite web |last=Easy Track Ghana |title=History & Diaspora of Ghana |url=https://www.easytrackghana.com/tour-ghana_history-diaspora.php |website=Easy Track Ghana}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Visit Ghana {{!}} Zenga (Paga) Crocodile Pond |url=https://visitghana.com/directories/paga-crocodile-pond-slave-camp/ |access-date=2020-08-11 |website=Visit Ghana |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihi ==
Sansanin bayi na Pikworo wani sansani ne na cinikin bayi inda ake siyar da mutane ga yan kasuwar bayi da turanci da Faransanci da kuma Dutch.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://journalism.nyu.edu/publishing/africadispatch/2016/06/24/the-pikwaro-slave-camp/|title=The Pikworo Slave Camp|last=Bessinger|first=Julian|website=Africa Dispatch}}</ref>
[[Fayil:Eating_Plates_of_Slaves_at_Pikworo_Slave_Camp.jpg|thumb| Cin Plate na Bayi a sansanin bayi na Pikworo]]
== Siffofin Musamman ==
Cin Kwano Mutum ya yi tururuwa a cikin duwatsu yana hidima a matsayin faranti ko kwano don bayi a sansanin. Girman girman ɗigon ya fi girma yawan bayi da za su ci daga cikin ɗigon.<ref>{{Cite web |last=iddrisu |date=2018-01-22 |title=The Pikworo Slave Camp at Paga-Nania, Jan 20 |url=https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |access-date=2019-11-14 |website=Hist 256: Slavery in Ghana (Interim 2018) |language=en-US |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116105824/https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:A_Spring_at_the_Pikworo_slave_camp.jpg|thumb| Ruwa a sansanin bayi na Pikworo]]
Gash a cikin wani babban dutse a sansanin ya zama tushen ruwa don dafa abinci.<ref name=":0"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Bauta a Afirka]]
4humgxx6utwqkpxe8ibwneds4bwgaeq
823302
823301
2026-04-21T07:05:40Z
Pharouqenr
25549
823302
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Pikworo_slave_camp2.jpg|alt=This slave camp was found in 1704.|thumb| Sansanin bautar Pikworo a yankin gabas na sama na Ghana.]]
An kafa '''sansanin Pikworo Slave''' a cikin 1704 kuma yana aiki har zuwa 1845. Tana cikin ''Paga nania'', kimanin kilomita 3 yamma da Paga a [[Yankin Upper East|yankin Gabas ta Gabas]] na [[Ghana]].<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Paga Crocodile Pond |url=https://touringghana.com/paga-crocodile-pond/ |access-date=2020-08-11 |website=touringghana.com |language=en-US}}</ref> An kirkiro ta ne a matsayin cibiyar safarar bayi inda aka yi gwanjon bayi daga baya aka sake sayar da ita a kasuwar Slave Slave bayan tafiya kusan 150. km zuwa kudu. Daga baya kuma an tura su bakin teku don jigilar kaya. <ref>{{Cite web |last=Easy Track Ghana |title=History & Diaspora of Ghana |url=https://www.easytrackghana.com/tour-ghana_history-diaspora.php |website=Easy Track Ghana}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Visit Ghana {{!}} Zenga (Paga) Crocodile Pond |url=https://visitghana.com/directories/paga-crocodile-pond-slave-camp/ |access-date=2020-08-11 |website=Visit Ghana |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihi ==
Sansanin bayi na Pikworo wani sansani ne na cinikin bayi inda ake siyar da mutane ga yan kasuwar bayi da turanci da Faransanci da kuma Dutch.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://journalism.nyu.edu/publishing/africadispatch/2016/06/24/the-pikwaro-slave-camp/|title=The Pikworo Slave Camp|last=Bessinger|first=Julian|website=Africa Dispatch}}</ref>
[[Fayil:Eating_Plates_of_Slaves_at_Pikworo_Slave_Camp.jpg|thumb| Cin Plate na Bayi a sansanin bayi na Pikworo]]
== Siffofin Musamman ==
Cin Kwano Mutum ya yi tururuwa a cikin duwatsu yana hidima a matsayin faranti ko kwano don bayi a sansanin. Girman girman ɗigon ya fi girma yawan bayi da za su ci daga cikin ɗigon.<ref>{{Cite web |last=iddrisu |date=2018-01-22 |title=The Pikworo Slave Camp at Paga-Nania, Jan 20 |url=https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |access-date=2019-11-14 |website=Hist 256: Slavery in Ghana (Interim 2018) |language=en-US |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116105824/https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:A_Spring_at_the_Pikworo_slave_camp.jpg|thumb| Ruwa a sansanin bayi na Pikworo]]
Gash a cikin wani babban dutse a sansanin ya zama tushen ruwa don dafa abinci.<ref name=":0"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Bauta a Afirka]]
6obkufo4uh2tpl00xkhpok49ykq4n7x
823303
823302
2026-04-21T07:05:54Z
Pharouqenr
25549
823303
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Pikworo_slave_camp2.jpg|alt=This slave camp was found in 1704.|thumb| Sansanin bautar Pikworo a yankin gabas na sama na Ghana.]]
An kafa '''sansanin Pikworo Slave''' a cikin 1704 kuma yana aiki har zuwa 1845. Tana cikin ''Paga nania'', kimanin kilomita 3 yamma da Paga a [[Yankin Upper East|yankin Gabas ta Gabas]] na [[Ghana]].<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Paga Crocodile Pond |url=https://touringghana.com/paga-crocodile-pond/ |access-date=2020-08-11 |website=touringghana.com |language=en-US}}</ref> An kirkiro ta ne a matsayin cibiyar safarar bayi inda aka yi gwanjon bayi daga baya aka sake sayar da ita a kasuwar Slave Slave bayan tafiya kusan 150. km zuwa kudu. Daga baya kuma an tura su bakin teku don jigilar kaya.<ref>{{Cite web |last=Easy Track Ghana |title=History & Diaspora of Ghana |url=https://www.easytrackghana.com/tour-ghana_history-diaspora.php |website=Easy Track Ghana}}</ref><ref>{{Cite web |title=Visit Ghana {{!}} Zenga (Paga) Crocodile Pond |url=https://visitghana.com/directories/paga-crocodile-pond-slave-camp/ |access-date=2020-08-11 |website=Visit Ghana |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihi ==
Sansanin bayi na Pikworo wani sansani ne na cinikin bayi inda ake siyar da mutane ga yan kasuwar bayi da turanci da Faransanci da kuma Dutch.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://journalism.nyu.edu/publishing/africadispatch/2016/06/24/the-pikwaro-slave-camp/|title=The Pikworo Slave Camp|last=Bessinger|first=Julian|website=Africa Dispatch}}</ref>
[[Fayil:Eating_Plates_of_Slaves_at_Pikworo_Slave_Camp.jpg|thumb| Cin Plate na Bayi a sansanin bayi na Pikworo]]
== Siffofin Musamman ==
Cin Kwano Mutum ya yi tururuwa a cikin duwatsu yana hidima a matsayin faranti ko kwano don bayi a sansanin. Girman girman ɗigon ya fi girma yawan bayi da za su ci daga cikin ɗigon.<ref>{{Cite web |last=iddrisu |date=2018-01-22 |title=The Pikworo Slave Camp at Paga-Nania, Jan 20 |url=https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |access-date=2019-11-14 |website=Hist 256: Slavery in Ghana (Interim 2018) |language=en-US |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116105824/https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:A_Spring_at_the_Pikworo_slave_camp.jpg|thumb| Ruwa a sansanin bayi na Pikworo]]
Gash a cikin wani babban dutse a sansanin ya zama tushen ruwa don dafa abinci.<ref name=":0"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Bauta a Afirka]]
8ow17tunpymxm6vxc8ogvyudl97l635
823304
823303
2026-04-21T07:06:21Z
Pharouqenr
25549
823304
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Pikworo_slave_camp2.jpg|alt=This slave camp was found in 1704.|thumb| Sansanin bautar Pikworo a yankin gabas na sama na Ghana.]]
An kafa '''sansanin Pikworo Slave''' a cikin 1704 kuma yana aiki har zuwa 1845. Tana cikin ''Paga nania'', kimanin kilomita 3 yamma da Paga a [[Yankin Upper East|yankin Gabas ta Gabas]] na [[Ghana]].<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Paga Crocodile Pond |url=https://touringghana.com/paga-crocodile-pond/ |access-date=2020-08-11 |website=touringghana.com |language=en-US}}</ref> An kirkiro ta ne a matsayin cibiyar safarar bayi inda aka yi gwanjon bayi daga baya aka sake sayar da ita a kasuwar Slave Slave bayan tafiya kusan 150. km zuwa kudu. Daga baya kuma an tura su bakin teku don jigilar kaya.<ref>{{Cite web |last=Easy Track Ghana |title=History & Diaspora of Ghana |url=https://www.easytrackghana.com/tour-ghana_history-diaspora.php |website=Easy Track Ghana}}</ref><ref>{{Cite web |title=Visit Ghana {{!}} Zenga (Paga) Crocodile Pond |url=https://visitghana.com/directories/paga-crocodile-pond-slave-camp/ |access-date=2020-08-11 |website=Visit Ghana |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihi ==
Sansanin bayi na Pikworo wani sansani ne na cinikin bayi inda ake siyar da mutane ga yan kasuwar bayi da turanci da [[Faransanci]] da kuma Dutch.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://journalism.nyu.edu/publishing/africadispatch/2016/06/24/the-pikwaro-slave-camp/|title=The Pikworo Slave Camp|last=Bessinger|first=Julian|website=Africa Dispatch}}</ref>
[[Fayil:Eating_Plates_of_Slaves_at_Pikworo_Slave_Camp.jpg|thumb| Cin Plate na Bayi a sansanin bayi na Pikworo]]
== Siffofin Musamman ==
Cin Kwano Mutum ya yi tururuwa a cikin duwatsu yana hidima a matsayin faranti ko kwano don bayi a sansanin. Girman girman ɗigon ya fi girma yawan bayi da za su ci daga cikin ɗigon.<ref>{{Cite web |last=iddrisu |date=2018-01-22 |title=The Pikworo Slave Camp at Paga-Nania, Jan 20 |url=https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |access-date=2019-11-14 |website=Hist 256: Slavery in Ghana (Interim 2018) |language=en-US |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116105824/https://pages.stolaf.edu/interiminghana2018/2018/01/22/the-pikworo-slave-camp-at-paga-nania-jan-20/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:A_Spring_at_the_Pikworo_slave_camp.jpg|thumb| Ruwa a sansanin bayi na Pikworo]]
Gash a cikin wani babban dutse a sansanin ya zama tushen ruwa don dafa abinci.<ref name=":0"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Bauta a Afirka]]
hfyuhrq1jgim8349wmk0j9f4sr67ywv
Dutch Loango-Angola
0
102837
823523
644047
2026-04-21T10:51:22Z
Yusuf Shehu
44191
823523
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Loango-Angola''' shine sunan mallakar Kamfanin Dutch West India Company a [[Angola]] na zamani da [[Jamhuriyar Kwango|Jamhuriyar Kongo]]. Musamman ma, sunan yana nufin mulkin mallaka da aka kama daga [[Portugal|Portuguese]] tsakanin shekarun 1641 zuwa 1648. Saboda nisan da ke tsakanin Luanda da [[Elmina]], babban birnin ƙasar Holland Gold Coast, an kuma kafa wata gwamnati ta daban na gundumomin kudancin Afirka a Luanda a lokacin mamayar ƙasar Holland. {{Sfn|Postma|1990}}
Bayan da Portugal ta sake kwace Angola a shekara ta 1648, cinikin Dutch da Loango-Angola bai tsaya ba. Daga kimanin shekarun 1670 zuwa gaba, Kamfanin Yammacin Indiya na Yamma ya sami bayi daga yankin Loango akai-akai, kuma 'yan kasuwa masu kyauta na Holland sun ci gaba da wannan aikin har sai bayan shekarar 1730. {{Sfn|Postma|1990}}
== Tarihi ==
'Yan kasuwa na Dutch sun fara kasuwanci tare da Loango-Angola a farkon ƙarni na 17, wanda aka kori kudanci ta hanyar haɓaka gasa akan Gold Coast. 'Yan kasuwa na Afirka gabaɗaya suna maraba da ƴan ƙasar Holland, waɗanda suka ba da kayan da Portuguese suka kasa bayarwa. {{Sfn|Ratelband|2000}} Daga cikin wasu abubuwa, mutanen Holland sun yi cinikin redwood a Mayumba, da hauren giwa da tagulla a Loango. {{Sfn|Ratelband|2000}} Da farko 'yan ƙasar Holland sun riƙe tashar jiragen ruwa na Mpinda a bakin [[Kogin Congo|kogin Kongo]] a matsayin iyakar kudu da ayyukansu. {{Sfn|Ratelband|2000}}
=== Ƙoƙarin farko (1624) ===
A matsayin wani ɓangare na shirin ''Groot Desseyn'', Kamfanin Dutch West India Company, wanda aka kafa a shekara ta 1621, ya yi ƙoƙarin kama Luanda bayan da suka kama Salvador da Bahia, babban birnin Brazil. A ƙarƙashin jagorancin Piet Hein, rundunar sojojin Holland sun yi ƙoƙari su kama Luanda a shekarar 1624, amma sun kasa, saboda Filips van Zuylen ya yi ƙoƙari ya kama birnin a 'yan watanni da suka wuce, ya jagoranci Portuguese don gina ƙarfafawa.
Bayan Piet Hein ya kama rundunar jiragen ruwa na Spaniya a cikin shekarar 1628, Kamfanin Yammacin Indiya ya sake yin ƙoƙari ya saita shirin ''Groot Desseyn'' a cikin motsi. Tare da albarkatu masu yawa don biyan kuɗin kashe kuɗin soja, Dutch ɗin sun sami nasarar kama Recife da Olinda, babban yanki na noman rake na Brazil, a farkon shekara ta 1630.
=== Kama Luanda (1641) ===
A shekara ta 1641, wani jirgin ruwan Holland ƙarƙashin jagorancin Cornelis Jol, ya kwace Luanda daga hannun Turawan Portugal. {{Sfn|Blackburn|1998}} A ranar 25 ga watan Agustan 1641, mutanen Holland sun sauka da sojoji 2,145 kusa da Luanda a ƙarƙashin jagorancin Cornelis Jol. Bayan isowar ƙasar Holland, Portuguese 800, wasu sojoji da wasu fararen hula, suka gudu suka sake haɗuwa a Kilunda. A ranar 19 ga watan Satumba, 'yan Holland sun kori su daga wannan matsayi kuma suka tilasta su komawa zuwa gonakin Portuguese a gefen kogin Bengo. Daga nan mutanen Holland sun ƙarfafa matsayinsu a gefen kogin.
Dakarun ƙasar Holland sun karɓe iko da [[Luanda]] tare da sanya hannu kan wata yarjejeniya da Sarauniya [[Nzinga Ndongo|Nzinga]] ta masarautar Ndongo. Nzinga bai yi nasara ba ya kai wa Portuguese hari a Fort Massangano. Ta ɗauki sabbin mayaka kuma ta shirya sake shiga cikin 'yan Portuguese a yakin, amma Salvador Correia de Sá ya jagoranci sojojin Portugal daga [[Brazil]] wajen korar 'yan Holland da kuma sake tabbatar da iko a Angola. Sojojin Nzinga sun sake komawa Matamba. {{Sfn|Fage|Oliver|1986}}
=== Mulkin Dutch ===
[[Fayil:Jaspar_Beckx_(tidl._tilskrevet)_-_Don_Miguel_de_Castro,_Emissary_of_Kongo_-_KMS7_-_Statens_Museum_for_Kunst.jpg|left|thumb| Hoton manzo Dom Miguel de Castro, dan uwan Count of Sonho, yayin da yake cikin Jamhuriyar Holland a 1643.]]
Mutanen Holland sun yi mulkin Angola daga 26 ga watan Agusta 1641 zuwa 21/24 Agusta 1648, suna mamaye yankunan bakin teku (a ƙarƙashin GWC gwamnan Angola. Wannan harin shi ne ƙarshen shirin da Sarki Pedro II na Kongo ya fara gabatarwa a shekara ta 1622. Bayan da rundunar sojojin Holland ƙarƙashin Admiral Cornelis Jol suka ɗauki Luanda, Portuguese sun janye zuwa kogin Bengo, amma bayan sabunta kawancen Kongo-Dutch, Bengo ya kai hari kuma daga bisani sojojin Portugal suka janye zuwa Massangano.
A cikin shekarar 1643, Count of Sonho ya aika da manufa zuwa Jamhuriyar Holland, ƙarƙashin jagorancin ɗan uwansa Dom Miguel de Castro. {{Sfn|Ratelband|2000}} Tawagar ta yi tafiya ta Brazil ta Holland, inda John Maurice na Nassau ya karɓe su, kuma ya isa Flushing a ranar 19 ga watan Yuni 1643. De Castro ya yi tafiya ta jirgin ruwa zuwa [[Hague|The Hague]] a ranar 2 ga watan Yuli 1643, inda ya sami masu sauraro tare da ɗan kasuwa Frederick Henry, Yariman Orange. {{Sfn|Heyning|2008}}
'Yan ƙasar Holland ba su da sha'awar cin galaba a Angola, abin da ya fusata Sarkin Kongo Garcia II da Njinga waɗanda dukkansu suka matsa musu lamba don su taimaka wajen korar Turawan Portugal daga mulkin mallaka. Duk da haka, hukumomin Holland sun fahimci cewa ba za su iya sarrafa cinikin bayi daga Angola kawai ta hanyar riƙe Luanda da wasu ƴan wurare na kusa ba, haka ma, Portuguese ɗin sun aika da agaji da dama zuwa Massangano daga Brazil. Saboda haka, a cikin shekarar 1647, sun yarda su ƙarfafa sojojin Njinga bayan da sojojin Portugal suka ci ta a shekara ta 1646. A [[Yaƙin Kombi|yakin Kombi]] Dutch da Njinga sojojin sun murkushe sojojin Portugal kuma a sakamakonsa sun kewaye Ambaca, Massangano da Muxima.{{Ana bukatan hujja|date=December 2008}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2008)">abubuwan da ake bukata</span></nowiki>'' ]</sup>
A cikin shekarar 1648, 'yan Portuguese sun sake kama Luanda.
== Gudanarwa ==
John Maurice ya yi alkawari tare da Kamfanin Dutch West India Company don sanya Luanda a ƙarƙashin gwamnatinsa, amma Lords XIX ya yanke shawarar yin Loango-Angola, ciki har da São Tomé, wani umarni daban. {{Sfn|Ratelband|2000}} Sun yanke shawarar cewa babban daraktoci uku da suka haɗa da Moorthamer, Nieulant, da Hans Mols za su yi mulkin mallaka, wanda za a aike da ƙarshen su daga Jamhuriyar Holland. {{Sfn|Ratelband|2000}} Mols ya kasance kwamandan [[Senegambia (Kamfanin Dutch West India)|Cape Verde da Gorée]] tsakanin shekarun 1632 da 1635 kuma babban mahimmanci a [[Elmina]], kuma yana jin daɗin babban suna a matsayin ɗan kasuwa. {{Sfn|Ratelband|2000}}
Lokacin da Mols ya isa Luanda a ranar 12 ga watan Afrilu 1643, Pieter Moorthamer ya tafi Brazil. {{Sfn|Ratelband|2000}} Nieulant ya mutu ba da daɗewa ba, ranar 19 ga watan Yuni 1643. {{Sfn|Ratelband|2000}} Wannan ya bar Mols, wanda ba shi da ɗan gogewa a Luanda, a cikin umarni da kansa. Mols ya sha wahala wajen samun iko, tare da sojoji ma sun ki bin umarninsa. Kamfanin Dutch West India Company ya daraja basirar Mols a matsayin ɗan kasuwa, duk da haka, kuma ya yi taka tsantsan don ya bar shi. Halfway 1644, Heynderick van Redinckhoven, wanda aka naɗa don cike ɗaya daga cikin guraben shugabanci, ya isa Luanda don shiga Mols a matsayin shugaban mulkin mallaka. A ƙarshe Mols ya bar Brazil a ranar 26 ga watan Janairu 1645, ya bar Van Redinckhoven ne kawai. {{Sfn|Ratelband|2000}} A lokacin, Van Redinckhoven ya riga ya nemi shugabannin kamfanin su yi ritaya zuwa Jamhuriyar Holland. {{Sfn|Ratelband|2000}} Lords XIX ya musanta wannan buƙata, amma ya naɗa tsohon manzo Cornelis Hendrikszoon Ouwman a matsayin babban darekta a ranar 6 ga watan Yuli 1645, don sauke Van Redinckhoven daga wasu ayyukansa. {{Sfn|Ratelband|2000}} Van Redinckhoven ya bar Luanda a cikin watan Afrilu 1647, ya bar Ouwman ne kawai. {{Sfn|Ratelband|2000}}
== Duba kuma ==
* [[Tarihin mulkin mallaka na Angola]]
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Bayanan kula ==
* {{cite book |first=Robin |last=Blackburn |title=The Making of New World Slavery: From the Baroque to the Modern 1492 - 1800 |publisher=verso |date=1998 |isbn=9781859841952 |page=195}}
* {{cite book |last=Fage |first=J.D. |first2=Roland Anthony |last2=Oliver |year=1986 |title=The Cambridge History of Africa }}
* {{cite book |last=Heyning |first=Katie |title=Terug naar Zeeland: topstukken uit de 16e en 17e eeuw. Catalogue of an exhibition held in 2008 in Middelburg |publisher=Zeeuws Museum |year=2008 |location=Middelburg }}
* {{cite book |last=Lourenço |first=Paula |title=Battles of Portuguese History - Defence of the Overseas |volume=X |date=2006}}
* {{cite book |last=Meuwese |first=Mark |year=2012 |title=Brothers in arms, partners in trade: Dutch-indigenous alliances in the Atlantic world, 1595-1674 |publisher=Brill |location=Leiden / Boston }}
* {{cite book | last = Postma| first = Johannes M.| title = The Dutch in the Atlantic Slave Trade, 1600-1815| url = https://books.google.com/books?id=KZFh5CDooSMC| year = 1990| publisher = Cambridge University Press| location = Cambridge| isbn = 0-521-36585-6}}
* {{cite book |last=Ratelband |first=Klaas |year=2000 | title=Nederlanders in West-Afrika 1600-1650. Angola, Kongo en São Tomé |publisher=Walburg Pers |location=Zutphen }}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
782czj9lwucuut8x4ytp2mvl3y9qemg
823524
823523
2026-04-21T10:51:41Z
Yusuf Shehu
44191
823524
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Loango-Angola''' shine sunan mallakar Kamfanin Dutch West India Company a [[Angola]] na zamani da [[Jamhuriyar Kwango|Jamhuriyar Kongo]]. Musamman ma, sunan yana nufin mulkin mallaka da aka kama daga [[Portugal|Portuguese]] tsakanin shekarun 1641 zuwa 1648. Saboda nisan da ke tsakanin Luanda da [[Elmina]], babban birnin ƙasar Holland Gold Coast, an kuma kafa wata gwamnati ta daban na gundumomin kudancin Afirka a Luanda a lokacin mamayar ƙasar Holland. {{Sfn|Postma|1990}}
Bayan da Portugal ta sake kwace Angola a shekara ta 1648, cinikin Dutch da Loango-Angola bai tsaya ba. Daga kimanin shekarun 1670 zuwa gaba, Kamfanin Yammacin Indiya na Yamma ya sami bayi daga yankin Loango akai-akai, kuma 'yan kasuwa masu kyauta na Holland sun ci gaba da wannan aikin har sai bayan shekarar 1730. {{Sfn|Postma|1990}}
== Tarihi ==
Ýan kasuwa na Dutch sun fara kasuwanci tare da Loango-Angola a farkon ƙarni na 17, wanda aka kori kudanci ta hanyar haɓaka gasa akan Gold Coast. 'Yan kasuwa na Afirka gabaɗaya suna maraba da ƴan ƙasar Holland, waɗanda suka ba da kayan da Portuguese suka kasa bayarwa. {{Sfn|Ratelband|2000}} Daga cikin wasu abubuwa, mutanen Holland sun yi cinikin redwood a Mayumba, da hauren giwa da tagulla a Loango. {{Sfn|Ratelband|2000}} Da farko 'yan ƙasar Holland sun riƙe tashar jiragen ruwa na Mpinda a bakin [[Kogin Congo|kogin Kongo]] a matsayin iyakar kudu da ayyukansu. {{Sfn|Ratelband|2000}}
=== Ƙoƙarin farko (1624) ===
A matsayin wani ɓangare na shirin ''Groot Desseyn'', Kamfanin Dutch West India Company, wanda aka kafa a shekara ta 1621, ya yi ƙoƙarin kama Luanda bayan da suka kama Salvador da Bahia, babban birnin Brazil. A ƙarƙashin jagorancin Piet Hein, rundunar sojojin Holland sun yi ƙoƙari su kama Luanda a shekarar 1624, amma sun kasa, saboda Filips van Zuylen ya yi ƙoƙari ya kama birnin a 'yan watanni da suka wuce, ya jagoranci Portuguese don gina ƙarfafawa.
Bayan Piet Hein ya kama rundunar jiragen ruwa na Spaniya a cikin shekarar 1628, Kamfanin Yammacin Indiya ya sake yin ƙoƙari ya saita shirin ''Groot Desseyn'' a cikin motsi. Tare da albarkatu masu yawa don biyan kuɗin kashe kuɗin soja, Dutch ɗin sun sami nasarar kama Recife da Olinda, babban yanki na noman rake na Brazil, a farkon shekara ta 1630.
=== Kama Luanda (1641) ===
A shekara ta 1641, wani jirgin ruwan Holland ƙarƙashin jagorancin Cornelis Jol, ya kwace Luanda daga hannun Turawan Portugal. {{Sfn|Blackburn|1998}} A ranar 25 ga watan Agustan 1641, mutanen Holland sun sauka da sojoji 2,145 kusa da Luanda a ƙarƙashin jagorancin Cornelis Jol. Bayan isowar ƙasar Holland, Portuguese 800, wasu sojoji da wasu fararen hula, suka gudu suka sake haɗuwa a Kilunda. A ranar 19 ga watan Satumba, 'yan Holland sun kori su daga wannan matsayi kuma suka tilasta su komawa zuwa gonakin Portuguese a gefen kogin Bengo. Daga nan mutanen Holland sun ƙarfafa matsayinsu a gefen kogin.
Dakarun ƙasar Holland sun karɓe iko da [[Luanda]] tare da sanya hannu kan wata yarjejeniya da Sarauniya [[Nzinga Ndongo|Nzinga]] ta masarautar Ndongo. Nzinga bai yi nasara ba ya kai wa Portuguese hari a Fort Massangano. Ta ɗauki sabbin mayaka kuma ta shirya sake shiga cikin 'yan Portuguese a yakin, amma Salvador Correia de Sá ya jagoranci sojojin Portugal daga [[Brazil]] wajen korar 'yan Holland da kuma sake tabbatar da iko a Angola. Sojojin Nzinga sun sake komawa Matamba. {{Sfn|Fage|Oliver|1986}}
=== Mulkin Dutch ===
[[Fayil:Jaspar_Beckx_(tidl._tilskrevet)_-_Don_Miguel_de_Castro,_Emissary_of_Kongo_-_KMS7_-_Statens_Museum_for_Kunst.jpg|left|thumb| Hoton manzo Dom Miguel de Castro, dan uwan Count of Sonho, yayin da yake cikin Jamhuriyar Holland a 1643.]]
Mutanen Holland sun yi mulkin Angola daga 26 ga watan Agusta 1641 zuwa 21/24 Agusta 1648, suna mamaye yankunan bakin teku (a ƙarƙashin GWC gwamnan Angola. Wannan harin shi ne ƙarshen shirin da Sarki Pedro II na Kongo ya fara gabatarwa a shekara ta 1622. Bayan da rundunar sojojin Holland ƙarƙashin Admiral Cornelis Jol suka ɗauki Luanda, Portuguese sun janye zuwa kogin Bengo, amma bayan sabunta kawancen Kongo-Dutch, Bengo ya kai hari kuma daga bisani sojojin Portugal suka janye zuwa Massangano.
A cikin shekarar 1643, Count of Sonho ya aika da manufa zuwa Jamhuriyar Holland, ƙarƙashin jagorancin ɗan uwansa Dom Miguel de Castro. {{Sfn|Ratelband|2000}} Tawagar ta yi tafiya ta Brazil ta Holland, inda John Maurice na Nassau ya karɓe su, kuma ya isa Flushing a ranar 19 ga watan Yuni 1643. De Castro ya yi tafiya ta jirgin ruwa zuwa [[Hague|The Hague]] a ranar 2 ga watan Yuli 1643, inda ya sami masu sauraro tare da ɗan kasuwa Frederick Henry, Yariman Orange. {{Sfn|Heyning|2008}}
'Yan ƙasar Holland ba su da sha'awar cin galaba a Angola, abin da ya fusata Sarkin Kongo Garcia II da Njinga waɗanda dukkansu suka matsa musu lamba don su taimaka wajen korar Turawan Portugal daga mulkin mallaka. Duk da haka, hukumomin Holland sun fahimci cewa ba za su iya sarrafa cinikin bayi daga Angola kawai ta hanyar riƙe Luanda da wasu ƴan wurare na kusa ba, haka ma, Portuguese ɗin sun aika da agaji da dama zuwa Massangano daga Brazil. Saboda haka, a cikin shekarar 1647, sun yarda su ƙarfafa sojojin Njinga bayan da sojojin Portugal suka ci ta a shekara ta 1646. A [[Yaƙin Kombi|yakin Kombi]] Dutch da Njinga sojojin sun murkushe sojojin Portugal kuma a sakamakonsa sun kewaye Ambaca, Massangano da Muxima.{{Ana bukatan hujja|date=December 2008}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2008)">abubuwan da ake bukata</span></nowiki>'' ]</sup>
A cikin shekarar 1648, 'yan Portuguese sun sake kama Luanda.
== Gudanarwa ==
John Maurice ya yi alkawari tare da Kamfanin Dutch West India Company don sanya Luanda a ƙarƙashin gwamnatinsa, amma Lords XIX ya yanke shawarar yin Loango-Angola, ciki har da São Tomé, wani umarni daban. {{Sfn|Ratelband|2000}} Sun yanke shawarar cewa babban daraktoci uku da suka haɗa da Moorthamer, Nieulant, da Hans Mols za su yi mulkin mallaka, wanda za a aike da ƙarshen su daga Jamhuriyar Holland. {{Sfn|Ratelband|2000}} Mols ya kasance kwamandan [[Senegambia (Kamfanin Dutch West India)|Cape Verde da Gorée]] tsakanin shekarun 1632 da 1635 kuma babban mahimmanci a [[Elmina]], kuma yana jin daɗin babban suna a matsayin ɗan kasuwa. {{Sfn|Ratelband|2000}}
Lokacin da Mols ya isa Luanda a ranar 12 ga watan Afrilu 1643, Pieter Moorthamer ya tafi Brazil. {{Sfn|Ratelband|2000}} Nieulant ya mutu ba da daɗewa ba, ranar 19 ga watan Yuni 1643. {{Sfn|Ratelband|2000}} Wannan ya bar Mols, wanda ba shi da ɗan gogewa a Luanda, a cikin umarni da kansa. Mols ya sha wahala wajen samun iko, tare da sojoji ma sun ki bin umarninsa. Kamfanin Dutch West India Company ya daraja basirar Mols a matsayin ɗan kasuwa, duk da haka, kuma ya yi taka tsantsan don ya bar shi. Halfway 1644, Heynderick van Redinckhoven, wanda aka naɗa don cike ɗaya daga cikin guraben shugabanci, ya isa Luanda don shiga Mols a matsayin shugaban mulkin mallaka. A ƙarshe Mols ya bar Brazil a ranar 26 ga watan Janairu 1645, ya bar Van Redinckhoven ne kawai. {{Sfn|Ratelband|2000}} A lokacin, Van Redinckhoven ya riga ya nemi shugabannin kamfanin su yi ritaya zuwa Jamhuriyar Holland. {{Sfn|Ratelband|2000}} Lords XIX ya musanta wannan buƙata, amma ya naɗa tsohon manzo Cornelis Hendrikszoon Ouwman a matsayin babban darekta a ranar 6 ga watan Yuli 1645, don sauke Van Redinckhoven daga wasu ayyukansa. {{Sfn|Ratelband|2000}} Van Redinckhoven ya bar Luanda a cikin watan Afrilu 1647, ya bar Ouwman ne kawai. {{Sfn|Ratelband|2000}}
== Duba kuma ==
* [[Tarihin mulkin mallaka na Angola]]
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Bayanan kula ==
* {{cite book |first=Robin |last=Blackburn |title=The Making of New World Slavery: From the Baroque to the Modern 1492 - 1800 |publisher=verso |date=1998 |isbn=9781859841952 |page=195}}
* {{cite book |last=Fage |first=J.D. |first2=Roland Anthony |last2=Oliver |year=1986 |title=The Cambridge History of Africa }}
* {{cite book |last=Heyning |first=Katie |title=Terug naar Zeeland: topstukken uit de 16e en 17e eeuw. Catalogue of an exhibition held in 2008 in Middelburg |publisher=Zeeuws Museum |year=2008 |location=Middelburg }}
* {{cite book |last=Lourenço |first=Paula |title=Battles of Portuguese History - Defence of the Overseas |volume=X |date=2006}}
* {{cite book |last=Meuwese |first=Mark |year=2012 |title=Brothers in arms, partners in trade: Dutch-indigenous alliances in the Atlantic world, 1595-1674 |publisher=Brill |location=Leiden / Boston }}
* {{cite book | last = Postma| first = Johannes M.| title = The Dutch in the Atlantic Slave Trade, 1600-1815| url = https://books.google.com/books?id=KZFh5CDooSMC| year = 1990| publisher = Cambridge University Press| location = Cambridge| isbn = 0-521-36585-6}}
* {{cite book |last=Ratelband |first=Klaas |year=2000 | title=Nederlanders in West-Afrika 1600-1650. Angola, Kongo en São Tomé |publisher=Walburg Pers |location=Zutphen }}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
h6h5umyfm7visf7r7ev9wgddhxc3tg2
Yakubu Gildor
0
103077
823113
646887
2026-04-20T17:53:11Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823113
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=046 Gildor Jacob.jpg|caption=Gildor in 2014|native_name=יעקב גילדור|native_name_lang=he|other_names=Yaakov Gildor|birth_name=Jacob-Yosef Gildengorin|birth_date=1948|birth_place=Feuchtwangen, Germany}}
'''Yakubu Gildor''' ( [[Ibrananci]] : יעקב גילדור; an haife shi a shekarar 1948) ɗan wasan kwaikwayo ne na ƙasar Isra'ila, wakilin ƙungiyar Surrealist a cikin fasahar Isra'ila kuma na rukunin "ƙarni na biyu" na masu fasahar tsira [[The Holocaust|na Holocaust]] . Shi ƙwararren mai ba da shawara ne na fasaha kuma mai ba da shawara a Gidan Kaya na Montefiore, [[Tel Abib|Tel Aviv]] da MacDougall's Fine Art Auctions, [[Landan|London]] .
== Tarihin Rayuwa ==
A cikin shekarar 1987 Gildor ya shafe shekara guda a Cite des Arts a [[Faris|Paris]] a ƙarƙashin tallafin karatu na Isra'ila. <ref>{{Cite web |title=Yaakov Gildor |url=https://museum.imj.org.il/artcenter/newsite/en/?artist=Gildor,%20Yaakov&list=G |access-date=2024-11-03 |website=museum.imj.org.il}}</ref>
A cikin shekarun da suka gabata Gildor ya kuma nuna a cikin ɗakunan ajiya da yawa a Isra'ila, [[Sweden]], [[Jamus]] da [[Faransa]] .
A cikin shekarar 2009, an gudanar da wani babban [[Retrospective exhibition|baje koli na baya-bayan nan]], "Segments of Creation", tare da ayyukan Gildor a cikin shekaru arba'in da suka gabata, a cikin Gidan Tarihi na Fasaha na Isra'ila a [[Ramat-Gan]] . <ref>{{Cite web |title=Yaakov Gildor exhibitions |url=https://museum.imj.org.il/artcenter/newsite/en/exhibitions/?artist=Gildor,%20Yaakov&list= |access-date=2024-11-03 |website=museum.imj.org.il}}</ref> An baje kolin baje kolin na tsawon watanni shida tare da rakiyar cikakken [[Monography|bayani na]] kashi uku.<ref>{{Cite web |title=Yaakov Gildor exhibitions |url=https://museum.imj.org.il/artcenter/newsite/en/exhibitions/?artist=Gildor,%20Yaakov&list= |access-date=2024-11-03 |website=museum.imj.org.il}}</ref>
== Kungiyar "Meshushe". ==
A cikin shekara ta 1980, Gildor yana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa ƙungiyar Meshushe (Hexagon). Manufar ƙungiyar ita ce gabatar da fasahar Surrealist zuwa sararin fasahar Isra'ila wanda ƙungiyoyin fasaha na zahiri da ra'ayi suka mamaye su a lokacin. Ƙungiya ta kafa ta ƙunshi Gildor da wasu biyar masu aminci: Baruch Elron, Yoav Shuali, Arie Lamdan, Asher Rodnitzky, da Rachel Timor. <ref>{{Cite web |title=הש*שה של "משושה" — מעריב 15 ינואר 1981 — הספרייה הלאומית של ישראל │ עיתונים |url=https://www.nli.org.il/he/newspapers/mar/1981/01/15/01/article/142?&dliv=none&e=-------he-20--1--img-txIN%7CtxTI--------------1&utm_source=he.wikipedia.org&utm_medium=referral&utm_campaign=%22%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91+%D7%92%D7%99%D7%9C%D7%93%D7%95%D7%A8%22&utm_content=itonut |access-date=2024-11-03 |website=www.nli.org.il |language=he }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kungiyar ta gudanar da nune-nune a kusa da Isra'ila. <ref>{{Cite web |title=תערוכת ריאליזם פנטאסטי נפתחה !בחיפה — דבר 18 ינואר 1981 — הספרייה הלאומית של ישראל │ עיתונים |url=https://www.nli.org.il/he/newspapers/dav/1981/01/18/01/article/39?&dliv=none&e=-------he-20--1--img-txIN%7CtxTI--------------1&utm_source=he.wikipedia.org&utm_medium=referral&utm_campaign=%22%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91+%D7%92%D7%99%D7%9C%D7%93%D7%95%D7%A8%22&utm_content=itonut |access-date=2024-11-03 |website=www.nli.org.il |language=he }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ƙarni Na Biyu ==
A matsayin ɗan waɗanda suka tsira daga Holocaust guda biyu, Gildor yana cikin ƙungiyar da ake kira "Ƙarni na Biyu". <ref>{{Cite web |title=Jacob Gildor (1948-) {{!}} The National Library of Israel |url=https://www.nli.org.il/en/a-topic/987007308813805171 |access-date=2024-11-03 |website=www.nli.org.il |language=en |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122085005/https://www.nli.org.il/en/a-topic/987007308813805171 |url-status=dead }}</ref>
== Kara karantawa ==
* Gazit, 385–390, L”G, shafi. 47-48, 1976
* Rachel Angel, Meshushe da Tel Chai, Maariv, 20.9.1981
* Gideon Ofrat, Tsakanin Bone da Ciki, Kataloji na Gidan Tarihi, Ramat Gan, 1995
* Gideon Ofrat, Jacob Gildor – Nunin II, Studio Magazin, 1.9.1996
* Yakubu Gildor – Tauraron tarihi a sassa uku, Gidan kayan gargajiya na Isra’ila, Ramat Gan tare da gudummawar Gilden's Art, London, 2009
* Eli Armon Azulay, Jacob Gildor's Studio Visit, Achbar Ha'ir, 25 Disamba 2009
== Gidan hotuna ==
<gallery>
Fayil:Nude_jacob.JPG|alt=Nude, 1967, monotype, 33x21 cm.| Tsirara, 1967, monotype, 33x21 cm.
Fayil:Portrait_jacob.JPG| Monocle, 1968, monotype, 33x21cm.
Fayil:Surealist_Birth.jpg|alt=Circle of Life, 1973, oil and tempera on masonite, 75x100cm.| Circle of Life, 1973, mai da zafin jiki akan masonite, 75x100cm.
Fayil:Surealist_Scene.jpg|alt=Max and Moritz, 1974, oil and tempera on wood 40x60 cm.| Max da Moritz, 1974, mai da zafin jiki akan itace 40x60 cm.
Fayil:Paris_jacob.jpg|alt=Cafe Naive, 1991, oil on canvas 105x140cm.| Cafe Naive, 1991, mai akan zane 105x140cm.
Fayil:Watch_Tower_jacob.jpg|alt=Guard Tower, 1994, oil and asphalt on canvas, 240x140 cm.| Hasumiyar Tsaro, 1994, mai da kwalta akan zane, 240x140 cm.
Fayil:Target_jacob.jpg|alt=Target, 2011, oil and collage on carton, 76x50cm.| Target, 2011, mai da haɗin gwiwa akan kartani, 76x50cm.
</gallery>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1948]]
0rge5hytj1vfwqjopuib7pz33y2jmeq
Yallappa Nayakana Hosakote
0
103683
823037
650622
2026-04-20T16:28:37Z
Pharouqenr
25549
823037
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Yallappa Nayakana Hosakote, wanda aka saba rubutawa da Y. N. Hosakote ƙaramin gari ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya.[1][2] Tana cikin Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556 wani sarki mai suna Yallappa Nayaka ya kafa katanga a kan tudun Siddarabetta kusa da Kundurpi, mai suna Yallappanayakana hosakote.
== Alqalumma ==
Yallappa Nayakana Hosakote, wanda ya saba rubuto mana da suna Y. N. Hosakote, wani ƙaramin ƙauye ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya.<ref>Village code= 1477300 "Census of India : Villages with population 5000 & above". Registrar General & Census Commissioner, India. Archived from the original on 8 December 2008. Retrieved 18 December 2008.</ref> Ana zaune a Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556, ɗan Yallappa Nayaka, Yallappa Nayaka, ya kashe Siddarabetta kusa da Kundurpi, amma Yallappa Nayaka hosakote.
== Tattalin Arziki ==
Babban kasuwancin wannan garin shine noma da kuma siliki saree (hannu). Mutane da yawa suna sana'o'in dogaro da kai da kayan aikin hannu kuma a yanzu (2023) wasu suna amfani da madafan iko. Zane don siliki na siliki da canza launin siliki shine babban kasuwanci a nan.
A lokacin damina, babbar sana'ar sana'ar ita ce goro da ake nomawa a busasshiyar ƙasa.
== Manazarta ==
n9b4ovskiz2uzbm151nqnykzdkpmhtt
823038
823037
2026-04-20T16:28:54Z
Pharouqenr
25549
823038
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yallappa Nayakana Hosakote''', wanda aka saba rubutawa da Y. N. Hosakote ƙaramin gari ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya.[1][2] Tana cikin Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556 wani sarki mai suna Yallappa Nayaka ya kafa katanga a kan tudun Siddarabetta kusa da Kundurpi, mai suna Yallappanayakana hosakote.
== Alqalumma ==
Yallappa Nayakana Hosakote, wanda ya saba rubuto mana da suna Y. N. Hosakote, wani ƙaramin ƙauye ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya.<ref>Village code= 1477300 "Census of India : Villages with population 5000 & above". Registrar General & Census Commissioner, India. Archived from the original on 8 December 2008. Retrieved 18 December 2008.</ref> Ana zaune a Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556, ɗan Yallappa Nayaka, Yallappa Nayaka, ya kashe Siddarabetta kusa da Kundurpi, amma Yallappa Nayaka hosakote.
== Tattalin Arziki ==
Babban kasuwancin wannan garin shine noma da kuma siliki saree (hannu). Mutane da yawa suna sana'o'in dogaro da kai da kayan aikin hannu kuma a yanzu (2023) wasu suna amfani da madafan iko. Zane don siliki na siliki da canza launin siliki shine babban kasuwanci a nan.
A lokacin damina, babbar sana'ar sana'ar ita ce goro da ake nomawa a busasshiyar ƙasa.
== Manazarta ==
dhqgv0gp71pbj8o534cifbqqkiw7kyg
823039
823038
2026-04-20T16:29:10Z
Pharouqenr
25549
823039
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yallappa Nayakana Hosakote''', wanda aka saba rubutawa da Y. N. Hosakote ƙaramin gari ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya. Tana cikin Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556 wani sarki mai suna Yallappa Nayaka ya kafa katanga a kan tudun Siddarabetta kusa da Kundurpi, mai suna Yallappanayakana hosakote.
== Alqalumma ==
Yallappa Nayakana Hosakote, wanda ya saba rubuto mana da suna Y. N. Hosakote, wani ƙaramin ƙauye ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya.<ref>Village code= 1477300 "Census of India : Villages with population 5000 & above". Registrar General & Census Commissioner, India. Archived from the original on 8 December 2008. Retrieved 18 December 2008.</ref> Ana zaune a Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556, ɗan Yallappa Nayaka, Yallappa Nayaka, ya kashe Siddarabetta kusa da Kundurpi, amma Yallappa Nayaka hosakote.
== Tattalin Arziki ==
Babban kasuwancin wannan garin shine noma da kuma siliki saree (hannu). Mutane da yawa suna sana'o'in dogaro da kai da kayan aikin hannu kuma a yanzu (2023) wasu suna amfani da madafan iko. Zane don siliki na siliki da canza launin siliki shine babban kasuwanci a nan.
A lokacin damina, babbar sana'ar sana'ar ita ce goro da ake nomawa a busasshiyar ƙasa.
== Manazarta ==
jvye3vkg3dvdl6bidsqcmrt7klk2gnb
823040
823039
2026-04-20T16:29:39Z
Pharouqenr
25549
823040
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yallappa Nayakana Hosakote''', wanda aka saba rubutawa da Y. N. Hosakote ƙaramin gari ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya. Tana cikin Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556 wani sarki mai suna Yallappa Nayaka ya kafa katanga a kan tudun Siddarabetta kusa da Kundurpi, mai suna Yallappanayakana hosakote.
== Alqalumma ==
Yallappa Nayakana Hosakote, wanda ya saba rubuto mana da suna Y. N. Hosakote, wani ƙaramin ƙauye ne a kudancin jihar Karnataka, Indiya.<ref>Village code= 1477300 "Census of India : Villages with population 5000 & above". Registrar General & Census Commissioner, India. Archived from the original on 8 December 2008. Retrieved 18 December 2008.</ref> Ana zaune a Pavagada taluk na gundumar Tumkur a Karnataka. A shekara ta 1556, ɗan Yallappa Nayaka, Yallappa Nayaka, ya kashe Siddarabetta kusa da Kundurpi, amma Yallappa Nayaka hosakote.
== Tattalin Arziki ==
Babban kasuwancin wannan garin shine noma da kuma siliki saree (hannu). Mutane da yawa suna sana'o'in dogaro da kai da kayan aikin hannu kuma a yanzu (2023) wasu suna amfani da madafan iko. Zane don siliki na siliki da canza launin siliki shine babban kasuwanci a nan.
A lokacin damina, babbar sana'ar sana'ar ita ce goro da ake nomawa a busasshiyar ƙasa.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
nwxof5aw5876yafoupyvqz06s3hgcpg
John Langalibalele Dube
0
104009
823048
652639
2026-04-20T16:32:27Z
Pharouqenr
25549
823048
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Langalibalele Dube''' OLG (22 Fabrairu 1871 - 11 Fabrairu 1946) marubuci ɗan Afirka ta Kudu ne, masanin falsafa, malami, ɗan siyasa, mawallafi, edita, marubuci kuma mawaƙi. Shi ne shugaban da ya kafa jam'iyyar Native National Congress (SANNC) ta Afirka ta Kudu, wacce ta zama Majalisar Wakilan Afirka a 1923. Shi kawu ne ga Dr Pixley ka Isaka Seme, wanda ya kafa SANNC tare da shi. Dube ya zama shugaban SANNC tsakanin 1912 zuwa 1917. An kawo shi Amurka ta hanyar dawowar mishan kuma ya halarci Kwalejin Shirye-shiryen Oberlin .
Ya koma Afirka ta Kudu, inda a cikin 1901 shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, suka kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] bisa Cibiyar Tuskegee ta Booker T. Washington ta kafa. A cikin 1903, Dubes sun kafa jaridar isiZulu ''Ilanga'' (yanzu ''Ilanga lase Natal'' ). A cikin 1930, John Dube ya buga ''Bawan Jikin Shaka'' . Ya mutu a shekara ta 1946.
== Rayuwar farko ==
An haifi John Langalibalele Dube a Natal a tashar Inanda na Ofishin Jakadancin Zulu na Amurka (AZM), reshe na Hukumar Kwamishinonin Ofishin Jakadancin {asashen Waje na {asar Amirka, wanda majami'un mishan na Kudancin Afirka suka ha] a da 'yar'uwar Ikklisiyoyin Ikklisiya na Ƙungiyar Mishan ta London da Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Kudu don kafa Cocin United Congregational Church of Southern Africa (UCSA). Mahaifinsa, Reverend James Dube, yana ɗaya daga cikin fastocin Afirka na farko na AZM. Dube ya fara karatun boko a Inanda da Kwalejin Adams, Amanzimtoti . An kira Reverend William Cullen Wilcox don ya yi magana da Dube, wanda ke rashin da'a a Makarantar Adams. Mahaifinsa James Dube a lokacin shi ne ministan ikilisiya a Inanda.
A cikin 1887, dangin Wilcox suna komawa Amurka kuma John Dube da mahaifiyarsa suka rinjayi ma'auratan mishan su tafi da Dube zuwa Amurka, inda zai iya ci gaba da karatunsa. Cullens sun yarda, bisa sharaɗin cewa Dube ya ci gaba da kula da kansa na kuɗi; duk da haka, sun ba shi shawara, kuma William ya same shi aikinsa na farko a kan hanya a lokacin da ya isa Amurka. A ƙarshen 1888, Dube ya shiga makarantar Oberlin Academy Preparatory School kuma, kodayake ya karanta bugu da taimakon kai, bai kammala karatunsa ba.
A 1893, ya koma Inanda, inda a cikin Janairu 1894 ya auri Nokutela Mdima.
== Dan jaha ==
[[Fayil:ANC1914.jpg|thumb| Tawagar 'yan asalin Afirka ta Kudu zuwa Ingila, Yuni 1914. Hagu zuwa dama: [[Thomas Mapike]], Rev. Walter Rubusana, Dube, Saul Msane, Sol Plaatje]]
Ga wanda ya yi karatun mishan, an sami sabani tsakanin sabuwar ilimin Yammacin Turai da al'ummar Afirka ta gargajiya. Duk da haka, Dube ya zagaya wannan ɓangarorin zamantakewa da iya irin ta ɗan jaha, kamar a shekarunsa na baya, lokacin da ya sami amincewar dangin Zulu. Ana iya tunanin cewa Dube ba zai taba kasancewa cikin jam’iyyar SNC ba, sai dai koyarwarsa da jawabansa kan wajibcin hadin kai ya yi daidai da yanayin siyasar da ta kunno kai a lokacin.
Ba a taba gabatar da jawaban Dube a matsayinsa na shugaban masu fafutuka na siyasa ba. Samuwar baƙar fata na gaba cikin ƙungiyoyin siyasa da zamantakewar al'umma shine ya kasance tare da [[Marcus Garvey]] 's [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Universal Negro Improvement Association da African Communities League]], wanda aka kafa a 1914. A cikin siyasarsa Dube ya kasance mai taka tsantsan da ra'ayin mazan jiya, amma duk da haka ya fito fili kan hakkin bakar fata da kuma muhimmin tsarin hadin kai - ya hango wajibcin hadin kan bakaken fata tun kafin Garvey ya zo fagen kasa da kasa.
== Malami ==
[[Fayil:Mid_1930s_John_and_Angelina_Dupe_with_l_to_r_Nomagugu-Joan_Lulu-James_Sipho_-Douglas_Sobanto.JPG|thumb| Tsakanin 1930s, Dube da matarsa ta biyu Angelina, tare da (l. to r.) Nomagugu, Joan Lulu, James Sipho da Douglas Sobanto.]]
Dube kuma malami ne, mai ba da jawabi a kan da'ira yana shiga cikin laccoci a fadin kasar. A cikin 1901, shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, sun kafa Makarantar Masana'antu ta Zulu wadda a yanzu ita ce [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Makarantar Sakandare ta Ohlange]] a Ohlange, kusa da Phoenix da EkuPhakameni . Wannan ita ce cibiyar ilimi ta farko a Afirka ta Kudu da bakaken fata suka kafa.
Ya ba da malamai ta hanyar gayyata kuma an ba shi digirin digiri na Falsafa a sakamakon haka. Matsayinsa na malami ya kasance ƙasa da rubuce-rubuce, amma ya riƙe kuma ya ba da shawarar ra'ayoyi game da ilimi da al'adu waɗanda gwamnatin wariyar launin fata za ta yi amfani da su ta hanyoyin da ba su dace ba lokacin da ta hau kan karagar mulki a 1948 da kuma kafa Dokar Ilimi ta Bantu . Dube ya gano buƙatar haɗa ilimin Yamma tare da al'adu da al'adun gida, duk sun dogara ne akan manyan halayen al'ummar Afirka. Ana samun ra'ayoyinsa akan ilimi a duka ''Ukuziphatha'' da ''Isita'' .
== Mutumin haruffa ==
Yana cikin majagaba na wasiƙa da suka taimaka wajen kafa littattafan Zulu. Ya kasance daya daga cikin marubutan Zulu na farko da aka buga, kodayake littafin Zulu na farko Magema Fuze ne ya rubuta, wanda tarihin Zulus, ''Abantu abamnyama lapo bavela ngakona'' (wanda aka fassara da ''Baƙar fata da Daga Inda suka zo'' ), an buga shi a cikin 1922, an rubuta shi a cikin 1880s da farkon 1890s.
Aikin Dube na farko da aka buga shi ne makala a cikin Ingilishi kan inganta kai da mutuncin jama'a wanda aka buga a 1910. Aikin da ya ba shi digirin girmamawa na falsafa shine 1992 makala ''Umuntu Isita Sake Uqobo Lwake'' ( ''"Mutum babban abokin gaba ne"'' ; rubutu a gabanin 1936 Zulu tsohon rubutun waƙa). Ya ci gaba da buga, a cikin 1930, wani littafi na tarihi wanda ya tabbatar da zama sananne kuma mai tasiri a cikin littafin Zulu mai suna ''Insila kaShaka'' ( ''Bawan Jiki na Shaka'' ). <ref name="SAHO">{{Cite web |title=John Langalibalele Dube |url=https://www.sahistory.org.za/people/john-langalibalele-dube |access-date=21 August 2023 |website=South African History Online}}</ref>
Ya fara rubuta tarihin gidan sarautar Zulu, musamman na Sarki Dinizulu, wanda ya sa ya zama marubuci na farko a cikin adabin Afirka. Akwai wasu ayyuka da yawa waɗanda ba su da mahimmancin ingancin adabi kamar rubutun "Ukuziphatha" na 1910 ("On Halaye").
Baya ga ayyukan adabinsa, Dube da matarsa sun kafa jaridar [[Harshen Zulu|Zulu]] / Turanci ta farko, <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}</ref> ''Ilanga laseNatali'' ( ''The Sun of Natal'' ), a cikin 1903, littafin da a cikin 2003 ya yi bikin cika shekaru ɗari. ''Ilanga laseNatali'' ya daina cin gashin kansa tun lokacin da kungiyar siyasa ta ''Inkatha yeNkululelo yeSizwe'' ta siya a shekarar 1988, karkashin jagorancin [[Mangosuthu Buthelezi]], daga baya aka santa da jam'iyyar siyasa a Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata mai suna Inkatha Freedom Party (IFP).
Dube da matarsa ta farko, Nokutela Dube, an yaba su wajen tallata waƙar Enoch Sontonga mai suna " Nkosi Sikelel' iAfrika ". <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMartin_Vennard2014">Martin Vennard (13 June 2014). [https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 "The pioneering woman the world forgot"]. BBC News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2014</span>.</cite></ref> Wannan daga baya ya zama waƙar ƙasa bayan ƙungiyar mawaƙa ta [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Ohlange Institute]] ta yi amfani da ita. Sun buga shi a taron Majalisar Wakilan Ƙasa ta Afirka ta Kudu a 1912. An rera ta ne bayan sallar rufewa kuma jam’iyyar ANC ta karbe ta a matsayin wakar rufe ta a hukumance a shekarar 1925.
== Booker T. Washington ya yi tasiri ==
Dube ya fuskanci tasirin Booker T. Washington da kansa a tafiye-tafiyensa zuwa Amurka don faɗaɗa iliminsa a farkon 1890. Shi da matarsa sun kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] a shekara ta 1901, makarantar da aka sadaukar don koyar da matan [[Mutanen Bantu|Bantu]] hanyoyin zamani don samun 'yanci da samun gurbi a cikin zamantakewar zamani. A cikin littafinsa ''Ukuziphatha'' Dube ya bayyana matar Bantu a matsayin raunin da ke tattare da bunkasa al’ummar Bantu saboda takurewar da al’umma ke yi wa mata da kuma abin da ya bayyana a matsayin mata na kamuwa da cutar basir. Dube ya sami tasiri musamman ta hanyar karanta Washington's ''Up From Slavery'' (1901), littafi kan dogaro da kai, bisharar da masanin Amurka Ralph Waldo Emerson ya koyar. Littafin Washington ya yi tasiri sosai a cikin tunanin Bantu da kuma duniya baki ɗaya. Daga baya aka fassara shi zuwa harsunan Bantu da yawa a Afirka ta Kudu, amma Dube bai taɓa zaɓar ya fassara shi ba, maimakon ya sanya koyarwarsa a aikace. Wannan wani abu ne da ba a taba yin irinsa ba, sai dai Garvey da yunkurinsa da kuma, a takaice, na dan siyasa [[Steve Biko]] a garinsa na King William's Town a lardin Gabashin Cape. Dube ya sami wahayi daga Cibiyar Tuskegee ta Washington; Bayan shekaru Marcus Garvey ya yi ƙoƙarin ganin Washington saboda irin wannan wahayi, ko da yake ya isa Amurka a 1916, Washington ta mutu a shekarar da ta gabata. Makarantar Dube tana aiki a yau. Dube ya kasance mai tsayin daka wajen dogaro da kai, a matsayinsa na nema na dabi'a da ruhi don tabbatar da mutunci da mutuntawa a idanun wasu. A ''Isita'', ya yi wa'azin dogaro da kai da kuma buƙatar baƙar fata don fara ayyukan tattalin arziki don samun girmamawa a idanun duniya.
Nasarar kungiyar Nokutela da John Dube ba ta kai ga aurensu ba. An ga rashin samun ƴaƴa ya yi muni akan Nokutela kuma John ya haifi ɗa tare da ɗaya daga cikin almajiransu. An kafa wani kwamiti da zai binciki John, amma ba su dauki mataki ba kuma Nokutela ya ji kunya. Ma'auratan sun rabu a kusan 1914, kuma Nokutela ya koma Transvaal har sai ta kamu da cutar koda. Ta koma zama tare da John Dube a [[Johannesburg]], kuma ta mutu a 1917 tana da shekaru 44. Jana'izar ta ya samu halartar Pixley ka Isaka Seme da wasu fitattun 'yan jam'iyyar da za ta zama jam'iyyar African National Congress .
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Internet Archive author|sname=John Langalibalele Dube|sopt=t}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b4hy5l78sv0w1h6ybflj8sp8cci2cv4
823049
823048
2026-04-20T16:32:45Z
Pharouqenr
25549
823049
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Langalibalele Dube''' OLG (22 Fabrairu 1871 - 11 Fabrairu 1946) ya kasance marubuci ɗan Afirka ta Kudu ne, masanin falsafa, malami, ɗan siyasa, mawallafi, edita, marubuci kuma mawaƙi. Shi ne shugaban da ya kafa jam'iyyar Native National Congress (SANNC) ta Afirka ta Kudu, wacce ta zama Majalisar Wakilan Afirka a 1923. Shi kawu ne ga Dr Pixley ka Isaka Seme, wanda ya kafa SANNC tare da shi. Dube ya zama shugaban SANNC tsakanin 1912 zuwa 1917. An kawo shi Amurka ta hanyar dawowar mishan kuma ya halarci Kwalejin Shirye-shiryen Oberlin .
Ya koma Afirka ta Kudu, inda a cikin 1901 shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, suka kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] bisa Cibiyar Tuskegee ta Booker T. Washington ta kafa. A cikin 1903, Dubes sun kafa jaridar isiZulu ''Ilanga'' (yanzu ''Ilanga lase Natal'' ). A cikin 1930, John Dube ya buga ''Bawan Jikin Shaka'' . Ya mutu a shekara ta 1946.
== Rayuwar farko ==
An haifi John Langalibalele Dube a Natal a tashar Inanda na Ofishin Jakadancin Zulu na Amurka (AZM), reshe na Hukumar Kwamishinonin Ofishin Jakadancin {asashen Waje na {asar Amirka, wanda majami'un mishan na Kudancin Afirka suka ha] a da 'yar'uwar Ikklisiyoyin Ikklisiya na Ƙungiyar Mishan ta London da Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Kudu don kafa Cocin United Congregational Church of Southern Africa (UCSA). Mahaifinsa, Reverend James Dube, yana ɗaya daga cikin fastocin Afirka na farko na AZM. Dube ya fara karatun boko a Inanda da Kwalejin Adams, Amanzimtoti . An kira Reverend William Cullen Wilcox don ya yi magana da Dube, wanda ke rashin da'a a Makarantar Adams. Mahaifinsa James Dube a lokacin shi ne ministan ikilisiya a Inanda.
A cikin 1887, dangin Wilcox suna komawa Amurka kuma John Dube da mahaifiyarsa suka rinjayi ma'auratan mishan su tafi da Dube zuwa Amurka, inda zai iya ci gaba da karatunsa. Cullens sun yarda, bisa sharaɗin cewa Dube ya ci gaba da kula da kansa na kuɗi; duk da haka, sun ba shi shawara, kuma William ya same shi aikinsa na farko a kan hanya a lokacin da ya isa Amurka. A ƙarshen 1888, Dube ya shiga makarantar Oberlin Academy Preparatory School kuma, kodayake ya karanta bugu da taimakon kai, bai kammala karatunsa ba.
A 1893, ya koma Inanda, inda a cikin Janairu 1894 ya auri Nokutela Mdima.
== Dan jaha ==
[[Fayil:ANC1914.jpg|thumb| Tawagar 'yan asalin Afirka ta Kudu zuwa Ingila, Yuni 1914. Hagu zuwa dama: [[Thomas Mapike]], Rev. Walter Rubusana, Dube, Saul Msane, Sol Plaatje]]
Ga wanda ya yi karatun mishan, an sami sabani tsakanin sabuwar ilimin Yammacin Turai da al'ummar Afirka ta gargajiya. Duk da haka, Dube ya zagaya wannan ɓangarorin zamantakewa da iya irin ta ɗan jaha, kamar a shekarunsa na baya, lokacin da ya sami amincewar dangin Zulu. Ana iya tunanin cewa Dube ba zai taba kasancewa cikin jam’iyyar SNC ba, sai dai koyarwarsa da jawabansa kan wajibcin hadin kai ya yi daidai da yanayin siyasar da ta kunno kai a lokacin.
Ba a taba gabatar da jawaban Dube a matsayinsa na shugaban masu fafutuka na siyasa ba. Samuwar baƙar fata na gaba cikin ƙungiyoyin siyasa da zamantakewar al'umma shine ya kasance tare da [[Marcus Garvey]] 's [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Universal Negro Improvement Association da African Communities League]], wanda aka kafa a 1914. A cikin siyasarsa Dube ya kasance mai taka tsantsan da ra'ayin mazan jiya, amma duk da haka ya fito fili kan hakkin bakar fata da kuma muhimmin tsarin hadin kai - ya hango wajibcin hadin kan bakaken fata tun kafin Garvey ya zo fagen kasa da kasa.
== Malami ==
[[Fayil:Mid_1930s_John_and_Angelina_Dupe_with_l_to_r_Nomagugu-Joan_Lulu-James_Sipho_-Douglas_Sobanto.JPG|thumb| Tsakanin 1930s, Dube da matarsa ta biyu Angelina, tare da (l. to r.) Nomagugu, Joan Lulu, James Sipho da Douglas Sobanto.]]
Dube kuma malami ne, mai ba da jawabi a kan da'ira yana shiga cikin laccoci a fadin kasar. A cikin 1901, shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, sun kafa Makarantar Masana'antu ta Zulu wadda a yanzu ita ce [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Makarantar Sakandare ta Ohlange]] a Ohlange, kusa da Phoenix da EkuPhakameni . Wannan ita ce cibiyar ilimi ta farko a Afirka ta Kudu da bakaken fata suka kafa.
Ya ba da malamai ta hanyar gayyata kuma an ba shi digirin digiri na Falsafa a sakamakon haka. Matsayinsa na malami ya kasance ƙasa da rubuce-rubuce, amma ya riƙe kuma ya ba da shawarar ra'ayoyi game da ilimi da al'adu waɗanda gwamnatin wariyar launin fata za ta yi amfani da su ta hanyoyin da ba su dace ba lokacin da ta hau kan karagar mulki a 1948 da kuma kafa Dokar Ilimi ta Bantu . Dube ya gano buƙatar haɗa ilimin Yamma tare da al'adu da al'adun gida, duk sun dogara ne akan manyan halayen al'ummar Afirka. Ana samun ra'ayoyinsa akan ilimi a duka ''Ukuziphatha'' da ''Isita'' .
== Mutumin haruffa ==
Yana cikin majagaba na wasiƙa da suka taimaka wajen kafa littattafan Zulu. Ya kasance daya daga cikin marubutan Zulu na farko da aka buga, kodayake littafin Zulu na farko Magema Fuze ne ya rubuta, wanda tarihin Zulus, ''Abantu abamnyama lapo bavela ngakona'' (wanda aka fassara da ''Baƙar fata da Daga Inda suka zo'' ), an buga shi a cikin 1922, an rubuta shi a cikin 1880s da farkon 1890s.
Aikin Dube na farko da aka buga shi ne makala a cikin Ingilishi kan inganta kai da mutuncin jama'a wanda aka buga a 1910. Aikin da ya ba shi digirin girmamawa na falsafa shine 1992 makala ''Umuntu Isita Sake Uqobo Lwake'' ( ''"Mutum babban abokin gaba ne"'' ; rubutu a gabanin 1936 Zulu tsohon rubutun waƙa). Ya ci gaba da buga, a cikin 1930, wani littafi na tarihi wanda ya tabbatar da zama sananne kuma mai tasiri a cikin littafin Zulu mai suna ''Insila kaShaka'' ( ''Bawan Jiki na Shaka'' ). <ref name="SAHO">{{Cite web |title=John Langalibalele Dube |url=https://www.sahistory.org.za/people/john-langalibalele-dube |access-date=21 August 2023 |website=South African History Online}}</ref>
Ya fara rubuta tarihin gidan sarautar Zulu, musamman na Sarki Dinizulu, wanda ya sa ya zama marubuci na farko a cikin adabin Afirka. Akwai wasu ayyuka da yawa waɗanda ba su da mahimmancin ingancin adabi kamar rubutun "Ukuziphatha" na 1910 ("On Halaye").
Baya ga ayyukan adabinsa, Dube da matarsa sun kafa jaridar [[Harshen Zulu|Zulu]] / Turanci ta farko, <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}</ref> ''Ilanga laseNatali'' ( ''The Sun of Natal'' ), a cikin 1903, littafin da a cikin 2003 ya yi bikin cika shekaru ɗari. ''Ilanga laseNatali'' ya daina cin gashin kansa tun lokacin da kungiyar siyasa ta ''Inkatha yeNkululelo yeSizwe'' ta siya a shekarar 1988, karkashin jagorancin [[Mangosuthu Buthelezi]], daga baya aka santa da jam'iyyar siyasa a Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata mai suna Inkatha Freedom Party (IFP).
Dube da matarsa ta farko, Nokutela Dube, an yaba su wajen tallata waƙar Enoch Sontonga mai suna " Nkosi Sikelel' iAfrika ". <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMartin_Vennard2014">Martin Vennard (13 June 2014). [https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 "The pioneering woman the world forgot"]. BBC News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2014</span>.</cite></ref> Wannan daga baya ya zama waƙar ƙasa bayan ƙungiyar mawaƙa ta [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Ohlange Institute]] ta yi amfani da ita. Sun buga shi a taron Majalisar Wakilan Ƙasa ta Afirka ta Kudu a 1912. An rera ta ne bayan sallar rufewa kuma jam’iyyar ANC ta karbe ta a matsayin wakar rufe ta a hukumance a shekarar 1925.
== Booker T. Washington ya yi tasiri ==
Dube ya fuskanci tasirin Booker T. Washington da kansa a tafiye-tafiyensa zuwa Amurka don faɗaɗa iliminsa a farkon 1890. Shi da matarsa sun kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] a shekara ta 1901, makarantar da aka sadaukar don koyar da matan [[Mutanen Bantu|Bantu]] hanyoyin zamani don samun 'yanci da samun gurbi a cikin zamantakewar zamani. A cikin littafinsa ''Ukuziphatha'' Dube ya bayyana matar Bantu a matsayin raunin da ke tattare da bunkasa al’ummar Bantu saboda takurewar da al’umma ke yi wa mata da kuma abin da ya bayyana a matsayin mata na kamuwa da cutar basir. Dube ya sami tasiri musamman ta hanyar karanta Washington's ''Up From Slavery'' (1901), littafi kan dogaro da kai, bisharar da masanin Amurka Ralph Waldo Emerson ya koyar. Littafin Washington ya yi tasiri sosai a cikin tunanin Bantu da kuma duniya baki ɗaya. Daga baya aka fassara shi zuwa harsunan Bantu da yawa a Afirka ta Kudu, amma Dube bai taɓa zaɓar ya fassara shi ba, maimakon ya sanya koyarwarsa a aikace. Wannan wani abu ne da ba a taba yin irinsa ba, sai dai Garvey da yunkurinsa da kuma, a takaice, na dan siyasa [[Steve Biko]] a garinsa na King William's Town a lardin Gabashin Cape. Dube ya sami wahayi daga Cibiyar Tuskegee ta Washington; Bayan shekaru Marcus Garvey ya yi ƙoƙarin ganin Washington saboda irin wannan wahayi, ko da yake ya isa Amurka a 1916, Washington ta mutu a shekarar da ta gabata. Makarantar Dube tana aiki a yau. Dube ya kasance mai tsayin daka wajen dogaro da kai, a matsayinsa na nema na dabi'a da ruhi don tabbatar da mutunci da mutuntawa a idanun wasu. A ''Isita'', ya yi wa'azin dogaro da kai da kuma buƙatar baƙar fata don fara ayyukan tattalin arziki don samun girmamawa a idanun duniya.
Nasarar kungiyar Nokutela da John Dube ba ta kai ga aurensu ba. An ga rashin samun ƴaƴa ya yi muni akan Nokutela kuma John ya haifi ɗa tare da ɗaya daga cikin almajiransu. An kafa wani kwamiti da zai binciki John, amma ba su dauki mataki ba kuma Nokutela ya ji kunya. Ma'auratan sun rabu a kusan 1914, kuma Nokutela ya koma Transvaal har sai ta kamu da cutar koda. Ta koma zama tare da John Dube a [[Johannesburg]], kuma ta mutu a 1917 tana da shekaru 44. Jana'izar ta ya samu halartar Pixley ka Isaka Seme da wasu fitattun 'yan jam'iyyar da za ta zama jam'iyyar African National Congress .
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Internet Archive author|sname=John Langalibalele Dube|sopt=t}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dnkalxx43mpobqtxd620r85100qywll
823050
823049
2026-04-20T16:33:14Z
Pharouqenr
25549
823050
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Langalibalele Dube''' OLG (22 Fabrairu 1871 - 11 Fabrairu 1946) ya kasance marubuci ɗan [[Afirka ta Kudu]] ne, masanin falsafa, malami, ɗan siyasa, mawallafi, edita, marubuci kuma mawaƙi. Shi ne shugaban da ya kafa jam'iyyar Native National Congress (SANNC) ta Afirka ta Kudu, wacce ta zama Majalisar Wakilan Afirka a 1923. Shi kawu ne ga Dr Pixley ka Isaka Seme, wanda ya kafa SANNC tare da shi. Dube ya zama shugaban SANNC tsakanin 1912 zuwa 1917. An kawo shi Amurka ta hanyar dawowar mishan kuma ya halarci Kwalejin Shirye-shiryen Oberlin .
Ya koma Afirka ta Kudu, inda a cikin 1901 shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, suka kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] bisa Cibiyar Tuskegee ta Booker T. Washington ta kafa. A cikin 1903, Dubes sun kafa jaridar isiZulu ''Ilanga'' (yanzu ''Ilanga lase Natal'' ). A cikin 1930, John Dube ya buga ''Bawan Jikin Shaka'' . Ya mutu a shekara ta 1946.
== Rayuwar farko ==
An haifi John Langalibalele Dube a Natal a tashar Inanda na Ofishin Jakadancin Zulu na Amurka (AZM), reshe na Hukumar Kwamishinonin Ofishin Jakadancin {asashen Waje na {asar Amirka, wanda majami'un mishan na Kudancin Afirka suka ha] a da 'yar'uwar Ikklisiyoyin Ikklisiya na Ƙungiyar Mishan ta London da Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Kudu don kafa Cocin United Congregational Church of Southern Africa (UCSA). Mahaifinsa, Reverend James Dube, yana ɗaya daga cikin fastocin Afirka na farko na AZM. Dube ya fara karatun boko a Inanda da Kwalejin Adams, Amanzimtoti . An kira Reverend William Cullen Wilcox don ya yi magana da Dube, wanda ke rashin da'a a Makarantar Adams. Mahaifinsa James Dube a lokacin shi ne ministan ikilisiya a Inanda.
A cikin 1887, dangin Wilcox suna komawa Amurka kuma John Dube da mahaifiyarsa suka rinjayi ma'auratan mishan su tafi da Dube zuwa Amurka, inda zai iya ci gaba da karatunsa. Cullens sun yarda, bisa sharaɗin cewa Dube ya ci gaba da kula da kansa na kuɗi; duk da haka, sun ba shi shawara, kuma William ya same shi aikinsa na farko a kan hanya a lokacin da ya isa Amurka. A ƙarshen 1888, Dube ya shiga makarantar Oberlin Academy Preparatory School kuma, kodayake ya karanta bugu da taimakon kai, bai kammala karatunsa ba.
A 1893, ya koma Inanda, inda a cikin Janairu 1894 ya auri Nokutela Mdima.
== Dan jaha ==
[[Fayil:ANC1914.jpg|thumb| Tawagar 'yan asalin Afirka ta Kudu zuwa Ingila, Yuni 1914. Hagu zuwa dama: [[Thomas Mapike]], Rev. Walter Rubusana, Dube, Saul Msane, Sol Plaatje]]
Ga wanda ya yi karatun mishan, an sami sabani tsakanin sabuwar ilimin Yammacin Turai da al'ummar Afirka ta gargajiya. Duk da haka, Dube ya zagaya wannan ɓangarorin zamantakewa da iya irin ta ɗan jaha, kamar a shekarunsa na baya, lokacin da ya sami amincewar dangin Zulu. Ana iya tunanin cewa Dube ba zai taba kasancewa cikin jam’iyyar SNC ba, sai dai koyarwarsa da jawabansa kan wajibcin hadin kai ya yi daidai da yanayin siyasar da ta kunno kai a lokacin.
Ba a taba gabatar da jawaban Dube a matsayinsa na shugaban masu fafutuka na siyasa ba. Samuwar baƙar fata na gaba cikin ƙungiyoyin siyasa da zamantakewar al'umma shine ya kasance tare da [[Marcus Garvey]] 's [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Universal Negro Improvement Association da African Communities League]], wanda aka kafa a 1914. A cikin siyasarsa Dube ya kasance mai taka tsantsan da ra'ayin mazan jiya, amma duk da haka ya fito fili kan hakkin bakar fata da kuma muhimmin tsarin hadin kai - ya hango wajibcin hadin kan bakaken fata tun kafin Garvey ya zo fagen kasa da kasa.
== Malami ==
[[Fayil:Mid_1930s_John_and_Angelina_Dupe_with_l_to_r_Nomagugu-Joan_Lulu-James_Sipho_-Douglas_Sobanto.JPG|thumb| Tsakanin 1930s, Dube da matarsa ta biyu Angelina, tare da (l. to r.) Nomagugu, Joan Lulu, James Sipho da Douglas Sobanto.]]
Dube kuma malami ne, mai ba da jawabi a kan da'ira yana shiga cikin laccoci a fadin kasar. A cikin 1901, shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, sun kafa Makarantar Masana'antu ta Zulu wadda a yanzu ita ce [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Makarantar Sakandare ta Ohlange]] a Ohlange, kusa da Phoenix da EkuPhakameni . Wannan ita ce cibiyar ilimi ta farko a Afirka ta Kudu da bakaken fata suka kafa.
Ya ba da malamai ta hanyar gayyata kuma an ba shi digirin digiri na Falsafa a sakamakon haka. Matsayinsa na malami ya kasance ƙasa da rubuce-rubuce, amma ya riƙe kuma ya ba da shawarar ra'ayoyi game da ilimi da al'adu waɗanda gwamnatin wariyar launin fata za ta yi amfani da su ta hanyoyin da ba su dace ba lokacin da ta hau kan karagar mulki a 1948 da kuma kafa Dokar Ilimi ta Bantu . Dube ya gano buƙatar haɗa ilimin Yamma tare da al'adu da al'adun gida, duk sun dogara ne akan manyan halayen al'ummar Afirka. Ana samun ra'ayoyinsa akan ilimi a duka ''Ukuziphatha'' da ''Isita'' .
== Mutumin haruffa ==
Yana cikin majagaba na wasiƙa da suka taimaka wajen kafa littattafan Zulu. Ya kasance daya daga cikin marubutan Zulu na farko da aka buga, kodayake littafin Zulu na farko Magema Fuze ne ya rubuta, wanda tarihin Zulus, ''Abantu abamnyama lapo bavela ngakona'' (wanda aka fassara da ''Baƙar fata da Daga Inda suka zo'' ), an buga shi a cikin 1922, an rubuta shi a cikin 1880s da farkon 1890s.
Aikin Dube na farko da aka buga shi ne makala a cikin Ingilishi kan inganta kai da mutuncin jama'a wanda aka buga a 1910. Aikin da ya ba shi digirin girmamawa na falsafa shine 1992 makala ''Umuntu Isita Sake Uqobo Lwake'' ( ''"Mutum babban abokin gaba ne"'' ; rubutu a gabanin 1936 Zulu tsohon rubutun waƙa). Ya ci gaba da buga, a cikin 1930, wani littafi na tarihi wanda ya tabbatar da zama sananne kuma mai tasiri a cikin littafin Zulu mai suna ''Insila kaShaka'' ( ''Bawan Jiki na Shaka'' ). <ref name="SAHO">{{Cite web |title=John Langalibalele Dube |url=https://www.sahistory.org.za/people/john-langalibalele-dube |access-date=21 August 2023 |website=South African History Online}}</ref>
Ya fara rubuta tarihin gidan sarautar Zulu, musamman na Sarki Dinizulu, wanda ya sa ya zama marubuci na farko a cikin adabin Afirka. Akwai wasu ayyuka da yawa waɗanda ba su da mahimmancin ingancin adabi kamar rubutun "Ukuziphatha" na 1910 ("On Halaye").
Baya ga ayyukan adabinsa, Dube da matarsa sun kafa jaridar [[Harshen Zulu|Zulu]] / Turanci ta farko, <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}</ref> ''Ilanga laseNatali'' ( ''The Sun of Natal'' ), a cikin 1903, littafin da a cikin 2003 ya yi bikin cika shekaru ɗari. ''Ilanga laseNatali'' ya daina cin gashin kansa tun lokacin da kungiyar siyasa ta ''Inkatha yeNkululelo yeSizwe'' ta siya a shekarar 1988, karkashin jagorancin [[Mangosuthu Buthelezi]], daga baya aka santa da jam'iyyar siyasa a Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata mai suna Inkatha Freedom Party (IFP).
Dube da matarsa ta farko, Nokutela Dube, an yaba su wajen tallata waƙar Enoch Sontonga mai suna " Nkosi Sikelel' iAfrika ". <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMartin_Vennard2014">Martin Vennard (13 June 2014). [https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 "The pioneering woman the world forgot"]. BBC News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2014</span>.</cite></ref> Wannan daga baya ya zama waƙar ƙasa bayan ƙungiyar mawaƙa ta [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Ohlange Institute]] ta yi amfani da ita. Sun buga shi a taron Majalisar Wakilan Ƙasa ta Afirka ta Kudu a 1912. An rera ta ne bayan sallar rufewa kuma jam’iyyar ANC ta karbe ta a matsayin wakar rufe ta a hukumance a shekarar 1925.
== Booker T. Washington ya yi tasiri ==
Dube ya fuskanci tasirin Booker T. Washington da kansa a tafiye-tafiyensa zuwa Amurka don faɗaɗa iliminsa a farkon 1890. Shi da matarsa sun kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] a shekara ta 1901, makarantar da aka sadaukar don koyar da matan [[Mutanen Bantu|Bantu]] hanyoyin zamani don samun 'yanci da samun gurbi a cikin zamantakewar zamani. A cikin littafinsa ''Ukuziphatha'' Dube ya bayyana matar Bantu a matsayin raunin da ke tattare da bunkasa al’ummar Bantu saboda takurewar da al’umma ke yi wa mata da kuma abin da ya bayyana a matsayin mata na kamuwa da cutar basir. Dube ya sami tasiri musamman ta hanyar karanta Washington's ''Up From Slavery'' (1901), littafi kan dogaro da kai, bisharar da masanin Amurka Ralph Waldo Emerson ya koyar. Littafin Washington ya yi tasiri sosai a cikin tunanin Bantu da kuma duniya baki ɗaya. Daga baya aka fassara shi zuwa harsunan Bantu da yawa a Afirka ta Kudu, amma Dube bai taɓa zaɓar ya fassara shi ba, maimakon ya sanya koyarwarsa a aikace. Wannan wani abu ne da ba a taba yin irinsa ba, sai dai Garvey da yunkurinsa da kuma, a takaice, na dan siyasa [[Steve Biko]] a garinsa na King William's Town a lardin Gabashin Cape. Dube ya sami wahayi daga Cibiyar Tuskegee ta Washington; Bayan shekaru Marcus Garvey ya yi ƙoƙarin ganin Washington saboda irin wannan wahayi, ko da yake ya isa Amurka a 1916, Washington ta mutu a shekarar da ta gabata. Makarantar Dube tana aiki a yau. Dube ya kasance mai tsayin daka wajen dogaro da kai, a matsayinsa na nema na dabi'a da ruhi don tabbatar da mutunci da mutuntawa a idanun wasu. A ''Isita'', ya yi wa'azin dogaro da kai da kuma buƙatar baƙar fata don fara ayyukan tattalin arziki don samun girmamawa a idanun duniya.
Nasarar kungiyar Nokutela da John Dube ba ta kai ga aurensu ba. An ga rashin samun ƴaƴa ya yi muni akan Nokutela kuma John ya haifi ɗa tare da ɗaya daga cikin almajiransu. An kafa wani kwamiti da zai binciki John, amma ba su dauki mataki ba kuma Nokutela ya ji kunya. Ma'auratan sun rabu a kusan 1914, kuma Nokutela ya koma Transvaal har sai ta kamu da cutar koda. Ta koma zama tare da John Dube a [[Johannesburg]], kuma ta mutu a 1917 tana da shekaru 44. Jana'izar ta ya samu halartar Pixley ka Isaka Seme da wasu fitattun 'yan jam'iyyar da za ta zama jam'iyyar African National Congress .
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Internet Archive author|sname=John Langalibalele Dube|sopt=t}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6rlus6fu2nc416zonllgz0otnly65nf
823051
823050
2026-04-20T16:33:30Z
Pharouqenr
25549
823051
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Langalibalele Dube''' OLG (22 Fabrairu 1871 - 11 Fabrairu 1946) ya kasance marubuci ɗan yankin [[Afirka ta Kudu]] ne, masanin falsafa, malami, ɗan siyasa, mawallafi, edita, marubuci kuma mawaƙi. Shi ne shugaban da ya kafa jam'iyyar Native National Congress (SANNC) ta Afirka ta Kudu, wacce ta zama Majalisar Wakilan Afirka a 1923. Shi kawu ne ga Dr Pixley ka Isaka Seme, wanda ya kafa SANNC tare da shi. Dube ya zama shugaban SANNC tsakanin 1912 zuwa 1917. An kawo shi Amurka ta hanyar dawowar mishan kuma ya halarci Kwalejin Shirye-shiryen Oberlin .
Ya koma Afirka ta Kudu, inda a cikin 1901 shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, suka kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] bisa Cibiyar Tuskegee ta Booker T. Washington ta kafa. A cikin 1903, Dubes sun kafa jaridar isiZulu ''Ilanga'' (yanzu ''Ilanga lase Natal'' ). A cikin 1930, John Dube ya buga ''Bawan Jikin Shaka'' . Ya mutu a shekara ta 1946.
== Rayuwar farko ==
An haifi John Langalibalele Dube a Natal a tashar Inanda na Ofishin Jakadancin Zulu na Amurka (AZM), reshe na Hukumar Kwamishinonin Ofishin Jakadancin {asashen Waje na {asar Amirka, wanda majami'un mishan na Kudancin Afirka suka ha] a da 'yar'uwar Ikklisiyoyin Ikklisiya na Ƙungiyar Mishan ta London da Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Kudu don kafa Cocin United Congregational Church of Southern Africa (UCSA). Mahaifinsa, Reverend James Dube, yana ɗaya daga cikin fastocin Afirka na farko na AZM. Dube ya fara karatun boko a Inanda da Kwalejin Adams, Amanzimtoti . An kira Reverend William Cullen Wilcox don ya yi magana da Dube, wanda ke rashin da'a a Makarantar Adams. Mahaifinsa James Dube a lokacin shi ne ministan ikilisiya a Inanda.
A cikin 1887, dangin Wilcox suna komawa Amurka kuma John Dube da mahaifiyarsa suka rinjayi ma'auratan mishan su tafi da Dube zuwa Amurka, inda zai iya ci gaba da karatunsa. Cullens sun yarda, bisa sharaɗin cewa Dube ya ci gaba da kula da kansa na kuɗi; duk da haka, sun ba shi shawara, kuma William ya same shi aikinsa na farko a kan hanya a lokacin da ya isa Amurka. A ƙarshen 1888, Dube ya shiga makarantar Oberlin Academy Preparatory School kuma, kodayake ya karanta bugu da taimakon kai, bai kammala karatunsa ba.
A 1893, ya koma Inanda, inda a cikin Janairu 1894 ya auri Nokutela Mdima.
== Dan jaha ==
[[Fayil:ANC1914.jpg|thumb| Tawagar 'yan asalin Afirka ta Kudu zuwa Ingila, Yuni 1914. Hagu zuwa dama: [[Thomas Mapike]], Rev. Walter Rubusana, Dube, Saul Msane, Sol Plaatje]]
Ga wanda ya yi karatun mishan, an sami sabani tsakanin sabuwar ilimin Yammacin Turai da al'ummar Afirka ta gargajiya. Duk da haka, Dube ya zagaya wannan ɓangarorin zamantakewa da iya irin ta ɗan jaha, kamar a shekarunsa na baya, lokacin da ya sami amincewar dangin Zulu. Ana iya tunanin cewa Dube ba zai taba kasancewa cikin jam’iyyar SNC ba, sai dai koyarwarsa da jawabansa kan wajibcin hadin kai ya yi daidai da yanayin siyasar da ta kunno kai a lokacin.
Ba a taba gabatar da jawaban Dube a matsayinsa na shugaban masu fafutuka na siyasa ba. Samuwar baƙar fata na gaba cikin ƙungiyoyin siyasa da zamantakewar al'umma shine ya kasance tare da [[Marcus Garvey]] 's [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Universal Negro Improvement Association da African Communities League]], wanda aka kafa a 1914. A cikin siyasarsa Dube ya kasance mai taka tsantsan da ra'ayin mazan jiya, amma duk da haka ya fito fili kan hakkin bakar fata da kuma muhimmin tsarin hadin kai - ya hango wajibcin hadin kan bakaken fata tun kafin Garvey ya zo fagen kasa da kasa.
== Malami ==
[[Fayil:Mid_1930s_John_and_Angelina_Dupe_with_l_to_r_Nomagugu-Joan_Lulu-James_Sipho_-Douglas_Sobanto.JPG|thumb| Tsakanin 1930s, Dube da matarsa ta biyu Angelina, tare da (l. to r.) Nomagugu, Joan Lulu, James Sipho da Douglas Sobanto.]]
Dube kuma malami ne, mai ba da jawabi a kan da'ira yana shiga cikin laccoci a fadin kasar. A cikin 1901, shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, sun kafa Makarantar Masana'antu ta Zulu wadda a yanzu ita ce [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Makarantar Sakandare ta Ohlange]] a Ohlange, kusa da Phoenix da EkuPhakameni . Wannan ita ce cibiyar ilimi ta farko a Afirka ta Kudu da bakaken fata suka kafa.
Ya ba da malamai ta hanyar gayyata kuma an ba shi digirin digiri na Falsafa a sakamakon haka. Matsayinsa na malami ya kasance ƙasa da rubuce-rubuce, amma ya riƙe kuma ya ba da shawarar ra'ayoyi game da ilimi da al'adu waɗanda gwamnatin wariyar launin fata za ta yi amfani da su ta hanyoyin da ba su dace ba lokacin da ta hau kan karagar mulki a 1948 da kuma kafa Dokar Ilimi ta Bantu . Dube ya gano buƙatar haɗa ilimin Yamma tare da al'adu da al'adun gida, duk sun dogara ne akan manyan halayen al'ummar Afirka. Ana samun ra'ayoyinsa akan ilimi a duka ''Ukuziphatha'' da ''Isita'' .
== Mutumin haruffa ==
Yana cikin majagaba na wasiƙa da suka taimaka wajen kafa littattafan Zulu. Ya kasance daya daga cikin marubutan Zulu na farko da aka buga, kodayake littafin Zulu na farko Magema Fuze ne ya rubuta, wanda tarihin Zulus, ''Abantu abamnyama lapo bavela ngakona'' (wanda aka fassara da ''Baƙar fata da Daga Inda suka zo'' ), an buga shi a cikin 1922, an rubuta shi a cikin 1880s da farkon 1890s.
Aikin Dube na farko da aka buga shi ne makala a cikin Ingilishi kan inganta kai da mutuncin jama'a wanda aka buga a 1910. Aikin da ya ba shi digirin girmamawa na falsafa shine 1992 makala ''Umuntu Isita Sake Uqobo Lwake'' ( ''"Mutum babban abokin gaba ne"'' ; rubutu a gabanin 1936 Zulu tsohon rubutun waƙa). Ya ci gaba da buga, a cikin 1930, wani littafi na tarihi wanda ya tabbatar da zama sananne kuma mai tasiri a cikin littafin Zulu mai suna ''Insila kaShaka'' ( ''Bawan Jiki na Shaka'' ). <ref name="SAHO">{{Cite web |title=John Langalibalele Dube |url=https://www.sahistory.org.za/people/john-langalibalele-dube |access-date=21 August 2023 |website=South African History Online}}</ref>
Ya fara rubuta tarihin gidan sarautar Zulu, musamman na Sarki Dinizulu, wanda ya sa ya zama marubuci na farko a cikin adabin Afirka. Akwai wasu ayyuka da yawa waɗanda ba su da mahimmancin ingancin adabi kamar rubutun "Ukuziphatha" na 1910 ("On Halaye").
Baya ga ayyukan adabinsa, Dube da matarsa sun kafa jaridar [[Harshen Zulu|Zulu]] / Turanci ta farko, <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}</ref> ''Ilanga laseNatali'' ( ''The Sun of Natal'' ), a cikin 1903, littafin da a cikin 2003 ya yi bikin cika shekaru ɗari. ''Ilanga laseNatali'' ya daina cin gashin kansa tun lokacin da kungiyar siyasa ta ''Inkatha yeNkululelo yeSizwe'' ta siya a shekarar 1988, karkashin jagorancin [[Mangosuthu Buthelezi]], daga baya aka santa da jam'iyyar siyasa a Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata mai suna Inkatha Freedom Party (IFP).
Dube da matarsa ta farko, Nokutela Dube, an yaba su wajen tallata waƙar Enoch Sontonga mai suna " Nkosi Sikelel' iAfrika ". <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMartin_Vennard2014">Martin Vennard (13 June 2014). [https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 "The pioneering woman the world forgot"]. BBC News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2014</span>.</cite></ref> Wannan daga baya ya zama waƙar ƙasa bayan ƙungiyar mawaƙa ta [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Ohlange Institute]] ta yi amfani da ita. Sun buga shi a taron Majalisar Wakilan Ƙasa ta Afirka ta Kudu a 1912. An rera ta ne bayan sallar rufewa kuma jam’iyyar ANC ta karbe ta a matsayin wakar rufe ta a hukumance a shekarar 1925.
== Booker T. Washington ya yi tasiri ==
Dube ya fuskanci tasirin Booker T. Washington da kansa a tafiye-tafiyensa zuwa Amurka don faɗaɗa iliminsa a farkon 1890. Shi da matarsa sun kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] a shekara ta 1901, makarantar da aka sadaukar don koyar da matan [[Mutanen Bantu|Bantu]] hanyoyin zamani don samun 'yanci da samun gurbi a cikin zamantakewar zamani. A cikin littafinsa ''Ukuziphatha'' Dube ya bayyana matar Bantu a matsayin raunin da ke tattare da bunkasa al’ummar Bantu saboda takurewar da al’umma ke yi wa mata da kuma abin da ya bayyana a matsayin mata na kamuwa da cutar basir. Dube ya sami tasiri musamman ta hanyar karanta Washington's ''Up From Slavery'' (1901), littafi kan dogaro da kai, bisharar da masanin Amurka Ralph Waldo Emerson ya koyar. Littafin Washington ya yi tasiri sosai a cikin tunanin Bantu da kuma duniya baki ɗaya. Daga baya aka fassara shi zuwa harsunan Bantu da yawa a Afirka ta Kudu, amma Dube bai taɓa zaɓar ya fassara shi ba, maimakon ya sanya koyarwarsa a aikace. Wannan wani abu ne da ba a taba yin irinsa ba, sai dai Garvey da yunkurinsa da kuma, a takaice, na dan siyasa [[Steve Biko]] a garinsa na King William's Town a lardin Gabashin Cape. Dube ya sami wahayi daga Cibiyar Tuskegee ta Washington; Bayan shekaru Marcus Garvey ya yi ƙoƙarin ganin Washington saboda irin wannan wahayi, ko da yake ya isa Amurka a 1916, Washington ta mutu a shekarar da ta gabata. Makarantar Dube tana aiki a yau. Dube ya kasance mai tsayin daka wajen dogaro da kai, a matsayinsa na nema na dabi'a da ruhi don tabbatar da mutunci da mutuntawa a idanun wasu. A ''Isita'', ya yi wa'azin dogaro da kai da kuma buƙatar baƙar fata don fara ayyukan tattalin arziki don samun girmamawa a idanun duniya.
Nasarar kungiyar Nokutela da John Dube ba ta kai ga aurensu ba. An ga rashin samun ƴaƴa ya yi muni akan Nokutela kuma John ya haifi ɗa tare da ɗaya daga cikin almajiransu. An kafa wani kwamiti da zai binciki John, amma ba su dauki mataki ba kuma Nokutela ya ji kunya. Ma'auratan sun rabu a kusan 1914, kuma Nokutela ya koma Transvaal har sai ta kamu da cutar koda. Ta koma zama tare da John Dube a [[Johannesburg]], kuma ta mutu a 1917 tana da shekaru 44. Jana'izar ta ya samu halartar Pixley ka Isaka Seme da wasu fitattun 'yan jam'iyyar da za ta zama jam'iyyar African National Congress .
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Internet Archive author|sname=John Langalibalele Dube|sopt=t}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6p29hdg9g2cds0okww1kpn69zrbo7zv
823052
823051
2026-04-20T16:33:55Z
Pharouqenr
25549
823052
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Langalibalele Dube''' OLG (22 Fabrairu 1871 - 11 Fabrairu 1946) ya kasance marubuci ɗan yankin [[Afirka ta Kudu]] ne, masanin falsafa, malami, ɗan siyasa, mawallafi, edita, marubuci kuma mawaƙi. Shi ne shugaban da ya kafa jam'iyyar Native National Congress (SANNC) ta [[Afirka ta Kudu]], wacce ta zama Majalisar Wakilan Afirka a 1923. Shi kawu ne ga Dr Pixley ka Isaka Seme, wanda ya kafa SANNC tare da shi. Dube ya zama shugaban SANNC tsakanin 1912 zuwa 1917. An kawo shi Amurka ta hanyar dawowar mishan kuma ya halarci Kwalejin Shirye-shiryen Oberlin .
Ya koma Afirka ta Kudu, inda a cikin 1901 shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, suka kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] bisa Cibiyar Tuskegee ta Booker T. Washington ta kafa. A cikin 1903, Dubes sun kafa jaridar isiZulu ''Ilanga'' (yanzu ''Ilanga lase Natal'' ). A cikin 1930, John Dube ya buga ''Bawan Jikin Shaka'' . Ya mutu a shekara ta 1946.
== Rayuwar farko ==
An haifi John Langalibalele Dube a Natal a tashar Inanda na Ofishin Jakadancin Zulu na Amurka (AZM), reshe na Hukumar Kwamishinonin Ofishin Jakadancin {asashen Waje na {asar Amirka, wanda majami'un mishan na Kudancin Afirka suka ha] a da 'yar'uwar Ikklisiyoyin Ikklisiya na Ƙungiyar Mishan ta London da Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Kudu don kafa Cocin United Congregational Church of Southern Africa (UCSA). Mahaifinsa, Reverend James Dube, yana ɗaya daga cikin fastocin Afirka na farko na AZM. Dube ya fara karatun boko a Inanda da Kwalejin Adams, Amanzimtoti . An kira Reverend William Cullen Wilcox don ya yi magana da Dube, wanda ke rashin da'a a Makarantar Adams. Mahaifinsa James Dube a lokacin shi ne ministan ikilisiya a Inanda.
A cikin 1887, dangin Wilcox suna komawa Amurka kuma John Dube da mahaifiyarsa suka rinjayi ma'auratan mishan su tafi da Dube zuwa Amurka, inda zai iya ci gaba da karatunsa. Cullens sun yarda, bisa sharaɗin cewa Dube ya ci gaba da kula da kansa na kuɗi; duk da haka, sun ba shi shawara, kuma William ya same shi aikinsa na farko a kan hanya a lokacin da ya isa Amurka. A ƙarshen 1888, Dube ya shiga makarantar Oberlin Academy Preparatory School kuma, kodayake ya karanta bugu da taimakon kai, bai kammala karatunsa ba.
A 1893, ya koma Inanda, inda a cikin Janairu 1894 ya auri Nokutela Mdima.
== Dan jaha ==
[[Fayil:ANC1914.jpg|thumb| Tawagar 'yan asalin Afirka ta Kudu zuwa Ingila, Yuni 1914. Hagu zuwa dama: [[Thomas Mapike]], Rev. Walter Rubusana, Dube, Saul Msane, Sol Plaatje]]
Ga wanda ya yi karatun mishan, an sami sabani tsakanin sabuwar ilimin Yammacin Turai da al'ummar Afirka ta gargajiya. Duk da haka, Dube ya zagaya wannan ɓangarorin zamantakewa da iya irin ta ɗan jaha, kamar a shekarunsa na baya, lokacin da ya sami amincewar dangin Zulu. Ana iya tunanin cewa Dube ba zai taba kasancewa cikin jam’iyyar SNC ba, sai dai koyarwarsa da jawabansa kan wajibcin hadin kai ya yi daidai da yanayin siyasar da ta kunno kai a lokacin.
Ba a taba gabatar da jawaban Dube a matsayinsa na shugaban masu fafutuka na siyasa ba. Samuwar baƙar fata na gaba cikin ƙungiyoyin siyasa da zamantakewar al'umma shine ya kasance tare da [[Marcus Garvey]] 's [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Universal Negro Improvement Association da African Communities League]], wanda aka kafa a 1914. A cikin siyasarsa Dube ya kasance mai taka tsantsan da ra'ayin mazan jiya, amma duk da haka ya fito fili kan hakkin bakar fata da kuma muhimmin tsarin hadin kai - ya hango wajibcin hadin kan bakaken fata tun kafin Garvey ya zo fagen kasa da kasa.
== Malami ==
[[Fayil:Mid_1930s_John_and_Angelina_Dupe_with_l_to_r_Nomagugu-Joan_Lulu-James_Sipho_-Douglas_Sobanto.JPG|thumb| Tsakanin 1930s, Dube da matarsa ta biyu Angelina, tare da (l. to r.) Nomagugu, Joan Lulu, James Sipho da Douglas Sobanto.]]
Dube kuma malami ne, mai ba da jawabi a kan da'ira yana shiga cikin laccoci a fadin kasar. A cikin 1901, shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, sun kafa Makarantar Masana'antu ta Zulu wadda a yanzu ita ce [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Makarantar Sakandare ta Ohlange]] a Ohlange, kusa da Phoenix da EkuPhakameni . Wannan ita ce cibiyar ilimi ta farko a Afirka ta Kudu da bakaken fata suka kafa.
Ya ba da malamai ta hanyar gayyata kuma an ba shi digirin digiri na Falsafa a sakamakon haka. Matsayinsa na malami ya kasance ƙasa da rubuce-rubuce, amma ya riƙe kuma ya ba da shawarar ra'ayoyi game da ilimi da al'adu waɗanda gwamnatin wariyar launin fata za ta yi amfani da su ta hanyoyin da ba su dace ba lokacin da ta hau kan karagar mulki a 1948 da kuma kafa Dokar Ilimi ta Bantu . Dube ya gano buƙatar haɗa ilimin Yamma tare da al'adu da al'adun gida, duk sun dogara ne akan manyan halayen al'ummar Afirka. Ana samun ra'ayoyinsa akan ilimi a duka ''Ukuziphatha'' da ''Isita'' .
== Mutumin haruffa ==
Yana cikin majagaba na wasiƙa da suka taimaka wajen kafa littattafan Zulu. Ya kasance daya daga cikin marubutan Zulu na farko da aka buga, kodayake littafin Zulu na farko Magema Fuze ne ya rubuta, wanda tarihin Zulus, ''Abantu abamnyama lapo bavela ngakona'' (wanda aka fassara da ''Baƙar fata da Daga Inda suka zo'' ), an buga shi a cikin 1922, an rubuta shi a cikin 1880s da farkon 1890s.
Aikin Dube na farko da aka buga shi ne makala a cikin Ingilishi kan inganta kai da mutuncin jama'a wanda aka buga a 1910. Aikin da ya ba shi digirin girmamawa na falsafa shine 1992 makala ''Umuntu Isita Sake Uqobo Lwake'' ( ''"Mutum babban abokin gaba ne"'' ; rubutu a gabanin 1936 Zulu tsohon rubutun waƙa). Ya ci gaba da buga, a cikin 1930, wani littafi na tarihi wanda ya tabbatar da zama sananne kuma mai tasiri a cikin littafin Zulu mai suna ''Insila kaShaka'' ( ''Bawan Jiki na Shaka'' ). <ref name="SAHO">{{Cite web |title=John Langalibalele Dube |url=https://www.sahistory.org.za/people/john-langalibalele-dube |access-date=21 August 2023 |website=South African History Online}}</ref>
Ya fara rubuta tarihin gidan sarautar Zulu, musamman na Sarki Dinizulu, wanda ya sa ya zama marubuci na farko a cikin adabin Afirka. Akwai wasu ayyuka da yawa waɗanda ba su da mahimmancin ingancin adabi kamar rubutun "Ukuziphatha" na 1910 ("On Halaye").
Baya ga ayyukan adabinsa, Dube da matarsa sun kafa jaridar [[Harshen Zulu|Zulu]] / Turanci ta farko, <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}</ref> ''Ilanga laseNatali'' ( ''The Sun of Natal'' ), a cikin 1903, littafin da a cikin 2003 ya yi bikin cika shekaru ɗari. ''Ilanga laseNatali'' ya daina cin gashin kansa tun lokacin da kungiyar siyasa ta ''Inkatha yeNkululelo yeSizwe'' ta siya a shekarar 1988, karkashin jagorancin [[Mangosuthu Buthelezi]], daga baya aka santa da jam'iyyar siyasa a Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata mai suna Inkatha Freedom Party (IFP).
Dube da matarsa ta farko, Nokutela Dube, an yaba su wajen tallata waƙar Enoch Sontonga mai suna " Nkosi Sikelel' iAfrika ". <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMartin_Vennard2014">Martin Vennard (13 June 2014). [https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 "The pioneering woman the world forgot"]. BBC News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2014</span>.</cite></ref> Wannan daga baya ya zama waƙar ƙasa bayan ƙungiyar mawaƙa ta [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Ohlange Institute]] ta yi amfani da ita. Sun buga shi a taron Majalisar Wakilan Ƙasa ta Afirka ta Kudu a 1912. An rera ta ne bayan sallar rufewa kuma jam’iyyar ANC ta karbe ta a matsayin wakar rufe ta a hukumance a shekarar 1925.
== Booker T. Washington ya yi tasiri ==
Dube ya fuskanci tasirin Booker T. Washington da kansa a tafiye-tafiyensa zuwa Amurka don faɗaɗa iliminsa a farkon 1890. Shi da matarsa sun kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] a shekara ta 1901, makarantar da aka sadaukar don koyar da matan [[Mutanen Bantu|Bantu]] hanyoyin zamani don samun 'yanci da samun gurbi a cikin zamantakewar zamani. A cikin littafinsa ''Ukuziphatha'' Dube ya bayyana matar Bantu a matsayin raunin da ke tattare da bunkasa al’ummar Bantu saboda takurewar da al’umma ke yi wa mata da kuma abin da ya bayyana a matsayin mata na kamuwa da cutar basir. Dube ya sami tasiri musamman ta hanyar karanta Washington's ''Up From Slavery'' (1901), littafi kan dogaro da kai, bisharar da masanin Amurka Ralph Waldo Emerson ya koyar. Littafin Washington ya yi tasiri sosai a cikin tunanin Bantu da kuma duniya baki ɗaya. Daga baya aka fassara shi zuwa harsunan Bantu da yawa a Afirka ta Kudu, amma Dube bai taɓa zaɓar ya fassara shi ba, maimakon ya sanya koyarwarsa a aikace. Wannan wani abu ne da ba a taba yin irinsa ba, sai dai Garvey da yunkurinsa da kuma, a takaice, na dan siyasa [[Steve Biko]] a garinsa na King William's Town a lardin Gabashin Cape. Dube ya sami wahayi daga Cibiyar Tuskegee ta Washington; Bayan shekaru Marcus Garvey ya yi ƙoƙarin ganin Washington saboda irin wannan wahayi, ko da yake ya isa Amurka a 1916, Washington ta mutu a shekarar da ta gabata. Makarantar Dube tana aiki a yau. Dube ya kasance mai tsayin daka wajen dogaro da kai, a matsayinsa na nema na dabi'a da ruhi don tabbatar da mutunci da mutuntawa a idanun wasu. A ''Isita'', ya yi wa'azin dogaro da kai da kuma buƙatar baƙar fata don fara ayyukan tattalin arziki don samun girmamawa a idanun duniya.
Nasarar kungiyar Nokutela da John Dube ba ta kai ga aurensu ba. An ga rashin samun ƴaƴa ya yi muni akan Nokutela kuma John ya haifi ɗa tare da ɗaya daga cikin almajiransu. An kafa wani kwamiti da zai binciki John, amma ba su dauki mataki ba kuma Nokutela ya ji kunya. Ma'auratan sun rabu a kusan 1914, kuma Nokutela ya koma Transvaal har sai ta kamu da cutar koda. Ta koma zama tare da John Dube a [[Johannesburg]], kuma ta mutu a 1917 tana da shekaru 44. Jana'izar ta ya samu halartar Pixley ka Isaka Seme da wasu fitattun 'yan jam'iyyar da za ta zama jam'iyyar African National Congress .
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Internet Archive author|sname=John Langalibalele Dube|sopt=t}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fror2fifxv681ssrffsprx7cn0vy03l
823053
823052
2026-04-20T16:34:24Z
Pharouqenr
25549
823053
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Langalibalele Dube''' OLG (22 Fabrairu 1871 - 11 Fabrairu 1946) ya kasance marubuci ɗan yankin [[Afirka ta Kudu]] ne, masanin falsafa, malami, ɗan siyasa, mawallafi, edita, marubuci kuma mawaƙi. Shi ne shugaban da ya kafa jam'iyyar Native National Congress (SANNC) ta [[Afirka ta Kudu]], wacce ta zama Majalisar Wakilan Afirka a 1923. Shi kawu ne ga Dr Pixley ka Isaka Seme, wanda ya kafa SANNC tare da shi. Dube ya zama shugaban SANNC tsakanin 1912 zuwa 1917. An kawo shi Amurka ta hanyar dawowar mishan kuma ya halarci Kwalejin Shirye-shiryen Oberlin .
Ya koma Afirka ta Kudu, inda a cikin 1901 shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, suka kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] bisa Cibiyar Tuskegee ta Booker T. Washington ta kafa. A cikin 1903, Dubes sun kafa jaridar isiZulu ''Ilanga'' (yanzu ''Ilanga lase Natal'' ). A cikin 1930, John Dube ya buga ''Bawan Jikin Shaka'' . Ya mutu a shekara ta 1946.
== Rayuwar farko ==
An haifi John Langalibalele Dube a Natal a tashar Inanda na Ofishin Jakadancin Zulu na Amurka (AZM), reshe na Hukumar Kwamishinonin Ofishin Jakadancin {asashen Waje na {asar Amirka, wanda majami'un mishan na Kudancin Afirka suka ha] a da 'yar'uwar Ikklisiyoyin Ikklisiya na Ƙungiyar Mishan ta London da Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Kudu don kafa Cocin United Congregational Church of Southern Africa (UCSA). Mahaifinsa, Reverend James Dube, yana ɗaya daga cikin fastocin Afirka na farko na AZM. Dube ya fara karatun boko a Inanda da Kwalejin Adams, Amanzimtoti . An kira Reverend William Cullen Wilcox don ya yi magana da Dube, wanda ke rashin da'a a Makarantar Adams. Mahaifinsa James Dube a lokacin shi ne ministan ikilisiya a Inanda.
A cikin 1887, dangin Wilcox suna komawa Amurka kuma John Dube da mahaifiyarsa suka rinjayi ma'auratan mishan su tafi da Dube zuwa Amurka, inda zai iya ci gaba da karatunsa. Cullens sun yarda, bisa sharaɗin cewa Dube ya ci gaba da kula da kansa na kuɗi; duk da haka, sun ba shi shawara, kuma William ya same shi aikinsa na farko a kan hanya a lokacin da ya isa Amurka. A ƙarshen 1888, Dube ya shiga makarantar Oberlin Academy Preparatory School kuma, kodayake ya karanta bugu da taimakon kai, bai kammala karatunsa ba.
A 1893, ya koma Inanda, inda a cikin Janairu 1894 ya auri Nokutela Mdima.
== Dan jaha ==
[[Fayil:ANC1914.jpg|thumb| Tawagar 'yan asalin Afirka ta Kudu zuwa Ingila, Yuni 1914. Hagu zuwa dama: [[Thomas Mapike]], Rev. Walter Rubusana, Dube, Saul Msane, Sol Plaatje]]
Ga wanda ya yi karatun mishan, an sami sabani tsakanin sabuwar ilimin Yammacin Turai da al'ummar Afirka ta gargajiya. Duk da haka, Dube ya zagaya wannan ɓangarorin zamantakewa da iya irin ta ɗan jaha, kamar a shekarunsa na baya, lokacin da ya sami amincewar dangin Zulu. Ana iya tunanin cewa Dube ba zai taba kasancewa cikin jam’iyyar SNC ba, sai dai koyarwarsa da jawabansa kan wajibcin hadin kai ya yi daidai da yanayin siyasar da ta kunno kai a lokacin.
Ba a taba gabatar da jawaban Dube a matsayinsa na shugaban masu fafutuka na siyasa ba. Samuwar baƙar fata na gaba cikin ƙungiyoyin siyasa da zamantakewar al'umma shine ya kasance tare da [[Marcus Garvey]] 's [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Universal Negro Improvement Association da African Communities League]], wanda aka kafa a 1914. A cikin siyasarsa Dube ya kasance mai taka tsantsan da ra'ayin mazan jiya, amma duk da haka ya fito fili kan hakkin bakar fata da kuma muhimmin tsarin hadin kai - ya hango wajibcin hadin kan bakaken fata tun kafin Garvey ya zo fagen kasa da kasa.
== Malami ==
[[Fayil:Mid_1930s_John_and_Angelina_Dupe_with_l_to_r_Nomagugu-Joan_Lulu-James_Sipho_-Douglas_Sobanto.JPG|thumb| Tsakanin 1930s, Dube da matarsa ta biyu Angelina, tare da (l. to r.) Nomagugu, Joan Lulu, James Sipho da Douglas Sobanto.]]
Dube kuma malami ne, mai ba da jawabi a kan da'ira yana shiga cikin laccoci a fadin kasar. A cikin 1901, shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, sun kafa Makarantar Masana'antu ta Zulu wadda a yanzu ita ce [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Makarantar Sakandare ta Ohlange]] a Ohlange, kusa da Phoenix da EkuPhakameni . Wannan ita ce cibiyar ilimi ta farko a Afirka ta Kudu da bakaken fata suka kafa.
Ya ba da malamai ta hanyar gayyata kuma an ba shi digirin digiri na Falsafa a sakamakon haka. Matsayinsa na malami ya kasance ƙasa da rubuce-rubuce, amma ya riƙe kuma ya ba da shawarar ra'ayoyi game da ilimi da al'adu waɗanda gwamnatin wariyar launin fata za ta yi amfani da su ta hanyoyin da ba su dace ba lokacin da ta hau kan karagar mulki a 1948 da kuma kafa Dokar Ilimi ta Bantu . Dube ya gano buƙatar haɗa ilimin Yamma tare da al'adu da al'adun gida, duk sun dogara ne akan manyan halayen al'ummar Afirka. Ana samun ra'ayoyinsa akan ilimi a duka ''Ukuziphatha'' da ''Isita'' .
== Mutumin haruffa ==
Yana cikin majagaba na wasiƙa da suka taimaka wajen kafa littattafan Zulu. Ya kasance daya daga cikin marubutan Zulu na farko da aka buga, kodayake littafin Zulu na farko Magema Fuze ne ya rubuta, wanda tarihin Zulus, ''Abantu abamnyama lapo bavela ngakona'' (wanda aka fassara da ''Baƙar fata da Daga Inda suka zo'' ), an buga shi a cikin 1922, an rubuta shi a cikin 1880s da farkon 1890s.
Aikin Dube na farko da aka buga shi ne makala a cikin Ingilishi kan inganta kai da mutuncin jama'a wanda aka buga a 1910. Aikin da ya ba shi digirin girmamawa na falsafa shine 1992 makala ''Umuntu Isita Sake Uqobo Lwake'' ( ''"Mutum babban abokin gaba ne"'' ; rubutu a gabanin 1936 Zulu tsohon rubutun waƙa). Ya ci gaba da buga, a cikin 1930, wani littafi na tarihi wanda ya tabbatar da zama sananne kuma mai tasiri a cikin littafin Zulu mai suna ''Insila kaShaka'' ( ''Bawan Jiki na Shaka'' ). <ref name="SAHO">{{Cite web |title=John Langalibalele Dube |url=https://www.sahistory.org.za/people/john-langalibalele-dube |access-date=21 August 2023 |website=South African History Online}}</ref>
Ya fara rubuta tarihin gidan sarautar Zulu, musamman na Sarki Dinizulu, wanda ya sa ya zama marubuci na farko a cikin adabin Afirka. Akwai wasu ayyuka da yawa waɗanda ba su da mahimmancin ingancin adabi kamar rubutun "Ukuziphatha" na 1910 ("On Halaye").
Baya ga ayyukan adabinsa, Dube da matarsa sun kafa jaridar [[Harshen Zulu|Zulu]] / Turanci ta farko, <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}</ref> ''Ilanga laseNatali'' ( ''The Sun of Natal'' ), a cikin 1903, littafin da a cikin 2003 ya yi bikin cika shekaru ɗari. ''Ilanga laseNatali'' ya daina cin gashin kansa tun lokacin da kungiyar siyasa ta ''Inkatha yeNkululelo yeSizwe'' ta siya a shekarar 1988, karkashin jagorancin [[Mangosuthu Buthelezi]], daga baya aka santa da jam'iyyar siyasa a Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata mai suna Inkatha Freedom Party (IFP).
Dube da matarsa ta farko, Nokutela Dube, an yaba su wajen tallata waƙar Enoch Sontonga mai suna " Nkosi Sikelel' iAfrika ". <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMartin_Vennard2014">Martin Vennard (13 June 2014). [https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 "The pioneering woman the world forgot"]. BBC News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2014</span>.</cite></ref> Wannan daga baya ya zama waƙar ƙasa bayan ƙungiyar mawaƙa ta [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Ohlange Institute]] ta yi amfani da ita. Sun buga shi a taron Majalisar Wakilan Ƙasa ta Afirka ta Kudu a 1912. An rera ta ne bayan sallar rufewa kuma jam’iyyar ANC ta karbe ta a matsayin wakar rufe ta a hukumance a shekarar 1925.
== Booker T. Washington ya yi tasiri ==
Dube ya fuskanci tasirin Booker T. Washington da kansa a tafiye-tafiyensa zuwa Amurka don faɗaɗa iliminsa a farkon 1890. Shi da matarsa sun kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] a shekara ta 1901, makarantar da aka sadaukar don koyar da matan [[Mutanen Bantu|Bantu]] hanyoyin zamani don samun 'yanci da samun gurbi a cikin zamantakewar zamani. A cikin littafinsa ''Ukuziphatha'' Dube ya bayyana matar Bantu a matsayin raunin da ke tattare da bunkasa al’ummar Bantu saboda takurewar da al’umma ke yi wa mata da kuma abin da ya bayyana a matsayin mata na kamuwa da cutar basir. Dube ya sami tasiri musamman ta hanyar karanta Washington's ''Up From Slavery'' (1901), littafi kan dogaro da kai, bisharar da masanin Amurka Ralph Waldo Emerson ya koyar. Littafin Washington ya yi tasiri sosai a cikin tunanin Bantu da kuma duniya baki ɗaya. Daga baya aka fassara shi zuwa harsunan Bantu da yawa a Afirka ta Kudu, amma Dube bai taɓa zaɓar ya fassara shi ba, maimakon ya sanya koyarwarsa a aikace. Wannan wani abu ne da ba a taba yin irinsa ba, sai dai Garvey da yunkurinsa da kuma, a takaice, na dan siyasa [[Steve Biko]] a garinsa na King William's Town a lardin Gabashin Cape. Dube ya sami wahayi daga Cibiyar Tuskegee ta Washington; Bayan shekaru Marcus Garvey ya yi ƙoƙarin ganin Washington saboda irin wannan wahayi, ko da yake ya isa Amurka a 1916, Washington ta mutu a shekarar da ta gabata. Makarantar Dube tana aiki a yau. Dube ya kasance mai tsayin daka wajen dogaro da kai, a matsayinsa na nema na dabi'a da ruhi don tabbatar da mutunci da mutuntawa a idanun wasu. A ''Isita'', ya yi wa'azin dogaro da kai da kuma buƙatar baƙar fata don fara ayyukan tattalin arziki don samun girmamawa a idanun duniya.
Nasarar kungiyar Nokutela da John Dube ba ta kai ga aurensu ba. An ga rashin samun ƴaƴa ya yi muni akan Nokutela kuma John ya haifi ɗa tare da ɗaya daga cikin almajiransu. An kafa wani kwamiti da zai binciki John, amma ba su dauki mataki ba kuma Nokutela ya ji kunya. Ma'auratan sun rabu a kusan 1914, kuma Nokutela ya koma Transvaal har sai ta kamu da cutar koda. Ta koma zama tare da John Dube a [[Johannesburg]], kuma ta mutu a 1917 tana da shekaru 44. Jana'izar ta ya samu halartar Pixley ka Isaka Seme da wasu fitattun 'yan jam'iyyar da za ta zama jam'iyyar African National Congress .
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Internet Archive author|sname=John Langalibalele Dube|sopt=t}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
m75o05ofxat1oqgrni1sj3u6zgotwfr
823054
823053
2026-04-20T16:34:48Z
Pharouqenr
25549
823054
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Langalibalele Dube''' OLG (22 Fabrairu 1871 - 11 Fabrairu 1946) ya kasance marubuci ɗan yankin [[Afirka ta Kudu]] ne, masanin falsafa, malami, ɗan siyasa, mawallafi, edita, marubuci kuma mawaƙi. Shi ne shugaban da ya kafa jam'iyyar Native National Congress (SANNC) ta [[Afirka ta Kudu]], wacce ta zama Majalisar Wakilan Afirka a 1923. Shi kawu ne ga Dr Pixley ka Isaka Seme, wanda ya kafa SANNC tare da shi. Dube ya zama shugaban SANNC tsakanin 1912 zuwa 1917. An kawo shi Amurka ta hanyar dawowar mishan kuma ya halarci Kwalejin Shirye-shiryen Oberlin .
Ya koma Afirka ta Kudu, inda a cikin 1901 shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, suka kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] bisa Cibiyar Tuskegee ta Booker T. Washington ta kafa. A cikin 1903, Dubes sun kafa jaridar isiZulu ''Ilanga'' (yanzu ''Ilanga lase Natal'' ). A cikin 1930, John Dube ya buga ''Bawan Jikin Shaka'' . Ya mutu a shekara ta 1946.
== Rayuwar farko ==
An haifi John Langalibalele Dube a Natal a tashar Inanda na Ofishin Jakadancin Zulu na Amurka (AZM), reshe na Hukumar Kwamishinonin Ofishin Jakadancin {asashen Waje na {asar Amirka, wanda majami'un mishan na Kudancin Afirka suka ha] a da 'yar'uwar Ikklisiyoyin Ikklisiya na Ƙungiyar Mishan ta London da Ƙungiyar Tarayyar Afirka ta Kudu don kafa Cocin United Congregational Church of Southern Africa (UCSA). Mahaifinsa, Reverend James Dube, yana ɗaya daga cikin fastocin Afirka na farko na AZM. Dube ya fara karatun boko a Inanda da Kwalejin Adams, Amanzimtoti . An kira Reverend William Cullen Wilcox don ya yi magana da Dube, wanda ke rashin da'a a Makarantar Adams. Mahaifinsa James Dube a lokacin shi ne ministan ikilisiya a Inanda.
A cikin 1887, dangin Wilcox suna komawa Amurka kuma John Dube da mahaifiyarsa suka rinjayi ma'auratan mishan su tafi da Dube zuwa Amurka, inda zai iya ci gaba da karatunsa. Cullens sun yarda, bisa sharaɗin cewa Dube ya ci gaba da kula da kansa na kuɗi; duk da haka, sun ba shi shawara, kuma William ya same shi aikinsa na farko a kan hanya a lokacin da ya isa Amurka. A ƙarshen 1888, Dube ya shiga makarantar Oberlin Academy Preparatory School kuma, kodayake ya karanta bugu da taimakon kai, bai kammala karatunsa ba.
A 1893, ya koma Inanda, inda a cikin Janairu 1894 ya auri Nokutela Mdima.
== Dan jaha ==
[[Fayil:ANC1914.jpg|thumb| Tawagar 'yan asalin Afirka ta Kudu zuwa Ingila, Yuni 1914. Hagu zuwa dama: [[Thomas Mapike]], Rev. Walter Rubusana, Dube, Saul Msane, Sol Plaatje]]
Ga wanda ya yi karatun mishan, an sami sabani tsakanin sabuwar ilimin Yammacin Turai da al'ummar Afirka ta gargajiya. Duk da haka, Dube ya zagaya wannan ɓangarorin zamantakewa da iya irin ta ɗan jaha, kamar a shekarunsa na baya, lokacin da ya sami amincewar dangin Zulu. Ana iya tunanin cewa Dube ba zai taba kasancewa cikin jam’iyyar SNC ba, sai dai koyarwarsa da jawabansa kan wajibcin hadin kai ya yi daidai da yanayin siyasar da ta kunno kai a lokacin.
Ba a taba gabatar da jawaban Dube a matsayinsa na shugaban masu fafutuka na siyasa ba. Samuwar baƙar fata na gaba cikin ƙungiyoyin siyasa da zamantakewar al'umma shine ya kasance tare da [[Marcus Garvey]] 's [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Universal Negro Improvement Association da African Communities League]], wanda aka kafa a 1914. A cikin siyasarsa Dube ya kasance mai taka tsantsan da ra'ayin mazan jiya, amma duk da haka ya fito fili kan hakkin bakar fata da kuma muhimmin tsarin hadin kai - ya hango wajibcin hadin kan bakaken fata tun kafin Garvey ya zo fagen kasa da kasa.
== Malami ==
[[Fayil:Mid_1930s_John_and_Angelina_Dupe_with_l_to_r_Nomagugu-Joan_Lulu-James_Sipho_-Douglas_Sobanto.JPG|thumb| Tsakanin 1930s, Dube da matarsa ta biyu Angelina, tare da (l. to r.) Nomagugu, Joan Lulu, James Sipho da Douglas Sobanto.]]
Dube kuma malami ne, mai ba da jawabi a kan da'ira yana shiga cikin laccoci a fadin kasar. A cikin 1901, shi da matarsa ta farko, Nokutela Dube, sun kafa Makarantar Masana'antu ta Zulu wadda a yanzu ita ce [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Makarantar Sakandare ta Ohlange]] a Ohlange, kusa da Phoenix da EkuPhakameni . Wannan ita ce cibiyar ilimi ta farko a Afirka ta Kudu da bakaken fata suka kafa.
Ya ba da malamai ta hanyar gayyata kuma an ba shi digirin digiri na Falsafa a sakamakon haka. Matsayinsa na malami ya kasance ƙasa da rubuce-rubuce, amma ya riƙe kuma ya ba da shawarar ra'ayoyi game da ilimi da al'adu waɗanda gwamnatin wariyar launin fata za ta yi amfani da su ta hanyoyin da ba su dace ba lokacin da ta hau kan karagar mulki a 1948 da kuma kafa Dokar Ilimi ta Bantu . Dube ya gano buƙatar haɗa ilimin Yamma tare da al'adu da al'adun gida, duk sun dogara ne akan manyan halayen al'ummar Afirka. Ana samun ra'ayoyinsa akan ilimi a duka ''Ukuziphatha'' da ''Isita'' .
== Mutumin haruffa ==
Yana cikin majagaba na wasiƙa da suka taimaka wajen kafa littattafan Zulu. Ya kasance daya daga cikin marubutan Zulu na farko da aka buga, kodayake littafin Zulu na farko Magema Fuze ne ya rubuta, wanda tarihin Zulus, ''Abantu abamnyama lapo bavela ngakona'' (wanda aka fassara da ''Baƙar fata da Daga Inda suka zo'' ), an buga shi a cikin 1922, an rubuta shi a cikin 1880s da farkon 1890s.
Aikin Dube na farko da aka buga shi ne makala a cikin Ingilishi kan inganta kai da mutuncin jama'a wanda aka buga a 1910. Aikin da ya ba shi digirin girmamawa na falsafa shine 1992 makala ''Umuntu Isita Sake Uqobo Lwake'' ( ''"Mutum babban abokin gaba ne"'' ; rubutu a gabanin 1936 Zulu tsohon rubutun waƙa). Ya ci gaba da buga, a cikin 1930, wani littafi na tarihi wanda ya tabbatar da zama sananne kuma mai tasiri a cikin littafin Zulu mai suna ''Insila kaShaka'' ( ''Bawan Jiki na Shaka'' ). <ref name="SAHO">{{Cite web |title=John Langalibalele Dube |url=https://www.sahistory.org.za/people/john-langalibalele-dube |access-date=21 August 2023 |website=South African History Online}}</ref>
Ya fara rubuta tarihin gidan sarautar Zulu, musamman na Sarki Dinizulu, wanda ya sa ya zama marubuci na farko a cikin adabin Afirka. Akwai wasu ayyuka da yawa waɗanda ba su da mahimmancin ingancin adabi kamar rubutun "Ukuziphatha" na 1910 ("On Halaye").
Baya ga ayyukan adabinsa, Dube da matarsa sun kafa jaridar [[Harshen Zulu|Zulu]] / Turanci ta farko, <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}</ref> ''Ilanga laseNatali'' ( ''The Sun of Natal'' ), a cikin 1903, littafin da a cikin 2003 ya yi bikin cika shekaru ɗari. ''Ilanga laseNatali'' ya daina cin gashin kansa tun lokacin da kungiyar siyasa ta ''Inkatha yeNkululelo yeSizwe'' ta siya a shekarar 1988, karkashin jagorancin [[Mangosuthu Buthelezi]], daga baya aka santa da jam'iyyar siyasa a Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata mai suna Inkatha Freedom Party (IFP).
Dube da matarsa ta farko, Nokutela Dube, an yaba su wajen tallata waƙar Enoch Sontonga mai suna " Nkosi Sikelel' iAfrika ". <ref name="bbc">{{Cite web |last=Martin Vennard |date=13 June 2014 |title=The pioneering woman the world forgot |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 |access-date=23 June 2014 |publisher=BBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMartin_Vennard2014">Martin Vennard (13 June 2014). [https://www.bbc.co.uk/news/magazine-27702630 "The pioneering woman the world forgot"]. BBC News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2014</span>.</cite></ref> Wannan daga baya ya zama waƙar ƙasa bayan ƙungiyar mawaƙa ta [[Makarantar sakandare ta Ohlange|Ohlange Institute]] ta yi amfani da ita. Sun buga shi a taron Majalisar Wakilan Ƙasa ta Afirka ta Kudu a 1912. An rera ta ne bayan sallar rufewa kuma jam’iyyar ANC ta karbe ta a matsayin wakar rufe ta a hukumance a shekarar 1925.
== Booker T. Washington ya yi tasiri ==
Dube ya fuskanci tasirin Booker T. Washington da kansa a tafiye-tafiyensa zuwa Amurka don faɗaɗa iliminsa a farkon 1890. Shi da matarsa sun kafa [[makarantar sakandare ta Ohlange]] a shekara ta 1901, makarantar da aka sadaukar don koyar da matan [[Mutanen Bantu|Bantu]] hanyoyin zamani don samun 'yanci da samun gurbi a cikin zamantakewar zamani. A cikin littafinsa ''Ukuziphatha'' Dube ya bayyana matar Bantu a matsayin raunin da ke tattare da bunkasa al’ummar Bantu saboda takurewar da al’umma ke yi wa mata da kuma abin da ya bayyana a matsayin mata na kamuwa da cutar basir. Dube ya sami tasiri musamman ta hanyar karanta Washington's ''Up From Slavery'' (1901), littafi kan dogaro da kai, bisharar da masanin Amurka Ralph Waldo Emerson ya koyar. Littafin Washington ya yi tasiri sosai a cikin tunanin Bantu da kuma duniya baki ɗaya. Daga baya aka fassara shi zuwa harsunan Bantu da yawa a Afirka ta Kudu, amma Dube bai taɓa zaɓar ya fassara shi ba, maimakon ya sanya koyarwarsa a aikace. Wannan wani abu ne da ba a taba yin irinsa ba, sai dai Garvey da yunkurinsa da kuma, a takaice, na dan siyasa [[Steve Biko]] a garinsa na King William's Town a lardin Gabashin Cape. Dube ya sami wahayi daga Cibiyar Tuskegee ta Washington; Bayan shekaru Marcus Garvey ya yi ƙoƙarin ganin Washington saboda irin wannan wahayi, ko da yake ya isa Amurka a 1916, Washington ta mutu a shekarar da ta gabata. Makarantar Dube tana aiki a yau. Dube ya kasance mai tsayin daka wajen dogaro da kai, a matsayinsa na nema na dabi'a da ruhi don tabbatar da mutunci da mutuntawa a idanun wasu. A ''Isita'', ya yi wa'azin dogaro da kai da kuma buƙatar baƙar fata don fara ayyukan tattalin arziki don samun girmamawa a idanun duniya.
Nasarar kungiyar Nokutela da John Dube ba ta kai ga aurensu ba. An ga rashin samun ƴaƴa ya yi muni akan Nokutela kuma John ya haifi ɗa tare da ɗaya daga cikin almajiransu. An kafa wani kwamiti da zai binciki John, amma ba su dauki mataki ba kuma Nokutela ya ji kunya. Ma'auratan sun rabu a kusan 1914, kuma Nokutela ya koma Transvaal har sai ta kamu da cutar koda. Ta koma zama tare da John Dube a [[Johannesburg]], kuma ta mutu a 1917 tana da shekaru 44. Jana'izar ta ya samu halartar Pixley ka Isaka Seme da wasu fitattun 'yan jam'iyyar da za ta zama jam'iyyar African National Congress .
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
j990er2hsfkl5g7zm3pu9r6cgevjql8
Nohan Kenneh
0
106611
823072
668460
2026-04-20T16:51:29Z
Pharouqenr
25549
823072
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nohan Kenneh''' (an haife shi ranar 10 ga watan Janairu, 2003) ya kasance ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Liberia wanda yake taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|dan wasan tsakiya]] na Tranmere Rovers da ƙungiyar ƙwallon ƙasa ta Liberia. <ref>{{Soccerway|nohan-kenneh/592307}}</ref> Ya kasance tsohon matasan Ingila na kasa da kasa. {{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 2003]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
89y8vosquiod0rq8mmc80i8ak8vmudt
823073
823072
2026-04-20T16:51:46Z
Pharouqenr
25549
823073
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nohan Kenneh''' (an haife shi ranar 10 ga watan Janairu, 2003) ya kasance ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Laberiya|Liberia]] wanda yake taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|dan wasan tsakiya]] na Tranmere Rovers da ƙungiyar ƙwallon ƙasa ta Liberia. <ref>{{Soccerway|nohan-kenneh/592307}}</ref> Ya kasance tsohon matasan Ingila na kasa da kasa. {{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 2003]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
is0zy4o7v0unpcywstgvrgcmnybaadc
823074
823073
2026-04-20T16:52:07Z
Pharouqenr
25549
823074
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nohan Kenneh''' (an haife shi ranar 10 ga watan Janairu, 2003) ya kasance ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Laberiya|Liberia]] wanda yake taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|dan wasan tsakiya]] na Tranmere Rovers da ƙungiyar ƙwallon ƙasa ta [[Laberiya|Liberia]]. <ref>{{Soccerway|nohan-kenneh/592307}}</ref> Ya kasance tsohon matasan Ingila na kasa da kasa. {{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 2003]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
82n68md9vricboitmfeqh7uiho5cs23
823075
823074
2026-04-20T16:52:40Z
Pharouqenr
25549
823075
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nohan Kenneh''' (an haife shi ranar 10 ga watan Janairu, 2003) ya kasance ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Laberiya|Liberia]] wanda yake taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|dan wasan tsakiya]] na Tranmere Rovers da ƙungiyar ƙwallon ƙasa ta [[Laberiya|Liberia]]. <ref>{{Soccerway|nohan-kenneh/592307}}</ref> Ya kasance tsohon matasan Ingila na kasa da kasa. {{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 2003]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
e15p9b9msnrjrxrym3sfig8ppznh030
Yanayin Yemen
0
107538
823209
679527
2026-04-21T03:17:59Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823209
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|+ class="infobox-title" id="4" |Yanayin Yemen
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Yemen_relief_location_map.jpg|alt=Topographic map of Yemen|250x250px]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nahiyar
| class="infobox-data" |[[Asia|Asiya]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin
| class="infobox-data" |[[Middle East|Gabas ta Tsakiya]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ma'auni
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Geography_of_Yemen¶ms=15_N_48_E_type:country_region:YE <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">15°N 48°E<span class="longitude">48 ° E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">15°N 48°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">15; 48</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Geography_of_Yemen¶ms=15_N_48_E_type:country_region:YE <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">15°N</span> <span class="longitude">48°E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">15°N 48°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">15; 48</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin
| class="infobox-data" |Matsayi na 54
|-
! class="infobox-label" scope="row" |• Jimillar
| class="infobox-data" |455,503 km2 (175,871 sq mi)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin bakin teku
| class="infobox-data" |1,906 km (1,184 mi)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankuna
| class="infobox-data" |1,746 km (1,085 mi) [[Oman]]: 288 km (179 mi) [[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]]: 1,458 km (906 mi) <br /> <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mafi Girma
| class="infobox-data" |Jabal An-Nabi Shu'ayb 3,667 m (12,031 ft) <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Matsayi mafi ƙasƙanci
| class="infobox-data" |Tekun Larabawa 0 m (0 ft) <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Albarkatun halitta
| class="infobox-data" |Man fetur, iskar gas, gishiri na dutse, marmara
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin tattalin arziki na musamman
| class="infobox-data" |55<sup>2</sup>,669 km2 (213,387 sq mi)
|}
[[Yemen]] tana cikin [[Yammacin Asiya]], a kudancin , tsakanin [[Oman]] da [[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]]. Tana a ƙofar Bab-el-Mandeb Strait, wanda ke haɗa [[Red Sea|Bahar Maliya]] zuwa [[Tekun Indiya]] (ta hanyar Tekun Aden) kuma yana ɗaya daga cikin hanyoyin sufuri masu aiki da dabarun a duniya. Yemen tana da yanki na kilomita 455,503 (175,871 sq , gami da tsibirin Perim a kudancin ƙarshen Bahar Maliya da Socotra a ƙofar Tekun Aden . <ref>{{Cite web |title=About Yemen |url=https://mom-ye.com/site-en/%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%86/ |website=Ministry of Oil and Minerals}}</ref> ''Yankin ƙasar Yemen'' ya kai kilomita 1,746 (1,085 . Yemen tana da iyaka da Saudi Arabia zuwa arewa ({{Convert|1458|km|mi}} mi) da Oman zuwa arewa maso gabas ({{Convert|288|km|mi}} mi). <ref name="cp"/> Ta hanyar tsibirin Socotra, Yemen kuma tana da iyaka tare da Guardafui Channel da Tekun Somaliya.
== Yanayin ƙasa ==
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_YEM_present.svg|thumb|Taswirar rarraba yanayi ta Köppen ta Yemen <ref name="Peel">{{Cite journal |last=Peel, M. C. and Finlayson, B. L. and McMahon, T. A. |year=2007 |title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification |url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal=Hydrol. Earth Syst. Sci. |volume=11 |issue=5 |pages=1633–1644 |bibcode=2007HESS...11.1633P |doi=10.5194/hess-11-1633-2007 |issn=1027-5606 |doi-access=free}}</ref> ta dogara ne akan ciyayi na asali, zafin jiki, hazo da kuma yanayi. BWh Hot hamada BSk Cold semi-arist CWb Subtropical highland ]]
{{Weather box}}Yemen ta mamaye kudancin ƙarshen Arabian Plate .
Cikin kasar mai cike da tsaunuka yana kewaye da ƴan filaye na bakin teku zuwa yamma, kudu da gabas da kuma hamada mai tudu zuwa arewa tare da iyaka da Saudiyya. Tihamah tsayin kusan kilomita 419 (260 mi) ne, filin bakin hamada da ke tafiya tare da Bahar Maliya kuma wani yanki ne na hazo na gabar tekun Larabawa. Yankunan tsaunuka suna da yawa tare da wadis, ko kwaruruka, waɗanda suke bushewa a cikin watanni na hunturu (Yemen ba ta da koguna na dindindin.) Mafi shahara shi ne Wadi Hadramaut da ke gabashin Yaman, ɓangaren sama yana ɗauke da ƙasa mara kyau da ruwan ambaliya da ƙasan ƙasa bakarare kuma galibi ba mazauna. Duk yankin tudu na gabas da hamadar arewa suna da zafi da bushewa da ciyayi kaɗan.<ref name="cp"/>
A arewa maso gabas babu kowa yashi ya haskaka yankin, kasancewar yashi mafi girma a duniya. Yana samun ɗan ƙaramin ruwan sama na dogon lokaci. Ƙananan ciyayi suna girma a nan kuma. Tsawon tsaunuka na tsakiya ya fi bushewa fiye da tsaunukan yamma saboda tasirin inuwar ruwan sama, amma har yanzu suna samun isasshen ruwan sama a cikin shekaru da yawa don amfanin gona mai yawa. Bambancin zafin sa na yau da kullun yana cikin mafi girma a duniya: jeri daga 30 °C (86 °F) a rana zuwa 0 °C (32 °F) da dare al’ada ce. Adana ruwa yana ba da damar ban ruwa da noman alkama da sha'ir yayin da tsaunukan yamma suka shahara da dawa, kofi, da wasu 'ya'yan itatuwa masu zafi kamar ayaba da mangwaro.
== Hawan sama ==
Yemen ƙasa ce mai ci gaba da tsawo, tare da filayen bakin teku ne kawai wuraren da suka fi ƙasƙanci. Dutsen da ke da tsaunuka sun rufe mafi yawan Yemen, kuma matsakaicin tsawo a cikin ƙasar kusan mita 2,000 ne (6,600 . Duwatsun cikin gida suna da tsaunuka daga 'yan daruruwan mita zuwa mafi girma a cikin ƙasar da kuma [[Yankin Larabawa]], Jabal An-Nabi Shu'ayb, wanda ke da {{Convert|3,666|m|ft}} sama da [[Sea level|matakin teku]], a cikin Harazi subbrange na Sarawat . Yankin tsawo ya kasance daga matakin teku zuwa mita 3,666 (12,028 , kuma daga cikin ƙasashe a duniyar Larabawa, shine wanda ke da matsayi na biyu mafi girma, bayan mita 4,167 (13,671 na [[Moroko|Maroko]] mai tsawo Jbel Toubkal. 'Yan Yemen sun yi amfani da tsawo na ƙasarsu don kasancewa a ware na dubban shekaru tare da cinikin kasashen waje da aka gudanar ne kawai lokacin da' yan Yemen ke so su je yankunan bakin teku. Duwatsun matasa ne, tsaunuka masu tsawo waɗanda aka sani suna tashi daga tsawo na 'yan daruruwan mita zuwa sama da {{Convert|3,000|m|ft}} m (9,800 . Ana iya raba duwatsun zuwa tsaunuka na yamma da na tsakiya. Yankin tsaunuka na yamma suna da tsaunuka da suka kai kimanin mita 3,000 (1.9 miles), tare da ƙasa mai kyau da isasshen ruwan sama mai yawa. Tsakiyar tsaunuka sun fi kama da tudu na kimanin mita 2,000-3,200 (1.2-2.0 mil), tare da tuddai masu juyawa, ƙananan tuddai, da wasu manyan tsaunuka, amma har yanzu sun fi tsayi. Ana iya ganin karancin ruwan sama a wannan yankin, amma watanni na rani suna ba da isasshen don ci gaba da amfanin gona.
== Yanayi ==
Yanayin zafi ya yi ƙasa a mafi yawan ƙasar Yemen fiye da na ƙasashen Larabawa saboda yawancin ƙasar na da tsayi. Ruwan sama ya fi girma a tuddai masu tsayi. Tsaunukan tsaunuka suna jin daɗin yanayin zafi, damina tare da matsakaita zafin jiki na 21 °C (69.8 °F) da sanyi, bushewar hunturu mai matsakaici tare da yanayin zafi lokaci-lokaci yana raguwa ƙasa da 0 °C (32.0 °F). Yanayin Tihamah (yankin bakin teku na yamma) yana da zafi; yanayin zafi lokaci-lokaci ya wuce 54 °C (129.2 °F), kuma zafi yana kama daga kashi 50 zuwa 70. Ruwan sama, wanda ke zuwa cikin magudanan ruwa marasa ƙarfi, matsakaicin milimita 130 (5.12 in) kowace shekara. A Aden matsakaicin zafin jiki shine 25 °C (77.0 °F) a watan Janairu da 32 °C (89.6 °F) a watan Yuni, amma tare da yawan zafi ya wuce 37 °C (98.6 °F). Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara shine milimita 127 (inci 5). Mafi girman wuraren tsaunuka na kudancin Yemen suna samun ruwan sama daga 520 zuwa 760 millimeters (20.5 zuwa 29.9 in) na ruwan sama a shekara. Wasu yankuna na tsaunukan yamma, musamman Ibb da Ta'izz, suna samun ruwan sama daga kimanin milimita 1,000-1,500 (39.4-59.1 in) na ruwan sama kowace shekara. Babban birnin kasar, Sana'a, na samun kusan milimita 300 (11.8 a) a shekara, ba sabon abu ba ne ga sassan arewaci da gabashin kasar ba su sami ruwan sama tsawon shekaru biyar ko fiye da haka ba. Wadi Hadramaut da ke gabashin kasar Yemen yana da bushewa kuma zafi, kuma yanayin zafi ya kai kashi 35 cikin dari a watan Yuni zuwa kashi 64 cikin dari a watan Janairu. Yemen ita ce kasa mafi albarka a cikin yankin Larabawa.{{Weather box}}Kodayake Yemen ba ta ba da gudummawa kadan ga haifar da [[Canjin yanayi]], <ref>{{Cite journal |last=Ritchie |first=Hannah |last2=Rosado |first2=Pablo |last3=Roser |first3=Max |date=2023-12-05 |title=CO₂ and Greenhouse Gas Emissions |url=https://ourworldindata.org/co2-and-greenhouse-gas-emissions#co2-and-greenhouse-gas-emissions-country-profiles |journal=Our World in Data |language=en}}</ref> tana ɗaya daga cikin ƙasashe masu saukin kamuwa da canjin sauyin yanayi a duniya kuma daga cikin waɗanda ba su da shiri don magance tasirin ta. <ref>{{Cite web |last=University of Notre Dame |title=Rankings // Notre Dame Global Adaptation Initiative // University of Notre Dame |url=https://gain.nd.edu/our-work/country-index/rankings/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303150416/https://gain.nd.edu/our-work/country-index/rankings/ |archive-date=2025-03-03 |access-date=2025-03-11 |website=Notre Dame Global Adaptation Initiative |language=en-US |url-status=live }}</ref> Kusan rabin yawan jama'a suna fuskantar akalla babbar barazanar yanayi guda daya.<ref>{{Cite web |last=World Bank |date=20 November 2024 |title=Yemen Country Climate and Development Report |url=https://www.worldbank.org/en/country/yemen/publication/yemen-country-climate-and-development-report |access-date=2025-03-11 |website=World Bank |language=en}}</ref> Tasirin canjin yanayi a Yemen sun hada da karuwar yanayin zafi, fari, hamada, barkewar cututtuka da hauhawar matakin teku. Abubuwan da suka faru na yanayi kamar guguwa, ambaliyar ruwa da rushewar ƙasa suna ƙaruwa a Yemen sakamakon canjin yanayi. Wadannan tasirin sun riga sun kara tsananta matsalolin karancin ruwa na kasar, sun rage yawan aikin gona da kifi kuma sun shafi tsaron abinci da lafiyar Yemenites.<ref>{{Cite web |last=ReliefWeb |date=2023-09-23 |title=Climate Change Impacts on Yemen and Adaptation Strategies |url=https://reliefweb.int/report/yemen/climate-change-impacts-yemen-and-adaptation-strategies |access-date=2025-03-11 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref>
Yemen na ɗaya daga cikin ƙasashe uku kawai waɗanda ba su shiga [[Yarjejeniyar Paris]] ba kuma ba su gabatar da wani gudummawa na Ƙasa ba, kodayake sun gabatar da NDC da aka nufa a cikin 2015.<ref>{{Cite web |title=Yemen Climate Change Data {{!}} Emissions and Policies |url=https://www.climatewatchdata.org/countries/YEM?end_year=2021&start_year=1990 |access-date=2025-03-11 |website=www.climatewatchdata.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Yemen {{!}} NDC Partnership |url=https://ndcpartnership.org/country/yem |access-date=2025-03-11 |website=ndcpartnership.org |language=en}}</ref> Don taimakawa kasar ta saba da canjin yanayi, Bankin Duniya ya ba da shawarar saka hannun jari a cikin dabarun kula da haɗarin bala'i, makamashi mai sabuntawa, kula da ruwa, kiyaye ƙasa da Aikin noma mai basira. Koyaya, Yemen tana fuskantar ƙalubale wajen samun damar samun Kudin yanayi saboda ƙarancin ikon ma'aikata da rashin [[Daidaituwar canjin yanayi|daidaitawa]] na masu ruwa da tsaki.<ref>{{Cite web |title=Yemen Country Climate and Development Report |url=https://www.worldbank.org/en/country/yemen/publication/yemen-country-climate-and-development-report |access-date=2025-03-11 |website=World Bank |language=en}}</ref>
== Yankin bakin teku da ikirarin teku ==
Yemen has {{Convert|2400|km|mi}} of coastline along the Arabian Sea, the Gulf of Aden, and the Red Sea. Yemen claims a territorial sea of {{Convert|12|nmi|mi km|1}}, a contiguous zone of {{Convert|24|nmi|mi km|1}}, an Exclusive Economic Zone of {{Convert|552,669|km2|mi2}} based on {{Convert|200|nmi|mi km|1}}. It has a continental shelf of {{Convert|200|nmi|mi km|1}} or to the edge of the continental margin.<ref name="cp">{{Cite web |date=August 2008 |title=Country Profile: Yemen |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Yemen.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150316210128/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Yemen.pdf |archive-date=16 March 2015 |access-date=23 May 2019 |website=[[Federal Research Division]] |publisher=[[United States]] [[Library of Congress]]}}</ref>
== Albarkatun halitta ==
Babban albarkatun kasa na Yemen shine mai da iskar gas da kuma ƙasa mai samar da noma a yamma. Sauran albarkatun halitta sun haɗa da kifi da abincin teku, gishiri na dutse, marmara, da manyan wuraren ajiya da ba a gano su ba na kwal, [[Zinare|zinariya]], gubar, nickel, da jan ƙarfe.<ref name="cp"/>
Kashi 2.91 ne kawai na Yemen ake la'akari da shi a matsayin ƙasa mai noma, kuma kasa da kashi 0.6 cikin dari na ƙasar an dasa shi da amfanin gona na dindindin. Kimanin kilomita 6,801 (2,626 sq na ƙasar ana ban ruwa. A cewar [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]], Yemen tana da kilomita 19,550 (7,550 sq na gandun daji da sauran ƙasar da ke da itace, wanda ya zama kusan kashi 4 cikin dari na jimlar ƙasar.<ref name="cp"/>
== Abubuwan muhalli ==
[[Fayil:Water_Stress,_Top_Countries_(2020).svg|thumb|Yemen ita ce kasa ta shida mafi yawan ruwa a duniya.]]
Yemen tana fuskantar guguwar yashi da guguwar ƙura, wanda ke haifar da rushewar ƙasa da lalacewar amfanin gona. Kasar tana da iyakantaccen ruwa mai laushi kuma saboda haka rashin isasshen ruwan sha. Yaduwar hamada (rugujewar ƙasa da ta haifar da busasshiyar ƙasa) da kuma yawan kiwo ma matsaloli ne.<ref name="cp"/> Yana da jam'iyya ga Biodiversity na kasa da kasa, Canjin Yanayi, Desertification, Endangered Species, Environmental Modification, Hazardous Wastes, Dokar Tekun, da Ozone Layer Protection yarjejeniyoyi.<ref>{{Cite web |last=<!--Not Stated--> |date=<!--Not Stated--> |title=Yemen |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/ |access-date=23 May 2019 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[United States]] [[Central Intelligence Agency]] |archive-date=17 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241217084112/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/ |url-status=dead }}</ref>
== Yankin da ake jayayya da shi ==
An warware rikici mai tsawo tsakanin Saudi Arabia da Yemen a watan Yunin 2000 tare da sanya hannu kan Yarjejeniyar Jeddah . Wannan yarjejeniyar tana ba da daidaitattun amfani don tsara iyakar ƙasa da na teku, gami da ɓangaren da ke gabashin hamada na Yemen wanda zai iya ƙunsar mai yawa. Rikicin tsakanin kasashen biyu a cikin 'yan shekarun nan game da tsaron iyakoki ya bayyana an sauƙaƙe shi ta hanyar kafa masu sintiri na kan iyaka. Bayan shekaru na rikici tsakanin Yemen da [[Eritrea]] game da mallakar Tsibirin Hanish da haƙƙin kamun kifi a cikin Bahar Maliya, a cikin 1999 kwamitin sulhu na kasa da kasa ya ba da ikon mallakar tsibiran ga Yemen. Dangantaka tsakanin kasashen biyu sun kasance masu wahala, duk da haka, kuma Yemen ta ci gaba da nuna rashin amincewa da kamun kifi na Eritrea a yankin da ake jayayya.<ref name="cp"/>
* [[Yankin Larabawa|Duwatsu a yankin Larabawa]]
** Duwatsun Hadhramaut
** Jerin tsaunuka masu fitattun wuta a Yemen
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
61ctwpbb4sae4iofsomqkkpbjq5yi8u
Yanayin Barcelona
0
107609
823191
799028
2026-04-21T02:31:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823191
wikitext
text/x-wiki
{{Climate chart|[[Barcelona]] (Can Bruixa, Barcelona city)|8.8|14.8|43.7|9.3|15.6|31.4|10.9|17.4|33.0|12.5|19.1|47.7|16.1|22.5|47.4|19.8|26.1|32.5|22.7|28.6|25.1|23.1|29.1|40.8|20.0|26.0|81.9|16.5|22.5|96.5|11.9|17.9|45.1|9.5|15.1|46.8|float=right|source=[[Generalitat de Catalunya|Servei Meteorològic de Catalunya]]<ref>{{cite web |url=http://w1.bcn.cat/temps/es/climatologia/clima_barcelona |title=Barcelona Can Bruixa – climate (1987–2010) Barcelona.cat |archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135746/http://w1.bcn.cat/temps/es/climatologia/clima_barcelona |archive-date=24 January 2018 |url-status=live}}</ref>}}{{Climate chart|[[El Prat de Llobregat]], [[Josep Tarradellas Barcelona–El Prat Airport]] ({{convert|15|km|mi|}}) from the city centre|5.5|14.0|41|5.9|14.5|30|8.1|16.4|42|10.4|18.5|47|13.8|21.7|42|17.9|25.5|26|20.8|28.3|27|21.3|28.9|51|18.0|26.0|86|14.3|22.3|82|9.1|17.6|46|6.2|14.5|37|float=right|source=[[AEMET]]<ref>{{cite web |title=Valores climatológicos normales. Barcelona Aeropuerto |url=http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=0076&k=08 |publisher=[[AEMET]] |access-date=29 January 2021}}</ref>}}{{Weather box}}
[[Fayil:Barcelona_climate-chart.png|thumb|Taswirar yanayi ta Barcelona]]
[[Barcelona]] tana da Yanayin Bahar Rum (''Csa) '' bisa ga rarrabuwa ta Köppen-Geiger, ''Yankin zafi mai zafi'' ('''''Warmgemäßigt-subtropisches Zonenklima''''') bisa ga classification na yanayi na Troll-Paffen, <ref>{{Cite web |title=Climatic map by Istituto Geografico De Agostini according to Troll-Paffen climate classification |url=http://web.tiscali.it/linnets/Troll-Paffen.jpg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004052732/http://web.tiscali.it/linnets/Troll-Paffen.jpg |archive-date=2012-10-04 |website=web.tiscali.it}}</ref> da kuma yanayin subtropical bisa ga rarrabawar yanayi na Siegmund / Frankenberg.
== Yanayin zafi ==
=== Janar ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Shekara-shekara mafi girma
!Shekara-shekara na lokaci
!Shekara-shekara
|-
|{{Convert|21|°C|°F}}
|{{Convert|18|°C|°F}}
|{{Convert|15|°C|°F}}
|}
Matsakaicin zafin shekara-shekara na Barcelona shine {{Convert|21.2|°C|°F}} ° C (70.2 ° F) a rana da {{Convert|15.1|°C|°F}} ° C (59.2 ° F). A cikin watan da ya fi sanyi, Janairu, yawan zafin jiki yawanci yana daga 12 zuwa 18 ° C (54 zuwa 64 ° F) a rana da 6 zuwa 12 ° C (43 zuwa 54 ° F) da dare. A cikin watan da ya fi zafi, Agusta, yawan zafin jiki yawanci yana daga 27 zuwa 31 ° C (81 zuwa 88 ° F) a rana kuma daga 20 zuwa 24 ° C (68 zuwa 75 ° F) da dare. Babban canji a cikin zafin jiki yana da wuya sosai.<ref name="AEMET"/>
=== Yanayin yanayi ===
[[Fayil:Sre302.png|right|thumb|220x220px|Lokacin hunturu a Barcelona: mai laushi kuma mai bushewa]]
==== Lokacin hunturu ====
Hunturu aBarcelona yanada sauƙi. Janairu da kuma Fabrairu su ne watanni mafi sanyi, tare da matsakaicin yanayin zafi a kusa da 15 °C (59 °F) da rana da 9 °C (48 °F) da dare. Tuddan da ke kewaye da birni (kamar Montjuic) da kuma a cikin babban birni na waje, kusa da teku, wani lokaci suna rikodin sanyi da dare. An kuma yi rikodin sanyi da rana a cikin birni da kuma babban birni a lokacin raƙuman sanyi mafi ƙarfi da guguwar dusar ƙanƙara, amma yana da wuyar gaske. Lokaci na ƙarshe da birnin ya yi rikodin yanayin zafi ƙasa da daskarewa shine ranar 27 ga Janairu 2005. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://w1.bcn.cat/temps/docs/Can_Bruixa%201987-2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304122932/http://w1.bcn.cat/temps/docs/Can_Bruixa%201987-2010.pdf |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-09-06}}</ref>
Lokacin bazara yawanci yana faruwa daga Maris zuwa ƙarshen Mayu, kodayake a wasu shekaru yana iya shiga Yuni. Maxima suna kusa da 19-20 kuma mafi ƙanƙanta a kusa da 13-14 <ref>https://www.bbc.com/hausa/topics/cg726kzvr9zt</ref>. Ruwan sama yana da yawa a lokacin bazara fiye da hunturu da rani, amma ƙasa da kaka.
Gabaɗaya lokacin rani yana faruwa daga ƙarshen Mayu ko farkon Yuni zuwa ƙarshen Satumba ko farkon Oktoba. Yuli da Agusta sune watanni mafi zafi, tare da matsakaicin yanayin zafi a kusa da 28-29 ° C (82-84 ° F) a rana da 22-23 ° C (72-73 ° F) da dare. A watan Yuni da Satumba matsakaicin zafin jiki yana kusa da {{Convert|26|°C|°F}} ° C (79 ° F) a rana da {{Convert|20|°C|°F}} ° C (68 ° F) da dare. Yanayin zafi na rana sama da {{Convert|34|°C|°F}} ° C (93 ° F) ba su da yawa.
Lokacin kaka shine lokacin ruwan sama mafi yawa na shekara, yana daga Oktoba zuwa Disamba. Maxima suna kusa da 18-19 ° C (64-66 ° F) kuma mafi ƙanƙanta a kusa da 12-13 ° C (54-55 ° F).
== Hasken rana ==
Tsawon hasken rana shine sa'o'i 2,524 a kowace shekara, daga 138 - matsakaicin sa'o-i 4.5 na hasken rana a kowace rana a watan Disamba zuwa 310 - matsakaitan sa'oʼi 10 na hasken anyanwụ a kowace rana.<ref name="AEMET"/> Barcelona tana da matsakaicin ƙididdigar UV kusa da na [[Madrid]], ya bambanta ne kawai a watan Maris amma tare da matsakaitan shekara-shekara na 5, tare da dabi'u daban-daban daga 9 a watan Yuni da Yuli zuwa 1 a watan Disamba.<ref name="weatheratlas">{{Cite web |title=Barcelona, Spain - Detailed climate information and monthly weather forecast |url=https://www.weather-atlas.com/en/spain/barcelona-climate |access-date=2019-07-03 |website=Weather Atlas |publisher=Yu Media Group |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Madrid, Spain - Detailed climate information and monthly weather forecast |url=https://www.weather-atlas.com/en/spain/madrid-climate |access-date=2019-07-03 |website=Weather Atlas |publisher=Yu Media Group |language=en |archive-date=2023-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320202033/https://www.weather-atlas.com/en/spain/madrid-climate |url-status=dead }}</ref> Kodayake a kusan wannan latitude [[Connecticut]]" id="mwbQ" rel="mw:WikiLink" title="New Haven, Connecticut">New Haven, Connecticut yana da dabi'u dan kadan fiye da Barcelona amma har yanzu yana kusa.<ref>{{Cite web |title=New Haven, CT - Detailed climate information and monthly weather forecast |url=https://www.weather-atlas.com/en/connecticut-usa/new-haven-climate |access-date=2019-07-03 |website=Weather Atlas |publisher=Yu Media Group |language=en}}</ref>{{Weather box}}A cikin hunturu, kwanaki ba su da gajeren lokaci kamar yadda yake a arewacin nahiyar, kamar yadda matsakaicin sa'o'i na hasken rana a watan Disamba, Janairu da Fabrairu shine 10 <ref name="weather2travel">{{Cite web |title=Weather2Travel.com: Barcelona Climate Guide |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/spain/barcelona.php |access-date=2011-06-16}}</ref> (don kwatanta: [[Landan]] <ref>{{Cite web |title=London Climate Guide: Monthly Weather, England |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/united-kingdom/london.php}}</ref> ko [[Moscow]] <ref>{{Cite web |title=Moscow weather by month: monthly climate averages | Russia (Europe) |url=https://www.weather2travel.com/russia-europe/moscow/climate/ |website=Weather2Travel.com}}</ref> ko [[Wosaa|Warsaw]] <ref>{{Cite web |title=Warsaw Climate Guide: Monthly Weather, Poland |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/poland/warsaw.php}}</ref> - kimanin awanni 8).
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|+Matsakaicin sa'o'i na hasken rana <ref name="weather2travel"/>
!Wata
!Jan
!Fabrairu
!Tekun
!Afrilu
!Mayu
!Yuni
!Yuli
!Aug
!Satumba
!Oktoba
!Nuwamba
!Disamba
|-
!sa'o'i na haske
|10
|11
|12
|13
|15
|15
|15
|14
|12
|11
|10
|9
|-
!Sa'o'i na Twilight / Dare
|14
|13
|12
|11
|9
|9
|9
|10
|12
|13
|14
|15
|}
== Ruwan sama ==
Barcelona tana da matsakaicin hazo 55 kawai (≥ 1 mm) kwanaki a shekara, a cikin matsakaicin kwanakin ruwan sama da yawa a kowane wata, daga 2 a watan Yuli zuwa 6 a watan Oktoba. Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara bai kai 640 mm (25 inci), daga 20 mm (0.79 inci) a watan Yuli zuwa 91 mm (3.58 inci) a cikin Oktoba.<ref name="AEMET">{{Cite web |title=Standard Climate Values. Barcelona Aeropuerto |url=http://www.aemet.es/en/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=0076&k=cat |access-date=2018-03-09}}</ref>
Kamar yadda birnin yake a kan wani wuri mai laushi dangane da yamma, mafi yawan ruwan sama a lokacin sanyi ana samar da shi ta hanyar gabas (baya) sanyi gaba ko "Levanters", <ref>{{Cite journal |last=Millán |first=M.M. |last2=Estrela |first2=M.J. |last3=Miró |first3=J. |date=15 Jul 2005 |title=Rainfall Components: Variability and Spatial Distribution in a Mediterranean Area (Valencia Region) |journal=Journal of Climate |volume=18 |issue=14 |pages=2682–2705 |bibcode=2005JCli...18.2682M |doi=10.1175/JCLI3426.1 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> wanda zai iya ɗaukar kwanaki da yawa <ref>{{Cite web |date=22 April 2020 |title=Barcelona supera els 200 L/M2 de pluja en tot l'episodi | betevé |url=https://beteve.cat/medi-ambient/barcelona-100-litres-pluja-abril-2020/}}</ref> kuma a inganta shi lokacin da [[Tekun Atalanta|Atlantic]] cututtukan ke tafiya ta hanyar Straits na Gibraltar da Alboran Sea. <ref>{{Cite web |date=20 April 2020 |title=Pluja abundant: Així es veu la gran borrasca des del Meteosat | betevé |url=https://beteve.cat/medi-ambient/pluja-borrasca-mediterrani-abril-2020/}}</ref> Don haka kodayake guguwa Atlantic yawanci tana samar da karancin ruwan sama ko babu ruwan sama kwata-kwata, tasirin slipstream (refusion a cikin Katalan) a bayan sanyi ko rami, lokacin da iskar N-NW ta fito daga kwarin Ebro ("mafi girma") da Pyrenees na gabas ("Tramuntana") suka haɗuwa a kusa da Barcelona, yana kawo ruwan sama ko, idan akwai isasshen yanayin zafi, dusar ƙanƙara, kamar a watan Nuwamba 1999.<ref>{{Cite web |date=24 October 2018 |title=L'Efecte Rebuf: Per què només plou a Barcelona? | betevé |url=https://beteve.cat/medi-ambient/rebuf-plou-a-barcelona/}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 July 2022 |title=Rebuf i pluja nocturna: Per què es produeixen? | betevé |url=https://beteve.cat/medi-ambient/rebuf-barcelona-pluja-nocturna/}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 November 2022 |title=Nevada a Barcelona del 1999: La neu més primerenca [VÍDEO] | betevé |url=https://beteve.cat/medi-ambient/nevada-barcelona-novembre-1999/}}</ref> Musamman a lokacin rani, lokacin da zafin jiki na teku (SST) ya fi girma, ruwan sama na convective na iya haɗuwa a cikin ruwan sama mai zafi (watau daga haɗin ruwa ba tare da samar da [[Ƙanƙara (tsananin sanyi)|kankara]] ba) maimakon tsawa na al'ada. Ko ta yaya, waɗannan guguwa na iya zama masu nauyi kuma su haifar da [[ambaliyar ruwa]] a cikin ƙananan sassan birnin.<ref>{{Cite web |date=6 September 2018 |title=El Raval s'inunda amb 86 L/M2 pel fort aiguat | betevé |url=https://beteve.cat/societat/tempesta-electrica-inunda-raval/}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 July 2020 |title=Pluja a Barcelona de matinada que deixa més de 70 L/M2 | betevé |url=https://beteve.cat/medi-ambient/70l-m2-pluja-matinada-barcelona-afectacions}}</ref>{{Weather box}}{{Weather box}}Matsakaicin zafi na dangi shine 72%, daga 69% a watan Yuli zuwa 75% a watan Oktoba.<ref name="AEMET"/>{{Weather box}}
== Snow ==
Snowfall a cikin birni ba shi da tsawa, amma abubuwan da ke faruwa a kan dusar ƙanƙara na iya faruwa a kowace shekara a saman duwatsu da ke kewaye da birni da kuma zurfin yankin birni (da nisa daga teku) akai-akai.<ref>{{Cite web |title=TETHYS |url=http://tethys.cat/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090517083747/http://www.tethys.cat/ |archive-date=2009-05-17 |access-date=2009-05-22 |publisher=Tethys.cat}}</ref><ref>{{Cite web |title=Barcelona es, o no, ciudad de nieves | Associació Catalana de Meteorologia |url=http://acam.cat/node/90 |access-date=2009-07-07 |publisher=Acam.cat}}</ref> Wani dusar ƙanƙara mai yawa ya faru a Kirsimeti 1962, kasancewar mafi girman dusar ƙara da aka rubuta a Barcelona tun 1887. <ref>{{Cite web |date=1962-12-27 |title=Situacions extraodinaries | Associació Catalana de Meteorologia |url=http://www.acam.cat/?q=taxonomy/term/18&page=3 |access-date=2009-05-22 |publisher=Acam.cat}}</ref> A cikin karni na 21, dusar ƙanƙara mafi nauyi ta faru a ranar 8 ga Maris 2010, dusar ƙara a lokacin da aka rufe sufuri da hanyoyi na jama'a.<ref>{{Cite web |date=2018-12-15 |title=Barcelona bajo la nieve, una recopilación histórica |url=https://www.elnacional.cat/es/cultura/libro-fotografico-barcelona-nevada-historica_327138_102.html |access-date=2024-06-19 |website=ElNacional.cat |language=es |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123213944/https://www.elnacional.cat/es/cultura/libro-fotografico-barcelona-nevada-historica_327138_102.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Guide |first=Barcelona |date=2015-01-27 |title=When does it snow in Barcelona? |url=https://www.guidebarcelona.net/snow-barcelona |access-date=2024-06-19 |website=Barcelona Guide |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Últimas noticias, actualidad y última hora en Catalunya, España y el mundo |url=https://www.lavanguardia.com/vida/20100308/53897361377/un-historico-temporal-de-nieve-y-viento-colapsa-barcelona.html}}</ref>{{Weather box}}
== Matsakaicin matsakaicin matsakaici ==
== Yawan zafin jiki ==
Mafi girman zafin jiki da aka rubuta a rana ya kasance {{Convert|37.4|°C|°F}} ° C (99.3 ° F) a ranar 27 ga watan Agusta 2010; matsakaicin watan Agusta 2003 mafi girman zafin a rana ya kai {{Convert|32.8|°C|°F}} ° C (91.0 ° F). Yawan zafin jiki mafi sanyi da aka rubuta shine -8.0 ° C (17.6 ° F) da dare a ranar 27 ga Disamba 1962. {{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}
== Haushi ==
Kodayake Barcelona gabaɗaya birni ne mai hasken rana, wasu kwanakin hazo da lokutan kwanakin da aka rufe ba sabon abu ba ne. Rashin teku yana da yawa a farkon bazara, lokacin da iska mai dumi na farko na Afirka ya zo a kan ruwan teku mai sanyi.
== Hadari ==
Hadari, wanda a wasu lokuta ya kai ga iyakoki masu tsanani, ya zama ruwan dare daga tsakiyar Yuli har zuwa Nuwamba. Babban guguwar bazara ta baya-bayan nan ta kasance a ranar 31 ga Yuli {{Convert|200|mm|2}}, <ref>{{Cite web |title=Montgat |url=http://www.geocities.com/capecanaveral/hangar/3283/Montgat.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091020033646/http://geocities.com/CapeCanaveral/Hangar/3283/Montgat.html |archive-date=2009-10-20 |access-date=2009-05-22 |publisher=Geocities.com}}</ref> lokacin da aka rubuta sama da 200 in) na ruwan sama a wasu wuraren kallo.
== Iska ==
Duk da cewa Barcelona ba birni ce mai iska ba. [ana binciken hujja] tana shafar iskar ruwa daga watan Mayu/Yuni zuwa Satumba da iska daga yamma da arewa maso yamma a lokacin sanyi. Gales na gabas wani lokaci suna haifar da ambaliya a bakin teku. Iskar gabas da arewa maso gabas na iya wuce kilomita 100 a kowace awa (62.14 mph). A cikin hunturu Barcelona tana fama da iskar tramontana ko mistral, kamar sauran wurare a Arewa maso yammacin Basin Basin.
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin:1em auto; background: #def; border:2px solid #ccc; width: 290px; font-size: 16px;"
! style="background: white; border: #ccc 1px solid; color: #048; text-align:center;" |<small>Hanyar iska a Barcelona</small>
|-
|<div style="position: relative; left: 0; top: 0; height: 180px; line-height:15px;"><div style="position: relative; top: 30px;">[[Fayil:Brosen_windrose.svg|center|120x120px]]</div><div style="position:absolute; top: 12px; width: 100%; text-align: center;"><small>7,2%</small></div><div style="position:absolute; right: 0; top: 44px; width: 50%; text-align: left;"><div style="position:absolute; left: 47px;"><small>3,7%</small></div></div><div style="position:absolute; right: 0; top: 81px; width: 50%; text-align: left;"><div style="position:absolute; left: 65px;"><small>15,2%</small></div></div><div style="position:absolute; right: 0; top: 118px; width: 50%; text-align: left;"><div style="position:absolute; left: 47px;"><small>11,3%</small></div></div><div style="position:absolute; bottom: 12px; width: 100%; text-align: center;"><small>21,1%</small></div><div style="position:absolute; left: 0; top: 118px; width: 50%; text-align: right;"><div style="position:absolute; right: 47px;"><small>33,7%</small></div></div><div style="position:absolute; left: 0; top: 81px; width: 50%; text-align: right;"><div style="position:absolute; right: 65px;"><small>4,4%</small></div></div><div style="position:absolute; left: 0; top: 44px; width: 50%; text-align: right;"><div style="position:absolute; right: 47px;"><small>3,4%</small></div></div></div>
|}
{| class="wikitable" style="margin:1em auto;"
! colspan="8" |Hanyar iska a Barcelona daga 2002 zuwa 2012 (ma'auni na matsakaici)
|-
|Arewa
|Arewa maso gabas
|Gabas
|Kudu maso Gabas
|Kudancin
|Kudu maso Yamma
|Yamma
|Arewa maso Yamma
|-
|7.2%
|3.7%
|15.2%
|11.3%
|21.1%
|33.7%
|4.4%
|3.4%
|-
| colspan="8" |''Tushen: duniya-weather.ru[http://world-weather.ru/archive/spain/barcelona/ duniya-sa'a.ru]''
|}
== Yanayin zafi na teku ==
Matsakaicin zafin jiki na shekara-shekara na teku kusan {{Convert|18|°C|°F}} ° C (64 ° F). A cikin watan da ya fi sanyi - Janairu, matsakaicin zafin teku shine {{Convert|13|°C|°F}} ° C (55 ° F). A cikin watan da ya fi zafi - Agusta, matsakaicin zafin teku shine 24 zuwa 25 ° C (75 zuwa 77 ° F).<ref name="weather2travel"/>
{| class="wikitable"
|+Matsakaicin zafin teku, bisa ga ''weather2travel.com'': <ref name="weather2travel"/>
!'''Jan'''
!'''Fabrairu'''
!'''Tekun'''
!'''Afrilu'''
!'''Mayu'''
!'''Yuni'''
!'''Yuli'''
!'''Aug'''
!'''Satumba'''
!'''Oktoba'''
!'''Nuwamba'''
!'''Disamba'''
!'''Shekara'''
|-
| style="background: #CCFFCC; color: black;" |{{Convert|13|°C|°F}}
| style="background: #CCFFCC; color: black;" |{{Convert|13|°C|°F}}
| style="background: #CCFFCC; color: black;" |{{Convert|13|°C|°F}}
| style="background: #CCFF99; color: black;" |{{Convert|14|°C|°F}}
| style="background: #FFFF99; color: black;" |{{Convert|17|°C|°F}}
| style="background: #FFCC66; color: black;" |{{Convert|20|°C|°F}}
| style="background: #FFCC66; color: black;" |{{Convert|23|°C|°F}}
| style="background: #FFCC66; color: black;" |{{Convert|25|°C|°F}}
| style="background: #FFCC66; color: black;" |{{Convert|23|°C|°F}}
| style="background: #FFCC66; color: black;" |{{Convert|20|°C|°F}}
| style="background: #FFFF99; color: black;" |{{Convert|17|°C|°F}}
| style="background: #CCFF99; color: black;" |{{Convert|15|°C|°F}}
| style="background: #FFFF66; color: black;" |{{Convert|18|°C|°F}}
|}
{| class="wikitable"
|+Matsakaicin zafin teku, bisa ga ''seatemperature.org'':
!'''Jan'''
!'''Fabrairu'''
!'''Tekun'''
!'''Afrilu'''
!'''Mayu'''
!'''Yuni'''
!'''Yuli'''
!'''Aug'''
!'''Satumba'''
!'''Oktoba'''
!'''Nuwamba'''
!'''Disamba'''
!'''Shekara'''
|-
| style="background: #CCFFCC; color: black;" |<small>{{Convert|13.3|°C|°F}}</small>
| style="background: #CCFFCC; color: black;" |<small>{{Convert|13.1|°C|°F}}</small>
| style="background: #CCFFCC; color: black;" |<small>{{Convert|13.3|°C|°F}}</small>
| style="background: #CCFF99; color: black;" |<small>{{Convert|14.7|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFFF66; color: black;" |<small>{{Convert|17.5|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFCC66; color: black;" |<small>{{Convert|20.9|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFCC66; color: black;" |<small>{{Convert|22.9|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFCC66; color: black;" |<small>{{Convert|24.1|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFCC66; color: black;" |<small>{{Convert|23.1|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFCC66; color: black;" |<small>{{Convert|20.9|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFFF66; color: black;" |<small>{{Convert|17.7|°C|°F}}</small>
| style="background: #CCFF99; color: black;" |<small>{{Convert|15.1|°C|°F}}</small>
| style="background: #FFFF66; color: black;" |<small>{{Convert|18.1|°C|°F}}</small>
|}
== Bayani na yanayi ==
Dusar ƙanƙara ba kasafai ba ce a Barcelona (yana faɗo sau ɗaya kawai a kowace shekara biyu akan matsakaita), kodayake akwai wuraren shakatawa na wasannin hunturu a cikin Pyrenees mai tazarar kilomita 100-150 daga birnin kamar La Molina.<ref>{{Cite web |date=13 January 2010 |title=Barcelona optará a los Juegos Olímpicos de Invierno 2022 |url=http://www.publico.es/deportes/285155/barcelona/optara/juegos/olimpicos/invierno/ano |access-date=March 5, 2011 |publisher=Publico.es}}</ref> Lokacin bazara a yankin Barcelona yana da dumi. Yanayin zafi - sama da 20 °C (68 °F) - yana farawa daga farkon watan Mayu, kodayake a cikin wannan watan har yanzu zafin teku yana da laushi: a kusa da 17–18 °C (63–64 °F). Lokacin bazara yana ƙare a watan Oktoba. A cikin lokacin bazara (watanni 4), matsakaita yanayin zafi shine 26-29 °C (79–84 °F) yayin rana kuma matsakaicin zafin teku shine 23 °C (73 °F). Yanayin Barcelona a lokacin bazara da kaka na iya canzawa sosai. A cikin waɗannan watanni ana iya yin ruwan sama na dogon lokaci, amma ranakun da ake yi a jere su ma sun zama ruwan dare gama gari. Bambanci tsakanin yanayin zafi dare da rana kadan ne saboda tsananin tasirin teku, da wuya ya wuce 10 ° C..<ref>
{{Cite web |title=Barcelona Weather Guide |url=http://www.barcelona-university.es/Barcelona-weather.htm |access-date=May 13, 2014 |publisher=barcelona-university.es}}</ref>{{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}{{Weather box}}
* Yanayin yanayi na Valencia
* Yanayin Madrid
* Yanayin Bilbao
* Yanayin yanayi na Lisbon
* Yanayin yanayi na Porto
* Yanayin yanayi na Spain
* Yanayin Gibraltar
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jhjxbi1a6klt329hzb28nkz3gmd2v1h
Yanayin Texas
0
107736
823205
691818
2026-04-21T03:07:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823205
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Rain-Darkened_Texas.jpg|thumb|Wannan hoton Texas, wanda 'yan saman jannati suka samu a cikin jirgin saman NASA na [[Gemini 4]], yana nuna babban duhu mai duhu wanda aka danganta da ruwan sama.]]
'''Yanayin Texas''' ya bambanta sosai, daga busasshiyar a yamma zuwa danshiyar a gabas. Babban faɗin Texas ya ƙunshi yankuna da yawa tare da yanayi daban-daban: [[Arewacin Sotho|Arewacin]] Filayen, Yankin Trans-Pecos, Texas Hill Country, Piney Woods, da Kudancin Texas. Gabaɗaya, rabin gabashin jihar yana da zafi mai zafi, yayin da rabin yammacin ya fi yawan busasshiyar ƙasa (sai dai busasshi a yammacin yamma).<ref>https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/hausa/labarai-56107180.amp?amp_gsa=1&_js_v=a9&usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM%3D#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17536070414384&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com</ref> Wannan shi ne saboda Cordillera na Arewacin Amurka yana rufe iskõki na gabas zuwa yamma, ma'ana iskõki daga arewa maso kudu sun zama [[Yanayin zafi mai zafi|ruwa]] dare a gabashin Texas kuma suna jawo iska mai laushi daga Tekun Mexico.<ref>{{Cite web |last=John W. Nielsen-Gammon |date=December 12, 2008 |title=Chapter 2. The Changing Climate of Texas |url=https://www.edwardsaquifer.org/wp-content/uploads/2019/02/2011_Nielson-Gammon_TexasClimate.pdf |access-date=July 25, 2025 |archive-date=April 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409152643/http://www.edwardsaquifer.org/wp-content/uploads/2019/02/2011_Nielson-Gammon_TexasClimate.pdf |url-status=dead }}</ref>
Texas ta kasance ta farko a cikin guguwa tare da matsakaicin 139 a kowace shekara. Guguwa ta wurare masu zafi na iya shafar jihar, ko dai daga Tekun Mexico ko kuma daga hanyar ƙasa da ta samo asali a gabashin [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]]. Wadanda suka fito daga Tekun Mexico sun fi iya kai hari kan iyakar Texas fiye da sauran wurare. Ambaliyar ruwa mai mahimmanci ta faru a duk faɗin jihar a cikin tarihi, daga guguwa na wurare masu zafi da kuma yanayin da ya tsaya.
== Halaye ta yankin ==
=== Yankin Arewa ===
{| class="wikitable sortable sort-under"
|+'''Yanayin zafi na yau da kullun (°F) don biranen Arewacin Filayen'''<ref name="weatherbyday"/>
! style="background-color: #E5AFAA;" |Birni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Jan
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Fabrairu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Tekun
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Afrilu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Mayu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuli
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Aug
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Satumba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Oktoba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Nuwamba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Disamba
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |Abilene
|55/32
|61/37
|69/44
|77/52
|85/61
|91/69
|95/72
|94/71
|87/64
|78/54
|65/42
|57/34
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |Yellow
|49/23
|54/27
|62/34
|71/42
|79/52
|87/61
|91/65
|89/64
|82/56
|72/45
|58/32
|50/24
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |Lubbock
|52/24
|58/29
|66/36
|75/45
|83/56
|90/64
|92/68
|90/66
|83/58
|74/47
|62/35
|53/26
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |Midland
|60/29
|66/34
|74/41
|82/48
|89/58
|94/65
|96/68
|94/67
|88/61
|80/51
|68/39
|61/31
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |San Angelo
|58/29
|63/34
|71/42
|79/50
|86/59
|91/66
|95/70
|94/68
|88/63
|79/51
|67/39
|59/31
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |Wichita Falls
|52/29
|58/34
|67/41
|76/49
|84/59
|92/68
|97/72
|96/71
|88/64
|77/52
|64/40
|54/31
|}
Yanayin Arewacin Filayen yana da tsaka-tsaki kuma yana da saurin fari, a kowace shekara yana karɓar tsakanin inci 16 zuwa {{Convert|32|F|C}} (410 da 810 na hazo, da kuma matsakaicin dusar ƙanƙara na shekara-shekara tsakanin inci 15 zuwa 30 (380 da 760 , tare da mafi girman dusar ƙara da ke faruwa a cikin Texas panhandle da yankunan kusa da iyakar da New Mexico. A lokacin rani, wannan yanki na jihar yana ganin kwanakin da suka fi haske.<ref name="TRERASE">{{Cite web |last=Texas Renewable Energy Resource Assessment |title=Chapter 2: Texas Climate |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:EwC892MrgVgJ:www.seco.cpa.state.tx.us/publications/renewenergy/pdf/c02-texasclimate.pdf+1961-1990+averages+abilene,+texas&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESjUPzZgyGHrSQr3-OKCxCE_k7z0gde5CELBQElE0dGvdubY9wnPRz94NkjDqsmw9bOxiDUHbRg_CJtYfGMJr9aatBJhg8HVmzgjZLjcmu4Kx8nTcl0lB2OT4c2b0jGX2vSdaEsN&sig=AHIEtbQ4N-4LKGZ4xf4OSfvqpQTGurlhVQ |pages=2–9}}</ref> Dare na hunturu yawanci suna ganin yanayin zafi ya faɗi ƙasa da alamar daskarewa, ko 32 ° F (0 ° C). Watanni mafi zafi na shekara sune Afrilu da Mayu. Guguwa, wanda ya haifar da haɗuwa da iskõki na yamma da na kudu a ƙarshen bazara, ya zama ruwan dare, yana mai da yankin wani ɓangare na Tornado Alley.<ref name="Annual average number of tornadoes">{{Cite web |last=National Climatic Data Center |author-link=National Climatic Data Center |year=2005 |title=Average Number of Tornadoes, 1953-2004 |url=http://www.ncdc.noaa.gov/img/climate/research/tornado/small/avgt5304.gif |access-date=October 24, 2006 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]]}}</ref> Rashin kula da ƙasa, fari, da saurin iska mai ƙarfi na iya haifar da manyan guguwar ƙura, an rage su a zamanin yau ta hanyar inganta ayyukan kula da ƙasa. <ref>{{Cite web |title=The American Experience: Surviving The Dust Bowl: People & Events: The Drought |url=https://www.pbs.org/wgbh/amex/dustbowl/peopleevents/pandeAMEX06.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221124603/http://www.pbs.org/wgbh/amex/dustbowl/peopleevents/pandeAMEX06.html |archive-date=February 21, 2009 |access-date=December 29, 2008 |publisher=[[Public Broadcasting Service|PBS]]}}</ref> Yankin panhandle, mafi nisa daga Tekun Mexico, yana fuskantar hunturu mai sanyi fiye da sauran yankuna na Texas, inda fashewar hunturu na Arctic na iya haifar da yanayin zafi ya nutse zuwa ƙasa da daskarewa kuma ya kawo yanayin dusar ƙanƙara.<ref name="TRERA">{{Cite web |last=Texas Renewable Energy Resource Assessment |title=Chapter 2: Texas Climate |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:EwC892MrgVgJ:www.seco.cpa.state.tx.us/publications/renewenergy/pdf/c02-texasclimate.pdf+1961-1990+averages+abilene,+texas&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESjUPzZgyGHrSQr3-OKCxCE_k7z0gde5CELBQElE0dGvdubY9wnPRz94NkjDqsmw9bOxiDUHbRg_CJtYfGMJr9aatBJhg8HVmzgjZLjcmu4Kx8nTcl0lB2OT4c2b0jGX2vSdaEsN&sig=AHIEtbQ4N-4LKGZ4xf4OSfvqpQTGurlhVQ |pages=2–6}}</ref>
=== Yankin Trans Pecos ===
Yankin Trans-Pecos, wanda aka fi sani da Big Bend Country, yana cikin yammacin tsakiya da yammacin sassan jihar, wanda ya kunshi hamada Chihuahuan da tsaunuka masu nisa. A lokacin kaka, hunturu, da bazara, yana fuskantar kwanakin da suka fi dacewa a duk fadin jihar.<ref name="TRERASE"/> Har ila yau, shine mafi bushewa yana karɓar matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara na inci 16 kawai (410 ko ƙasa da haka. Snowfall yana da wuya a ƙananan tsaunuka, kodayake tsaunuka mafi girma suna da saurin dusar ƙanƙara mai yawa a lokacin hunturu. Yanayin busasshiyar yanayi shine babban dalilin da ya sa ƙasar ta zama hamada, amma yawan kiwo yana saurin fadada yankin ƙasar wannan hamada. A cikin tsaunuka mutum na iya ganin gandun daji a cikin yanayin da ya fi dacewa. Watanni mafi zafi a wannan yankin suna faruwa a lokacin rani. Ana ƙarfafa iskõki yayin da aka tilasta musu turawa ta cikin canyons da kwari. A cikin yankunan da suka fi dacewa ana girbe waɗannan iskõki zuwa wutar lantarki mai amfani.{{#lst:El Paso, Texas|weather box}}Yankunan kasa da kasa da ke da irin wannan yanayi: [[Iraƙi|Iraki]]; [[Iran]]; yankin [[Sahel]] a [[Afirka]]{{Weather box}}
{| class="wikitable sortable sort-under"
|+'''Yanayin zafi na yau da kullun (°F) don biranen Hill Country'''<ref name="weatherbyday"/>
! style="background-color: #E5AFAA;" |Birni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Jan
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Fabrairu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Tekun
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Afrilu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Mayu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuli
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Aug
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Satumba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Oktoba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Nuwamba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Disamba
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |[[Austin]]
|60/40
|65/44
|73/51
|79/58
|85/65
|91/71
|95/73
|96/73
|90/69
|81/60
|70/49
|62/42
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |[[San Antonio]]
|62/39
|67/43
|74/50
|80/57
|86/66
|91/72
|95/74
|95/74
|90/69
|82/59
|71/49
|64/41
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |Waco
|57/33
|62/38
|70/46
|78/53
|84/63
|91/70
|96/74
|96/73
|90/66
|79/57
|68/45
|59/36
|}
Ƙasar Texas Hill Country, ko tsakiyar Texas an siffata ta da yawancin koguna da tsaunuka. Yanayin yana da ƙarancin bushewa a yammacin Brady ta hanyar Junction zuwa Rocksprings, amma yana da ƙarancin zafi gabas da kudu na wannan yanki; yankunan biyu suna da lokacin zafi da sanyi mai sanyi tare da sanyi lokaci-lokaci. Danshi yana da yawa a lokacin zafi, kodayake da yamma musamman arewa maso yamma na iya ganin motsin iska da bushewar iska kafin iskar Gulf ta dawo bayan faɗuwar rana. Tsire-tsire duka suna da koren ganye da kuma shuɗi a cikin kwaruruka na kogin, da kuma coniferous inda akwai girma mafi girma. Busassun savannas, buɗaɗɗen ciyayi, da gajerun ciyawa sun mamaye arewa maso yamma, yayin da rufaffiyar bishiyoyi da ciyayi masu ɗanɗano suna haɗuwa da dogayen ciyawa a gabas da kudu. A cikin shekara guda yankin na iya samun hazo har zuwa inci 48 (1,200 mm) na hazo, kuma ambaliya ta zama ruwan dare a kusa da koguna da kuma wuraren da ba a kwance ba, yayin da shekarun bushewa na iya samun inci 12 kawai (300 mm) na hazo; matsakaicin hazo na shekara-shekara daga inci 21 (530 mm) a sassan yamma har zuwa inci 35 (890 mm) a kudu maso gabas. Mafi yawan watanni na shekara shine Afrilu da Mayu..
Yankunan kasa da kasa da ke da irin wannan yanayi: [[Isra'ila]]; [[Lebanon]]
=== Piney Woods ===
{{Excerpt|Climate change in Texas}}
{| class="wikitable sortable sort-under"
|+'''Yanayin zafi na yau da kullun (°F) don wurare daban-daban na Piney Woods'''<ref name="weatherbyday">{{Cite web |title=Weather Trends for Texas|Texas Weather for Tourists and Locals Too |url=http://www.weatherbyday.com/texas/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090802101546/http://www.weatherbyday.com/texas/ |archive-date=August 2, 2009 |access-date=2009-03-07}}</ref>
! style="background-color: #E5AFAA;" |Birni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Jan
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Fabrairu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Tekun
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Afrilu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Mayu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuli
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Aug
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Satumba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Oktoba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Nuwamba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Disamba
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |[[Dallas]]
|55/36
|61/41
|69/49
|77/56
|84/65
|92/73
|96/77
|96/76
|89/69
|79/58
|66/47
|57/39
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |[[Fort Worth, Texas|Fort Worth]]
|55/31
|61/36
|68/44
|76/52
|83/61
|91/69
|97/72
|96/72
|89/65
|79/55
|67/44
|58/35
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |[[Galveston, Texas|Galveston]]
|62/50
|64/52
|70/58
|75/65
|81/72
|87/78
|89/80
|89/79
|87/76
|80/68
|71/59
|64/52
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |[[Houston]]
|63/45
|67/48
|74/55
|79/61
|86/68
|91/74
|94/75
|93/75
|89/72
|82/62
|73/53
|65/47
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |Tashar jiragen ruwa ta Arthur
|61/43
|65/46
|72/52
|78/59
|84/66
|89/72
|92/74
|92/73
|88/69
|80/60
|71/51
|64/45
|}
Piney Woods yanki ne na gabashin Texas kuma yana cikin yankin yanayi mai zafi. Yana samun mafi yawan ruwan sama; fiye da inci 60 (1,500 a kowace shekara a gabas mai nisa.<ref>{{Cite web |title=Mauriceville, Texas Travel Weather (Averages) |url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=86614&refer=&cityname=Mauriceville-Texas-United-States-of-America |access-date=September 4, 2021 |publisher=[[Weatherbase]] |archive-date=August 17, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130817220749/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=86614&refer=&cityname=Mauriceville-Texas-United-States-of-America |url-status=dead }}</ref> Wannan ya faru ne saboda raƙuman ruwa da ke ɗaukar iska mai laushi zuwa yankin, inda yake kwantar da hankali kuma yana fitowa a kusa da iska ta teku da kuma lokacin da guguwar extratropical ke wucewa. Duk da yake sassan bakin teku suna ganin kwanakin da suka fi hazo a duk fadin jihar da kuma shekara-shekara, sassan arewa suna ganin kwanakin mafi haske a lokacin rani.<ref name="TRERASE"/> Watanni mafi zafi na shekara sune Afrilu da Mayu. Yankin yana fuskantar tsawa mai tsanani da guguwa lokacin da yanayin da ya dace ya kasance, gabaɗaya a lokacin bazara. Guguwa kuma ta mamaye yankin, mafi muni daga cikinsu shine Guguwar Galveston ta 1900. <ref>{{Cite web |last=Eric S. Blake |last2=Edward N. Rappaport |last3=Christopher W. Landsea |year=2007 |title=The Deadliest, Costliest, and Most Intense United States Tropical Cyclones From 1851 to 2006 |url=http://www.nhc.noaa.gov/pdf/NWS-TPC-5.pdf |access-date=June 23, 2007 |publisher=[[National Hurricane Center]]}}</ref> Kwanan nan Guguwar Rita ta mamaye Golden Triangle na kudu maso gabashin Texas.<ref name="National Hurricane Center">{{Cite web |last=Richard D. Knabb |last2=Daniel P. Brown |last3=Jamie R. Rhome |title=Hurricane Rita |url={{NHC TCR url|id=AL182005_Rita}} |access-date=June 26, 2007 |publisher=[[National Hurricane Center]] |format=PDF}}</ref> Mafi girman zafi na yankin yana ƙara jin zafi a lokacin bazara. A lokacin hunturu da bazara tare da bakin tekun nan da nan, ana kiyaye yanayin sanyi ta wurin ruwan gulf mai sanyi. Hazo mai yawa na iya tasowa lokacin da iska mai zafi ke motsawa akan ruwan sanyi a cikin watan Fabrairu da Maris, yana dakatar da zirga-zirgar jiragen ruwa na kwanaki.
Yankunan kasa da kasa tare da irin wannan yanayi: [[Taiwan]]; [[Filipin|Philippines]]; yawancin sassan kudancin Queensland, Australia[[Asturaliya|Ostiraliya]]
{| class="wikitable sortable sort-under"
|+'''Yanayin zafi na yau da kullun (°F) ga biranen kudancin Texas'''<ref name="weatherbyday"/>
! style="background-color: #E5AFAA;" |Birni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Jan
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Fabrairu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Tekun
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Afrilu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Mayu
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuni
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Yuli
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Aug
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Satumba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Oktoba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Nuwamba
! data-sort-type="number" style="background-color: #E5AFAA;" |Disamba
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |Brownsville
|69/50
|72/53
|78/59
|82/65
|87/72
|91/75
|92/75
|93/75
|89/73
|84/66
|77/59
|70/52
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |Corpus Christi
|66/46
|70/49
|76/56
|81/62
|86/69
|90/74
|93/74
|93/75
|90/72
|84/64
|75/55
|68/48
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |Del Rio
|63/40
|68/44
|76/52
|83/59
|89/67
|94/72
|96/74
|96/74
|91/69
|82/61
|71/49
|63/41
|- style="background: #F8F3CA;"
! style="background: #F8F3CA;" |[[Laredo, Texas|Laredo]]
|68/44
|73/48
|82/56
|89/63
|95/70
|100/74
|102/75
|99/75
|93/71
|86/63
|76/53
|68/45
|- style="background: #C5DFE1;"
! style="background: #C5DFE1;" |Victoria
|63/44
|67/47
|73/54
|79/60
|85/68
|90/73
|93/75
|94/75
|90/70
|83/62
|73/52
|65/45
|}
Yankin Kudancin Texas ya haɗa da ƙasar ranch mai tsaka-tsaki da kuma [[Rio Grande]] Valley (Texas)">Kwarin Rio Grande. An yi la'akari da shi a matsayin kudancin kudancin yankin Great Plains na Amurka, yankin cikin gida yana da ruwan sama wanda yayi kama da na Arewacin Plains. Yankunan bakin teku kusan suna da dumi a mafi yawan shekara saboda raƙuman ruwa na Tekun Mexico. Lokacin bazara yana da zafi da zafi. Ruwan sama a yankin bakin teku ya fi yawa fiye da yankin cikin gida, kuma gandun daji na subtropical suna kan hanyar Rio Grande. Watanni mafi zafi na shekara shine Afrilu da Mayu a yankunan yamma, amma kusanci da Tekun Gulf, Satumba ya zama watan da ya fi ruwan sama a matsakaici. Wannan ya faru ne saboda barazanar da ke faruwa daga tsarin yanayi na wurare masu zafi, gami da guguwa, wanda zai iya kawo ruwan sama mai yawa na inci 5 zuwa 10 (130 zuwa 250 a cikin kwana ɗaya ko biyu. Sakamakon watan Satumba na watan Satumba yana da yawa, alal misali, a Corpus Christi, South Padre Island da Brownsville. A cikin ƙasa, inda ya fi bushewa, ranches sun mamaye wuri mai faɗi, wanda ke da ƙwayoyin ƙaya da ciyawa. Lokacin hunturu a yankin cikin gida yana da bambanci, amma yawanci mai sauƙi zuwa dumi, tare da dusar ƙanƙara yana da matukar wuya. Lokacin bazara galibi yana da zafi kuma ya bushe, amma a wasu lokuta yana iya zama mai laushi lokacin da iskõki suka fito daga Tekun Mexico. Guguwa na iya faruwa a wannan yankin, amma ba su da yawa fiye da sauran sassan jihar. Yankunan kudancin jihar suna kusa da yanayin savanna na makwabta Tamaulipas, Mexico.
Yankunan kasa da kasa tare da irin wannan yanayi: sassan arewacin Australia; yawancin [[Madhya Pradesh|Madhya Pradesh, Indiya]]; arewacin [[Tailan|Thailand]]
== Rashin sanyi da dusar ƙanƙara ==
[[Fayil:Palm_Trees_and_Snow.jpg|right|thumb|2004 Kirsimeti Kirsimeti Snowstorm a Kudancin Texas]]
Yankunan arewa da yammacin jihar suna da dusar ƙanƙara a kowace shekara saboda yawan karatunsu a kowane hunturu. A cikin mako guda a watan Fabrairun 1956, guguwar dusar ƙanƙara ta tarihi ta buge arewacin Texas. Matsakaicin adadin da aka auna ya kasance inci 61 (150 a Vega tare da Plainview karɓar inci 24 (61 a rana ɗaya. El Paso, a Far West Texas, ya sami 22.4 in (57 na dusar ƙanƙara a lokacin sa'o'i 24 Disamba 13-14, 1987.<ref>{{Cite web |last=[[National Weather Service]] Forecast Office, [[El Paso, Texas]] |title=All time heavy snowfall events for El Paso |url=http://www.srh.noaa.gov/epz/?n=elpaso_heavy_snow |publisher=[[National Weather Service]]}}</ref> Ga sassan tsakiya da kudanci, dusar ƙanƙara ta fi ban mamaki. A watan Fabrairun shekara ta 1895, wani babban yanki na kudu maso gabashin Texas ya karbi sama da inci 12 (30 na dusar ƙanƙara, tare da adadi mafi girma kusa da inci 30 (76 a Port Arthur . <ref>{{Cite web |last=[[National Weather Service]] Forecast Office, [[Lake Charles, Louisiana]] |year=2010 |title=Snow Climatology for Southeast Texas & Southwest Louisiana: All Measurable Snowfalls (1895-2010) |publisher=[[National Weather Service]] Southern Region Headquarters}}</ref> Kwanan nan a kusa da [[Kirsimeti]] na shekara ta 2004, har zuwa inci 13 (33 cm) na dusar ƙanƙara ya faɗi tare da gabar teku ta tsakiya, tare da matsakaicin da ke faruwa a Victoria.<ref>{{Cite web |last=[[National Weather Service]] Forecast Office, Houston/Galveston, Texas |date=December 25, 2004 |title=Public Information Statement |url=http://www.srh.noaa.gov/hgx/projects/xmasevesnow04/pns_snowfalltotal.txt |archive-url=https://web.archive.org/web/20061212134359/http://www.srh.noaa.gov/hgx/projects/xmasevesnow04/pns_snowfalltotal.txt |archive-date=December 12, 2006 |access-date=December 1, 2006 |publisher=[[National Weather Service]] Southern Region Headquarters}}</ref>
Ɗaya daga cikin mafi munin sanyi da ya faru a duk fadin jihar ya faru a cikin rabin watan Disamba a 1983, wanda ya haifar da mutuwar 13 a cikin jihar da 151 a cikin ƙasa.<ref>{{Cite web |last=[[National Weather Service]] |title=Reported Deaths Attributed to Extreme Cold, December 15-31, 1983 |url=https://www.weather.gov/images/oun/wxevents/19831215/sd-198312-coldairoutbreakdeaths.png}}</ref> Tashoshin huɗu sun rubuta karatun su mafi tsawo a ko ƙasa da {{Convert|32|F|C}} ° F (0 ° C) a rikodin. Lubbock ya ga yanayin zafi a ko ƙasa da daskarewa na kwanaki 9 (sa'o'i 207). Filin jirgin saman Dallas-Fort Worth ya auna yanayin zafi a ko ƙasa da daskarewa na jimlar sa'o'i 296 a jere (kwana 12). Snow wanda ya fadi a ranar 14 da 15 ga watan Disamba a fadin arewacin Texas ya kasance a ƙasa har zuwa ranar Sabuwar Shekara ta 1984.
Fabrairu 2021 wani rikodin sanyi ne. A [[Austin]], zafin jiki ya kasance a ko ƙasa da daskarewa na kwanaki 7 (sa'o'i 168). A Abilene, lokacin a ko ƙasa da daskarewa ya kai kwanaki 10 (sa'o'i 252). Yankin Texas ta Tsakiya, gami da Waco, Bryan, da [[Killeen, Texas|Killeen]], sun kafa sabon rikodin tare da kwanaki 9 (sa'o'i 205) a ko ƙasa da daskarewa. San Angelo ya jimre kwanaki 6 (sa'o'i 152) a ko ƙasa da yanayin sanyi.<ref>{{Cite web |date=2021-02-19 |title=Texas cities that set new records for longest stretch below freezing this week |url=https://www.thedenverchannel.com/news/national/texas-cities-that-set-new-records-for-longest-stretch-of-cold-temperatures-this-week |access-date=2021-02-19 |website=KMGH |language=en}}</ref> Saboda rashin isasshen ƙarfin ababen more rayuwa, yanayin sanyi ya haifar da karancin wutar lantarki a duk fadin jihar, wanda ya haifar da ƙarancin abinci, ruwa, da zafi, da mutuwar daruruwan mutane.
== Yanayi mai tsanani ==
Hadari ya zama ruwan dare a Texas, musamman a gabashin da arewacin yankin. Texas na daga cikin sashin Tornado Alley na kasar. Jihar tana fuskantar mafi yawan [[guguwa]] a cikin Tarayyar, matsakaicin 139 a shekara. Wadannan sun fi yawa a Arewacin Texas da Panhandle.<ref name="Annual average number of tornadoes"/> Guguwa a Texas yawanci suna faruwa a watan Afrilu, Mayu, da Yuni.
=== Guguwa ===
Matsayin Texas a arewa maso yammacin Tekun Mexico ya sa ya kasance mai saukin kamuwa da guguwa. Wasu daga cikin guguwa mafi muni a tarihin Amurka sun shafi Texas. wani guguwa a cikin 1875 ya kashe kusan mutane 400 a Indianola, sannan wani guguwa ya biyo baya a cikin 1886 wanda ya lalata garin, wanda a lokacin shine mafi mahimmancin tashar jiragen ruwa a jihar. Wannan ya ba da damar [[Galveston, Texas|Galveston]] ta zama babban tashar jiragen ruwa, amma guguwa ta lalata shi a cikin 1900 wanda ya kashe kusan mutane 8,000 (watakila kusan 12,000), yana mai da shi bala'in halitta mafi muni a tarihin Amurka. Sauran guguwar Texas sun hada da Guguwar Galveston ta 1915, Guguwar Carla a 1961, Guguwar Beulah a 1967, Guguwar Alicia a 1983, Guguwar Rita a 2005, Guguwar Ike a 2008 da Guguwar Harvey a 2017.<ref name="deadhurr">{{Cite web |last=Eric S. Blake, Edward N. Rappaport, [[Chris Landsea|Christopher W. Landsea]] |date=April 15, 2007 |title=The Deadliest, Costliest, and Most Intense United States Tropical Cyclones From 1851 to 2006 |url=http://www.nhc.noaa.gov/pdf/NWS-TPC-5.pdf |access-date=October 2, 2008 |publisher=National Weather Service: National Hurricane Center}}</ref>
Yanayin yanayi na inda guguwar guguwa ta wurare masu zafi ta fi dacewa a cikin jihar ya bayyana yana canzawa. A farkon shekarun 1980s, yankin da aka fi so a cikin karni na baya shine tsakiyar bakin teku. Koyaya, wannan yankin na bakin tekun ba shi da tasiri tun daga shekarun 1960, kuma binciken da aka yi kwanan nan ya nuna cewa wuri mafi haɗari ga guguwar guguwa ta wurare masu zafi tun 1851 shine bakin tekun sama, wanda ya sami kashi 56 cikin 100 na duk guguwar wurare masu zafi, wanda kashi 66 cikin 100 ya samo asali ne daga Tekun Mexico. Wannan ya bambanta da Louisiana da ƙananan tekun Texas, inda kashi 39 cikin dari na faduwar ƙasa kawai daga guguwa masu zafi na asalin Gulf of Mexico.<ref>{{Cite journal |last=Tanveerul Islam |last2=William Merrell |last3=William Seitz |last4=Robert Harriss |date=November 2009 |title=Origin, Distribution, and Timing of Texas Hurricanes: 1851–2006 |url=https://zenodo.org/record/1236030 |journal=Natural Hazards Review |volume=10 |issue=4 |pages=137–138 |doi=10.1061/(ASCE)1527-6988(2009)10:4(136)}}</ref>
=== Ambaliyar ruwa ===
[[Fayil:Texas_Precipitation_Map.svg|right|thumb|250x250px|Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara a fadin Texas]]
Babban barazanar guguwa ta wurare masu zafi ga Texans shine daga ambaliyar ruwa. Mafi munin al'amari game da guguwa na wurare masu zafi shine cewa mafi rauni su, mafi inganci su kasance a samar da ruwan sama mai tsanani da ambaliyar ruwa. Tsarin da ke da yaduwar yaduwa, kamar Guguwar Beulah, suma suna yin ruwan sama mai kyau.<ref>{{Cite web |last=David M. Roth |date=January 17, 2010 |title=Texas Hurricane History |url=http://www.wpc.ncep.noaa.gov/research/txhur.pdf |access-date=April 9, 2010 |publisher=[[Hydrometeorological Prediction Center]] |page=5}}</ref> Tsarin motsi mai saurin gudu, irin su Tropical Storm Amelia (1978) da Hurricane Harvey (2017) na iya samar da ruwan sama mai yawa.<ref>{{Cite web |last=David M. Roth |date=June 20, 2007 |title=Tropical Storm Amelia (1978) Rainfall Page |url=http://www.wpc.ncep.noaa.gov/tropical/rain/amelia1978.html |access-date=March 5, 2008 |publisher=[[Hydrometeorological Prediction Center]]}}</ref> Guguwa ta wurare masu zafi daga gabashin Pacific da Atlantic Basins na iya tasiri ga Jihar Lone Star.<ref>{{Cite web |last=David M. Roth |year=2010 |title=Tropical cyclones affecting the Gulf Coast |url=http://www.wpc.ncep.noaa.gov/tropical/rain/tcgulfcoast.html |access-date=March 7, 2008 |publisher=[[Hydrometeorological Prediction Center]]}}</ref> Gabaɗaya, ambaliyar ruwa a duk faɗin Texas ta fi yawa a lokacin bazara da farkon watanni na kaka, kuma yana iya zama saboda guguwa da ke kusa da su da ke hulɗa tare da guguwa mai ƙarfi.<ref>{{Cite web |last=Earth Observatory |date=April 9, 2004 |title=Intense Rains Flood Mexico and Texas |url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=4379 |access-date=April 9, 2010 |publisher=[[NASA|National Aeronautics and Space Administration]]}}</ref> Wurin da ya fi dacewa da ambaliyar ruwa a duk fadin jihar shine Balcones Escarpment, wani yanki mai tsawo a tsakiyar Texas a kan iyaka tsakanin Edwards Plateau da filin bakin teku.
=== Yanayin zafi mai tsanani ===
Mafi girman zafin jiki da aka auna a Texas shine 120 °F (48.9 °C), wanda aka yi rikodin ranar 12 ga Agusta, 1936 a Seymour, a lokacin 1936 North American Heatwave, kuma a ranar 28 ga Yuni, 1994 a Monahans. Mafi ƙarancin zafin jiki da aka auna a Texas shine -23 °F (-30.6 °C), wanda aka yi rikodin ranar 8 ga Fabrairu, 1933 a Seminole
== El Niño-Kudancin Oscillation ==
Zagayowar El Niño-Southern Oscillation (ENSO) babban tasiri ne akan yanayi a Texas. A lokacin El Niño, rafin jet yana yamma zuwa gabas a fadin kudancin Amurka. Sabili da haka, lokacin sanyi a Texas ya fi sanyi kuma yana karɓar dusar ƙanƙara fiye da na al'ada. Texas ba ta da yuwuwar yin tasiri da guguwa saboda karuwar iskar da ake yi a tekun Atlantika. Lokacin bazara zuwa farkon lokacin rani ana samun karuwar ruwan sama musamman a inda tsarin tsarin danniya ya kasance a kan yankin kusurwa hudu ko arewacin Mexico wanda ke haifar da yanayi mai kama da damina (wanda ya kara tsananta a lokacin bazara na 2015 da 2016 inda birnin Houston ya kasance mafi wahala kamar dai yanayin ya kasance kama da Mumbai ko Kolkata, Indiya tare da ruwan sama mai yawa yawanci daga danshi daga Gulf of Mexico). A lokacin akasin lokaci, La Niña, rafin jet yana da nisa zuwa arewa, saboda haka hunturu ya fi sauƙi kuma ya bushe fiye da na al'ada. Guguwa na iya yin tasiri a Texas a lokacin La Niña saboda raguwar iska a Tekun Atlantika. Fari a Texas sun fi yuwuwa a lokacin La Niña. La Niña na 2010-11 galibi shine laifin daya daga cikin mafi munin fari a tarihin Texas. [ana yanayi hujja] [citation need]{{Ana bukatan hujja|date=December 2019}}
== Canjin yanayi ==
{{Excerpt|Climate change in Texas}}
==Manazarta==
{{Reflist|2}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dk26nrrsuxa58gs07hbigrh2c7kyl1q
Yanayin yanayi na Ireland
0
108008
823212
682419
2026-04-21T03:51:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823212
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Ireland_island_Köppen.png|thumb|428x428px|Nau'ikan yanayi na Köppen a Ireland.]]
[[Fayil:Wetterkarte_mit_Okklusion.png|right|thumb|350x350px|Yankin da ke da matsin lamba a Arewacin [[Tekun Atalanta|Atlantic]] yana motsawa a fadin Ireland.]]
'''yanayin Ireland''' yana da sauƙi, mai laushi kuma yana canzawa tare da [[Ruwan sama]] mai yawa da rashin matsanancin zafin jiki. An bayyana yanayin Ireland a matsayin yanayin yanayi na teku, ko ''Cfb'' a kan tsarin rarraba yanayi na Köppen, rarraba da yake rabawa tare da mafi yawan arewa maso yammacin Turai.<ref>{{Cite journal |last=Peel, M. C. |last2=Finlayson B. L. |last3=McMahon, T. A. |year=2007 |title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification |journal=Hydrol. Earth Syst. Sci. |volume=11 |issue=5 |pages=1633–1644 |bibcode=2007HESS...11.1633P |doi=10.5194/hess-11-1633-2007 |issn=1027-5606 |doi-access=free}} ''(direct: [http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf Final Revised Paper])''</ref><ref>{{Cite web |title=Marine Climatology |url=http://www.met.ie/marine/marine_climatology.asp |access-date=30 January 2008 |publisher=Met Éireann}}</ref> Tsibirin yana karɓar lokacin rani mai dumi da hunturu mai sanyi.
Kamar yadda Ireland ke fuskantar iska na babban teku, yana da sauƙi sosai a cikin hunturu fiye da wasu wurare a wannan latitude, misali Newfoundland a [[Kanada]] ko Sakhalin a [[Rasha]]. Yankin Atlantic mai juyawa, wanda ya haɗa da raƙuman teku kamar Arewacin Atlantic Current da Gulf Stream, ya saki ƙarin zafi a kan Atlantic, wanda iska mai yawa ke ɗauka zuwa Ireland yana ba da, alal misali, Dublin yanayin hunturu mai sauƙi fiye da sauran yanayin teku a irin waɗannan wurare.
Iska mai rinjaye tana hurawa daga kudu maso yamma, tana fashewa a kan tsaunuka masu tsawo na gabar yamma. Saboda haka ruwan sama wani muhimmin bangare ne na rayuwar yammacin Irish, tare da Tsibirin Valentia, a yammacin gabar County Kerry, yana samun kusan sau biyu ruwan sama na shekara-shekara kamar [[Dublin]] a gabas ({{Convert|1400|mm|in|1}} a vs. {{Convert|714|mm|in|1}} a).
January and February are the coldest months of the year, and mean daily air temperatures fall between {{Convert|4|and|7|C|F|1}} during these months. July and August are the warmest, with mean daily temperatures of {{Convert|14|to|16|C|F|1}}, whilst mean daily maximums in July and August vary from {{Convert|17|to|18|C|F|1}} near the coast, to {{Convert|19|to|20|C|F|1}} inland. The sunniest months are May and June, with an average of five to seven hours sunshine per day.<ref>{{Cite web |title=Sunshine in Ireland |url=http://www.met.ie/climate/sunshine.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218093952/https://www.met.ie/climate/sunshine.asp |archive-date=18 December 2017 |access-date=23 January 2008 |publisher=[[Met Éireann]]}}</ref> Though [[matsanancin yanayi|extreme weather]] events in Ireland are comparatively rare when compared with other countries in the European continent, they do occur. Atlantic depressions, occurring mainly in the months of December, January and February, can occasionally bring winds of up to {{Convert|160|km/h|mph|0}} to Western coastal counties, with the winter of 2013/14 being the stormiest on record. During the summer months, and particularly around late July/early August, thunderstorms can develop.<ref name="Storm Katia2">{{Cite web |date=10 September 2011 |title=Evidence of winter storms |url=http://www.independent.ie/irish-news/hurricane-alert-storm-winds-coming-as-katia-moves-in-26770180.html |access-date=4 February 2016 |publisher=Independent Newspapers}}</ref><ref name="Thunderstorms2">{{Cite web |title=July Thunderstorm |url=http://www.met.ie/climate-ireland/weather-events/July1985_Thunderstorm.PDF |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405060447/http://www.met.ie/climate-ireland/weather-events/July1985_Thunderstorm.PDF |archive-date=5 April 2016 |access-date=4 February 2016 |publisher=Met Éireann}}</ref>.<ref name="Storm Katia">{{Cite web |date=10 September 2011 |title=Evidence of winter storms |url=http://www.independent.ie/irish-news/hurricane-alert-storm-winds-coming-as-katia-moves-in-26770180.html |access-date=4 February 2016 |publisher=Independent Newspapers}}</ref><ref name="Thunderstorms">{{Cite web |title=July Thunderstorm |url=http://www.met.ie/climate-ireland/weather-events/July1985_Thunderstorm.PDF |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405060447/http://www.met.ie/climate-ireland/weather-events/July1985_Thunderstorm.PDF |archive-date=5 April 2016 |access-date=4 February 2016 |publisher=Met Éireann}}</ref>
== Yanayin zafi ==
Ireland tana fama da rashin matsanancin zafin jiki idan aka kwatanta da sauran yankuna a irin wannan latitudes. Akwai bambancin yanki, tare da yankunan cikin gida suna da sanyi a cikin hunturu kuma suna da zafi a lokacin rani fiye da takwarorinsu na bakin teku.
Yankunan da suka fi zafi suna samuwa a gefen kudu maso yammacin gabar teku. Tsibirin Valentia yana da matsakaicin matsakaicin zafin jiki, a 10.9 ° C.
Yankunan da suka fi sanyi suna cikin ƙasa. Mullingar yana da matsakaicin matsakaicin zafin jiki, a 9.3 ° C.
Mafi girman zafin jiki da aka taɓa yin rikodin a Ireland ya kasance 33.3 ° C a Kilkenny Castle, a ranar 26 ga Yuni 1887. Mafi ƙarancin zafin jiki ya kasance -19.1 ° C a Markree Castle a ranar 16 ga Janairun 1881.
Shida daga cikin shekaru goma mafi zafi a Ireland sun faru tun daga 1990.<ref>{{Cite web |last=Environmental Protection Agency |date=2017 |title=What impact will climate change have for Ireland |url=http://www.epa.ie/climate/communicatingclimatescience/whatisclimatechange/whatimpactwillclimatechangehaveforireland/ |website=EPA}}</ref> Saboda canjin yanayi, an kiyasta cewa yanayin zafi zai tashi a ko'ina har zuwa digiri 3.4 a ƙarshen karni.<ref>{{Cite journal |last=Murphy |first=Conor |last2=Fealy |first2=Rowan |date=2010 |title=Climate Change Impacts for Ireland Part 2: Changes in Key Climatic Variables |url=http://eprints.maynoothuniversity.ie/2671/1/CM_Climate_Impacts_Pt2.pdf |journal=Geographical Viewpoint |volume=38 |page=31 |access-date=11 January 2018}}</ref>
Tsananin zafi da sanyi duka ba safai suke yi a duk fadin kasar. Yanayin zafi da ya wuce 30 ° C ba kasafai ba ne, yawanci yana faruwa ne kawai a kowane ƴan shekaru (2025, 2023, 2022, 2021, 2018, 2016, 2013, 2006, 2005, 2003, 1995, 1990, 193, 198 Misalai na baya-bayan nan), kodayake galibi suna kaiwa 20s mafi yawan lokacin bazara. Daskarewa mai tsanani yana faruwa ne kawai lokaci-lokaci a cikin hunturu, tare da yanayin zafi ƙasa -10 °C kasancewar ba a saba gani ba a cikin ƙananan wurare da yanayin zafi ƙasa da daskarewa ba a saba gani ba a yawancin yankunan bakin teku. Koyaya, ana cewa yanayin zafi a tsaunin Wicklow yana kaiwa -10 °C kowace shekara. [ana yanayi hujja] [citation need]{{Ana bukatan hujja|date=June 2015}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2015)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>{{Weather box}}
[[Fayil:CavanHayfield.JPG|right|thumb|Hasken rana a cikin County Cavan]]
Rashin sanyi yana faruwa akai-akai a cikin hunturu, tare da yawancin yankuna suna ganin sama da kwanaki 40 na sanyi a kowace shekara. A yankunan arewa, sanyi na iska yana faruwa a matsakaicin kwanaki 10.2 a kowace Janairu, watan da sanyi na iska ke faruwa akai-akai.<ref name="1971-2000 averages">{{Cite web |title=N Ireland 1971-2000 averages |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/n_ireland.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927031233/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/n_ireland.html |archive-date=27 September 2007 |access-date=17 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> A cikin Sperrins da Glens na Antrim iska sanyi yana faruwa a kusan kwanaki 80 a shekara.<ref name="Average air frost">{{Cite web |title=Days of Air Frost 1971-2000 |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/daf/17.gif |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070705082009/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/daf/17.gif |archive-date=5 July 2007 |access-date=18 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> Tsarin yayi kama da sanyi na ƙasa, tare da matsakaicin kwanaki 100 na sanyi na ƙasa a cikin ƙasƙanci da sama da 140 a cikin duwatsu.<ref name="Average ground frost">{{Cite web |title=Days of Ground Frost 1971-2000 |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/dgf/17.gif |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070109064830/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/dgf/17.gif |archive-date=9 January 2007 |access-date=18 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> Yawan kwanakin sanyi a Ireland sun ragu sosai a cikin shekaru goma da suka gabata. An san raguwar mafi girma a cikin hunturu.
<ref>{{Cite web |title=Key Meteorological Indicators of Climate Change in Ireland |url=https://www.epa.ie/pubs/reports/research/climate/ERC-6-Climate%20Change-web-ready3.pdf |access-date=7 July 2020}}</ref>
Frost yana da wuya a bakin tekun, a cikin birane da kuma a yankunan yamma da kudanci.
Roches Point, County Cork yana karɓar 'yan kwanaki mafi ƙanƙanta tare da sanyi na iska, tare da matsakaicin kwanaki 7.0 tare da sanyi mai iska da aka rubuta a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Roches Point (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094129/https://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |url-status=dead }}</ref>
Kilkenny, County Kilkenny yana karɓar mafi yawan kwanaki tare da sanyi na iska, tare da matsakaicin kwanaki 53.0 tare da sanyi mai iska da aka rubuta a kowace shekara.<ref name="autogenerated1">{{Cite web |title=Met Éireann - Kilkenny (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/kilkenny.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094115/https://www.met.ie/climate/kilkenny.asp |url-status=dead }}</ref>
A [[Dublin]], Filin jirgin sama Dublin ya yi rikodin sanyi na iska a matsakaita kwanaki 24.3 a kowace shekara, yayin da Casement Aerodrome (wanda ke cikin ƙasa) ya yi rikodi da sanyi na iska akan matsakaicin kwanaki 41.3 a kowace tawen.<ref name="autogenerated2">{{Cite web |title=Met Éireann - Dublin Airport (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/dublinairport.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100423115003/http://www.met.ie/climate/dublinairport.asp |archive-date=23 April 2010 |access-date=20 August 2010}}</ref><ref name="autogenerated3">{{Cite web |title=Met Éireann - Casement Aerodrome (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/casement.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094044/https://www.met.ie/climate/casement.asp |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:SummerCloud_(Cropped).JPG|thumb|Hoton tauraron dan adam wanda ke nuna ci gaban girgije na lokacin rani a cikin Ireland da Burtaniya]]
Watanni mafi yawan rana shine Mayu da Yuni. A cikin waɗannan watanni hasken rana yana tsakanin sa'o'i 5 zuwa 61⁄2 a kowace rana a mafi yawan ƙasar. Kudu maso gabas yana samun mafi yawan hasken rana, matsakaicin sama da awanni 7 a rana a farkon lokacin rani. Disamba shine watan da ya fi yawan hazo, tare da matsakaicin hasken rana na yau da kullun daga kimanin awa 1 a arewa zuwa kusan awanni 2 a kudu maso gabas. A cikin shekara gabaɗaya, yawancin yankuna suna samun matsakaicin tsakanin sa'o'i 31⁄4 da 33⁄4 na hasken rana kowace rana. Girgije ya rufe sararin samaniya na Irish kusan rabin lokacin.
Yankin da ya fi hasken rana a tsibirin shine kudu maso gabas. Rosslare, County Wexford ya kasance yankin da ya fi hasken rana a tarihi, duk da haka, Met Éireann ta rufe tashar a cikin 2007. <ref>{{Cite web |date= |title=Climatology details for station Rosslare, IRELAND and index SS: Sunshine duration |url=http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=2137 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200211224335/http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=2137 |archive-date=2020-02-11 |access-date=2024-06-19 |website=eca.knmi.nl}}</ref> Tashar da ta fi hasken rana a cikin shekara ta 1981 zuwa 2010 ita ce Ballyrichard HSE a Arklow, County Wicklow, wanda ya sami matsakaicin sa'o'i 4.41 na hasken rana kowace rana.{{Weather box}}Yankunan da suka fi girgije (watau mafi ƙarancin rana) na tsibirin gabaɗaya yamma ne da arewa maso yammacin ƙasar. A cikin matsakaicin lokacin 1971-2000, Claremorris, County Mayo ita ce tashar da ta fi girgije, tana karɓar sa'o'i 1,072 na hasken rana a kowace shekara. Daga 1981 zuwa 2010, Birr, County Offaly, a cikin Midlands, ita ce tashar da ta fi girgije (mai wucewa), tana karɓar matsakaicin sa'o'i 3.2 na hasken rana a kowace rana, ƙasa da tashoshin da ke Malin Head a arewa ko Belmullet a yamma.<ref>{{Cite web |date= |title=Climatology details for station Birr, IRELAND and index SS: Sunshine duration |url=http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=120 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200130104037/http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=120 |archive-date=2020-01-30 |access-date= |website=eca.knmi.nl}}</ref> Yankunan cikin gida suna karɓar ƙarancin hasken rana fiye da yankunan bakin teku saboda ci gaban girgije a kan ƙasa. Cloud yana tasowa ne saboda iska mai ɗorewa wanda ya haifar da dumama ƙasa.<ref>{{Cite web |title=Sunshine and Solar Radiation |url=http://www.met.ie/climate-ireland/sunshine.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20180217071303/http://www.met.ie:80/climate-ireland/sunshine.asp |archive-date=17 February 2018 |publisher=[[Met Éireann]]}}</ref>{{Weather box}}
== Ruwan sama ==
=== Ruwan sama ===
Ruwan sama shine mafi yawan yanayin hazo a tsibirin, kuma yana da yawa a cikin Ireland, kodayake wasu sassan gabar tekun yamma suna samun ruwan sama sau biyu fiye da gabar gabas. Ruwan sama a Ireland yawanci yana fitowa ne daga tsarin gabas na Atlantic wanda ke tafiya arewa maso gabas akan tsibirin, yana kawo girgije da ruwan sama. Yawancin rabin gabashin ƙasar suna da ruwan sama tsakanin 750 da 1,000 mm (29.5 da 39.4 in) na ruwan sama a shekara. Ruwan sama a yamma gabaɗaya matsakaita tsakanin 1,000 zuwa 1,250 mm (39.4 da 49.2 in). A yawancin gundumomi masu tsaunuka, ruwan sama ya zarce 3,000 mm (118.1 in) a kowace shekara. Mafi yawan watanni kusan ko'ina shine Disamba da Janairu. Afrilu shine watan mafi bushewa gabaɗaya, amma a yawancin sassan kudanci, Yuni shine mafi bushewa..
Matsakaicin adadin "kwanaki masu laushi" (kwanaki da sama da {{Convert|1|mm|in|3}} in) na ruwan sama) ya kasance daga kimanin kwanaki 151 a shekara tare da gabas da kudu maso gabas, zuwa kimanin kwanaki 225 a shekara a wasu sassan yamma.
Tashar yanayi mafi zafi ita ce Glanagimla, Leenane, Co. Galway, wanda ke da matsakaicin {{Convert|2874.59|mm|in|2}} in) ruwan sama a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Historical Data |url=https://www.met.ie/climate/available-data/historical-data |access-date=11 November 2020 |publisher=Met Éireann}}</ref> [ba takamaiman ba don tabbatarwa] Tashar yanayin zafi mafi zafi ita ce tsibirin Valentia, wanda ke karɓar {{Convert|1430.1|mm|in|2}} in) na ruwan sama a kowace shekara, a matsakaici.<ref name="met.ie">{{Cite web |title=Valentia 1981–2010 averages |url=https://www.met.ie/climate-ireland/1981-2010/valentia.html |access-date=14 December 2019 |website=www.met.ie}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.met.ie/climate-ireland/1981-2010/valentia.html "Valentia 1981–2010 averages"]. ''www.met.ie''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 December</span> 2019</span>.</cite></ref>
Tashar yanayi mafi bushewa tana a Ringsend, Co. Dublin, wanda ke karɓar {{Convert|683|mm|in|2}} in) na ruwan sama a kowace shekara, a matsakaici.<ref name="autogenerated3"/>
Tashar yanayi tare da mafi yawan adadin "kwanaki mai laushi" ita ce Belmullet, tare da kwanaki 193 a kowace shekara, <ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Belmullet (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/belmullet.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094030/https://www.met.ie/climate/belmullet.asp |url-status=dead }}</ref> yayin da tashar da ke da mafi ƙarancin adadin "kwanakin ruwa" ita ce Filin jirgin saman Dublin, tare da kwana 128 a kowace shekara. <ref name="autogenerated2"/>
==== Rubuce-rubucen ruwan sama ====
Tushen: <ref name="WeatherExtremes">{{Cite web |title=Weather Extreme Records for Ireland - Met Éireann - the Irish Meteorological Service |url=http://www.met.ie/climate-ireland/weather-extremes.asp |access-date=2025-07-26 |archive-date=2016-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161216004316/http://www.met.ie/climate-ireland/weather-extremes.asp |url-status=dead }}</ref>
* Shekarar da ta fi bushewa da aka rubuta a Ireland ita ce 1887, tare da {{Convert|356.6|mm|in|2}} in) na ruwan sama da aka rubuta da Glasnevin, County Dublin.
* Yaduwar fari mafi tsawo a Ireland ta faru ne a Limerick tsakanin 3 ga Afrilu 1938 da 10 ga Mayu 1938 (kwana 37).
* Mafi girman jimlar kowane wata ya kasance {{Convert|790.0|mm|in|2}} in); an rubuta shi a Dutsen Cummeragh, County Kerry, a watan Oktoba 1996.
* Mafi girman shekara-shekara ya kasance {{Convert|3964.9|mm|in|2}} in); an rubuta shi a Ballaghbeena Gap 1960.
* Mafi girman jimlar yau da kullun shine {{Convert|243.5|mm|in|2}} in); an rubuta shi a Cloone Lake, County Kerry, a ranar 18 ga Satumba 1993.
=== Ruwan dusar ƙanƙara ===
[[Fayil:BlackhillRoadSnow.JPG|thumb|Snow a cikin Wicklow]]
Yanayin sanyi mai tsanani ba a saba gani ba a Ireland tare da mafi yawan ruwan sama na hunturu da ke zuwa a cikin ruwan sama, kodayake tuddai da yankunan tsaunuka a cikin ƙasar na iya ganin har zuwa kwanaki 30 na dusar ƙanƙara a kowace shekara: yankin Wicklow Mountains wani lokacin yana fuskantar kwanaki 50 ko fiye na dusarƙara a kowane shekara. Yawancin yankuna masu ƙasƙanci na tsibirin suna ganin 'yan kwanaki na dusar ƙanƙara a kowace shekara (daga Disamba zuwa Maris har da), ko kuma ba su ga dusar ƙara ba a wasu hunturu.
Koyaya, akwai shirye-shiryen dusar ƙanƙara da kankara, gami da rarraba grit, gishiri, da sauran ma'adanai masu maganin dusar ƙara. A ƙarshen shekara ta 2011, Gwamnatin Ireland ta kafa "Winter-Ready", don shirya ƙasar don irin wannan mummunan yanayi.<ref>{{Cite web |title=News |url=http://www.merrionstreet.ie/index.php/2011/11/shatter-launches-winter-ready-campaign/?cat=3 |access-date=1 December 2011 |website=Shatter launches Winter Ready campaign |publisher=Irish Government News Service}}</ref>
Saboda bambancinsa (wanda ya fi girma saboda tasirin Tekun Atlantika, Kogin Gulf da Arewacin Atlantika Drift, da kuma latatul Ireland ta arewa da kuma rauni ga iskar Siberian/Arctic) Yanayin Ireland a lokacin watannin hunturu yana da wahala a iya hasashen. Abubuwan da aka ambata a baya sun sa duka biyun suna da ƙarancin zafi da ƙarancin zafi mai yiwuwa.
Tashar yanayi mafi dusar ƙanƙara ita ce Clones, County Monaghan, wanda ke karɓar, a matsakaita, kwanaki 18 na dusar ƙara da / ko dusar ƙana a kowace shekara. Daga cikin wadannan, kwanaki 6.2 suna da dusar ƙanƙara a karfe 09:00 .<ref name="Clones">{{Cite web |title=Clones 1978–2007 averages |url=https://www.met.ie/climate-ireland/1981-2010/clones.html |access-date=4 December 2020 |website=www.met.ie}}</ref> Tashar yanayin dusar ƙanƙara mafi ƙanƙanta ita ce Tsibirin Valentia, County Kerry; wanda ke karɓar, a matsakaita, kwanaki 5.6 na dusar ƙara da / ko dusar ƙana a kowace shekara. Daga cikin wadannan, kwanaki 0.8 suna da dusar ƙanƙara a karfe 09:00 .<ref name="met.ie"/>
=== Gaisuwa ===
Girgizar ƙasa, kamar dusar ƙanƙara da ƙanƙarar ƙanƙanta, ma ba ta da yawa a Ireland; duk da haka, tana iya faruwa a kowane lokaci na shekara. Ya fi yawa a lokacin bazara a lokacin tsawa.
Malin Head, County Donegal yana karɓar mafi yawan haila, tare da matsakaicin kwanaki 48.4 a kowace shekara.<ref name="ReferenceB">{{Cite web |title=Met Éireann - Malin Head (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/malinhead.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111009104715/http://met.ie/climate/malinhead.asp |archive-date=9 October 2011 |access-date=8 May 2008}}</ref>
Roche's Point, County Cork yana karɓar mafi ƙanƙara, tare da matsakaicin kwanaki 8.0 a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Roche's Point (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094129/https://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |url-status=dead }}</ref>
=== Hadari ===
Hadari ba su da yawa a Ireland fiye da Mainland [[Turai]] da yawancin [[Birtaniya|Burtaniya]]. Late Spring da Summer sun yi rikodin mafi yawan ayyukan tsawa a Ireland da yankunan da ke kewaye da teku.<ref name="x775">{{Cite journal |last=Hayward |first=Leah |last2=Whitworth |first2=Malcolm |last3=Pepin |first3=Nick |last4=Dorling |first4=Steve |date=2022-12-15 |title=A regional lightning climatology of the UK and Ireland and sensitivity to alternative detection networks |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdfdirect/10.1002/joc.7680 |journal=International Journal of Climatology |volume=42 |issue=15 |pages=7839–7862 |doi=10.1002/joc.7680 |issn=0899-8418 |access-date=2025-07-25 |doi-access=free}}</ref>
Filin jirgin saman Cork, County Cork yana fuskantar mafi ƙarancin tsawa; yana karɓar shi kwanaki 3.7 a kowace shekara a matsakaici.<ref name="ReferenceC">{{Cite web |title=Met Éireann - Cork Airport (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/corkairport.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080508021517/http://www.met.ie/climate/corkairport.asp |archive-date=8 May 2008 |access-date=8 May 2008}}</ref>
Tsibirin Valentia, County Kerry yana fuskantar mafi yawan tsawa; yana karɓar shi kwanaki 7.1 a kowace shekara a matsakaici.<ref name="met.ie"/>
== Iska ==
Gabaɗaya, bakin tekun yana da iska fiye da yankunan cikin gida, kuma yamma yana da iska sosai fiye da gabas.
The station with the highest mean wind speed is Malin Head, County Donegal, averaging at {{Convert|16.3|kn|km/h mph}}. Malin Head also receives the most gale-force winds, recording them on average 66.0 days per year.<ref name="ReferenceB"/>
Tashar da ke da mafi ƙarancin saurin iska ita ce Kilkenny, County Kilkenny; matsakaicin a {{Convert|6.5|kn|km/h mph}} km / h; 7.5 . <ref name="autogenerated1"/>
Tashar da ke yin rikodin mafi ƙarancin iskar iska ita ce Birr, County Offaly; tana yin rikodin su a matsakaicin kwanaki 1.2 a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Birr (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/birr.asp |access-date=14 December 2019}}</ref>
Mafi girman saurin iska da aka taɓa yin rikodin a Ireland ya kasance {{Convert|182|km/h|kn mph|0}} km / h (98 a Limerick (a Filin jirgin saman Foynes) a ranar 18 ga Janairun 1945.<ref name="WeatherExtremes"/>
Guguwa ba ta da yawa a Ireland, tare da kusan kasa da goma da aka ruwaito a kowace shekara - galibi a watan Agusta.<ref>{{Cite web |date=7 August 2008 |title=Yesterday's tornados 'almost unheard of' |url=https://www.breakingnews.ie/ireland/yesterdays-tornados-almost-unheard-of-372813.html |access-date=14 December 2019 |website=Breaking News}}</ref>
== Haushi ==
[[Fayil:Olympus_Jan_2003_377-2.jpg|thumb|Haushi a cikin Dutsen Wicklow]]
Tashar da ta fi hazo ita ce a Filin jirgin saman Cork, County Cork, wanda ke da kwanaki 99.5 na hazo a kowace shekara.<ref name="ReferenceC"/>
Tashar da ta fi ƙarancin hazo ita ce a Tsibirin Valentia, County Kerry, wanda ke da kwanaki 8.9 na hazo a kowace shekara.<ref name="met.ie"/>
== Ganuwa ==
Ganin yana da kyau sosai, saboda kusanci da masana'antu zuwa gabar teku, yana ba da damar iska don watsar da duk wani hayaki.<ref name="Met Office:Northern Ireland climate">{{Cite web |title=Met Office:Northern Ireland climate |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/location/nireland/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929092850/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/location/nireland/index.html |archive-date=29 September 2007 |access-date=17 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> Rashin hazo da hazo sau da yawa suna faruwa, da kuma hazo na bakin teku a gabas, amma gabaɗaya ba ya daɗewa. Koyaya, a cikin hunturu, yana iya zama jinkiri don sharewa.<ref name="Met Office:Northern Ireland climate" />
== Canjin yanayi ==
{{Excerpt|Climate change in the Republic of Ireland}}{{Climate chart|[[Belmullet]] (1981-2010)|3.7|8.9|134.0|3.6|9.1|97.1|4.7|10.4|99.2|5.8|12.2|72.0|7.9|14.6|70.4|10.4|16.2|72.1|12.2|17.6|79.0|12.2|17.8|101.9|10.7|16.5|101.8|8.4|13.7|145.9|6.0|11.0|134.0|4.2|9.2|137.4}}{{Climate chart|[[Birr, County Offaly|Birr]] (1979-2008)|2.0|8.1|78.8|2.0|8.6|58.6|3.3|10.3|67.4|4.3|12.6|55.0|6.6|15.5|59.5|9.5|17.8|66.5|11.6|19.6|59.4|11.3|19.3|81.6|9.3|17.1|66.4|6.6|13.6|94.2|4.0|10.4|74.7|2.7|8.6|83.8|source=|float=left|clear=none}}{{Climate chart|[[Casement Aerodrome]] (1981-2010)|2.1|8.0|63.8|2.0|8.2|48.5|3.3|10.2|50.7|4.1|12.4|51.9|6.6|15.2|59.1|9.4|17.9|62.5|11.5|19.8|54.2|11.3|19.5|72.3|9.5|17.1|60.3|7.0|13.6|81.6|4.2|10.2|73.7|2.4|8.3|75.7}}{{Climate chart|[[Clones, County Monaghan|Clones]] (1978-2007)|1.6|7.2|87.6|1.6|7.8|71.0|3.0|9.7|84.0|4.2|12.1|61.6|6.5|15.1|63.4|9.5|17.4|70.9|11.4|19.2|70.8|11.1|18.8|88.7|9.2|16.6|76.2|6.6|13.1|102.7|3.9|9.8|85.1|2.3|7.6|98.4}}{{Climate chart|[[Cork Airport]] (1981-2010)|3.0|8.2|131.4|3.1|8.3|97.8|4.0|9.9|97.6|4.9|11.8|76.5|7.4|14.4|82.3|10.0|17.0|80.9|11.8|18.7|78.8|11.8|18.5|96.8|10.2|16.5|94.6|7.7|13.2|138.2|5.2|10.3|120.0|3.7|8.5|133.1}}{{Climate chart|[[Dublin Airport]] (1981-2010)|2.4|8.1|62.6|2.3|8.3|48.8|3.4|10.2|52.7|4.6|12.1|54.1|6.9|14.8|59.5|9.6|17.6|66.7|11.7|19.5|56.2|11.5|19.2|73.3|9.8|17.0|59.5|7.3|13.6|79.0|4.5|10.3|72.9|2.8|8.3|72.7}}{{Climate chart|[[Kilkenny]] (1978-2007)|1.6|8.2|78.3|1.9|8.6|66.1|3.2|10.6|67.9|4.2|12.9|56.4|6.5|15.7|60.4|9.3|18.2|61.0|11.3|20.3|54.6|11.0|20.2|77.8|9.1|17.8|69.0|6.5|14.1|95.3|3.7|10.8|80.2|2.4|8.8|90.4}}{{Climate chart|[[Malin Head]] (1981-2010)|3.6|8.1|117.4|3.5|8.1|84.8|4.4|9.3|85.9|5.8|10.8|63.1|7.8|13.1|56.9|10.3|15.1|69.1|12.1|16.8|76.8|12.3|17.0|93.2|10.9|15.6|91.8|8.5|13.0|118.4|6.1|10.4|104.5|4.2|8.6|114.2}}{{Climate chart|[[Mullingar]] (1979-2008)|1.5|7.4|91.7|1.5|7.9|72.0|2.8|9.8|78.3|4.1|12.1|62.1|6.3|14.9|68.7|9.2|17.3|70.5|11.1|19.2|61.8|10.8|18.9|80.8|8.9|16.7|73.8|6.2|13.2|102.1|3.5|9.9|82.4|2.2|7.9|97.1}}{{Climate chart|[[Rosslare Strand|Rosslare]] (1978-2007)|4.2|8.8|88.4|4.1|8.5|70.8|5.1|9.9|69.1|6.3|11.3|59.1|8.6|13.6|55.7|11.0|16.3|54.9|12.7|18.3|49.9|12.9|18.5|71.6|11.6|16.8|75.0|9.3|14.0|109.3|6.7|11.3|100.9|5.2|9.5|100.8|source=|float=left|clear=none}}{{Climate chart|[[Shannon Airport]] (1981-2010)|3.2|8.8|102.3|3.2|9.2|76.2|4.5|11.1|78.7|5.7|13.3|59.2|8.2|16.0|64.8|10.9|18.3|69.8|12.9|19.8|65.9|12.7|19.6|82.0|10.8|17.7|75.6|8.2|14.3|104.9|5.5|11.1|94.1|3.6|9.0|104.0}}{{Climate chart|[[Valentia Island]] (1981-2010)|4.7|9.8|173.8|4.6|9.8|123.7|5.4|11.0|123.8|6.3|12.5|96.7|8.4|14.9|93.5|10.8|16.7|95.3|12.7|18.1|99.0|12.6|18.2|114.9|11.2|17.0|125.4|9.0|14.3|177.1|6.8|11.8|169.3|5.3|10.3|164.9|source=|float=left|clear=none}}
{| class="wikitable mw-collapsible" style="width:100%;text-align:center;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto"
! colspan="14" |Bayanan yanayi don Dublin (Secondary Climatological Surface Parameters)
|-
!Wata
!Jan
!Fabrairu
!Tekun
!Afrilu
!Mayu
!Yuni
!Yuli
!Aug
!Satumba
!Oktoba
!Nuwamba
!Disamba
! style="border-left-width:medium" |Shekara
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da hazo > {{Convert|10.0|mm|inches}} in)
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.3
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.1
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.0
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.1
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.3
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.9
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.4
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |2.0
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.7
| style="background:#C0E0E0;color:#000000;" |2.1
| style="background:#C0E0E0;color:#000000;" |2.2
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.7
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;border-left-width:medium" |18.8
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da Max zafin jiki > {{Convert|25.0|C|F}} ° C (77.0 ° F)
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;" |0.2
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;" |0.6
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;" |0.3
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;border-left-width:medium" |1.1
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da zafin jiki na Min < {{Convert|0.0|C|F}} ° C (32.0 ° F)
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |7.1
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |7.2
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |5.5
| style="background:#C0FFFF;color:#000000;" |3.9
| style="background:#F0FFFF;color:#000000;" |0.5
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#F0FFFF;color:#000000;" |0.8
| style="background:#C0FFFF;color:#000000;" |3.3
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |6.7
| style="background:#C0FFFF;color:#000000;border-left-width:medium" |35
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da tsawa
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.3
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.7
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.6
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.9
| style="background:#E0FFE0;color:#000000;" |1.0
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.3
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.3
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;border-left-width:medium" |5.1
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da ƙanƙarahail
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.5
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.8
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |2.0
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.0
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.2
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.2
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.4
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.7
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;border-left-width:medium" |9.2
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da hazo
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |3.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.6
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.2
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.3
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.8
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |3.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.6
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.3
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |3.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;border-left-width:medium" |32.2
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da saurin iska > {{Convert|10|m/s|kph}} m / s (36 km / h)
| style="background:#666666;color:#FFFFFF;" |18
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |15.9
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |15.7
| style="background:#999999;color:#000000;" |12.2
| style="background:#A0A0A0;color:#000000;" |11
| style="background:#B2B2B2;color:#000000;" |8.9
| style="background:#B2B2B2;color:#000000;" |8.5
| style="background:#B2B2B2;color:#000000;" |9.5
| style="background:#A0A0A0;color:#000000;" |10.3
| style="background:#999999;color:#000000;" |13.4
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |14.7
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |16
| style="background:#A0A0A0;color:#FFFFFF;border-left-width:medium" |154.1
|-
!Matsakaicin saurin iska
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |6.3
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |6.2
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.9
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.3
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.1
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.7
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.7
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.7
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.9
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.4
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.8
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |6
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;border-left-width:medium" |5.4
|-
!Matsakaicin zafin teku ° C (° F)
| style="background:#9090FF;color:#000000;" |9.6(49.3)<br />
| style="background:#8484FF;color:#000000;" |8.8(47.8)<br />
| style="background:#7E7EFF;color:#000000;" |8.4(47.1)<br />
| style="background:#8888FF;color:#000000;" |9.1(48.4)<br />
| style="background:#9C9CFF;color:#000000;" |10.4(50.7)<br />
| style="background:#B8B8FF;color:#000000;" |12.3(54.1)<br />
| style="background:#D3D3FF;color:#000000;" |14.1(57.4)<br />
| style="background:#DFDFFF;color:#000000;" |14.9(58.8)<br />
| style="background:#DEDEFF;color:#000000;" |14.8(58.6)<br />
| style="background:#D3D3FF;color:#000000;" |14.1(57.4)<br />
| style="background:#C4C4FF;color:#000000;" |13.1(55.6)<br />
| style="background:#A9A9FF;color:#000000;" |11.3(52.3)<br />
| style="background:#B0B0FF;color:#000000;border-left-width:medium" |11.7(53.1)<br />
|-
!Matsakaicin sa'o'in hasken rana
| style="background:#E2E200;color:#000000;" |8.0
| style="background:#F0F011;color:#000000;" |10.0
| style="background:#FFFF33;color:#000000;" |12.0
| style="background:#FFFF55;color:#000000;" |14.0
| style="background:#FFFF77;color:#000000;" |16.0
| style="background:#FFFF88;color:#000000;" |17.0
| style="background:#FFFF77;color:#000000;" |16.0
| style="background:#FFFF66;color:#000000;" |15.0
| style="background:#FFFF44;color:#000000;" |13.0
| style="background:#F7F722;color:#000000;" |11.0
| style="background:#E9E900;color:#000000;" |9.0
| style="background:#E2E200;color:#000000;" |8.0
| style="background:#FFFF3A;color:#000000;border-left-width:medium" |12.4
|-
!Matsakaicin UltravioletAlamar Ultraviolet
| style="background:#289500;color:#000000;" |0
| style="background:#289500;color:#000000;" |1
| style="background:#289500;color:#000000;" |2
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |4
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |5
| style="background:#f85900;color:#000000;" |6
| style="background:#f85900;color:#000000;" |6
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |5
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |4
| style="background:#289500;color:#000000;" |2
| style="background:#289500;color:#000000;" |1
| style="background:#289500;color:#000000;" |0
| style="background:#f7e400;color:#000000;border-left-width:medium" |3
|-
! colspan="14" style="background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;" |Tushen: NOAA <ref name="NCEI">{{Cite web |title=World Meteorological Organization Climate Normals for 1991-2020: Dublin Airport |url=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-6-WMO-Normals-9120/Ireland/XLS/DublinAirport_03969.xlsx |access-date=16 April 2024 |website=ncei.noaa.gov |publisher=National Centers for Environmental Information |format=XLSX |quote=WMO number: 03969}}</ref> Weather Atlas (hasken rana-tsarin zafin jiki-UV) <ref name="Weather Atlas">{{Cite web |title=Dublin, Ireland – Monthly weather forecast and Climate data |url=https://www.weather-atlas.com/en/ireland/dublin-climate |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190126000903/https://www.weather-atlas.com/en/ireland/dublin-climate |archive-date=26 January 2019 |access-date=25 January 2019 |publisher=Weather Atlas}}</ref>
|}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
eyfwg59cbo4tgsygy7rgoi1r0xkx4l5
Yanayin Hadaddiyar Daular Larabawa
0
108226
823195
674937
2026-04-21T02:43:11Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823195
wikitext
text/x-wiki
[[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] tana cikin [[Gabas ta Tsakiya]] da [[Yammacin Asiya]], iyaka da [[Oman]]" Tekun Oman da Tekun Farisa, tsakanin Oman da [[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]]; tana cikin wani wuri mai mahimmanci tare da kusanci na arewa zuwa Strait of Hormuz, muhimmiyar hanyar wucewa ga man fetur na duniya.<ref name=":1">{{Cite web |date=August 23, 2021 |title=United Arab Emirates |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ |access-date=September 1, 2021 |website=The World Factbook |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109053052/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ |url-status=dead }}</ref> Hadaddiyar Daular Larabawa tana tsakanin 22°50′ da 26° arewacin latitude kuma tsakanin 51° da 56°25′ gabas longitude.{{Convert|19|km}} Yana da iyaka mai nisan (12 tare da [[Qatar]] a arewa maso yamma, iyaka mai tsawon kilomita {{Convert|530|km}} (330 tare le Saudi Arabia a yamma, kudu, da kudu maso gabas, da iyaka ta kilomita {{Convert|450|km}} (280 tare na Oman a kudu maso gaba da arewa maso gabas.<ref name=":0" />
Iyakar kasa da Qatar a yankin Khor Al Adaid shine tushen takaddamar da aka dade ana tafkawa[1] (hakika, ko ma tana da iyaka da Qatar ana takaddama). Jimlar faɗin UAE kusan murabba'in kilomita 83,600 (32,300 sq mi).[2] Ba a san hakikanin girman kasar ba saboda takaddamar da ake yi wa wasu tsibiran da ke gabar tekun Farisa, saboda rashin samun cikakkun bayanai kan girman da yawa daga cikin wadannan tsibiran, da kuma saboda galibin iyakokin kasar musamman da Saudiyya ba su da iyaka.<ref>https://una-oic.org/ha/Kasashe/%C6%98ungiyar-arab-ta-ha%C9%93aka/</ref> Masarautar mafi girma, Abu Dhabi, tana da kashi 87 cikin ɗari na jimlar yankin UAE (72,732 km2 (28,082 sq mi)).[ Karamar masarauta, Ajman, ta ƙunshi 259 km2 (100 sq mi).].<ref name=":0" />
[[Fayil:United_Arab_Emirates_Topography.png|thumb|Yanayin ƙasa na Hadaddiyar Daular Larabawa]]
Hadaddiyar Daular Larabawa ta shimfiɗa sama da kilomita <span about="#mwt<sup id=" mwug="">>650</span> (mil 400) tare da gabar kudancin Tekun Farisa. Yawancin bakin tekun sun ƙunshi gishiri da ke cikin ƙasa.<ref name=":0" /> Wani bincike na nesa na duniya na baya-bayan nan ya nuna cewa akwai 637 km2 na filayen ruwa a cikin Hadaddiyar Daular Larabawa, yana mai da shi ƙasa ta 40 a cikin yanayin filayen ruwa.<ref>{{Cite journal |last=Murray |first=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |date=2019 |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8 |journal=Nature |volume=565 |issue=7738 |pages=222–225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |pmid=30568300 |s2cid=56481043 |url-access=subscription}}</ref> Babban tashar jiragen ruwa ta halitta tana [[Dubai (birni)|Dubai]], kodayake an haƙa wasu tashoshin jiragen ruwa a [[Abu Dhabi (birni)|Abu Dhabi]], [[Sharjah (birni)|Sharjah]], da sauran wurare.<ref name=":0" /> Ana samun tsibirai da yawa a cikin Tekun Farisa, kuma mallakar wasu daga cikinsu ya kasance batun rikice-rikice na kasa da kasa tare da Iran da Qatar.<ref name=":0" /> Ƙananan tsibirai, da kuma coral reefs da sandbars masu canzawa, barazana ne ga kewayawa.<ref name=":0" /> Ruwa mai ƙarfi da guguwa na lokaci-lokaci suna ƙara rikitar da motsi na jirgin ruwa kusa da bakin teku.<ref name=":0" />
Wadannan masarautun arewacin a kan Tekun Farisa da Tekun Oman suna daga cikin hamadar Tekun Oman da kuma yankin hamada.
Kudancin da yammacin Abu Dhabi, manyan yashi masu juyawa sun haɗu cikin Rub' al Khali (Kafin Ruwa) na [[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]]. Yankin hamada na Abu Dhabi ya haɗa da muhimman oases guda biyu tare da isasshen ruwa na karkashin kasa don zama na dindindin da noma.<ref name=":0" /> Babban Liwa oasis yana kudu kusa da iyakar da ba a bayyana ba tare da Saudi Arabia, kuma kimanin kilomita {{Convert|200|km|mile}} (mil 120) zuwa arewa maso gabas shine Al Buraymi Oasis, wanda ya shimfiɗa a bangarorin biyu na iyakar Abu Dhabi-Oman.<ref name=":0" />
Kafin janyewa daga yankin a 1971, [[Birtaniya|Burtaniya]] ta tsara iyakokin cikin gida tsakanin masarautun bakwai don kawar da rikice-rikicen yankin da zai iya hana kafa tarayyar. Gabaɗaya, sarakunan masarautun sun yarda da sa hannun Burtaniya, amma game da rikice-rikicen iyaka tsakanin Abu Dhabi da Dubai, da kuma tsakanin Dubai da Sharjah, ba a warware rikice-rikice ba har sai bayan Hadaddiyar Daular Larabawa ta sami 'yanci.<ref name=":0" /> yankuna da suka fi rikitarwa sun kasance a cikin Dutsen Yamma, inda biyar daga cikin masarautun suka kalubalanci iko a kan fiye da goma sha biyu.<ref name=":0" /><gallery mode="packed">
Fayil:Abu_Dhabi._27_January_2019._European_Space_Agency._Copernicus._Sentinel-2.jpg|The coast of [[Abu Dhabi (birni)|Abu Dhabi]]
Fayil:Dunebashing_group_Dubai.jpg|An organised dune-bashing safari in the [[Dubai (masarauta)|Emirate of Dubai]]
</gallery>
=== Duwatsu ===
Hadaddiyar Daular Larabawa kuma tana da nisan kusan kilomita 90 (56 mi) tare da Tekun Oman, yankin da aka fi sani da bakin tekun Al-Batinah.[1] Duwatsun Hajar na Yamma (Jibāl Al-Hajar Al-Gharbī), yana tashi a wurare da ya kai mita 2,500 (8,200 ft), ya raba gabar tekun Al-Batinah da sauran UAE.[1] Tun daga kan iyakar UAE da Oman a gabar Tekun Fasha na Ras Musandam (Musandam Peninsula), tsaunukan Yamma sun shimfida kudu maso gabas na kimanin kilomita 150 (93 mi) zuwa iyakar kudu da UAE da Oman a gabar Tekun Oman. Tashar tana ci gaba yayin da tsaunin Hajar ta Gabas (Jibāl Al-Hajar Ash-Sharqī) na tsawon fiye da kilomita 500 (310 mi) zuwa cikin Oman.] Tsaunukan tsaunuka masu tsayi suna gudana kai tsaye zuwa gaci a wurare da yawa. Duk da haka, akwai ƙananan tashar jiragen ruwa a Dibba Al-Hisn, Kalba, da Khor Fakkan da ke gabar Tekun Oman. A kusa da Fujairah, inda tsaunuka ba su kusanci bakin teku ba, akwai rairayin bakin teku masu yashi<gallery mode="packed">
Fayil:Jabal_hafeet_shahin.jpg|Jebel Hafeet near [[Al Ain]] in the [[Abu Dhabi (Masarauta)|Emirate of Abu Dhabi]]
Fayil:Dubai-mw1.jpg|The mountainous region of Al-[[Duwatsun Hajar|Hajar Mountains]] near Hatta in northern UAE
Fayil:Jabal_ar_Raḩraḩ_-_1676_m.jpg|Jabal ar Rahrah (1,691 m), Emirate of Ras Al Khaimah
Fayil:View_of_the_ravine_formed_by_the_upper_course_of_the_Wadi_Madnan.jpg|Jabal Yibir (1,527 m), Emirate of Fujairah
</gallery>
== Yanayi ==
[[Fayil:Water_Stress,_Top_Countries_(2020).svg|thumb|Hadaddiyar Daular Larabawa ita ce ƙasa ta biyu mafi yawan damuwa da ruwa a duniya.]]
Yanayin Hadaddiyar Daular Larabawa gabaɗaya yana da Wadi sosai kuma yana da rana. Watanni mafi zafi sune Yuli da Agusta, lokacin da matsakaicin yanayin zafi ya kai sama da 48 ° C ° F) bakin teku.<ref name=":0" /> Dutsen Hajar na Yamma, yanayin zafi ya fi sanyi, sakamakon karuwar tsawo.<ref name=":0" /> Matsakaicin matsakaicin yanayin zafi a cikin Janairu da Fabrairu yana tsakanin 10 da 14 ° C (50.0 da 57.2 ° F). <ref name=":0" /> A ƙarshen watanni na rani, iska mai laushi ta kudu maso gabas da aka sani da sharqi ya sa yankin bakin teku ya zama mai ban sha'awa.<ref name=":0" /> Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara a yankin bakin teku bai kai {{Convert|120|mm|in|1}} in), amma a wasu yankunan tsaunuka ruwan sama na kowace shekara sau da yawa yakan kai {{Convert|350|mm|in|1}} in). <ref name=":0" /> Ruwan sama a yankin bakin teku yana faɗuwa cikin gajeren lokaci, fashewar ruwa a lokacin watanni na rani, wani lokacin yana haifar da ambaliyar ruwa a cikin gadaje masu bushewa.<ref name=":0" /> Yankin yana da saurin guguwar ƙura ta lokaci-lokaci, wanda zai iya rage ganuwa sosai.<ref name=":0" /> Dutsen Jebel Jais a Ras Al Khaimah ya fuskanci dusar ƙanƙara sau hudu kawai (2004, 2009, 2017 da 2020) tun lokacin da aka fara rikodin.{{Weather box}}{{Weather box}}
== Tsire-tsire da dabbobi ==
Ana samun dabino na kwanan wata, da kuma itatuwan [[Grasses|kitse]]="Acacia">Akasia da eucalyptus, suna girma a yankunan oases na yankin. A cikin hamada kanta, tsire-tsire sun fi ƙanƙanta kuma da farko sun ƙunshi ciyawa da ƙaya.
Dabbobi na asali na yankin a baya sun kusa halaka saboda farauta mai tsanani, wanda ya haifar da shirin kiyayewa na 1970s a tsibirin Bani Yas ta Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan; wannan ya haifar da tsira da oryxes da [[Damisa|leopards]] na Larabawa, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Ebrahimi |first=Soraya |title=Scientists ensure survival of Arabian oryx |url=https://www.thenationalnews.com/world/2022/03/15/scientists-ensure-survival-of-arabian-oryx/ |access-date=28 October 2022 |website=The National News}}</ref> kifi na bakin teku na yankin ya kunshi galibi mackerel, perch da tuna, da sharks da whales.<gallery mode="packed">
Fayil:1501200713074_Acacia_tortilis.jpg|Acacia tortilis in Sharm-Dabna, [[Fujairah]] Emirate
Fayil:Oryx.jpeg|Arabian oryx
</gallery>
== Yankin da iyakokin ƙasa ==
[[Fayil:Rolling_Sand_Dunes_of_Abu_Dhabi.jpg|thumb|Sand Dunes a gefen Liwa Oasis a Yankin yamma [[Abu Dhabi (Masarauta)|Masarautar Abu Dhabi]]]]
* Total: {{Cvt|83,600|km²}}<ref name=":1"/>
* Land: {{Cvt|83,600|km²}}<ref name=":1" />
* Water: 0 km<sup>2<ref name=":1" /></sup>
Yankunan ƙasa:
* Jimillar: {{Convert|1066|km|mile}} km (662 miles) <ref name=":1"/>
* Kasashen iyaka: [[Oman]] {{Convert|609|km|mile}} km (378 miles); [[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]] {{Convert|457|km|mile}} km (284 miles) <ref name=":1" />
Da'awar teku:
* Contiguous zone: {{Convert|24|nmi|mi km|1}}<ref name=":1"/>
* Continental shelf: {{Convert|200|nmi|mi km|1}} or to the edge of the continental margin<ref name=":1" />
* Exclusive economic zone: {{Convert|200|nmi|mi km|1}}<ref name=":1" />
* Territorial sea: {{Convert|12|nmi|mi km|1}}<ref name=":1" />
Tsakanin tsawo:
* Matsayi mafi ƙasƙanci: Tekun Farisa 0 m <ref name=":1"/>
* Matsayi mafi girma: Jebel Jais {{Convert|1,934|m|ft}} {{Efn|[[Jebel Jais]] is the highest mountain in the UAE with a height of {{convert|1,934|m|ft|abbr=on}}, but because its peak is in Oman, Jebel Yibir or Mebrah has the highest peak<ref name="Dangerous Roads, Jabal Yibir">{{cite web |publisher=Dangerousroads.org |title=Jabal Yibir |url=https://www.dangerousroads.org/asia/united-arab-emirates/5426-jabal-yibir.html |access-date=2019-02-12 |archive-date=2019-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213005608/https://www.dangerousroads.org/asia/united-arab-emirates/5426-jabal-yibir.html |url-status=dead }}</ref><ref name="WorldAtlas">{{Cite web |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/asia/uae/aeland.htm |title=Geography of United Arab Emirates, Landforms - World Atlas |website=www.worldatlas.com |language=en |access-date=2017-03-27}}</ref>}} <ref name=":1" />
== Albarkatarwa da amfani da ƙasa ==
* Natural resources: [[Danyen mai|petroleum]], natural gas<ref name=":1"/>
* Land use:<ref name=":1" />
** Arable land: 0.5%
** Permanent crops: 0.5%
** Permanent pasture: 3.6%
** Forest: 4.5%<ref>{{Cite web |title=Forest area (% of land area) - United Arab Emirates |url=https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.FRST.ZS?locations=AE |access-date=18 April 2023 |website=worldbank.org}}</ref>
** Other: 91.6% (2018)
** Irrigated land: {{Cvt|923|km²}} (2012)
* Total renewable water resources: {{Convert|150000000|m3}}<ref name=":1" />
== Damuwa da muhalli ==
* Hadarin halitta: yashi da ƙura masu yawa <ref name=":1"/>
* Muhalli - batutuwan yanzu: gurɓataccen iska; saurin yawan jama'a da babban buƙatun makamashi suna ba da gudummawa ga ƙarancin ruwa; rashin albarkatun ruwa mai laushi da tsire-tsire masu narkewa ke shawo kan su; hamada; gurɓata bakin teku daga zubar da mai <ref name=":1" />
* Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa: jam'iyya zuwa: Biodiversity, Climate Change, Kyoto Protocol, Paris Yarjejeniyar, Cikakken Gwajin Nukiliya, Desertification, Hangered Species, Hazardous Wastes, Marine Dumping, Ozone Layer Protection, Jirgin Ruwa, [bayani da ake buƙata] Wetlands [bayani] [1] An sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: Dokar Tekun [1]
** Biodiversity, Climate Change, Kyoto Protocol, Paris Agreement, Cikakken Gwajin Nukiliya haramtacciya, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Marine Dumping, Ozone Layer Protection, Ship Pollution, [bayyanawa da ake bukata] Wetlands [bayyanawar da ake bukata]. <ref name=":1" />
** An sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: [[Dokar teku|Dokar Tekun]] <ref name=":1" />
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
<references />
2j1lgnsq29xwukurfzm1v9890nqvm5d
Yanayin Chicago
0
108272
823192
788203
2026-04-21T02:35:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823192
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Chicago_Aerial_Tour_(5458300997).jpg|thumb|Cibiyar Chicago, tana nuna Tafkin Michigan a gaba]]
'''yanayin [[Chicago]]''' an rarraba shi azaman zafi-lokaci mai zafi (Köppen: Trewartha: ''Dca'') tare da zafi zafi mai zafi da sanyi, wani lokacin dusar ƙanƙara. Kodayake yankunan da ke bakin tafkin kamar Arewacin tsibirin suna da yanayin ''Cfa'' (mai zafi) ta amfani da isotherm na [[hunturu]] na Köppen -3 ° C (27 ° F), har ma da waɗannan yankuna na nahiyar ne (''Dca'') a ƙarƙashin Trewartha saboda hunturu da ke ƙasa da 0 ° C (32 ° F), <ref>{{Cite web |last=Millison |first=Andrew |date=August 2019 |title=Climate Classification Systems |url=https://open.oregonstate.education/permaculturedesign/chapter/climate-classification-systems/}}</ref> kuma yankunan cikin gida kamar Midway da O'Hare [[Tashar jirgin kasa ta Nicolás Bravo-Konhunlich|International Airports]] na nahiyar har ma a ƙarƙashin Köppen. <ref>{{Cite web |title=Köppen climate classification - World Distribution, Major Types, Climate Zones | Britannica |url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification/World-distribution-of-major-climatic-types}}</ref> Dukkanin yanayi huɗu suna wakiltar su sosai: Winters suna da sanyi kuma galibi suna ganin dusar ƙanƙara tare da yanayin zafi na 0 Celsius da iska, yayin da bazara ke da dumi da zafi tare da yanayin da ya fi zafi a ciki, bazara da fall suna kawo yanayin sanyi da zafi da sararin samaniya mai haske. Ruwan sama na shekara-shekara a Birnin Chicago yana da matsakaici kuma an rarraba shi daidai, watanni mafi bushewa shine Janairu da Fabrairu da kuma mafi ruwan sama Yuli <ref>{{Cite web |title=Precipitation Rankings for January for Chicago, IL |url=https://www.weather.gov/lot/January_Precip_Rankings_Chicago |access-date=3 December 2019 |website=NWS Chicago}}</ref> da Agusta.<ref>{{Cite web |title=February Precipitation Rankings for Chicago, IL |url=https://www.weather.gov/lot/February_Precip_Rankings_Chicago |access-date=3 December 2019 |website=NWS Chicago}}</ref><ref>{{Cite web |title=July Precipitation Amounts for Chicago, IL |url=https://www.weather.gov/lot/July_Precip_Rankings_Chicago |access-date=3 December 2019 |website=NWS Chicago}}</ref><ref>{{Cite web |title=August Precipitation Amounts for Chicago, IL |url=https://www.weather.gov/lot/August_Precip_Rankings_Chicago |access-date=3 December 2019 |website=NWS Chicago}}</ref> Yanayin Chicago yana tasiri a duk lokutan hudu ta wurin kasancewar Lake Michigan da ke kusa.<ref>{{Cite web |date=13 Dec 2025 |title=How does Chicago's proximity to Lake Michigan affect our weather? |url=https://wgntv.com/weather/weather-blog/ask-tom-why/how-does-chicagos-proximity-to-lake-michigan-affect-our-weather/ |access-date=27 July 2025 |archive-date=13 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250113170201/https://wgntv.com/weather/weather-blog/ask-tom-why/how-does-chicagos-proximity-to-lake-michigan-affect-our-weather/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Climate of Chicago - Description, Illinois State Climatologist Office, Illinois State Water Survey, U of I |url=https://www.isws.illinois.edu/statecli/general/chicago-climate-narrative.htm |access-date=2025-01-13 |website=www.isws.illinois.edu}}</ref>
== Wuraren hukuma ==
Ofishin Kula da Yanayi na Kasa na Chicago yana da ɗaya daga cikin lokutan mafi tsawo na bayanan yanayi na hukuma, wanda ya samo asali daga 1870, kodayake duk bayanan yanayi na 1870 da 1871 da aka ɗauka a 181 West Washington Street sun ɓace a cikin Babban Wutar Chicago. Daga cikin manyan filayen jirgin sama guda biyu da ke Birnin Chicago, Filin jirgin saman Midway ya fara lura a 1928, kuma Filin jirgin sama na O'Hare ya fara su a 1958. Dukkanin shafuka sun yi aiki a baya a matsayin wurin lura na hukuma, wanda shine tashar hukuma ta yanzu. Bayanan yanayi daga Filin jirgin saman Midway kafin Yuli 1, 1942, da kuma bayan Janairu 16, 1980, da bayanai daga Filin Jirgin saman O'Hare kafin Janairu 17, 1980, ba sa cikin rikodin yanayi na Chicago.
Ga jerin wuraren lura da yanayi na hukuma don ofishin Chicago: <ref>{{Cite web |title=History of the Chicago and Rockford weather observation sites |url=http://www.weather.gov/lot/observation_history}}</ref>
{| class="wikitable"
!Ranar da aka yi
!Wurin da yake
|'''Magana'''
|-
|Oktoba 15, 1870 - Oktoba 8, 1871
|181 W. Washington St.
|Dukkanin rikodin da suka ɓace saboda Babban Wutar Chicago
|-
|Oktoba 15, 1871 - Yuni 11, 1872
|427 W. Randolph St.
|-
|Yuni 11, 1872 - Yuni 8, 1873
|20 N. Wacker Dr.
|-
|Yuni 8, 1873 - Janairu 1, 1887
|Ginin Roanoke
|-
|Janairu 1, 1887 - Fabrairu 1, 1890
|Gidan wasan kwaikwayo na Chicago
|-
|Fabrairu 1, 1890 - Yuli 1, 1905
|[[Auditorium Tower, Chicago|Hasumiyar Auditorium]]
|An shigar da ma'aunin ruwan sama na atomatik a cikin 1897
|-
|Yuli 1, 1905 - Disamba 31, 1925
|Gidan Kotun Amurka
|Ƙarin abubuwan lura ta hanyar 1970
|-
|Janairu 1, 1926 - Yuni 30, 1942
|Jami'ar Chicago
|Ƙarin abubuwan lura har zuwa 1962
|-
|Yuli 1, 1942 - Janairu 16, 1980
|Filin jirgin saman Midway
|Ci gaba da bayar da ra'ayoyi
|-
|Janairu 17, 1980 - yanzu
|Filin jirgin saman O'Hare
|}
''Lura: Wasu daga cikin adiresoshin kafin 1909 sun bambanta da adiresoshin bayan 1909.''
== Rarrabawar ==
{{Schemebox|city=Chicago|source_k=<ref>{{Cite web|url=http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=3527&cityname=Chicago,+Illinois,+United+States+of+America|title=Chicago, Illinois Köppen Climate Classification (Weatherbase)|website=Weatherbase|access-date=2019-07-01|archive-date=2020-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200519043008/http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=3527&cityname=Chicago,+Illinois,+United+States+of+America|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=I2rrBgAAQBAJ&q=chicago+koppen+dfa&pg=PA197|title=Sustainable Renovation: Strategies for Commercial Building Systems and Envelope|last1=Gelfand|first1=Lisa|last2=Duncan|first2=Chris|date=2011-11-08|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9780470872611|language=en}}</ref>|initial_k={{KoppenClimate|Dfa}}|description_k=Hot-summer [[humid continental climate]]|source_t=<ref>{{Citation|last=Peterson|first=Adam|title=English: Trewartha climate types for the contiguous United States|date=2016-09-22|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:US_trewartha.svg|access-date=2019-07-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/3/ad652e/ad652e07.htm|title=Global Ecological Zoning for the Global Forest Resources Management Assessment 2000|website=www.fao.org|access-date=2019-07-01}}</ref>|initial_t={{TrewarthaClimate|Dca}}|description_t=[[Continental climate]]|source_a=<ref>{{Citation|last=Cmapm|first=Kliimavöötmed svg: Urmasderivative work|title=Русский: Климатические пояса Земли по Б. П. Алисову.|date=2011-06-16|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Alisov%27s_classification_of_climate_ru.jpg|access-date=2019-07-01}}</ref>|initial_a={{n/a}}|description_a=[[Temperate climate]]{{Efn|Mid-latitude temperate interior climate|name=|group=}}|source_s=<ref>{{Cite web|url=https://i.pinimg.com/originals/c5/16/b8/c516b8c463fa99df0da778f768c85965.jpg|title=World Strahler Climate Map}}</ref>|initial_s={{n/a}}|description_s=[[Humid continental climate|Moist continental climate]]|source_tw=<ref>{{Cite journal|last=Feddema|first=Johannes J.|date=January 2005|title=A Revised Thornthwaite-Type Global Climate Classification|journal=Physical Geography|language=en|volume=26|issue=6|pages=442–466|doi=10.2747/0272-3646.26.6.442|bibcode=2005PhGeo..26..442F |s2cid=128745497|issn=0272-3646}}</ref>|initial_tw={{center|''B1 B'1''}}|description_tw=Humid and [[mesothermal]]|source_n=<ref>{{Cite web|url=https://www.spektrum.de/lexikon/geographie/klimaklassifikation/4159|title=Klimaklassifikation|website=www.spektrum.de|language=de|access-date=2019-07-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.klett.de/sixcms/media.php/klett72.a.427.de/upload/klimazonen_neef.jpg|title=Klimazonen nach E. Neef (1989)|publisher=Klett-Perthes}}</ref>|initial_n={{n/a}}|description_n=Cool [[continental climate]]}}
== Lokaci ==
{{Climate chart|Chicago|18.2|31.5|2.06|21.7|35.8|1.94|30.9|46.8|2.72|41.7|59.2|3.64|51.6|70.2|4.13|62.1|79.9|4.06|67.5|84.2|4.01|66.2|82.1|3.99|57.5|75.3|3.31|45.7|62.8|3.24|34.5|48.6|3.42|22.7|35.3|2.57}}
=== Lokacin hunturu ===
Lokacin hunturu a Birnin Chicago yawanci sanyi ne kuma dusar ƙanƙara. Birnin yawanci yana Yankin dusar ƙanƙara a cikin hunturu fiye da sauran manyan biranen da ke kusa da Great Lakes, kamar {{Convert|10|in|cm|0}} ko Buffalo, amma mafi yawan dusar ƙara fiye da Gabashin Gabas a biranen kamar [[Washington, D.C.|Washington DC]] ko [[New York (birni)|Birnin New York]]. Ruwan dusar ƙanƙara a cikin birni ya kasance daga inci 9.8 (24.9 (a cikin 1920-21) har zuwa {{Convert|89.7|in|cm|0}} in (228 (A cikin 1978-79), kuma matsakaicin dusar ƙara a shekara-shekara a Birnin Chicago shine inci 36 (91 . <ref>{{Cite web |title=Chicagos Seasonal Snowfall Amounts |url=http://www.crh.noaa.gov/lot/?n=chi_seasonal_snow |publisher=National Weather Service, Chicago, IL}}</ref> Yawancin hunturu suna haifar da dusar ƙanƙara da yawa a lokacin kakar a cikin tarin haske na kusan 2 in (5.1 cm). Birane a wancan gefen Tafkin Michigan yawanci suna karɓar dusar ƙanƙara fiye da Chicago saboda dusar ƙenƙara da ke tasirin tafkin da ke faɗuwa a kan waɗannan al'ummomin, kodayake iskõki na arewa maso gabas na iya kawo dusar ƙafara zuwa yankin Chicago. Koyaya, kowane shekaru uku ko haka a lokacin hunturu Chicago tana fuskantar guguwar dusar ƙanƙara mai nauyi wanda zai iya samar da sama da 10 in (25 cm) na dusar ƙara a cikin kwanaki 1- zuwa 3, matakin dusar ƙenƙara da ake gani sau da yawa a biranen da ke kan "snowbelt" a wancan gefen tafkin kamar Grand Rapids, Michigan, Kalamazoo, Michigan, da South Bend, Indiana.
Yanayin sanyi gabaɗaya sanyi ne., kamar yawancin Arewacin Amurka, na iya bambanta sosai a cikin tsawon mako guda. Matsakaicin zafin rana na yau da kullun a cikin Janairu a O'Hare shine 31.0 °F (-0.6 °C) tare da matsakaicin matsakaicin yau da kullun na 16.5 °F (-8.6 °C) da ma'anar yau da kullun na 23.6 °F (-4.7 °C). Yanayin zafi yana raguwa zuwa ko ƙasa 0 °F (-18 °C) a darare 5.5 kowace shekara a Midway da dare 8.2 a O'Hare da kuma har zuwa dare 10–14 a wasu yankunan yammaci da arewa masu nisa,[1] ko da yake ƙaramin sifili (°F) idan babu murfin dusar ƙanƙara ba kasafai ba ne.[2] An sami ɗimbin lokutan lokutan hunturu da yawa ba tare da karatun ƙasa da sifili ɗaya ba, duk da haka akwai lokacin sanyi tare da karatun 20 ko sama da haka. Mafi girman zafin jiki da aka rubuta a cikin watannin sanyi na yanayi na Disamba, Janairu, da Fabrairu shine 75 °F (24 °C), wanda aka saita a ranar 27 ga Fabrairu, 1976. Mafi ƙarancin zafin jiki da aka rubuta a lokacin sanyin yanayi shine −27 °F (-33 °C), wanda aka saita a ranar 20 ga Janairu, 1985. Bugu da kari, an saita rikodin kowane lokaci akan iyakar -114°C 24, 1983, kuma an ɗaure a ranar 18 ga Janairu, 1994. Duk da haka, a ƙarshen Janairu 2019, wani tashin hankali na polar vortex ya karkata zuwa kudu, yana lulluɓe birnin cikin sabon yanayin zafi mai ƙasa da −23 °F (-31 °C) a ranar 30 ga Janairu, kodayake birnin ya rasa mafi ƙarancin lokacin da aka samu, a cikin mafi ƙarancin lokacin da aka samu a cikin 30 ga Janairu. -10 °F (-23 °C) rana ɗaya yayin barkewar cutar. Gudun iskar ya kai aƙalla mil 20 a cikin sa'a guda, yana ƙara tsananta yanayin sanyin iska<ref>{{Cite web |date=February 2019 |title=Chicago Weather: Snow falls on heels of record cold temperatures |url=https://abc7chicago.com/weather/chicago-weather-polar-vortex-brings-record-cold-wind-chill-warning-in-effect/5114090/}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 31, 2019 |title=Steam rises off Lake Michigan in Chicago on 2nd day of record-breaking cold |url=https://abc7chicago.com/weather/steam-rises-off-lake-michigan-in-chicago-as-temps-plunge/5113047/}}</ref>
Tasirin dumama na Tafkin Michigan a lokacin hunturu yana sa yanayin zafi na ƙasa da ƙarancin a bakin tafkin fiye da sauran sassan cikin gari. Highs ya kai {{Convert|50|°F}} ° F (10 ° C) matsakaicin kwanaki 8.8 a kowane hunturu daga Disamba zuwa Fabrairu a Midway.
Dangane da matsakaicin shekaru 30 da aka samu daga Cibiyar Bayanan Yanayi ta Kasa ta NOAA don watanni na Disamba, Janairu da Fabrairu, Tashar Yanayi ta sanya Chicago a matsayin birni na shida mafi sanyi a Amurka har zuwa shekarar 2014. <ref>{{Cite web |last=Jon Erdman |date=January 27, 2014 |title=America's 20 coldest major cities |url=https://weather.com/sports-recreation/ski/news/20-coldest-large-cities-america-20140107 |access-date=April 25, 2025 |publisher=The Weather Channel}}</ref>
Kodayake yana da matukar wuya, yanayin zafi a lokacin marigayi (na taurari) hunturu (yawanci Maris 1-20) na iya kaiwa sama da {{Convert|80|°F|0}} ° F (27 ° C). A cikin shekara ta 2012, akwai kwanaki takwas a cikin watan Maris tare da yanayin zafi {{Convert|80|°F|0}} ° F (27 ° C) + (tare da rana ta tara da ke faruwa a yankuna da yawa na kewayen birni) a lokacin rikodin rikodin Maris 2012 na Arewacin Amurka. Kwanaki biyu na ƙarshe na {{Convert|80|°F|0}} ° F (27 ° C) a cikin wannan rikodin rikodin zafi ya faru ne bayan equinox na bazara.
Lokacin bazara a Birnin Chicago shine watakila mafi yawan lokacin da ba a iya tsammani ba: Yanayin hunturu na iya ci gaba har zuwa watan Afrilu ko ma zuwa farkon watan Mayu, tare da hunturu na 1953-54 a Birninago daga Nuwamba har zuwa Mayu, kamar yadda aka auna ta lokacin tsakanin dusar ƙanƙara ta farko da ta ƙarshe na kakar. Hadari na iya faruwa a kowane lokaci na shekara amma sun fi yawa a lokacin bazara a matsayin tsakiyar birnin a cikin Amurka, da kuma wurin da yake a bakin tafkin, ya sa ya zama cibiyar rikice-rikice tsakanin manyan iska mai dumi da sanyi, wanda zai iya haifar da yanayi mai tsanani iri-iri. Guguwa mafi tsanani na iya ƙunsar babban ƙanƙara, lalata iskõki masu layin kai tsaye, ambaliyar ruwa, da guguwa. Tun daga shekara ta 1850, guguwa 23 sun mamaye iyakokin birnin Chicago. A lokacin tsawa, ana ganin walƙiya ta kai hari kan gine-ginen Chicago akai-akai.
Dusar ƙanƙara mai girma tana faruwa ne a ƙarshen Maris da farkon Afrilu. A cikin 1970, sama da inci 10 (25 cm) na dusar ƙanƙara ta faɗi a cikin guguwar da ta faru a ranar 1-2 ga Afrilu.[1] Shekaru goma sha biyu bayan haka, an dage Ranar Buɗe Gasar Chicago White Sox saboda wani inci 9 (23 cm) dusar ƙanƙara da ta faru a ranar 5 ga Afrilu.[2] Har ma fiye da ban mamaki, sama da inci 18 (46 cm) na dusar ƙanƙara ta faɗo a ranar 25-26 ga Maris, 1930, wanda ya kasance ɗayan manyan guguwar dusar ƙanƙara guda biyar da aka yi rikodin a cikin birni duk da cewa tana faruwa a bayan tsakar dare.[3] Matsakaicin kwanan wata don auna dusar ƙanƙara ta ƙarshe (≥0.1 inci (0.25 cm)) shine Afrilu 1.1.
Yanayin zafi ya bambanta sosai a lokacin bazara; a {{Convert|100|°F|0}} ° F (38 ° C), Maris shine watan da ke da mafi girma tsakanin rikodin sama da ƙasa. A O'Hare, an rubuta yanayin zafi kamar 7 da 31 ° F (−14 da -1 ° C) a ƙarshen Afrilu 7 da Mayu 21, bi da bi. Sabanin haka, a cikin bayanan hukuma, farkon {{Convert|100|F}} ° F (38 ° C) ya faru a ranar 1 ga Yuni, 1934, lokacin da aka dauki karatun hukuma kusa da Tafkin Michigan. Kodayake yana da wuya, zafi mai lambobi uku ya faru a ƙarshen Mayu a Filin jirgin saman Midway da kuma wuraren da ke kusa da birni. Yawanci, ƙarancin sanyi na ƙarshe na kakar a matsakaici yana faruwa a ranar 13 ga Afrilu a Midway kuma kwanaki goma bayan haka a O'Hare. Mafi girman zafin jiki da aka rubuta a lokacin watanni na bazara na Maris, Afrilu, da Mayu shine, a hukumance, {{Convert|98|F}} ° F (37 ° C) a ranar 31 ga Mayu, 1934, lokacin da har yanzu ana ɗaukar bayanan yanayi a kusa da Tafkin Michigan. Mafi ƙarancin zafin jiki da aka rubuta a cikin bazara shine -12 ° F (-24 ° C), wanda aka saita a ranar 4 ga Maris, 1873.
A lokacin bazara, tasirin Tafkin Michigan ya fi yawa. A wannan lokacin, tafkin har yanzu yana da sanyi sosai, saboda tasirin yanayin zafi mai zafi yana da jinkiri don shafar babban ruwa na Tafkin Michigan. Ya zama ruwan dare ga bakin tekun Michigan da yanayin zafi na ruwa su kasance a cikin 40s har ma a cikin Mayu. Idan iskõki sun busa daga gabas, ko daga Tafkin Michigan zuwa cikin birni, ana iya samun bambancin yanayi a cikin yanayin zafi a cikin mil, musamman a kwanakin zafi. Ba sabon abu ba ne don za a rubuta yanayin zafi a hukumance a cikin 80s ko ƙasa da 90s ° F (27-34 ° C), musamman a farkon Yuni, a O'Hare, Midway, da kuma a wuraren da ke kusa amma a sami yanayin zafi ya zama 20 zuwa 30 ° F (11 zuwa 17 ° C) mai sanyi tare da bakin tafkin da ke kusa.
=== Lokacin bazara ===
A rana ta rani, yawanci zafi yana da matsakaici, kuma yanayin zafi yana kaiwa ko'ina tsakanin 78 da 92 ° F (26 da 33 ° C). A watan Yuli, ba sabon abu ba ne cewa zafin jiki ya tafi kusa da 90 da 93 ° F (32 da 34 ° C). Yanayin zafi na dare a lokacin rani yawanci ya sauka zuwa kusan 6{{Convert|5|F-change}}-70 ° F (18-21 ° C), kodayake har ma a watan Yuli da Agusta akwai daren da yawa inda zafin jiki ya sauka ƙasa da {{Convert|60|°F|0}} ° F (16 ° C), musamman a lokacin lokacin bazara mai sanyi, kuma ba sabon abu ba ne a ga yanayin zafi ya sauka kasa da {{Convert|50|F|C}} ° F (10 ° C). Sabanin haka, a kan wani matsananci, yanayin zafi na iya kasancewa sama da {{Convert|80|°F|0}} ° F (27 ° C) da dare, kodayake wannan matakin zafi na dare yana iyakance ga birnin da ya dace tare da tasirin tsibirin zafi na birane tare da Tafkin Michigan da ke kusa. A irin wannan dare mai dumi, musamman a lokacin raƙuman zafi masu ƙarfi, yawancin wuraren da ke kusa da birni sun sauka zuwa tsakanin 75 da 79 ° F (24 da 26 ° C) amma da sauri suna sake dawowa da sassafe. A lokacin irin wannan raƙuman zafi masu ƙarfi, yankunan da ke kewaye da su na iya yin rikodin yanayin zafi fiye da 5 ° F (2.8 ° C) sama da birni da wuraren bakin tafkin.
Cikakken misali na irin wannan abin da ya faru, kodayake an dauke shi "ba bisa hukuma ba", ya faru a lokacin shekarun Dust Bowl. Filin jirgin saman Midway ya yi rikodin rikodin kwanaki takwas a jere {{Convert|100|°F|C}} ° F-plus a watan Yulin 1936. A cikin wannan guguwar zafi, yanayin zafi a tafkin ya kasance a tsakiya da sama 90s Fahrenheit (tsakiyar 30s Celsius), yayin da Filin jirgin saman Midway ya rubuta yanayin zafi sama da 100 ° F (38 ° C) kusan makonni biyu, ya kai {{Convert|107|F}} ° F (42 ° C) a ranar 11 ga Yuli. Babban rikodin hukuma na Chicago na Yuli 11 kuma daga 1936 - amma an rubuta shi kawai a matsayin {{Convert|97|°F|°C}} ° F (36 ° C). Ƙarin yamma a cikin abin da a yau zai zama kusa da nesa (misali DuPage County da yamma), yanayin zafi ya kai {{Convert|110|F}} ° F (43 ° C) ko kuma mafi girma a maki a lokacin wannan babbar guguwar zafi. Wadannan matsanancin yanayin zafi ba a nuna su a cikin bayanan hukuma ba saboda an dauki abubuwan lura da yanayi na yau da kullun a Jami'ar Chicago har zuwa 1942. Jami'ar Chicago tana kusa da tafkin, wanda zai iya kuma yana rage yanayin zafi a yankin bakin teku a lokacin rani.
Mafi girman zafin jiki da aka rubuta a Birnin Chicago a lokacin watanni na rani na Yuni, Yuli, da Agusta, wanda kuma shine mafi girman rikodin lokaci a cikin birni, shine {{Convert|105|F}} ° F (41 ° C), wanda aka kafa a ranar 24 ga Yuli, 1934, kodayake a Filin jirgin saman Midway, wurin lura na gaba, zafin ya kai {{Convert|109|F}} ° F (43 ° C). Mafi ƙarancin zafin jiki da aka rubuta a cikin watanni na rani shine {{Convert|35|F}} ° F (2 ° C), wanda aka saita a ranar 4 ga Yuni, 1945. Bugu da kari, an kafa mafi ƙarancin zafin jiki na {{Convert|85|F}} ° F (29 ° C) a ranar 29 ga Yuli, 1916.
Ruwan sama na shekara-shekara na Chicago yana zuwa a matsHakki kimanin inci 36 (910 , amma a lokacin rani, ruwan sama yana tasowa daga ruwan sama mai gajeren lokaci maimakon ruwan sama mai tsawo, kuma tsawa ma yana faruwa akai-akai da dare. Derechos kuma sun zama ruwan dare a lokacin bazara, mafi sananne shine, ranar 4 ga watan Agusta, 2008 derecho, wanda ya haifar da guguwa biyar a fadin yankin Chicago kuma ya kashe mutum daya. A lokacin rani na yau da kullun, yanayin zafi ya wuce {{Convert|90|°F}} ° F (32 ° C) a cikin kwanaki 23. Lokacin bazara shine mafi yawan ruwan sama da kuma lokacin rana a Birnin Chicago; kawai watanni uku na Yuni zuwa Agusta suna fuskantar fiye da 65% na yiwuwar hasken rana.
A watan Yulin 2012, a lokacin guguwar zafi ta Arewacin Amurka ta 2012, Chicago ta kai kuma ta wuce {{Convert|100|F}} ° F (38 ° C) na kwanaki uku a jere a Filin jirgin saman O'Hare tare da tsawo da suka kai {{Convert|103|F}} ° F (39 ° C) a cikin birni da kuma yankuna da yawa da ke kusa da birni suna yin rikodin yanayin zafi tsakanin 105 da 110 ° F (41 da 43 ° C). Wannan shi ne karo na farko a cikin shekaru 65 da Chicago ta taba ganin triad na kwanaki {{Convert|100|°F|°C}} ° F (38 ° C). {{Convert|100|°F|°C}} Chicago kusan ta yi rikodin rana ta huɗu a jere 100 ° F (38 ° C), amma zafin jiki ya kai digiri 98 a O'Hare da yamma kafin sanyi mai rauni ya zo ta yankin kuma ya sanyaya yanayin zafi dan kadan a cikin birnin, yana riƙe a cikin ƙananan 90s. Sakamakon sanyi bai shafi yankuna da yawa ba, yayin da yanayin zafi ya kai ko ya wuce 100 ° F (38 ° C) na rana ta huɗu a jere a duk yankin.
A lokacin rani, Tafkin Michigan yana ci gaba da yin tasiri a kan yanayin Chicago, amma ba ya zama ruwan dare ko kuma yana da ƙarfi kamar yadda yake a lokacin watanni na bazara. A kwanakin zafi sosai, yanayin zafi har yanzu yana iya zama mai sanyi a gefen bakin teku da dan kadan a cikin tafkin idan iskõki sun busa daga gabas. Za'a iya gudanar da zafin jiki a cikin 70s ko 80s a cikin waɗannan yankuna yayin da yanayin zafi na waje da na kewayen birni ke tashi sosai a cikin 90s. Hakanan zafin jiki na iya kaiwa ga matsanancin matakan zafi a kan iyakar bakin teku, kamar lokacin da zafin iska ya kai {{Convert|105|°F}} ° F (41 ° C) a tsibirin Northerly a lokacin guguwar zafi da aka ambata a watan Yulin 2012.
=== Lokacin kaka ===
Matsanancin zafin a Chicaga yana iya kasancewa a tsayin lokacin rani na iya ci gaba har zuwa lokacin kaka. Yanayin zafi ya kai 100 °F (38 °C) har zuwa ƙarshen Satumba 7 (tare da 99 °F (37 °C) yana faruwa a ƙarshen Satumba 29), kuma yanayin zafi ya kai 90 °F (32 °C) har zuwa ƙarshen 6 ga Oktoba, wanda ya faru a 1963, tare da zafin jiki na 94 °F (32 °C) a ranar 3 ga watan Oktoba. Akasin haka, yanayin zafi ya ragu zuwa daskarewa a cikin dare tun daga ranar 23 ga Satumba, kuma yanayin zafi ƙasa da 0 °F (-18 °C) ya isa a farkon Nuwamba 23. Daskarewar farkon kakar akan matsakaita yana faruwa a ranar 24 ga Oktoba a Midway da kwanaki 11 da suka gabata a O'Hare. Ko da yake ba kasafai ba, yanayin zafi a ko sama da 70 °F (21 °C) an yi rikodin zuwa farkon Disamba, mafi kwanan nan a cikin 2012 lokacin da aka yi rikodin 70 °F (21 °C) a ranar 3 ga Disamba, wasu wuraren da ke kewaye da ke kaiwa yanayin zafi sama da 72 °F (22 °C) zuwa 75 °F (24 °C).
Lokacin kaka, a wasu hanyoyi, lokaci ne mai kwanciyar hankali fiye da kowane ɗayan uku a Birnin Chicago. Koyaya, yanayin daji na iya kuma yana faruwa a yankin a wannan kakar. A mafi yawan shekaru, lokacin zafi, wanda aka sani da Lokacin rani na Indiya, yana faruwa sosai bayan da aka faru da equinox na kaka. A cikin waɗannan abin da ake kira lokacin rani na Indiya, yanayin zafi mai ban mamaki na iya ci gaba da kwanaki da yawa har zuwa Oktoba, kuma a cikin kaka mai zafi, har zuwa Nuwamba. Misali, a lokacin 2005 American League Division Series, don wasannin gida tsakanin Chicago White Sox da Boston Red Sox, yanayin zafi ya tashi zuwa kusa da {{Convert|90|F}} ° F (32 ° C), duk da gaskiyar cewa ya riga ya kasance cikin Oktoba. A saman wannan, a lokacin wannan zafi a watan Oktoba na shekara ta 2005, na kwanaki biyu a jere zafin dare ya kasa sauka ƙasa da {{Convert|70|F}} ° F (21 ° C), wani abu mai ban mamaki ga Chicago a watan Oktoba. Wani misali ya faru a watan Nuwamba 2020, lokacin da tsawon mako-mako na yanayin zafi a cikin ƙasa zuwa tsakiyar 70s ya faru, gami da biyu daga cikin goma sha ɗaya mafi zafi a cikin Nuwamba ya rubuta daga Nuwamba 4 zuwa 10.<ref>{{Cite web |title=The Warmth of Early November 2020 in Perspective |url=https://www.weather.gov/lot/2020NovemberWarmth}}</ref>
Mafi girman zafin jiki da aka rubuta a lokacin watanni na kaka na Satumba, Oktoba, da Nuwamba shine {{Convert|101|F}} ° F (38 ° C), an saita shi a baya zuwa baya, Satumba 1-2, 1953, wanda ya biyo bayan sabon {{Convert|100|F}} ° F (3 8 ° C) na Chicago a ranar 7 ga Satumba, 1960. Mafi ƙarancin zafin jiki da aka rubuta a lokacin watanni na kaka shine -2 ° F (-19 ° C), wanda aka saita a ranar 29 ga Nuwamba, 1872, kuma an ɗaure shi a ranar 24 ga Nuwamba.
Lokacin kaka na iya kawo ruwan sama mai yawa, wasu daga cikinsu suna iya haifar da ambaliyar ruwa mai tsanani. Yayin da lokacin hunturu ke gabatowa, barazanar babban hunturu ko dusar ƙanƙara yana ƙaruwa, kuma akwai manyan hadari na hunturu a kusa da hutun godiya, wanda ke haifar da manyan jinkiri a manyan filayen jirgin sama biyu na birnin. Na farko da za'a iya auna ≥{{Convert|0.1|in|cm}} a (0.2{{Convert|5|F}} dusar ƙanƙara a matsakaici ya faɗi a ranar 19 ga Nuwamba. Koyaya, a cikin lokacin hunturu na 2012-13, dusar ƙanƙara ta farko ba ta faɗi ba har zuwa 20 ga Disamba, 2012, ta rufe rikodin da ya gabata na 17 ga Disamba. Lokacin kaka / hunturu na 2012-13 zai kasa samar da matsakaicin zafin jiki na yau da kullun a ƙasa da daskarewa {{Convert|32|F}} ° F (0 ° C) har zuwa Janairu 1, 2013, lokaci na farko da ya faru a cikin bayanan yanayi na Chicago. Dukan shekara ta kalandar 2012 ba ta yi rikodin zafin jiki ƙasa da 5 ° F (-15 ° C). Babban guguwar dusar ƙanƙara kafin lokacin sanyi ya sauka inci 14.8 (380 a Filin jirgin saman Midway a watan Disamba 1929.
A lokacin kaka, tasirin Tafkin Michigan yawanci ana juyawa daga bazara ko bazara, musamman a ƙarshen kaka. Yanayin zafi a kusa da bakin tekun na iya zama 'yan digiri masu zafi fiye da yankunan da ke kewaye, musamman a lokacin dare saboda jinkirin tasirin yanayin sanyi a kan babban ruwa. Yana da wuya, ko da yake yana yiwuwa, a lokacin rani na Indiya lokacin da yanayin zafi mai ban mamaki ke faruwa a cikin yankunan cikin gari da kewayen don yanayin zafi ya zama ɗan sanyi tare da tafkin kamar yadda yakan faru a lokacin bazara.
== Ƙarfin Ƙarfin ==
Mafi girman zafin jiki da aka taɓa yin rikodin a cikin iyakokin birnin Chicago shine {{Convert|109|°F}} ° F (43 ° C) a ranar 24 ga Yuli, 1934, a Filin jirgin saman Midway. An dauki karatun ''hukuma'' na {{Convert|105|°F}} ° F (41 ° C) don wannan rana a harabar Jami'ar Chicago kusa da bakin tekun Lake Michigan. 105 ° sama a wannan rana shine mafi girman zafin jiki na hukuma da aka taɓa rubuta a cikin birni. A ranar 29 ga Yuli, 1916, yanayin zafi ya nutse zuwa {{Convert|85|°F|0}} ° F (29 ° C). Yawancin wuraren da ke kusa da birane, birane da yankunan karkara suna da rikodin lokaci-lokaci waɗanda suka wuce {{Convert|110|°F}} ° F (43 ° C), da yawa daga cikinsu an saita su a lokacin guguwar zafi a watan Yuli 1936, lokacin da babban guguwar zafin ya mamaye dukan yankin Chicago da arewacin Illinois, wanda ya haifar da kwanaki takwas a jere a ko sama da {{Convert|100|°F}} ° F (38 ° C) a Filin jirgin saman Midway, ya kai {{Convert|107|°F}} ° F (42 ° C) ranar 11 ga Yuli, 1936. A kusa da yankin, shafuka da yawa sun rubuta akalla kwanaki 10 a ko sama da 100 °, gami da kwanaki 15 a jere a ko sama le 100 a kudancin karkara LaSalle, wanda ya rubuta matsakaicin zafin jiki na {{Convert|100.8|F|C}} ° F (38.2 ° C) don watan Yuli, 1936. Yanayin zafi ya kai {{Convert|112|°F}} ° F (44 ° C) a Rockford.<ref>{{Cite web |date=July 18, 2021 |title=Uncharted heat—July 1936—Chicago's "hidden heat wave" |url=https://wgntv.com/weather/weather-blog/uncharted-heat-july-1936-chicagos-hidden-heat-wave/ |access-date=July 27, 2025 |archive-date=August 5, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805105831/https://wgntv.com/weather/weather-blog/uncharted-heat-july-1936-chicagos-hidden-heat-wave/ |url-status=dead }}</ref> An dauki abubuwan lura na hukuma a Jami'ar Chicago, wanda ya haifar da bayanan hukuma da suka rage mafi yawa a tsakiyar 90s, tare da rana ɗaya da ta kai {{Convert|102|°F}} ° F (39 ° C), yana rufe ainihin yanayin guguwar zafi kuma yana kwatanta ikon tasirin sanyaya na Lake Michigan a yankunan bakin teku. Ba a tura abubuwan lura na hukuma zuwa Filin jirgin saman Midway a cikin 1942.
Karatun lokacin rani kusa da tafkin na iya zama digiri da yawa fiye da wuraren da ke cikin gida, musamman idan iska ta tafkin ta kasance, wanda ke nuna cewa karatun da ba na hukuma ba na iya zama daidai. A lokacin Chicago Heat Wave na 1995, wanda ya kashe mutane 739, yanayin zafi na hukuma ya kai {{Convert|104|°F}} ° F (40 ° C) a Filin jirgin saman O'Hare da {{Convert|106|°F}} ° F (41 ° C) na Midway; babban danshi ya tura ma'aunin zafi zuwa 15-20 ° F (8-11 ° C) sama da ainihin yanayin iska, wanda ya haifar da alamun zafi sama da {{Convert|120|°F}} ° F (49 ° C).
Yawan zafin jiki mafi sanyi da aka taɓa yin rikodin a cikin iyakar birnin Chicago shine -27 ° F (-33 ° C) a O'Hare a ranar 20 ga Janairu, 1985, kodayake an yi rikodin yanayin zafi ba bisa ka'ida ba kamar -3 ° F (-19 ° C) an yi rikon a Filin jirgin saman Chicago Aurora a yankunan karkara na yamma da yankunan karamar hukumar zuwa yammacin Chicago. <ref>{{Cite web |last=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=National Weather Service Climate |url=https://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=lot |access-date=April 7, 2018 |website=w2.weather.gov |publisher=National Weather Service |archive-date=November 10, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110040544/http://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=lot |url-status=dead }}</ref> A ranar 24 ga Disamba, 1983, ga Janairu, 1994, yawan zafin jiki ya kai -1 ° F (-18 ° C).
Mafi girman ruwan sama na sa'o'i 24, a cikin rana ɗaya ta kalandar, ya kasance {{Convert|6.86|in|1}} in (174.2 a O'Hare a ranar 23 ga Yuli, 2011. Mafi yawan ruwan sama da ya fadi 'o'i 24 ya kasance {{Convert|9.35|in|1}} in (237.5 a ranar 13-14 ga Agusta, 1987. Wannan taron kuma ya kafa rikodin ruwan sama mafi girma na sa'o'i 6 da 12 kuma ya ba da gudummawa ga ruwan sama na watan Agusta 1987. Mafi girman dusar ƙanƙara a ranar kalandar ya kasance {{Convert|18.6|in|cm|1}} in (47.2 , kuma a O'Hare, a ranar 2 ga Janairu, 1999. Rashin zurfin dusar ƙanƙara na yau da kullun ya tara har zuwa {{Convert|29|in|cm|0}} in (74 cm) a ranar 14 ga Janairu, 1979; tun daga 2019, Janairu 1979 kadai yana riƙe da 8 na farko na manyan ma'aunin zurfin dusara na yau.
Matsakaicin yanayin zafi na wata-wata ya kasance daga {{Convert|10.1|°F|1}} ° F (-12.2 ° C) a watan Janairun 1977 zuwa {{Convert|81.3|°F|1}} ° F (27.4 ° C) A watan Yulin 1955, dukansu an rubuta su a Midway, yayin da matsakaicin zafin shekara-shekara ya kasance daga {{Convert|45.1|°F|1}} ° F. (7.3 ° C) zuwa 1875, kamar yadda aka rubuta a Ginin Roanoke, zuwa {{Convert|54.5|°F|1}} ° F (12.5 ° C), kamar yadda aka yi rikodin a O'Hare. Watan da ya fi bushewa a rubuce shi ne Satumba 1979 tare da kawai {{Convert|0.01|in|mm}} in (0.25 na ruwan sama, yayin da mafi ruwan sama shine Agusta 1987 tare da {{Convert|17.10|in|mm}} in (434 na hazo; ruwan sama na shekara-shekara ya kasance daga {{Convert|22.22|in|mm}} in (564 a 1962 zuwa {{Convert|50.86|in|mm}} in (1,292 a 2008.
== Birnin Windy ==
An san Chicago da Windy City . Sunan "Windy City" ba ya nufin yanayin Chicago. An yi imanin cewa wani marubucin jaridar New York ne ya kirkireshi wanda ya yi wa jama'ar Chicago ba'a yayin da suke inganta birninsu a matsayin shafin yanar gizon Columbian Exposition na 1893. An yi imanin cewa ana kiranta "Windy City" saboda 'yan siyasa a yankin suna hura iska mai zafi. Dangane da yanayi, Chicago tana da ɗan iska fiye da matsakaicin birnin Amurka. Matsakaicin saurin iska ya kasance daga mil 8 a kowace awa (13 km / h) a lokacin rani zuwa mil 12 a kowace awa (19 km / h).
== Iska ta tafkin ==
Chicago na iya zama mai sanyaya yanayi fiye da sauran sassan Illinois saboda kusancinta da mafi ƙarancin ruwan tafkin Michigan, tasirin da aka fi bayyana a lokacin bazara da farkon bazara. Iskar lakeshore mai yawa tana tura mai sanyaya, iska mai laushi zuwa Chicago fiye da iska mai zafi na Jihohin Plains (yawanci yawan iska mai laushi dangane da yanayin wurare dabam dabam), amma tasirin zai iya zama a cikin gida ta yadda kawai yankunan da ke kusa da bakin ruwa (duka arewa da kudu maso kudu) sun fi sanyi fiye da sassan cikin birni. (Wannan shi ne inda kalmar hasashen yanayi da ake ta maimaitawa "mai sanyaya ta tafkin" ta fito daga.) Kudanci, yamma da kudu maso yammacin yankunan karkara na iya zama fiye da 20°F (11°C) fiye da gaban tafkin a wasu lokutan shekara. [ana binciken hujja] [citation need] Iskar tabkin kuma tana da wasu illoli, gami da hazo mai yawa da ke zubewa cikin birnin. Saboda tsarin rufaffiyar madauki tare da iskar tabki da ke tafiya gaba da gaba a cikin birni, ana tunanin zai ƙara ƙaramar ƙididdige ƙimar ozone. Bambance-bambancen shugabanci na iska a kowane gefen layin rarrabawar thermal yana ba da damar haɓaka haɓaka mai kaifi a ƙarƙashin wasu yanayi, dacewa don haɓakar tsawa. Iskar bakin teku ko ta ƙasa tana rufe iskar tafkin kuma tana iya yin akasin haka, tare da jujjuyawar tabkin, yawanci a tsakiyar-zuwa ƙarshen bazara da kaka. A matsayinka na gaba ɗaya, akasin yanayin yana faruwa a lokacin hunturu - yanayin sanyi yana da zafi tare da tafkin da cikin gari fiye da na cikin gida.
== Dubi kuma ==
* Guguwa a Birnin Chicago
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
oivd69dt2zzifhudipin5bj5pdqb8af
Yanayin Delhi
0
108373
823194
709814
2026-04-21T02:38:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823194
wikitext
text/x-wiki
{{Climate chart|[[New Delhi]], [[Safdarjung (Delhi)|Safdarjung]] (1991-2020)|7.5|20.1|19.2|10.6|24.2|21.5|15.6|29.9|19.1|21.3|36.5|12.5|25.8|39.9|29.4|27.7|39.0|80.6|27.5|35.6|195.8|26.7|34.2|226.8|25.0|34.1|128.0|19.5|33.0|14.1|13.0|28.4|4.1|8.4|22.8|8.0|source=[https://mausam.imd.gov.in/newdelhi/mcdata/safdarjung2.pdf IMD]|float=right|clear=none}}[[Delhi]] tana da yanayi mai zafi (Köppen ''BSh) '' wanda ke kan iyaka da [[Yanayin zafi mai zafi]] (Köppen ''Cwa''), tare da babban bambanci tsakanin yanayin bazara da hunturu da hazo.
Lokacin bazara yana farawa a farkon watan Afrilu kuma yana da ƙaruwa a ƙarshen Mayu ko farkon Yuni, tare da matsakaicin yanayin zafi kusa da {{Convert|38|C|F}} ° C (100 ° F) kodayake raƙuman zafi na lokaci-lokaci na iya haifar da manyan kusan {{Convert|45|C|F}} ° C (113 ° F) a wasu kwanaki sabili da haka mafi girman yanayin zafi. Ruwan sama yana farawa a ƙarshen Yuni kuma yana ci gaba har zuwa tsakiyar Satumba, tare da kimanin {{Convert|797.3|mm|in}} <ref name="ecosurv1">{{Cite web |title=Climatological Table |url=http://www.imd.gov.in/section/climate/newdelhi1.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090521103828/http://www.imd.gov.in/section/climate/newdelhi1.htm |archive-date=21 May 2009 |access-date=2009-05-13 |publisher=Indian Meteorological Department}}</ref> na ruwan sama. Matsakaicin yanayin zafi yana kusa da {{Convert|29|C|F}} ° C (84 ° F), kodayake suna iya bambanta daga kusan {{Convert|25|C|F}} ° C (77 ° F) a kwanakin ruwan sama zuwa 35-40 ° C (95-104 ° F) yayin bushewa. Monsoons suna raguwa a ƙarshen Satumba, kuma lokacin bayan-monsoon yana ci gaba har zuwa ƙarshen Oktoba, tare da matsakaicin yanayin zafi yana zamewa daga 29 zuwa 21 ° C (84 zuwa 70 ° F).
Lokacin hunturu yana farawa a watan Nuwamba kuma yana da ƙaruwa a watan Janairu, tare da matsakaicin yanayin zafi a kusa da {{Convert|14|C|F}} ° C (57 ° F). Kodayake yanayin zafi na rana yana da dumi, kusanci da Delhi zuwa [[Himalaya|Himalayas]] yana haifar da raƙuman sanyi da ke haifar da ƙananan zafin jiki saboda sanyi na iska. Delhi tana fuskantar hazo mai nauyi da hazo a lokacin hunturu. A watan Disamba, raguwar ganuwa yana haifar da rushewar hanya, iska da zirga-zirgar dogo. Lokacin hunturu yawanci ya ƙare a makon farko na Maris.
7Yanayin zafi mai tsanani ya kasance daga -2.2 zuwa 49.9 .<ref name="Indian Met Department, Pune">{{Cite web |title=Ever Recorded Highest Maximum Temperature, Lowest Minimum Temperature and 24 Hours Heaviest Rainfall up to 2010 |url=http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140316064314/http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf |archive-date=2014-03-16 |publisher=Indian Met Department, Pune}}</ref>
== Rarrabawar ==
{{Schemebox|city=Delhi|description_t=[[Aw climate|Tropical wet-and-dry]]|initial_t={{TrewarthaClimate|Aw}}|source_t=|source_s=<ref>{{Cite web|url=https://i.pinimg.com/originals/c5/16/b8/c516b8c463fa99df0da778f768c85965.jpg|title=World Strahler Climate Map}}</ref>|initial_s={{n/a}}|description_s=Dry tropical semi-arid|description_k=Hot semi-arid|initial_k={{KoppenClimate|BSh}}|source_k=<ref>https://kvkdelhi.org/wp-content/uploads/2024/07/District-at-Glance-Delhi.pdf</ref>|source_n=<ref>{{Cite web|url=http://www.geo.tu-freiberg.de/hydro/aral/aral_en/climate.htm|access-date=2020-11-30|language=en|title=The Climate of Lake Aral|archive-date=2007-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20070912115107/http://www.geo.tu-freiberg.de/hydro/aral/aral_en/climate.htm|url-status=dead}}</ref>|initial_n={{n/a}}|description_n=Tropical alternating climate equatorial climate|source_a=<ref>{{Cite journal|last=Eguchi|first=Takashi|date=1986|title=Global Climatic Classification Based on Seasonal Distribution of Non-Precipitation Areas|volume=59|issue=1|pages=43–54|language=en|journal=Geographical Review of Japan|url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/grj1984b/59/1/59_1_43/_pdf}}</ref>|initial_a={{n/a}}|description_a=Sub-equatorial climate|source_tw=<ref>{{Cite journal|last=Feddema|first=Johannes J.|date=January 2005|title=A Revised Thornthwaite-Type Global Climate Classification|journal=Physical Geography|language=en|volume=26|issue=6|pages=442–466|doi=10.2747/0272-3646.26.6.442|s2cid=128745497|issn=0272-3646}}</ref>|initial_tw={{center|DA'd}}|description_tw=[[Semi-arid climate|Semi-arid]] and [[megathermal]]}}
== Bayani game da rarraba yanayi ==
* Lokacin bazara: Fabrairu, Maris; kwanaki masu dumi, dare mai sanyi, mai daɗi; ƙasa zuwa matsakaiciyar zafi; matsakaiciyar ruwan sama
* Lokacin bazara: Afrilu, Mayu, Yuni; zafi zuwa zafi sosai; ƙasa sosai zuwa matsakaiciyar zafi; ƙarancin ruwan sama
* Monsoon: Yuli, Agusta, Satumba; zafi, mai daɗi a lokacin ruwan sama; mai yawa zuwa babban danshi; ruwan sama mai yawa
* Lokacin kaka: Oktoba, Nuwamba; kwanakin zafi, dare mai sanyi, mai daɗi; ƙarancin danshi; ƙaranciyar ruwan sama
* Lokacin hunturu: Disamba, Janairu; kwanakin sanyi, dare mai sanyi; matsakaiciyar danshi; matsakaici ruwan sama
== Lokaci ==
Delhi tana cikin Filayen Arewa yankin Indiya. Yanayinta yana da tasiri sosai ta hanyar kusanci da [[Himalaya|Himalayas]] da Tar Desert, wanda ke haifar da shi ya fuskanci matsanancin yanayi. Delhi tana da yanayi daban-daban 5, bazara, ruwan sama, kaka, hunturu da bazara.<ref name="Seasons of Delhi">{{Cite web |title=Seasons of Delhi |url=http://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/aboutus/seasons_of_delhi.jsp |access-date=17 June 2018 |publisher=Delhi Tourism}}</ref> Gabaɗaya, Delhi tana da lokacin rani mai tsawo da zafi, an raba shi zuwa lokacin rani mai bushe da lokutan zafi, gajeren lokacin sanyi mai sanyi, da kuma lokutan sauyawa guda biyu. Abubuwa biyu mafi muhimmanci da ke tasiri ga yanayin Delhi sune Yammacin Yamma da Kudu maso Yamma.
=== Lokacin bazara ===
Lokacin bazara yana farawa a farkon watan Afrilu kuma yana ci gaba har zuwa tsakiyar Yuni, tare da zafi a ƙarshen Mayu da farkon Yuni. Ana nuna shi da matsanancin zafi, ƙarancin zafi, iskõki masu zafi da tsawa. Kusa da Delhi da hamadar Thar yana haifar da iska mai zafi, mai bushewa, Wansi ake kira loo, a wasu lokuta yana hurawa a fadin [[Yammacin Asiya]], yana sa kwanakin su ji zafi. Wadannan iskõki, suna hurawa daga manyan ƙasashe, suna da zafi sosai kuma sun bushe. Tun lokacin da Yammacin Yammacin ya motsa zuwa gabas (kuma shine dalilin abubuwan da suka faru a Gabashin Gabas) a wannan lokacin na shekara, babu iska mai cike da danshi don kara yawan danshi. Saboda haka iska ta kasance bushe ko bushe sosai a rana. Ga mafi yawan lokacin bazara, Delhi tana da yanayi mai tsaka-tsaki.<ref name="Delhi Climate">{{Cite web |title=Delhi Climate |url=http://weatherspark.com/averages/33934/4/15/New-Delhi-India |publisher=Weather Spark}}</ref> Da yake fitowa daga bazara, birnin ya ga tsinkaye a cikin zafin rana a farkon watan Afrilu, yayin da dare har yanzu yana da kyau. A ƙarshen watan Afrilu ko a farkon watan Mayu, matsakaicin yanayin zafi ya wuce {{Convert|40|C|F}} ° C (104 ° F) yayin da yanayin ya kasance ya bushe sosai. Yanayin zafi na dare ya ratsa alamar {{Convert|20|C|F}} ° C (68 ° F) zuwa ƙarshen Afrilu. Mayu shine watan da ya fi zafi a Delhi wanda yanayin zafi zai iya kaiwa {{Convert|45|C|F}} ° C (113 ° F) ko mafi girma.<ref>{{Cite web |title=Weather in May in Delhi |url=http://weatherspark.com/averages/33934/5/New-Delhi-India}}</ref> Wannan watan yana da halayen tsawa akai-akai.<ref>{{Cite web |title=NDTV news on Delhi's thunderstorm |url=http://www.ndtv.com/article/cities/thunderstorm-cools-delhi-after-scorching-heat-210035}}</ref> Guguwar ƙura wani fasalin lokacin rani ne na Delhi, kuma yana iya zama mai tsanani da lalacewa idan yana tare da iska mai ƙarfi, musamman a ƙarƙashin Tsarin cumulonimbus.<ref>{{Cite web |title=A news mentioning Dust Storm in Delhi |url=http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/dust-storm-light-rain-in-parts-of-delhi-lead-2_100617491.html |access-date=2025-07-28 |archive-date=2017-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820161354/http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/dust-storm-light-rain-in-parts-of-delhi-lead-2_100617491.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Tribune's news featuring Delhi's Dust Storm |url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120513/delhi.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title=Strong dust storm in Delhi on May 30, 2014 |url=https://in.news.yahoo.com/huge-dust-storm--heavy-rain-in-delhi--metro-suspended-123810015.html}}</ref> Wadannan suna faruwa ne saboda ƙura mai kyau da iska mai zafi ta kawo daga hamada. Suna sa kewayen ya bayyana launin rawaya, suna kawo yanayin zafi dan kadan kuma yawanci ana bin su da tsawa. Bayan tsakiyar Yuni, yanayin zafi ya fara faduwa sannu a hankali, yayin da danshi ke nuna hauhawar sannu a sannu. Halin gani na lokacin rani a Delhi shine fure na rani, musamman fure na Bougainvillea, Amaltas, Gulmohar, Shireesh da Jacaranda, waɗanda ke cikin cikakken fure a lokacin bazara a watan Mayu.<ref>{{Cite web |title=Amaltas bloom in Delhi during May |url=http://www.thedelhiwalla.com/2010/05/11/city-season-%E2%80%93-amaltas-tree-hauz-khas-village/}}</ref>
=== Ruwan sama ===
Iska mai zafi ta isa Delhi a ƙarshen Yuni ko makon farko na Yuli.<ref name="Seasons of Delhi"/> Zuwan iskar Kudu maso Yamma mai cike da danshi, yana tafiya daga {{Convert|40|C|F}} ya nuna farkon lokacin zafi a Delhi. Wannan lokacin yana da alamar zafi mai yawa da zafi mai yawa. Yanayin zafi na rana ya sauka ƙasa da 40 ° C (104 ° F) yayin da zafi ya tashi kwatsam.<ref>{{Cite web |title=Weather in July in Delhi |url=http://weatherspark.com/averages/33934/7/New-Delhi-India}}</ref> Yuli yana da alamar zafi mai yawa kuma yana da karancin hazo (idan aka kwatanta da Agusta). Wannan canjin daga ƙonewa zuwa kumburi tsakanin Yuni da Yuli yana sa ƙarshen ya ji daɗi sosai. Agusta shine watan da ya fi Ruwan sama a Delhi. Zafin ya ragu sosai kuma yana da ɗan sanyi ga mafi yawan watan. Akwai girgije mai yawa a sararin sama kuma aƙalla mako guda na bambanci, ruwan sama mai yawa.<ref>{{Cite web |title=Weather in August in Delhi |url=http://weatherspark.com/averages/33934/8/New-Delhi-India}}</ref> A watan Satumba, adadin da kuma yawan ruwan sama ya sauka, kodayake danshi ya kasance mai girma.<ref>{{Cite web |title=Weather in September in Delhi |url=http://weatherspark.com/averages/33934/9/New-Delhi-India}}</ref> Zuwa ƙarshen Satumba, abun da ke cikin danshi a cikin iska ya fara faɗuwa kuma ruwan sama ya ƙare a farkon Oktoba. A [[Indiya]], ana kiran lokacin ruwan sama da "Rituraani", ma'ana Sarauniyar Seasons. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=February 2025}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2025)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
=== Lokacin kaka ===
Ƙarshen damina na nuna zuwan lokacin miƙa mulki. Kaka yana zuwa da farkon ko tsakiyar Oktoba kuma ana nuna shi da busasshiyar yanayi, ranakun dumi da dare masu daɗi. Matsakaicin yanayin zafi ya faɗi ƙasa da 30 °C (86 °F) zuwa ƙarshen Oktoba kuma ana samun faɗuwar hankali a matsakaicin zafin jiki. Matsakaicin zafin jiki ya faɗi ƙasa da 20 ° C (68 °F). A lokacin kaka, alkiblar iska takan fara canzawa daga Kudu-Yamma zuwa Arewa-Yamma. A cikin 'yan shekarun da suka gabata, Delhi ya ga mummunan haɓakar matakan gurɓataccen iska da hayaƙi mai guba na makonni da yawa tsakanin ƙarshen Oktoba zuwa ƙarshen Nuwamba sakamakon kona ciyawar da manoma a jihohin Indiya ke kwance a arewacin Delhi don [[shuka]] sabo a wannan lokacin na shekara, wanda ya fi muni da yawanci kusan har yanzu iska a wannan lokacin wanda ke haifar da gurɓataccen iska na rataye a cikin iska na Delhi na kwanaki da yawa. Kusan ƙarshen kaka, bambancin yanayin zafin safiya da la'asar a cikin yini yana zama babba, kuma galibi yana iya zama sama da 20 ° C (36 °F), tare da faɗuwa mafi ƙanƙanta zuwa ƙasa da 10 °C (50 °F) kuma matsakaicin har yanzu yana shawagi kaɗan ƙasa da 30 °C (86 °F). Wannan kakar yana ƙare a farkon Disamba.
=== Lokacin hunturu ===
Winter ya isa Delhi a farkon watan Disamba. Mafi ƙarancin yanayin zafi a hankali ya shiga lambobi guda ɗaya a wannan lokacin na shekara, yayin da kwanaki suke da sanyi. Kodayake yawanci ba sanyi ba ne da farko, Disamba ba zato ba tsammani ya zama sanyi a ƙarshen rabin, yayin da iskõki masu sanyi na arewa maso yamma daga [[Himalayas]]" id="mwuQ" rel="mw:WikiLink" title="Himalayas">Himalayas suka fara mamaye Arewacin Filayen. Wadannan raƙuman sanyi sun smog asali ne daga lalacewar da Yammacin Yamma ya haifar, wanda ke kawo girgije da ruwan sama na hunturu zuwa Filayen, kuma ya kara da dusar ƙanƙara a Arewa maso Yammacin Indiya. A farkon watan Janairu, lokacin da hunturu ya kai kololuwa a Delhi, mafi ƙarancin yanayin zafi ya sauka zuwa kusa da {{Convert|0|C|F}} ° C (32 ° F), {{Convert|0|C|F}} {{Convert|10|C|F}} kodayake yana da wuya ya shiga sikelin mara kyau.<ref>{{Cite web |title=At 1.1 Degrees, Delhi Records Coldest New Year's Day In 15 Years |url=https://www.ndtv.com/delhi-news/delhi-weather-at-1-1-degrees-delhi-records-coldest-new-years-day-morning-in-15-years-2346345 |access-date=2021-01-01 |website=NDTV.com}}</ref> Matsakaicin yanayin zafi, ma na iya sauka cikin lambobi guda kuma koyaushe suna zaune a ƙarƙashin 15 ° C (59 ° F).<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |last3= |last4= |first4= |title=With max temperature at 9.4°C, Delhi gets its coldest day in 119 years |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/records-swept-away-highest-jan-rainfall-in-delhi-since-1901/articleshow/89080718.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231093021/https://timesofindia.indiatimes.com/india/with-max-temperature-at-9-4c-delhi-gets-its-coldest-day-in-119-years/articleshow/73038388.cms |archive-date=2019-12-31 |access-date=2019-12-31 |website=The Times of India |language=en}}</ref> Lokacin da mafi ƙarancin zafin jiki ya kasance kusa da alamar 0 ° C (32 ° F), Delhi ta shaida sanyi.<sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="445" href="./Snow" rel="mw:WikiLink" title="Snow">Snow/articleshow/1363813.cms<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;archive-url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://web.archive.org/web/20140109074912/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-01-09/delhi/27791060_1_snow-cold-waves-chilly-morning&quot;},&quot;url-status&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;live&quot;},&quot;archive-date&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2014-01-09&quot;},&quot;work&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot</nowiki>;<nowiki>[[The Times of India]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;title<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;When Delhi woke up to 'snow'<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;2006-01-09<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwAzI\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt113\" class=\"citation news cs1\" id=\"mwAzM\" data-ve-ignore=\"true\"><a class=\"external text\" href=\"https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/When-Delhi-woke-up-to-snow/articleshow/1363813.cms\" id=\"mwAzQ\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"When Delhi woke up to 'snow'\"</a></nowiki>. <nowiki><i id=\"mwAzY\"><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"1348\" href=\"./The_Times_of_India\" id=\"mwAzc\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"The Times of India\">The Times of India</a></nowiki><nowiki></i></nowiki>. 9 January 2006. <nowiki><a class=\"external text\" href=\"https://web.archive.org/web/20140109074912/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-01-09/delhi/27791060_1_snow-cold-waves-chilly-morning\" id=\"mwAzg\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Archived</a></nowiki> from the original on 9 January 2014.<nowiki></cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-News_on_frost_in_Delhi_in_2006_28-0" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Climate_of_Delhi#cite_note-News_on_frost_in_Delhi_in_2006-28 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> Snow ba zai yiwu ba ga Delhi (da sauran Arewacin Filayen) saboda yanayin bushewa na hunturu- yanayin sanyi mafi sanyi yana faruwa a sararin samaniya lokacin da iskar sanyi ke gudana daga Himalayas, kuma girgije (wanda ya zama dole don haifar da dusar ƙanƙara) ya fi dumi birnin ta hanyar kama zafi, don haka ya watsar da duk wani yiwuwar dusar ƙara. Lokacin hunturu na Delhi yana da alamar hazo mai yawa (kada a rikita shi da hayaki da ke faruwa a watan Nuwamba), wanda ke rage ganuwa sosai kuma yana sa kwanaki su yi sanyi ta hanyar yanke hasken rana.<ref>{{Cite web |title=An instance of dense fog in Delhi |url=http://www.ndtv.com/article/cities/dense-fog-shuts-delhi-airport-affects-86-flights-324996}}</ref> A akasin haka, iska mai sanyi ta arewa maso yamma daga saman Himalayas da ke hurawa a fadin birnin yana sa kwanaki su ji sanyi, duk da duk wani hasken rana da dare sun kara sanyi.<ref>{{Cite web |title=Cold wave forces schools shut in Delhi |url=http://www.ndtv.com/article/cities/delhi-schools-to-be-closed-till-january-12-due-to-cold-wave-312966}}</ref> Bayan tsakiyar watan Janairu, matsakaicin yanayin zafi ya fara tashi sosai sannu a hankali, kodayake hauhawar kusan ta ƙunshe da iska mai sanyi na arewa maso yamma wanda ke haifar da dusar ƙanƙara mai yawa wanda ke faruwa a cikin Himalayas a wannan ɓangaren watan.<ref>{{Cite web |title=Cold wave, slight rise in temperature on January 20, 2011 |url=http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Chilly-winds-continue-to-sweep-Delhi/Article1-652545.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110205194008/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/Chilly-winds-continue-to-sweep-Delhi/Article1-652545.aspx |archive-date=5 February 2011}}</ref> Yana iya ruwan sama zuwa ƙarshen Janairu kuma ruwan sama yawanci yana tare da ƙanƙara, wanda ke haifar da karuwar ƙarancin yanayin zafi saboda murfin girgije.<ref>{{Cite web |title=Hailstorm in Delhi |url=http://www.ndtv.com/article/cities/overnight-rain-hailstorm-lash-delhi-temperature-dips-319026}}</ref> Matsakaicin yanayin zafi ya sake wucewa 20 ° C (68 ° F) kuma kwanaki sun zama masu daɗi. A tsakiyar watan Fabrairu ko kadan bayan haka, mafi ƙarancin yanayin zafi ya ƙetare alamar 10 ° C (50 ° F) kuma kwanaki sun fara yin zafi a hankali, suna nuna ƙarshen hunturu. Delhi na iya samun lokaci mai tsawo na sanyi, wanda ya kai ga Maris.<ref>{{Cite web |title=Coldest April in 30 years |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/This-was-the-coolest-April-in-Delhi-in-30-years/articleshow/12956395.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224025651/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-02/delhi/31537401_1_degrees-maximum-temperature-wds |archive-date=2013-02-24 |website=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 March 2019 |title=Delhi experiences coldest March night in 40 years |url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/delhi-experiences-coldest-march-night-in-40-years/story-uNE3mG3IvxWUzEnIPonelI.html |access-date=2019-03-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
=== Lokacin bazara ===
Kusan tsakiyar watan Fabrairu, yanayin Delhi yana ganin wani canji, wannan lokacin daga lokacin hunturu zuwa bazara. An san yanayin canjin yanayi da bazara kuma ana siffanta shi da ranakun dumi, darare masu sanyi, bushewar yanayi da yanayin yanayi mai daɗi. Yanayin yana da daɗi kuma akwai dumi, hasken rana mai haske a cikin rana. Ga dukkan halayensa, a Indiya ana kiranta da “Rituraaj”, ma’ana Sarkin Zamani. Ruwan sama na bazara[ halaye ne na wannan lokacin. Wannan ruwan sama na iya kasancewa tare da ƙanƙara kuma yana iya yin nauyi. Matsakaicin yanayin zafi yana nuna jinkirin tashi, sannu a hankali yayin da iskar ta ke motsawa daga Arewa maso Yamma zuwa Kudu-Yamma, ta haka ke samun dumi. A kusa da ƙarshen bazara/ farkon lokacin rani, bambance-bambancen tsakanin yanayin safiya da la'asar a cikin yini yana zama babba, kuma sau da yawa yana iya zama sama da 20 ° C (68 °F), tare da matsakaicin tashi zuwa tsakiyar 30s ° C (34-36 °C (93–97 °F)) kuma mafi ƙanƙanta a tsakiyar 10s °C (14 57 °C). Lokacin bazara yana ƙare da ƙarshen rabin Maris kuma yanayin zafin rana ya wuce 30 ° C (86 ° F) a lokacin, [4] yana nuna farkon bazara mai zuwa.
== Ruwan sama ==
Delhi tana samun matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara na 758.9 mm.<ref>{{Cite web |title=IMD-DSP |url=https://dsp.imdpune.gov.in/home_normals.php# |access-date=2025-07-10 |website=dsp.imdpune.gov.in}}</ref>
== Ruwan sama na wucin gadi a matsayin Mataki na Rage Gurbatawa ==
A matsayin wani ɓangare na ƙoƙarin dogon lokaci don magance gurɓataccen iska, Gwamnatin Delhi ta haɗa girgije don ruwan sama na wucin gadi a cikin dabarun mayar da martani ga muhalli. Shirin, wanda aka yi niyyar rage kwayoyin halitta da inganta ingancin iska, ana aiwatar da shi a lokacin yanayin yanayi mai kyau. IIT Kanpur tana kula da fannoni na fasaha na aikin, tare da izinin aiki da aka samu daga Babban Darakta na Jirgin Sama (DGCA). An shirya irin wannan aiwatarwa ta farko tsakanin Yuli 4 da 11, 2025, yana nuna farkon ruwan sama na wucin gadi a matsayin kayan aikin shiga tsakani na yanayi a yankin <ref>{{Cite web |title=First-ever ARTIFICIAL RAIN in Delhi: Get ready for cloud-seeding from July 4 to11 {{!}} Details inside |url=https://www.wionews.com/india-news/first-ever-artificial-rain-in-delhi-get-ready-for-cloud-seeding-from-july-4-to11-details-inside-1751192209667 |access-date=2025-06-30 |website=Wion |language=en}}</ref>
== Bayanan yanayi ==
Rubuce-rubucen zafin jiki na Delhi sun wanzu na dan kadan fiye da shekaru 100. Mafi ƙarancin zafin jiki a wannan lokacin shine -2.2 ° C (28.0 ° F), wanda aka rubuta a Gasar 11 ga Janairun 1967 a Met Delhi Palam. Mafi girman yawan zafin jiki a wannan lokacin shine {{Convert|49.9|C|F}} ° C (121.8 ° F) da aka rubuta a ranar 28 da 29 ga Mayu 2024, a IMD Delhi Mungeshpur . <ref>{{Cite web |last=Mufti |first=Ifrah |date=2024-05-29 |title=Delhi records highest-ever temperature of 49.9 Celsius, IMD issues red alert for Wednesday |url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2024/May/29/delhi-records-highest-ever-temperature-of-499-celsius |access-date=2024-06-16 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> Mafi girman zafin jiki da aka taɓa yin rikodin a watan Yuni shine {{Convert|48.0|C|F}} ° C (118.4 ° F) a ranar 10 ga Yuni 2019 a Filin jirgin saman Met Indira Gandhi, Palam. Mafi girma & mafi ƙasƙanci da aka taɓa yin rikodin a Safdarjung shine {{Convert|47.2|C|F}} ° C (117.0 ° F) a ranar 29 ga Mayu 1944 & -0.6 ° C (30.9 ° F) ranar 16 ga Janairu 1935. Mafi girma & mafi ƙasƙanci da aka taɓa yin rikodin a Palam shine {{Convert|48.4|C|F}} ° C (119.1 ° F) a ranar 26 ga Mayu 1998 & -2.2 ° C (28.0 ° F) ranar 11 ga Janairu 1967. Mafi girma & mafi ƙasƙanci da aka taɓa yin rikodin a Ayanagar shine {{Convert|47.6|C|F}} ° C (117.7 ° F) a ranar 28 ga Mayu 2024 & -1.3 ° C (29.7 ° F). Mafi girma & mafi ƙasƙanci da aka taɓa yin rikodin a Delhi Ridge shine {{Convert|47.9|C|F}} ° C (118.2 ° F) a ranar 10 ga Yuni 2019 & {{Convert|1.5|C|F}} ° C (34.7 ° F) ranar 7 ga Janairun 2023.
== Tashoshin sa ido kan yanayi ==
Tun daga watan Janairu 2024, gidan yanar gizon Sashen Yanayi na Indiya ya lissafa tashoshi 20 na lura da yanayi a Delhi. An dauki karatun a tashar Safdarjung, dake tsakiyar birnin a matsayin na birnin, yayin da karatun tashar Palam, dake kudu maso yammacin birnin, ana daukarsa a matsayin na filin jirgin sama.
== Bambancin tsawon rana ==
Da yake a 28°36′36′′N latitude, Delhi tana cikin belin sub-tropical na yankin Arewacin Duniya, 'yan latitudes arewacin Tropic of Cancer. Saboda haka juyawa na Duniya yana da tasiri a kan tsawon rana na birnin, wanda ke raguwa a lokacin hunturu kuma yana da tsawo a lokacin bazara. Tsakanin solstices guda biyu, tsawon rana na Delhi yana canzawa da kimanin awanni 4, yana raguwa da sa'o'i 2 kowannensu a fitowar rana da faɗuwar rana.<ref>{{Cite web |title=Delhi Day length around Summer Solstice |url=http://www.timeanddate.com/worldclock/astronomy.html?n=771&month=6&year=2013&obj=sun&afl=-11&day=1 |publisher=timeanddate.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Delhi Day length around Winter Solstice |url=http://www.timeanddate.com/worldclock/astronomy.html?n=771&month=12&year=2013&obj=sun&afl=-11&day=1 |publisher=timeanddate.com}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
7kmctm174qt0fjwwnf556t9ekxmylbw
Yanayin Sudan
0
108493
823204
680111
2026-04-21T03:06:29Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823204
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:LocationSudan.svg|thumb|Wurin Sudan]]
[[Sudan]] tana cikin [[Arewa maso gabashin Afirka]]. Yana da iyaka da Masar a arewa, [[Red Sea|Bahar Maliya]] a arewa maso gabas, [[Eritrea]] da [[Itofiya|Habasha]] a gabas, [[Sudan ta Kudu]] a kudu, [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] a kudu maso yamma, [[Cadi|Chadi]] a yamma da [[Libya]] a arewa maso yamma. Sudan ita ce ƙasa ta uku mafi girma a Afirka, bayan [[Aljeriya]] da [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo]] . Ita ce ƙasa mafi girma a nahiyar har sai Sudan ta Kudu ta rabu da ita a cikin 2011.
== Yankunan ƙasa ==
[[Fayil:Political_Regions_of_Sudan,_July_2010.svg|right|thumb| ]]
Arewacin Sudan - yana tsakanin iyakar Masar da Sennar - yana da sassa daban-daban guda biyu, hamada da kwarin Nilu. Gabashin kogin Nilu akwai hamadar Nubian da yamma, hamadar Liby Dukansu na dutse ne, tare da duniyoyi masu yashi suna yawo a kan shimfidar wuri.[1] Kusan babu ruwan sama a cikin wadannan sahara.] Ruwan da ke cikin hamadar Libya ya takaitu ne da wasu kananan ramuka na ruwa, kamar Bir an Natrun, inda ruwan tef ya kai saman sama ya samar da rijiyoyin da ke samar da ruwa ga makiyaya, ayari, da masu aikin sintiri, duk da cewa bai isa ya tallafa wa wani yanki ba, kuma bai isa ya samar wa mazauna wurin ba Hamadar Nubian ba ta da tudu. Kogin Nilu da ke bi ta cikin hamadar shi ne, wanda katafaren filin da ake zaune bai wuce nisan kilomita biyu ba, wanda kuma amfanin sa ya dogara ne da ambaliyar ruwa da ake yi a kowace shekara.<ref name="regions">{{citation-attribution|{{Cite encyclopedia|last=Bechtold|first=Peter K.|title=Geographic regions|editor-last=Berry|editor1-first=LaVerle|url=https://www.loc.gov/rr/frd/cs/pdf/CS_Sudan.pdf|encyclopedia=Sudan: a country study|date=2015|publisher=[[Federal Research Division]], [[Library of Congress]]|isbn=978-0-8444-0750-0|edition=5th|location=Washington, D.C.|pages=63–66}}}}</ref>
[[Fayil:Sudan_desert_of_east_sudan_01.jpg|left|thumb|Hamada ta gabashin Sudan]]
Yammacin Sudan ya ƙunshi yankunan da aka sani da Darfur da Kurdufan waɗanda suka ƙunshi murabba'in kilomita 850,000. A al'ada, an dauki wannan a matsayin yanki guda duk da bambance-bambance na jiki.<ref name="regions" /> Babban fasalin a duk wannan babban yanki shine rashin raƙuman ruwa; saboda haka, mutane da dabbobi dole ne su kasance a cikin iyakar rijiyoyi na dindindin.<ref name="regions" /> Sakamakon haka, yawan jama'a ba su da yawa kuma ba a rarraba su ba.<ref name="regions" /> Yammacin Darfur fili ne mai cike da tsaunuka masu fitattun wuta na Jabal Marrah wanda ya kai mita 900 sama da filayen Sudan; magudanar ruwa daga Jabal Marra zuwa filayen na iya tallafawa yawan jama'a da ke zaune da kuma dabbobi iri-iri (duba gandun daji na Gabashin Saharan). <ref name="regions" /> Yammacin Darfur ya bambanta da arewa da gabashin Darfur, waɗanda suke da rabin hamada tare da ɗan ruwa ko dai daga raƙuman ruwa da aka sani da wadis ko kuma daga rijiyoyin da ke bushewa a lokacin watanni na hunturu.<ref name="regions" /> Arewa maso yammacin Darfur da ci gaba zuwa cikin Chadi yana da yankin da ba a saba gani ba da ake kira ''[[jizzu]]'', inda ruwan sama na hunturu da aka samu daga [[Bahar Rum]] akai-akai yana ba da kyakkyawan kiwo har zuwa Janairu ko ma Fabrairu.<ref name="regions" /> Yankin kudancin yammacin Sudan an san shi da ''qoz'', ƙasar yashi wanda a lokacin ruwan sama ana nuna shi da rufi mai juyawa kuma yana da tushen ruwa mafi aminci tare da ramukansa da ''''[[hafr]]'''' (ɗaya, hafr) fiye da arewa.<ref name="regions" /> Wani fasalin na musamman na yammacin Sudan shine tsaunukan Nuba na kudu maso gabashin Kurdufan a tsakiyar kasar, tarin tsaunuka masu kama da dome, tsaunuka na sukari da ke hawa da sauri da kwatsam daga babban filin Sudan.<ref name="regions" /> Yawancin tuddai suna warewa kuma suna da nisan kilomita kaɗan, amma akwai manyan tuddai da yawa tare da kwari na ciki waɗanda suka yanke ta cikin duwatsu sama da filayen.<ref name="regions" />
Yankin na uku na Sudan shine filayen yumɓu na tsakiya wanda ya shimfiɗa zuwa gabas daga Dutsen Nuba zuwa iyakar Habasha, wanda [[Ingessana Hills]] ne kawai ya karya, kuma daga Khartoum a arewa zuwa iyakar kudancin Sudan. Tsakanin kogin Dindar da [[Rahad River|Rahad]], wani karamin tudu ya gangara daga tsaunukan Habasha wanda ya bambanta da filayen makwabta kamar yadda tsaunuka na lokaci-lokaci ke yi.<ref name="regions" /> Yankin yumbu na tsakiya yana samar da kashin baya na tattalin arzikin Sudan saboda yawan ƙauyuka da ke wurin saboda ruwan da ke akwai.<ref name="regions" /> A cikin tsakiyar filayen yumɓu na tsakiya akwai ''Jazirah'', (a zahiri a cikin Larabci "ƙauye") ƙasar tsakanin Blue Nile da White Nile inda aka haɓaka babban Tsarin Gezira.<ref name="regions" /> Wannan aikin yana shuka auduga don fitarwa kuma a tarihi ya samar da fiye da rabin kudaden shiga da fitarwa na Sudan.<ref name="regions" />
Arewa maso gabashin filayen yumɓu na tsakiya yana gabashin Sudan, wanda aka raba tsakanin hamada da rabin hamada kuma ya haɗa da Butana, Qash Delta, dutse Bahar Maliya, da filayen bakin teku. Butana ƙasa ce mai motsi tsakanin Khartoum da Kassala wacce ke ba da makiyaya masu kyau ga shanu, tumaki, da awaki.<ref name="regions" /> Gabashin Butana wani tsari ne na ilimin ƙasa wanda aka sani da Qash Delta . <ref name="regions" /> Asalin raunin, an cika shi da yashi da laka da ambaliyar ruwa ta kawo, ta haifar da delta sama da filin da ke kewaye da shi.<ref name="regions" /> Yana da nisan kilomita 100 a arewacin Kassala, duk yankin da Qash ke shayarwa yana da wadataccen ciyawa tare da noma mai yawa bayan kogin ya kwashe ruwansa a saman delta.<ref name="regions" /> Bishiyoyi da bishiyoyi suna ba da kiwo ga raƙuma daga arewa, kuma ƙasa mai wadata tana ba da yalwar amfanin gona da auduga.<ref name="regions" />
A arewacin bayan Qash akwai Dutsen Bahar Maliya. Kashewa, duhu, kuma ya fi sanyi fiye da ƙasar da ke kewaye da shi, musamman a cikin zafi na lokacin rani na Sudan, suna shimfiɗa zuwa arewa zuwa Misira, tarin tsaunuka inda rayuwa ke da wahala kuma ba za a iya hangowa ba ga mazaunan [[Mutanen Beja|Beja]].<ref name="regions" /> A ƙasa da tuddai akwai filin bakin teku na Bahar Maliya, wanda ya bambanta da faɗin daga kimanin kilomita hamsin da shida a kudu kusa da Tawkar zuwa kusan kilomita ashirin da hudu kusa da iyakar Masar.<ref name="regions" /> Filin bakin teku ya bushe kuma ba shi da amfani.<ref name="regions" /> Ya ƙunshi duwatsu, kuma gefen teku yana da kauri tare da coral reefs.<ref name="regions" />
== Tsibirin ==
Sudan tana da tsibirai da ke cikin Kogin Nilu <ref>{{Cite web |last=Editor-in-chief |date=2022-05-05 |title=Kassinger Islands.. touch of magic |url=https://sudanscoop.com/sudan/kassinger-islands-touch-of-magic/ |access-date=2024-04-22 |website=Sudan Scoop |language=en-GB}}</ref> da sauran koguna, a cikin tabkuna da tafkuna da kuma cikin Bahar Maliya.
=== Tsibirin Kogin ===
Tsibirin Tuti, Tsibirin Aba, Tsibirin Badien, Tsibirin Sai.
=== Tsibirin Bahar Maliya ===
==== Dungunab Bay ====
Tsibirin Mukawwar (Jazirat Magarsam), Jazirat Mayteb, Jazirat Bayer, Juzur Telat .
==== Tsibirin Suakin ====
Talla Talla, Kebir Island, Taimashiya Island, Dar Ah Teras, Andi Seli, Masamarhu Island, Abu Isa Island, Dahrat ed Dak Hillat Island, Ed Dom esh Sheikh Island, Darrakah, Miyum, Zahrat Ghab, Jazirat Zahrat Abid, Gazirat Iri, Sayl Bahr, Gazirat Abid, Jazirat Island Gazar, Gazirat Island, Gazirat Island, Gazirat, Gazirat Island, Gazirat, Gazirat, Gazirat, Gazirat, Gazirat, Gazirat. Hayyis Wa Karai, Saqir Island, Sumar Island, Long Island, Gap Island, Two Islands.
=== Tafkin da Tsibirin Ruwa ===
==== Ruwa na Roseires ====
Jazirat Maqanza, Jazirat Abu Ushar, Jazirate Muluwwa.
==== Ruwa na Jebel Aulia ====
==== Tafkin Er Rahad ====
Ƙananan tsibirai huɗu da ƙananan tsibirai da yawa.
== Yanayin siyasa ==
[[Fayil:Northern_Sudan_states_numbered.svg|thumb|Jihohin Sudan]]
An raba Sudan zuwa jihohi 18 da yanki ɗaya tare da matsayi na musamman na gudanarwa. Jihohin Sudan sune:
A sakamakon Yarjejeniyar Zaman Lafiya da aka sanya hannu a shekara ta 2005, an ba Yankin Abyei matsayi na musamman na gudanarwa kuma bayan samun 'yancin kai na Sudan ta Kudu a shekara ta 2011, an dauke shi a lokaci guda wani ɓangare na [[Sudan|Jamhuriyar Sudan]] da [[Sudan ta Kudu|Jamhuriyar Sudan ta Kudu]], yadda ya kamata a matsayin yanki.
== Ƙasa ==
[[Fayil:Sudan_agriculture_Landsat.jpg|thumb|Aikin noma tare da Kogin White da Blue Nile, kusa da Khartoum, Sudan.]]
Za a iya raba kasar gona zuwa wasu ’yan tsiraru, da kasa mai yashi na yankin arewa da yamma ta tsakiya, da kasa mai yumbu na yankin tsakiya, da kasa ta kudu. Kasa da yawa kuma ya rabu, amma yana da mahimmancin tattalin arziki, wata ƙungiya ce da ta ƙunshi ƙasa mai ɗorewa da aka samu tare da ƙananan magudanar ruwa na White Nile da Blue Nile, tare da kogin Nilu zuwa tafkin Nubia, a cikin ramin kogin Qash a yankin Kassala, da kuma a yankin Baraka Delta a yankin Tawkar kusa da Bahar Maliya a jihar Kassala.. <ref name="loc2015">{{citation-attribution|{{Cite encyclopedia|last=Bechtold|first=Peter K.|title=Soils|editor-last=Berry|editor1-first=LaVerle|url=https://www.loc.gov/rr/frd/cs/pdf/CS_Sudan.pdf|encyclopedia=Sudan: a country study|date=2015|publisher=[[Federal Research Division]], [[Library of Congress]]|isbn=978-0-8444-0750-0|edition=5th|location=Washington, D.C.|pages=66–67}}}}</ref>
A fannin noma, mafi mahimmancin ƙasa shine yumɓu a tsakiyar Sudan wanda ya kai daga yammacin Kassala da kudancin Kurdufan. An san su da ƙasa mai fashewa saboda al'adar barin su bushewa da fashewa a lokacin watanni masu bushewa don dawo da ƙwarewar su kuma ana amfani da su a Al Jazirah da [[Khashm al Qirbah]] don aikin shayarwa.<ref name="loc2015" /> Gabashin Blue Nile, ana amfani da manyan wurare don amfanin gona mai ruwan sama.<ref name="loc2015" /> Yammacin White Nile, waɗannan ƙasa ana amfani da su ta hanyar manoma na gargajiya don shuka [[Dawa|sorghum]], [[Riɗi|sesame]], peanuts, da (a yankin da ke kusa da Dutsen Nuba) [[auduga]].<ref name="loc2015" /> Yankin kudancin yankin yumbu yana cikin faɗin ambaliyar ruwa na saman White Nile da masu goyon bayanta, wanda ya rufe mafi yawan Aali an Nil da Bahr al Ghazal a Sudan ta Kudu.<ref name="loc2015" /> Dangane da ruwan sama mai yawa a lokacin ruwan sama, ambaliyar da ta dace tana cike da ruwa na tsawon watanni huɗu zuwa shida - babban yanki mai santsi, Sudd a Sudan ta Kudu, yana cike da ambaliyar dindindin - kuma yankunan da ke kusa da su suna cike da ambaliya na wata ɗaya ko biyu.<ref name="loc2015" /> Gabaɗaya wannan yanki bai dace da samar da amfanin gona ba, amma ciyawa da yake tallafawa a lokacin bushewa ana amfani da su don kiwo.<ref name="loc2015" />
Ƙasa mai yashi a yankunan da ba su da ruwa a kudancin hamada a Arewacin Kurdufan da Arewacin Darfur suna tallafawa ciyayi da ake amfani da su don kiwo. A kudancin waɗannan jihohin da Yammacin Darfur da Kudancin Darfur sune abin da ake kira qoz sands.<ref name="loc2015" /> Yankin qoz shine babban yankin da ake samun gum arabic ta hanyar taɓawa na ''[[Akora|Acacia senegal]]'' (wanda aka sani a cikin gida kamar [[Akora|hashab]]). Wannan itacen yana girma cikin sauƙi a yankin, kuma manoma a wasu lokuta suna shuka bishiyoyin hashab lokacin da aka mayar da ƙasa zuwa mara kyau.<ref name="loc2015" /> Kodayake kiwon dabbobi shine babban aikin wannan yanki, yawancin noman amfanin gona, galibi na [[Maiwa|lu'u-lu'u]], yana faruwa.<ref name="loc2015" /> Ana shuka man shanu da sesame a matsayin amfanin gona.<ref name="loc2015" />
== Ilimin ruwa ==
[[Fayil:Nile_Map_Sudan.png|thumb|Kogin Nilu da maɓulɓulansa a Sudan]]
Sai dai ga wani karamin yanki a arewa maso gabashin Sudan, inda wadis ke zubar da ruwa mai yawa a cikin Bahar Maliya da koguna daga Eritrea waɗanda ke gudana cikin tafkuna masu zurfi a yammacin Dutsen Bahar Maliya, duk ƙasar tana da ruwa daga Kogin Nilu da manyan magoya bayanta guda biyu, Blue Nile da White Nile. Kogin da ya fi tsayi a duniya, Kogin Nilu yana gudana na kilomita 6,737 daga manyan ruwa a [[Afirka ta Tsakiya (yanki)|Afirka ta Tsakiya]] zuwa Bahar Rum.<ref name="hydro" /> An fahimci muhimmancin Kogin Nilu tun zamanin Littafi Mai-Tsarki; tsawon ƙarni kogin ya kasance hanyar rayuwa ga Sudan.<ref name="hydro" />
Blue Nile yana gudana daga tsaunuka na Habasha don saduwa da White Nile a Khartoum . Blue Nile ita ce mafi ƙanƙanta daga cikin koguna biyu; yawanci yana da kashi ɗaya cikin shida na jimlar.<ref name="hydro" /> A watan Agusta, duk da haka, ruwan sama a cikin tsaunuka na Habasha ya kumbura Blue Nile har sai ya kai kashi 90 cikin dari na jimlar kwararar Nilu.<ref name="hydro" /> Sudan ta gina madatsun ruwa da yawa don daidaita kwararar kogin, gami da madatsar ruwan Roseires, kimanin kilomita 100 daga iyakar Habasha kuma mafi girma, madatsar ruwa ta Sinnar mai tsawon mita 40 da aka gina a 1925 a Sinnar . <ref name="hydro" /><ref>{{Cite web |date=July 19, 2011 |title=Water infrastructure in the Nile Basin |url=http://www.fao.org/3/an529e/an529e.pdf |publisher=[[Food and Agriculture Organization]]}}</ref> Babban kogin Blue Nile guda biyu, Dindar da [[Rahad River|Rahad]], suna da manyan ruwa a cikin tsaunuka na Habasha kuma suna fitar da ruwa zuwa cikin Blue Nile ne kawai a lokacin bazara.<ref name="hydro" /> A sauran shekara, ana rage kwarararsu zuwa tafkuna a cikin yashi.<ref name="hydro" />
White Nile yana gudana a arewa daga Afirka ta Tsakiya, yana zubar da Tafkin Victoria da yankunan tsaunuka na [[Uganda]], [[Ruwanda|Rwanda]], da [[Burundi]]. Kudancin Khartoum, 'yan Burtaniya sun gina madatsar ruwan Jabal al-Awliya a cikin 1937 don adana ruwan White Nile sannan su saki shi a cikin fall lokacin da kwararar daga Blue Nile ta ragu.<ref name="hydro" /> Yawancin ruwa daga tafkin an karkatar da su don ayyukan ban ruwa a tsakiyar Sudan kuma yawancin sauran suna narkewa.<ref name="hydro" /> A halin yanzu, ajiyar yashi ya rage yawan kwararar.<ref name="hydro" />
Arewacin Khartoum, Kogin Nilu yana gudana ta cikin hamada a cikin babban tsari mai kama da S don zubar da ruwa a cikin [[Tafkin Nasser]] a bayan Babban Dam din Aswan a Misira. Kogin yana gudana a hankali bayan Khartoum, yana raguwa kadan a tsawo, kodayake magudanan ruwa guda biyar suna hana jigilar kogi a lokutan ruwa mai ƙarancin ruwa.<ref name="hydro" /> Kogin Atbarah, wanda ke gudana daga Habasha, shine kawai mai ba da gudummawa a arewacin Khartoum, kuma ruwansa kawai ya kai Kogin Nilu daga Yuli zuwa Disamba.<ref name="hydro" /> A lokacin sauran shekara, gadon Atbarah ya bushe, ban da wasu tafkuna da tafkuna.<ref name="hydro" />
== Yanayi ==
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_SDN_1991–2020.svg|thumb|Taswirar rarraba yanayi ta Köppen ta Sudan.]]
[[Fayil:Water_Stress,_Top_Countries_(2020).svg|thumb|Sudan ita ce kasa ta goma sha uku mafi yawan ruwa a duniya.]]
Kodayake Sudan tana cikin wurare masu zafi, yanayin ya kasance daga matsananciyar bushewa a arewa zuwa ruwan zafi da bushewa a kudu maso yamma. Yanayin zafi ba ya bambanta sosai tare da lokacin a kowane wuri; mafi mahimmancin canjin yanayi shine ruwan sama da tsawon lokutan rigar da bushewa.<ref name="climate" /> Bambance-bambance a tsawon lokutan rigar da bushewa sun dogara da wane daga cikin iskar iska guda biyu ya fi yawa: iskar arewa mai bushe daga Sahara da [[Yankin Larabawa]] ko iskar kudu maso yamma daga kwarin [[Kogin Congo|Kogin Kongo]] da iskar kudu gabas daga [[Tekun Indiya]].<ref name="climate" />
Daga Janairu zuwa Maris, ƙasar tana ƙarƙashin tasirin busassun arewa maso gabas. Akwai karancin ruwan sama a duk fadin kasar sai dai wani karamin yanki a arewa maso yammacin Sudan inda iskõki suka wuce kan Bahar Rum suna kawo ruwan sama mai sauƙi na lokaci-lokaci.<ref name="climate" /> A farkon watan Afrilu, ruwan kudu maso yamma ya kai kudancin Sudan, yana kawo ruwan sama mai yawa da tsawa.<ref name="climate" /> A watan Yuli, iska mai laushi ta kai Khartoum, kuma a watan Agusta ya kai ga iyakokinta na arewacin da ke kewaye da Abu Hamad, wani lokacin iska mai lauri ta kai har zuwa iyakar Masar.<ref name="climate" /> Ruwan ya zama mai rauni yayin da yake yaduwa zuwa arewa.<ref name="climate" /> A watan Satumba busassun arewa maso gabas sun fara karfafawa da turawa kudu kuma a ƙarshen Disamba sun rufe duk ƙasar.<ref name="climate" /> Khartoum tana da lokacin ruwan sama na watanni uku (Yuli-Satumba) tare da matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara na millimeters 161 (6.3 in); Atbarha tana karɓar ruwan sama a watan Agusta wanda ke samar da matsakaitan shekara-sheko na millimetres 74 kawai (2.9 in). <ref name="climate" />
A wasu shekaru, isowar kudu maso yamma da ruwan sama a tsakiyar Sudan na iya jinkirta, ko kuma ba za su zo ba. Lokacin da hakan ya faru, fari da yunwa sun biyo baya.<ref name="climate" /> Shekaru da yawa na shekarun 1970s da 1980s sun ga kudu maso yammaci sun kasa sau da yawa, tare da sakamako mai ban tsoro ga mutanen Sudan da tattalin arziki.<ref name="climate" />
Yanayin zafi ya fi girma a ƙarshen lokacin fari lokacin da sararin sama mara girgije da iska mai bushewa ya ba su damar tashi.{{Convert|15|°C}} Kudancin kudu, duk da haka, tare da ɗan gajeren lokacin bushewa, yana da yanayin zafi mai yawa a ko'ina cikin shekara.<ref name="climate" /> A Khartoum, watanni mafi zafi shine Mayu da Yuni, lokacin da matsakaicin matsakaicin shine {{Convert|41|°C|1}} ° C (105.8 ° F) kuma yanayin zafi na iya kaiwa {{Convert|48|°C|1}} ° C (118.4 ° F). <ref name="climate" /> Arewacin Sudan, tare da gajeren lokacin ruwan sama, yana da yanayin zafi na rana a duk shekara, ban da watanni na hunturu a arewa maso yamma inda akwai ruwan sama a cikin Janairu da Fabrairu.<ref name="climate" /> Yanayi a yankunan tsaunuka gabaɗaya sun fi sanyi, kuma yanayin zafi na rana a lokacin fari a duk tsakiyar da arewacin Sudan yana fadowa da sauri bayan faɗuwar rana.<ref name="climate" /> Raguwa a Khartoum matsakaicin 15 ° C (59 ° F) a watan Janairu kuma sun sauka kamar 6 ° C (42.8 ° F) bayan wucewar gaba mai sanyi a cikin hunturu.<ref name="climate" />
Habuob, guguwar ƙura mai ƙarfi, na iya faruwa a tsakiyar Sudan lokacin da ruwan kudu maso yamma ya fara zuwa (Mayu zuwa Yuli). Rashin ruwa, iska mara daidaituwa yana haifar da tsawa a cikin zafi na rana.<ref name="climate" /> Rashin iska na farko daga guguwa mai zuwa yana samar da babbar bango mai launin rawaya / ja na yashi da yumɓu wanda zai iya rage ganuwa zuwa sifili na ɗan lokaci.<ref name="climate" />
Yankunan hamada a tsakiya da arewacin Sudan suna daga cikin mafi bushewa kuma mafi tsananin rana a duniya: tsawon lokacin hasken rana ba shi da katsewa a duk shekara kuma yana tashi sama da sa'o'i 4,000 ko kusan kashi 91% na lokaci tare da sararin sama babu gajimare a kowane lokaci. Wuraren da ke kusa da Wadi Halfa da kan iyakar Masar na iya wuce shekaru masu yawa ko shekaru masu yawa cikin sauƙi ba tare da ganin ruwan sama ba kwata-kwata. Hakanan suna cikin wurare mafi zafi a lokacin bazara da "lokacin hunturu": matsakaita yawan zafin jiki yakan wuce 40 °C (104 °F) na tsawon watanni huɗu zuwa kusan watanni shida a shekara don kaiwa matsakaicin kololuwar kusan 45 °C (113 °F) a wasu wurare kuma matsakaicin zafin jiki ya kasance sama da 24 °C (7 °F). (86 °F) a wurare kamar Atbara ko Meroe. {{Weather box}}
== Batutuwan muhalli ==
Sudan tana fuskantar wasu matsalolin muhalli masu tsanani, mafi yawan suna da alaƙa da wadatar ruwa ko zubar da shi. Daga cikinsu akwai hamada, lalacewar ƙasa, da sare daji.<ref name="hydro" /> Desertification, canjin kudu na iyaka tsakanin hamada da rabin hamada, ya faru ne a kimanin kilomita 50 zuwa 200 tun lokacin da rikodin ruwan sama da ciyayi ya fara a cikin shekarun 1930.<ref name="hydro" /> Tasirinsa ya kasance mafi shahara a Arewacin Darfur da Arewacin Kordofan . <ref name="hydro" /> Yaduwar hamada na iya ci gaba da ci gabanta zuwa kudu saboda raguwar ruwan sama kuma zai haifar da ci gaba da asarar ƙasa mai amfani.<ref name="hydro" /> Aikin noma, musamman wanda ba a tsara shi da kyau kuma ana sarrafa aikin gona na inji, ya haifar da lalacewar ƙasa, gurɓataccen ruwa, da matsalolin da suka shafi.<ref name="hydro" /> Rashin lalacewar ƙasa ya haifar da ci gaba mai fashewa a cikin girman garken dabbobi tun daga shekarun 1960 waɗanda suka yi amfani da wuraren kiwo.<ref name="hydro" /> Kashe gandun daji ya faru ne da matukar damuwa.<ref name="hydro" /> Sudan gabaɗaya na iya rasa kusan kashi 12 cikin ɗari na gandun daji tsakanin 1990 da 2005, ko kuma kimanin hekta miliyan 8.8, asarar da ta haifar da farko ta hanyar tsabtace ƙasa da bukatun makamashi.<ref name="hydro" />
Matsalolin muhalli na Sudan sune shekaru masu tsawo na yaƙi da kuma sansanonin da suka haifar da adadi mai yawa na mutanen da suka rasa muhallinsu, waɗanda ke share ƙasar da ke kewaye da su don ruwa, man fetur, da abinci. Masana daga [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] sun yi hasashen cewa shirin Sudan na yanzu na gina madatsar ruwa a kan Kogin Nilu da yankunan da ke kewaye da shi zai haifar da rushewar kogin da kuma asarar taki.<ref name="hydro" /> A cikin birane, yawan jama'a da sauri da ba a sarrafa su ba sun shiga Khartoum da sauran birane da garuruwa da kuma rashin kayan aiki don sarrafa sharar gida da datti suna daga cikin manyan damuwa na muhalli.<ref name="hydro" />
Sudan tana da yanki na kilomita 1,731,671 (668,602 sq da kuma jimlar yanki na murabus kilomita 1,861,484 (718,723 sq . <ref name=":0">{{Cite web |title=Sudan |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/ |access-date=2020-10-20 |website=[[World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=2021-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111020040/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/ |url-status=dead }}</ref> Kimanin kilomita 18,900 (7,300 sq an ban ruwa tun daga shekarar 2012.<ref name=":0" />
== Yankunan ƙasa ==
Tsawon iyakokin Sudan yana da kilomita 6,819 (4,237 . <ref name=":0"/> Kasashen iyaka sune Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya ({{Convert|174|km|mi}} ), Chadi ({{Convert|1403|km|mi}} ), Masar ({{Convert|1276|km|mi}} ), [[Eritrea]] ({{Convert|682|km|mi}} ), [[Itofiya|Habasha]] ({{Convert|744|km|mi}} ), Libya ({{Convert|382|km|mi}} ), da [[Sudan ta Kudu]] ({{Convert|2158|km|mi}} ). <ref name=":0" />
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6013z1d7ee65phtdpfus0z1c6ncwc7g
Yanayi na Ireland
0
108563
823117
682374
2026-04-20T18:16:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823117
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Ireland_island_Köppen.png|thumb|428x428px|Nau'ikan yanayi na Köppen a Ireland.]]
[[Fayil:Wetterkarte_mit_Okklusion.png|right|thumb|350x350px|Yankin da ke da matsin lamba a Arewacin [[Tekun Atalanta|Atlantic]] yana motsawa a fadin Ireland.]]
'''yanayin Ireland''' yana da sauƙi, mai laushi kuma yana canzawa tare da [[Ruwan sama]] mai yawa da rashin matsanancin zafin jiki. An bayyana yanayin Ireland a matsayin yanayin yanayi na teku, ko ''Cfb'' a kan tsarin rarraba yanayi na Köppen, rarraba da yake rabawa tare da mafi yawan arewa maso yammacin Turai.<ref>{{Cite journal |last=Peel, M. C. |last2=Finlayson B. L. |last3=McMahon, T. A. |year=2007 |title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification |journal=Hydrol. Earth Syst. Sci. |volume=11 |issue=5 |pages=1633–1644 |bibcode=2007HESS...11.1633P |doi=10.5194/hess-11-1633-2007 |issn=1027-5606 |doi-access=free}} ''(direct: [http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf Final Revised Paper])''</ref><ref>{{Cite web |title=Marine Climatology |url=http://www.met.ie/marine/marine_climatology.asp |access-date=30 January 2008 |publisher=Met Éireann}}</ref> Tsibirin yana karɓar lokacin rani mai dumi da hunturu mai sanyi.
Kamar yadda Ireland ke fuskantar iska na babban teku, yana da sauƙi sosai a cikin hunturu fiye da wasu wurare a wannan latitude, misali Newfoundland a [[Kanada]] ko Sakhalin a [[Rasha]]. Yankin Atlantic mai juyawa, wanda ya haɗa da raƙuman teku kamar Arewacin Atlantic Current da Gulf Stream, ya saki ƙarin zafi a kan Atlantic, wanda iska mai yawa ke ɗauka zuwa Ireland yana ba da, alal misali, Dublin yanayin hunturu mai sauƙi fiye da sauran yanayin teku a irin waɗannan wurare.
Iska mai rinjaye tana hurawa daga kudu maso yamma, tana fashewa a kan tsaunuka masu tsawo na gabar yamma. Saboda haka ruwan sama wani muhimmin bangare ne na rayuwar yammacin Irish, tare da Tsibirin Valentia, a yammacin gabar County Kerry, yana samun kusan sau biyu ruwan sama na shekara-shekara kamar [[Dublin]] a gabas ({{Convert|1400|mm|in|1}} a vs. {{Convert|714|mm|in|1}} a).
Janairu da Fabrairu sune watanni mafi sanyi na shekara, kuma yana nufin yanayin iska na yau da kullun yana faɗuwa tsakanin 4 da 7 °C (39.2 da 44.6 °F) a cikin waɗannan watanni. Yuli da Agusta sune mafi zafi, tare da matsakaicin yanayin zafi na yau da kullun na 14 zuwa 16 °C (57.2 zuwa 60.8 °F), yayin da ma'anar matsakaicin yau da kullun a watan Yuli da Agusta ya bambanta daga 17 zuwa 18 °C (62.6 zuwa 64.4 °F) kusa da bakin teku, zuwa 19 zuwa 20 °C (66.0 °C) a cikin ƙasa. Mafi kyawun watanni shine Mayu da Yuni, tare da matsakaicin hasken rana na sa'o'i biyar zuwa bakwai a kowace rana.[1] Ko da yake munanan yanayin yanayi a Ireland ba safai ba ne idan aka kwatanta da sauran ƙasashe na nahiyar Turai, suna faruwa. Bacin ran Atlantika, wanda ke faruwa musamman a watannin Disamba, Janairu da Fabrairu, na iya kawo iskar da ta kai kilomita 160 a cikin sa'a guda (99 mph) zuwa yankunan yammacin gabar teku, tare da lokacin sanyi na 2013/14 ya kasance mafi hadari da aka yi rikodin.[2] A cikin watanni na rani, musamman a kusa da ƙarshen Yuli / farkon Agusta, tsawa na iya tasowa..<ref name="Storm Katia">{{Cite web |date=10 September 2011 |title=Evidence of winter storms |url=http://www.independent.ie/irish-news/hurricane-alert-storm-winds-coming-as-katia-moves-in-26770180.html |access-date=4 February 2016 |publisher=Independent Newspapers}}</ref><ref name="Thunderstorms">{{Cite web |title=July Thunderstorm |url=http://www.met.ie/climate-ireland/weather-events/July1985_Thunderstorm.PDF |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405060447/http://www.met.ie/climate-ireland/weather-events/July1985_Thunderstorm.PDF |archive-date=5 April 2016 |access-date=4 February 2016 |publisher=Met Éireann}}</ref>
== Yanayin zafi ==
Ireland tana fama da rashin matsanancin zafin jiki idan aka kwatanta da sauran yankuna a irin wannan latitudes. Akwai bambancin yanki, tare da yankunan cikin gida suna da sanyi a cikin hunturu kuma suna da zafi a lokacin rani fiye da takwarorinsu na bakin teku.
Yankunan da suka fi zafi suna samuwa a gefen kudu maso yammacin gabar teku. Tsibirin Valentia yana da matsakaicin matsakaicin zafin jiki, a 10.9 ° C.
Yankunan da suka fi sanyi suna cikin ƙasa. Mullingar yana da matsakaicin matsakaicin zafin jiki, a 9.3 ° C.
Mafi girman zafin jiki da aka taɓa yin rikodin a Ireland ya kasance 33.3 ° C a Kilkenny Castle, a ranar 26 ga Yuni 1887. Mafi ƙarancin zafin jiki ya kasance -19.1 ° C a Markree Castle a ranar 16 ga Janairun 1881.
Shida daga cikin shekaru goma mafi zafi a Ireland sun faru tun daga 1990.<ref>{{Cite web |last=Environmental Protection Agency |date=2017 |title=What impact will climate change have for Ireland |url=http://www.epa.ie/climate/communicatingclimatescience/whatisclimatechange/whatimpactwillclimatechangehaveforireland/ |website=EPA}}</ref> Saboda canjin yanayi, an kiyasta cewa yanayin zafi zai tashi a ko'ina har zuwa digiri 3.4 a ƙarshen karni.<ref>{{Cite journal |last=Murphy |first=Conor |last2=Fealy |first2=Rowan |date=2010 |title=Climate Change Impacts for Ireland Part 2: Changes in Key Climatic Variables |url=http://eprints.maynoothuniversity.ie/2671/1/CM_Climate_Impacts_Pt2.pdf |journal=Geographical Viewpoint |volume=38 |page=31 |access-date=11 January 2018}}</ref>
Matsanancin zafi da sanyi duka ba safai suke yi a duk faɗin ƙasar. Yanayin zafi da ya wuce 30 ° C ba kasafai ba ne, yawanci yana faruwa ne kawai a kowane ƴan shekaru (2025, 2023, 2022, 2021, 2018, 2016, 2013, 2006, 2005, 2003, 1995, 1990, 193, 198 Misalai na baya-bayan nan), kodayake galibi suna kaiwa 20s mafi yawan lokacin bazara. Daskarewa mai tsanani yana faruwa ne kawai lokaci-lokaci a cikin hunturu, tare da yanayin zafi ƙasa -10 °C kasancewar ba a saba gani ba a cikin ƙananan wurare da yanayin zafi ƙasa da daskarewa ba a saba gani ba a yawancin yankunan bakin teku. Koyaya, ana cewa yanayin zafi a tsaunin Wicklow yana kaiwa -10 °C kowace shekara. [ana {{Weather box}}
=== Gishiri ===
[[Fayil:CavanHayfield.JPG|right|thumb|Hasken rana a cikin County Cavan]]
Rashin sanyi yana faruwa akai-akai a cikin hunturu, tare da yawancin yankuna suna ganin sama da kwanaki 40 na sanyi a kowace shekara. A yankunan arewa, sanyi na iska yana faruwa a matsakaicin kwanaki 10.2 a kowace Janairu, watan da sanyi na iska ke faruwa akai-akai.<ref name="1971-2000 averages">{{Cite web |title=N Ireland 1971-2000 averages |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/n_ireland.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927031233/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/n_ireland.html |archive-date=27 September 2007 |access-date=17 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> A cikin Sperrins da Glens na Antrim iska sanyi yana faruwa a kusan kwanaki 80 a shekara.<ref name="Average air frost">{{Cite web |title=Days of Air Frost 1971-2000 |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/daf/17.gif |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070705082009/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/daf/17.gif |archive-date=5 July 2007 |access-date=18 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> Tsarin yayi kama da sanyi na ƙasa, tare da matsakaicin kwanaki 100 na sanyi na ƙasa a cikin ƙasƙanci da sama da 140 a cikin duwatsu.<ref name="Average ground frost">{{Cite web |title=Days of Ground Frost 1971-2000 |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/dgf/17.gif |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070109064830/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/dgf/17.gif |archive-date=9 January 2007 |access-date=18 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> Yawan kwanakin sanyi a Ireland sun ragu sosai a cikin shekaru goma da suka gabata. An san raguwar mafi girma a cikin hunturu.
<ref>{{Cite web |title=Key Meteorological Indicators of Climate Change in Ireland |url=https://www.epa.ie/pubs/reports/research/climate/ERC-6-Climate%20Change-web-ready3.pdf |access-date=7 July 2020}}</ref>
Frost yana da wuya a bakin tekun, a cikin birane da kuma a yankunan yamma da kudanci.
Roches Point, County Cork yana karɓar 'yan kwanaki mafi ƙanƙanta tare da sanyi na iska, tare da matsakaicin kwanaki 7.0 tare da sanyi mai iska da aka rubuta a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Roches Point (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094129/https://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |url-status=dead }}</ref>
Kilkenny, County Kilkenny yana karɓar mafi yawan kwanaki tare da sanyi na iska, tare da matsakaicin kwanaki 53.0 tare da sanyi mai iska da aka rubuta a kowace shekara.<ref name="autogenerated1">{{Cite web |title=Met Éireann - Kilkenny (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/kilkenny.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094115/https://www.met.ie/climate/kilkenny.asp |url-status=dead }}</ref>
A [[Dublin]], Filin jirgin sama Dublin ya yi rikodin sanyi na iska a matsakaita kwanaki 24.3 a kowace shekara, yayin da Casement Aerodrome (wanda ke cikin ƙasa) ya yi rikodi da sanyi na iska akan matsakaicin kwanaki 41.3 a kowace tawen.<ref name="autogenerated2">{{Cite web |title=Met Éireann - Dublin Airport (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/dublinairport.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100423115003/http://www.met.ie/climate/dublinairport.asp |archive-date=23 April 2010 |access-date=20 August 2010}}</ref><ref name="autogenerated3">{{Cite web |title=Met Éireann - Casement Aerodrome (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/casement.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094044/https://www.met.ie/climate/casement.asp |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:SummerCloud_(Cropped).JPG|thumb|Hoton tauraron dan adam wanda ke nuna ci gaban girgije na lokacin rani a cikin Ireland da Burtaniya]]
Watanni mafi yawan rana shine Mayu da Yuni. A cikin waɗannan watanni hasken rana yana tsakanin sa'o'i 5 zuwa 61⁄2 a kowace rana a mafi yawan ƙasar. Kudu maso gabas yana samun mafi yawan hasken rana, matsakaicin sama da awanni 7 a rana a farkon lokacin rani. Disamba shine watan da ya fi yawan hazo, tare da matsakaicin hasken rana na yau da kullun daga kimanin awa 1 a arewa zuwa kusan awanni 2 a kudu maso gabas. A cikin shekara gabaɗaya, yawancin yankuna suna samun matsakaicin tsakanin sa'o'i 31⁄4 da 33⁄4 na hasken rana kowace rana. Girgije ya rufe sararin samaniya na Irish kusan rabin lokacin.
Yankin da ya fi hasken rana a tsibirin shine kudu maso gabas. Rosslare, County Wexford ya kasance yankin da ya fi hasken rana a tarihi, duk da haka, Met Éireann ta rufe tashar a cikin 2007. <ref>{{Cite web |date= |title=Climatology details for station Rosslare, IRELAND and index SS: Sunshine duration |url=http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=2137 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200211224335/http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=2137 |archive-date=2020-02-11 |access-date=2024-06-19 |website=eca.knmi.nl}}</ref> Tashar da ta fi hasken rana a cikin shekara ta 1981 zuwa 2010 ita ce Ballyrichard HSE a Arklow, County Wicklow, wanda ya sami matsakaicin sa'o'i 4.41 na hasken rana kowace rana.{{Weather box}}Yankunan da suka fi girgije (watau mafi ƙarancin rana) na tsibirin gabaɗaya yamma ne da arewa maso yammacin ƙasar. A cikin matsakaicin lokacin 1971-2000, Claremorris, County Mayo ita ce tashar da ta fi girgije, tana karɓar sa'o'i 1,072 na hasken rana a kowace shekara. Daga 1981 zuwa 2010, Birr, County Offaly, a cikin Midlands, ita ce tashar da ta fi girgije (mai wucewa), tana karɓar matsakaicin sa'o'i 3.2 na hasken rana a kowace rana, ƙasa da tashoshin da ke Malin Head a arewa ko Belmullet a yamma.<ref>{{Cite web |date= |title=Climatology details for station Birr, IRELAND and index SS: Sunshine duration |url=http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=120 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200130104037/http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=0&periodid=1981-2010&indexid=SS&stationid=120 |archive-date=2020-01-30 |access-date= |website=eca.knmi.nl}}</ref> Yankunan cikin gida suna karɓar ƙarancin hasken rana fiye da yankunan bakin teku saboda ci gaban girgije a kan ƙasa. Cloud yana tasowa ne saboda iska mai ɗorewa wanda ya haifar da dumama ƙasa.<ref>{{Cite web |title=Sunshine and Solar Radiation |url=http://www.met.ie/climate-ireland/sunshine.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20180217071303/http://www.met.ie:80/climate-ireland/sunshine.asp |archive-date=17 February 2018 |publisher=[[Met Éireann]]}}</ref>{{Weather box}}
== Ruwan sama ==
=== Ruwan sama ===
Ruwan sama shine mafi yawan ruwan sama a tsibirin, kuma ya zama ruwan dare a ko' Ireland, kodayake wasu sassan gabar yamma suna samun ruwan sama sau biyu kamar gabar gabas. Ruwan sama a Ireland yawanci yana fitowa ne daga tsarin gaba na Atlantic wanda ke tafiya arewa maso gabas a kan tsibirin, yana kawo girgije da ruwan sama. Yawancin gabashin rabin kasar suna da tsakanin 750 da 1,000 in) na ruwan sama shekara. Ruwan sama a yammaci yawanci yana tsakanin 1,000 da 1,250 in). A yawancin gundumomin tsaunuka ruwan sama ya wuce {{Convert|3000|mm|in|1}} in) a kowace shekara. Watanni mafi zafi kusan ko'ina shine Disamba da Janairu. Afrilu shine watan da ya fi bushewa gabaɗaya, amma a yawancin sassan kudanci, Yuni shine mafi bushewa.
Matsakaicin adadin "kwanaki masu laushi" (kwanaki da sama da {{Convert|1|mm|in|3}} in) na ruwan sama) ya kasance daga kimanin kwanaki 151 a shekara tare da gabas da kudu maso gabas, zuwa kimanin kwanaki 225 a shekara a wasu sassan yamma.
Tashar yanayi mafi zafi ita ce Glanagimla, Leenane, Co. Galway, wanda ke da matsakaicin {{Convert|2874.59|mm|in|2}} in) ruwan sama a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Historical Data |url=https://www.met.ie/climate/available-data/historical-data |access-date=11 November 2020 |publisher=Met Éireann}}</ref> [ba takamaiman ba don tabbatarwa] Tashar yanayin zafi mafi zafi ita ce tsibirin Valentia, wanda ke karɓar {{Convert|1430.1|mm|in|2}} in) na ruwan sama a kowace shekara, a matsakaici.<ref name="met.ie"/>
Tashar yanayi mafi bushewa tana a Ringsend, Co. Dublin, wanda ke karɓar {{Convert|683|mm|in|2}} in) na ruwan sama a kowace shekara, a matsakaici.<ref name="autogenerated3"/>
Tashar yanayi tare da mafi yawan adadin "kwanaki mai laushi" ita ce Belmullet, tare da kwanaki 193 a kowace shekara, <ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Belmullet (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/belmullet.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094030/https://www.met.ie/climate/belmullet.asp |url-status=dead }}</ref> yayin da tashar da ke da mafi ƙarancin adadin "kwanakin ruwa" ita ce Filin jirgin saman Dublin, tare da kwana 128 a kowace shekara. <ref name="autogenerated2"/>
==== Rubuce-rubucen ruwan sama ====
Tushen: <ref name="WeatherExtremes">{{Cite web |title=Weather Extreme Records for Ireland - Met Éireann - the Irish Meteorological Service |url=http://www.met.ie/climate-ireland/weather-extremes.asp |access-date=2025-07-29 |archive-date=2016-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161216004316/http://www.met.ie/climate-ireland/weather-extremes.asp |url-status=dead }}</ref>
* Shekarar da ta fi bushewa da aka rubuta a Ireland ita ce 1887, tare da {{Convert|356.6|mm|in|2}} in) na ruwan sama da aka rubuta da Glasnevin, County Dublin.
* Yaduwar fari mafi tsawo a Ireland ta faru ne a Limerick tsakanin 3 ga Afrilu 1938 da 10 ga Mayu 1938 (kwana 37).
* Mafi girman jimlar kowane wata ya kasance {{Convert|790.0|mm|in|2}} in); an rubuta shi a Dutsen Cummeragh, County Kerry, a watan Oktoba 1996.
* Mafi girman shekara-shekara ya kasance {{Convert|3964.9|mm|in|2}} in); an rubuta shi a Ballaghbeena Gap 1960.
* Mafi girman jimlar yau da kullun shine {{Convert|243.5|mm|in|2}} in); an rubuta shi a Cloone Lake, County Kerry, a ranar 18 ga Satumba 1993.
=== Ruwan dusar ƙanƙara ===
[[Fayil:BlackhillRoadSnow.JPG|thumb|Snow a cikin Wicklow]]
Yanayin sanyi mai tsanani ba a saba gani ba a Ireland tare da mafi yawan ruwan sama na hunturu da ke zuwa a cikin ruwan sama, kodayake tuddai da yankunan tsaunuka a cikin ƙasar na iya ganin har zuwa kwanaki 30 na dusar ƙanƙara a kowace shekara: yankin Wicklow Mountains wani lokacin yana fuskantar kwanaki 50 ko fiye na dusarƙara a kowane shekara. Yawancin yankuna masu ƙasƙanci na tsibirin suna ganin 'yan kwanaki na dusar ƙanƙara a kowace shekara (daga Disamba zuwa Maris har da), ko kuma ba su ga dusar ƙara ba a wasu hunturu.
Koyaya, akwai shirye-shiryen dusar ƙanƙara da kankara, gami da rarraba grit, gishiri, da sauran ma'adanai masu maganin dusar ƙara. A ƙarshen shekara ta 2011, Gwamnatin Ireland ta kafa "Winter-Ready", don shirya ƙasar don irin wannan mummunan yanayi.<ref>{{Cite web |title=News |url=http://www.merrionstreet.ie/index.php/2011/11/shatter-launches-winter-ready-campaign/?cat=3 |access-date=1 December 2011 |website=Shatter launches Winter Ready campaign |publisher=Irish Government News Service}}</ref>
Saboda bambancinsa (wanda ya fi girma saboda tasirin Tekun Atlantika, Kogin Gulf da Arewacin Tekun Atlantika, da kuma latatul Ireland ta arewa da kuma raunin da iskar Siberian/Arctic) Yanayin Ireland a lokacin watannin hunturu yana da wahala a iya hasashen. Abubuwan da aka ambata a baya sun sa duka biyun suna da ƙarancin zafi da ƙarancin zafi mai yiwuwa.
Tashar yanayi mafi dusar ƙanƙara ita ce Clones, County Monaghan, wanda ke karɓar, a matsakaita, kwanaki 18 na dusar ƙara da / ko dusar ƙana a kowace shekara. Daga cikin wadannan, kwanaki 6.2 suna da dusar ƙanƙara a karfe 09:00 .<ref name="Clones">{{Cite web |title=Clones 1978–2007 averages |url=https://www.met.ie/climate-ireland/1981-2010/clones.html |access-date=4 December 2020 |website=www.met.ie}}</ref> Tashar yanayin dusar ƙanƙara mafi ƙanƙanta ita ce Tsibirin Valentia, County Kerry; wanda ke karɓar, a matsakaita, kwanaki 5.6 na dusar ƙara da / ko dusar ƙana a kowace shekara. Daga cikin wadannan, kwanaki 0.8 suna da dusar ƙanƙara a karfe 09:00 .<ref name="met.ie"/>
=== Gaisuwa ===
Girgizar ƙasa, kamar dusar ƙanƙara da ƙanƙarar ƙanƙanta, ma ba ta da yawa a Ireland; duk da haka, tana iya faruwa a kowane lokaci na shekara. Ya fi yawa a lokacin bazara a lokacin tsawa.
Malin Head, County Donegal yana karɓar mafi yawan haila, tare da matsakaicin kwanaki 48.4 a kowace shekara.<ref name="ReferenceB">{{Cite web |title=Met Éireann - Malin Head (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/malinhead.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111009104715/http://met.ie/climate/malinhead.asp |archive-date=9 October 2011 |access-date=8 May 2008}}</ref>
Roche's Point, County Cork yana karɓar mafi ƙanƙara, tare da matsakaicin kwanaki 8.0 a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Roche's Point (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |access-date=14 December 2019 |archive-date=18 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218094129/https://www.met.ie/climate/rochespoint.asp |url-status=dead }}</ref>
=== Hadari ===
Hadari ba su da yawa a Ireland fiye da Mainland [[Turai]] da yawancin [[Birtaniya|Burtaniya]]. Late Spring da Summer sun yi rikodin mafi yawan ayyukan tsawa a Ireland da yankunan da ke kewaye da teku.<ref name="x775">{{Cite journal |last=Hayward |first=Leah |last2=Whitworth |first2=Malcolm |last3=Pepin |first3=Nick |last4=Dorling |first4=Steve |date=2022-12-15 |title=A regional lightning climatology of the UK and Ireland and sensitivity to alternative detection networks |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdfdirect/10.1002/joc.7680 |journal=International Journal of Climatology |volume=42 |issue=15 |pages=7839–7862 |doi=10.1002/joc.7680 |issn=0899-8418 |access-date=2025-07-25 |doi-access=free}}</ref>
Filin jirgin saman Cork, County Cork yana fuskantar mafi ƙarancin tsawa; yana karɓar shi kwanaki 3.7 a kowace shekara a matsakaici.<ref name="ReferenceC">{{Cite web |title=Met Éireann - Cork Airport (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/corkairport.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080508021517/http://www.met.ie/climate/corkairport.asp |archive-date=8 May 2008 |access-date=8 May 2008}}</ref>
Tsibirin Valentia, County Kerry yana fuskantar mafi yawan tsawa; yana karɓar shi kwanaki 7.1 a kowace shekara a matsakaici.<ref name="met.ie">{{Cite web |title=Valentia 1981–2010 averages |url=https://www.met.ie/climate-ireland/1981-2010/valentia.html |access-date=14 December 2019 |website=www.met.ie}}</ref>
== Iska ==
Gabaɗaya, bakin tekun yana da iska fiye da yankunan cikin gida, kuma yamma yana da iska sosai fiye da gabas.
Tashar da ke da a matsakaicin saurin iska shine Shugaban Malin, County Donegal, matsakaicin a 16.3 kn (30.2 km/h; 18.8 mph). Har ila yau, Malin Head yana karɓar mafi yawan iska mai ƙarfi, yana rikodin su akan matsakaita kwanaki 66.0 a kowace shekara..<ref name="ReferenceB"/>
Tashar da ke da mafi ƙarancin saurin iska ita ce Kilkenny, County Kilkenny; matsakaicin a {{Convert|6.5|kn|km/h mph}} km / h; 7.5 . <ref name="autogenerated1"/>
Tashar da ke yin rikodin mafi ƙarancin iskar iska ita ce Birr, County Offaly; tana yin rikodin su a matsakaicin kwanaki 1.2 a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Met Éireann - Birr (30 Year Averages) |url=http://www.met.ie/climate/birr.asp |access-date=14 December 2019}}</ref>
Mafi girman saurin iska da aka taɓa yin rikodin a Ireland ya kasance {{Convert|182|km/h|kn mph|0}} km / h (98 a Limerick (a Filin jirgin saman Foynes) a ranar 18 ga Janairun 1945.<ref name="WeatherExtremes"/>
Guguwa ba ta da yawa a Ireland, tare da kusan kasa da goma da aka ruwaito a kowace shekara - galibi a watan Agusta.<ref>{{Cite web |date=7 August 2008 |title=Yesterday's tornados 'almost unheard of' |url=https://www.breakingnews.ie/ireland/yesterdays-tornados-almost-unheard-of-372813.html |access-date=14 December 2019 |website=Breaking News}}</ref>
== Haushi ==
[[Fayil:Olympus_Jan_2003_377-2.jpg|thumb|Haushi a cikin Dutsen Wicklow]]
Tashar da ta fi hazo ita ce a Filin jirgin saman Cork, County Cork, wanda ke da kwanaki 99.5 na hazo a kowace shekara.<ref name="ReferenceC"/>
Tashar da ta fi ƙarancin hazo ita ce a Tsibirin Valentia, County Kerry, wanda ke da kwanaki 8.9 na hazo a kowace shekara.<ref name="met.ie"/>
== Ganuwa ==
Ganin yana da kyau sosai, saboda kusanci da masana'antu zuwa gabar teku, yana ba da damar iska don watsar da duk wani hayaki.<ref name="Met Office:Northern Ireland climate">{{Cite web |title=Met Office:Northern Ireland climate |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/location/nireland/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929092850/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/location/nireland/index.html |archive-date=29 September 2007 |access-date=17 May 2008 |publisher=[[Meteorological Office]]}}</ref> Rashin hazo da hazo sau da yawa suna faruwa, da kuma hazo na bakin teku a gabas, amma gabaɗaya ba ya daɗewa. Koyaya, a cikin hunturu, yana iya zama jinkiri don sharewa.<ref name="Met Office:Northern Ireland climate" />
== Canjin yanayi ==
{{Excerpt|Climate change in the Republic of Ireland}}Dangane da binciken da aka gudanar a 2024, matsanancin zafin jiki na 34 ° C ko fiye yana ƙara zama mai yiwuwa a Ireland. <ref>{{Cite web |title=Temperatures exceeding 30 degrees likely to become more common in Ireland - study |url=https://www.irishtimes.com/environment/climate-crisis/2024/07/02/temperatures-exceeding-30-degrees-likely-to-become-more-common-in-ireland-study/ |access-date=2025-06-15 |website=The Irish Times |language=en}}</ref>{{Climate chart|[[Belmullet]] (1981-2010)|3.7|8.9|134.0|3.6|9.1|97.1|4.7|10.4|99.2|5.8|12.2|72.0|7.9|14.6|70.4|10.4|16.2|72.1|12.2|17.6|79.0|12.2|17.8|101.9|10.7|16.5|101.8|8.4|13.7|145.9|6.0|11.0|134.0|4.2|9.2|137.4}}{{Climate chart|[[Birr, County Offaly|Birr]] (1979-2008)|2.0|8.1|78.8|2.0|8.6|58.6|3.3|10.3|67.4|4.3|12.6|55.0|6.6|15.5|59.5|9.5|17.8|66.5|11.6|19.6|59.4|11.3|19.3|81.6|9.3|17.1|66.4|6.6|13.6|94.2|4.0|10.4|74.7|2.7|8.6|83.8|source=|float=left|clear=none}}{{Climate chart|[[Casement Aerodrome]] (1981-2010)|2.1|8.0|63.8|2.0|8.2|48.5|3.3|10.2|50.7|4.1|12.4|51.9|6.6|15.2|59.1|9.4|17.9|62.5|11.5|19.8|54.2|11.3|19.5|72.3|9.5|17.1|60.3|7.0|13.6|81.6|4.2|10.2|73.7|2.4|8.3|75.7}}{{Climate chart|[[Clones, County Monaghan|Clones]] (1978-2007)|1.6|7.2|87.6|1.6|7.8|71.0|3.0|9.7|84.0|4.2|12.1|61.6|6.5|15.1|63.4|9.5|17.4|70.9|11.4|19.2|70.8|11.1|18.8|88.7|9.2|16.6|76.2|6.6|13.1|102.7|3.9|9.8|85.1|2.3|7.6|98.4}}{{Climate chart|[[Cork Airport]] (1981-2010)|3.0|8.2|131.4|3.1|8.3|97.8|4.0|9.9|97.6|4.9|11.8|76.5|7.4|14.4|82.3|10.0|17.0|80.9|11.8|18.7|78.8|11.8|18.5|96.8|10.2|16.5|94.6|7.7|13.2|138.2|5.2|10.3|120.0|3.7|8.5|133.1}}{{Climate chart|[[Dublin Airport]] (1981-2010)|2.4|8.1|62.6|2.3|8.3|48.8|3.4|10.2|52.7|4.6|12.1|54.1|6.9|14.8|59.5|9.6|17.6|66.7|11.7|19.5|56.2|11.5|19.2|73.3|9.8|17.0|59.5|7.3|13.6|79.0|4.5|10.3|72.9|2.8|8.3|72.7}}{{Climate chart|[[Kilkenny]] (1978-2007)|1.6|8.2|78.3|1.9|8.6|66.1|3.2|10.6|67.9|4.2|12.9|56.4|6.5|15.7|60.4|9.3|18.2|61.0|11.3|20.3|54.6|11.0|20.2|77.8|9.1|17.8|69.0|6.5|14.1|95.3|3.7|10.8|80.2|2.4|8.8|90.4}}{{Climate chart|[[Malin Head]] (1981-2010)|3.6|8.1|117.4|3.5|8.1|84.8|4.4|9.3|85.9|5.8|10.8|63.1|7.8|13.1|56.9|10.3|15.1|69.1|12.1|16.8|76.8|12.3|17.0|93.2|10.9|15.6|91.8|8.5|13.0|118.4|6.1|10.4|104.5|4.2|8.6|114.2}}{{Climate chart|[[Mullingar]] (1979-2008)|1.5|7.4|91.7|1.5|7.9|72.0|2.8|9.8|78.3|4.1|12.1|62.1|6.3|14.9|68.7|9.2|17.3|70.5|11.1|19.2|61.8|10.8|18.9|80.8|8.9|16.7|73.8|6.2|13.2|102.1|3.5|9.9|82.4|2.2|7.9|97.1}}{{Climate chart|[[Rosslare Strand|Rosslare]] (1978-2007)|4.2|8.8|88.4|4.1|8.5|70.8|5.1|9.9|69.1|6.3|11.3|59.1|8.6|13.6|55.7|11.0|16.3|54.9|12.7|18.3|49.9|12.9|18.5|71.6|11.6|16.8|75.0|9.3|14.0|109.3|6.7|11.3|100.9|5.2|9.5|100.8|source=|float=left|clear=none}}{{Climate chart|[[Shannon Airport]] (1981-2010)|3.2|8.8|102.3|3.2|9.2|76.2|4.5|11.1|78.7|5.7|13.3|59.2|8.2|16.0|64.8|10.9|18.3|69.8|12.9|19.8|65.9|12.7|19.6|82.0|10.8|17.7|75.6|8.2|14.3|104.9|5.5|11.1|94.1|3.6|9.0|104.0}}{{Climate chart|[[Valentia Island]] (1981-2010)|4.7|9.8|173.8|4.6|9.8|123.7|5.4|11.0|123.8|6.3|12.5|96.7|8.4|14.9|93.5|10.8|16.7|95.3|12.7|18.1|99.0|12.6|18.2|114.9|11.2|17.0|125.4|9.0|14.3|177.1|6.8|11.8|169.3|5.3|10.3|164.9|source=|float=left|clear=none}}
{| class="wikitable mw-collapsible" style="width:100%;text-align:center;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto"
! colspan="14" |Bayanan yanayi don Dublin (Secondary Climatological Surface Parameters)
|-
!Wata
!Jan
!Fabrairu
!Tekun
!Afrilu
!Mayu
!Yuni
!Yuli
!Aug
!Satumba
!Oktoba
!Nuwamba
!Disamba
! style="border-left-width:medium" |Shekara
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da hazo > {{Convert|10.0|mm|inches}} in)
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.3
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.1
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.0
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.1
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.3
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.9
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.4
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |2.0
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.7
| style="background:#C0E0E0;color:#000000;" |2.1
| style="background:#C0E0E0;color:#000000;" |2.2
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;" |1.7
| style="background:#CCE5E5;color:#000000;border-left-width:medium" |18.8
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da Max zafin jiki > {{Convert|25.0|C|F}} ° C (77.0 ° F)
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;" |0.2
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;" |0.6
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;" |0.3
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#ffffff;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FAEBD7;color:#000000;border-left-width:medium" |1.1
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da zafin jiki na Min < {{Convert|0.0|C|F}} ° C (32.0 ° F)
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |7.1
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |7.2
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |5.5
| style="background:#C0FFFF;color:#000000;" |3.9
| style="background:#F0FFFF;color:#000000;" |0.5
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#FFFFFF;color:#000000;" |0.0
| style="background:#F0FFFF;color:#000000;" |0.8
| style="background:#C0FFFF;color:#000000;" |3.3
| style="background:#80FFFF;color:#000000;" |6.7
| style="background:#C0FFFF;color:#000000;border-left-width:medium" |35
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da tsawa
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.3
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.7
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.6
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.9
| style="background:#E0FFE0;color:#000000;" |1.0
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.3
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.3
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;" |0.2
| style="background:#E5FFE5;color:#000000;border-left-width:medium" |5.1
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da ƙanƙarahail
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.5
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.8
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |2.0
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |1.0
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.2
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.1
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.2
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.4
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;" |0.7
| style="background:#CCCCFF;color:#000000;border-left-width:medium" |9.2
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da hazo
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |3.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.6
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.2
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.3
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.8
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |3.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.6
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |2.3
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;" |3.4
| style="background:#E0E0E0;color:#000000;border-left-width:medium" |32.2
|-
!Matsakaicin adadin kwanaki tare da saurin iska > {{Convert|10|m/s|kph}} m / s (36 km / h)
| style="background:#666666;color:#FFFFFF;" |18
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |15.9
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |15.7
| style="background:#999999;color:#000000;" |12.2
| style="background:#A0A0A0;color:#000000;" |11
| style="background:#B2B2B2;color:#000000;" |8.9
| style="background:#B2B2B2;color:#000000;" |8.5
| style="background:#B2B2B2;color:#000000;" |9.5
| style="background:#A0A0A0;color:#000000;" |10.3
| style="background:#999999;color:#000000;" |13.4
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |14.7
| style="background:#808080;color:#FFFFFF;" |16
| style="background:#A0A0A0;color:#FFFFFF;border-left-width:medium" |154.1
|-
!Matsakaicin saurin iska
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |6.3
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |6.2
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.9
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.3
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.1
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.7
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.7
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.7
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |4.9
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.4
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |5.8
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;" |6
| style="background:#FEFEFA;color:#000000;border-left-width:medium" |5.4
|-
!Matsakaicin zafin teku ° C (° F)
| style="background:#9090FF;color:#000000;" |9.6(49.3)<br />
| style="background:#8484FF;color:#000000;" |8.8(47.8)<br />
| style="background:#7E7EFF;color:#000000;" |8.4(47.1)<br />
| style="background:#8888FF;color:#000000;" |9.1(48.4)<br />
| style="background:#9C9CFF;color:#000000;" |10.4(50.7)<br />
| style="background:#B8B8FF;color:#000000;" |12.3(54.1)<br />
| style="background:#D3D3FF;color:#000000;" |14.1(57.4)<br />
| style="background:#DFDFFF;color:#000000;" |14.9(58.8)<br />
| style="background:#DEDEFF;color:#000000;" |14.8(58.6)<br />
| style="background:#D3D3FF;color:#000000;" |14.1(57.4)<br />
| style="background:#C4C4FF;color:#000000;" |13.1(55.6)<br />
| style="background:#A9A9FF;color:#000000;" |11.3(52.3)<br />
| style="background:#B0B0FF;color:#000000;border-left-width:medium" |11.7(53.1)<br />
|-
!Matsakaicin sa'o'in hasken rana
| style="background:#E2E200;color:#000000;" |8.0
| style="background:#F0F011;color:#000000;" |10.0
| style="background:#FFFF33;color:#000000;" |12.0
| style="background:#FFFF55;color:#000000;" |14.0
| style="background:#FFFF77;color:#000000;" |16.0
| style="background:#FFFF88;color:#000000;" |17.0
| style="background:#FFFF77;color:#000000;" |16.0
| style="background:#FFFF66;color:#000000;" |15.0
| style="background:#FFFF44;color:#000000;" |13.0
| style="background:#F7F722;color:#000000;" |11.0
| style="background:#E9E900;color:#000000;" |9.0
| style="background:#E2E200;color:#000000;" |8.0
| style="background:#FFFF3A;color:#000000;border-left-width:medium" |12.4
|-
!Matsakaicin UltravioletAlamar Ultraviolet
| style="background:#289500;color:#000000;" |0
| style="background:#289500;color:#000000;" |1
| style="background:#289500;color:#000000;" |2
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |4
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |5
| style="background:#f85900;color:#000000;" |6
| style="background:#f85900;color:#000000;" |6
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |5
| style="background:#f7e400;color:#000000;" |4
| style="background:#289500;color:#000000;" |2
| style="background:#289500;color:#000000;" |1
| style="background:#289500;color:#000000;" |0
| style="background:#f7e400;color:#000000;border-left-width:medium" |3
|-
! colspan="14" style="background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;" |Tushen: NOAA <ref name="NCEI">{{Cite web |title=World Meteorological Organization Climate Normals for 1991-2020: Dublin Airport |url=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-6-WMO-Normals-9120/Ireland/XLS/DublinAirport_03969.xlsx |access-date=16 April 2024 |website=ncei.noaa.gov |publisher=National Centers for Environmental Information |format=XLSX |quote=WMO number: 03969}}</ref> Weather Atlas (hasken rana-tsarin zafin jiki-UV) <ref name="Weather Atlas">{{Cite web |title=Dublin, Ireland – Monthly weather forecast and Climate data |url=https://www.weather-atlas.com/en/ireland/dublin-climate |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190126000903/https://www.weather-atlas.com/en/ireland/dublin-climate |archive-date=26 January 2019 |access-date=25 January 2019 |publisher=Weather Atlas}}</ref>
|}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ihanzrgtefogo3amywgs1akkftek52j
Yanayin yanayi na Seychelles
0
108637
823214
687431
2026-04-21T04:02:32Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823214
wikitext
text/x-wiki
[[Seychelles]] wata karamar tsibiri ce a gabashin nahiyar Afirka da ke cikin Tekun Zanj a arewacin [[Madagaskar|Madagascar]], tare da Antsiranana a matsayin birni mafi kusa da ketare. Seychelles tana tsakanin kusan 4ºS da 10ºS da 46ºE da 54ºE. Al'ummar tsibiri ce mai tsibiran wurare masu zafi 155, wasu granite da wasu murjani, yawancinsu kanana ne kuma ba kowa. Fadin kasa ya kai murabba'in kilomita 452 (sq mi) amma tsibiran sun bazu a kan keɓantaccen yanki na tattalin arziki mai faɗin murabba'in kilomita 1,336,559 (516,048 sq mi). Kusan kashi 90 cikin 100 na al'ummar 100,000 suna zaune a Mahé, kashi 9 cikin 100 a Praslin da La Digue. Kusan kashi ɗaya bisa uku na yankin shine tsibirin Mahe da ƙarin kashi uku na adadin Aldabra.<ref>{{Cite web |title=Geography of Seychelles - Archive - Seychelles Nation |url=http://www.nation.sc/archive/337/geography-of-seychelles |access-date=2020-05-26 |website=www.nation.sc}}</ref>
Akwai yankuna biyu daban-daban, tsibirin dutse, tsibirin teku kawai na dutse na dutse da tsibirin coralline na waje. Tsibirin dutse sune tsibirai mafi tsufa a duniya, yayin da tsibirai na waje galibi matasa ne, kodayake ƙungiyar Aldabra da St Pierre (Farquhar Group) ba su da kyau, tsibirai masu tasowa waɗanda suka fito kuma suka nutse sau da yawa a cikin tarihin su, mafi yawan nutsewa daga kimanin shekaru 125,000 da suka gabata <ref>{{Cite web |title=Geography of Seychelles {{!}} Mauritius, Seychelles, Reunion: Holidays & Travel |url=https://www.indian-ocean.com/geography-of-seychelles/ |access-date=2020-05-26 |language=en-US}}</ref>
== Yanayin jiki ==
The archipelago consists of 155 islands and thirty prominent rock formations scattered throughout a self-proclaimed exclusive economic zone of more than {{Convert|1350000|km2}} of ocean. Some forty islands are granitic and lie in a {{Convert|90|km}} radius from Mahé, the main island.<ref name=":0" /> The remaining islands are coralline, stretching over a {{Convert|1,200|km}} radius from Ile Aux Vaches in the northeast to the Aldabra Atoll in the southwest.<ref name=":0" /> The country's Inner Islands are the granitic islands plus two nearby coralline islands, Bird Island and Denis Island.{{Ana bukatan hujja|date=September 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The remaining coralline islands are the Outer Islands.{{Ana bukatan hujja|date=September 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The islands are all small—the aggregate land area is only {{Convert|455|km2}}.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=August 30, 2021 |title=Seychelles |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/ |access-date=2021-09-07 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=2021-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128072600/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/ |url-status=dead }}</ref>
Mahé is {{Convert|25|km}} long and no more than {{Convert|8|km}} wide, with an area of {{Convert|156.7|km2|sqmi|0}}.{{Ana bukatan hujja|date=September 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> It contains the capital and only city, [[Biktoriya|Victoria]], an excellent port.<ref name=":0" /> Victoria lies approximately {{Convert|1,600|km}} east of [[Mombasa]], Kenya; {{Convert|2,800|km}} southwest of [[Mumbai]]; {{Convert|1,700|km}} north of Mauritius; and {{Convert|920|km}} northeast of Madagascar.<ref name=":0" /> The only other important islands by virtue of their size and population are Praslin and La Digue, situated about thirty kilometers to the northeast of Mahé.<ref name=":0" />
An kafa tsibirin dutse a kan wani yanki da ya rabu da farantin nahiyar Indiya a lokacin Palaeocene kimanin shekaru miliyan 66 da suka gabata yayin fashewar babban nahiyar Gondwana. Wannan rabuwar tana da alaƙa da aikin dutsen wuta wanda ya gina Mascarene Plateau . Wadannan tsibirai na dutse suna da halayen tsaunuka da duwatsu masu tsawo har zuwa mita 940 (3,080 da ke tashi kwatsam daga teku. A wani wuri kuma, ƙananan filayen bakin teku sun kai ga gindin tuddai.<ref name=":0" /> Ana samun coral reefs da suka bunkasa sosai galibi a gabar gabas saboda iskar kasuwanci ta kudu maso yamma da halin yanzu. Kashi casa'in da tara na yawan jama'a suna kan tsibirin dutse, kuma mafi yawansu suna kan Mahé.<ref name=":0" />
Tsibirin coralline sun bambanta sosai daga dutsen dutse saboda suna da faɗi sosai, sau da yawa suna tashi kawai da 'yan ƙafa (mita ɗaya) sama da matakin teku. Ba su da ruwa mai kyau, kuma kaɗan ne kawai ke da mazauna mazauna. Mutane da yawa, kamar Ile aux Vaches, Ile Denis, Isles Amirante, Platte Island, da Coetivy Island, yashi ne wanda aka kafa gonakin kwakwa masu yawa.<ref name=":0" /> Wasu daga cikin tsibirai na coralline sun kunshi reefs da atolls da aka rufe da tsire-tsire.<ref name=":0" /> Da yawa daga cikin wadannan tsibirai sun kasance muhimman wuraren kiwo ga turtles da tsuntsaye, da kuma shafukan yanar gizo na manyan ajiyar guano, wanda a baya ya zama muhimmin bangare na tattalin arzikin Seychellois amma yanzu ga mafi yawan sun ƙare.<ref name=":0" /> Tsibirin Aldabra, mafi girman tsibirin coralline tare da yanki mafi girma fiye da Mahe, wuri ne mai tsarki ga dabbobi da tsuntsaye masu ban mamaki.<ref name=":0" />
Ƙungiyoyin tsibirai biyar na coralline da suka hada da Tsibirin Outer sune Kudancin Coral Group (wani lokaci na Île Platte da Coëtivy Island), Tsibirin Amirante, Ƙungiyar Alphonse (Alphonse Atoll da St. François Atoll), Aldabra_Group" id="mwoQ" rel="mw:WikiLink" title="Aldabra Group">Kungiyar Aldabra (Aldabra Atoll, Tsibirin Assumption, da kuma Cosmoledo Group, wanda ya ƙunshi Cosmoleedo Atoll da Tsibirin Astove), da Farquhar Group (Farquhar Atoll, Providence Atoll da Tsibirin St. Pierre).
== Ilimin ƙasa ==
Bankin Seychelles an kafa shi ne a kan wani ginshiki na dutse, wani yanki da ya rabu da farantin nahiyoyin Indiya a lokacin Palaeocene kimanin shekaru miliyan 66 da suka gabata. Wannan rabuwar tana da alaƙa da aikin volcanic wanda ya gina Mascarene Plateau. Abubuwan da suka faru na syenite, diorite da microgranite a yammacin bankin Seychelles na iya yin nuni da cewa ajiyar da aka samu a arewa maso yammacin Tekun Indiya a fili ya kori Seychelles zuwa kudu maso yamma, wanda ya sa ta yi karo da gefen arewa maso gabas na Mascarene Basin. Wannan karon zai iya haifar da ci gaban titin Amirante. Wannan ƙirƙira na ɓarna yana da alaƙa da hotspot na Réunion wanda kuma ke da alhakin Tsibirin Réunion da Tarkon Deccan a Indiya. Saboda dogon ware, Seychelles yana ba da bakuncin jinsi da yawa ciki har da Coco de mer, wata dabino wanda ke da mafi girma tsaba na kowane shuka mai girma a duniya. [ana binciken hujja] [<span title="Wannan da'awar na bukatar nassoshi ga amintattun majiyoyi.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">''>'']</sup>
== Yanayi ==
Yanayin Seychelles na wurare masu zafi ne, yana da ɗan bambancin yanayi. Yanayin zafi a kan Mahe da wuya ya tashi sama da {{Convert|29|°C}} ° C (84 ° F) ko ya sauka ƙasa da {{Convert|24|°C}} ° C (75 ° F). <ref name=":0" /> Rashin zafi yana da yawa, amma tasirinsa na enervating yawanci ana inganta shi ta hanyar iskõki masu yawa.<ref name=":0" /> Ruwan kudu maso gabas daga ƙarshen Mayu zuwa Satumba yana kawo yanayin sanyi, kuma ruwan arewa maso yamma daga Maris zuwa Mayu, yanayin zafi.<ref name=":0" />
Iska mai ƙarfi ba ta da yawa saboda yawancin tsibirai suna waje da belin guguwar Tekun Indiya; Mahe ta sha wahala kawai tarihin da aka rubuta a 1862. Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara a Mahe matsakaicin 2,880 millimeters (113 in) a matakin teku kuma kusan 3,550 millimeters (in) a kan gangaren dutse.<ref name=":0" /> Ruwan sama ya ɗan ƙasa a sauran tsibirai, matsakaicin matsakaicin 500 millimeters (20 in) a kowace shekara a tsibirin coral na kudancin.<ref name=":0" />
Saboda karɓar ruwa yana samar da mafi yawan hanyoyin ruwa a Seychelles, bambancin shekara-shekara a cikin ruwan sama ko ma ɗan gajeren lokacin fari na iya haifar da ƙarancin ruwa. An gina ƙananan madatsun ruwa a kan Mahe tun daga shekara ta 1969 a kokarin tabbatar da wadatar ruwa mai aminci, amma fari har yanzu na iya zama matsala a kan Ma He kuma musamman a kan La Digue . <ref name=":0" />
== Tsire-tsire da dabbobi ==
[[Fayil:Seychelles_019.JPG|thumb|Tsibirin Mahé]]
[[Fayil:Anse_Source_d'Argent_2-La_Digue.jpg|thumb|White beach a tsibirin La Digue]]
Seychelles ta ƙunshi aƙalla nau'ikan tsire-tsire na furanni 75, nau'in dabbobi masu shayarwa guda uku, nau'in tsuntsaye 14, nau'ikan dabbobi masu rarrafe 30 da masu rarrafe, da nau'ikan katantanwa da kwari da gizo-gizo da sauran nau'ikan katantanwa da ba a samu a wani wuri ba[1]. Bugu da ƙari, ruwan ya ƙunshi nau'ikan kifaye fiye da 900, waɗanda fiye da kashi ɗaya bisa uku suna da alaƙa da murjani reefs. Misalai na musamman na tsuntsayen su ne Seychelles paradise flycatcher, Seychelles black parrot, Seychelles warbler, [2] da jirgin kasa mara tashi. Mafi shahara daga cikin dabbobin Seychelles sune manyan kunkuru na aldabrachelys. [ana yanayi hujja] [citation need]
=== Barazanar muhalli ===
Vast amounts of plastic debris accumulate on beaches across Seychelles. Observational analysis suggests that most terrestrial debris originates from Indonesia, India, and Sri Lanka. Debris associated with fisheries including fish aggregating devices also poses a major problem. Rats have reduced biodiversity on many islands.{{Ana bukatan hujja|date=September 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> Climate change is also a significant issue.
Seychelles ta fara magance matsalar kiyayewa a ƙarshen shekarun 1960 ta hanyar kirkirar Hukumar Kula da Yanayi, daga baya aka sake masa suna Hukumar Kula da Muhalli ta Seychelles. An ware tsarin wuraren shakatawa na kasa da wuraren adana dabbobi wanda ke rufe kashi 42% na yankin ƙasar kuma kimanin kilomita 260 (100 sq na wuraren ruwa da ke kewaye.<ref name=":0" /> Shari'a tana kare namun daji kuma tana hana ayyuka daban-daban masu lalacewa.<ref name=":0" />
Babban aikin ya sami tallafin Fonds Francais pour l'environnement Mondiale (FFEM) kuma Island Conservation Society ta aiwatar da shi.<ref>{{Cite web |title=Cosmoledo is 'generally healthy'! Island Conservation Society conducts studies on Seychelles atoll |url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/786/Cosmoledo+is+%27generally+healthy%27+Island+Conservation+Society+conducts+studies+on+Seychelles+atoll |access-date=2021-09-07 |website=www.seychellesnewsagency.com}}</ref> Wannan yana da niyyar farfadowa da haɓaka tsibirai don kula da bambancin halittu na asali a Seychelles ta hanyar kawar da nau'in da aka gabatar, farfado da wuraren zama da sake gabatar da nau'ikan da ba su da yawa ko barazana. An kawar da [[Ɓera|Rats]] daga Arewacin tsibirin, Cosmoledo Atoll da Conception Island.
== Gaskiya da adadi ==
[[Fayil:Seychelles_large_map.jpg|right|thumb|491x491px|Cikakken taswirar Seychelles]]
'''[[Tsarin Daidaiton Labarin Kasa|Yanayin ƙasa]]:''' 4°35′S 55°40′E / 4.583°S 55.667°E / -4.583; 55.667<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4|35|S|55|40|E|type:country}}
'''Yankin:''' ''jimillar:'': 459 km<sup>2</sup> ''ƙasa:'' 459 км<sup>2</sup> ''ruwa:'' 0 km<sup>2</sup>
Yankin ƙasa: 0 km
'''Maritime claims:'''
''continental shelf:''
{{Convert|200|nmi|km mi|1}} or to the edge of the continental margin
''exclusive economic zone:''
{{Convert|1,336,559|km2|mi2}} with {{Convert|200|nmi|km mi|1}}
''territorial sea:''
{{Convert|12|nmi|km mi|1}}
Matsakaicin tsawo: ''mafi ƙasƙanci:'' Tekun Indiya 0 m mafi girma: Morne Seychellois 905 m
'''Albarkatun halitta:''' kifi, copra, itatuwan cinnamon
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa:''' ''jam'iyya zuwa:'' Daban-daban na Halitta, Canjin Yanayi, Hamada, Nau'in Halitta, Haɗaɗɗiyar Sharar gida, Dokar Teku, Jibgar Ruwa, Haramtacciyar Gwajin Nukiliya, Kariyar Layer Ozone, Gurɓatar Jirgin ruwa, Whaling sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: Canjin Yanayi-Kyoto ProtocolYarjejeniyar Kyoto
== Tebur na Tsibirin ==
{| class="wikitable sortable"
! class="unsortable" style="background: #CCC;" |Tsibirin
! class="unsortable" style="background: #CCC;" |Babban Birni
! class="unsortable" style="background: #CCC;" |Sauran birane
! style="background: #CCC;" |Yankin (km<sup>2</sup>)
! style="background: #CCC;" |Yawan jama'a
|- style="background:#AEE0F2;"
|Tsibirin Inner
|[[Biktoriya|Victoria]]
|Hanyar wucewa, Babban Anse
| align="right" |247.20
| align="right" |89521
|- style="background:#DEEEF2;"
|Tsibirin Mahe
|[[Biktoriya|Victoria]]
|
| align="right" |163.20
| align="right" |78333
|- style="background:#FFFFFF;"
|Ba a san sunansa ba
|Ba a san sunansa ba
|Anse Pimen Verde,
| align="right" |0.10
| align="right" |5
|- style="background:#FFFFFF;"
|Doki
|[[L’habitation|Gida]]
|Kapok Tree Beach, West Beach, Turtle Beach, South Point,
| align="right" |1.27
| align="right" |100
|- style="background:#FFFFFF;"
|Tsarin da aka tsara
|Rashin fahimta
|
| align="right" |0.6
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Adnin
|[http://www.edenisland.sc/ Shirin Eden]
|
| align="right" |0.56
| align="right" |100
|- style="background:#FFFFFF;"
|Ga shanu
|
|
| align="right" |0.04
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Tsawon Lokaci
|[http://www.hotelmanagement-network.com/projects/shangri-la/ Anse Shangri-La]
|Kurkukun Anse
| align="right" |0.23
| align="right" |100
|- style="background:#FFFFFF;"
|Mahé
|[[Biktoriya|Victoria]]
|Kashi, Anse Royale, Anse Boileau, [[Beau Vallon, Seychelles|Beau Vallon]]
| align="right" |156.70
| align="right" |77983
|- style="background:#FFFFFF;"
|Mama
|Mama
|
| align="right" |0.1
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Matsakaicin matsakaici
|Gidan Brendon Grimshaw
|Anse Jolly Roger
| align="right" |0.09
| align="right" |1
|- style="background:#FFFFFF;"
|Zagaye
|Île Ronde[usurped]
|
| align="right" |0.02
| align="right" |1
|- style="background:#FFFFFF;"
|[[Ste. Anne Island|Anne mai tsarki]]
|[[Ste. Anne Island|Babban Anse]]
|Anse dutsen da ke cike da furanni, Anse Royal, Anse Tortue, Anse Manon,
| align="right" |2.19
| align="right" |40
|- style="background:#FFFFFF;"
|Therese
|Anse Therese
|
| align="right" |0.74
| align="right" |3
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|Romainville [http://www.nation.sc/index.php?art=27162] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121127065235/http://www.nation.sc/index.php?art=27162 |date=2012-11-27 }} An adana shi 2012-11-27 a
|Tsibirin Rana [https://web.archive.org/web/20130511071032/http://www.seychelles2020.com/default.aspx?PageId=15]
| align="right" |0.56
| align="right" |0
|- style="background:#DEEEF2;"
|Tsibirin Praslin
|Babban Anse
|Anse Volbert, St. Anne
| align="right" |42.20
| align="right" |7682
|- style="background:#FFFFFF;"
|Rashin ruwa
|Ƙauyen da ba shi da ruwa
|Robinson Crusoe rairayin bakin teku, Turtle rairayin kan teku,
| align="right" |0.68
| align="right" |8
|- style="background:#FFFFFF;"
|Chauve Souris
|[http://www.hotelchauvesouris.it/index.cfm?menuSel=HOME Anse Chauve Souris] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123070100/http://www.hotelchauvesouris.it/index.cfm?menuSel=HOME |date=2013-01-23 }} An adana shi 2013-01-23 a
|
| align="right" |0.01
| align="right" |2
|- style="background:#FFFFFF;"
|Dan uwan
|Dan uwansa
|
| align="right" |0.29
| align="right" |6
|- style="background:#FFFFFF;"
|Dan uwan
|Yankin gabas
|Yammacin rairayin bakin teku, Arewacin rairayar bakin teku
| align="right" |0.26
| align="right" |16
|- style="background:#FFFFFF;"
|Mai son sani
|Laraie Bay
|Anse St. Joseph, arse papao, babban arse, ja tip (ja), arse badamer, caimant tip, turtoise point,
| align="right" |2.86
| align="right" |7
|- style="background:#FFFFFF;"
|Hauwa'u
|[https://web.archive.org/web/20130511070610/http://www.seychelles2020.com/default.aspx?PageId=20 Shirin Tsibirin Hauwa'u]
|
| align="right" |0.27
| align="right" |100
|- style="background:#FFFFFF;"
|Praslin
|Babban Anse
|Anse Volbert, Bay St. AnneBayar St. Anne
| align="right" |37.56
| align="right" |7533
|- style="background:#FFFFFF;"
|Zagaye
|[https://web.archive.org/web/20110909023408/http://www.seychelles.travel/fr/about_seychelles/island.php?rc=1&aid=61 Anse Round]
|Anse Chez Gaby
| align="right" |0.19
| align="right" |10
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|Tsibirin Booby
|
| align="right" |0.07
| align="right" |0
|- style="background:#DEEEF2;"
|La Digue da Tsibirin Inner
|Tafiya
|
| align="right" |41.80
| align="right" |3506
|- style="background:#FFFFFF;"
|Tsuntsu
|Garin Tsibirin Tsuntsu
|Masu kallon tsuntsaye
| align="right" |0.75
| align="right" |38
|- style="background:#FFFFFF;"
|Denis
|St. Denis
|iyakar arewa, katako na azurfa, baƙar fata,
| align="right" |1.43
| align="right" |80
|- style="background:#FFFFFF;"
|Farin Ciki
|La Penice
|Shekaru Zil Pasyon, Shekaru Masu Girma,
| align="right" |2.68
| align="right" |20
|- style="background:#FFFFFF;"
|[[Tsibirin Frégate|Jirgin Ruwa]]
|[[Tsibirin Frégate|Jirgin Ruwa]]
|Anse Lesange, Anse Bambous,
| align="right" |2.20
| align="right" |214
|- style="background:#FFFFFF;"
|Tsibirin 'Yan uwa
|Otal din Grand Soeur
|Ƙaramar Ƙaramar
| align="right" |1.18
| align="right" |2
|- style="background:#FFFFFF;"
|Digue
|Tafiya
|Anse dankali, cap bayard, babban anse, dutse itace, L'Union, La Reunion
| align="right" |10.30
| align="right" |2800
|- style="background:#FFFFFF;"
|Marianne
|Shekaru da Kotun
|Yankin da ke kan dutsen Joncs, Yankin da ake kira Grand Glacis
| align="right" |0.97
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Arewa
|North Island Lodge
|Gabashin Gabas, Yammacin Yamma (ko Babban Anse), Honeymoon Cove, Dive Beach
| align="right" |2.00
| align="right" |152
|- style="background:#FFFFFF;"
|Siffar mutum
|Tafiya
|Babban Barbe,
| align="right" |20.00
| align="right" |200
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|Cocos
|Recife
| align="right" |0.29
| align="right" |0
|- style="background:#AEE0F2;"
|Tsibirin waje
| (Coëtivy)
|Rashin jinin da aka yi amfani da shiAlphonse
| align="right" |211.8
| align="right" |503
|- style="background:#DEEEF2;"
|Kungiyar Aldabra
|Tunanin rairayin bakin teku na yamma
|[[Tsibirin Picard|Tashar tsibirin Picard]], Aldabra anse mais, Aldabr anse var,
| align="right" |178.24
| align="right" |12
|- style="background:#FFFFFF;"
|Aldabra
|[[Tsibirin Picard|Tashar tsibirin Picard]]
|Anse amma, anse var,
| align="right" |155.4
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Tunanin
|Tunanin rairayin bakin teku na yamma
|
| align="right" |11.6
| align="right" |12
|- style="background:#FFFFFF;"
|Cosmoledo
|
|
| align="right" |5.13
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Astove
|
|
| align="right" |7.9
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|
|
| align="right" |0.
| align="right" |0
|- style="background:#DEEEF2;"
|Ƙungiyar Alphonse
|Gabashin Gabas
|Kudancin Anse
| align="right" |2.2
| align="right" |84
|- style="background:#FFFFFF;"
|Alphonse
|Gabashin Gabas
|Kudancin Anse
| align="right" |1.7
| align="right" |84
|- style="background:#FFFFFF;"
|St. Francis
|
|
| align="right" |0.5
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|
|
| align="right" |0.
| align="right" |0
|- style="background:#DEEEF2;"
|Ƙungiyar Amirante
|Rushewa
|D'Arros, Arewacin Piri, Remire (Eagle), Marie Louise
| align="right" |9.9
| align="right" |123
|- style="background:#FFFFFF;"
|D'Arros
|Gidan
|Yankin rairayin bakin teku na arewa
| align="right" |1.5
| align="right" |42
|- style="background:#FFFFFF;"
|Rushewa
|ƙauyen kudancin
|arewa maso gabas, Bombe Bay,
| align="right" |3.24
| align="right" |50
|- style="background:#FFFFFF;"
|Albasa
|Piri na Arewa
|Kudancin Kudancin
| align="right" |2.48
| align="right" |10
|- style="background:#FFFFFF;"
|Rashin (Jama'a)
|
|
| align="right" |0.
| align="right" |6
|- style="background:#FFFFFF;"
|Marie Louise
|Ƙauyen arewa maso yamma
|
| align="right" |0.53
| align="right" |15
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|
|
| align="right" |2.15
| align="right" |0
|- style="background:#DEEEF2;"
|Kungiyar Farquhar
|Farquhar Anse Franc
|Gudanarwa
| align="right" |13.2
| align="right" |21
|- style="background:#FFFFFF;"
|Farquhar
|Anse Franc
|Ashirin da biyar
| align="right" |8.00
| align="right" |15
|- style="background:#FFFFFF;"
|Gudanarwa
|
|
| align="right" |3.5
| align="right" |6
|- style="background:#FFFFFF;"
|Tsibirin St. Pierre
|
|
| align="right" |1.6
| align="right" |0
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|
|
| align="right" |0.1
| align="right" |0
|- style="background:#DEEEF2;"
|Kungiyar Kudancin Coral
|Haɗin kai
|Tsibirin Platte
| align="right" |9.96
| align="right" |263
|- style="background:#FFFFFF;"
|Haɗin kai
|Haɗin kai
|
| align="right" |9.31
| align="right" |260
|- style="background:#FFFFFF;"
|Farantin
|Tsibirin Platte
|
| align="right" |0.65
| align="right" |3
|- style="background:#FFFFFF;"
|Sauran Tsibirin
|
|
| align="right" |0.0
| align="right" |0
|-
|- class="sortbottom" style="background:#F2E0CE;"
|[[Seychelles]]
|[[Biktoriya|Victoria]]
|
| align="right" |459.0
| align="right" |90024
|}
== Abubuwa masu tsanani ==
Wannan jerin manyan wurare ne na [[Seychelles]], wuraren da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
* Yankin arewacin - Tsibirin Bird, Gundumar Tsibirin Outer
* Yankin Gabas mafi Girma - Tsibirin Coëtivy, Gundumar Tsibirin waje
* Yankin kudu - [[Goelette Island|Tsibirin Goelette]], Farquhar Group, Gundumar Tsibirin waje
* Yammacin Yamma - [[West Island, Aldabra Islands|Tsibirin Yamma]], Tsibirin Aldabra, Gundumar Tsibirin Outer
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
i4gfyjfi9lelq8fegohyvxdbduj6z3i
Yanayin Jamus
0
108658
823197
682390
2026-04-21T02:47:19Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823197
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Deutschland_politisch_2010.png|right|thumb|330x330px|Taswirar Jamus gaba ɗaya]]
'''[[Jamus]]''' (Jamus: Deutschland) ƙasa ce a Tsakiya da Yammacin] wacce ta taso daga tsaunukan Alps, ƙetare filayen Arewacin Turai zuwa Tekun Arewa da Tekun Baltic. Ita ce kasa ta biyu mafi yawan jama'a a Turai bayan Rasha, kuma ita ce kasa ta bakwai mafi girma a yanki a nahiyar. Yankin Jamus ya zama na 63 kuma ya rufe 357,600 km2 (138,070 sq mi), wanda ya ƙunshi 349,250 km2 (134,846 sq mi) na ƙasa da 8,350 km2 (3,224 sq mi) na ruwa, ƙasa da Jamhuriyar Japan, ƙasa da Jamhuriyar Japan.
Hawan ya fito ne daga tsaunuka na [[Alps]] (mafi girman matsayi: Zugspitze a mita 2,962 (9,718 ) a kudu zuwa gabar Tekun Arewa (Nordsee) a arewa maso yamma da [[Tekun Baltic]] (Ostsee) a kudu maso gabas. Tsakanin tsaunuka masu gandun daji na tsakiyar Jamus da ƙasashen da ke arewacin Jamus (mafi ƙasƙanci: Neuendorf-Sachsenbande a mita 3.54 (11.6 a ƙasa da matakin teku), waɗanda wasu manyan [[Kogin|koguna]] na Turai kamar Rhine, Danube da Elbe suka ratsa.<ref name="CIA">{{Cite web |date=November 14, 2006 |title=Germany |url=https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060930072310/https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html |archive-date=September 30, 2006 |access-date=November 29, 2006 |website=CIA World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref>
Jamus tana da iyaka ta biyu mafi yawa a kowace ƙasa ta Turai, bayan Rasha. Yana da iyaka da kasashe tara: [[Denmark]] a arewa, [[Poland]] da [[Kazech|Jamhuriyar Czech]] a gabas, [[Switzerland]] (makwabciyarta kawai ba ta EU ba) da Austria a kudu, [[Faransa]] a kudu maso yamma da [[Beljik|Belgium]], [[Luksamburg|Luxembourg]] da [[Holand|Netherlands]] a yamma. Har ila yau, Jamus tana da iyakar teku tare da [[Sweden]] a arewa da Ingila a arewa maso yamma.
== Yankin ==
Germany is in Central Europe, bordering [[Denmark]] in the north, [[Poland]] and the [[Kazech|Czech Republic]] in the east, [[Austriya|Austria]] and [[Switzerland]] in the south, [[Faransa|France]] and [[Luksamburg|Luxembourg]] in the south-west, and [[Beljik|Belgium]] and the [[Holand|Netherlands]] in the north-west. It lies mostly between latitudes 47° and 55° N (the tip of Sylt is just north of 55°), and longitudes 5° and 16° E. The territory covers {{Convert|357600|km2|sqmi|0}}, consisting of {{Convert|349250|km2|sqmi|0}} of land and {{Convert|8350|km2|sqmi|0}} of water. It is the seventh largest country by area in Europe and the 63rd largest in the world.<ref name="CIA"/>
=== Abubuwa masu tsanani ===
[[Fayil:Zugspitze_Westansicht.JPG|thumb|Zugspitze shine mafi girman tsawo a Jamus.]]
* Matsayi mafi nisa: Jerin, Sylt, Schleswig-Holstein 55°03′N 8°24′E / 55.050°N 8.400°E / 55.550; 8.400 (List a kan Sylt (Matsayi mafi nisa)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|55|03|N|8|24|E|region:DE-SH_type:landmark_source:frwiki}}
* Yankin arewacin ƙasar [[Jamus]]: Rodenäs, Schleswig-Holstein 54°54′N 8°49′E / 54.900°N 8.817°E / 54. 900; 8.817 (Aventoft (mafi arewacin nahiyar)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|54|54|N|8|49|E|region:DE-SH_type:landmark_source:frwiki}}
* Matsayi mafi zurfi: Haldenwanger Eck, Oberstdorf, Bavaria 47°16′12.39′′N 10°10′41.95′′E / 47.2701083°N 10.1783194°E / 47.7701083; 10.1783-194 (Haldenwanger eck a OberstdorF (Most Point)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|47|16|12.39|N|10|10|41.95|E|region:DE-BY_type:landmark_source:dewiki}}
* Yammacin Yamma: Isenbruch, Selfkant, Arewacin Rhine-Westphalia 51°3′N 5°52′E / 51.050°N 5.867°E / 51. 050; 5.867 (Isenbruch kusa da Millen (Yammacin Yankin)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|51|3|N|5|52|E|region:DE-NW_type:landmark_source:frwiki}}
* Matsayi mafi gabas: Deschka, Neißeaue, Saxony 51°16′N 15°2′E / 51.267°N 15.033°E / 51.277; 15.033 (Deschka (Matsayi mafi gaas)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|51|16|N|15|2|E|type:landmark_region:DE-SN_source:frwiki}}
* Matsayi mafi ƙasƙanci (wanda aka yi da mutum): Tagebau Hambach {{Convert|293|m|ft}} a ƙasa da matakin teku, Niederzier, Arewacin Rhine-Westphalia, 50°54′39′′N 6°30′10′′E / 50.91083°N 6.50278°E / 50.71083; 6.502778 (Tagebau Hambac (mafi ƙasƙanci)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|50|54|39|N|6|30|10|E|region:DE_type:landmark}}
* Matsayi mafi ƙasƙanci (na halitta): Neuendorf-Sachsenbande, Wilstermarsch, Schleswig-Holstein {{Convert|3.54|m|ft}} ƙasa da matakin teku <ref>{{Cite journal |date=2020 |title=Geografie |url=https://www.statistik-nord.de/fileadmin/Dokumente/Jahrb%C3%BCcher/Schleswig-Holstein/JB19SH_Gesamt.pdf |journal=Statistische Jahrbuch Schleswig-Holstein |language=de |location=Hamburg |publisher=Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein |volume=2019/2020 |pages=307 |issn=0487-6423 |access-date=2020-09-08 }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 53°57′48′′N 9°19′5′′E / 53.96333°N 9.31806°E / 53.963333; 9.31806. (Wilstermarsh (mafi ƙasƙanci)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|57|48|N|9|19|5|E|region:DE_type:landmark}}
* Matsayi mafi girma: Zugspitze, a cikin Bavaria Alps, {{Convert|2,962|m|ft}} , Garmisch-Partenkirchen / Grainau, Bavaria 47°25′N 10°59′E / 47.417°N 10.983°E / 47.417; 10.983 (Zugspitze (mafi girma)) <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|47|25|N|10|59|E|region:DE-BY_type:mountain}}
* Mafi girman zama: Feldberg, Baden-Württemberg, a cikin Black Forest, {{Convert|1,277|m|ft}} m (4,190
=== Da'awar teku ===
* Continental shelf: {{Convert|200|m|ft}} depth or to the depth of exploitation.
* Exclusive economic zone: {{Convert|57,485|km2|mi2}} with {{Convert|200|nmi|km mi|1}}. The exact EEZ is due to conventions with neighbouring states.
* Territorial sea: {{Convert|12|nmi|km mi|1}}
== Sauyin Yanayin jiki ==
[[Fayil:Deutschland_topo.jpg|left|thumb|Taswirar taswirar Jamus]]
Kashi na uku na arewacin kasar yana cikin Filayen Arewacin Turai, tare da fili mai laushi wanda ke ratsawa ta hanyar ruwa mai gudana zuwa arewa (Elbe, Ems, Weser, Oder). Ana samun wuraren da ke kusa da iyakar Holland da kuma bakin tekun Frisia. Sandy Mecklenburg a arewa maso gabas yana da tabkuna da yawa da aka kafa a kankara wanda ya fara ne a lokacin glacial na ƙarshe.
Motsawa kudu, tsakiyar Jamus yana da tsaunuka masu tsaunuka da tsaunukan tsaunuka, wasu daga cikinsu sun samo asali ne daga ayyukan [[Dutsen Volcano|dutsen wuta]] na dā. Kwarin Rhine ya ratsa yammacin wannan yankin. Tsakiyar tsaunuka suna ci gaba da gabas da arewa har zuwa Saale kuma suna haɗuwa da Dutsen Ore a kan iyaka da [[Kazech|Jamhuriyar Czech]]. Yankunan tsaunuka sun haɗa da Eifel, Hunsrück da Palatine Forest a yammacin Rhine, tuddai na Taunus a arewacin [[Frankfurt]], massif na Vogelsberg, Rhön, da kuma gandun daji na Thuringian. Kudancin [[Berlin]], ɓangaren gabashin tsakiyar ƙasar ya fi kama da ƙananan yankunan arewa, tare da ƙasa mai yashi da wuraren kogi kamar yankin Spreewald.
An bayyana yanayin kudancin Jamus ta hanyoyi daban-daban na tsaunuka da tsaunuka kamar su kewayen [[Swabia]]_Alb" id="mwxg" rel="mw:WikiLink" title="Swabian Alb">Swabian da Franconian Alb (wanda ya kai kusan daga asalin [[Danube]]" id="mwyA" rel="mw:WikiLink" title="Danube">Danube a kudu maso yamma Baden-Württemberg, a fadin Swabia zuwa Tsakiyar Franconia da kwarin Main) da kuma gandun daji na Bavarian tare da iyakar tsakanin Bavaria da Jamhuriyar Czech. [[Alps]] a kan iyakar kudancin sune tsaunuka mafi girma, amma ƙananan Alpine suna cikin Jamus (a kudu maso gabashin Swabia da Upper Bavaria) idan aka kwatanta da Switzerland da Austria. Black Forest, a kan iyakar kudu maso yamma da Faransa, ya raba Rhine daga asalin Danube a kan gangaren gabashinsa.
Bambancin arewa da kudu a Jamus, tsakanin 55°03"N (a List on Sylt) da 47°16"N (a kusa da Oberstdorf, Bavaria) yayi daidai da kusan digiri takwas na latitude (ko 889 km), wanda za'a iya gani musamman a lokacin bazara a cikin bambance-bambance tsakanin matsakaicin yanayin zafi. Bayan haka, akwai kaƙƙarfan layin yamma-gabas a yanayin zafi. An bayyana hakan ne ta hanyar shimfidar fili da buɗaɗɗen wurare a arewa maso yammacin Jamus da kusancinsa da teku, da kuma mafi tsayin ƙasa ta Kudu, mafi nisa daga teku, da tsaunukan Alps. Waɗannan tsaunuka suna hana yawancin iska mai ɗumi na Bahar Rum da ke kadawa zuwa kudancin Jamus. A arewacin tsaunin Alps da Carpathians, yanayin gida ya zama sanyi, ko da a latitude da tsayi iri ɗaya. Hakan na faruwa ne sakamakon wasu yankunan da ke nesa da magudanar ruwa ta Tekun Atlantika, wadanda aka sansu da samun ruwan zafi saboda latitude, baya ga kusanci da iska mai tsananin sanyi na Rasha da Siberiya. Ko da iskar hunturu na Siberiya ba ta mamaye Jamus ba, lokacin da suka mamaye Jamus, yanayin zafi na iya faɗuwa zuwa -20 C a cikin tsaunuka da ƙasa a cikin dare, kuma hakan yana da tasiri kan matsakaicin yanayin zafi na Nuwamba zuwa Maris. Ko da yake ba kasafai ake samun irin wannan sanyin ba, idan irin wannan sanyin ya kai Jamus, yankin Arewa maso Gabas ya fi shafa, yayin da Kudu maso Yamma ke samun ‘yan kwanaki masu sanyi gaba daya. Kogin Gulf Stream yana haifar da bakin teku yana samun mafi kyawun dare a cikin hunturu, kusan ba ya daskarewa.
Yankin da ya fi zafi a Jamus shine yankin da ke kan iyaka da [[Faransa]], yammacin tuddai na Schwarzwald, kusan tsakanin Mannheim zuwa arewa da iyakar Switzerland zuwa kudu. Yankin da ya fi sanyi (sai dai tsaunuka na tsaunuka) ana samunsa a sassan kudu maso gabashin Jamus a kusa da [[Dresden]] da Görlitz har zuwa [[Berlin]].
[[Climate|yanayi]] Jamus yana da matsakaici da Ruwa a yamma da kuma ruwan zafi a gabas. Yana da hunturu mai sanyi a yamma da hunturu mara kyau a gabas. Yana da ruwan sama mai matsakaici a duk shekara kuma galibi ana rufe shi daga Nuwamba zuwa Fabrairu. Lokacin bazara yana da dumi, musamman a kudu. Arewa da tsakiyar Jamus suna cikin yanayin yanayi wanda iska mai laushi ta yamma ta fi yawa. A arewa maso yamma da arewa, yanayin yana da nau'in teku. Lokacin hunturu akwai sanyi kuma lokacin rani yana da dumi. A gabas, yanayin yana nuna bayyanar siffofin nahiyar; hunturu yana da sanyi kuma lokacin rani yana da dumi. Sau da yawa ana yin rikodin lokutan fari.
A tsakiya da kudu, akwai yanayi na canji tsakanin teku ko nahiyar. Lokacin hunturu yana da sanyi kuma lokacin rani yana da dumi, kodayake matsakaicin yanayin zafi na iya wucewa {{Convert|30|°C|°F}} ° C (86 ° F) na kwanaki da yawa a jere yayin raƙuman zafi.
Yankunan da suka fi zafi a Jamus suna kudu maso yamma (duba Rhine Rift Valley, German Wine Route da Palatinate). Lokacin bazara yana da zafi tare da kwanaki da yawa har zuwa {{Convert|40|°C|°F}} ° C (104 ° F). Wani lokaci, mafi ƙarancin yanayin zafi ba ya sauka ƙasa da {{Convert|20|°C|°F|}} ° C (68 ° F), wanda yake da wuya a wasu yankuna, ban da bakin tekun Arewa da yanayin birni na yamma.<ref>{{Cite web |date=2014 |title=German Climate and Weather |url=http://www.wordtravels.com/Travelguide/Countries/Germany/Climate/ |access-date=November 30, 2006 |website=World Travels |publisher=Globe Media Ltd.}}</ref>
The recorded extremes are a maximum of {{Convert|41.2|°C|°F}} (July 2019, Duisburg-Bearl & Tönisvorst),{{Ana bukatan hujja|date=January 2023}} and a minimum of {{Convert|-37.8|°C|°F}} (February 1929, in Pfaffenhofen an der Ilm).<ref>{{Cite web |title=Wetterrekorde Deutschland |url=https://www.wetterdienst.de/Klima/Wetterrekorde/Deutschland/Temperatur/Max/ |access-date=8 May 2018 |publisher=wetterdienst.de}}</ref>{{Weather box}}
=== Amfani da ƙasa na Jamus ===
[[Fayil:Hintersee.jpg|left|thumb|Yankin tsaunuka a Bavaria]]
Jamus ta rufe jimlar km2 sq , wanda {{Convert|5,157|km2|sqmi}} km2 sq mi) ƙasa ce mai ban ruwa kuma {{Convert|8,350|km2|sqmi}} km2 sq mi) ruwa ne ya rufe shi, tabkuna mafi girma sune Lake Constance (dukka yanki na {{Convert|536|km2|sqmi}} km2 sq mi), tare da 62% na bakin teku kasancewa Jamusanci; ba a bayyana iyakoki duniya a kan tafkin kanta ba), Müritz ({{Convert|117|km2|sqmi}} km2 sq mi) da Chiemsee ({{Convert|80|km2|sqmi}} km2 sq mi). Yawancin Jamus an rufe su da ko dai ƙasar noma (33.95%); amfanin gona na dindindin sun rufe 0.57% na ƙasar.
Jamus tana da jimlar {{Convert|2,389|km|mi}} (1,484 na bakin teku da iyakoki jimlar kilomita {{Convert|3,714|km|mi}} (2,308 (a gefen agogo daga arewa: [[Denmark]] {{Convert|140|km|mi}} , [[Poland]] {{Convert|133|km|mi}}" 467 , [[Kazech|Jamhuriyar Czech]] {{Convert|704|km|mi}} , <ref name="cia">{{Cite web |date=April 26, 2015 |title=CIA – The World Factbook – Germany |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/ |access-date=2015-04-26 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=2021-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany |url-status=dead }}</ref> Austria {{Convert|801|km|mi}} title="Switzerland">Switzerland {{Convert|348|km|mi}} , [[Faransa]] {{Convert|418|km|mi}} , [[Luksamburg|Luxembourg]] {{Convert|128|km|mi}} km (80 , [[Beljik|Belgium]] 133 mi), [[Holand|Netherlands]] {{Convert|575|km|mi}} mi)). Yankin Jamus da [[Austriya|Ostiraliya]] ya haye kansa kusa da Jungholz . Yankin da Belgium ya haɗa da yankuna biyar na Jamus saboda layin jirgin ƙasa na Vennbahn. Yankin da ke tsakanin Switzerland ya haɗa da ƙauyen Jamus na Büsingen da Hochrhein wanda aka raba shi da sauran Jamus ta hanyar yanki na Switzerland mai faɗin mita 680 a mafi ƙanƙanta.
=== Koguna ===
[[Fayil:Germanymap2.png|thumb|Manyan koguna na Jamus]]
Manyan koguna a Jamus sune:
* Rhine (Rhein a cikin Jamusanci) tare da sashin Jamusanci mai tsayin kilomita 865 (537 mi) (babban rafukan da suka haɗa da Neckar, Babban da Moselle (Mosel)); Elbe mai yanki na Jamusanci na 727 km (452 mi) (shima yana malala cikin Tekun Arewa); kuma Danube (Donau) mai tsayin Jamusanci kilomita 687 (427 mi).
Ƙarin manyan koguna sun haɗa da Saale da Main a tsakiyar Jamus, Neckar a kudu maso yamma, Weser a Arewa da Oder a iyakar gabashin.
[[Fayil:Schauhöhlen_in_Deutschland.png|thumb|Nuna koguna a Jamus]]
A cikin duwatsun Karst an kafa koguna da yawa musamman a kwarin Hönne. Babban kogon al'adu na [[Turai]] yana cikin Balve.
=== Gidajen ruwa ===
Wani bincike na nesa na duniya na baya-bayan nan ya ba da shawarar cewa akwai <sup>2</sup>,783 km2 na filayen ruwa a Jamus, yana mai da shi ƙasa ta 11 dangane da yawan filayen ruwa da ke faruwa a can.<ref>{{Cite journal |last=Murray |first=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |date=2019 |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8 |journal=Nature |volume=565 |issue=7738 |pages=222–225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |pmid=30568300 |s2cid=56481043 |url-access=subscription}}</ref>
=== Albarkatun halitta ===
* Karfe, kwal, potash, katako, lignite, uranium, jan ƙarfe, [[Danyen mai|man fetur]], iskar gas, [[gishiri]], nickel, da [[ruwa]].
== Muhalli ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:386px;max-width:386px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:180px;max-width:180px"><div class="thumbimage">[[File:HeideblueteTiefental.JPG|alt=Lüneburg Heath|178x178px]]</div><div class="thumbcaption">[[Lüneburg Heath Nature Reserve|Gidan ajiyar yanayi na Lüneburg Heath]] a Lower Saxony[[Lower Saxony|Ƙananan Saxony]]</div></div><div class="tsingle" style="width:202px;max-width:202px"><div class="thumbimage">[[File:Aquila_chrysaetos_Flickr.jpg|alt=Golden eagle|200x200px]]</div><div class="thumbcaption">Gwargwadon zinariya tsuntsu ne mai kariya.</div></div></div></div></div>
; Batutuwan yanzu
* Fitowar da ake samu daga ma'aikatu da masana'antu masu kona gawayi suna taimakawa wajen gurbatar iska; Ruwan acid, sakamakon hayakin sulfur dioxide, yana lalata dazuzzuka a Jamus; gurbatar yanayi a Tekun Baltic daga danyen najasa da gurbataccen ruwa na masana'antu daga koguna a gabashin Jamus; zubar da shara mai haɗari; gwamnati (a karkashin Chancellor Schröder, SPD) ta sanar da aniyar kawo karshen amfani da makamashin nukiliya don samar da wutar lantarki; gwamnati tana aiki don saduwa da sadaukarwar EU don gano wuraren adana yanayi daidai da umarnin Flora, Fauna, da Habitat na EU. Dusar kankara ta ƙarshe ta Jamus tana ɓacewa.{{Ana bukatan hujja|date=November 2014}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2014)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
; Yarjejeniyar kasa da kasa
* Jam'iyya zuwa yarjejeniyoyin da suka shafi: gurɓataccen iska, nitrogen oxides, masu gurɓata iska na kwayoyin halitta, sulphur 85, sulphur 94, mahalli masu saurin canzawa, [[Tsarin Yarjejeniyar Antarctic|Yarjejeniyar Antarctic]]-Environmental, Yarjejeniya ta Antarctic, bambancin halittu, [[Canjin yanayi]], Yarjejeniyar Kyoto, hamada, nau'in da ke cikin haɗari, gyaran muhalli, sharar gida, haramtaccen jirgin ruwa, gurɓatawar jirgin ruwa, katako na Tropical Timber 83, Tropical Timer 94, wuraren da kifiyar kifi
* An sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: babu
; Haɗarin Halitta
* Ambaliyar ruwa ta koguna bayan ruwan sama mai yawa, kamar a lokacin ambaliyar Turai ta 2002, ko guguwar guguwa, kamar Ambaliyar Tekun Arewa ta 1962 da ambaliyar tarihi ta 1362 da 1634 wanda ya canza bakin tekun abin da ke yanzu yammacin Schleswig-Holstein.
A fannin ilimin ƙasa, ana raba Jamus tsakanin lardunan Atlantic na Turai da na Tsakiyar Turai na yankin Circumboreal a cikin mulkin Boreal. Yankin Jamus za a iya raba shi zuwa yankuna biyu: [[Forestry|gandun daji]] na Turai-Mediterranean da kuma Arewa maso gabashin Atlantic. Yawancin Jamus an rufe su da ko dai ƙasar noma (33%) ko gandun daji da gandun daji (31%). Kashi 15% ne kawai aka rufe shi da makiyaya na dindindin.
Tsire-tsire da dabbobin Jamus sune waɗanda gabaɗaya suke zuwa tsakiyar Turai. Beeches, itacen oak, da sauran bishiyun dazuzzukan sun zama kashi ɗaya bisa uku na gandun daji; conifers suna karuwa a sakamakon sake dazuzzuka. Bishiyoyin spruce da fir sun fi yawa a cikin tsaunuka na sama, yayin da ake samun Pine da larch a cikin ƙasa mai yashi. Akwai nau'ikan ferns, furanni, fungi, da mosses da yawa. Kifi ya yawaita a cikin koguna da Tekun Arewa. Dabbobin daji sun haɗa da barewa, boar daji, mouflon, fox, badger, kurege, Eurasian lynx, da ƙananan lambobi na beaver. Dabbobin batattu/masu haɗari sun haɗa da kerkeci mai launin toka, bear mai launin ruwan kasa, da bison na Turai. Tsuntsaye masu ƙaura daban-daban suna ratsa Jamus a cikin bazara da kaka.
Gidan shakatawa na ƙasa a Jamus sun haɗa da Wadden Sea National Parks, Jasmund National Park, Vorpommern Lagoon Area National Park, Müritz National Park, Lower Oder Valley National Park, Harz National Park, Saxon Switzerland National Park da Bavarian Forest National Park.
An san Jamus da lambunan kiwon dabbobi da yawa, wuraren shakatawa na namun daji, akwatunan kifaye, da wuraren shakatawa. Fiye da gidajen namun daji 400 da wuraren shakatawa na dabbobi suna aiki a Jamus, wanda aka yi imanin cewa shine mafi girma a kowace ƙasa a duniya. Zoo na Berlin shine mafi tsufa a cikin gidan zoo a Jamus kuma yana gabatar da mafi yawan tarin jinsuna a duniya.<ref>{{In lang|de}}[http://www.zoo-berlin.de/en/understand/zahlen-fakten.html Tierstatistik 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100609204353/http://www.zoo-berlin.de/en/understand/zahlen-fakten.html |date=2010-06-09 }}, Zoo Berlin.</ref>
A cikin yankuna masu dumi na kudanci, an shuka tsire-tsire da bishiyoyi masu zafi kamar kakatu da bishiyar dabino kuma an haɓaka su ta dabi'a daga baya, yayin da itatuwan tsakiyar Turai suma suke faruwa. Wannan lamari ne kawai ko da yake a cikin Babban, Rhine da Kwarin Neckar da Lake Constance. A cikin Jamusanci, mutane suna kiran su Tuscany na Jamus ko Riviera na Jamus.
== Yanayin ɗan adam ==
=== Yawan jama'a ===
[[Fayil:Population_density_of_Germany_2019.svg|thumb|Yawan jama'a]]
Tare da kimanin mazauna miliyan 83.2 a watan Disamba na 2020, Jamus ita ce ƙasa mafi yawan jama'a a Tarayyar Turai kuma tana cikin ƙasa ta 19 mafi girma a duniya dangane da yawan jama'ar. Yawan jama'arta ya tsaya a mazauna 233 a kowace murabba'in kilomita (600 / sq . Asusun Jama'a na Majalisar Dinkin Duniya ya lissafa Jamus a matsayin mai karɓar bakuncin na biyu mafi girma na baƙi na duniya a duk duniya, <ref>{{Cite web |title=International Migrant Stock 2020 |url=https://www.un.org/development/desa/pd/sites/www.un.org.development.desa.pd/files/undesa_pd_2020_ims_stock_by_sex_and_destination.xlsx |access-date=15 July 2021 |publisher=UN Department of Economic and Social Affairs}}</ref> kusan kashi 23% na yawan mutanen Jamus ba su da fasfo na Jamus ko kuma zuriyar kai tsaye ne na baƙi. Adadin ƙarni na uku da na gaba na baƙi ba a rubuta su ba.
=== Rarrabawar gudanarwa ===
Jamus ta ƙunshi <nowiki><i id="mwAi8">Jihohi</i></nowiki> goma sha shida waɗanda ake kira tare da Länder.<ref>The individual denomination is either ''Land'' [state], ''Freistaat'' [free state] or ''Freie (und) Hansestadt'' [free (and) Hanseatic city].<br /><br />{{Cite web |title=The Federal States |url=http://www.bundesrat.de/nn_11006/EN/organisation-en/laender-en/laender-en-node.html?__nnn=true |access-date=17 July 2011 |website=www.bundesrat.de |publisher=[[Bundesrat of Germany]] |archive-date=10 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130910131911/http://www.bundesrat.de/nn_11006/EN/organisation-en/laender-en/laender-en-node.html?__nnn=true |url-status=dead }}</ref> Kowace jiha tana da kundin tsarin mulkinta na jihar kuma tana da ikon cin gashin kanta game da ƙungiyarta ta ciki.<ref>{{Cite web |title=Example for state constitution: "Constitution of the Land of North Rhine-Westphalia" |url=http://www.landtag.nrw.de/portal/WWW/GB_I/I.7/Europa/Wissenswertes/English_information/North_Rhine_Westphalia_Constitution_revised.jsp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117011619/http://www.landtag.nrw.de/portal/WWW/GB_I/I.7/Europa/Wissenswertes/English_information/North_Rhine_Westphalia_Constitution_revised.jsp |archive-date=17 January 2013 |access-date=17 July 2011 |publisher=[[Landtag of North Rhine-Westphalia|Landtag (state assembly) of North Rhine-Westphalia]]}}</ref> Saboda bambance-bambance a cikin girman da yawan jama'a rarraba waɗannan jihohin ya bambanta, musamman tsakanin jihohin birni (''Stadtstaaten'') da jihohin da ke da manyan yankuna (''Flächenländer''). Don dalilai na gudanarwa na yanki jihohi biyar, wato Baden-Württemberg, Bavaria, Hesse, Arewacin Rhine-Westphalia da Saxony, sun ƙunshi jimlar gundumomi Gwamnati 22 (Regierungsbezirke). Ya zuwa watan Yulin 2021 an raba Jamus zuwa gundumomi 400 (''Kreise'') a matakin birni, waɗannan sun ƙunshi gundumomi 294 na karkara da gundumomi 106 na birane.<ref>{{Cite web |date=May 2019 |title=Kreise und kreisfreie Städte zur Europawahl 2019 |url=https://www.bundeswahlleiter.de/europawahlen/2019/kreise.html |access-date=15 July 2021 |publisher=[[Federal Returning Officer]] Deutschland |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 July 2021 |title=Fusion der Stadt Eisenach mit dem Wartburgkreis 01.07.2021 |url=https://www.eisenach.de/rathaus/fusion-der-stadt-eisenach |access-date=15 July 2021 |publisher=City Eisenach |language=de}}</ref>{{German Federal States|options=float:left; font-size:90%; border:3px; max-width:480px; width:50%;}}
{| cellspacing="2px"
|
{| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:90%;"
|- style="font-size:100%; text-align:right;"
! style="width:140px;" |Jiha
! style="width:85px;" |Babban Birni
! style="width:85px;" |Yankin (km<sup>2</sup>)
! style="width:85px;" |Yawan jama'a <ref>{{Cite web |date=21 June 2021 |title=Bevölkerung nach Nationalität und Bundesländern am 31.12.2020 |url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Bevoelkerungsstand/Tabellen/bevoelkerung-nichtdeutsch-laender.html |access-date=15 July 2021 |publisher=[[Statistisches Bundesamt]] Deutschland |language=de}}</ref>
|-
|Baden-Württemberg
|[[Stuttgart]]
| style="text-align:right" |35,752
| style="text-align:right" |11,103,043
|-
|Bavaria
|[[München|Munich]]
| style="text-align:right" |70,549
| style="text-align:right" |13,140,183
|-
|[[Berlin]]
|[[Berlin]]
| style="text-align:right" |892
| style="text-align:right" |3,664,088
|-
|Brandenburg
|[[Postdam|Potsdam]]
| style="text-align:right" |29,477
| style="text-align:right" |2,531,071
|-
|Bremen
|[[Bremen]]
| style="text-align:right" |404
| style="text-align:right" |680,130
|-
|[[Hamburg]]
|[[Hamburg]]
| style="text-align:right" |755
| style="text-align:right" |1,852,478
|-
|Hesse
|[[Wiesbaden]]
| style="text-align:right" |21,115
| style="text-align:right" |6,293,154
|-
|Mecklenburg-Vorpommern
|Schwerin
| style="text-align:right" |23,174
| style="text-align:right" |1,610,774
|-
|[[Lower Saxony|Ƙananan Saxony]]
|[[Hanover]]
| style="text-align:right" |47,618
| style="text-align:right" |8,003,421
|-
|Arewacin Rhine-Westphalia
|[[Düsseldorf]]
| style="text-align:right" |34,043
| style="text-align:right" |17,925,570
|-
|Rhineland-Palatinate
|[[Mainz]]
| style="text-align:right" |19,847
| style="text-align:right" |4,098,391
|-
|Saarland
|Saarbrücken
| style="text-align:right" |2,569
| style="text-align:right" |983,991
|-
|Saxony
|[[Dresden]]
| style="text-align:right" |18,416
| style="text-align:right" |4,056,941
|-
|Saxony-Anhalt
|[[Magdeburg]]
| style="text-align:right" |20,445
| style="text-align:right" |2,180,684
|-
|Schleswig-Holstein
|[[Kiel]]
| style="text-align:right" |15,763
| style="text-align:right" |2,910,875
|-
|Thuringia
|[[Erfurt]]
| style="text-align:right" |16,172
| style="text-align:right" |2,120,237
|}
|}
=== Gidajen birni ===
Jamus tana da manyan birane da yawa; mafi yawan jama'a sune: [[Berlin]], [[Hamburg]], [[München|Munich]], [[Köln|Cologne]], [[Frankfurt]], da [[Stuttgart]]. Babban birni shine yankin Rhine-Ruhr (miliyan 12), gami da [[Düsseldorf]] (babban birnin Arewacin Rhine-Westphalia), [[Köln|Cologne]], [[Essen]], [[Dortmund]], [[Duisburg]], da Bochum.
== Gidan wasan kwaikwayo ==
<gallery>
Fayil:Wattenmeer-Nordfriesland.jpg|Schleswig-Holstein Wadden Sea National Park
Fayil:Bremm_und_Calmont_0016.jpg|View over the Moselle and past the village of Dorf Bremm to the Calmont in the Eifel
Fayil:Lilienstein_Saxon_Switzerland.jpg|Lilienstein at Saxon Switzerland
Fayil:Die_Alpen,_gesehen_vom_Lusen.JPG|View from Mount Lusen in the Bavarian Forest over the Alpine Foreland
Fayil:Putgarten,_Kap_Arkona_(2011-05-21)_3.JPG|Cape Arkona on the island of Rügen
Fayil:Rhein_stromabwärts_bei_Erbach_im_Rheingau_mit_Insel_Mariannenau_Hessen_Landesgrenze_Rheinland-Pfalz_links_-_Foto_Wolfgang_Pehlemann_Wiesbaden_Photo_IMG_0274.jpg|Rhine at Eltville and Bingen
Fayil:Zollernalb_MichaD.jpg|Swabian Jura
Fayil:Pano_oberwiesenthal.jpg|View from the Fichtelberg mountain in the Ore Mountains
Fayil:Blick_vom_Hohfelsen.jpg|Black Forest near Seebach
Fayil:Blick_vom_Kehlsteinhaus_MQ.jpg|View of the Berchtesgaden Alps
</gallery>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cqcwxcod12h0nxnunvreut8pbgitn19
Yanayi a Faisalabad
0
108695
823116
705075
2026-04-20T18:11:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823116
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yanayin [[Faisalabad]]''' yana da yanayi na tsaka-tsaki (BSh) <ref name="Climate-Data.org">{{Cite web |title=Climate: Faisalabad - Climate graph, Temperature graph, Climate table |url=http://en.climate-data.org/location/764568/ |access-date=7 September 2013 |publisher=Climate-Data.org}}</ref> a cikin [[Köppen-Geiger climate classification system|Rarrabawar Köppen-Geiger]], yana kan iyaka da [[Yanayin zafi mai zafi]] (Cwa) tare da lokacin zafi da sanyi mai sanyi. Matsakaicin matsakaicin yanayin zafi a watan Yuni shine {{Convert|45.5|C|F}} ° C (113.9 ° F) da {{Convert|26.9|C|F}} ° C (80.4 ° F). A watan Janairu matsakaicin matsakaicin shine {{Convert|19.4|C|F}} ° C (66.9 ° F) da {{Convert|4.1|C|F}} ° C (39.4 ° F).
Lokacin bazara yana farawa a tsakiyar Afrilu kuma yana ci gaba har zuwa ƙarshen Oktoba. Mayu da Yuni sune watanni mafi zafi, yayin da Yuli, Agusta da farkon rabin Satumba na iya zama mai zafi, ban da kwanakin da ruwan sama ya yi. Yuni shine watan da ya fi zafi a Faisalabad, lokacin da yanayin ya bushe kuma guguwar ƙura ta zama ruwan dare. Watan da ya fi sanyi shine Janairu, wanda kuma shine watan busasshiyar rana tare da manyan kwanakin hazo. Ruwan yana da yawa musamman da dare da kuma safiya. Lokacin hunturu yana farawa a watan Nuwamba kuma yana ci gaba har zuwa farkon Fabrairu. Lokacin bazara yana farawa bayan tsakiyar Fabrairu kuma yawanci yana ci gaba har zuwa ƙarshen Maris, lokacin da yanayin zafi ya fara tashi kuma yanayin ya zama ya bushe da rana. Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara yana da kusan millimeters 602 (23.7 in), wanda ke da yanayi sosai tun lokacin da kusan rabin ruwan sama na kowace shekara ke faruwa a watan Yuni, Yuli, Agusta da Satumba a lokacin damina.{{Weather box}}
== Yanayi mai tsanani ==
Yanayin zafin birnin ya kai madaidaicin zafin rani na 48.0 °C (118.4 °F), wanda aka lura a ranar 9 ga Yuni 1947 da kuma a ranar 26 ga Mayu 2010.[1] An yi rikodin mafi ƙarancin zafin jiki na -4.0 °C (24.8 °F) a ranar 15 ga Janairun 1978. Rikodin ruwan sama na sa'o'i 24 ya tsaya a ƙaƙƙarfan milimita 264.2 (10.40 in) da aka yi rikodin a ranar 5 ga Satumba 1961, wanda ke kusan kashi 70 na yawan ruwan sama na shekara-shekara. Guguwar iska mafi girma da aka taɓa samu a Faisalabad ta faru ne a lokacin wata mummunar guguwar ƙura a ranar 2 ga Yuni 2000, lokacin da madaidaicin gudun iskar ya kai kilomita 151 a cikin awa ɗaya (94 mph; 82 kn). <ref>{{Cite web |title=Historical Events |url=http://rmcpunjab.pmd.gov.pk/P-historical.html |access-date=2025-07-29 |archive-date=2022-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617201500/https://rmcpunjab.pmd.gov.pk/P-historical.html |url-status=dead }}</ref>
== Iska ==
Baya ga rikodin zafin jiki da ruwan sama, iskõki a Faisalabad gabaɗaya suna da sauƙi. Birnin yana cikin yankin da ke da saurin iska. Iska ta yamma ta mamaye da yamma, yayin da dare ke da kwanciyar hankali. Iska ta kudu maso gabas / gabas ta zama ruwan dare a nan a lokacin ruwan sama. Faisalabad, kasancewa a cikin filayen, na iya fuskantar tsawa mai tsanani da iska mai ƙarfi wanda zai iya lalata amfanin gona.{{Climate chart|Faisalabad (1990-2012)|4.1|19.4|11.5|7.1|21.9|26.1|12.3|26.7|35.7|18.0|33.5|56.9|22.7|38.4|69.2|26.9|40.5|137.9|27.1|37.1|195.0|26.6|36.1|139.8|23.7|35.7|68.7|17.0|33.0|33.8|10.1|27.2|13.0|5.1|21.4|8.6}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
j1k7i874vr17nr3nbl6m127v8bs1j9q
Yanayin Kazakhstan
0
108829
823198
679639
2026-04-21T02:47:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823198
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Kazakhstan_2001_CIA_map.jpg|thumb|Cikakken taswirar Kazakhstan]]
'''Kazakhstan''' tana cikin [[Tsakiyar Asiya|Asiya ta Tsakiya]], tare da [[Kazakhstan]]" karamin yanki a [[Gabashin Turai]]. Tare da yanki na kimanin kilomita 2,724,900 (1,052,100 sq Kazakhstan ita ce ƙasa ta tara mafi girma a duniya, fiye da sau biyu girman girman sauran jihohin Asiya ta Tsakiya guda huɗu kuma 60% ya fi [[Alaska]] girma. Kasar tana da iyaka da [[Turkmenistan]], [[Uzbekistan]], da [[Kirgistan|Kyrgyzstan]] a kudu; [[Rasha]] a arewa; Rasha da [[Tekun Caspian]] a yamma; da Yankin Xinjiang Uygur na kasar Sin a gabas.
== Yankin da iyakoki ==
[[Fayil:Map_of_Central_Asia.png|thumb|Tare da yankin ƙasa na <sup>2</sup>.6 miliyan km2, Kazakhstan ita ce ƙasa mafi girma a Asiya ta Tsakiya kuma ta tara mafi girma a duniya]]
A cewar CIA World Factbook kimantawa: <ref name="CIA Factbook">{{Cite web |title=Central Asia :: Kazakhstan — The World Factbook - Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ |access-date=2020-01-05 |website=www.cia.gov |archive-date=2021-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109132304/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Official website of the President of the Republic of Kazakhstan - The Republic of Kazakhstan |url=https://www.akorda.kz/en/republic_of_kazakhstan/kazakhstan}}</ref>
; Area
:* Total: {{Convert|2,724,900|km2}}
:** ''country rank in the world'': 9th
:* Land: {{Convert|2,699,700|km2}}
:* Water: {{Convert|25,200|km2}}
; Yankin kwatankwacin
:* Kwatanta Ostiraliya: dan kadan ya fi Yammacin Ostiraliya
:* Kwatanta Kanada: dan kadan kasa da 1 + 2 sau girman Nunavut
:* Kwatanta Amurka: kusan 3/5 ya fi [[Alaska]] girma
; Yankunan ƙasa
:* Jimillar: kilomita 13,364 (8,304
:* Kasashen iyaka: Jamhuriyar Jama'ar Sin (zuwa kudu maso gabas) kilomita 1,765 (1,097 mi) Kyrgyzstan (zuwa kudu gabas) kilometres 1,212 (753 mi) Rasha (zuwa arewa) kilomita 7,644 (4,750 mi) Turkmenistan (zuwa kudu yamma) kilomita 413 (257 mi) Uzbekistan (zuwa kudanci) kilomita 2,330 (1,450 mi).
:** [[Sin|Jamhuriyar Jama'ar Sin]] (zuwa kudu maso gabas) kilomita 1,765 (1,097
:** [[Kirgistan|Kyrgyzstan]] (zuwa kudu maso gabas) kilomita 1,212 (753
:** [[Rasha]] (zuwa arewa) kilomita 7,644 (4,750
:** [[Turkmenistan]] (zuwa kudu maso yamma) kilomita 413 (257
:** [[Uzbekistan]] (zuwa kudu) kilomita 2,330 (1,450 .
; Yankin bakin teku
:* 0 km (0 mi) Lura: Kazakhstan tana kan iyaka da Tekun Caspian. Yankin bakin tekun tare da Tekun Caspian yana da kilomita 1,894 ko mil 1,177.
:** Lura: Kazakhstan tana da iyaka da [[Tekun Caspian]]. Yankin bakin tekun tare da Tekun Caspian yana da kilomita 1,894 ko mil 1,177.
; Da'awar teku
:* Rashin jituwa na kan iyaka da [[Rasha]], [[Azerbaijan]], da [[Turkmenistan]]
; Babban tsawo
:* Matsayi mafi ƙasƙanci: Karagiye Rashin lafiya - mita 132 (-433
:* Matsayi mafi girma: Khan Tengri mita 6,995 (22,949
== Ƙasashe ==
Fiye da kashi uku cikin huɗu (75%) na ƙasar, gami da dukan yamma da mafi yawan kudu, ko dai hamada ce (kashi 33.2) ko hamada (kashi 44).
:* Hamada: 44% (1,198,956 km<sup>2</sup>)
:* Semi-desert: 14% (381,486 km<sup>2</sup>)
:* Steppe: <sup>2</sup>% (708,474 km2)
:* [[Gandun Daji|dazuzzuka]]: kawai 5.5% (149,870 km<sup>2</sup>)
:* Hamada + rabin hamada: 58% (1,580,44<sup>2</sup> km2)
:* Hamada + rabin hamada + tsaunuka: 84% (<sup>2</sup>,288,916 km2)
=== Amfani da ƙasa ===
A cewar CIA World Factbook kimantawa: <ref name="CIA Factbook"/>
; Yankin noma 77.4% (2011)
:* Yankin noma: 8.9%
:* amfanin gona na dindindin: 0%
:* Filaye na dindindin: 68.5%
:* [[Gandun Daji|Dajin]]: 1.2%
:* Sauran: 21.4%
; Ƙasar da ake ban ruwa (2012)
:* <sup>2</sup>,660 km2
=== Hamada ===
# Aral Karakum Desert 40,000 km<sup>2</sup>
# Dajin Aralkum
# Dajin Barsuki
# Betpak-Dala 75,000 km<sup>2</sup>
# Kyzylkum Desert <sup>2</sup>,000 km2
# Jejin Moiynkum 37,500 km<sup>2</sup>
# Ryn Desert 40,000 km<sup>2</sup>
# Hamada ta Saryesik-Atyrau
# Taukum 10,000 km<sup>2</sup>
# Ustyurt Plateau <sup>2</sup>,000 km2
== Yanayin ƙasa da magudanar ruwa ==
[[Fayil:Astana-steppe-7748.jpg|left|thumb|A cikin tsaunuka na Asiya ta Tsakiya (Yankin Akmola) ]]
Akwai bambancin yanayin ƙasa a cikin Kazakhstan. Matsayi mafi girma shine saman dutsen Khan Tengri, a kan iyakar Kyrgyz da China a cikin kewayon [[Tian Shan]], tare da tsawo na {{Convert|6995|m}} ({{Convert|7010|m}} m (23,000 tare da kankara) sama da matakin teku; mafi ƙasƙanci shine kasan Karagiye depression a {{Convert|132|m}} ƙasa da matakin teku, a lardin Mangystau gabashin [[Tekun Caspian]]. Yawancin ƙasar suna tsakanin 200-300 sama da matakin teku, amma bakin tekun Caspian na Kazakhstan ya haɗa da wasu daga cikin mafi ƙasƙanci a Duniya.
Yawancin tsaunuka na Altay da Tien Shan suna rufe da dusar ƙanƙara, duk shekara, kuma runoff ɗin su shine tushen mafi yawan koguna, rafi, da tabkuna na Kazakhstan. Yankin Almaty na Kazakhstan kuma gida ne ga tsaunin dutsen Mynzhylky.
Sai dai kogin Tobol, Ishim, da Irtysh (sunayen Kazakh waɗanda suke, bi da bi, Tobyl, Esil, da Ertis), ɓangarorin da ke gudana ta Kazakhstan, duk koguna da rafi na Kazakhstan suna cikin tsarin da ba a rufe su ba. Ko dai suna gudana cikin ruwa mai zaman kansa kamar Tekun Caspian ko kuma kawai sun ɓace cikin tsaunuka da hamada na tsakiya da kudancin Kazakhstan. Koguna da yawa, rafi, da tabkuna na yanayi ne, suna narkewa a lokacin rani. Mafi girman ruwa guda uku sune Tafkin Balkhash, wani tafki mai ɗanɗano, wani tafkin gishiri a gabas, kusa da Almaty, Tekun Caspian, da Tekun Aral, dukansu suna cikin Kazakhstan.
Kimanin kashi 9.4 cikin dari na ƙasar Kazakhstan sun haɗu da [[Gandun Daji|gandun daji]] da gandun dajin da ba su da itace, da farko a arewa ko a cikin kwandon [[Ural River|Kogin Ural]] a yamma. Fiye da kashi uku cikin hudu na kasar, gami da duk yamma da mafi yawan kudu, ko dai hamada ce (kashi 33.2) ko hamada (kashi 44). Yankin da ke cikin waɗannan yankuna ba shi da komai, ya lalace, ya lalacewa (Upland da lowland), tare da yashi a cikin [[Kyzyl Kum|Qizilqum]] ("The Red Sands"; a cikin tsarin Rasha, [[Kyzylkum]]), [[Moyunqum]] (a cikin tsarin Rasha), Muyunkum) da hamadar [[Barsuki Desert|Barsuki]], waɗanda ke zaune a kudancin tsakiyar Kazakhstan.
== Yanayi ==
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_KAZ_1991–2020.svg|thumb|Taswirar Kazakhstan na rarraba yanayi na Köppen.]]
Yanayin Kazakhstan ya kunshi mafi yawan yanayi na nahiyar, tsaka-tsaki, da yanayin hamada mai sanyi. A lokacin rani yanayin zafi ya kai fiye da {{Convert|30|°C}} ° C (86 ° F) kuma a cikin hunturu matsakaicin -9 ° C (15.8 ° F).
Shafukan yanayi da aka gani a ƙasa wasu misalai ne masu ban sha'awa na yanayin yanayi daban-daban na ƙasar, waɗanda aka ɗauka daga birane biyu masu banbanci (tare da teburin su) waɗanda ke wakiltar sassa biyu daban-daban nke ƙasar; Aktau da Tekun Caspian a yammacin ƙasar suna da Yanayin hamada mai sanyi da yanayin sanyi mai sanyi, yayin da Petropavl ke nuna yanayin yanayi na musamman ga sauran ƙasar; bambancin yanayi mai zafi na nahiyar da aka sani da rarraba ruwan sama mara kyau da yanayin zafi tsakanin lokutan.
Duk da karancin ruwan sama na kasar da kuma mafi yawan yanayin busasshiyar ƙasa, ambaliyar ruwa da aka kawo ta hanyar ruwan sama mai yawa da narkewar dusar ƙanƙara ba sabon abu ba ne a yankunan arewa da na tsakiya na kasar. A watan Afrilu na shekara ta 2017, bayan hunturu tare da dusar ƙanƙara kashi 60 cikin dari sama da matsakaici, ruwan sama mai ƙarfi ya haifar da lalacewa mai yawa kuma ya kori dubban mutane na ɗan lokaci.<ref>{{Cite web |title=Flooding Sparks Complaints, Finger-Pointing |url=http://www.eurasianet.org/node/83406 |access-date=1 May 2017 |publisher=EurasiaNet.org}}</ref>{{Climate chart|[[Aktau]] ([[Caspian Sea]] shore)|-2|1|8|-2|2|9|1|6|15|7|14|17|15|22|20|19|26|16|22|29|16|21|28|16|16|23|17|9|16|16|3|9|16|0|3|16}}{{Climate chart|[[Petropavl]] ([[North Kazakhstan Region|North Kazakhstan]])|-20.0|-11.8|22.0|-19.4|-10.4|17.0|-12.5|-2.8|16.0|-1.2|9.1|22.0|6.2|19.3|31.0|12.0|24.6|37.0|14.0|25.5|66.0|11.6|23.0|47.0|5.7|16.4|33.0|-0.3|8.4|30.0|-10.9|-3.6|30.0|-17.6|-9.7|27.0}}
{| class="wikitable sortable" style="margin:auto;"
|+Matsakaicin matsakaicin yanayin zafi na yau da kullun don manyan birane a Kazakhstan <ref>{{Cite web |title=Kazakhstan climate information |url=http://www.weatherbase.com/weather/city.php3?c=KZ&name=Kazakhstan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102193331/http://www.weatherbase.com/weather/city.php3?c=KZ&name=Kazakhstan |archive-date=2 January 2016 |access-date=4 February 2016 |publisher=Weatherbase}}</ref>
!Wurin da yake
!Yuli (°C)
!Yuli (°F)
!Janairu (°C)
!Janairu (°F)
|-
|Almaty
|30/18
|86/64
|0/−8
|33/17
|-
|Shymkent
|32/17
|91/66
|4/−4
|39/23
|-
|Karaganda
|27/14
|80/57
|−8/−17
|16/1
|-
|[[Astana]]
|27/15
|80/59
|−10/−18
|14/−1
|-
|Pavlodar
|28/15
|82/59
|−11/−20
|12/−5
|-
|Aktobe
|30/15
|86/61
|−8/−16
|17/2
|}
== Matsalolin muhalli ==
[[Fayil:Kazakhstan.A2001150.0615.500m.jpg|thumb|Sassan Kazakhstan (sama) da Kyrgyzstan a kasa. Tafkin da ke saman hoton shine Tafkin Balkhash .]]
Yanayin [[Kazakistan|Kazakhstan]] ya lalace sosai ta hanyar ayyukan ɗan adam. Yawancin ruwa a Kazakhstan an gurɓata shi da magungunan masana'antu, magungunan kashe kwari da sauran taki, kuma, a wasu wurare, abubuwa masu guba. Lalacewar da aka fi gani ta kasance ga Tekun Aral, wanda a kwanan nan kamar shekarun 1970 ya fi girma fiye da kowane Babban Tafkuna [[Amurka ta Arewa|Arewacin Amurka]] sai dai Lake Superior. Tekun ya fara raguwa da sauri lokacin da aka kara yawan ban ruwa da sauran buƙatu a kan manyan masu ba da gudummawa, Sir Darya da Amu Darya (wanda ya kai Aral daga makwabciyar [[Uzbekistan]]), duk an kawar da shigowar. A lokacin Soviet Era, Kazakhstan ta karbi ruwa daga [[Tajikistan]] da [[Kirgistan|Kyrgyzstan]], kuma Uzbekistan, [[Turkmenistan]], da Kazakhstan sun samar da man fetur da iskar gas ga waɗannan ƙasashe biyu. Koyaya, bayan rushewar USSR wannan tsarin ya rushe kuma ba a sanya wani shiri na maye gurbin wannan tsarin ba. Dangane da binciken da Ƙungiyar Crisis ta Duniya ta gudanar, akwai ƙarancin niyyar siyasa don warware wannan matsalar duk da bukatar Asiya ta Tsakiya don raba albarkatun juna. A shekara ta 1993 Tekun Aral ya rasa kimanin kashi 60 cikin dari na girmansa, a cikin tsari ya fashe zuwa sassa uku marasa alaƙa. Karin salinity da rage mazaunin sun kashe kifin Aral Sea, saboda haka sun lalata masana'antar kamun kifi da ta taɓa aiki, kuma bakin teku mai raguwa ya bar tsohon tashar jiragen ruwa ta Aral'sk fiye da kilomita saba'in daga gefen ruwa. Rashin wannan babban ruwa ya kara bambancin zafin jiki a yankin, wanda hakan ya shafi aikin gona. Babban tasirin aikin gona, duk da haka, ya fito ne daga ƙasa mai cike da gishiri da magungunan ƙwayoyin cuta wanda aka sani iska tana ɗauke da shi har zuwa tsaunukan Himalaya da [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]]. Sanya wannan ƙasa mai gishiri a gonakin da ke kusa da ita yana hana su. Shaida ta nuna cewa gishiri, magungunan kashe kwari, da raguwar takin sinadarai suma suna shafar rayuwar ɗan adam a kusa da tsohuwar Tekun Aral; mutuwar jarirai a yankin ya kusanci kashi 10 cikin dari idan aka kwatanta da kashi 2.7 cikin dari na ƙasa a 1991.
Sabanin haka, matakin ruwa na Tekun Caspian yana ƙaruwa a hankali tun 1978 saboda dalilan da masana kimiyya ba su iya bayyanawa ba. A ƙarshen arewacin teku, fiye da murabba'in kilomita 10,000 na ƙasa a Lardin Atyrau sun cika da ambaliyar ruwa. Masana sun kiyasta cewa idan yawan karuwa na yanzu ya ci gaba, garin Atyrau na bakin teku, wasu cibiyoyin jama'a tamanin da takwas, da yawancin filayen mai na Caspian na Kazakhstan za a iya nutsewa nan ba da daɗewa ba.
Rugujewar iska ta kuma shafi sassan arewa da na tsakiya na jamhuriya saboda gabatar da noman alkama mai yawa. A cikin shekarun 1950 da 1960, an rasa ƙasa mai yawa lokacin da aka noma manyan yankuna na filayen Kazakhstan a matsayin wani ɓangare na aikin noma na Khrushchev na Virgin Lands. A tsakiyar shekarun 1990s, kimanin kashi 60 cikin 100 na makiyaya na jamhuriya suna cikin matakai daban-daban na hamada.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
tnesw1pish8ws3kj5ivmshx4ary4zsd
Yanayin Serbia
0
108870
823203
788684
2026-04-21T03:05:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823203
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_SRB_1991–2020.svg|right|thumb|Taswirar rarraba yanayi ta Köppen na Serbia]]
'''Yanayin Serbia''' yana tsakanin yanayin nahiyar a arewa, tare da sanyi mai bushe, da kuma zafi, lokacin rani mai zafi tare da tsarin ruwan sama mai rarraba, da kuma Yanayin Bahar Rum a kudu tare da zafi, lokacin zafi da kaka da matsakaicin sanyi da ruwan sama mai yawa tare da dusar ƙanƙara mai yawa. Bambance-bambance a cikin tsawo, kusanci da Tekun Adriatic da Tekun Aegean da manyan koguna, da kuma fallasawa ga iskõki suna haifar da bambancin yanayi.<ref>{{Cite web |year=2007 |title=Serbia :: Climate |url=http://www.britannica.com/eb/article-92892/Serbia |publisher=Encyclopædia Britannica Online |pages=5 of 71}}</ref>
Yawancin Arewacin Serbia suna da yanayi na yanayi na yau da kullun, tare da yawan iska daga arewaci da yammacin Turai waɗanda ke siffanta yanayin yanayinsa. Kudu da Kudu-maso-gabas na Serbia suna ƙarƙashin tasirin tasirin Bahar Rum (zafi mai zafi da lokacin sanyi). Duk da haka, Dinaric Alps da sauran tsaunukan tsaunuka suna ba da gudummawa ga sanyaya wani babban ɓangare na dumbin iska. Lokacin sanyi yana da zafi sosai a Raška (yanki) saboda tsaunuka da ke kewaye da tuddai.[1] Ɗaya daga cikin siffofin yanayi na Serbia shine Košava, iska mai sanyi da iska mai sanyi sosai wanda ke farawa a cikin Dutsen Carpathian kuma yana bin Danube arewa maso yamma ta hanyar Ƙofar Iron inda yake samun tasirin jet kuma yana ci gaba zuwa [[Belgrade]] kuma yana iya yadawa har zuwa kudu kamar Niš.<ref name="AMS">{{Cite web |date=June 2000 |title=Kossava |url=http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=kossava1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930211835/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=kossava1 |archive-date=30 September 2007 |access-date=11 March 2007 |website=Glossary of Meteorology, Second Edition |publisher=[[American Meteorological Society]]}}</ref> Ƙananan yankuna na Bahar Rum suna ko'ina cikin kudancin Serbia, a Zlatibor da Gundumar Pčinja a kusa da kwarin da kogin Pčinja.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/ |access-date=2016-04-14 |website=Cia.gov |archive-date=2021-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204144154/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=RPK Uzice - TOURISM IN ZLATIBOR REGION |url=http://www.rpk-uzice.co.rs/en/tourism/index.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315155231/http://www.rpk-uzice.co.rs/en/tourism/index.php |archive-date=March 15, 2012 |access-date=November 30, 2010}}</ref><ref>{{Cite web |title=River Pčinja Valley | Travel 2 Serbia |url=http://travel2serbia.com/rivers%20/river-pcinja-valley |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090918082907/http://travel2serbia.com/rivers%20/river-pcinja-valley |archive-date=September 18, 2009 |access-date=February 10, 2010}}</ref>
Matsakaicin zafin iska na shekara-shekara na lokacin 1981-2017 don yanki mai tsayi har zuwa mita 300 (984 ft) shine 11.6 °C (52.9 °F). Wuraren da ke da tsayin mita 300 zuwa 500 (984 zuwa 1,640 ft) suna da matsakaicin zafin shekara na kusan 11.0 °C (51.8 °F), kuma sama da mita 1,000 (3,281 ft) na tsayi a kusa da.<ref name="RHMZ">{{Cite web |title=Basic Climate Characteristics for the Territory of Serbia |url=http://www.hidmet.gov.rs/eng/meteorologija/klimatologija_srbije.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010154413/http://www.hidmet.gov.rs/eng/meteorologija/klimatologija_srbije.php |archive-date=2017-10-10 |publisher=Republic Hydrometeorological Service of Serbia}}</ref>
== Yanayi mai tsanani da rikodin ==
Serbia tana ɗaya daga cikin ƙasashe kalilan na Turai da ke da haɗari sosai ga haɗarin yanayi (girgizar ƙasa, guguwa, ambaliyar ruwa da fari). <ref>{{Cite web |year=2013 |title=World Risk Report 2013 – Exposure to natural hazards |url=http://www.worldriskreport.com/uploads/media/WorldRiskReport_2013_online_01.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816173655/http://www.worldriskreport.com/uploads/media/WorldRiskReport_2013_online_01.pdf |archive-date=16 August 2014 |publisher=Alliance Development Works |pages=3–4}}</ref> An kiyasta cewa ambaliyar ruwa mai yuwuwa, musamman a yankunan Tsakiyar Serbia, tana barazana ga manyan ƙauyuka 500 da kuma yanki na murabba'in kilomita 16,000.<ref>{{Cite web |title=River floods Serbia |url=http://www.climateadaptation.eu/serbia/river-floods/ |access-date=18 December 2014 |publisher=European Centre for Climate Adaptation}}</ref> Mafi muni shine ambaliyar ruwa a watan Mayu 2014, lokacin da mutane 57 suka mutu kuma an yi lalacewar sama da Yuro biliyan 1.5.
Mafi ƙarancin zafin jiki da aka rubuta a Serbia ya kasance -39.5 ° C (-39.1 ° F) (Janairu 26, 2006, Karajukića Bunari a Pešter), kuma mafi girma ya kasance {{Convert|44.9|C|F}} ° .8 ° F (Yuli 24, 2007, Smederevska Palanka).<ref name="RHMZ"/><ref>{{Cite web |title=Minus trideset za početak |url=https://arhiva.vesti-online.com/Vesti/Srbija/460843/Minus-trideset-za-pocetak |website=Vesti online}}</ref><ref>{{Cite web |title=Temperature Regime for Serbia (Standard Normal Period 1961–1990) |url=https://www.hidmet.gov.rs/eng/meteorologija/klimatologija_temp_rezim.php |access-date=July 13, 2023 |website=Republic Hydrometeorological Service of Serbia – RHMZ}}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Yanayi]]
5dntx5pwyj0ak9s9no95gpzthbio12n
Yanayin yanayi na Suriname
0
109090
823215
788215
2026-04-21T04:03:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823215
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|+ class="infobox-title" id="4" |Yanayin Suriname
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:PAT_-_Suriname.gif|frameless]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nahiyar
| class="infobox-data" |[[South America|Kudancin Amurka]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin
| class="infobox-data" |[[Caribbean]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ma'auni
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Geography_of_Suriname¶ms=4_00_N_56_00_W_type:country <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">4°00′N</span> <span class="longitude">56°00′W</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">4,000°N 56.000°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">4.000; -56.000</span></span></span>]</span></span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin
| class="infobox-data" |Matsayi na 90
|-
! class="infobox-label" scope="row" |• Jimillar
| class="infobox-data" |163,8<sup>2</sup> km2 (63,250 sq mi)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |• Ƙasar
| class="infobox-data" |95.33%
|-
! class="infobox-label" scope="row" |• Ruwa
| class="infobox-data" |4.67%
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin bakin teku
| class="infobox-data" |386 km (240 mi)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankuna
| class="infobox-data" |jimlar tsawon 1,707 km (1,061 mi)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mafi Girma
| class="infobox-data" |Juliana Top mita 1,230 (4,040 ft) <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Matsayi mafi ƙasƙanci
| class="infobox-data" |Tekun Caribbean mita 0 (0 ft) <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kogin da ya fi tsayi
| class="infobox-data" |Kogin Courantyne 724 km (450 mi) <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Tafkin da ya fi girma
| class="infobox-data" |Ruwa na Brokopondo 1,560 km (970 mi) <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin tattalin arziki na musamman
| class="infobox-data" |1<sup>2</sup>,772 km2 (49,333 sq mi)
|}
[[Fayil:Suriname_geology_NL_annot.svg|right|thumb|378x378px|Taswirar taswirar Suriname da EEZ (yanki na tattalin arziki na musamman).]]
[[Suriname]] s yana arewacin Kudancin Amurka kuma yanki ne na Caribbean ta Kudu Amurka, yana iyaka da Arewacin Tekun Atlantika, tsakanin Guiana na Faransa da Guyana. An rufe shi da gandun daji na wurare masu zafi, yana ɗauke da ɗimbin ɗimbin flora da fauna waɗanda, galibi, suna ƙara fuskantar barazanar sabon ci gaba. Akwai ƙananan jama'a, yawancinsu suna zaune a bakin teku..
A halin yanzu akwai rikice-rikicen kan iyaka guda biyu da ba a warware su ba waɗanda ke shafar yanayin Suriname, wato Yankin Tigri a yankin kudu maso yammacin kusa da [[Guyana]] da kuma yankin Marouini / Litani tare da Guiana ta Faransa a kudu maso gabas.
== Wurin da yake ==
'''Yanayin ƙasa:''' 4°00′N 56°00′W / 4.000°N 56.000°W / 4.000; -56.000<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4|00|N|56|00|W|type:country}}
Nahiyar: Kudancin Amurka
=== Yankin ===
''Jimillar:''{{Convert|163820|km2|sqmi}}''Ƙasar:''{{Convert|156000|km2|sqmi}}''Ruwa:''{{Convert|7820|km2|sqmi}}
'''Yankin - kwatankwacin:''' Dubi tsari na girman 1 E +1 E+11 m2. Ya fi [[Tunisiya]] girma.
=== Yankunan ƙasa ===
[[Fayil:Suriname1991_Karte_umstrittene_Gebiete.jpg|thumb|331x331px|Suriname tare da yankunan da ake takaddama a kai, ciki har da yankin Tigri da Guyana ke iko da shi da kuma yankin kudu maso gabas da ke karkashin ikon Guiana na Faransa.]]
[[Fayil:Encyclopaedie_van_Nederlandsch_West-Indië-Surinam_north-Benj004ency01ill_stitched.jpg|thumb|364x364px|Suriname (kimanin shekara ta 1914) a cikin Encyclopedia na Dutch West Indies, na ɗan wasan kwaikwayo na Surinamese Herman Benjamins da ɗan asalin Dutch Johannes Snelleman.]]
''Jimillar:''{{Convert|1703|km|mi}}
* [[Brazil]] - kilomita 593 (368
* Guiana ta Faransa - kilomita 510 (320
* [[Guyana]] - kilomita 600 (370
=== Da'awar teku ===
''Exclusive economic zone:''
{{Convert|127,772|km2|mi2}} and {{Convert|200|nmi|km mi|1}}
== Yanayi da canjin yanayi ==
Suriname tana da [[Yanayin gandun daji na wurare masu zafi]] da kuma yanayin zafi na wurare masu yawa, tare da yanayin zafi a duk shekara.<ref>{{Cite web |last=Sánchez-Dávila |first=Gabriel |date=15 Sep 2022 |title=Clasificación climática de Sudamérica |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/b74200791dda49958d6d39eddaca74a0 |access-date=6 November 2024 |website=ArcGIS StoryMaps |language=Spanish}}</ref>
[[Canjin yanayi]] a duka Suriname da duniya baki daya yana haifar da yanayin zafi da kuma matsanancin yanayi. A matsayinta na kasa mai talauci, gudummawar da take bayarwa ga canjin yanayi na duniya ta iyakance. Suriname tana da babban gandun daji, kasar tana gudanar da tattalin arzikin carbon mara kyau tun shekara ta 2014. <ref name="Carbon Negative">{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Suriname's climate promise, for a sustainable future |url=https://news.un.org/en/story/2020/01/1056422 |access-date=2020-06-07 |website=UN News |language=en |archive-date=2020-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201110002634/https://news.un.org/en/story/2020/01/1056422 |url-status=dead }}</ref> Yanayin zafi da canje-canje a cikin yanayin hazo <ref name="Historical Climate">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Historical Climate Data Suriname |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/suriname/climate-data-historical |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607150146/https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/suriname/climate-data-historical |archive-date=2020-06-07 |access-date=2020-06-07 |website=climateknowledgeportal.worldbank.org |language=en}}</ref> ana hasashen su saboda canjin yanayi.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Climate Data Projects Suriname |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/suriname/climate-data-projections |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607150143/https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/suriname/climate-data-projections |archive-date=2020-06-07 |access-date=2020-06-07 |website=climateknowledgeportal.worldbank.org |language=en}}</ref>
== Yankin ==
Galibin ƙasar na kunshe da tuddai masu birgima, amma akwai ƴan ƴan fili na bakin teku da ke da ƙasa mai fadama.
Wani bincike na nesa na duniya na baya-bayan nan ya ba da shawarar cewa akwai 781 km2 na filayen ruwa a Suriname, yana mai da shi ƙasa ta 34 dangane da yankin filayen ruwa.<ref>{{Cite journal |last=Murray |first=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |date=2019 |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8 |journal=Nature |volume=565 |issue=7738 |pages=222–225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |pmid=30568300 |s2cid=256767470 |url-access=subscription}}</ref>
'''Babban tsawo'''
''Matsayi mafi ƙasƙanci:'' Wurin da ba a san shi ba a cikin filin bakin teku - mita 2 (6.6 a ƙasa da matakin teku. Matsayi mafi girma: Juliana Top - mita 1,230 (4,040
=== Albarkatun halitta ===
Itace, wutar lantarki, kifi, gandun daji, damar hydroelectric, kaolin, shrimp, bauxite da zinariya. Ƙananan nickel, jan ƙarfe, platinum da ƙarfe. Hakanan yana da mai mai yawa.
=== Ruwa ===
Kasar tana da babban tafki guda ɗaya, tafkin Brokopondo . Koguna da yawa suna gudana ta ciki, gami da Kogin Suriname, Kogin Nickerie da Maroni ko Kogin Marowijne .
=== Amfani da ƙasa ===
(2018 Kimanin)
''Yankin noma:'' 0.4% ''Amfanin gona na dindindin:'' 0.0% makiyaya na dindada: 0.1% ''gandun daji:'' 94.6% ''Sauran:'' 4.9%
==== Ƙasar da ake ban ruwa ====
510 kilomita (200 sq (2003)
==== Haɗarin Halitta ====
Tropical Showers, no hurricanes.{{Ana bukatan hujja|date=December 2017}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2017)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Muhalli ==
[[Fayil:Share_Of_Forest_Area_In_Total_Land_Area,_Top_Countries_(2021).svg|thumb|270x270px|Kasuwancin yankin gandun daji a cikin jimlar yankin ƙasa, manyan ƙasashe (a shekarar 2021). Suriname tana da mafi girman kashi na gandun daji a duniya.]]
[[Gandun daji|Kashe daji]] matsala ce ta gaske yayin da ake yanke katako don fitarwa. Haka kuma ana samun gurɓatawar magudanan ruwa na cikin ƙasa ta hanyar ƙananan ayyukan hakar ma'adinai.
=== Canjin yanayi ===
{{Excerpt|Climate change in Suriname}}
=== Yarjejeniyar kasa da kasa ===
Suriname ya amince da yarjejeniyoyin da ke biyowa: Diversity, Change Climate, Species Hazard, Kyoto Protocol, Law of Sea, Marine Dumping--London Convention, Marine Dumping--London Protocol, Ozone Layer Protection, Paris Accords Ship Pollution, Tropical Timber 94, Wetlands, Wha<ref>{{Cite web |date=22 May 2024 |title=Suriname |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/#environment |access-date=30 July 2025 |archive-date=7 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210107182748/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/#environment |url-status=dead }}</ref>
== Abubuwa masu tsanani ==
* Yankin arewacin - Oostelijke Polders
* Yankin kudu - Yankin da [[Brazil]] Coeroeni
* Yammacin Yamma - Yankin da [[Guyana]], Gundumar Sipaliwini
* Yankin Gabas - Yankin da Guiana ta Faransa, Gundumar Sipaliwini
* Matsayi mafi tsawo - Julianatop: 1,230 m
* Matsayi mafi ƙasƙanci - wurin da ba a san shi ba a filin bakin teku: -2 m
== Dubi kuma ==
* Yankin Tigri, rikici na yanki wanda ba a warware shi ba wanda ya shafi Guyana da Suriname.
* Yankuna na Suriname, wanda ya kunshi iyakokin ƙasa tare da ƙasashe uku: [[Guyana]], [[Brazil]], da [[Faransa]] (ta hanyar Guiana ta Faransa)
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
an1kcdgle30lo0c950lw9xcbezd27p6
Yanayin Madrid
0
109428
823200
710824
2026-04-21T02:50:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823200
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Madrid]] kuma yankinta na birni yana da yanayi mai sanyi na rabin-shishi (Köppen climate classification: BSk) [1] wanda ke jujjuyawa zuwa yanayin tsakiyar tsakiyar (Csa) akan yammacin rabin birnin. Bisa ga rarrabuwar yanayin yanayi na Troll-Paffen, Madrid tana da yanayi mai zafi mai zafi (Warmgemäßigt-subtropisches Zonenklima) ] kuma bisa ga rarrabuwar yanayin yanayi na Siegmund/Frankenberg, Madrid tana da yanayi mai zafi.[3] Madrid na da lokacin zafi da sanyin sanyi tare da sanyi mai yawan gaske (kwanaki 13 suna da ƙasa da 0 °C (32 °F) akan matsakaita) da faɗuwar dusar ƙanƙara lokaci-lokaci, tare da ranakun dusar ƙanƙara 3-4 akan matsakaita.
== Yanayin zafi ==
Matsakaicin zafin jiki na shekara-shekara a tsakiyar gari yana kusa da {{Convert|15.4|C|F}} ° C (59.7 ° F), yayin da a filin jirgin sama yana kusa da {{Convert|14.9|C|F}} ° C (58.8 ° F). Cibiyar birni gabaɗaya tana da yanayin zafi mai zafi a duk shekara, saboda tsibirin zafi na birane, yana haifar da yanayin zafi na dare a tsakiya ya fi na yankuna a waje, duk da cewa yanayin zafi na rana yana da ɗan ƙasa dangane da yankunan da ke kewaye.<ref>{{Cite journal |last=Dialesandro |first=John M. |last2=Wheeler |first2=Stephen M. |last3=Abunnasr |first3=Yaser |year=2019 |title=Urban heat island behaviors in dryland regions |journal=Environmental Research Communications |volume=1 |issue=8 |pages=5–6 |bibcode=2019ERCom...1h1005D |doi=10.1088/2515-7620/ab37d0 |s2cid=201319597 |doi-access=free}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="lightgrey"
| colspan="14" |'''Cibiyar Nazarin Buen Retiro Park (667 m) (1991-2020) '''<ref name="aemetopendata">{{Cite web |title=Aemet Open Data. |url=https://opendata.aemet.es/centrodedescargas/inicio}}</ref>
|-
|'''Mai canzawa'''
|'''Jan'''
|'''Fabrairu'''
|'''Tekun'''
|'''Afrilu'''
|'''Mayu'''
|'''Yuni'''
|'''Yuli'''
|'''Aug'''
|'''Satumba'''
|'''Oktoba'''
|'''Nuwamba'''
|'''Disamba'''
|'''Shekara'''
|-
|'''Yanayin zafi na yau da kullun (Co) '''
|7.0
|8.5
|9.9
|10.7
|11.3
|12.7
|13.3
|12.7
|11.0
|8.6
|7.1
|6.6
|'''10'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|35|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|2.8
|10.2
|7.2
|0.3
|0.0
|0.0
|0.0
|'''20.5'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|30|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|2.9
|13.9
|24.6
|23.1
|6.6
|0.0
|0.0
|0.0
|'''71.1'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|25|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.3
|3.2
|12.4
|23.6
|30.1
|29.8
|20.0
|3.3
|0.0
|0.0
|'''122.7'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≥ {{Convert|20|C|F}} ° C (68 ° F) '''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|5.5
|15.6
|14.9
|1.8
|0.0
|0.0
|0.0
|'''37.9'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≤ {{Convert|0|C|F}} ° C (32 ° F) '''
|5
|2.7
|0.7
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.6
|3.7
|'''12.7'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≤ -5 ° C (23 ° F) '''
|0.1
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|'''0.2'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="lightgrey"
| colspan="14" |'''Cibiyar Kula da Filin jirgin saman Barajas (609 m) (1991-2020) '''<ref name="aemetopendata"/>
|-
|'''Mai canzawa'''
|'''Jan'''
|'''Fabrairu'''
|'''Tekun'''
|'''Afrilu'''
|'''Mayu'''
|'''Yuni'''
|'''Yuli'''
|'''Aug'''
|'''Satumba'''
|'''Oktoba'''
|'''Nuwamba'''
|'''Disamba'''
|'''Shekara'''
|-
|'''Yanayin zafi na yau da kullun (Co) '''
|10.4
|12.0
|13.1
|13.1
|14.0
|15.6
|16.6
|16.1
|14.6
|12.2
|10.5
|9.9
|'''13.2'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|35|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|4.6
|13.8
|10.9
|0.7
|0.0
|0.0
|0.0
|'''30.1'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|30|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|4.0
|16.7
|26.6
|26.2
|10.9
|0.6
|0.0
|0.0
|'''85.1'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|25|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.5
|4.2
|13.7
|25.4
|30.5
|30.5
|22.4
|6.8
|0.0
|0.0
|'''134'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≥ {{Convert|20|C|F}} ° C (68 ° F) '''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|1.3
|5.2
|4.3
|0.2
|0.0
|0.0
|0.0
|'''11'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≤ {{Convert|0|C|F}} ° C (32 ° F) '''
|15.3
|11.5
|3.6
|0.6
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.2
|4.7
|12.5
|'''48.4'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≤ -5 ° C (23 ° F) '''
|1.9
|0.8
|0.1
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.2
|1.4
|'''4.4'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="lightgrey"
| colspan="14" |'''Cibiyar Kula da Hudu (690 m) (1991-2020) '''<ref name="aemetopendata"/>
|-
|'''Mai canzawa'''
|'''Jan'''
|'''Fabrairu'''
|'''Tekun'''
|'''Afrilu'''
|'''Mayu'''
|'''Yuni'''
|'''Yuli'''
|'''Aug'''
|'''Satumba'''
|'''Oktoba'''
|'''Nuwamba'''
|'''Disamba'''
|'''Shekara'''
|-
|'''Yanayin zafi na yau da kullun (Co) '''
|8.8
|10.1
|11.2
|11.7
|12.6
|13.8
|14.6
|14.2
|12.8
|10.5
|8.9
|8.3
|'''11.5'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|35|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|3.9
|12.2
|9.5
|0.5
|0.0
|0.0
|0.0
|'''26.2'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|30|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|3.5
|15.6
|25.9
|25.0
|9.6
|0.5
|0.0
|0.0
|'''80.1'''
|-
|'''Matsakaicin babu. na kwanaki tare da max. zafin jiki ≥ {{Convert|25|C|F}}'''
|0.0
|0.0
|0.4
|3.7
|13.2
|24.5
|30.4
|30.2
|21.9
|6.1
|0.0
|0.0
|'''130.4'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≥ {{Convert|20|C|F}} ° C (68 ° F) '''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|3.8
|12.1
|10.5
|1.1
|0.0
|0.0
|0.0
|'''27.5'''
|-
|'''Matsakaicin ba. na kwanaki tare da min. zafin jiki ≤ {{Convert|0|C|F}} ° C (32 ° F) '''
|8.7
|4.8
|1.4
|0.1
|0.1
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|1.6
|6.4
|'''23.1'''
|-
|'''Matsakaicin babu. kwanaki tare da min. zafin jiki ≤ -5 ° C (23 ° F) '''
|0.4
|0.2
|0.1
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.3
|'''1'''
|}
== Lokaci ==
=== Lokacin bazara ===
[[Fayil:Parque_de_Pradolongo_-_Mayo_2008.jpg|thumb|Mayu 2008 a Pradolongo.]]
Late Spring, a cikin watanni na [[Mayu]] da [[Yuni]], yana shaida ga mafi girman pollinization na Gramineae, babban mai laifi a bayan Rhinitis da [[Cutar Asthma|asma]] na huhu a Madrid. Shekaru tare da babban taro sun tabbatar da batun kiwon lafiyar jama'a, tare da lokuta na lokaci-lokaci na annobar asma tsakanin mazaunan Madrid a cikin watanni da aka ambata a sama.
== Ruwan sama ==
Madrid tana da matsakaicin kwanaki 59 kawai a shekara, matsakaicin kwanakin ruwan sama da yawa a kowane wata (≥ 1 mm), daga kwanaki 2 a watan Yuli da Agusta zuwa kwanaki 7 a watan Oktoba. Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara bai kai millimeters 417 ba (16.4 in) a tsakiya kuma a kusa da millimeters 373 (14.7 in) jirgin sama a gabashin rabin birnin.<ref name="AEMET">{{Cite web |title=Standard Climate Values. Madrid |url=http://www.aemet.es/en/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=3195&k=mad}}</ref><ref>{{Cite web |title=Madrid Aeropuerto - Standard Values |url=https://www.aemet.es/en/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=3129&k=mad |access-date=2024-03-09 |website=[[Agencia Estatal de Meteorologia]]}}</ref> Madrid ita ce babban birnin Turai tare da mafi ƙarancin ruwan sama na shekara-shekara, da kuma kawai tare da yanayin tsaka-tsaki.<ref>{{Cite web |last=Meteorología |first=Agencia Estatal de |title=Valores climatológicos normales - Agencia Estatal de Meteorología - AEMET. Gobierno de España |url=https://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos |access-date=2024-01-20 |website=www.aemet.es |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |title=Koppen European Map |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d5/Koppen-Geiger_Map_Europe_present.svg |access-date=2024-01-20 |website=[[Köppen climate classification]]}}</ref> {{Weather box}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="lightgrey"
| colspan="14" |'''Cibiyar Nazarin Buen Retiro Park (667 m) (1991-2020) '''<ref name="aemetopendata"/>
|-
|'''Mai canzawa'''
|'''Jan'''
|'''Fabrairu'''
|'''Tekun'''
|'''Afrilu'''
|'''Mayu'''
|'''Yuni'''
|'''Yuli'''
|'''Aug'''
|'''Satumba'''
|'''Oktoba'''
|'''Nuwamba'''
|'''Disamba'''
|'''Shekara'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 0.1mm'''
|8.5
|7.3
|8.0
|9.8
|9.5
|5.3
|2.2
|2.8
|5.7
|9.8
|9.4
|8.8
|'''87.1'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 10 mm'''
|1.0
|1.1
|1.1
|1.5
|1.6
|0.6
|0.3
|0.3
|0.7
|2.3
|1.9
|1.4
|'''13.8'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 30 mm'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.2
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|0.2
|0.1
|0.0
|'''0.6'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ƙanƙara'''
|0.0
|0.0
|0.3
|0.5
|0.3
|0.1
|0.0
|0.1
|0.1
|0.1
|0.0
|0.0
|'''1.5'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="lightgrey"
| colspan="14" |'''Cibiyar Kula da Filin jirgin saman Barajas (609 m) (1991-2020) '''<ref name="aemetopendata"/>
|-
|'''Mai canzawa'''
|'''Jan'''
|'''Fabrairu'''
|'''Tekun'''
|'''Afrilu'''
|'''Mayu'''
|'''Yuni'''
|'''Yuli'''
|'''Aug'''
|'''Satumba'''
|'''Oktoba'''
|'''Nuwamba'''
|'''Disamba'''
|'''Shekara'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 0.1mm'''
|7.3
|6.8
|7.5
|9.0
|9.0
|4.9
|2.1
|2.1
|4.6
|9.0
|8.8
|8.3
|'''79.4'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 10 mm'''
|0.8
|0.9
|1.0
|1.1
|1.3
|0.6
|0.2
|0.3
|0.8
|2.1
|1.7
|1.0
|'''11.8'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 30 mm'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|0.2
|0.1
|0.0
|'''0.4'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ƙanƙara'''
|0.0
|0.1
|0.1
|0.2
|0.1
|0.0
|0.1
|0.1
|0.1
|0.0
|0.0
|0.0
|'''0.8'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="lightgrey"
| colspan="14" |'''Cibiyar Kula da Hudu (690 m) (1991-2020) '''<ref name="aemetopendata"/>
|-
|'''Mai canzawa'''
|'''Jan'''
|'''Fabrairu'''
|'''Tekun'''
|'''Afrilu'''
|'''Mayu'''
|'''Yuni'''
|'''Yuli'''
|'''Aug'''
|'''Satumba'''
|'''Oktoba'''
|'''Nuwamba'''
|'''Disamba'''
|'''Shekara'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 0.1mm'''
|8.5
|7.0
|7.8
|9.5
|8.9
|4.2
|2.0
|2.3
|5.0
|9.4
|9.2
|9.1
|'''82.9'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 10 mm'''
|1.0
|1.0
|1.2
|1.5
|1.4
|0.4
|0.3
|0.4
|0.7
|2.4
|1.7
|1.5
|'''13.5'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ruwan sama ≥ 30 mm'''
|0.0
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|0.0
|0.0
|0.0
|0.1
|0.2
|0.2
|0.0
|'''0.6'''
|-
|'''Matsakaicin kwanakin ƙanƙara'''
|0.0
|0.2
|0.1
|0.6
|0.4
|0.2
|0.1
|0.1
|0.1
|0.0
|0.0
|0.0
|'''1.8'''
|}
== Hasken rana da ƙididdigar UV ==
rabin kudancin Turai, inda tsawon lokacin hasken rana ya bambanta daga kimanin 2,000 zuwa kimanin sa'o'i 3,000 a kowace shekara. A cikin rabin arewacin Turai, tsawon lokacin hasken rana yana kusan sa'o'i 1500 a kowace shekara. [ana binciken hujja] [citation need] A cikin hunturu Madrid tana da kusan tsawon lokacin rana sau uku fiye da rabin arewacin Turai. [ana binciken hujja] [citation need] Madrid tana da daraja ta biyu mafi girman UV tsakanin manyan nahiyar Turai bayan Athens[1] da Lisbon.[2] Dabi'un suna kusa da na Pittsburgh, Pennsylvania kamar yadda hasken ultraviolet ke fama da ɗan tsangwama daga wasu masu canjin yanayi.[3] Kodayake dabi'u har yanzu matsakaita ne, wanda ba shi da haɗari kamar kusan dukkanin nahiyar, sai dai la'asar na watanni masu zafi, inda ya kamata a rage bayyanar. Adadin ya bambanta daga 2 tsakanin Nuwamba da Janairu zuwa 9 tsakanin Yuni da Yuli.<ref name="madrid uv">{{Cite web |title=Madrid, Spain - Detailed climate information and monthly weather forecast |url=https://www.weather-atlas.com/en/spain/madrid-climate |access-date=2019-07-03 |website=Weather Atlas |publisher=Yu Media Group |language=en |archive-date=2023-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320202033/https://www.weather-atlas.com/en/spain/madrid-climate |url-status=dead }}</ref>{{Weather box}}
== Rashin zafi ==
Matsakaicin zafi na dangi yana kusa da 55-58%, daga 32-39% a watan Yuli zuwa 75-76% a watan Disamba, tare da ƙarin zafi a tsakiya kuma ƙasa a filin jirgin sama.<ref name="AEMET"/>{{Weather box}}
== Snow ==
[[Fayil:Madrid_snowbound.jpg|thumb|A kan wucewar Storm Filomena a watan Janairun 2021, an rufe Madrid da dusar ƙanƙara ta tarihi.]]
Snowfall ne lokaci-lokaci, yana faruwa ne kawai 'yan kwanaki a kowace shekara. A watan Janairun 1941, an rubuta kwanaki 8 na dusar ƙanƙara, mafi yawa ga kowane wata.
Daga 7 ga Janairu zuwa 10 ga Janairu 2021, Madrid ta sami dusar ƙanƙara mafi girma shekaru hamsin; Hukumar Kula da Yanayi ta Spain AEMET ta ba da rahoton tsakanin 50 da 60 centimeters (20 da 24 in) na dusar ƙenƙara da aka tara a Tashoshin yanayi a cikin birni.<ref name="Pereda">{{Cite web |last=Pereda |first=Olga |last2=Santos |first2=Pilar |date=10 January 2021 |title=Observatorios de Madrid registraron espesores de nieve de entre 50 y 60 cms |url=https://www.lavanguardia.com/vida/20210110/6179383/observatorios-madrid-registraron-espesores-nieve-50-60-cms.html |website=[[La Vanguardia]] |access-date=31 July 2025 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119101924/https://www.lavanguardia.com/vida/20210110/6179383/observatorios-madrid-registraron-espesores-nieve-50-60-cms.html |url-status=dead }}</ref>{{Weather box}}
== Yawan zafin jiki ==
Mafi girman zafin jiki da aka rubuta a rana a tashar Retiro shine {{Convert|40.7|°C|°F}} ° C (105.3 ° F) a ranar 28 ga Yuni 2019, 14 ga Agusta 2021, da 14 ga Yuli 2022.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Madrid igualó ayer su máxima histórica (40,7 °C) desde que hay registros |url=https://www.lavanguardia.com/vida/20220715/8411260/madrid-igualo-ayer-maxima-historica-40-7-oc-hay-registros.html |website=[[La Vanguardia]] |access-date=31 July 2025 |archive-date=31 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831193149/https://www.lavanguardia.com/vida/20220715/8411260/madrid-igualo-ayer-maxima-historica-40-7-oc-hay-registros.html |url-status=dead }}</ref> An yi rikodin mafi girman yanayin zafi a wasu tashoshin.
Rahoton da aka bayar na Agusta 1933 yana da matsakaicin matsakaicin matsakaicin zafin rana a 35.5 °C (95.9 °F). Mafi yawan zafin jiki da aka rubuta shine -10.1 °C (13.8 °F) da dare ranar 16 ga Janairu 1945{{Weather box}}
=== Matsakaicin yanayin zafi ===
==== Madrid, ritaya ====
{| class="wikitable"
|+
!Mai canzawa
!Yanayin zafi <ref name=":0">{{Cite web |title=AEMET - OpenData |url=https://opendata.aemet.es/centrodedescargas/productosAEMET? |access-date=2024-04-04 |website=[[Agencia Estatal de Meteorologia]]}}</ref>
!Watan da aka rubuta
|-
|Mafi girman matsakaicin zafin jiki
|{{Cvt|36.8|C|F}}
|Yuli 2022
|-
|Mafi girman matsakaicin zafin jiki na wata
|{{Cvt|29.6|C|F}}
|Yuli 2015
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki
|{{Cvt|22.9|C|F}}
|Yuli 2015
|-
|Mafi ƙarancin matsakaicin zafin jiki
|{{Cvt|5.6|C|F}}
|Janairu 1945
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki na kowane wata
|{{Cvt|1.9|C|F}}
|Fabrairu 1956
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki
|{{Cvt|-2.6|C|F}}
|Fabrairu 1956
|-
|}
==== Madrid, Hudu na Winds ====
{| class="wikitable"
|+
!Mai canzawa
!Yanayin zafi <ref name=":0"/>
!Watan da aka rubuta
|-
|Mafi girman matsakaicin zafin jiki
|{{Cvt|37.3|C|F}}
|Yuli 2022
|-
|Mafi girman matsakaicin zafin jiki na wata
|{{Cvt|29.8|C|F}}
|Yuli 2022
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki
|{{Cvt|22.4|C|F}}
|Yuli 2015
|-
|Mafi ƙarancin matsakaicin zafin jiki
|{{Cvt|5.9|C|F}}
|Janairu 1946
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki na kowane wata
|{{Cvt|1.5|C|F}}
|Fabrairu 1956
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki
|{{Cvt|-3.5|C|F}}
|Fabrairu 1956
|-
|}
==== Madrid, Filin jirgin saman Barajas ====
{| class="wikitable"
|+
!Mai canzawa
!Yanayin zafi <ref name=":0"/>
!Watan da aka rubuta
|-
|Mafi girman matsakaicin zafin jiki
|{{Cvt|37.7|C|F}}
|Yuli 2022
|-
|Mafi girman matsakaicin zafin jiki na wata
|{{Cvt|28.9|C|F}}
|Yuli 2022
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki
|{{Cvt|20.7|C|F}}
|Yuli 2015
|-
|Mafi ƙarancin matsakaicin zafin jiki
|{{Cvt|6.2|C|F}}
|Janairu 1945
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki na kowane wata
|{{Cvt|1.2|C|F}}
|Janairu 1945
|-
|Mafi ƙarancin zafin jiki
|{{Cvt|-3.8|C|F}}
|Disamba 2001
|-
|}
== Hasken rana ==
Madrid, da sauran Spain (sai dai tsibirin Canary), suna cikin yankin UTC +1 da UTC +2 a lokacin bazara. Rana da faɗuwar rana suna faruwa da wuri idan aka kwatanta da wasu ƙasashe a kudancin Turai ko ma dan [[Landan]] mafi girma. Madrid tana jin daɗin ɗayan mafi kyawun sa'o'i na hasken rana a Turai. Kwanaki a cikin hunturu ba su da gajeren lokaci kamar yadda yake a arewacin nahiyar, matsakaicin sa'o'i na hasken rana a watan Disamba, Janairu da Fabrairu shine sa'oʼi 10 <ref name="weather2travel">{{Cite web |title=Weather2Travel.com: Madrid Climate Guide |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/spain/madrid.php}}</ref> (don kwatanta: London <ref>{{Cite web |title=London Climate and Weather Averages, UK |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/united-kingdom/london.php |access-date=2013-09-23 |publisher=Weather2travel.com}}</ref> ko [[Moscow]] <ref>{{Cite web |title=Moscow Climate and Weather Averages, Russia (Europe) |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/russia-europe/moscow.php |access-date=2013-09-23 |publisher=Weather2travel.com}}</ref> ko [[Wosaa|Warsaw]] <ref>{{Cite web |title=Warsaw Climate and Weather Averages, Poland |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/poland/warsaw.php |access-date=2013-09-23 |publisher=Weather2travel.com}}</ref> - kimanin sa'o-i 8), kuma shine babban birnin Turai tare da sabbin faɗuwar rana a lokacin hunturu.<ref>{{Cite web |title=Sunrise and sunset times in Madrid, December 2024 |url=https://www.timeanddate.com/sun/spain/madrid?month=12&year=2024 |access-date=2024-03-24 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> A lokacin rani, kwanakin suna da matsakaicin tsawon sa'o'i 14, kasancewar babban birnin Turai tare da fitowar rana ta baya-bayan nan a lokacin rani, da kuma babban birnin tare da faɗuwar rana ta baya a kudancin Turai. Rana tana faruwa bayan 21:00 (9:00 pm) a duk lokacin rani.<ref>{{Cite web |title=Sunrise and sunset times in Madrid, June 2024 |url=https://www.timeanddate.com/sun/spain/madrid?month=6&year=2024 |access-date=2024-03-24 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|+Matsakaicin sa'o'i na hasken rana <ref name="weather2travel"/>
!Sa'o'i
!Jan
!Fabrairu
!Tekun
!Afrilu
!Mayu
!Yuni
!Yuli
!Aug
!Satumba
!Oktoba
!Nuwamba
!Disamba
|-
!Rana
|10
|11
|12
|13
|14
|15
|15
|14
|12
|11
|10
|9
|-
!Hasken rana / Dare
|14
|13
|12
|11
|10
|9
|9
|10
|12
|13
|14
|15
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6kdonopyduxi8u7b89m4utizzodrqsf
Yanayin Cyprus
0
109649
823193
691349
2026-04-21T02:36:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823193
wikitext
text/x-wiki
'''Cyprus''' tsibiri ne a Gabashin Gabashin Bahar Rum . Ita ce tsibirin na uku mafi girma a cikin Bahar Rum, bayan tsibirin Italiya na [[Sisiliya|Sicily]] da [[Sardiniya|Sardinia]], kuma Tsibirin na 80 mafi girma a duniya ta yanki. Tana kudu da Yankin Anatolia, duk da haka tana cikin Cyprus Arc . <ref>{{Cite web |title=Shimon Wdowinski: Research: Eastern Mediterranean |url=https://faculty.fiu.edu/~swdowins/research-eastmed.html |website=faculty.fiu.edu}}</ref> A fannin ƙasa, Cyprus tana cikin [[Yammacin Asiya]], amma ana ɗaukar ƙasar a matsayin ƙasar Turai a fannin Yanayin siyasa.<ref>{{Cite web |title=UNSD — Methodology |url=https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/ |website=unstats.un.org}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 10, 2025 |title=Cyprus |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cyprus/ |publisher=Central Intelligence Agency |via=CIA.gov |access-date=August 6, 2025 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109202203/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cyprus/ |url-status=dead }}</ref> Cyprus kuma tana da dogon lokaci na Girkanci da kuma Anatolian, Levantine, [[Daular Rumawa|Byzantine]], [[Daular Usmaniyya|Ottoman]], da tasirin Yammacin Turai.
Tsibirin ya mamaye tsaunuka biyu, tsaunukan Troodos da tsaunukan Kyrenia ko Pentadaktylos, da kuma tsakiya na tsakiya, Mesaoria, tsakanin su. Duwatsun Troodos sun rufe mafi yawan kudancin da yammacin tsibirin kuma suna da kusan rabin yankin.<ref name=":0" /> Ƙananan Kyrenia Range ya shimfiɗa tare da iyakar arewa.<ref name=":0" /> Ba ta da tsawo kamar tsaunukan Troodos, kuma tana da ƙasa da yanki.<ref name=":0" /> Duwatsun biyu suna gudana a layi daya da Dutsen Taurus a kan ƙasar Turkiyya, wanda ke bayyane daga arewacin Cyprus.<ref name=":0" /> Yankunan bakin teku, daban-daban a fadin, sun kewaye tsibirin.<ref name=":0" />
Ta fuskar yanayin kasa, tsibirin ya kasu kashi hudu. Jamhuriyar Cyprus, gwamnati daya tilo da duniya ta amince da ita, ta mamaye kudancin kashi 60% na tsibirin, kuma ta kasance mamba a kungiyar Tarayyar Turai tun daga ranar 1 ga Mayun 2004. Jamhuriyar Turkiyya ta Arewacin Cyprus, Turkiyya ce kawai ta amince da ita ta hanyar diflomasiyya; tana mulkin arewacin kashi ɗaya bisa uku na tsibirin, kusan kashi 36% na ƙasar. Layin Koren da Majalisar Ɗinkin Duniya ke sarrafa shi yanki ne mai karewa wanda ya raba biyun kuma kusan kashi 4 ne. A ƙarshe, yankuna biyu - Akrotiri da Dhekelia - sun kasance ƙarƙashin ikon mallakar Birtaniyya don dalilai na soji, tare da samar da Sarakunan Base Areas na Akrotiri da Dhekelia (SBA). SBAs suna kan gabar tekun kudancin tsibirin kuma tare sun ƙunshi 254 km2, ko 2.8% na tsibirin..
== Yankin ==
[[Fayil:Geology_of_Cyprus-SkiriotissaMine.jpg|left|thumb|Skouriotissa na ƙasa]]
[[Fayil:CyprusFromTheISS(cropped).jpg|thumb|Wannan hoton, wanda aka ɗauka daga tashar sararin samaniya ta duniya a cikin 2013, yana nuna yankuna uku daban-daban na tsibirin. A cikin tsakiya da yammacin tsibirin shine Troodos Massif, tsaunuka masu tsawo wanda mafi yawansa dutsen dutse ne, kuma matsakaicin tsawo shine {{Convert|1952|m|ft|0}} . Gudun a cikin wani karamin bakan tare da gefen arewa maso gabashin tsibirin shine tsaunuka na biyu na Cyprus, wani tsari na dutse mai laushi da ake kira Kyrenia Range. Yankin da ke tsakanin waɗannan kewayon gida ne ga babban birnin [[Nicosia]], wanda ake iya gani a matsayin launin ruwan kasa mai launin ruwan kasa kusa da tsakiyar hoton.]]
[[Fayil:Cyprus_topo.png|thumb|Yanayin ƙasa]]
[[Fayil:Cyprus2022OSM.png|thumb|Cikakken taswirar Cyprus]]
Dutsen Troodos mai tsawo, wanda babban kewayon ya kai daga Pomos Point a arewa maso yamma kusan zuwa Larnaca Bay a gabas, shine mafi kyawun fasalin wuri mai faɗi. Hawan da ninkawa mai zurfi a cikin lokacin da aka tsara ya bar yankin ya ragargaje sosai, don haka ƙananan kewayon da spurs sun karkata a kusurwoyi da yawa, gangaren su sun shiga cikin kwari masu tsayi.<ref name=":0" /> A kudu maso yamma, duwatsun suna sauka a cikin jerin tuddai masu tsayi zuwa filin bakin teku.<ref name=":0" />
Duk da yake tsaunukan Troodos tsaunuka ne da aka kafa da dutse mai narkewa, Kyrenia Range wani karamin dutse ne wanda ya tashi ba zato ba tsammani daga filayen. Yankin gabas ya zama jerin tuddai a kan Karpas Peninsula . <ref name=":0" /> Wannan tsibirin yana nunawa ga Asia Minor, wanda Cyprus ke cikin yanayin ƙasa.<ref name=":0" /> An kuma san Kyrenia Range da Dutsen Pentadactylon, saboda taron da ya yi kama da yatsunsu biyar.
Even the highest peaks of the Kyrenia Range are hardly more than half the height of the great dome of the Troodos massif, Mount Olympus ({{Convert|1952|m|ft|0}}),<ref name="Embassy climate">{{Cite web |title=Country Profile: Climate |url=http://www.cyprusembassy.net/home/index.php?module=page&pid=11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205213337/http://www.cyprusembassy.net/home/index.php?module=page&pid=11 |archive-date=2012-02-05 |access-date=2006-10-11 |publisher=Official Website of the Embassy of the Republic of Cyprus in Washington D.C.}}</ref> but their seemingly inaccessible, jagged slopes make them considerably more spectacular. [[Birtaniya|British]] writer Lawrence Durrell, in Bitter Lemons, wrote of the Troodos as "an unlovely jumble of crags and heavyweight rocks" and of the Kyrenia Range as belonging to "the world of Gothic [[Turai|Europe]], its lofty crags studded with crusader castles."<ref name=":0" />
An gano wadatattun ajiyar jan ƙarfe a zamanin d ̄ a kan gangaren Troodos . Babban ajiyar sulphide ya samo asali ne a matsayin wani ɓangare na hadaddun ophiolite a Cibiyar yadawa a ƙarƙashin Bahar Rum wanda aka ɗaga shi a lokacin Pleistocene kuma an sanya shi a wurin da yake yanzu.
== Rashin ruwa ==
A yawancin tsibirin, samun damar samun ruwa a duk shekara yana da wahala. Wannan an danganta shi da al'ada ga sare daji wanda ya lalata tsarin ruwa na tsibirin ta hanyar rushewa, <ref name=":0" /> amma Grove da Rackham sun yi tambaya game da wannan ra'ayi. <ref>A.T. Grove, Oliver Rackham, ''The Nature of Mediterranean Europe: An Ecological History'', Yale, 2001. {{ISBN|0-300-08443-9}}.</ref> Cibiyar sadarwa ta koguna na hunturu ta tashi a cikin tsaunukan Troodos kuma tana gudana daga gare su a kowane bangare.<ref name=":0" /> Kogin Yialias da Kogin Pedhieos suna gudana zuwa gabas a fadin Mesaoria zuwa Famagusta Bay; Kogin Serraghis yana gudana daga arewa maso yamma ta hanyar filin Morphou . <ref name=":0" /> Dukkanin kogunan tsibirin, duk da haka, sun bushe a lokacin rani.<ref name=":0" /> An gina babban tsarin madatsun ruwa da hanyoyin ruwa don kawo ruwa zuwa wuraren noma.<ref name=":0" />
Tsakiyar Mesaoria ita ce tsakiyar aikin gona na tsibirin, amma amfanin gona ga alkama da sha'ir ya dogara sosai da ruwan sama na hunturu; wasu amfanin gona suna girma a ƙarƙashin ban ruwa. Wannan fili mai faɗi, na tsakiya, wanda ke buɗewa zuwa teku a kowane ƙarshen, an taɓa rufe shi da gandun daji masu arziki. Koyaya, masu cin nasara na dā suna buƙatar katako don jiragen ruwa, don haka ƙananan shaidar gandun daji sun kasance.<ref name=":0" /> Babban birnin tsibirin da aka raba yanzu, [[Nicosia]], yana tsakiyar wannan fili na tsakiya.<ref name=":0" />
== Shuke-shuke na halitta ==
[[Fayil:Cyprus_countryside_on_the_way_to_Troodos_Mountains_in_the_late_summer_Republic_of_Cyprus.jpg|left|thumb|Yankin Cyprus a kan hanyar zuwa Dutsen Troodos a lokacin rani]]
Duk da ƙananan girmanta, Cyprus tana da ciyayi iri-iri. Wannan ya haɗa da gandun daji na conifers da bishiyoyi masu faɗi irin su Pine (Pinus brutia), cedar, cypresses, da itacen oak. Mawallafa na da sun rubuta cewa yawancin Cyprus, har da Messaoria, suna da dazuzzuka masu yawa, kuma har yanzu akwai dazuzzuka masu yawa a kan jeri na Troodos da Kyrenia, da kuma a cikin gida a ƙasa. Kimanin kashi 12% na dukkan tsibiri an kasafta shi azaman tsibiri. Inda babu gandun daji, ana samun dogayen shrub al'ummomin itacen oak na zinariya (Quercus alnifolia), itacen strawberry (Arbutus andrachne), terebinth (Pistacia terebinthus), zaitun (Olea europaea), itacen oak (Quercus coccifera), da styrax (Styrax officinalis) ana samun su, amma irin waɗannan maquis ba a saba gani ba. A cikin mafi yawan tsibirin har zuwa ƙasa yana ɗauke da lullubin garrigue, wanda ya ƙunshi ƙananan ciyayi na Cistus, Genista sphacelata, Calicotome villosa, Lithospermum hispidulum, Phagnalon rupestre, da, a cikin gida, Pistacia lentiscus. Inda kiwo ya wuce gona da iri, wannan suturar za ta rage ba da daɗewa ba, kuma ta zama maras kyau ga wanka, wanda ya ƙunshi galibi na Thymus capitatus, Sarcopoterium spinosum, da ƴan ganyaye masu tsinke.
== Yanayi ==
[[Fayil:Cyprus.A2002292.1045.500m.jpg|right|thumb|267x267px|Guguwar Yashi a cikin Levant, Oktoba 19, 2002]]
Yanayin yanayi mai tsanani na Bahar Rum, mai dumi kuma mai bushewa, tare da ruwan sama galibi tsakanin Nuwamba da Maris, yana da fa'ida ga aikin gona. Gabaɗaya, tsibirin yana fuskantar hunturu mai laushi sosai da lokacin rani mai zafi.<ref name=":0" /> Bambance-bambance a cikin zafin jiki da ruwan sama ana sarrafa su ta hanyar tsawo kuma, zuwa ƙarami, nesa daga bakin teku.<ref name=":0" /> Lokacin zafi, lokacin rani mai bushe daga tsakiyar Mayu zuwa tsakiyar Satumba da ruwan sama, mafi sauyawa hunturu daga Nuwamba zuwa tsakiyar Maris an raba su da gajeren kaka da bazara.
== Yankin da iyakoki ==
'''Area:'''
''Total:''
9,251 km<sup>2</sup> (of which {{Convert|5896|km²|0}} are under the control of the [[Cyprus|Republic of Cyprus]] and of which {{Convert|3355|km²|0}} are under the administration of the [[Arewacin Cyprus|Turkish Republic of Northern Cyprus]])
''Land:''
9,241 km<sup>2</sup>
''Water:''
10 km<sup>2</sup>
Yankin ƙasa: 0 km
'''Maritime claims:'''
''Territorial sea:''
{{Convert|12|nmi|km mi|1}}
''Continental shelf:''
200 m depth or to the depth of exploitation
''Exclusive Economic Zone:''
{{Convert|98,707|km2|mi2}}
Matsayi mai zurfi: ''Matsayi mafi ƙasƙanci:'' Bahar Rum 0 m Matsayi mafi girma: Olympus 1,952 m <ref name="Embassy climate"/>
== Amfani da albarkatu ==
'''Albarkatun halitta:''' jan ƙarfe, pyrite, asbestos, gypsum, katako, [[gishiri]], marmara, launi na ƙasa
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 9.90% ''amfanin gona na dindindin:'' 3.24% wasu: 86.86% (2012)
'''Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa:''' 0.78 km<sup>3</sup> (2011)
'''Rashin ruwa mai laushi (na gida / masana'antu / aikin gona):''' ''jimillar:'': 0.18 km<sup>3</sup>/shekara (10%/<sup>3</sup>%/86%) a kowace babban birnin: 164.7 m3/shekaru (2009) <gallery>
Fayil:Administrative_map_of_Cyprus.jpg|Administrative map of Cyprus
Fayil:Population_map_of_Cyprus.jpg|Population map of the Republic of Cyprus
Fayil:Cyprus_density.jpg|Population density map of the Republic of Cyprus
Fayil:Cyprus_administrative.jpg|Municipalities and communities map of Cyprus
Fayil:Cyprus_districts.jpg|District map of Cyprus
Fayil:Ethnographic_distribution_in_Cyprus_1960.jpg|Population distribution of Cyprus in 1960
</gallery>
== Damuwa da muhalli ==
'''Hadarin halitta:''' matsakaiciyar girgizar ƙasa; fari
'''Muhalli - batutuwan yanzu:''' matsalolin albarkatun [[ruwa]] (babu tafkin ruwa na halitta, bambancin yanayi a cikin ruwan sama, shigar da ruwan teku zuwa mafi girman tsibirin, karuwar gishiri a arewa); gurɓataccen ruwa daga datti da sharar masana'antu; lalacewar bakin teku; asarar wuraren namun daji daga birni.
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa:''' ''jam'iyya zuwa:'' Rashin Ruwan iska, Rashin Ruwar Ruwa - Rashin Ru'ya ta Halitta, Biodiversity, Canjin Yanayi, Canjin yanayi- [[Yarjejeniyar Kyoto]], Dabbobi masu haɗari, Canjin Muhalli, Rashin haɗari, [[Dokar teku|Dokar Tekun]], Ruwa da Ruwa, haramta gwajin nukiliya, Kare Yankin Ozone, Ruwa, Ruwa na Jirgin, amma ba a tabbatar da shi ba: babu wanda aka sanya hannu
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4ijwal2i24jm3pdccw14552meeybkx1
Yanayin yanayi na Makidoniya
0
109667
823213
802124
2026-04-21T03:54:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823213
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Masadoiniya ta Arewa|Arewacin Makidoniya]] Arewacin Macedonia ƙasa ce da ke kudu maso gabashin Turai tare da haɗin gwiwar yanki 22°00′E / 41.833°N 22.000°E / 41.833; 22.000, iyaka da Kosovo da Serbia zuwa arewa, Bulgaria zuwa gabas, Girka a kudu da Albania zuwa yamma. Ƙasar wani yanki ne na babban yanki na Makidoniya kuma ya ƙunshi yawancin Vardar Macedonia. Ƙasar babbar hanyar sufuri ce daga Yammacin Turai da Tsakiyar Turai zuwa Kudancin Turai da Tekun Aegean. Arewacin Macedonia ƙasa ce mara iyaka amma tana da manyan tafkuna uku na halitta: Lake Ohrid, Lake Prespa da tafkin Dojran. Tana da fadin ruwa 857 km2, yayin da yankinta ya kai 24,856 km2.
A fannin ilimin ƙasa, Makidoniya tana cikin lardin Illyrian na yankin Circumboreal a cikin Masarautar Boreal. Dangane da WWF da Taswirar Dijital na Yankunan muhalli na Turai ta Hukumar Kula da Muhalli ta Turai, ana iya raba yankin Arewacin Makidoniya zuwa yankuna huɗu: Dutsen Pindus da aka haɗu da gandun daji, dajin da aka haɗuwa da Balkan, da gandun dajin da suka haɗu da Rhodopes da Aegean sclerophyllous da kuma gandun daji.
== Yanayi ==
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_MKD_1991–2020.svg|thumb|Taswirar rarraba yanayi ta [[Rarrabawar yanayi na Köppen|Köppen-Geiger]] don Arewacin Makidoniya]]
Arewacin Macedonia yana da yanayi na musamman da aka bayyana ta wurin wurin da yanayin yanayinsa. Yanayin filayen yanayi yanayi ne na Bahar Rum wanda ya haɗe da tasirin Tekun Bahar Rum. Har ila yau, kasar tana da halaye na nahiya, wanda tsaunuka a kudu ke ba da haske wanda ke hana iska mai zafi daga kudu motsawa zuwa arewa. Sabanin haka, tsaunin Šar, wanda ke arewa maso yammacin kasar, yana toshe iska mai sanyin arewa. Gabaɗaya, sassan arewaci da yammacin ƙasar suna kusa da yanayin Nahiyar Turai da kudanci da gabas zuwa yanayin Bahar Rum..
Arewacin Makidoniya yana da yanayi huɗu, amma tsawon lokutan ya bambanta dangane da yanayin ƙasa. Lokacin bazara sau da yawa gajere ne. Lokacin bazara yana da zafi kuma ba sabon abu ba ne a ga yanayin zafi sama da {{Convert|40|°C|0}} ° C (104 ° F) a wannan kakar, musamman a filayen da ke kwarin kogin Vardar. Lokacin hunturu, ko da yake matsakaici, na iya zama sanyi sosai. Ruwan dusar ƙanƙara a lokacin hunturu ya zama ruwan dare kuma wani lokaci yana da nauyi. Matsakaicin zafin jiki na shekara-shekara na iska shine {{Convert|11.5|°C|0}} ° C (53 ° F), amma filayen suna fuskantar yanayin zafi mafi girma, {{Convert|15|°C|0}} ° C (59 ° F). <ref name="petit futé P.25" /> Watan da ya fi zafi shine Yuli, wanda ke da matsakaicin zafin jiki na {{Convert|22.2|°C|0}} ° C (72 ° F) kuma mafi sanyi shine Janairu, tare da zafin jiki ya {{Convert|0.3|°C|0}} ° C (33 ° F). Matsakaicin da mafi ƙarancin yanayin zafi da aka rubuta a Arewacin Makidoniya har zuwa yau shine {{Convert|45.7|°C|0}} ° C (114 ° F) da -31.5 ° C (-25 ° F), bi da bi.<ref>{{Cite web |title=Macedonian embassy in the United-Kingdom – Country and people |url=http://www.macedonianembassy.org.uk/country_profile.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101013050120/http://www.macedonianembassy.org.uk/country_profile.html |archive-date=13 October 2010 |access-date=23 August 2010 |publisher=Macedonianembassy.org.uk}}</ref>
Ruwan sama yana da yawa a yankunan yamma da gabashin kasar, amma zafin jiki ya ragu sosai a yankin Vardar. Wannan yankin yana ganin hunturu mai zafi ta hanyar iska ta ''Vardarec''. Wannan iska ta fito ne daga bakin kogin Vardar kuma tana kawo iska mai dumi. Skopje, wanda aka dauka a matsayin birni mai ƙasƙanci, yana da matsakaicin kwanaki 64 na ruwan sama a kowace shekara. Watan Oktoba shine mafi ruwan sama tare da 61 mm; mafi bushewa shine Agusta tare da 28 mm. Ruwan sama ya fi yawa a cikin bazara da faɗuwar.<ref>{{Cite web |title=Weather Centre – Skopje |url=http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT004680 |access-date=23 August 2010 |publisher=BBC}}</ref> {{Center|'''Climate Facts:'''<ref>{{cite web |author=Град Скопје |url=http://www.skopje.gov.mk/EN/DesktopDefault.aspx?tabindex=0&tabid=33 |title=Official web-site of Skopje |publisher=Skopje.gov.mk |access-date=23 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162550/http://www.skopje.gov.mk/EN/DesktopDefault.aspx?tabindex=0&tabid=33 |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.kocani.gov.mk/English/uvod_en.htm |title=Official web-site of Kočani |publisher=Kocani.gov.mk |access-date=23 August 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101028025947/http://www.kocani.gov.mk/English/uvod_en.htm |archive-date=28 October 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ohrid.org.mk/eng/ohez/oeos.htm |title=Web-site about the region of Ohrid |publisher=Ohrid.org.mk |access-date=23 August 2010 |archive-url=https://archive.today/20120604114844/http://www.ohrid.org.mk/eng/ohez/oeos.htm |archive-date=4 June 2012 |url-status=dead }}</ref>}}
{| class="wikitable center"
! style="background:#9cc; color:navy; height:17px;" |Wuri
! style="background:#9cc; color:navy;" |Yankin
! style="background:#9cc; color:navy;" |Latitude
! style="background:#9cc; color:navy;" |Tsawon lokaci
! style="background:#9cc; color:navy;" |Tsayi (m)
! style="background:#9cc; color:navy;" |Ruwan sama (mm)
! style="background:#9cc; color:navy;" |Yanayin zafi (°C) <br />
|- style="text-align:center;"
|[[Skopje]]
|Arewacin kwarin Vardar
|42° 00’
|21° 26’
|245
|940
|13,5
|- style="text-align:center;"
|Kočani
|Gabashin Arewacin Makidoniya
|41° 50’
|22° 00’
|400
|538
|12,9
|- style="text-align:center;"
|Tafkin Ohrid
|Kudu maso Yammacin Makidoniya
|41° 03’
|20° 42’
|693
|759
|11,4
|}
{{Weather box}}
== Yanayin Yanayi ==
=== Yankin ===
Kasar tana da iyakoki 766 km, tare da Kosovo (159 km ko 99 mi) zuwa arewa maso yamma, Serbia (62 km ko 39 mi) zuwa Arewa, Bulgaria (148 km) zuwa gabas, Girka (246 km) zuwa kudu, da Albania (151 km) zuwa yamma.
Iyakar arewa da Serbia da Kosovo tana da tsawon kilomita 221. An yi iyakar bayan yakin duniya na biyu, tsakanin SR Macedonia da SR Serbia.[1] Amma a shekara ta 2008 lokacin da Kosovo ta ayyana 'yancin kai an sake yin la'akari da iyaka da ita. Maimakon fiye da rabin iyakar ta raba Arewacin Macedonia da Kosovo. Daga mashigin da ke tare da Albaniya, iyakokin iyaka suna fuskantar arewa-maso-gabas tare da magudanar ruwa na Šar Mountain. Yana bayyana wani lankwasa zuwa kudu a haye kogin Lepenec sannan ya juya zuwa arewa maso gabas don ratsa Dutsen Crna kafin ya ɗauki hanya kaɗan zuwa arewa maso gabas ta hanyar fasalin shimfidar wuri zuwa mashigin tare da Bulgaria.
[[Fayil:Satellite_image_of_Macedonia_in_December_2002.jpg|alt=Photo of a cloud-covered Macedonia taken from space|right|thumb|350x350px|Hoton tauraron dan adam na Arewacin Makidoniya a watan Disamba]]
Yankin gabas da Bulgaria yana da tsawon kusan kilomita 148. An yarda da iyakar da aka kafa daga Yugoslavia da Jamhuriyar Jama'ar Bulgaria bayan samun 'yancin kai a shekarar 1992. Yankin ya fara ne daga tripoint tare da Girka, iyakar tana gudana a arewa, ta haye Kogin Strumica sannan ta tashi zuwa ruwa wanda ya biyo baya zuwa arewa sannan zuwa arewa maso yamma zuwa tripoint tare le Serbia.
Iyakar kudu da ta raba Arewacin Makidoniya daga Girka tana da tsawon kilomita 228 kuma ita ce iyaka mafi tsayi. An yi masa alama tare da Yarjejeniyar Bucharest a ranar 10 ga Agusta 1913.] Iyakar ta fara ne daga tudu tare da Albania, a cikin tafkin Prespa, iyakar tana tafiya a kan layi madaidaiciya zuwa gabas a fadin tafkin sannan kuma ta ci gaba a arewacin gabas na gabas ta hanyar taimako zuwa Voras Oros (Nidže), inda ta juya zuwa arewa-gabas. Yana ratsa magudanar ruwa na Voras Oros sannan ya ci gaba zuwa gabas tare da magudanar ruwa kafin ya fado zuwa kwarin kogin Vardar. Iyakar ta ci gaba zuwa gabas sannan ta juya arewa ta ƙetare tafkin Dojran, kafin, a kan latitude na Valandovo, ta juya gabas zuwa tudu tare da Bulgaria akan Dutsen Tumba..
An fara nuna iyakar da Albania a 1926 sannan kuma an yi magana da Yarjejeniyar Paris a 1947. Yankin ya fara ne daga tripoint tare da Kosovo kuma ya bi wani ruwa raba kafin hayewa, kuma na ɗan gajeren nesa, bin kogin Black Drin kuma ya ci gaba tare da layin zuwa Tafkin Ohrid. Ya haye tafkin, ya bar kusan kashi ɗaya bisa uku a Albania, ya ratsa wani tsauni mai tsawo kuma ya haɗu da tripoint tare da Girka a Tafkin Prespa .
=== Yanayin ƙasa ===
[[Fayil:Mount_Korab,_Republic_of_Macedonia.jpg|alt=Mount Korab rising above clouds|right|thumb|250x250px|Yanayin Dutsen Korab - dutse mafi tsawo a kasar]]
Arewacin Macedonia ƙasa ce mai cike da ƙasa wacce ke bayyana a fili ta hanyar tsakiyar kwarin da kogin Vardar ya yi kuma aka tsara ta da iyakokinta ta hanyar jeri. Ƙasar ta kasance mafi ƙasƙanci, tana tsakanin tsaunukan Šar da Osogovo, wanda ke tsara kwarin kogin Vardar. Manyan tafkuna uku — tafkin Ohrid, tafkin Prespa da tafkin Dojran — sun kwanta a kan iyakokin kudanci, iyaka da Albaniya da Girka. Ana ɗaukar Ohrid a matsayin ɗaya daga cikin tsoffin tafkuna da biotopes a duniya.[1] Yankin yana da karfin girgizar kasa kuma ya kasance wurin da girgizar kasa ta yi barna a baya, na baya-bayan nan a cikin 1963 lokacin da wata babbar girgizar kasa ta lalata Skopje, inda ta kashe sama da 1,000.
Har ila yau, Arewacin Makidoniya yana da tsaunuka masu kyau. Sun kasance daga tsaunuka daban-daban guda biyu: na farko shine tsaunukan Šar wanda ke ci gaba zuwa rukunin tsaunuka na West Vardar / Pelagonia (Baba Mountain, Nidže, Kozuf da Jakupica), wanda aka fi sani da kewayon Dinaric.<ref>{{Cite web |title=Sar Mountains on the Euratlas map of the Europe's most significant mountain ranges |url=http://www.euratlas.com/Atlasphys/Sarplanina2.htm |access-date=23 August 2010 |publisher=Euratlas.com}}</ref> Yankin na biyu shine jerin tsaunuka na Osogovo-Belasica, wanda aka fi sani da Rhodope range. Duwatsun Šar ke cikin tsaunukan Šar da kewayon Yammacin Vardar / Pelagonia sun fi ƙanƙanta kuma sun fi tsufa da tsaunuka waɗanda ke cikin rukunin tsaunukan Osogovo-Belasica.
[[Fayil:Šar_Mountain,_Macedonia.jpg|right|thumb|Duwatsun Šar]]
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+10 tsaunuka mafi tsawo a Arewacin Makidoniya
!Sunan
!Matsayi
!Tsawon (m)
!Tsawon (ft)
|-
!Dutsen Korab
|1
|2,764
|9,396
|-
!Titov Vrv
|2
|2,748
|9,016
|-
!Dutsen Baba
|3
|2,601
|8,533
|-
!Jakupica
|4
|2,540
|8,333
|-
!Nidže
|5
|2,521
|8,271
|-
!Daga baya
|6
|2,373
|7,785
|-
!Galičica
|7
|2,288
|7,507
|-
!Stogovo
|8
|2,273
|7,457
|-
!Jablanica
|9
|2,257
|7,405
|-
!Osogovo
|10
|2,251
|7,383
|}
=== Rubuce-rubucen ruwa ===
[[Fayil:Golemo_Ezero.jpg|alt=Golemo Ezero surrounded by land scattered with snow|left|thumb|Golemo Ezero, tafkin kankara wanda ke da tsawo 2218 m a cikin tsaunukan Pelister]]
A Arewacin Makidoniya akwai manyan maɓuɓɓugar ruwa 1,100. Koguna suna gudana cikin tafkuna daban-daban guda uku: Aegean, Adriatic da wannan tafkin Black Sea.<ref>{{Cite web |title=Macedonia |url=http://www.mymacedonia.net/links/geography.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101023070728/http://www.mymacedonia.net/links/geography.htm |archive-date=23 October 2010 |access-date=23 August 2010 |publisher=Mymacedonia.net}}</ref>
Rashin Aegean shine mafi girma. Ya mamaye kashi 87% na yankin ƙasar, wanda ke da kilomita <sup>2</sup>,075. Vardar, kogin da ya fi girma a cikin wannan kwandon, yana zubar da kashi 80% na yankin ko <sup>2</sup>,459 km2. Kwarin yana taka muhimmiyar rawa a cikin tattalin arziki da tsarin sadarwa na kasar. Aikin da ake kira The Vardar Valley an dauke shi da mahimmanci ga ci gaban dabarun kasar.
Kogin Black Drim ya samar da kwandon Adriatic, wanda ya rufe yanki na kimanin 3,3<sup>2</sup> km2, watau 13% na yankin. Ya fito ne daga Lakes Prespa da Ohrid .
Kogin Black Sea shine mafi ƙanƙanta tare da kawai 37 km<sup>2</sup> Yana rufe gefen arewacin Dutsen Skopska Crna Gora. A nan ne tushen kogin Binačka Morava wanda ya haɗu da Kudancin Morava kuma daga baya Danube, wanda daga ƙarshe ya gudana cikin Tekun Baƙi.
Duk da kasancewa ƙasa mai ƙarancin ƙasa, Arewacin Makidoniya yana da manyan tabkuna uku (Ohrid, Prespa, da Dojran), tabkuna uku na wucin gadi da kusan tafkuna 50.
Akwai wuraren shakatawa guda tara a Arewacin Makidoniya: Banište, Banja Bansko, Istibanja, Katlanovo, Kežovica, Kosovrasti, Banja Kočani, Kumanovski Banji da Negorci.
==== Kogin Vardar ====
[[Fayil:Vardar_Veles_Macedonia.jpg|alt=The brown-coloured Vardar flowing through Veles|right|thumb|250x250px|Vardar a cikin VelesJirgin ruwa]]
Vardar shine kogin mafi tsayi kuma mafi mahimmanci a Arewacin Makidoniya. Tsawon kilomita 388 (241 mi) ne, kuma yana zubar da wani yanki na kusan murabba'in kilomita 25,000 (9,700 sq mi). Akwai shawarwari don gina Morava-Vardar Canal, haɗi zuwa kogin Morava, don haka haɗa Adriatic zuwa tsakiyar Turai, kodayake wannan yana buƙatar aiki mai yawa..<ref>{{Cite web |last=Kaskanis |first=Angelos |date=29 March 2021 |title=The two mega-projects that could change Southeast Europe |url=https://brusselsmorning.com/the-two-mega-projects-that-could-change-southeast-europe/12248/}}</ref>
Kogin ya haura ne a Vrutok, mai tazarar kilomita kadan daga arewacin Gostivar a Jamhuriyar Arewacin Macedonia. Ta ratsa ta Gostivar, Skopje zuwa cikin Veles, ta ratsa kan iyakar Girka kusa da Gevgelija, Polykastro da Axioupoli, kafin ta shiga cikin Tekun Aegean a tsakiyar Makidoniya yamma da Tasalonika.
Basin Vardar ya ƙunshi kashi biyu bisa uku na yankin Jamhuriyar Arewacin Makidoniya. Don haka ana kiran yankin "Vardar Makidoniya" bayan kogin, don bambanta shi da "Aegean Macedonia" (a Girka) da "Pirin Macedonia" (a Bulgaria). Kwarin ya ƙunshi ƙasashe masu albarka a Polog, Gevgelija da sauran sassa. Kogin yana kewaye da duwatsu a wasu wurare. M1/E75, wanda ke haɗawa da Titin Ƙasa ta Girka 1, yana gudana ta cikin kwarin tare da tsayin kogin zuwa kusa da Skopje.
An nuna kogin a kan makamai na Skopje, wanda kuma an haɗa shi a cikin tutar birnin.
==== Tafkin Ohrid ====
[[Fayil:Church_of_St._John_at_Kaneo_6.jpg|alt=Church of St John at Kaneo on hill with Lake Ohrid beneath it|left|thumb|Cocin St. John a Kaneo tare da ra'ayi na Tafkin Ohrid, mafi mashahuriyar wurin ga masu yawon bude ido a Arewacin Makidoniya]]
Lake Ohrid (Macedonian: Охридско Езеро, Ohridsko Ezero) straddles the mountainous border between southwestern North Macedonia and eastern Albania. Lake Ohrid is the deepest lake of the Balkans, with a maximum depth of 288 m (940 ft) and a mean depth of 155 m (508 ft). It covers an area of {{Convert|358|km2|sqmi}}, containing an estimated 55.4 km<sup>3</sup> of water. It is 30.4 km long by 14.8 km wide at its maximum extent with a shoreline length of 87.53 km, shared between North Macedonia (56.02 km) and Albania (31.51 km). The lake drains an area of around 2600 km<sup>2</sup> and is fed primarily by underground springs on the eastern shore (about 50% of total inflow), with roughly 25% shares from rivers and direct precipitation. Over 20% of the lake's water comes from nearby Lake Prespa, about {{Convert|10|km|mi}} to the southeast and at 150 m higher altitude than Lake Ohrid.
[[Fayil:Ohrid_and_Prespa_lakes_topographic_map.svg|alt=map showing Lakes Ohrid and Prespa and the surrounding rivers, mountains, etc.|right|thumb|200x200px|Taswirar taswirar tafkin Ohrid da Prespa]]
Kamar Tafkin Baikal da [[Tafkin Tanganyika]], Tafkin Ohrid yana da nau'o'in da ke rufe dukkan jerin abinci, daga phytoplankton da sestile algae (20 nau'o-nau'i; misali, Cyclotella fottii), a kan nau'o"in shuke-shuke (2 nau'o) (2 nau'in; misali, Chara ohridana), zooplankton (5 nau'in da nau'in cyprinid (8 nau'in) musamman nau'in tsuntsaye masu yawa; nau'in Pachychilonus (nau'in tsuntsu) musamman nau-nau'in nau'in nau-nauyin tsuntsaye (2 nau'i masu yawa; Ohridididididaeidaeidaeidae)
Akwai birane uku a bakin tekun: Ohrid da Struga a Arewacin Makidoniya; Pogradec a Albania. Har ila yau, akwai ƙauyuka masu yawa na kamun kifi, kodayake yawon bude ido yanzu ya zama wani ɓangare na kudaden shiga. Yankin tafkin yana da yawan mutane kusan 170,000, tare da mutane 131,000 da ke zaune kai tsaye a bakin tafkin (43,000 a Albania da 88,000 a Arewacin Makidoniya).
==== Tafkin Prespa ====
[[Fayil:Prespa-ostrov.jpg|alt=The island of Golem Grad in Lake Prespa|right|thumb|200x200px|Ra'ayi na tsibirin Golem Grad a cikin Tafkin Prespa]]
Babban Tafkin Prespa (Macedonian: Преспанско Езеро, Prespansko Ezero) ya kasu tsakanin Albania, Girka da Arewacin Makidoniya. Tsibirin da ya fi girma a cikin Babban Tafkin Prespa, wanda ake kira ''Golem Grad'' ("Babban Ginin"), ko Tsibirin Snake (Змиски Остров), yana cikin Arewacin Makidoniya.
Saboda Babban Tafkin Prespa yana zaune kusan 150m sama da Tafkin Ohrid, wanda ke kusa da kilomita {{Convert|10|km|mi}} (6.2 zuwa yamma, ruwansa yana gudana ta hanyar tashoshin karkashin kasa a cikin karst kuma yana fitowa daga maɓuɓɓugar ruwa waɗanda ke ciyar da rafi da ke gudana cikin Tafkin Ohirid.
==== Tafkin Dojran ====
Tafkin Dojran, wanda ke kudu maso gabashin Arewacin Makidoniya, shine mafi ƙanƙanta daga cikin manyan tabkuna uku tare da yanki na 4<sup>2</sup>.7 km<sup>2</sup>. Tafkin ya raba tsakanin Arewacin Makidoniya (<sup>2</sup>.1 km2) da Girka (15.6 km2). <ref>{{Cite web |year=2001 |title=Lake Dojran |url=http://www.cybermacedonia.com/lakesdoj.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090707035025/http://www.cybermacedonia.com/lakesdoj.html |archive-date=7 July 2009 |access-date=1 September 2010 |publisher=Cyber Macedonia}}</ref> Garin Dojran yana kan iyakar yammacin tafkin, yayin da ƙauyen Girka na Mouries ke gabas. A arewa shine dutsen Belasica kuma a kudu shine garin Girka na Doirani . Tafkin yana da siffar zagaye, yana da matsakaicin zurfin mita 10, yana da tsawon arewa zuwa kudu na 8.9 km, kuma yana da 7.1 km a mafi faɗin.<ref>{{Cite web |title=Lake Dojran |url=http://www.exploringmacedonia.com/?ItemID=817A860778ED85498E53827EA52860C7 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209230026/http://www.exploringmacedonia.com/?ItemID=817A860778ED85498E53827EA52860C7 |archive-date=9 February 2010 |access-date=1 September 2010 |publisher=National Tourism Portal of the Republic of Macedonia}}</ref>
=== Tsire-tsire da dabbobi ===
[[Fayil:Pinus_peuce_Habitus_BotGardBln0906.jpg|alt=a tall green tree|left|thumb|Pinus peuce, itacen Pine na Makidoniya ko molika, ɗaya daga cikin itatuwan da aka fi sani da Arewacin Makidoniya]]
Tsire-tsire na Arewacin Makidoniya suna wakiltar kusan iyalai 210, nau'ikan 920, da kuma nau'ikan shuke-shuke 3,700. Ƙungiyar da ta fi yawa ita ce tsire-tsire masu fure tare da kimanin nau'in 3,200, wanda ke biye da mosses (nau'in 350) da ferns (42).
A fannin ilimin ƙasa, Arewacin Makidoniya na cikin lardin Illyrian na yankin Circumboreal a cikin Masarautar Boreal. Dangane da WWF da Taswirar Dijital na Yankunan muhalli na Turai ta Hukumar Kula da Muhalli ta Turai, ana iya raba yankin Jamhuriyar zuwa yankuna huɗu: Dutsen Pindus da aka haɗu da gandun daji, dajin da aka haɗuwa da Balkan, da gandun dajin da suka haɗu da Rhodopes da Aegean sclerophyllous da kuma gandun da aka haɗawa.
=== Ma'adanai da ma'adanai ===
Arewacin Makidoniya yana da wadataccen ƙarfe, jan ƙarfe, gubar, [[zinc]], chromite, Manganese, nickel, tungsten, [[Zinare|zinariya]], azurfa, asbestos, da gypsum. Har ila yau yana daya daga cikin wurare biyu a duniya inda ake samun ma'adinin lorandite.
=== Amfani da ƙasa ===
* Kashi 16.1% na yankin ƙasar ƙasa ce mai noma.
* 1.36% na amfanin gona na dindindin
* 82.54% - wasu. (2011).
Dangane da kimantawa na shekara ta <sup>2</sup>, akwai 1278 km2 na ƙasar da ake ban ruwa, da 6.4 km<sup>3</sup> na jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa.
=== Rashin lalacewa da kare muhalli ===
[[Fayil:Balkan_Fires,_Earth_from_Aqua_(EOS_PM-1)_(2007-07-25).jpg|alt=Photo of the Balkans taken from space showing wildfires|thumb|194x194px|Balkans a watan Yulin 2007, gobara ta kasance a bayyane a Girka, Albania da Arewacin Makidoniya]]
A watan Yulin 2007, gobara ta kasance a bayyane musamman a Girka, Albania da Arewacin Makidoniya.
Ana adana mahalli a wuraren da ba su da amfani kuma ba su da yawan jama'a. Bugu da kari, kasar tana da manyan wuraren shakatawa na kasa guda uku, waɗanda aka kirkira a ƙarƙashin mulkin Yugoslav na 1948-1958. Gidan shakatawa na Pelister, Mavrovo da Galičica sun rufe yanki na hekta 43,810 (108,250 acres) kuma suna ba da damar kare wuraren halitta ta hanyar yanayin ƙasa na musamman, dabbobinsu da tsire-tsire. Gidan ajiyar tsuntsaye na Ezerani, arewacin Lake Prespa, yana da girman hekta 2,000 kuma gida ne ga dabbobi sittin da Yarjejeniyar Bern ta kare.
Koyaya, idan an kare shi inda mutum ba shi da damar shiga, ana barazana ga yanayin kewayen garuruwa da ƙauyuka. Lalle ne, don yin Arewacin Makidoniya, tsohon karkara da matalauta, ƙasa ta zamani da mai wadata, gwamnatin Kwaminisanci ta Yugoslav ta kafa masana'antu da yawa, sau da yawa suna gurɓata sosai. Wadannan masana'antun, wadanda galibi ke cikin yankunan Veles da Skopje har yanzu suna aiki. Rashin gurɓataccen sharar gida ya ragu bayan 1991, bayan samun 'yancin kai, saboda kamfanoni da yawa sun fadi ko kuma sun rage ayyukansu bayan sauyawa zuwa tattalin arzikin kasuwa.
Sauran haɗarin lalacewar yanayi yana cikin sharar gida. Lalle ne, kawai birnin Skopje yana da cibiyar sarrafa sharar gida a sauran ƙasar, don haka an bar su a cikin zubar da shara. Rashin albarkatu da niyyar siyasa a bayan wannan mummunan watsi ga muhalli.
Har ila yau, Arewacin Makidoniya yana fuskantar matsaloli masu tsanani a cikin kula da ruwa. Kasar, duk da haka ya kamata ta sami damar tabbatar da ruwan ta hanyar madatsar ruwa da maɓuɓɓugarta. A lokacin rani, ƙuntatawa na ruwa ya zama ruwan dare.<ref>{{Cite web |date=3 September 2008 |title=Drought: the waste and mismanagement put North Macedonia on the wagon, Courrier des Balkans, August 23, 2008 |url=http://balkans.courriers.info/article11084.html |access-date=23 August 2010 |publisher=Balkans.courriers.info}}</ref> Lokacin bazara kuma yana da alamar lalacewar gandun daji ta hanyar gobarar daji. A shekara ta 2008, an dasa bishiyoyi miliyan shida a Arewacin Makidoniya don sake farfado da gandun daji da suka lalace.<ref>{{Cite web |title=Macedonia plants six million trees to revive fire-ravaged forests, 19 novembre 2008 |url=http://www.terradaily.com/reports/Macedonia_plants_six_million_trees_to_revive_fire-ravaged_forests_999.html |access-date=23 August 2010 |publisher=TerraDaily}}</ref>
[[Rashin lalacewar muhalli]] duk da haka yana tattara kungiyoyin cikin gida kuma Arewacin Makidoniya ta sanya hannu kan yarjejeniyar kasa da kasa kamar [[Yarjejeniyar Kyoto]] . <ref name="world factbook">{{Cite web |date=11 July 2023 |title=CIA The World Factbook – Macedonia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/north-macedonia/ |access-date=1 August 2025 |archive-date=21 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121024841/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/north-macedonia/ |url-status=dead }}</ref>{{Center|'''The three national parks :'''
<gallery>
File:Mount Pelister MK.jpg|Pelister
File:Mavrovo-Lake-Autumn.jpg|Mavrovo
File:Galichitsa.jpg|Galičica
</gallery>}}
== Yanayin ɗan adam ==
=== Bambance-bambance a cikin yawan jama'a da birni ===
[[Fayil:Прилеп-панорама.jpg|alt=the red-roofed buildings of Prilep and surrounding mountains and vallies|thumb|Hoton Prilep da filin Pelagonia]]
Jamhuriyar Arewacin Makidoniya ta kunshi garuruwan karkara, tare da kashi 45% kawai na yawan jama'a da suka fi mayar da hankali a cikin manyan garuruwa da birane. Skopje, tare da mazauna sama da 500,000, ita ce birni mafi girma a kasar. Yankin da ke kewaye da shi, ɗaya daga cikin filayen ƙasar, ya haɗa da wasu birane da yawa, kamar Tetovo da Gostivar. Bitola, Prilep da sauran manyan birane, suna cikin filin Pelagonia a kudu. Sauran yawan jama'a sun fi mayar da hankali a kwarin Vardar da sauran 'yan tafkuna da filayen kasar.
Birane, wanda ke tasowa da sauri tun zamanin kwaminisanci na Yugoslavia, ya haifar da gine-gine marasa sarrafawa da ba bisa ka'ida ba. Sauran biranen ba su girma da sauri kamar babban birnin ba, wanda ya sami mazauna sama da 300,000 tsakanin 1948 da 1981. Bitola, Prilep da Kumanovo, sauran manyan birane guda uku, ba su wuce mazauna 30,000 a 1948 ba kuma sun kai mutane 100,000 tun lokacin. Kumanovo, wanda shine birni na biyu mafi girma a Arewacin Makidoniya, yana da mazauna 105,000 kawai a shekara ta 2002, wanda ke da bambanci sosai idan aka kwatanta shi da yawan mutanen babban birnin Skopje - mazauna 506,000. Wannan ya sa Skopje ya zama birni mai mahimmanci.
'''Yawan jama'a na manyan biraneyankuna'''<timeline>
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
ImageSize = width:640 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:10 right:10 top:10 bottom:40
AlignBars = justify
Colors =
id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97)
BackgroundColors = canvas:canvas
Period = from:0 till:600
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:drabgreen
BarData=
barset:Einwohnerzahl
PlotData=
width:20 fontsize:M textcolor:black color:skyblue shift:(20,-6) anchor:from
barset:Einwohnerzahl
from:start till:506.9 text:[[Skopje]]_(506 926)
from:start till:105.5 text:[[Kumanovo]]_(105 484)
from:start till:95.4 text:[[Bitola]]_(95 385)
from:start till:86.5 text:[[Tetovo]]_(86 580)
from:start till:81.0 text:[[Gostivar]]_(81 042)
from:start till:76.7 text:[[Prilep]]_(76 768)
from:start till:63.3 text:[[Struga]]_(63 376)
from:start till:55.7 text:[[Ohrid]]_(55 749)
from:start till:55.1 text:[[Vélès (city)|Veles]]_(55 108)
from:start till:54.6 text:[[Strumica]]_(54 676)
TextData=
fontsize:S pos:(450,20)
text:Population (in thousands)
</timeline>
=== Rarraba kabilanci ===
[[Fayil:Macedonia_ethnic2002_03.png|alt=A map of Macedonia showing the most prominent ethnicity by municipality. Municipalities in the northwest frequently have Albanian majorities, and a couple with Turkish majorities. Almost all of the rest have Macedonian majorities|right|thumb|150x150px|Gundumar Arewacin Makidoniya bisa ga mafi yawan kabilanci (a cikin rawaya, Macedonians, a cikin orange Albaniyawa, a cikin kore Turks, a cikin blue municipalities tare da gauraye kabilun) ]]
Macedonians sune mafi girman kabilanci a kasar, suna da kashi 58.4% na yawan jama'a, bisa ga ƙidayar 2021. Suna magana da Harshen Makidoniya kuma mafi yawansu Kiristoci ne na Orthodox na Gabas. Albanians sune mafi yawan 'yan tsiraru a kasar, suna da kashi ɗaya cikin huɗu na yawan jama'a. Suna zaune galibi a yamma da arewa maso yamma. Turks, wadanda suka hada da kusan kashi 4% na yawan jama'a, galibi sun warwatse, kodayake sun zama mafi rinjaye a cikin kananan hukumomi biyu (Plasnica da Centar Župa). Romani sun kai kashi 2.5% na yawan jama'a kuma suna mai da hankali a duk faɗin Arewacin Makidoniya, yayin da Serbs, waɗanda suka samar da kashi 1.3% na yawan jamaʼa, galibi suna zaune a arewacin ƙasar.<ref name="world factbook"/>
=== Rarrabawar gudanarwa ===
[[Fayil:MKD_muni_nonn_Rural-Urban-fr.png|alt=Map of Macedonia showing which municipalities are rural and which are urban|left|thumb|200x200px|Taswirar kananan hukumomi (ƙananan hukumomin birane a cikin shuɗi, sun bambanta da ƙananan hukumomin karkara waɗanda ke cikin kore) ]]
Arewacin Makidoniya ya kasu kashi takwas: Skopje, Pelagonia, Polog, Vardar, Gabas, Kudu maso gabas, Arewa maso gabas da Kudu maso yamma.<ref>{{Cite web |title=General and Regional Statistics |url=http://www.stat.gov.mk/english/katalog.asp?bg=1&pg=1.03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113145247/http://www.stat.gov.mk/english/katalog.asp?bg=1&pg=1.03 |archive-date=13 November 2010 |access-date=31 August 2010 |publisher=State Statistical Office of the Republic of Macedonia}}</ref>
Kasar ta ci gaba da raba zuwa kananan hukumomi 84. Har zuwa shekara ta 1996, akwai kananan hukumomi 123, amma dokoki da yawa da aka yi niyyar kara haƙƙin 'yan tsiraru sun rage yawan kananan hukumomi kuma sun canza matsayinsu gaba ɗaya. Skopje, babban birnin kasar, kanta ta kasu kashi goma. <ref>{{Cite web |title=Municipalities of Macedonia |url=http://www.statoids.com/umk.html |access-date=23 August 2010 |publisher=Statoids.com}}</ref>
=== Halaye da fa'idodi ===
[[Fayil:NorthMacedonia2025OSM.png|thumb|Cikakken taswirar Arewacin Makidoniya]]
Yanayin yankin Arewacin Makidoniya yana ba shi fa'idodi da yawa. Ɗaya daga cikin fa'idodi shine matsayin ƙasa na ƙasar. Ita ce cibiyar Balkans, tsakanin [[Belgrade]] da [[Athens]], [[Tirana]] da [[Sofiya|Sofia]], tsakanin Adriatic da Black Sea. Kwarin Vardar ya zama hanyar halitta, wanda ke haɗa Girka da sauran Turai. Wannan hanyar ta haye ta hanyar babbar hanyar E75, wacce ta haye a Turai kuma ta haɗa Scandinavia da Attica. An kuma gyara wannan babbar hanyar a Arewacin Makidoniya tare da Hukumar Tarayyar Turai don sake ginawa, kuma tashoshin sadarwa da ke haɗa Adriatic zuwa Tekun Baƙi, wanda ake kira Corridor VIII, an kuma inganta su kuma an kiyaye su ta hanyar taimakon kasa da kasa ciki har da na Italiya.<ref>{{Cite web |date=9 February 2010 |title=Secretariat Corridor8.it |url=http://www.corridor8.org/index2.php?page=corridor_single&id=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725200230/http://www.corridor8.org/index2.php?page=corridor_single&id=1 |archive-date=25 July 2011 |access-date=23 August 2010 |publisher=Corridor8.org}}</ref>
Arewacin Makidoniya ma tana da wadataccen ma'adanai. Kasar a zahiri tana da ajiya mai yawa na chromium da sauran karafa marasa ƙarfe kamar jan ƙarfe, [[zinc]], Manganese da nickel.<ref name="world factbook"/> Har ila yau, ƙasar tana da ma'adanai na gypsum, <ref name="world factbook" /> marmara da dutse, wanda ke cikin Pelagonia. Lignite, yana ba da 80% na wutar lantarki a Arewacin Makidoniya. Baya ga ma'adanai da ma'adinai, kasar tana da manyan tsire-tsire na siminti da manyan kayan ƙarfe, waɗanda gwamnatin kwaminisanci ta kirkira.
Ana ƙarfafa aikin gona ta hanyar mahimman albarkatun ruwa, waɗanda madatsun ruwa da canals ke sarrafawa. Kasancewar maɓuɓɓugar ruwa masu zafi na asalin dutsen wuta na iya dumama ɗakunan a cikin hunturu, musamman a yankin Strumica, waɗanda samfuran su suka haɗa da [[Tumatir]] da cucumbers a cikin watan Fabrairu. Yanayi daban-daban suna ba da dama ga samarwa daban-daban a yankin ƙasa, don haka ana sarrafa inabi da taba a kudu, [[shinkafa]] a yankin Kočani wanda aka fi ban ruwa, kuma masana'antar itace tana mai da hankali a kusa da Štip. [[Noma|Aikin noma]] yana ba da gudummawa sosai ga fitarwa, musamman tare da ruwan inabi da taba. Rashin farashin ma'aikata yana taimakawa masana'antar masana'antu.
Arewacin Makidoniya yana karɓar kusan masu yawon bude ido 1,000,000 a kowace shekara <ref>{{Cite web |title=101 facts about Macedonia |url=http://faq.macedonia.org/information/101.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100606092353/http://faq.macedonia.org/information/101.html |archive-date=6 June 2010 |access-date=23 August 2010 |publisher=Faq.macedonia.org}}</ref> kuma yana fuskantar ƙaruwa na baƙi. Adadin masu yawon bude ido na cikin gida daga Janairu zuwa Maris 2008 ya karu da kashi 23.5% idan aka kwatanta da wannan lokacin na shekarar da ta gabata. Adadin masu yawon bude ido na kasashen waje a watan Maris na shekara ta 2008 idan aka kwatanta da watan Maris na 2007 ya karu da kashi 44.7%.<ref>{{Cite web |title=State Statistical Office of the Republic of Macedonia |url=http://www.stat.gov.mk/english/statistiki_eng.asp?ss=14.02&rbs=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100822005824/http://www.stat.gov.mk/english/statistiki_eng.asp?ss=14.02&rbs=1 |archive-date=22 August 2010 |access-date=23 August 2010 |publisher=Stat.gov.mk}}</ref> A shekara ta 2007, Tafkin Ohrid ya karbi kusan masu yawon bude ido na cikin gida da na kasashen waje 250,000.<ref>{{Cite web |title=Southeast European Times |url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/articles/2007/10/08/reportage-01 |access-date=23 August 2010 |publisher=Setimes.com}}</ref> A watan Fabrairun shekara ta 2009, kusan masu yawon bude ido 28,000 ne suka ziyarci kasar, wato, kashi 3.2% fiye da wannan watan a shekarar da ta gabata. Har ila yau, an sami karuwar kashi 8% a cikin adadin baƙi na ƙasashen waje.<ref>{{Cite web |date=16 April 2009 |title=MINA |url=http://macedoniaonline.eu/content/view/6380/45/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915001901/http://macedoniaonline.eu/content/view/6380/45/ |archive-date=15 September 2018 |access-date=23 August 2010 |publisher=Macedoniaonline.eu}}</ref> Lokacin rani na shekara ta 2009 shine mafi kyawun lokacin yawon bude ido ga birnin Dojran tare da baƙi 135,000 na dare, karuwa da 12.5% idan aka kwatanta da shekarar da ta gabata.<ref>{{Cite web |date=28 September 2009 |title=Mina |url=http://macedoniaonline.eu/content/view/8389/1/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042305/http://macedoniaonline.eu/content/view/8389/1/ |archive-date=15 September 2018 |access-date=23 August 2010 |publisher=Macedoniaonline.eu}}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gkzwyohlqxhs8pe6ajc2xzacytezidg
Yanayin yanayi na Tanzania
0
109674
823216
821053
2026-04-21T04:05:55Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823216
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Tz-map.png|right|thumb|274x274px|Taswirar Tanzania]]
[[Fayil:LocationTanzania.svg|thumb|300x300px|Yanayin Tanzania]]
[[Fayil:Tanzania_Topography.png|thumb|300x300px|Taswirar taswirar Tanzania]]
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_TZA_present.svg|thumb|336x336px|Taswirar rarraba yanayi ta Köppen na Tanzania]]
Tanzaniya ta ƙunshi tafkuna da yawa, wuraren shakatawa na ƙasa, da mafi girman matsayi na Afirka, Dutsen Kilimanjaro (mita 5,895 (mita 19,341 ft)). Arewa maso gabashin Tanzaniya na da tsaunuka, yayin da yankin tsakiyar yankin wani yanki ne na wani babban tudu da ke lullube da ciyayi. Har ila yau kasar ta ƙunshi yankin kudancin tafkin Victoria a kan iyakarta ta arewa da Uganda da Kenya.
A fannin gudanarwa, an raba Tanzania zuwa yankuna 31, <ref name="Statoids">{{Cite web |title=Regions of Tanzania |url=http://www.statoids.com/utz.html |access-date=6 December 2014 |publisher=Statoids}}</ref> tare da ashirin da biyar a cikin ƙasa, uku a kan Unguja (wanda aka sani da tsibirin Zanzibar), da biyu a Tsibirin Pemba.
== Kididdiga ==
[[Fayil:Tanzania_Roads_&_Rails.png|right|thumb|356x356px|Taswirar hanya ta Tanzania]]
'''Wurin:''': [[Gabashin Afirka]], iyaka da [[Tekun Indiya]], tsakanin [[Kenya]] da [[Mozambik|Mozambique]].
'''Yanayin ƙasa:''' 6°00′S 35°00′E / 6.000°S 35.000°E / -6.000; 35.000<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6|00|S|35|00|E|type:country}}
'''Yankin:''' <ref name="CIA">{{Cite web |date=15 November 2022 |title=''The World Factbook - Tanzania'', U.S. Central Intelligence Agency, updated 29 April 2013 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |access-date=1 August 2025 |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109103650/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |url-status=dead }}</ref> ''bayanin kula:'' ya haɗa da tsibirin Mafia, Pemba, da Unguja
* ''jimillar:'': kilomita 947,300 (365,800 sq
* ''ƙasa:'' kilomita 885,800 (342,000 sq
* ''ruwa:'' kilomita 61,500 (23,700 sq
; Yankin kwatankwacin
:* Kwatanta Ostiraliya: dan kadan karami fiye da Kudancin OstiraliyaKudancin Australia
:* Kwatanta Kanada: kusan girman [[British Columbia]]
:* Kwatanta Amurka: kusan sau uku girman [[New Mexico]]
:* Kwatanta EU: dan kadan fiye da sau uku na girman [[Poland]]
'''Yankunan ƙasa:'''<ref name="CIA"/>
* ''jimillar:'': kilomita 3,861 (2,399
* ''Kasashen iyaka:'' [[Burundi]] kilomita 451 (280 , Kenya kilomita 769 (478 , [[Malawi]] kilomita 475 (295 , Mozambique kilomita 756 (470 , [[Ruwanda|Rwanda]] kilomita 217 (135 , [[Uganda]] kilomita 396 (246 , [[Zambiya|Zambia]] kilomita 338 (210 , [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo]] kilomita 459 (285
'''Yankin bakin teku:''' kilomita 1,424 (885 <ref name="CIA"/>
* ''exclusive economic zone:'' {{Convert|241,888|km2|mi2}} and {{Convert|200|nmi|km mi|1}}
* ''territorial sea:'' {{Convert|12|nmi|km mi|1}}<ref name="CIA"/>
'''Yankin:''' filayen da ke bakin tekun; tsakiya na tsakiya; tsaunuka a arewa, kudu <ref name="CIA"/>
'''Tsakanin tsawo:'''<ref name="CIA"/>
* ''mafi ƙasƙanci:'' [[Tekun Indiya]] 0 m
* mafi girman matsayi: [[Dutsen Kilimanjaro]] mita 5,895 (19,341
'''Albarkatun halitta:''' wutar lantarki, tin, phosphate, ƙarfe, kwal, lu'u-lu'u, duwatsu masu daraja, [[Zinare|zinariya]], iskar gas, nickel <ref name="CIA"/>
* ''ƙasar noma:'' 12.25% <ref name="CIA"/>
* ''amfanin gona na dindindin:'' 1.79% <ref name="CIA" />
* wani: 85.96% (2011)
'''Yankin da ake ban ruwa:''' kilomita 1,843 (712 sq (2003) <ref name="CIA"/>
'''Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa:''' {{Convert|96.27|km3}} cu (2011)
* ambaliyar ruwa a tsakiyar tsaunin a lokacin ruwan sama; fari
* ''dutsen wuta:'' iyakance aikin dutsen wuta; [[Ol Doinyo Lengai]] (hawan mita 2,962 (9,718 ) ya fitar da laka a cikin 'yan shekarun nan; wasu dutsen wuta masu aiki a tarihi sun hada da Kieyo da Meru <ref name="CIA"/>
'''Muhalli - batutuwan yanzu:''' lalacewar ƙasa; [[Gandun daji|sare daji]]; hamada; lalacewar coral reef yana barazana ga wuraren zama na ruwa; fari na baya-bayan nan ya shafi aikin gona na gefe; namun daji da ke fuskantar barazanar farauta da kasuwanci ba bisa ka'ida ba, musamman ga hauren giwa <ref name="CIA"/>
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa''': <ref name="CIA"/>
* ''jam'iyya zuwa:''
** Biodiversity
** Yarjejeniyar Tsarin Majalisar Dinkin Duniya kan Canjin Yanayi
** [[Yarjejeniyar Kyoto|Yarjejeniyar Kyoto zuwa Yarjejeniyar Tsarin Majalisar Dinkin Duniya kan Canjin Yanayi]]
** Yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya don Yaki da Yaki da Hamada a cikin Waɗannan ƙasashe da ke fuskantar fari mai tsanani da / ko Yaki, Musamman a Afirka
** Yarjejeniyar Kasuwanci ta Duniya a cikin Dabbobi da Flora da ke cikin haɗari
** [[Taron Basel|Yarjejeniyar Basel kan Kula da Motsawa na Ƙasashen Ƙasashen Hadari da Kashewa]]
** [[Yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya kan Dokar Teku|Yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya kan Dokar Tekun]]
** Yarjejeniyar Vienna don Kare Yankin Ozone
** Yarjejeniya kan Yankunan Ruwa na Muhimmancin Duniya, musamman a matsayin Gidan tsuntsaye
== Yanayin Yanayi ==
Arewa maso Gabashin Tanzaniya tana baje kolin tuddai kuma ya haɗa da Dutsen Meru, dutsen mai aman wuta, Dutsen Kilimanjaro, dutsen mai aman wuta, da tsaunin Usambara da Pare. Kilimanjaro yana jan hankalin dubban 'yan yawon bude ido kowace shekara. Yammacin waɗannan tsaunuka shine Gregory Rift, wanda shine hannun gabas na Babban Rift Valley. A kasan ramin akwai wasu manyan tafkunan gishiri da suka hada da Natron a arewa, Manyara a kudu, da Eyasi a kudu maso yamma. Rikicin ya kuma hada da tsaunukan Crater, wanda ya hada da yankin Ngorongoro Conservation Area da kuma kogin Ngorongoro. Kusan kudu da tafkin Natron shine Ol Doinyo Lengai mai tsayin mita 3,188 (10,459 ft), [1] kawai dutsen mai aman wuta a duniya don samar da natrocarbonatite lava. A yammacin tsaunukan Crater akwai wurin shakatawa na Serengeti, wanda ya shahara ga zakuna, damisa, giwaye, karkanda, da bauna tare da ƙaura na shekara-shekara na miliyoyin fararen gemu daji. Kusan kudu maso gabas na wurin shakatawa shine Olduvai Gorge, inda aka sami yawancin tsoffin kasusuwa da kayan tarihi na homini.
Ƙarin arewa maso yamma shine Tafkin Victoria a kan iyakar [[Kenya]]-[[Uganda]]-Tanzania . Wannan ita ce tafkin da ya fi girma a Afirka ta hanyar farfajiyar kuma ana kiranta da al'ada a matsayin tushen [[Nil|Kogin Nilu]]. Kudu maso yammacin wannan, wanda ke raba Tanzania daga [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo]], shine [[Tafkin Tanganyika]] . An kiyasta wannan tafkin shine tafkin na biyu mafi zurfi a duniya bayan Tafkin Baikal a Siberia. Yankin yammacin ƙasar tsakanin Lakes Victoria, Tanganyika, da Malawi ya ƙunshi ƙasa mai laushi wanda Asusun Kula da namun daji na Duniya ya rarraba shi a matsayin wani ɓangare na yankin gandun daji na Zambezi na Tsakiya. Kawai a saman ruwa daga Kalambo Falls, akwai ɗayan mahimman wuraren binciken archaeological a Afirka. Kudancin tsaunuka na Tanzania suna cikin yankin kudu maso yammacin ƙasar, a kusa da ƙarshen arewacin [[Tabkin Malawi|Tafkin Malawi]]. Mbeya ita ce birni mafi girma a Kudancin Highlands .
Cibiyar Tanzania babban tudu ne, wanda yake wani ɓangare na Gabashin Afirka. Rabin kudancin wannan tudu shine ciyawa a cikin yankin gandun daji na Gabashin Miombo, mafi yawansu an rufe su da babbar Gidan shakatawa na Selous. Ƙarin arewacin fili yana da ƙasa mai noma kuma ya haɗa da babban birnin ƙasa, [[Dodoma]] .
Gabashin gabar teku ya ƙunshi birni mafi girma a Tanzania da tsohon babban birnin, [[Dar es Salaam]] . Kusan arewacin wannan birni yana da Tsibirin Zanzibar, wani yanki mai cin gashin kansa na Tanzania wanda ya shahara da kayan yaji. Yankin bakin tekun yana da yankunan mangrove na Gabashin Afirka, mangrove maras kyau waɗanda ke da muhimmanci ga namun daji a ƙasa da ruwa. Wani bincike na nesa na duniya na baya-bayan nan ya ba da shawarar cewa akwai 1,256km2 na filayen ruwa a Tanzania, yana mai da shi ƙasa ta 26 dangane da yankin filayen ruwa.<ref>{{Cite journal |last=Murray |first=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |date=2019 |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8 |journal=Nature |volume=565 |issue=7738 |pages=222–225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |pmid=30568300 |s2cid=56481043 |url-access=subscription}}</ref>
=== Rashin ruwa ===
Gabashin da tsakiyar Tanzania suna zubar da koguna da ke shiga cikin Tekun Indiya. Manyan koguna sune, daga arewa zuwa kudu, Pangani, Wami, Ruvu, Rufiji, Matandu, Mbwemkuru, da Kogin Ruvuma, wanda ya zama iyakar kudancin Mozambique.
Yawancin Arewacin Tanzania suna shiga cikin Tafkin Victoria, wanda ke kwarara cikin [[Nil|Kogin Nilu]].
Yankin yammacin Tanzania yana cikin ruwa na [[Tafkin Tanganyika]], wanda ke shiga cikin [[Kogin Congo|Kogin Kongo]]. Kogin Malagarasi shine mafi girman ruwa na Tafkin Tanganyika.
Wani ɓangare na kudu maso yammacin Tanzania ya shiga cikin [[Tabkin Malawi|Tafkin Malawi]], wanda ya kwarara kudu zuwa [[Kogin Zambezi]].
Yankin Kudancin Gabas na Arewa maso Tsakiyar Tanzania ya ƙunshi tafkuna da yawa, waɗanda ba su da hanyar zuwa teku kuma suna shiga cikin gishiri da / ko tabkuna. Tafkin Rukwa a yammacin tsakiyar Tanzania, wani tafkin endorheic ne.
== Yanayi ==
Tanzania has a mainly [[Yanayin zafi|tropical climate]] but has regional variations due to topography.<ref name="UNDP">{{Cite web |title="UNDP Climate Change Country Profiles: Tanzania", C. McSweeney (University of Oxford), M. New (University of Oxford and Tyndall Centre for Climate Change Research), and G. Lizcano (University of Oxford) |url=http://www.geog.ox.ac.uk/research/climate/projects/undp-cp/UNDP_reports/Tanzania/Tanzania.lowres.report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120034314/https://www.geog.ox.ac.uk/research/climate/projects/undp-cp/UNDP_reports/Tanzania/Tanzania.lowres.report.pdf |archive-date=2022-01-20 |access-date=2012-09-20}}</ref> In the highlands, temperatures range between {{Convert|10|and|20|C|F}} during cold and hot seasons respectively and a subtropical highland climate is found. The rest of the country has temperatures rarely falling lower than {{Convert|20|C}}. The hottest period extends between November and February ({{Convert|25|-|31|C|F|1}}) while the coldest period occurs between May and August ({{Convert|15|-|20|C|F}}).
Ruwan sama na yanayi ya samo asali ne daga ƙaurawar Yankin Haɗuwa na Intertropical. Yana ƙaura zuwa kudu ta hanyar Tanzania a watan Oktoba zuwa Disamba, yana isa kudancin ƙasar a watan Janairu da Fabrairu, kuma yana dawowa arewa a watan Maris, Afrilu, da Mayu. Wannan yana haifar da arewa da gabashin Tanzania su fuskanci lokuta biyu daban-daban na rigar - gajeren ruwan sama (ko "Vuli") a watan Oktoba har zuwa Disamba da kuma dogon ruwan sama (Ko "Masika") daga Maris zuwa Mayu - yayin da kudancin, yamma, da sassan tsakiya na ƙasar suna fuskantar lokacin rigar da ke ci gaba zuwa Oktoba zuwa Afrilu ko Mayu.<ref name="UNDP"/> Wasu yankuna na cikin gida na Tanzania suna da yanayin zafi mai zafi.
A duk faɗin Tanzania, farawar ruwan sama mai tsawo ya kai 25 Maris kuma dakatarwar ya kai 21 Mayu. Kudancin Tekun Atlantika mai dumi fiye da na yau da kullun tare da sanyi fiye da na Gabashin Tekun Indiya sau da yawa yana haifar da jinkirta farawa.<ref>{{Cite journal |last=Camberlin |first=P. |last2=Okoola |first2=R. E. |year=2003 |title=The onset and cessation of the "long rains" in eastern Africa and their interannual variability |url=http://link.springer.com/article/10.1007/s00704-002-0721-5#page-1 |journal=Theoretical and Applied Climatology |volume=75 |issue=1–2 |pages=43–54 |bibcode=2003ThApC..75...43C |doi=10.1007/s00704-002-0721-5 |s2cid=118140053 |url-access=subscription}}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
oy3kx23aieq7m9wzk9atsfpv0e65gyf
Yanayin Tonga
0
109722
823206
722076
2026-04-21T03:08:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823206
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Tonga.jpg|thumb|371x371px|Matsayin Tonga a Kudancin [[Pacific Ocean|Pacific]]]]
Tana cikin Oceania, [[Tonga]] ƙaramin tsibiri ne a Kudancin Tekun Pasifik, kai tsaye kudu da Samoa kuma kusan kashi biyu bisa uku na hanya daga [[Hawaii]] zuwa [[Sabuwar Zelandiya|New Zealand]]. Tana da tsibirai 169, 36 daga cikinsu suna da zama, waɗanda ke cikin manyan ƙungiyoyi uku - Vavaʻu, Haʻapai, da Tongatapu - kuma sun yi nisan kilomita 800 (500 mi) - dogon arewa zuwa kudu. Jimlar girman kilomita murabba'in 747 (288 sq mi). Saboda bazuwar tsibiran tana da yanki na Musamman na [[Tattalin arziki|Tattalin Arziki]] na 40 na
Tsibirin mafi girma, Tongatapu, wanda Tsibiri mafi girma, Tongatapu, wanda babban birnin Nukuʻalofa yake, ya kai murabba'in kilomita 257 (sq mi). A fannin ilmin ƙasa, tsibiran Tongan iri biyu ne: galibinsu suna da tushe na dutsen farar ƙasa da aka samu daga ingantattun murjani; wasu sun ƙunshi dutsen farar ƙasa mai rufin tushe mai aman wuta.
== Yanayi ==
Yanayin yanayi ne na wurare masu zafi tare da lokacin zafi (Disamba-Afrilu), lokacin da yanayin zafi ya tashi sama da {{Convert|32|°C|°F|1}} ° C (89.6 ° F), da kuma lokacin sanyi (Mayu-Nuwamba), tare da yanayin zafi da wuya ya tashi sama le {{Convert|27|°C|°F|1}} ° C (80.6 ° F). Yawan zafin jiki yana ƙaruwa daga 23 zuwa 27 ° C (73.4 zuwa 80.6 ° F), kuma ruwan sama na shekara-shekara yana daga millimita 1,700 zuwa 2,970 (66.9 zuwa 116.9 inci) yayin da mutum ke motsawa daga Tongatapu a kudu zuwa tsibirai mafi arewa kusa da Equator. Matsakaicin lokacin da ya fi ruwan sama shine a kusa da Maris tare da matsakaicin {{Convert|263|mm|in}} in). <ref>{{Cite web |title=Climate Guides - Plan Your Ideal Holiday Trip |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/index.php?destination=nuku-alofa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042707/https://www.weather2travel.com/climate-guides/index.php?destination=nuku-alofa |archive-date=2021-02-25 |access-date=2012-08-17 |publisher=Weather2Travel}}</ref> Matsakaicin zafi na yau da kullun shine 80%. Guguwa na iya faruwa daga Oktoba zuwa Afrilu.
== Ilimin ƙasa ==
Kodayake an raba shi zuwa manyan tsibirai uku na Tongatapu, Ha'apai, da Vava'u (ba tare da tsibirai ba), tsibirin Tonga a zahiri an yi shi ne da sarkar tsibirai biyu daban-daban.
Tsibirin yamma, irin su 'Ata (wanda aka fi sani da tsibirin Pylstaart), Fonuafo'ou, Tofua, Kao, [[Lata'iki]], Late, Fonualei, Toku, Niuatoputapu, da Tafahi, sun zama Tongan Volcanic Arc kuma duk sun samo asali ne daga Dutsen wuta. An halicce su ne daga raguwar farantin Pacific mai motsi zuwa yamma a ƙarƙashin farantin Australia-India a Tonga Trench . Tsibirin Tongan suna zaune a kan farantin Australia-India a yammacin Tonga Trench . Wadannan tsaunuka masu fitattun wuta an kafa su ne lokacin da kayan da ke cikin zafi mai saukowa na Pacific suka tashi zuwa farfajiya. Akwai iyakantaccen ci gaban coral reef kawai a kan waɗannan tsibirai, ban da Niuatoputapu . <ref name="burley" />
Tsibirin gabashin ba dutsen 'Ruwa' ba ne kuma suna zaune sama da mafi yawan tudun Tonga da ke gudana daidai da Tongan Volcanic Arc da Tongan Trench. Daga cikin wadannan tsibirai, kawai 'Eua ta tashi sama da isa don fallasa asalin dutsen dutsen Eocene, sauran ko dai ƙananan tsibirai ne na murjani (Tongatapu, Vava'u, Lifuka) ko tsibirai na yashi ('Uoleva, 'Uiha). Wadannan tsibirai suna kewaye da "labyrinth mai kariya da wadataccen albarkatu na gefen, apron da shingen shinge na bakin teku" waɗanda suka goyi bayan mafi yawan mazaunin ɗan adam a Tonga tun lokacin da mutanen Lapita na farko suka isa kusan 900 KZ.<ref name="burley" />
Tongan Volcanic Arc yana da mahimmanci wajen samar da tsibirai a kan tudun Tonga tare da ƙasa ta andesite tephra wanda ya haifar da "ƙasa mai wadata sosai wanda zai iya tallafawa tsarin aikin gona mai yawan amfanin gona, gajeren lokaci". Hakanan, an fara amfani da andesite / basalt daga tsaunuka a matsayin "hammerstones, saƙa nauyi, duwatsu na dafa abinci, da duwatsu masu ado don ado na kabari" Tsibirin Tafahi a arewa ya ba da gilashin dutse na farko ga mazauna na dutse.<ref name="burley" />
A watan Disamba na shekara ta 2014 da Janairun shekara ta 2015, an kirkiro tsibirin dutsen wuta mai faɗin kilomita 1 da tsawon kilomita 2 kusa da tsibirin Hunga Tonga-Hunga Ha'apai mai nisan kilomita 65 a arewa maso yammacin Nuku'alofa. Fashewar dutsen ya gina sabon tsibirin zuwa tsawo na 100 m wanda ya ƙunshi toka da manyan raguwar dutse.<ref>{{Cite web |title=D news |url=http://news.discovery.com/earth/weather-extreme-events/tongan-volcano-creates-new-island-150117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513201753/http://news.discovery.com/earth/weather-extreme-events/tongan-volcano-creates-new-island-150117.htm |archive-date=May 13, 2016 |access-date=January 21, 2015}}</ref> Game da dutsen wuta, Tonga tana da matsakaiciyar aikin dutsen wuta. Fonualei (hawan 180 m) ya nuna aiki akai-akai a cikin 'yan shekarun nan, yayin da Niuafo'ou (hawan 260 m), wanda ya fashe a shekarar 1985, ya tilasta fitarwa; wasu tsaunuka masu fashewa a tarihi sun hada da Late da Tofua. Hadarin halitta sun hada da girgizar ƙasa da aikin dutsen wuta a Fonuafo'ou (Falcon Shoal / Island) da Late'iki (Metis Shoal / Island).
== Gaskiya ==
[[Fayil:Coastline_in_Tonga.jpg|thumb|Yankin bakin teku a Tonga.]]
[[Fayil:Nuku_Island_Vava'u.jpg|thumb|Tsibirin Nuku Vava'u]]
'''[[Tsarin Daidaiton Labarin Kasa|Yanayin ƙasa]]:''' 20°S 175°W / 20°S 175-W / -20; -175<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|20|S|175|W|type:country}}
'''Area:'''
''total:'' {{Convert|747|km2|sqmi|0}}
''land:'' {{Convert|717|km2|sqmi|0}}
''water:'' {{Convert|30|km2|sqmi|0}}
'''Maritime claims:'''
''continental shelf:''
{{Convert|200|m|ft|0}} depth or to the depth of exploitation
''exclusive economic zone:''
{{Convert|659,558|km2|mi2}} and {{Convert|200|nmi|km mi|1}}
''territorial sea:''
{{Convert|12|nmi|km mi|1}}
Matsakaicin tsawo: ''mafi ƙasƙanci:'' Tekun Pacific {{Convert|0|m|ft|0}} mafi girma: wuri mara suna a kan Kao {{Convert|1033|m|ft|0}}
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 21.33% ''amfanin gona na dindindin:'' 14.67% wasu: 64.00% (2011)
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa:''' ''jam'iyya zuwa:'' Biodiversity, Climate Change, Climate Canjin [[Yarjejeniyar Kyoto|Kyoto-Protocol]], Desertification, Dokar Tekun, Marine Dumping, Marine Life Conservation, Ozone Layer Protection, da Ship Pollution. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/ |access-date=2010-02-17 |archive-date=2021-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618105825/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/ |url-status=dead }}</ref>
Albarkatun cikin ruwan sune kifi ne da ƙasa mai albarka. Abubuwan da ke faruwa a halin yanzu suna lalata dazuzzuka yayin da ake ƙara share filaye don noma da zama; wasu lalacewar murjani reefs daga kifin tauraro da murjani da masu tara harsashi marasa gaibu; da wuce gona da iri na barazana ga yawan kunkuru na teku.
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cxgf16xyou2vd7xzwrhtbo9147j7bkf
Yanayin Tsibirin Cayman
0
110176
823207
688164
2026-04-21T03:09:44Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823207
wikitext
text/x-wiki
Tsibirin Cayman wata ƙasa ce ta Biritaniya ta dogara da tsibiri. Tsibiri ne mai tsibiri uku a cikin Tekun Caribbean, wanda ya ƙunshi Grand Cayman, Cayman Brac, da Little Cayman. Georgetown, babban birnin tsibirin Cayman yana da nisan kilomita 438 (272 mi) kudu da Havana, Cuba, da kilomita 504 (313 mi) arewa maso yamma na Kingston, Jamaica, [2] arewa maso gabashin Costa Rica, arewacin Panama kuma suna tsakanin Cuba da Amurka ta Tsakiya. Matsakaicin yanki na Georgetown sune 19.300° arewa, 81.383° yamma<ref name="mapcrow">{{Cite web |title=coordinates and total distance |url=http://www.mapcrow.info/Distance_between_Kingston_JM_and_George_Town_CJ.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120104095733/http://www.mapcrow.info/Distance_between_Kingston_JM_and_George_Town_CJ.html |archive-date=4 January 2012 |access-date=23 October 2011 |website=web page |publisher=webcrow}}</ref>
Tsibirin Cayman suna da fili mai faɗin murabba'in kilomita 264 (sq mi) kusan sau 1.5 girman Washington, D.C., kuma faɗin murabba'in kilomita 3 (1.2 sq mi) fiye da Saint Kitts da Nevis. Tsibirin Cayman suna da bakin tekun kilomita 160 (99 mi). Tsibirin Cayman sun yi ikirarin yankin kamun kifi mai nisan mil 200 (kilomita 370.4; 230.2 mi) da kuma yankin teku{{Convert|12|nmi|km mi|1}}.
== Ilimin ƙasa ==
Tsibirin suna kan Cayman Rise wanda ke samar da gefen arewacin Cayman Trough. Ramin shine mafi zurfi a cikin Tekun Caribbean kuma yana cikin ɓangaren iyakar tectonic tsakanin Arewacin Amurka da Caribbean. Cayman Rise ya shimfiɗa daga kudu maso gabashin [[Cuba]] tare da iyakar arewacin Cayman Trough zuwa [[Costa Rica]] kuma ya haifar da [[Eocene]]" id="mwRg" rel="mw:WikiLink" title="Paleocene">Paleocene zuwa tsibirin tsibirin Eocene tare da haɗin dutsen wuta tare da yankin da ya ƙare. Tsibirin an kafa su ne da dutse mai laushi da dolomite wanda aka ɗaga a lokacin marigayi zamanin Miocene.<ref>J.E. Davies and M.A. Brunt (1994), "Scientific Studies in the Cayman Islands", in: [https://books.google.com/books?id=9rjEbZWPLvcC&pg=PA1 ''The Cayman Islands: Natural History and Biogeography'', Volume 71], edited by M. A. Brunt. Springer. p. 1. {{ISBN|9780792324621}}.</ref> Saboda wurin tsibirin, tsibirin Cayman suna samun girgizar ƙasa.
== Yanayi ==
Tsibirin Cayman suna da Yanayin zafi da bushe, tare da lokacin rigar daga Mayu zuwa Disamba, da kuma lokacin fari wanda ke gudana daga Janairu zuwa Afrilu. Yankin yafi yawanci tushe ne na dutse mai laushi wanda ke kewaye da coral reefs.
Baya ga girgizar ƙasa wani babban haɗari na halitta shine Guguwa ta wurare masu zafi wanda ke samuwa a Lokacin guguwar Atlantic daga Yuni zuwa Nuwamba.
{| class="wikitable mw-collapsible" style="width:100%;text-align:center;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto"
! colspan="14" |Bayanan yanayi na George Town
|-
!Wata
!Jan
!Fabrairu
!Tekun
!Afrilu
!Mayu
!Yuni
!Yuli
!Aug
!Satumba
!Oktoba
!Nuwamba
!Disamba
! style="border-left-width:medium" |Shekara
|-
!Matsakaicin zafin teku ° C (° F)
| style="background:#ff6600;color:#000000;" |26.6(79.9)<br />
| style="background:#ff6600;color:#000000;" |26.6(79.9)<br />
| style="background:#ff6600;color:#000000;" |26.8(80.2)<br />
| style="background:#ff5f00;color:#000000;" |27.7(81.9)<br />
| style="background:#ff5a00;color:#000000;" |28.3(82.9)<br />
| style="background:#ff5800;color:#000000;" |28.7(83.7)<br />
| style="background:#ff5400;color:#000000;" |29.2(84.6)<br />
| style="background:#ff4e00;color:#000000;" |30.0(86.0)<br />
| style="background:#ff4e00;color:#000000;" |29.9(85.8)<br />
| style="background:#ff5400;color:#000000;" |29.3(84.7)<br />
| style="background:#ff5a00;color:#000000;" |28.6(83.5)<br />
| style="background:#ff5a00;color:#000000;" |28.0(82.4)<br />
| style="background:#ff5f00;color:#000000;border-left-width:medium" |27.9(82.2)<br />
|-
! colspan="14" style="background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;" |Tushen #1: seatemperature.org <ref name="seatemperature">{{Cite web |title=George Town Sea Temperature |url=https://www.seatemperature.org/central-america/cayman-islands/west-bay.htm |access-date=19 December 2018 |publisher=seatemperature.org}}</ref>
|-
! colspan="14" style="background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;" |Tushen #2: Weather Atlas <ref name="Weather Atlas">{{Cite web |title=George Town, Cayman Islands – Climate data |url=https://www.weather-atlas.com/en/cayman-islands/george-town-climate#uv_index |access-date=24 January 2019 |publisher=Weather Atlas |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407112353/https://www.weather-atlas.com/en/cayman-islands/george-town-climate#uv_index |url-status=dead }}</ref>
|}
== Batutuwan muhalli ==
Wani muhimmin batun muhalli shine rashin albarkatun Ruwa mai kyau. Dole ne a sadu da ruwan sha ta hanyar [[Ruwan sama]] da kuma cire gishiri. Har ila yau, akwai matsala tare da zubar da shara a kan rairayin bakin teku ko kuma mazauna su ajiye shi a can. Tsibirin Cayman ba su da wuraren sake amfani ko wuraren kula da sharar gida.<ref>{{Cite web |title=1,100 pounds of garbage plucked from beach – Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2017/10/04/1100-pounds-of-garbage-plucked-from-beach/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117011931/https://www.caymancompass.com/2017/10/04/1100-pounds-of-garbage-plucked-from-beach/ |archive-date=17 January 2018 |access-date=23 April 2018 |website=www.caymancompass.com}}</ref>
== Albarkatun halitta ==
[[Fayil:Map_of_Grand_Kayman.gif|thumb|400x400px|Taswirar Grand Cayman]]
[[Fayil:North_Side_Sunset.jpg|right|thumb|250x250px|Rana daga rairayin bakin teku na Arewa, Grand Cayman]]
Abubuwan da ke cikin halitta sun haɗa da [[kifi]] da yanayi da rairayin bakin teku waɗanda ke inganta yawon bude ido, wanda shine babban masana'antar tsibirin. Wani kimantawa na 2012 na amfani da ƙasa ya tabbatar da cewa tsibirin Cayman yana da kashi 0.83 cikin dari na ƙasar noma da kashi 2.08 cikin dari na amfanin gona na dindindin.
A cikin tsibirin Cayman gandun daji yana kusa da kashi 53% na jimlar yankin ƙasa, daidai da hekta 12,720 (ha) na gandun daji a cikin 2020, ƙasa daga hekta 13,130 (ha) a cikin 1990. A cikin 2020, gandun daji mai sabuntawa ya rufe hekta 12,720 (ha) kuma gandun daji da aka dasa ya rufe hekita 0 (ha). Daga cikin gandun daji mai sabuntawa na halitta an ruwaito 0% a matsayin gandun daji na farko (wanda ya ƙunshi nau'ikan bishiyoyi na asali ba tare da alamun bayyanar ayyukan ɗan adam ba). A shekara ta 2015, an ruwaito kashi 0% na yankin gandun daji a ƙarƙashin mallakar jama'a, kashi 12% mallakar masu zaman kansu da 88% tare da mallakar da aka jera a matsayin wani ko ba a sani ba.<ref>{{Cite web |title=Global Forest Resources Assessment 2020, Cayman Islands |url=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/CYM/home/overview |website=Food Agriculture Organization of the United Nations}}</ref>
== Gundumomi ==
Yankin ya kasu kashi shida waɗanda manajojin gundumar ke jagoranta kuma suna da rawar da za su taka a matsayin gundumomin zaɓe da kuma yankunan yanki don kididdiga. Biyar daga cikin gundumomi suna kan babban tsibirin, Grand Cayman . Na shida, Sister Islands, ya ƙunshi tsibirin Little Cayman da Cayman Brac.
{| class="wikitable sortable"
|- style="background: #EEE;"
|- style="background: #CCC;"
!Babu wani abu da ya faru.
!Gundumar ko tsibirin
! align="right" |Yankin (km<sup>2</sup>) <br />
! align="right" |1999-10-10<br />
! align="right" |Pop.2007 gabas.<br />
!Pop. -ƙasa<nowiki><br id="mw4w"></nowiki>
|-
|1
|Birnin Bodden
| align="right" |
| align="right" |5,764
| align="right" |6,918
| align="right" |865
|-
|2
|Cayman Brac
| align="right" |36
| align="right" |1,822
| align="right" |1,500
| align="right" |42
|-
|3
|Gabashin Gabas
| align="right" |50
| align="right" |1,371
| align="right" |1,552
| align="right" |31
|-
|4
|Birnin George
| align="right" |29
| align="right" |20,626
| align="right" |31,785
| align="right" |1096
|-
|5
|Ƙananan Cayman
| align="right" |26
| align="right" |115
| align="right" |200
| align="right" |8
|-
|6
|Yankin Arewa
| align="right" |
| align="right" |1,079
| align="right" |1,258
| align="right" |14
|-
|7
|Yammacin Bay
| align="right" |19
| align="right" |8,243
| align="right" |11,436
| align="right" |602
|-
|- class="sortbottom" style="background: #DDD;"
|
|Tsibirin Cayman
| align="right" |259
| align="right" |39,020
| align="right" |54.649
| align="right" |211
|}
Yawan jama'a sun fi mayar da hankali a cikin gundumomi uku (kudu-) yammacin George Town (babban birni), West Bay, da Bodden Town. Wadanda suna da yawan jama'a sau da yawa fiye da duk sauran gundumomi.
== Abubuwa masu tsanani ==
* Yankin arewacin - [[Booby Point]], Cayman Brac
* Yankin Gabas - [[North East Point|Arewa maso Gabas]], Cayman Brac
* Yankin kudu - Babban Pedro Point, Babban Cayman
* Yammacin Yamma - [[North West Point|Arewa maso Yammacin Point]], Grand Cayman
* Matsayi mafi ƙasƙanci - Tekun Caribbean (0m)
* Matsayi mafi girma - 1 km SW na The Bluff, Cayman Brac (50m)
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jvii86xswmgz7mb657ff8cwqgc5x5m4
Yanayin Isra'ila
0
110185
823196
688184
2026-04-21T02:46:32Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823196
wikitext
text/x-wiki
Yanayin [[Egypt|Misira]]"Isra'ila ya bambanta sosai, tare da yanayin hamada a kudu, da tsaunuka masu dusar ƙanƙara a arewa. Isra'ila tana a gabashin [[Bahar Rum|Tekun Bahar Rum]] a [[Yammacin Asiya]].<ref name="cia">{{Cite web |title=Israel |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ |access-date=8 April 2008 |publisher=CIA World Factbook |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109203809/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel |url-status=dead }}</ref> Yana da iyaka a arewacin [[Lebanon]], arewa maso gabas da [[Siriya]], gabas da [[Jodan|Jordan]] da West Bank, kuma a kudu maso yammacin Masar.<ref name="cia" /> A yammacin Isra'ila akwai Tekun Bahar Rum, wanda ya zama mafi yawan iyakar Isra'ila mai nisan kilomita {{Convert|273|km|mi|0}} (170 , da kuma Gaza Strip.<ref name="geog">{{Cite web |title=Israel – Geography |url=http://countrystudies.us/israel/34.htm |access-date=8 April 2008 |publisher=U.S. Library of Congress}}</ref> Isra'ila tana da karamin bakin teku a kan [[Red Sea|Bahar Maliya]] a kudu.
Yankin Isra'ila yana da kusan 20,770 km2 (8,019 sq mi), wanda ya haɗa da 445 km2 (172 sq mi) na ruwan ciki. Isra'ila tana da nisan kilomita 424 (263 mi) daga arewa zuwa kudu, kuma fadinta ya kai daga 114 km (71 mi) a mafi girman wurinta zuwa 10 km (6.2 mi) a mafi ƙanƙanta.] Tana da Yankin Tattalin Arziki na Musamman.
Yankunan da Isra'ila ta mamaye sun hada da gabar yamma da kogin Jordan, murabba'in kilomita 5,879 (2,270 sq mi), Gabashin Kudus, murabba'in kilomita 70 (27 sq mi) da Tuddan Golan, murabba'in kilomita 1,150 (444 sq mi). Za a lura da fasalin ƙasa a cikin waɗannan yankuna kamar haka. Daga cikin wadannan yankuna, Isra'ila ta mamaye Gabashin Kudus da Tuddan Golan, matakin da kasashen duniya ba su amince da shi ba.
Kudancin Isra'ila ya mamaye hamadar Negev, wanda ya mamaye kusan murabba'in kilomita 16,000 (6,178 sq mi), fiye da rabin adadin ƙasar. Arewacin Negev ya ƙunshi Hamadar Yahudiya, wanda, a iyakarsa da Jordan, ya ƙunshi Tekun Gishiri wanda, a -417 m (-1,368 ft) shine mafi ƙasƙanci a duniya. Yankin tsakiyar Isra'ila ya mamaye tsaunin Yahudiya na Yammacin Kogin Jordan, yayin da bakin tekun tsakiya da arewa ya ƙunshi fili mai dausayi da ke bakin tekun Isra'ila. A cikin ƙasa, yankin arewa yana ƙunshe da tsaunin Dutsen Karmel, wanda kwarin Jezreel mai albarka ke biye da shi, sai kuma yankin Galili mai tuddai. Tekun Galili yana bayan wannan yanki kuma yana da iyaka da gabas da tuddan Golan, wani tuddan tuddai mai iyaka da arewa da yankin da Isra'ila ta mamaye na Dutsen Harmon, wanda ya hada da mafi girman matsayi a karkashin ikon Isra'ila, kololuwar mita 2,224 (7,297 ft). Matsayi mafi girma a cikin ƙasa da aka sani da Isra'ila a duniya shine Dutsen Meron a tsayin mita 1,208 (3,963 ft).<ref name="cia"/>
== Wurin da iyakoki ==
[[Fayil:LocationIsrael.svg|right|thumb|250x250px|Isra'ila a taswirar duniya]]
Isra'ila tana arewacin ma'auni a kusa da 31 ° 30' arewacin latitude da 34 ° 45' gabas longitude.<ref name="cia"/> Ya auna {{Convert|424|km|mi|0}} daga arewa zuwa kudu [dubious - tattauna] kuma, a mafi faɗin sa {{Convert|114|km|mi|0}} , daga gabas zuwa yamma.<ref name="cia" /> A mafi ƙanƙanta, duk da haka, an rage wannan zuwa kawai {{Convert|15|km|mi|0}} . Yana da iyakar ƙasa na {{Convert|1017|km|mi|0}} da kuma bakin teku na {{Convert|273|km|mi|0}} . <ref name="cia" /> An sanya shi a matsayi na 153 a cikin Jerin ƙasashe da yankuna masu nisa ta hanyar jimlar yanki.<ref name="cia" />
Kafin kafa Dokar Burtaniya ga Falasdinu, babu wata ma'anar iyakar ƙasa da yankuna na yankin da aka sani da "Palestine". A gaban yakin duniya na ''Encyclopædia Britannica'' ta bayyana shi a matsayin "mahimmanci mai banƙyama". Yarjejeniyar Sykes-Picot a 1916 ta raba yankin da daga baya ya zama Falasdinu zuwa sassan siyasa huɗu. A karkashin Mandate na Burtaniya don Falasdinu, an kirkiro tsarin siyasa na farko wanda ya bambanta yankin daga manyan ƙasashe da ke kewaye da shi. Yankin iyaka a wannan lokacin bai gabatar da canje-canje na ƙasa kusa da iyakoki ba kuma bangarorin biyu na iyaka suna ƙarƙashin ikon gwamnatin Burtaniya.
Isra'ila ta zamani tana iyaka da arewa da Lebanon, arewa maso gabas da Siriya, gabas da Jordan da gabar yamma da kogin Jordan, sannan kudu maso yamma da Masar. A yammacin Isra'ila akwai Tekun Bahar Rum, wanda ke da mafi yawan bakin tekun na Isra'ila mai nisan kilomita 273 (170 mi) da zirin Gaza. Isra'ila tana da ƙaramin bakin teku a kan Bahar Maliya a kudu. Mazaunan kudu mafi kusa a Isra'ila shine birnin Eilat yayin da na arewa shine garin Metula. Yankin ruwan Isra'ila ya miƙe zuwa cikin teku zuwa nisan mil goma sha biyu na nautical mil daga madaidaicin tushe..<ref name="cia"/>
Kididdigar da Ofishin Kididdiga na Tsakiya na Isra'ila ya bayar sun haɗa da Gabashin Urushalima da Golan Heights, amma sun cire West Bank da Gaza Strip. Jama'ar Isra'ila sun hada da Mazauna Isra'ila a Yammacin Kogin. Hanyar Shingen Yammacin Isra'ila ta ƙunshi wasu sassan Yammacin Kogin.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! rowspan="2" scope="col" style="width: 75px;" |Sunan
! rowspan="2" scope="col" style="width: 200px;" |Bayani na Yanayi
! colspan="4" style="width: 300px;" |Yawan jama'a (dubban)
! colspan="2" style="width: 100px;" |Yankin (km<sup>2</sup>)
|-
! scope="col" style="width: 100px;" |Isra'ilawa (ciki har da Yahudawa na Isra'ila da Larabawa na Isra'ila a cikin Isra'ila, da kuma Mazauna Isra'ila a cikin Yankunan da Isra'ila ta mamaye)
! scope="col" style="width: 50px;" |Adadin jimlar
! scope="col" style="width: 100px;" |[[Falasdinawa]] (ciki har da wadanda ba Isra'ila ba Palasdinawa da ke zaune bisa doka a Isra'ila)
! scope="col" style="width: 50px;" |Adadin jimlar
! scope="col" style="width: 100px;" |Yankin
! scope="col" style="width: 50px;" |Adadin jimlar
|-
|Isra'ila (Green Line)
|Yankin da ya mallaki Isra'ila tun 1948
|6,674
|6,674<ref name="Otherfigures" />
|100–120<ref name="miftah.org">{{Cite web |title=MIFTAH - Family Reunification |url=http://www.miftah.org/Display.cfm?DocId=14464&CategoryId=4}}</ref>
|100–120<ref name="miftah.org" />
|20,582<ref name="Otherfigures" />
|20,582<ref name="Otherfigures" />
|-
|Gabashin Urushalima
|An shagaltar da shi kuma yana ƙarƙashin Dokar Isra'ila tun 1967. Dokar da aka tsara a kan 1980 (duba Dokar Urushalima)
|455<ref name="JIIS">{{Cite web |last=Jerusalem Institute for Israel Studies |author-link=Jerusalem Institute for Israel Studies |title=Jerusalem Statistical Yearbook 2009/10 |url=http://jiis.org/.upload/web%20C1009.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110312041014/http://jiis.org/.upload/web%20C1009.pdf |archive-date=12 March 2011 |access-date=5 October 2010}}</ref>
|7,129<ref name="Otherfigures" />
|225 (an ƙidaya sau biyu) <ref name="MeForum">{{Cite journal |last=Middle East Forum |date=March 2009 |title=The Politics of Palestinian Demography |url=http://www.meforum.org/2124/the-politics-of-palestinian-demography |journal=Middle East Quarterly |access-date=5 October 2010}}</ref>
|225<ref name="Otherfigures" />
|336<ref name="OCHA Barrier">{{Cite web |last=Office for the Coordination of Humanitarian Affairs |author-link=Office for the Coordination of Humanitarian Affairs |title=Barrier Report July 2009. Calculation based on East Jerusalem area of 346km2 being 97% west of the barrier, and 9.5% of the West bank including East Jerusalem being in the Seam Zone |url=http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_barrier_report_july_2009_english_low_res.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091013032616/http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_barrier_report_july_2009_english_low_res.pdf |archive-date=13 October 2009 |access-date=5 October 2010}}</ref>
|20,918<ref name="Otherfigures" />
|-
|Golan Heights
|An mamaye shi tun 1967, bisa ga Dokar Isra'ila tun 1981 (duba Dokar Golan Heights)
|42<ref name="CBS Israel" />
|7,172<ref name="CBS Israel" />
|A.D.
|n.a. (Suriya)
|1,154<ref name="CBS Israel Area" />
|22,072<ref name="CBS Israel Area">{{Cite web |last=Israel Central Bureau of Statistics |author-link=Israel Central Bureau of Statistics |title=Israeli statistical Area data |url=http://www1.cbs.gov.il/shnaton57/st01_01.pdf |access-date=5 October 2010}}</ref>
|-
|Yankin Yamma (West Bank)
|Yankin tsakanin Green Line da Shingen Yammacin Isra'ila. An mamaye shi a shekarar 1967
|188<ref name="Btselem">{{Cite web |last=B'Tselem |author-link=B'Tselem |title=Separation Barrier Statistics |url=http://www.btselem.org/English/Separation_Barrier/Statistics.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20031120125813/http://www.btselem.org/english/Separation_Barrier/Statistics.asp |archive-date=20 November 2003 |access-date=5 October 2010}}</ref>
|7,359<ref name="Otherfigures" />
|35<ref name="Btselem" />
|260<ref name="Otherfigures" />
|200<ref name="OCHA Barrier" />
|22,272<ref name="Otherfigures" />
|-
|Sauran ƙauyukan Isra'ila da Yankunan Sojojin IDF (Yankin Yammacin Bankin C)
|Sauran ƙauyukan Isra'ila (ba a Gabashin Urushalima ko Yankin Seam ba) da yankuna a [[Gaɓar Yamma|Yammacin Kogin]] da IDF ke sarrafawa kai tsaye. An mamaye shi a shekarar 1967
|57<ref name="Otherfigures" />
|7,473<ref name="CBS Israel">{{Cite web |last=Israel Central Bureau of Statistics |author-link=Israel Central Bureau of Statistics |title=Israeli Census data |url=http://www.cbs.gov.il/population/new_2010/table1.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091229062946/http://www1.cbs.gov.il/population/new_2010/table1.pdf |archive-date=29 December 2009 |access-date=5 October 2010}}</ref>
|115<ref name="OCHA">{{Cite web |last=Office for the Coordination of Humanitarian Affairs |author-link=Office for the Coordination of Humanitarian Affairs |title=Area C Humanitarian Response Plan Fact Sheet September 2010. Assumes 35,000 Palestinians estimated by B'Tselem to be living in the Seam Zone are included in the 150,000 OCHA estimate. |url=http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_area_c_humanitarian_response_plan_fact_sheet_2010_09_03_english.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101011101200/http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_area_c_humanitarian_response_plan_fact_sheet_2010_09_03_english.pdf |archive-date=11 October 2010 |access-date=5 October 2010}}</ref>
|375<ref name="Otherfigures" />
|2,961<ref name="CIAWB Area">{{Cite web |last=CIA World Factbook |title=West Bank population. Based on total area of 5,640km2 including East Jerusalem and excluding water. Figure shown calculated from other figures sourced on page. |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/west-bank/ |access-date=5 October 2010 |archive-date=22 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722231029/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/west-bank/ |url-status=dead }}</ref>
|25,233<ref name="Otherfigures" />
|-
|Kula da farar hula na [[Palestinian Authority|Palasdinawa]] (Yankin Yammacin Bankin A + B)
|Yankin da ke karkashin ikon farar hula na Falasdinu. A ƙarƙashin "haɗin" ikon soja tare da IDF. An mamaye shi a shekarar 1967
|0
|7,473<ref name="Otherfigures" />
|2,311<ref name="CIAWB">{{Cite web |last=CIA World Factbook |title=West Bank population. Assumes CIA World Factbook number excludes Israeli settlers but includes estimated 225k Palestinians living in East Jerusalem |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/west-bank/ |access-date=5 October 2010 |archive-date=22 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722231029/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/west-bank/ |url-status=dead }}</ref>
|2,686<ref name="Otherfigures" />
|2,143<ref name="OCHA" />
|27,376<ref name="Otherfigures" />
|-
|[[Zirin Gaza|Yankin Gaza]]
|Yankin da [[Palestinian Authority|Palasdinawa]] ke mulki. [[Isra'ila]] tana sarrafa sararin samaniya, iyakar teku da iyakarta da Gaza. An mamaye shi a shekarar 1967, an cire shi a shekarar 2005, an ayyana shi a matsayin wata kungiya ta kasashen waje a shekarar 2007.
|0
|7,473<ref name="Otherfigures" />
|1,552<ref name="CIAGS">{{Cite web |last=CIA World Factbook |title=Gaza Strip population. Excludes Israeli settlers, but includes estimated 225k Non-Israeli Palestinians in East Jerusalem |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gaza-strip/ |access-date=5 October 2010 |archive-date=12 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112082940/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gaza-strip |url-status=dead }}</ref>
|4,238<ref name="Otherfigures" />
|360<ref name="CIAGS" />
|27,736<ref name="Otherfigures" />
|}
== Yankunan jiki ==
{{Israel Geographical Map}}Isra'ila ta kasu kashi huɗu: filin bakin teku na Bahar Rum, Tsakiyar Tsakiya, kwarin Rift na Jordan da hamadar Negev . <ref name="cia"/>
=== Filin bakin teku ===
Yankin bakin tekun Isra'ila ya shimfiɗa daga iyakar Lebanon a arewa zuwa [[Birnin Gaza|Gaza]] a kudu, wanda Cape Carmel kawai ya katse a Haifa Bay.<ref name="topog">{{Cite web |title=Israel Topography |url=http://countrystudies.us/israel/35.htm |access-date=8 April 2008 |publisher=U.S. Library of Congress}}</ref> Yana da kusan kilomita 40 (25 a Gaza kuma yana ƙuntata zuwa arewa zuwa kusan kilomita 5 (3.1 a iyakar Lebanon.<ref name="topog" /> Yankin yana da kyau kuma yana da danshi (a tarihi na zazzabin cizon sauro) kuma an san shi da gonakin citrus da [[Danshi|ruwa]] inabi.<ref name="topog" /> Yankin yana ratsawa da gajerun rafi da yawa. Daga arewa zuwa kudu waɗannan sune: Kishon, Hadera, Alexander, Poleg, da Yarkon. Dukkanin wadannan koguna sun gurɓata sosai, amma a cikin shekaru goma da suka gabata an yi aiki mai yawa don tsaftace su. [dubious - tattauna] A yau Kishon, Alexander da Yarkon sun sake gudana a duk shekara, kuma suna da wuraren shakatawa a bakin kogin su.<ref name="restoration of rivers">{{Cite web |title=River Restoration |url=http://www.sviva.gov.il/bin/en.jsp?enPage=e_BlankPage&enDisplay=view&enDispWhat=Zone&enDispWho=Examples_River&enZone=River_Restoration& |access-date=29 July 2011 |website=Israel Ministry of the Environment}}</ref>
Dangane da yanayin ƙasa, an raba yankin zuwa ƙananan yankuna biyar. Yankin arewaci yana tsakanin iyakar Lebanon, Yammacin Galili zuwa gabas, da kuma teku. Ya taso daga Rosh HaNikra a arewa har zuwa Haifa, birni na uku mafi girma a Isra'ila. yanki ne mai albarka, kuma a bakin tekun akwai kananan tsibirai da yawa.[1] Tare da kewayon Dutsen Karmel akwai Hof HaCarmel, ko Filin Tekun Karmel. Ya taso daga inda Dutsen Karmel ya kusa taɓa teku, a Haifa, da ƙasa zuwa Nahal Taninim, rafi da ke nuna iyakar kudancin Karmel. Filin Sharon shine sashe na gaba, yana gudana daga Nahal Taninim (kudancin Zikhron Ya'akov) zuwa Kogin Yarkon na Tel Aviv. Wannan yanki shine mafi yawan jama'a a Isra'ila. Kudancin wannan, yana gudu zuwa Nahal Shikma, shi ne Filin Gabas ta Tsakiya, wanda kuma aka sani da yammacin Negev. Bangare na ƙarshe shine Filin Gabas ta Kudu, wanda ya mamaye kudu da kewayen Zirin Gaza. Ya kasu kashi biyu – a arewa, yankin Besor, yanki ne mai nau’in savanna mai yawan al’umma, sannan kudu da yankin Agur-Halutza, wanda ke da karancin jama’a.<ref name="go">{{Cite web |title=The coastal plain |url=http://www.goisrael.com/Tourism_Eng/Tourist+Information/Discover+Israel/Geographic+Regions/The+coastal+plain.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906215023/http://goisrael.com/Tourism_Eng/Tourist+Information/Discover+Israel/Geographic+Regions/The+coastal+plain.htm |archive-date=6 September 2011 |access-date=26 January 2008}}</ref>
[[Fayil:JerusalemMountains.jpg|thumb|Duwatsun Yahuza]]
A cikin ƙasa (gabas) na filin bakin teku yana cikin yankin tsakiya na tsakiya.<ref name="topog"/> A arewacin wannan yankin akwai duwatsu da tuddai na Upper Galilee da Lower Galilee, waɗanda galibi suna da mita 500 zuwa 700 (1,640 zuwa 2,297 a tsawo, kodayake sun kai matsakaicin tsawo na mita 1,208 (3,963 a Dutsen Meron . <ref name="topog" /> Kudancin Galili, a Yammacin Kogin, sune Dutsen Samariya tare da ƙananan kwari masu yawa, masu kyau da ba sa kaiwa tsawo na mita 800 (2,625 . <ref name="topog" /> Kudancin Urushalima, kuma galibi a cikin Yammacin Kogin, sune Dutsen Yahudiya, gami da Dutsen Hebron . <ref name="topog" /> Tsakiyar tsaunuka na tsakiya tana da matsakaicin mita 610 (2,001 a tsawo kuma ta kai mafi girman tsawo a Har Meron, a mita 1,208 (3,963 , a Galili kusa da Safed . <ref name="topog" /> Kwarin da yawa sun ratsa tsaunuka kusan daga gabas zuwa yamma; mafi girma shine Kwarin Jezreel (wanda aka fi sani da Filayen Esdraelon), wanda ya shimfiɗa kilomita 48 (30 daga Haifa kudu maso gabas zuwa kwarin Kogin Urdun, kuma yana da kilomita 19 (12 a fadin a mafi faɗin.<ref name="topog" />
=== Kogin Jordan Rift ===
[[Fayil:Yarden_0182.JPG|thumb|Kogin Jordan Rift]]
Gabashin tsaunukan tsakiyar tsaunuka ya ta'allaka ne da Kogin Jordan Rift Valley, wanda karamin yanki ne na Rift na Gabashin Afirka mai nisan kilomita 6,500 (4,039 mi).<nowiki>&</nowiki>nbsp; A cikin Isra'ila Rift Valley ya mamaye Kogin Urdun, Tekun Galili (wani muhimmin tushen ruwa mai mahimmanci wanda aka sani da tafkin Tiberias da tafkin Kinneret), da Tekun Gishiri.<nowiki>&</nowiki>nbsp; Kogin Urdun, kogin mafi girma na Isra'ila (kilomita 322 (200 mi)), ya samo asali ne daga kogin Dan, Baniyas, da Hasbani kusa da Dutsen Harmon a cikin tsaunukan Anti-Lebanon kuma ya bi ta kudu ta magudanar ruwa ta Hula Basin zuwa cikin kogin Tiberias.<nowiki>&</nowiki>nbsp; Tafkin Tiberias yana da girman murabba'in kilomita 165 (sq mi) kuma, ya danganta da yanayin yanayi da ruwan sama, yana da kusan mita 213 (699 ft) ƙasa da matakin teku.[1]<nowiki>&</nowiki>nbsp; Tare da ƙididdige ƙarfin ruwa a kilomita 3 cubic (0.72 cu mi), yana aiki a matsayin babban tafki na Mai ɗaukar Ruwa na Ƙasa (wanda kuma aka sani da Kinneret-Negev Conduit).[1]<nowiki>&</nowiki>nbsp; Kogin Urdun yana ci gaba da tafiyarsa daga kudancin ƙarshen tafkin Tiberias (wanda ya zama iyaka tsakanin Kogin Yamma da Kogin Urdun) zuwa ƙarshensa a cikin Tekun Gishiri mai matuƙar gishiri.[1]<nowiki>&</nowiki>nbsp; Tekun Dead yana da girman murabba'in kilomita 1,020 (394 sq mi) kuma, a tsayin mita 420 (1,378 fat) ƙasa da matakin teku, ita ce mafi ƙanƙanta a saman duniya.[1]<nowiki>&</nowiki>nbsp; Kudancin Tekun Dead, Rift Valley yana ci gaba a cikin Arabah (Ibrananci "Arava", Larabci "Wadi 'Arabah"), wanda ba shi da kwararar ruwa na dindindin, tsawon kilomita 170 (106 mi) zuwa Tekun Eilat.[1].<ref name="topog" />
=== Dajin Negev ===
[[Fayil:Israel-2013-Aerial_00-Negev-Makhtesh_Ramon.jpg|thumb|[[Makhtesh Ramon]]]]
Yankin Negev ya ƙunshi kusan kilomita 12,000 (4,633 sq , fiye da rabin jimlar ƙasar Isra'ila.<ref name="topog"/> A fannin ƙasa yana da tsawo na hamadar Sinai, yana samar da wani triangle mai laushi tare da tushe a arewa kusa da Beersheba, Tekun Gishiri, da kudancin Dutsen Yahudiya, kuma yana da samansa a kudancin ƙasar a Eilat . <ref name="topog" /> A fannin ƙasa, yana daidai da sauran yankuna na ƙasar, tare da ƙasƙanci a yamma, tuddai a tsakiyar, da kwarin Arava a matsayin iyakar gabashin.<ref name="topog" />
Abu na musamman ga yankin Negev sune cirques [[Makhtesh|makhteshim]]; [[Makhtesh Ramon]], [[HaMakhtesh HaGadol|Makhtesh Gadol]] da [[HaMakhtesh HaKatan|Makhtesh Katan]] . <ref>{{Cite web |title=Makhteshim Country |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1486/ |access-date=8 April 2008 |publisher=UNESCO}}</ref> An kuma raba Negev zuwa yankuna biyar daban-daban na muhalli: arewa, yamma da tsakiyar Negev, babban tudu da kwarin Arabah.<ref name="negev">{{Cite web |title=Israel's Negev Desert |url=http://www.negev.org/About/negev_desert.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222220736/http://www.negev.org/About/negev_desert.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=22 February 2008 |access-date=8 April 2008}}</ref> Arewacin Negev yana karɓar millimeters 300 (11.8 in) na ruwan sama a kowace shekara kuma yana da ƙasa mai kyau.<ref name="negev" /> Yammacin Negev yana karɓar {{Convert|250|mm|in|1}} in) na ruwan sama a kowace shekara, tare da haske da kuma yashi.<ref name="negev" /> Tsakiyar Negev tana da ruwan sama na shekara-shekara na millimeters 200 (7.9 in) kuma ana nuna shi da ƙasa mara ruwa, yana ba da damar mafi ƙarancin shiga ruwa tare da mafi girman rushewar ƙasa da runoff.<ref name="negev" /> Wannan na iya haifar da ambaliyar ruwa mai ban mamaki a lokacin ruwan sama mai tsanani yayin da ruwa ke gudana a fadin farfajiyar ƙasar hamada.<ref>{{Cite web |title=Israel Natural Environment |url=http://www.geckogo.com/Guide/Israel/Natural-Environment/Climate/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901093540/http://www.geckogo.com/Guide/Israel/Natural-Environment/Climate/ |archive-date=2009-09-01 |publisher=Geckogo.com}}</ref> Babban tsaunin Ramat HaNegev yana tsakanin mita 370 da 520 (1,214 da 1,706 sama da matakin teku tare da matsanancin yanayin zafi a lokacin rani da hunturu.<ref name="negev" /> Yankin yana samun millimeters 100 (3.9 in) na ruwan sama a kowace shekara, tare da ƙasa mai gishiri da kuma ɗan gishiri.<ref name="negev" /> Kwarin Arabah tare da iyakar Jordan ya kai kilomita 180 (112 daga Eilat a kudu zuwa ƙarshen Tekun Gishiri a arewa kuma yana da busasshiyar gaske tare da kusan millimeters 50 (1.97 in) na ruwan sama a kowace shekara.<ref name="negev" />
== Ilimin ƙasa ==
[[Fayil:ROSH_HANIKRA_RH3_ITAMAR_GRINBERG_IMOT_(14301597350).jpg|thumb|Dutsen Rosh HaNikra]]
Isra'ila ta raba gabas zuwa yamma ta hanyar tsaunuka da ke gudana daga arewa zuwa kudu tare da bakin teku. [[Jerusalem|Urushalima]] tana zaune a saman wannan tudun, a gabashin abin da ke cikin Tekun Gishiri wanda shine kwandon da ke janyewa a kan Kuskuren Canjin Tekun Gishiri.<ref name="geology">{{Cite web |title=Geology of Israel |url=http://www.showcaves.com/english/il/Geology.html |access-date=8 April 2008}}</ref>
Yawancin dutse da sandstone na tsaunukan Isra'ila suna aiki ne a matsayin aquifers wanda ruwa ke gudana daga gefen yamma zuwa gabas. An kafa [[Bazara (Ilimin Ruwa)|maɓuɓɓugar ruwa]] da yawa a gefen Tekun Gishiri, kowannensu oasis ne, musamman oases a Ein Gedi da Ein Bokek (Zohar tara) inda ƙauyuka suka bunkasa.<ref name="geology"/> Isra'ila kuma tana da yankuna da yawa na karst topography. An yi amfani da koguna a yankin dubban shekaru a matsayin mafaka, ɗakunan ajiya, ɗakunan ɗakunan ajiyoyi da kuma wuraren tarurruka na jama'a.<ref name="geology" />
Yankin arewacin iyakar ƙasar yana da wasu shimfidar wurare da aka fi gani a Rosh HaNikra, dutsen dutse wanda aka lalata jerin koguna.<ref>{{Cite web |title=Rosh HaNikra |url=http://www.jafi.org.il/education/noar/sites/roshhan.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517120121/http://www.jafi.org.il/education/noar/sites/roshhan.htm |archive-date=17 May 2008 |access-date=8 April 2008 |publisher=JAFI}}</ref>
=== Ayyukan girgizar ƙasa ===
Kogin Jordan Rift shine sakamakon motsi na tectonic a cikin tsarin kuskuren Dead Sea Transform (DSF). DSF ta samar da iyakar canzawa tsakanin Farantin Afirka zuwa yamma da Farantin Larabawa zuwa gabas. Golan Heights da duk Jordan suna cikin ɓangaren Larabawa, yayin da Galili, West Bank, Coastal Plain, da Negev tare da yankin Sinai suna kan ɓangaren Afirka. Wannan yanayin tectonic yana haifar da babban aikin girgizar ƙasa a yankin.
Dukkanin ɓangaren k Urdun ana zaton sun fashe sau da yawa, alal M a lokacin manyan girgizar ƙasa biyu da suka gabata tare da wannan tsari a cikin 749 da 1033. Rashin raguwar da ta gina tun bayan taron 1033 ya isa ya haifar da girgizar ƙasa ta Mw ~ 7.4. <ref name="Ferry">{{Cite journal |last=Ferry M. |last2=Meghraoui M. |last3=Karaki A.A. |last4=Al-Taj M. |last5=Amoush H. |last6=Al-Dhaisat S. |last7=Barjous M. |year=2008 |title=A 48-kyr-long slip rate history for the Jordan Valley segment of the Dead Sea Fault |journal=Earth and Planetary Science Letters |volume=260 |issue=3–4 |pages=394–406 |bibcode=2007E&PSL.260..394F |doi=10.1016/j.epsl.2007.05.049 |issn=0012-821X}}</ref>
Girgizar ƙasa mafi muni ta faru ne a cikin 31 KZ, 363, 749, da 1033 AZ, wato kowane ca. Shekaru 400 a matsakaici. Girgizar ƙasa mai lalacewa wanda ke haifar da mummunar asarar rayuka kusan kowane shekaru 80. Duk da yake ƙa'idodin gini masu tsauri a halin yanzu suna nan kuma gine-ginen da aka gina kwanan nan suna da aminci ga girgizar ƙasa, tun daga shekara ta 2007 yawancin gine-gine a Isra'ila sun tsufa fiye da waɗannan ƙa'idodin kuma gine-gine masu yawa na jama'a da kuma gine-gumen zama 50,000 ba su cika sabbin ƙa'idodin ba kuma ana "sa ran rushewa" idan an fallasa su ga girgigizar ƙasa mai ƙarfi.<ref name="IllPreped" /> Idan aka ba da yanayin siyasa mai rauni na yankin Gabas ta Tsakiya da kuma kasancewar manyan wurare masu tsarki, girgizar kasa da ta kai girman 7 a kan sikelin Richter na iya haifar da mummunar sakamako ga zaman lafiya a duniya.<ref name="MarcoAFTAU" />
== Koguna da tabkuna ==
[[Fayil:Water_Stress,_Top_Countries_(2020).svg|thumb|Isra'ila ita ce kasa ta goma sha shida mafi yawan damuwa da ruwa a duniya.]]
Kogin da ya fi tsayi kuma ya fi shahara a Isra'ila shine [[Dan River (Israel)|Dan]]_River" id="mwA0E" rel="mw:WikiLink" title="Jordan River">Kogin Urdun mai tsawon kilomita 320 (199 , wanda ke tasowa a kan gangaren kudancin Dutsen Hermon a cikin Dutsen Anti-[[Lebanon]] . Kogin yana gudana a kudu ta hanyar Tekun Galili, kuma daga can ya zama iyaka tare da [[Jodan|Masarautar Urdun]] don yawancin hanyarsa, a ƙarshe ya kwarara cikin Tekun Gishiri.<ref name="jordan" /> Yankunan arewacin Jordan sune Dan, Banias, da Hasbani . <ref name="jordan" /> Dan ne kawai ke cikin Isra'ila marar gwagwarmaya; Hasbani yana gudana daga Lebanon kuma Banias daga yankin da aka kama daga Siriya a cikin Yaƙin Kwanaki shida. <ref name="jordan" />
[[Fayil:TiberiasNorthward.jpg|left|thumb|Tafkin Kinneret]]
Tekun Galili (wanda kuma ake kira Kinneret) shine mafi girma kuma mafi mahimmancin tafkin Ruwa mai laushi na Isra'ila, wanda ke arewa maso gabashin kasar. Tafkin mai siffar pear yana da tsawon kilomita 23 (14 daga arewa zuwa kudu, tare da matsakaicin faɗin kilomita 13 (8 a arewa, yana rufe kilomita 166 (64 sq . Kinneret yana da mita 207 (679 a ƙasa da matakin teku kuma ya kai zurfin mita 46 (151 . A cikin wani Lokacin na geological da ya gabata tafkin ya kasance wani ɓangare na babban teku na ciki wanda ya shimfiɗa daga marshes na Hula a arewacin Isra'ila zuwa kilomita 64 (40 kudu da Tekun Gishiri. Gidan tafkin ya zama wani ɓangare na kwarin Jordan Rift .
Kudancin Kinneret yana da ruwan gishiri na Tekun Gishiri wanda ya zama iyaka tsakanin Isra'ila da Jordan kuma yana da mita 418 (1,371 a ƙasa da matakin teku, yana mai da shi mafi ƙasƙanci a duniya.<ref name="dead sea">{{Cite web |title=Dead Sea |url=http://uk.encarta.msn.com/encyclopedia_761556205/Dead_Sea.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081006212421/http://uk.encarta.msn.com/encyclopedia_761556205/Dead_Sea.html |archive-date=6 October 2008 |access-date=8 April 2008}}</ref> Tekun Gishiri yana da tsawon kilomita 67 (42 tare da matsakaicin faɗin kilomita 16 (10 kuma yana cikin ɓangaren Rift Valley.<ref name="dead sea" /> Wani tsibiri yana fitowa cikin tafkin daga gabar gabashin, a kudancin inda tafkin bai da zurfi, kasa da mita 6 (19.7 zurfi. A arewa shine zurfin tafkin mafi girma.<ref name="dead sea" />
Babu hanyoyin ruwa na wucin gadi a Isra'ila, kodayake mai ɗaukar ruwa na ƙasa, hanyar ruwa mai sha, ana iya rarraba shi kamar haka. An tattauna ra'ayin tashar da ke haɗa Bahar Rum da Tekun Matattu ko Red da Tekun Mattu.<ref>{{Cite web |title=Dead Sea Canal |url=http://american.edu/ted/deadsea.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327054931/http://www.american.edu/TED/deadsea.htm |archive-date=27 March 2009 |access-date=8 April 2008}}</ref>
== Zaɓaɓɓun tsaunuka ==
[[Fayil:PikiWiki_Israel_12379_Wadi_masha.jpg|thumb|250x250px|Dutsen Tabor]]
Wadannan sune zaɓaɓɓun tsaunuka na sanannun wurare, daga mafi girma zuwa mafi ƙasƙanci:
{| class="wikitable"
!Wurin da yake
!Yankin
!Hawan ƙafa
!Hawan (mita)
|-
|Dutsen Hermone
|Golan Heights (wanda Isra'ila ta mamaye)
|7,336 ft.
|2,236 m.
|-
|Dutsen Meron
|Upper Galili
|3,964 ft.
|1,208 m.
|-
|Dutsen Ramon
|Negev
|3,396 ft.
|1,035 m.
|-
|Dutsen Zaitun
|Gabashin Urushalima (wanda Isra'ila ta mamaye)
|2,739 ft.
|mita 835
|-
|Dutsen Tabor
|Ƙananan Galili
|1,930 ft.
|M 588
|-
|Dutsen Karmel
|Haifa
|1,792 ft.
|mita 546
|-
|Tekun Gishiri
|Dajin Yahudiya
| - 1,368 ft.
| - mita 417.
|}
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_ISR_1991–2020.svg|thumb|300x300px|Taswirar Isra'ila na yankunan rarraba yanayi na Köppen-Geiger]]
[[Fayil:Snow_0466.JPG|thumb|Snow a Galili]]
[[Fayil:Ein_Avdat_Flood_1.JPG|thumb|200x200px|Ambaliyar ruwa a Ein AvdatWani Avdat]]
Rabin arewacin Isra'ila yana da Yanayin Bahar Rum tare da tsawo, zafi, lokacin rani mara ruwan sama da ɗan gajeren lokaci, mai sauƙi zuwa sanyi, hunturu mai ruwan sama (Köppen climate classification ''Csa''). <ref name="loc">{{Cite web |title=Climate |url=http://countrystudies.us/israel/36.htm |access-date=8 April 2008 |publisher=U.S. Library of Congress}}</ref> Rabin kudancin yana da yanayin zafi mai zafi (''BSh'') da hamada mai zafi (''BWh''). Yanayin yanayi kamar haka ne saboda wurin Isra'ila tsakanin busassun [[Sahara]] da hamadar Larabawa, da kuma zafi mai zafi na Levant da Gabashin Bahar Rum.<ref name="loc" /> Yanayin yanayi yana da bambanci sosai a cikin jihar kuma an gyara shi a cikin gida ta hanyar tsawo, latitude, da kusanci da Bahar Rum.<ref name="loc" />
A matsakaici, Janairu shine watan da ya fi sanyi tare da matsakaicin yanayin zafi daga 6 zuwa 15 ° C (42.8 zuwa 59.0 ° F), kuma Yuli da Agusta sune watanni mafi zafi a 22 zuwa 33 ° C (71.6 zuwa 91.4 ° F), a matsakaici a duk faɗin ƙasar.<ref name="loc"/> Lokacin bazara yana da zafi sosai tekun Bahar Rum amma ya bushe a tsakiyar tsaunuka, Rift Valley, da Negev Desert. Eilat, birni na hamada, yanayin zafi na rana na rani galibi shine mafi girma jihar, a wasu lokuta yana kaiwa 44 zuwa 46 ° C (111.2 zuwa 114.8 ° F). Fiye da kashi 70% na matsakaicin ruwan sama a Isra'ila ya faɗi tsakanin Nuwamba da Maris; Yuni zuwa Satumba yawanci ba su da ruwan sama.<ref name="loc" /> Ana rarraba ruwan sama ba daidai ba, sosai a kudancin kasar.<ref name="loc" /> A cikin matsanancin kudu, ruwan sama yana kusa da {{Convert|30|mm|in|2}} in) a kowace shekara; a arewa, matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara ya wuce {{Convert|900|mm|in|1}} in). <ref name="loc" /> Ruwan sama ya bambanta daga kakar zuwa kakar kuma daga shekara zuwa shekara, musamman a cikin Negev Desert. Sau da yawa ana mai da hankali kan ruwan sama a cikin guguwa mai tsanani, wanda ke haifar da [[Zaizayar Kasa|rushewa]] da [[ambaliyar ruwa]].<ref name="loc" /> A cikin hunturu, ruwan sama sau da yawa yana ɗaukar nau'in dusar ƙanƙara a tsaunuka mafi girma na tsakiya, gami da Urushalima.<ref name="loc" /> Dutsen Hermon yana da dusar ƙanƙara na yanayi wanda ke rufe dukkan tsaunuka uku a cikin hunturu da bazara. A lokuta masu wuya, dusar ƙanƙara tana kaiwa ga tsaunukan tsaunuka na arewa kuma kawai a lokuta masu wuya har ma da bakin teku. Yankunan kasar da aka fi nomawa sune wadanda ke karɓar fiye da millimeters 300 (11.8 in) na ruwan sama a kowace shekara, yana sa kusan kashi ɗaya bisa uku na ƙasar ana nomawa.<ref name="loc" />
Hadari da ƙanƙara sun zama ruwan dare a duk lokacin ruwan sama kuma ruwa a wasu lokuta yakan buge bakin tekun Bahar Rum, wanda zai iya haifar da ƙananan lalacewa. Koyaya, tsawa mai ƙarfi da [[Guguwa]] F2 ta gaskiya ta buge Yammacin Galili a watan Afrilu na shekara ta 2006, ta haifar da mummunar lalacewa da raunin 75.
Ruwa na zafi yana da yawa. 2010 ita ce shekara mafi zafi a tarihin Isra'ila tare da cikakkiyar rikodin a wurare da yawa a watan Agusta. Zafin ya zama mai ƙarfi daga watan Agusta lokacin da yanayin zafi ya fi matsakaici. Oktoba da Nuwamba ma sun bushe, kuma Nuwamba kusan babu ruwan sama lokacin da ya kamata ya zama ruwan sama.
=== Taswirar yanayi na wurare daban-daban a Isra'ila ===
{{Location map+|Israel}}{{Climate chart|Tel Aviv|9|17|126.9|9.8|17.7|90.1|11.5|19.2|60.6|14.4|22.8|18.0|17.3|24.9|2.6|20.6|27.5|0|23.0|29.4|0|23.7|30.2|0|22.5|29.4|0.4|19.1|27.3|26.3|14.6|23.4|79.3|11.2|19.2|126.4}}{{Climate chart|Beit Dagan|7.2|17.8|140.5|7.1|18.1|96.9|8.8|20.1|66.1|11.5|24.5|17.5|14.6|27.0|2.2|17.9|29.2|0|20.6|30.8|0|21.2|31.2|0|19.4|30.4|0.4|16.0|28.3|20.4|11.8|24.1|76.2|8.6|19.7|130.3}}{{Climate chart|Jerusalem|6.4|11.8|133.2|6.4|12.6|118.3|8.4|15.4|92.7|12.6|21.5|24.5|15.7|25.3|3.2|17.8|27.6|0|19.4|29.0|0|19.5|29.4|0|18.6|28.2|0.3|16.6|24.7|15.4|12.3|18.8|60.8|8.4|14.0|105.7}}{{Climate chart|Haifa|8.9|17|124.9|8.7|17.5|92.2|10.5|19.6|52.8|13.6|23.9|23.6|17.2|26.2|2.7|20.6|29.3|0|23.0|31.1|0|23.6|31.4|0|21.7|29.9|1.2|18.5|28.0|28.0|14.1|24.0|77.4|10.2|19.2|135.5}}{{Climate chart|Safed|4.5|9.4|158.8|4.3|10.1|129.7|6.3|13.3|94.9|10.6|19.5|43.1|14.3|25.0|5.7|17.0|28.3|0|18.8|29.8|0|18.8|29.8|0|17.7|28.1|1.5|15.1|23.7|24.5|10.3|16.7|85.5|6.4|11.5|135.5}}{{Climate chart|Beersheba|7.5|16.7|49.6|7.6|17.5|40.4|9.3|20.1|30.7|12.7|25.8|12.9|15.4|29.0|2.7|18.4|31.3|0|20.5|32.7|0|20.9|32.8|0|19.5|31.3|0.4|16.7|28.5|5.8|12.6|23.5|19.7|8.9|18.8|41.9}}{{Climate chart|Tiberias|9.5|18.1|90.3|9.2|19.2|72.6|10.8|22.5|57.2|14.3|28.3|20.0|17.6|33.1|4.0|20.4|35.9|0|22.8|37.5|0|23.3|37.6|0|21.8|36.1|0.6|19.1|32.0|13.8|15.1|25.6|50.1|11.3|20.1|80.5}}{{Climate chart|Eilat|9.6|20.8|3.5|10.6|22.1|5.8|13.6|25.5|3.7|17.8|31.1|1.7|21.5|35.4|1|24.2|38.7|0|25.9|39.9|0|26.2|39.8|0|24.5|37.3|0|21.0|33.0|3.5|15.5|27.2|3.5|11.2|22.3|6.0}}
== Albarkatun halitta ==
Ba kamar yawancin Gabas ta Tsakiya ba wanda ke da wadataccen man fetur mai riba, Isra'ila tana da iyakantaccen albarkatun kasa. Wadannan sun hada da jan ƙarfe, phosphate, bromide, potash, yumɓu, [[yashi]], sulfur, asphalt, da Manganese.<ref name="cia"/> Ƙananan iskar gas da mai suna nan, sau da yawa kaɗan ne don samun cancanta a fitar da su.<ref name="cia" /> A shekara ta 2009, an gano manyan wuraren ajiyar iskar gas a wurin hakowa na Tamar 1, kilomita 90 a yammacin Haifa. Ita ce mafi girman ajiyar iskar gas da aka taɓa ganowa a Isra'ila.<ref>{{Cite web |last=Bar |first=Avi |date=18 January 2009 |title=Israel's largest-ever reserve of natural gas discovered off Haifa coast |url=http://www.haaretz.com/news/israel-s-largest-ever-reserve-of-natural-gas-discovered-off-haifa-coast-1.268364 |website=Haaretz}}</ref>
== Damuwa da muhalli ==
[[Fayil:Ashdod-dune01.jpg|thumb|Yankin Ashdod]]
[[Fayil:Park_Kishon,_Haifa_043.JPG|thumb|Kogin Kishon da aka gurɓata a baya bayan tsaftacewa, 2010]]
Isra'ila tana da damuwa da yawa game da muhalli daga haɗarin halitta zuwa batutuwan da mutum ya haifar duka sakamakon zamanin d ̄ a zuwa ci gaban zamani. Hadarin halitta da ke fuskantar kasar sun hada da yashi wanda wani lokacin yakan faru a lokacin bazara a cikin hamada ta kudu, fari wanda yawanci ake mayar da hankali a cikin watanni na rani, [[ambaliyar ruwa]] wanda ke haifar da babban haɗari a cikin hamadar saboda rashin sanarwa, da girgizar ƙasa na yau da kullun, mafi yawansu ƙananan ne, kodayake akwai haɗari na yau da kullum saboda wurin Isra'ila tare da kwarin Rift . <ref name="cia"/> Damuwar muhalli ta yanzu ta haɗa da rashin ƙasa mai noma da albarkatun ruwa mai kyau. Yayinda aka dauki matakai don ban ruwa da girma a cikin hamada, yawan ruwan da ake buƙata a nan yana haifar da matsaloli. Har ila yau, hamada haɗari ne mai yuwuwa a gefen hamada, yayin da gurɓataccen iska daga masana'antu da fitar da motoci da gurɓatar ruwan ƙasa daga masana'antar masana'antu na cikin gida suma batutuwan da ke fuskantar ƙasar.<ref name="cia" /> Bugu da ƙari, tasirin amfani da taki na sinadarai, da magungunan kashe kwari sune batutuwan da ke fuskantar ƙasar.<ref name="cia" /> Isra'ila ta sanya hannu kan yarjejeniyar muhalli ta kasa da kasa da yawa kuma tana cikin:<ref name="cia" />
* Yarjejeniyar Biological Diversity
* UNFCCC - Canjin Yanayi
* Yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya don Yaki da Yaki
* Yarjejeniyar Kasuwancin Duniya a cikin Dabbobi da ke cikin haɗari
* Rashin Kasuwanci Mai Hadari
* Hana gwajin nukiliya
* Montreal Protocol - Kariya ta Layer
* [[MARPOL 73/78]] - Rashin Ruwan Jirgin
* Yarjejeniya kan Yankunan Ruwa na Muhimmancin Duniya Musamman A matsayin Gidan tsuntsaye
* [[Yarjejeniyar Kyoto]]
* Kare Rayuwar Ruwa
== Gidajen karkara ==
[[Fayil:Lotan.jpg|thumb|Ra'ayi na Kibbutz Lotan]]
Yankin karkara na Isra'ila ya haɗa da nau'ikan ƙauyuka na musamman, musamman moshav da kibbutz.<ref name="rural">{{Cite web |title=Rural Settlement Geography of Israel |url=http://mama.indstate.edu/users/gejdg/rural.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080407043121/http://mama.indstate.edu/users/gejdg/rural.pdf |archive-date=7 April 2008 |access-date=7 April 2008 |publisher=Indiana State University}}</ref> Asalin waɗannan sun kasance ƙauyuka ne na hadin gwiwa da haɗin gwiwa bi da bi.<ref name="rural" /> A tsawon lokaci, matakin hadin gwiwa a cikin waɗannan ƙauyuka ya ragu kuma a cikin da yawa daga cikinsu an rushe tsarin hadin gwiwa gaba ɗaya.<ref name="rural" /> Dukkanin ƙauyuka na ƙauyuka da ƙananan garuruwa da yawa (wasu daga cikinsu ana kiransu "ƙauyuka na karkara") an haɗa su cikin majalisun yanki. Amfani da ƙasa a Isra'ila shine 17% ƙasar noma, 4% amfanin gona na dindindin, da 79% wasu amfani.<ref name="cia"/> Ya zuwa shekara ta 2003 an yi ban ruwa da kilomita 1,940 (749 sq .<ref name="cia" />
Akwai ƙauyuka 242 na Isra'ila da wuraren amfani da ƙasa na farar hula a Yammacin Kogin, 42 a Golan Heights, da 29 a Gabashin Urushalima.<ref name="cia"/>
Isra'ila tana da Tsibirin Rosh Hanikra da Tsibirin Achziv a cikin ruwan yankinta. Gwamnatin Isra'ila tana shirin gina tsibirai na wucin gadi a bakin tekun don zama filin jirgin sama, tashar jiragen ruwa, tashar cire ruwa, tashoshin wutar lantarki, da kuma sansanin gwajin soja, a matsayin amsar rashin sarari na Isra'ila.<ref>{{Cite web |last=Ben |first=Ilan |date=17 June 2012 |title=Short on space, Israel looks to artificial islands |url=http://www.timesofisrael.com/short-on-space-israel-mulls-constructing-islands/ |website=The Times of Israel}}</ref>
== Yanayin ɗan adam ==
<div>
{| style="font-size:88%;margin-left: auto; margin-right: auto; width: 100%; border: 1px solid darkgray;"
! colspan="10" style="padding:0.3em 0.75em;" |Manyan birane a Isra'ila Babban Ofishin Kididdiga [1]<div style="float:right; width:6em; height:2.6em"> </div><div style="height:2.6em;line-height:1.3em;"><span style="font-size:110%;">Manyan birane a Isra'ila</span><br /><div style="display:inline;font-weight:normal;">[[Israel Central Bureau of Statistics|Ofishin Kididdiga na Isra'ila]]<ref name="Israelpopulations"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://www.cbs.gov.il/en/settlements/Pages/default.aspx?mode=Yeshuv "Regional Statistics"]. ''Israel Central Bureau of Statistics''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 March</span> 2024</span>.</cite></ref></div></div>
|-
![[List of cities in Israel|Matsayi]]
![[List of cities in Israel|Sunan]]
![[Districts of Israel|Gundumar]]
![[List of cities in Israel|Pop.]]
![[List of cities in Israel|Matsayi]]
![[List of cities in Israel|Sunan]]
![[Districts of Israel|Gundumar]]
![[List of cities in Israel|Pop.]]
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |1
| style="text-align:left;" |[[Jerusalem|Urushalima]]
| style="text-align:left;" |[[Jerusalem District|Urushalima]]
| style="text-align:right;" |981,711<sup class="plainlinks nourlexpansion citation" id="ref_jerusalem">[[Geography of Israel#endnote jerusalem|a]]</sup>
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |11
| style="text-align:left;" |[[Ramat Gan]]
| style="text-align:left;" |[[Tel Aviv District|Tel Aviv]]
| style="text-align:right;" |172,486
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |2
| style="text-align:left;" |[[Tel Aviv]]
| style="text-align:left;" |[[Tel Aviv District|Tel Aviv]]
| style="text-align:right;" |474,530
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |12
| style="text-align:left;" |[[Beit Shemesh]]
| style="text-align:left;" |[[Jerusalem District|Urushalima]]
| style="text-align:right;" |154,694
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |3
| style="text-align:left;" |[[Haifa]]
| style="text-align:left;" |[[Haifa District|Haifa]]
| style="text-align:right;" |290,306
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |13
| style="text-align:left;" |[[Ashkelon]]
| style="text-align:left;" |[[Southern District (Israel)|Kudancin]]
| style="text-align:right;" |153,138
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |4
| style="text-align:left;" |[[Rishon LeZion]]
| style="text-align:left;" |[[Central District (Israel)|Tsakiya]]
| style="text-align:right;" |260,453
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |14
| style="text-align:left;" |[[Rehovot]]
| style="text-align:left;" |[[Central District (Israel)|Tsakiya]]
| style="text-align:right;" |150,748
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |5
| style="text-align:left;" |[[Petah Tikva]]
| style="text-align:left;" |[[Central District (Israel)|Tsakiya]]
| style="text-align:right;" |255,387
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |15
| style="text-align:left;" |[[Bat Yam]]
| style="text-align:left;" |[[Tel Aviv District|Tel Aviv]]
| style="text-align:right;" |128,465
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |6
| style="text-align:left;" |[[Netanya|Netiya]]
| style="text-align:left;" |[[Central District (Israel)|Tsakiya]]
| style="text-align:right;" |233,104
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |16
| style="text-align:left;" |[[Herzliya]]
| style="text-align:left;" |[[Tel Aviv District|Tel Aviv]]
| style="text-align:right;" |106,741
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |7
| style="text-align:left;" |[[Ashdod]]
| style="text-align:left;" |[[Southern District (Israel)|Kudancin]]
| style="text-align:right;" |226,827
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |17
| style="text-align:left;" |[[Hadera]]
| style="text-align:left;" |[[Haifa District|Haifa]]
| style="text-align:right;" |103,041
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |8
| style="text-align:left;" |[[Bnei Brak]]
| style="text-align:left;" |[[Tel Aviv District|Tel Aviv]]
| style="text-align:right;" |218,357
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |18
| style="text-align:left;" |[[Kfar Saba]]
| style="text-align:left;" |[[Central District (Israel)|Tsakiya]]
| style="text-align:right;" |101,556
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |9
| style="text-align:left;" |[[Beersheba]]
| style="text-align:left;" |[[Southern District (Israel)|Kudancin]]
| style="text-align:right;" |214,162
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |19
| style="text-align:left;" |[[Modi'in-Maccabim-Re'ut]]
| style="text-align:left;" |[[Central District (Israel)|Tsakiya]]
| style="text-align:right;" |99,171
|-
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |10
| style="text-align:left;" |[[Holon]]
| style="text-align:left;" |[[Tel Aviv District|Tel Aviv]]
| style="text-align:right;" |197,957
| class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |20
| style="text-align:left;" |[[Lod]]
| style="text-align:left;" |[[Central District (Israel)|Tsakiya]]
| style="text-align:right;" |85,351
|}
</div>
[[Fayil:Israel_at_night.jpg|thumb|Hoton tauraron dan adam na Isra'ila da dare]]
Don dalilai na kididdiga, ƙasar tana da yankuna uku na birane; Gush Dan-Tel Aviv (yawan jama'a 3,150,000), Haifa (yawan mutane 996,000), da Beersheba (yawanci 531,600). <ref>{{Cite web |title=Localities, Population, and Density |url=http://www1.cbs.gov.il/shnaton57/st02_15.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208072052/http://www1.cbs.gov.il/shnaton57/st02_15.pdf |archive-date=8 February 2012 |access-date=2 July 2007}}</ref> Wasu suna jayayya cewa [[Jerusalem|Urushalima]], birni mafi girma a Isra'ila tare da yawan mutane 763,600, <ref>{{Cite web |title=Jerusalem: From Town to Metropolis |url=http://www.usm.maine.edu/~maps/exhibit1/theme7.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080307180639/http://www.usm.maine.edu/~maps/exhibit1/theme7.html <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=7 March 2008 |access-date=8 April 2008 |publisher=University of Southern Maine}}</ref> da Nazarat, <ref>{{Cite web |title=Initiated Development in the Nazareth Region |url=http://www.fips.org.il/fips/site/p_publications/item_en.asp?doc=pap&iss=gov&iid=500&sid=401 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112165815/http://www.fips.org.il/fips/site/p_publications/item_en.asp?doc=pap&iss=gov&iid=500&sid=401 <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=12 November 2007 |access-date=8 April 2008}}</ref> ya kamata a rarraba su a matsayin manyan birane. Gabaɗaya, Isra'ila tana da birane 74, 14 daga cikinsu suna da yawan jama'a sama da 100,000. Sauran nau'ikan kananan hukumomi a Isra'ila sune kananan hukumomi 144 da ke kula da kananan hukumomi gabaɗaya sama da 2,000 a cikin yawan jama'a, da kuma kananan hukumomi wadanda ke kula da rukuni na kananan al'ummomi a kan babban yanki.
Yawan jama'ar Isra'ila sun bambanta a cikin yawan jama'a; 76% Yahudawa, 20% Larabawa, da 4% ba su da alaƙa.<ref>{{Cite web |title=Population by population group |url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_01&CYear=2007 |access-date=8 April 2008 |publisher=Israel CBS}}</ref> Dangane da addini, kashi 76% Yahudawa ne, kashi 16% Musulmi, kashi 2% Kirista, kashi 2% [[Druze]], kuma kashi 4% ba a rarraba su ta hanyar zabi ba.<ref>{{Cite web |title=Population by religion |url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_01&CYear=2007 |access-date=8 April 2008 |publisher=Israel CBS}}</ref> 8% na Yahudawa na Isra'ila sun kasance masu tsattsauran ra'ayi; 9% "masu bin addini", 12% "masu kishin addini", 27% "masu ba na addini ba", kuma 43% "masu zaman kansu ne".<ref>{{Cite web |year=2006 |title=Social Survey |url=http://www.cbs.gov.il/hodaot2007n/19_07_104b.doc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080407042911/http://www.cbs.gov.il/hodaot2007n/19_07_104b.doc |archive-date=7 April 2008 |access-date=8 April 2008 |publisher=Israel CBS |language=he}}</ref> Sauran ƙananan, amma sanannun kungiyoyi a Isra'ila, sun haɗa da Circassians waɗanda kusan 3,000 ke zaune galibi a ƙauyuka biyu na arewa, 'yan Lebanon 2,500, da' yan Armenia 5,000 galibi a [[Jerusalem|Urushalima]].<ref>{{Cite web |title=Circassians in Israel |url=http://www.kafkas.org.tr/english/diaspora/israil.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080314022637/http://www.kafkas.org.tr/english/diaspora/israil.html |archive-date=14 March 2008 |access-date=8 April 2008}}</ref>
== Lissafin da aka yi amfani da shi ==
Isra'ila tana cikin matsayi Na 34 a duniya dangane da yawan jama'a tare da, kamar yadda aka lura, yanayi na dogon lokaci, mai zafi, lokacin rani mara ruwan sama da kuma ɗan gajeren lokaci, sanyi, hunturu mai ruwan sama.<ref name="loc"/> The Population Matters 2011 overshoot index ya sanya Isra'ila a matsayin yanki na uku mafi dogara a Duniya bayan [[Singafora|Singapore]] da [[Kuwaiti (ƙasa)|Kuwait]].<ref>{{Cite web |title=Overshoot Index 2011 |url=https://populationmatters.org/documents/overshoot_index_2011.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720034201/http://www.populationmatters.org/documents/overshoot_index_2011.pdf |archive-date=20 July 2013 |access-date=19 August 2014 |publisher=Population Matters}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jca77abujbax1xbi572wgb3dfjqd8pb
Yanayin yanayi na Tsibirin Solomon
0
110234
823217
688386
2026-04-21T04:06:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823217
wikitext
text/x-wiki
Solomon Islands ƙasa ce ta tsibirin a Kudancin Tekun Pacific, wanda ke [[gabas]] [[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]] .
== Tsibirin ==
Babban bangare na ƙasar Solomon Islands shine Tsibirin dutsen wuta na Solomon Islands (archipelago), wanda ya haɗa da Choiseul, Tsibirin Shortland, Tsibirin New Georgia, Santa Isabel, Tsibirin Russell, Tsibirin Florida, Tulagi, Malaita, Maramasike, Ulawa, Owaraha (Santa Ana), Makira (San Cristobal), da babban tsibirin Guadalcanal. (Tsibiran mafi girma a cikin tsibirin shine [[Tsibirin Bougainville|Bougainville]], amma yanki ne mai cin gashin kansa na siyasa na makwabciyar kasar [[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]].) Tsibirin Solomon sun hada da tsibirai masu ƙasƙanci da tsibannin dutsen wuta kamar Sikaiana, Rennell Island, Bellona Island, Tsibirin Santa Cruz da kuma nesa, ƙananan ƙananan waje, Tikopia, Anuta, da Fatutaka.
Nisa tsakanin mafi yawan yammaci da mafi yawan tsibiran gabas kusan kilomita 1,500 (930 mi). Musamman tsibirin Santa Cruz, arewacin Vanuatu, sun keɓe a fiye da kilomita 200 (120 mi) daga sauran tsibiran. Jimlar girman ƙasar shine murabba'in kilomita 29,000 (sq mi 11,000). Tana da yanki na Musamman na Tattalin Arziki na Musamman na 22 na murabba'in kilomita 1,589,477 (613,701 sq mi).
== Geology da muhalli ==
[[Fayil:Share_Of_Forest_Area_In_Total_Land_Area,_Top_Countries_(2021).svg|thumb|330x330px|Kasuwancin yankin gandun daji a cikin jimlar yankin ƙasa, manyan ƙasashe (2021). Tsibirin Solomon suna da kashi na shida mafi girma na gandun daji a duniya.]]
[[Dutsen Volcano|Dutsen wuta]] tare da matakai daban-daban na aiki suna kan wasu manyan tsibirai, yayin da yawancin ƙananan tsibirai ƙananan tsibannin ne da aka rufe da yashi da itatuwan dabino.
Binciken asali na bambancin halittu na ruwa a cikin Tsibirin Solomon wanda aka gudanar a shekara ta 2004, ya sami nau'ikan murjani 474 a cikin Solomons da kuma nau'ikan tara waɗanda zasu iya zama sabo ga kimiyya. Wannan shi ne na biyu mafi girma iri-iri na murjani a Duniya, na biyu kawai ga Raja Ampat Islands a gabashin Indonesia.
Yanayin yanayi ne na [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]], kodayake yanayin zafi ba shi da yawa saboda iska mai sanyaya da ke hurawa daga tekun da ke kewaye. Yanayin zafi na rana yawanci 25 zuwa 32 . Daga Afrilu zuwa Oktoba (lokacin fari), iskar kasuwanci ta kudu maso gabas tana busawa, a wasu lokuta har zuwa {{Convert|30|kn|km/h}} km / h) ko fiye.
Nuwamba zuwa Maris shine lokacin rigar - arewa maso yammacin ruwan sama - yawanci mai dumi da rigar. Cyclones suna tasowa a cikin Tekun Coral da yankin Solomon Islands, amma yawanci suna juyawa zuwa [[Vanuatu]] da New Caledonia ko ƙasa da bakin tekun Australia.{{Weather box}}
== Kididdiga ==
[[Fayil:Solomon_Islands_and_Oceania.jpg|thumb|416x416px|Tsibirin Solomon dangane da sauran Oceania.]]
'''Yankin:'''''jimillar:''{{Convert|29,000|km2|sqmi}}<ref>{{Cite web |title=Solomon Islands: Geography |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/#geography |access-date=25 July 2023 |publisher=CIA Factbook |archive-date=22 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022092556/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/#geography |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2023 |title=Solomon Islands country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-15896396 |access-date=17 October 2023 |website=BBC News}}</ref>''ƙasa:''{{Convert|27,986|km2|sqmi}}''ruwa:''{{Convert|1,014|km2|sqmi}}
'''Yankin bakin teku:''' kilomita 5,313
'''Maritime claims:'''
Measured from claimed archipelagic baselines
''continental shelf:''
{{Convert|200|nmi|mi km|-1}}
''exclusive economic zone:''
{{Convert|1,589,477|km2|mi2}} (200 nmi)
''territorial sea:'' {{Convert|12|nmi|mi km|0}}
'''Yankin:''' Mafi yawan duwatsu masu tsawo tare da wasu ƙananan murjani
Matsayi mai tsanani: ''mafi ƙasƙanci:'' Tekun Pacific 0 m mafi girma: Dutsen Popomanaseu {{Convert|2,332|m|ft}} (ba Dutsen Makarakomburu ba)
'''Albarkatun halitta:''' [[kifi]], [[Gandun Daji|gandun daji]], [[Zinare|zinariya]], Bauxite, phosphate, gubar, [[zinc]], nickel
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 0.62% ''amfanin gona na dindindin:'' 2.04% wasu: 97.34% (2005)
'''Yankin da ake ban ruwa:''' NA
'''Hadarin halitta:''' Guguwa mai zafi, ruwan sama mai tsanani, [[Ambaliya|ambaliyar ruwa]], tsunami; girgizar ƙasa; aikin [[Dutsen Volcano|dutsen wuta]]
'''Muhalli - batutuwan yanzu:''' [[Gandun daji|Kashe daji]]; Rushewar ƙasa; yawancin coral reefs da ke kewaye da su sun mutu ko suna mutuwa
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa:''' ''jam'iyya zuwa: Diversity, Climate Change, Climate Canjin-Kyoto Protocol, Desertification, Canjin Muhalli, Dokokin Teku, Jibgar Ruwa, Kare Kifi na Marine, Kariyar Layer Ozone, Whaling''
== Abubuwa masu tsanani ==
Wannan jerin manyan wurare ne na [[Tsibiran Solomon|Tsibirin Solomon]], wuraren da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
* Yankin arewacin - Ontong Java Atoll, Lardin Malaita
* Yankin Gabas - Fatutaka, Tsibirin Santa Cruz, Lardin Temotu
* Yankin Kudancin - Kudancin Reef, Indispensable Reef, Rennell da Lardin BellonaLardin Rennell da Bellona
* Yammacin Yamma - Tsibirin Mono, Tsibirin Baitulmalin, Lardin YammaYankin Yamma
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qxhgseoi8bvekpf0xryw7m3bvlf0zna
Yanayin Tsibirin Solomon
0
110235
823208
820029
2026-04-21T03:10:03Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823208
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Solomon Islands ƙasa ce ta tsibirin a Kudancin Tekun Pacific, wanda ke [[gabas]] [[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]] .
== Tsibirin ==
Babban bangare na ƙasar ''Solomon Islands'' shine Tsibirin dutsen wuta na Solomon Islands (archipelago), wanda ya haɗa da Choiseul, Tsibirin Shortland, Tsibirin New Georgia, Santa Isabel, Tsibirin Russell, Tsibirin Florida, Tulagi, Malaita, Maramasike, Ulawa, Owaraha (Santa Ana), Makira (San Cristobal), da babban tsibirin Guadalcanal. (Tsibiran mafi girma a cikin tsibirin shine [[Tsibirin Bougainville|Bougainville]], amma yanki ne mai cin gashin kansa na siyasa na makwabciyar kasar [[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]].) Tsibirin Solomon sun hada da tsibirai masu ƙasƙanci da tsibannin dutsen wuta kamar Sikaiana, Rennell Island, Bellona Island, Tsibirin Santa Cruz da kuma nesa, ƙananan ƙananan waje, Tikopia, Anuta, da Fatutaka.
Nisa tsakanin mafi yawan yammaci da mafi yawan tsibiran gabas kusan kilomita 1,500 (930 mi). Musamman tsibirin Santa Cruz, arewacin Vanuatu, sun keɓe a fiye da kilomita 200 (120 mi) daga sauran tsibiran. Jimlar girman ƙasar shine murabba'in kilomita 29,000 (sq mi 11,000). Tana da yanki na Musamman na Tattalin Arziki na Musamman na 22 na murabba'in kilomita 1,589,477 (613,701 sq mi).
== Geology da muhalli ==
[[Fayil:Share_Of_Forest_Area_In_Total_Land_Area,_Top_Countries_(2021).svg|thumb|330x330px|Kasuwancin yankin gandun daji a cikin jimlar yankin ƙasa, manyan ƙasashe (2021). Tsibirin Solomon suna da kashi na shida mafi girma na gandun daji a duniya.]]
[[Dutsen Volcano|Dutsen wuta]] tare da matakai daban-daban na aiki suna kan wasu manyan tsibirai, yayin da yawancin ƙananan tsibirai ƙananan tsibannin ne da aka rufe da yashi da itatuwan dabino.
Binciken asali na bambancin halittu na ruwa a cikin Tsibirin Solomon wanda aka gudanar a shekara ta 2004, ya sami nau'ikan murjani 474 a cikin Solomons da kuma nau'ikan tara waɗanda zasu iya zama sabo ga kimiyya. Wannan shi ne na biyu mafi girma iri-iri na murjani a Duniya, na biyu kawai ga Raja Ampat Islands a gabashin Indonesia.
Yanayin yanayi ne na [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]], kodayake yanayin zafi ba shi da yawa saboda iska mai sanyaya da ke hurawa daga tekun da ke kewaye. Yanayin zafi na rana yawanci 25 zuwa 32 . Daga Afrilu zuwa Oktoba (lokacin fari), iskar kasuwanci ta kudu maso gabas tana busawa, a wasu lokuta har zuwa {{Convert|30|kn|km/h}} km / h) ko fiye.
Nuwamba zuwa Maris shine lokacin rigar - arewa maso yammacin ruwan sama - yawanci mai dumi da rigar. Cyclones suna tasowa a cikin Tekun Coral da yankin Solomon Islands, amma yawanci suna juyawa zuwa [[Vanuatu]] da New Caledonia ko ƙasa da bakin tekun Australia.{{Weather box}}
== Kididdiga ==
[[Fayil:Solomon_Islands_and_Oceania.jpg|thumb|416x416px|Tsibirin Solomon dangane da sauran Oceania.]]
'''Yankin:'''''jimillar:''{{Convert|29,000|km2|sqmi}}<ref>{{Cite web |title=Solomon Islands: Geography |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/#geography |access-date=25 July 2023 |publisher=CIA Factbook |archive-date=22 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022092556/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/#geography |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2023 |title=Solomon Islands country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-15896396 |access-date=17 October 2023 |website=BBC News}}</ref>''ƙasa:''{{Convert|27,986|km2|sqmi}}''ruwa:''{{Convert|1,014|km2|sqmi}}
'''Yankin bakin teku:''' kilomita 5,313
'''Maritime claims:'''
Measured from claimed archipelagic baselines
''continental shelf:''
{{Convert|200|nmi|mi km|-1}}
''exclusive economic zone:''
{{Convert|1,589,477|km2|mi2}} (200 nmi)
''territorial sea:'' {{Convert|12|nmi|mi km|0}}
'''Yankin:''' Mafi yawan duwatsu masu tsawo tare da wasu ƙananan murjani
Matsayi mai tsanani: ''mafi ƙasƙanci:'' Tekun Pacific 0 m mafi girma: Dutsen Popomanaseu {{Convert|2,332|m|ft}} (ba Dutsen Makarakomburu ba)
'''Albarkatun halitta:''' [[kifi]], [[Gandun Daji|gandun daji]], [[Zinare|zinariya]], Bauxite, phosphate, gubar, [[zinc]], nickel
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 0.62% ''amfanin gona na dindindin:'' 2.04% wasu: 97.34% (2005)
'''Yankin da ake ban ruwa:''' NA
'''Hadarin halitta:''' Guguwa mai zafi, ruwan sama mai tsanani, [[Ambaliya|ambaliyar ruwa]], tsunami; girgizar ƙasa; aikin [[Dutsen Volcano|dutsen wuta]]
'''Muhalli - batutuwan yanzu:''' [[Gandun daji|Kashe daji]]; Rushewar ƙasa; yawancin coral reefs da ke kewaye da su sun mutu ko suna mutuwa
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa:''' ''jam'iyya zuwa: Diversity, Climate Change, Climate Canjin-Kyoto Protocol, Desertification, Canjin Muhalli, Dokokin Teku, Jibgar Ruwa, Kare Kifi na Marine, Kariyar Layer Ozone, Whaling''
== Abubuwa masu tsanani ==
Wannan jerin manyan wurare ne na [[Tsibiran Solomon|Tsibirin Solomon]], wuraren da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
* Yankin arewacin - Ontong Java Atoll, Lardin Malaita
* Yankin Gabas - Fatutaka, Tsibirin Santa Cruz, Lardin Temotu
* Yankin Kudancin - Kudancin Reef, Indispensable Reef, Rennell da Lardin BellonaLardin Rennell da Bellona
* Yammacin Yamma - Tsibirin Mono, Tsibirin Baitulmalin, Lardin YammaYankin Yamma
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lcda8kvj76wwrlsczq0m9tep0dp4kbq
Welspun Energy
0
110406
823032
743862
2026-04-20T16:18:38Z
Feenah12
44136
823032
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Welspun Energy Private Limited (tsohon Welspun energy Limited) kamfani ne mai zaman kansa wanda ke zaune a New Delhi, Indiya . Yana da wani reshe na Welspun Group.
== Tarihi ==
A watan Maris na shekara ta 2013, kamfanin ya ba da izinin samar da hasken rana ta 50-MW Phalodi, wanda a wannan lokacin shine mafi girman hasken rana a Indiya. A watan Disamba na shekara ta 2013 kamfanin ya ba da umarnin aikin hasken rana na 8-MW a [[Karnataka]]. A watan Fabrairun shekarar 2014, ta kaddamar da aikin hasken rana na 151-MW Neemuch a [[Madhya Pradesh]], wanda shine mafi girma a Indiya kuma daga cikin manyan tsire-tsire masu amfani da hasken rana a duniya. A watan Afrilu na shekara ta 2014, GE Energy Financial Services ta saka hannun jari na dala miliyan 24 a cikin wannan aikin. Wannan kuma shine saka hannun jari na farko na GE a cikin aikin makamashi mai sabuntawa a Indiya. Har ila yau, a cikin 2013, an yi rajistar Welspun Renewables tare da Yarjejeniyar Tsarin Majalisar Dinkin Duniya kan Canjin Yanayi (UNFCCC) a ƙarƙashin shirin Clean Development Mechanism na ayyukan. A watan Mayu na shekara ta 2014, kamfanin ya ba da umarnin aikin hasken rana na 19 MW a gundumar Chitradurga ta Karnataka. Tare da Kamfanin Wutar Lantarki na Jihar Maharashtra WEL ya haɓaka tashar wutar lantarki ta 50 MW a Baramati a Gundumar Pune. A watan Agustan 2015, kamfanin ya ba da umarnin aikin hasken rana na 34-MW a gundumar Bhatinda ta Punjab. Kamfanin yana da niyyar bunkasa jimlar 550 MW na hasken rana a Karnataka, 100 MW a [[Andhra Pradesh]], da 150 MW a Punjab.
A watan Yunin shekarar 2014, [[Bankin Cigaban Asiya|Bankin Ci Gaban Asiya]] ya sanya hannun jari na dala miliyan 50 a cikin Welspun Renewables, mafi girman saka hannun jari kai tsaye a bangaren makamashi mai sabuntawa ta ADB.<ref>{{Cite web |last=Pearson |first=Natalie Obiko |date=21 June 2014 |title=Companies |url=http://www.livemint.com/Companies/Tw0eoW3AVXoNR9tYggTFDN/ADB-buys-stake-in-Welspun-Renewables-for-50-million.html |access-date=2015-09-08 |website=livemint.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asian Development Bank invests equity capital in Welspun Energy group company |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-06-23/news/50798652_1_welspun-energy-wind-power-projects-adb |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627055505/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-06-23/news/50798652_1_welspun-energy-wind-power-projects-adb |archive-date=27 June 2014 |access-date=2015-09-08}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 June 2014 |title=Asian Development Bank Invests $50 Million In Indian Renewable Energy Company |url=http://cleantechnica.com/2014/06/24/asian-development-bank-invests-50-million-indian-renewable-energy-company/ |access-date=2015-09-08 |website=CleanTechnica}}</ref>
Adani Power ta shiga yarjejeniya tare da Welspun Energy a watan Oktoba 2015 don sayen tashoshin wutar lantarki guda biyu da ke shirye don gina don Rs. 400 Crore. Shuke-shuke sun kasance shuka mai samar da MW 1,320 a Mirzapur da kuma wani a Madhya Pradesh. A watan Disamba na shekara ta 2016, Kotun Green ta Kasa ta janye izinin muhalli ga masana'antar Mirzapur, wanda ya sa ba zai yiwu a gina ta ba.
A ranar 12 ga watan Yunin shekara ta 2016, Tata Power ta ba da sanarwar cewa ta sanya hannu kan yarjejeniya tare da Welspun Energy don samun Welspun Renewables Energy Pvt. Ltd, reshen na ƙarshe a Masana'antar makamashi mai sabuntawa. Samun Rs 9,249 crore ($ biliyan 1.4), zai ba Tata iko da Welspun's 1.14 GW na ƙarfin makamashi mai sabuntawa.<ref>{{Cite web |title=Tata Power Completes Welspun Renewable Energy Acquisition |url=https://www.ndtv.com/business/tata-power-completes-welspun-renewable-energy-acquisition-1458745 |access-date=2023-04-02 |website=NDTV.com}}</ref> Yarjejeniyar ita ce mafi girman sayen hasken rana a Asiya. An kammala shi a ranar 14 ga Satumba 2016.
== Rikici ==
[[Fayil:Environmentalists_protest_against_coal_based_thermal_power_project_in_Delhi.jpg|thumb|184x184px|Mambobin [[Gidauniyar Vindhyan da Tarihin Halitta|Vindhya Bachao]] suna zanga-zanga game da Mirzapur Thermal Power Plant a New Delhi a ranar 18 ga Nuwamba 2013.]]
Welspun Power ya ba da shawarar tashar wutar lantarki ta 1320-MW Mirzapur a [[Uttar Pradesh]] da kuma tashar wutar wutar lantarki ta 2,000-MW Katni a Madhya Pradesh. Dukkanin wadannan shuke-shuke na kwal ana zargin su da amfani da hanyoyin da ba na hukuma ba don samun izinin su. Duk da yake zargin da ake yi wa tashar wutar lantarki ta Katni har yanzu yana ci gaba, Kotun Green ta Kasa, New Delhi ta ware izinin muhalli ga tashar wutar wutar lantarki ta Mirzapur a watan Disamba, 2016.
Babban dalilan da suka sa aka ajiye izinin ya kasance ne saboda ɓoye wasu hujjoji, biyo bayan hanyoyin da ba su da kyau ga [[Binciken tasirin muhalli|EIA]] da kuma halin rashin adalci na sauraron jama'a-ƙaddamar da tsarin samun haske mai kore kamar yadda kotuna suka 'taɓata'.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
4frc80t21gkpsew07k6eqwm72flb5td
823033
823032
2026-04-20T16:18:51Z
Feenah12
44136
823033
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Welspun Energy Private Limited (tsohon Welspun energy Limited) kamfani ne mai zaman kansa wanda ke zaune a New Delhi, Indiya . Yana da wani reshe na Welspun Group.
== Tarihi ==
A watan Maris na shekara ta 2013, kamfanin ya ba da izinin samar da hasken rana ta 50-MW Phalodi, wanda a wannan lokacin shine mafi girman hasken rana a Indiya. A watan Disamba na shekara ta 2013 kamfanin ya ba da umarnin aikin hasken rana na 8-MW a [[Karnataka]]. A watan Fabrairun shekarar 2014, ta kaddamar da aikin hasken rana na 151-MW Neemuch a [[Madhya Pradesh]], wanda shine mafi girma a Indiya kuma daga cikin manyan tsire-tsire masu amfani da hasken rana a duniya. A watan Afrilu na shekara ta 2014, GE Energy Financial Services ta saka hannun jari na dala miliyan 24 a cikin wannan aikin. Wannan kuma shine saka hannun jari na farko na GE a cikin aikin makamashi mai sabuntawa a Indiya. Har ila yau, a cikin 2013, an yi rajistar Welspun Renewables tare da Yarjejeniyar Tsarin Majalisar Dinkin Duniya kan Canjin Yanayi (UNFCCC) a ƙarƙashin shirin Clean Development Mechanism na ayyukan. A watan Mayu na shekara ta 2014, kamfanin ya ba da umarnin aikin hasken rana na 19 MW a gundumar Chitradurga ta Karnataka. Tare da Kamfanin Wutar Lantarki na Jihar Maharashtra WEL ya haɓaka tashar wutar lantarki ta 50 MW a Baramati a Gundumar Pune. A watan Agustan 2015, kamfanin ya ba da umarnin aikin hasken rana na 34-MW a gundumar Bhatinda ta Punjab. Kamfanin yana da niyyar bunkasa jimlar 550 MW na hasken rana a Karnataka, 100 MW a [[Andhra Pradesh]], da 150 MW a Punjab.
A watan Yunin shekarar 2014, [[Bankin Cigaban Asiya|Bankin Ci Gaban Asiya]] ya sanya hannun jari na dala miliyan 50 a cikin Welspun Renewables, mafi girman saka hannun jari kai tsaye a bangaren makamashi mai sabuntawa ta ADB.<ref>{{Cite web |last=Pearson |first=Natalie Obiko |date=21 June 2014 |title=Companies |url=http://www.livemint.com/Companies/Tw0eoW3AVXoNR9tYggTFDN/ADB-buys-stake-in-Welspun-Renewables-for-50-million.html |access-date=2015-09-08 |website=livemint.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asian Development Bank invests equity capital in Welspun Energy group company |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-06-23/news/50798652_1_welspun-energy-wind-power-projects-adb |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627055505/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-06-23/news/50798652_1_welspun-energy-wind-power-projects-adb |archive-date=27 June 2014 |access-date=2015-09-08}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 June 2014 |title=Asian Development Bank Invests $50 Million In Indian Renewable Energy Company |url=http://cleantechnica.com/2014/06/24/asian-development-bank-invests-50-million-indian-renewable-energy-company/ |access-date=2015-09-08 |website=CleanTechnica}}</ref>
Adani Power ta shiga yarjejeniya tare da Welspun Energy a watan Oktoba 2015 don sayen tashoshin wutar lantarki guda biyu da ke shirye don gina don Rs. 400 Crore. Shuke-shuke sun kasance shuka mai samar da MW 1,320 a Mirzapur da kuma wani a Madhya Pradesh. A watan Disamba na shekara ta 2016, Kotun Green ta Kasa ta janye izinin muhalli ga masana'antar Mirzapur, wanda ya sa ba zai yiwu a gina ta ba.
A ranar 12 ga watan Yunin shekara ta 2016, Tata Power ta ba da sanarwar cewa ta sanya hannu kan yarjejeniya tare da Welspun Energy don samun Welspun Renewables Energy Pvt. Ltd, reshen na ƙarshe a Masana'antar makamashi mai sabuntawa. Samun Rs 9,249 crore ($ biliyan 1.4), zai ba Tata iko da Welspun's 1.14 GW na ƙarfin makamashi mai sabuntawa.<ref>{{Cite web |title=Tata Power Completes Welspun Renewable Energy Acquisition |url=https://www.ndtv.com/business/tata-power-completes-welspun-renewable-energy-acquisition-1458745 |access-date=2023-04-02 |website=NDTV.com}}</ref> Yarjejeniyar ita ce mafi girman sayen hasken rana a Asiya. An kammala shi a ranar 14 ga Satumban shekarar 2016.
== Rikici ==
[[Fayil:Environmentalists_protest_against_coal_based_thermal_power_project_in_Delhi.jpg|thumb|184x184px|Mambobin [[Gidauniyar Vindhyan da Tarihin Halitta|Vindhya Bachao]] suna zanga-zanga game da Mirzapur Thermal Power Plant a New Delhi a ranar 18 ga Nuwamba 2013.]]
Welspun Power ya ba da shawarar tashar wutar lantarki ta 1320-MW Mirzapur a [[Uttar Pradesh]] da kuma tashar wutar wutar lantarki ta 2,000-MW Katni a Madhya Pradesh. Dukkanin wadannan shuke-shuke na kwal ana zargin su da amfani da hanyoyin da ba na hukuma ba don samun izinin su. Duk da yake zargin da ake yi wa tashar wutar lantarki ta Katni har yanzu yana ci gaba, Kotun Green ta Kasa, New Delhi ta ware izinin muhalli ga tashar wutar wutar lantarki ta Mirzapur a watan Disamba, 2016.
Babban dalilan da suka sa aka ajiye izinin ya kasance ne saboda ɓoye wasu hujjoji, biyo bayan hanyoyin da ba su da kyau ga [[Binciken tasirin muhalli|EIA]] da kuma halin rashin adalci na sauraron jama'a-ƙaddamar da tsarin samun haske mai kore kamar yadda kotuna suka 'taɓata'.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
le7v3pt106qe9b0w3c27pjskakhq69f
Yanayin ƙasa na Trinidad da Tobago
0
110884
823222
814110
2026-04-21T04:29:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823222
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Td-map.gif|thumb|Taswirar Trinidad da Tobago]]
Trinidad da Tobago jumhuriya ce ta tsibiri a kudancin Caribbean tsakanin Tekun Caribbean da Arewacin Tekun Atlantika, arewa maso gabashin Venezuela. Su ne tsibiran kudu maso gabas na Ƙananan Antilles, Monos, Huevos, Gaspar Grande (ko Gasparee), Little Tobago, da St. Giles Island. Trinidad yana da nisan kilomita 11 (6.8 mi) daga arewa maso gabashin gabar tekun Venezuela da kuma kilomita 130 (mi) kudu da Grenadines. Tsibiri yana da fadin murabba'in kilomita 4,768 (sq mi) (wanda ya ƙunshi kashi 93.0% na jimillar ƙasar) mai matsakaicin tsayin kilomita 80 (mi 50) da matsakaicin faɗin kilomita 59 (miyi 37). Tsibirin ya bayyana mai siffar rectangular [rectangular]. (7.5 mi) a mafi girman faɗinsa. [ana ruwa hujja] [citation need] Tsibirin na da sifar sigari a fuskarsa, tare da daidaitawar arewa maso gabas – kudu maso yamma.
== Yanayin jiki ==
Trinidad ta ratsa tsaunuka uku daban-daban waɗanda ke ci gaba da tsaunukan bakin teku na Venezuela.<ref name="IotCC">{{Cite encyclopedia|edition=Dennis M.}}</ref> Yankin Arewa, wani bangare na Dutsen Andes na Venezuela, ya ƙunshi tsaunuka masu tsawo waɗanda ke daidai da bakin teku.<ref name="IotCC" /> Wannan kewayon ya tashi zuwa tsaunuka biyu.<ref name="IotCC" /> Mafi girma, El Cerro del Aripo, yana da mita 940 (3,084 tsawo; ɗayan, El Tucuche, ya kai mita 936 (3,071 . <ref name="IotCC" /> Tsakiyar Tsakiya ta shimfiɗa a fadin tsibirin kuma tana da ƙananan kewayon tare da wuraren da ke da santsi da ke tashi zuwa tuddai masu juyawa; matsakaicin tsawo shine mita 325 (1,066 . <ref name="IotCC" /> Filin Caroni, wanda ya kunshi turɓaya, ya shimfiɗa zuwa kudu, yana raba Arewacin Range da Tsakiyar Tsakiya.<ref name="IotCC" /> Yankin Kudancin ya ƙunshi layin tsaunuka masu tsawo tare da matsakaicin tsawo na mita 305 (1,001 . <ref name="IotCC" />
Akwai koguna da rafi da yawa a tsibirin Trinidad; mahimmanci shine Kogin Ortoire, mai tsawon kilomita 50, wanda ya kai gabas zuwa cikin Tekun Atlantika, da Kogin Caroni mai tsawon kilomita 40, wanda ya kai yamma zuwa Tekun Paria.<ref name="IotCC"/> Yawancin ƙasa na Trinidad suna da kyau, ban da yashi da ƙasa mara daidaituwa da aka samu a kudancin tsibirin.<ref name="IotCC" />
Tobago tana da tsaunuka kuma Main Ridge ne ya mamaye ta, wanda ke da tsawon kilomita 29 (18 tare da tsawo har zuwa mita 550.<ref name="IotCC"/> Akwai kwari masu zurfi, masu kyau da ke gudana a arewa da kudu na Main Ridge . <ref name="IotCC" /> Yankin kudu maso yammacin tsibirin yana da dandalin murjani.<ref name="IotCC" /> Kodayake Tobago asalin dutsen wuta ne, babu tsaunuka masu aiki.<ref name="IotCC" /> Gidajen daji sun rufe kashi 43% na tsibirin.<ref name="IotCC" /> Akwai koguna da rafi da yawa, amma ambaliyar ruwa da rushewa ba su da tsanani fiye da Trinidad.<ref name="IotCC" /> Yankin bakin teku yana da ƙuƙwalwa da yawa, rairayin bakin teku, da ƙananan filayen bakin teku.<ref name="IotCC" />
Tobago has several small satellite islands.<ref name="IotCC"/> The largest of these, Little Tobago, is starfish-shaped, hilly, and {{Convert|1.2|km²|sqmi}}.<ref name="IotCC" />
Saboda ya kasance wani ɓangare na nahiyar Kudancin Amurka, Trinidad tana da nau'ikan ciyayi na wurare masu zafi da namun daji da suka fi bambanci fiye da na yawancin tsibirin Caribbean.<ref name="IotCC"/> Tobago tana da irin wannan amma ba ta da bambanci.<ref name="IotCC" />
=== Ilimin ƙasa ===
[[Ilmin duwatsu|A fannin ilimin ƙasa]], tsibirin ba sa cikin ɓangaren Lesser Antilles Volcanic Arc . <ref name="IotCC"/> Maimakon haka, Trinidad ta kasance wani ɓangare na yankin Kudancin Amurka kuma tana kan tashar ta nahiyar, kuma Tobago wani ɓangare ne na sarkar tsibirin da ke da alaƙa da Pacific-derived Caribbean Plate.<ref name="IotCC" /> Tsibirin sun rabu da nahiyar Kudancin Amurka ta hanyar Gulf of Paria; Bocas del Dragón, mai faɗin kilomita 19 (11.8 -mai faɗin arewa; da kuma Macijin Bakin, mai faɗakarwa 14 (8.7 -m.<ref name="IotCC" />
The Northern Range consists mainly of Upper Jurassic and Cretaceous metamorphic rocks. The Northern Lowlands (East–West Corridor and Caroni Plains) consist of younger shallow marine clastic sediments.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> South of this, the Central Range fold and thrust belt consists of Cretaceous and Eocene sedimentary rocks, with Miocene formations along the southern and eastern flanks.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The Naparima Plains and the Nariva Swamp form the southern shoulder of this uplift.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
The Southern Lowlands consist of Miocene and Pliocene sands, clays, and gravels.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> These overlie oil and natural gas deposits, especially north of the Los Bajos Fault.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The Southern Range forms the third anticlinal uplift.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> It consists of several chains of hills, most famous being the Trinity Hills.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The rocks consist of sandstones, shales, siltstones and clays formed in the Miocene and uplifted in the Pleistocene.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> Oil sands and mud volcanoes are especially common in this area.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
== Yanayin siyasa ==
[[Fayil:Regional_corporations_and_municipalities_of_Trinidad_and_Tobago.svg|right|thumb|Kamfanoni da kananan hukumomi na Trinidad da Tobago]]
Trinidad is split into 14 regional corporations and municipalities, consisting of 9 regions and 5 municipalities, which have a limited level of autonomy.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The various councils are made up of a mixture of elected and appointed members. Elections are due to be held every three years with the last elections held in 2019.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The island of Tobago is administered by the Tobago House of Assembly.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_Caribbean_1991–2020.svg|thumb|Taswirar yanayi ta Köppen na tsibirin West Indies, tare da yanayin Trinidad da Tobago da ke bayyane a kusurwar kudu maso gabas.]]
Ƙasar tana cikin wurare masu zafi, tana jin daɗin yanayin yanayin zafi na teku gabaɗaya wanda iskar kasuwanci ta arewa maso gabas ta yi tasiri.[1] A Trinidad matsakaicin matsakaicin shekara-shekara shine 26 ° C (78.8 °F), kuma matsakaicin matsakaicin matsakaicin zafin jiki shine 34 °C (93.2 °F). Mafi girman zafin jiki da aka taɓa yi shine 37.8 digiri Celsius. Mafi ƙanƙanta (mafi tsananin sanyi) da aka yi rikodin a Trinidad shine 16.1 °C (61.0 °F) a cikin Janairu 1964. [ana maganar hujja] [ana buƙace ta] Yanayin zafi yana da girma, musamman a lokacin damina, lokacin da ya kai 85 zuwa 87%. Tsibirin na samun matsakaita na milimita 2,110 (83.1 in) na ruwan sama a kowace shekara, yawanci yana mai da hankali a cikin watannin Yuni zuwa Disamba, lokacin da takaitacciyar shawa mai ƙarfi ke faruwa akai-akai. Hazo ya fi girma a Yankin Arewa, wanda zai iya samun kusan milimita 3,810 (150 in).] A lokacin rani, fari ya addabi tsakiyar tsibirin.[Yanayin Tobago yana kama da na Trinidad amma ya ɗan fi sanyi.] Damina tana ƙara daga Yuni zuwa Disamba; ruwan sama na shekara-shekara shine milimita 2,500 (98.4 in)] Tsibirin suna kwance a wajen guguwar;[] duk da haka, guguwar Flora ta lalata Tobago a 1963. Guguwar ta kashe mutane 18 a Tobago kuma ta yi sanadin $30: miliyan a cikin amfanin gona da asarar dukiya (USD 1963).[3] Tropical Storm Alma ya buge Trinidad a cikin 1974, ya haifar da lalacewa kafin ya kai ga cikakken ƙarfi.[1] Guguwar iska ta kai 91 mph (147 km/h) a filin iskar gas na Savonette yayin guguwar.[4]{{Weather box}}
[[Fayil:Trinidad_and_Tobago_(orthographic_projection).svg|right|thumb]]
[[Fayil:TrinidadAndTobago2021OSM.png|thumb|Taswirar da za a iya faɗaɗa]]
'''Maritime claims:'''
''contiguous zone:'' {{Convert|24|nmi|km mi|1}}<ref name="CIA Factbook">{{Cite web |date=May 3, 2021 |title=Trinidad and Tobago |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago/ |access-date=May 13, 2021 |website=[[World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109063840/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago |url-status=dead }}</ref>''continental shelf:'' {{Convert|200|nmi|km mi|1}} or to the outer edge of the continental margin<ref name="CIA Factbook" />''exclusive economic zone:'' {{Convert|200|nmi|km mi|1}}<ref name="CIA Factbook" />''territorial sea:'' {{Convert|12|nmi|km mi|1}}<ref name="CIA Factbook" />
'''Yankin:''' mafi yawan filayen da wasu tuddai da ƙananan duwatsu <ref name="CIA Factbook"/>
'''Abubuwan da suka fi dacewa:'''
Northernmost point: Marble Island, [[Tobago]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
Southernmost point: Icacos, Siparia region, [[Trinidad|Trinidad Island]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
Westernmost point: Icacos, Siparia region, [[Trinidad|Trinidad Island]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
Easternmost point: Easternmost tip of Little Tobago, [[Tobago]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
Highest point: El Cerro del Aripo, [[Trinidad]] 940 m{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}
Albarkatun kasa: [[Danyen mai|man fetur]], iskar gas, asphalt <ref name="CIA Factbook"/>
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 4.9% ''amfanin gona na dindindin:'' 4.3%
''makiyaya na dindindin:'' 1.4%
''gandun daji:'' 44% wasu: 45.4% (2018 est.) <ref name="CIA Factbook"/>
Ƙasar da ake ban ruwa: 70 km<sup>2</sup> (2012) <ref name="CIA Factbook"/>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ew2ie8rf875jovda5glrllqtfnaq96x
Yanayin ƙasar Jersey
0
110959
823226
690940
2026-04-21T04:36:22Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823226
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jersey''' ita ce mafi girma daga cikin Channel Islands, tsibirin tsibirin tsibiri a cikin St. Malo bight a [[Yammacin Somali Liberation Front|yammacin Channel]]. Yana da jimlar yanki na kilomita 120 (46 sq kuma yana daga cikin tsibirin Biritaniya. Yana da nisan kilomita 22 (12 daga Yankin Cotentin a Normandy, Faransa kuma kimanin kilomita 161 (87 nmi; daga kudancin gabar [[Burtaniya]]. Jersey tana cikin longitude -2 ° W da latitude 49 ° N.
Tana da bakin teku mai tsawon kilomita 70 kuma ba ta da alakar kasa da wasu yankuna. Jersey ya yi iƙirarin iyakar teku mai nisan mil 3 na ruwa (kilomita 5.6; 3.5 mi) da kuma keɓantaccen yankin kamun kifi mai nisan mil 12 na ruwa (kilomita 22.2; 13.8 mi) kuma yana raba iyakokin ruwa tare da Bailiwick na Guernsey zuwa arewa da Faransa zuwa kudu da gabas.
Jersey ita ce babban tsibirin [[Jersey|Bailiwick na Jersey]], wanda kuma ya ƙunshi ƙananan tsibirai da aka sani da Les Écréhous, Les Minquiers, Les Dirouilles da Les Pierres de Lecq .
Yankin ne mai yawan jama'a, kasancewar ita ce ƙasa ta 13 mafi yawan jama'ar ko yankin. Kimanin kashi 30% na yawan mutanen tsibirin sun fi mayar da hankali a Ikklisiya na Saint Helier, wanda ya ƙunshi babban garin tsibirin.
Jersey tana da sauƙin jiki, zafin jiki da yanayin teku. Matsakaicin yanayin zafi na yau da kullun na 2019 ya kasance 12.79 °C - shekara ta takwas mafi zafi tun 1894. Shekarar da ta fi zafi ita ce 2014, tare da matsakaicin zafin iska na yau da kullun na 13.34 ° C.
Akwai abubuwa masu yawa masu tsanani a Jersey, duk da haka akwai raƙuman zafi na yau da kullun da lokutan guguwa.<ref>{{Cite web |last=Bird |first=Sophia |date=2020-10-19 |title=Sophia Bird: Storm Barbara arrives Wednesday morning |url=https://www.itv.com/news/channel/2020-10-19/storm-barbara-arrives-wednesday-morning-across-jersey-guernsey-and-alderney |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205000400/https://www.itv.com/news/channel/2020-10-19/storm-barbara-arrives-wednesday-morning-across-jersey-guernsey-and-alderney |archive-date=5 December 2020 |access-date=2020-12-11 |website=ITV News |language=en}}</ref> Wannan na iya haifar da rushewa a duk faɗin tsibirin. Misali, a watan Fabrairun 2020, Guguwar Ciara ta haifar da rufe hanyoyi da yawa (musamman Victoria Avenue). <ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |title=Roads closed and other disruption as Storm Ciara hits Channel Islands |url=https://www.itv.com/news/channel/2020-02-10/roads-closed-and-other-disruption-as-storm-ciara-hits-channel-islands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200211142911/https://www.itv.com/news/channel/2020-02-10/roads-closed-and-other-disruption-as-storm-ciara-hits-channel-islands/ |archive-date=11 February 2020 |access-date=2020-12-11 |website=ITV News |language=en}}</ref>
[[Fayil:Le_littoral_du_Cotentin_ERNOUF_Guillaume.gif|left|thumb|GIF yana nuna juyin halitta na Yankin Cotentin da rabuwa da Jersey daga sauran nahiyar Turai.]]
[[Fayil:Jersey_by_Sentinel-2.jpg|alt=|left|thumb|Wannan hoton launi na gaskiya na Jersey an ɗauke shi ne a ranar 30 ga Yuni 2018, ta hanyar tauraron dan adam na Sentinel-2 na ESA.]]
Baya ga babban tsibirin, bailiwick ya haɗa da wasu tsibirai da reefs ba tare da yawan jama'a ba: Les Ecréhous, Les Minquiers, Les Pierres de Lecq, Les Dirouilles .
Mafi girman wuri a cikin tsibirin shine Les Platons a bakin tekun arewa, a tsawon mita 136 (446 ft). Sassan Ikklesiya na St Clement a kudu a baya sun kasance ƙasa da matakin teku amma gina katangar teku da cika ƙananan ƙasa mai yiwuwa ya bar ƴan aljihun ƙasa kaɗan ƙasa madaidaicin matakin teku. Ƙasar gabaɗaya tana ƙasa da ƙasa a bakin tekun kudu, tare da wasu tudu masu duwatsu, suna tashi sannu-sannu zuwa tsaunin tudu a bakin tekun arewa. A gabar tekun yamma akwai duniyoyin yashi. Ƙananan kwaruruka suna gudu daga arewa zuwa kudu a fadin tsibirin. Babban bambance-bambancen raƙuman ruwa yana fallasa manyan faɗuwar yashi da dutse zuwa kudu maso gabas a ƙananan igiyoyin ruwa..
Snow yana fadowa da wuya a Jersey; wasu shekaru za su wuce ba tare da dusar ƙanƙara ba.
=== Albarkatun halitta ===
[[Fayil:JerseyCI_topograph1.PNG|alt=|left|thumb|Hoton taimako na ƙasa]]
Babban albarkatun halitta a wannan tsibirin shine ƙasar noma. Ana amfani da kashi 66% na ƙasar tsibirin kamar haka, kuma ana amfani da sauran kashi 34% don wasu dalilai.
Akwai dokoki guda biyu da ke kula da ƙasar noma a Jersey: Dokar Noma (Sarraba Sayarwa da haya) (Jersey) Dokar 1947 da Dokar Kare Ƙasar Noma (Jersey). Canje-canje na wucin gadi na amfani da ƙasa za a iya ba da su ta hanyar tsarin Kula da Kasa, wanda ke nufin ana iya amfani da ƙasa a kan 2 vergées (0.36 ha) don madadin dalili, duk da haka canje-canje na dindindin suna buƙatar izinin tsarawa.<ref>{{Cite web |title=How agricultural land is controlled |url=https://www.gov.je/Industry/FarmingFishing/PlantsProduce/Pages/LandControl.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116054458/https://www.gov.je/Industry/FarmingFishing/PlantsProduce/Pages/LandControl.aspx |archive-date=16 January 2021 |access-date=2021-01-17 |website=Government of Jersey}}</ref>
Tsibirin Channel suna cikin wani yanki da ke da babban tudu. An dade ana ba da shawarar ci gaban makamashin ruwa a cikin tsibiran. Bincike ya nuna cewa wuraren farko na haɓaka makamashin ruwa za su kasance a cikin Bailiwick na Guernsey, musamman a cikin tseren Alderney, wanda zai iya samar da wutar lantarki har zuwa 5.10 GW.<ref>{{Cite journal |last=Coles |first=D.S. |last2=Blunden |first2=L.S. |last3=Bahaj |first3=A.S. |date=2017-04-01 |title=Assessment of the energy extraction potential at tidal sites around the Channel Islands |journal=Energy |language=en |volume=124 |pages=171–186 |bibcode=2017Ene...124..171C |doi=10.1016/j.energy.2017.02.023 |issn=0360-5442 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref>
=== Muhalli ===
Jersey tana fuskantar tasirin yanki saboda [[Canjin yanayi]] na mutum. Tsibirin yana cikin [[Yarjejeniyar Kyoto]] amma ba shi da ƙwanƙwasawa.<ref>{{Cite web |last=Government of Jersey |title=The Turning Point |url=https://www.gov.je/Government/Pages/StatesReports.aspx?ReportID=1098 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210623232619/https://www.gov.je/Government/Pages/StatesReports.aspx?ReportID=1098 |archive-date=23 June 2021 |access-date=11 December 2020}}</ref> A cikin 2017, Jersey tana da hayaki kusan 400 ktCO2 eq. , raguwar kusan 350 ktCO2 eq tun lokacin da ya fi girma a shekarar 1998. <ref name=":0">{{Cite web |last=Jersey |first=States of |title=Government of Jersey |url=http://www.gov.je/Government/Pages/StatesReports.aspx?ReportID=5138 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120225422/https://www.gov.je/Government/Pages/StatesReports.aspx?ReportID=5138 |archive-date=20 January 2021 |access-date=2020-12-11 |website=gov.je |language=en}}</ref> A karkashin hauhawar 3 ° C a zafin jiki, Jersey na iya samun sau hudu zuwa biyar na yawan kwanakin zafi a lokacin rani da raguwar 45% a ruwan sama na rani.
{| class="wikitable"
|+Jersey Greenhouse Gas Emissions (2017) <ref name=":0"/>
!
!Rashin fitarwa (kt CO<sub>2</sub>)
!%
|-
|Aikin noma
|14.8
|4
|-
|Kasuwanci
|80.3
|22
|-
|Samar da makamashi
|22.7
|6
|-
|Canjin amfani da ƙasa
| -6.5
| -2
|-
|Gidaje
|56.0
|15
|-
|Sufuri
|186.9
|51
|-
|Gudanar da Sharar gida
|11.4
|3
|-
|Wutar Lantarki da aka shigo da ita
|3
|0.8
|-
|Jimillar
|368.5
|
|}
Canjin yanayi na iya yin tasiri ga tattalin arzikin Jersey. Canjin yanayi zai kara yawan yanayin ƙasa, canza lokutan girma zuwa lokutan hunturu, yana tasiri ga ayyukan kiwo na yanzu. Kasancewa a kan iyakar yankuna biyu na ruwa, ruwan Jersey na iya ganin canji a cikin nau'in kifi. Hawan zafin jiki na iya zama mai fa'ida ga masana'antar yawon bude ido ta tsibirin, tare da karin kwanakin zafi na shekara-shekara da karancin ruwan sama a lokacin rani wanda ke jan hankalin masu tafiya da yawa.
A watan Mayu na shekara ta 2019, Majalisar Jihohi ta ayyana tsibirin yana fuskantar gaggawa. Wannan ya sanya tsibirin ga [[Fitar da sifili|tsaka-tsaki na carbon]] a shekara ta 2030.<ref>{{Cite web |last=Heath |first=Ian |date=2 May 2019 |title=Jersey declares climate change emergency |url=https://jerseyeveningpost.com/news/2019/05/02/jersey-declares-climate-change-emergency/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001085003/https://jerseyeveningpost.com/news/2019/05/02/jersey-declares-climate-change-emergency/ |archive-date=1 October 2020 |access-date=2020-12-11 |website=jerseyeveningpost.com |language=en}}</ref> A ranar 31 ga watan Disamba na shekara ta 2019, Gwamnatin Jersey ta buga dabarun Carbon Neutral wanda ke da niyyar saduwa da burin tsaka-tsaki na tsibirin.<ref name=":0"/> Shirye-shiryen dabarun Carbon Neutral sun hada da:
* Hanyar "mai iko da mutane", mai yiwuwa ta haɗa da Ikklisiya da mulkin al'umma da kuma Majalisar 'yan ƙasaTaron 'yan kasa
* Gabatar da sabon Manufar Sufuri mai dorewa, gami da GBP miliyan 1.55 a cikin keke, tafiya, tafiyar bas da sauyawa zuwa motocin lantarki
Don daidaitawa da tasirin hauhawar matakin teku a tsibirin, Gwamnati ta shirya Shirin Gudanar da Shoreline.
== Yanayin ɗan adam ==
[[Fayil:Jersey2021OSM.png|thumb|Cikakken taswirar Jersey]]
[[Fayil:Usage_d'la_tèrre_en_Jèrri.png|thumb|Bayanan da ke nuna amfani da ƙasa a Jersey]]
Jersey tana da yawan mutane 107,800 da kuma yawan jama'a kusan mutane 917 a kowace murabba'in kilomita. Yawan jama'a ya bazu a duk majami'u goma sha biyu na Jersey, tare da yawan jama'a da suka fi mayar da hankali a majami'a bakwai na kudanci.
A waje da garin, ƙasar ta rabu sosai zuwa ƙananan rufewa, ba kamar manyan filayen da aka samu a Burtaniya ko nahiyar Turai ba. Wannan tsarin rarraba ƙasa yana da dogon tarihi a tsibirin. A cikin 1815, Quayle ya bayyana cewa "babu wata ƙasa da ta fi Jersey karfi".
=== Gidaje ===
Yanayin mazaunin Jersey koyaushe an warwatsa shi a duk faɗin tsibirin, kodayake yana da ƙarancin jama'a a baya. A cikin karni na 19, Jersey ba ta da wata dabi'a ga ƙauye ko ƙauye mai tsakiya, sai dai a cikin garin St. Helier. A kan taswirar Richmond ta 1795, ƙasar ta bayyana "ta rabu sosai" zuwa ƙananan rufewa har ma da kewaye da majami'u na Ikklisiya, gidaje ba su da yawa fiye da sauran wurare. : 39–40 {{Rp|39–40}}
Ana iya bayyana Jersey a matsayin tsibirin birni. Shirin Tsibirin na 2011 ya bayyana wuraren da aka gina a tsibirin a matsayin manyan ƙungiyoyi uku.<ref>{{Cite web |title=States of Jersey - Revised 2011 Island Plan |url=https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122025924/https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011 |archive-date=22 January 2021 |access-date=2020-12-10 |website=consult.gov.je}}</ref> Tsibirin yana aiki yadda ya kamata a matsayin birni guda ɗaya, wanda ya ƙunshi babban birni, yankunan karkara da yankunan karamar hukuma.
Ginin da ya fi girma shi ne garin St Helier, wanda kuma ke karbar bakuncin kujerar gwamnati ta tsibirin. Garin ya kunshi yankin da aka gina a kudancin St Helier, gami da Hasumiyar Farko, da wasu sassan da ke kusa da St Saviour da St Clement, kamar Georgetown. Garin shine gundumar kasuwanci ta tsakiya, tana karbar bakuncin babban rabo na sayar da tsibirin da aiki, kamar masana'antar kudi.
Yankunan birni na farko na St Helier sun hada da yankin Five Oaks a St Saviour, da kuma ci gaba a bakin tekun, da farko a kan manyan hanyoyi zuwa gabas da yammacin garin. Yankin kudu da gabas daga St Aubin zuwa Gorey galibi birane ne, tare da ƙananan gibin kawai a ci gaban su, kamar Royal Golf Course a Grouville.
A wajen garin, yawancin mazauna tsibirin suna zaune a ƙauyuka da ƙauye kuma har ma da yankunan karkara na tsibirin suna da ci gaba mai yawa (har ma St Ouen, Ikklesiya mafi ƙarancin yawan jama'a har yanzu yana da mutane 270 a kowace murabba'in kilomita. Babban ci gaban exurban shine yankin Les Quennevais, wanda ke da gida ga wasu ƙananan shaguna, da wuraren shaguna da yawa a cikin waɗannan yankuna. Yi tafiya akai-akai zuwa St Helier don aiki da dalilai na nishaɗi.
Yawancin ƙauyuka sune ƙauyukan da ke da suna na Ikklisiya, misali ƙauyen St John a St John, duk da haka wasu ba haka ba ne, kamar ƙauyen Maufant a kan iyakar St Saviour da St Martin. Wani kalma da aka yi amfani da shi don ƙananan ƙauyuka sune {{Lang|fr|villes}} (wanda ya bambanta da ma'anar kalmar da ke da sunan iri ɗaya ma'anar 'Birnin') kamar {{Lang|fr|La Ville au Bas}} a St. Lawrence .
Kudin gidaje a Jersey suna da yawa sosai. Jerin Farashin Gidan Jersey ya ninka aƙalla sau biyu tsakanin 2002 da 2020. Farashin gidan da aka daidaita don Jersey shine £ 567,000, mafi girma fiye da kowane yanki na Burtaniya (Matsakaicin Burtaniya: £ 249,000) gami da London (Matsaka: £ 497,000; mafi girma daga kowane yanki na UK). <ref>{{Cite web |title=Jersey House Price Index Q4 2020 |url=https://www.gov.je/News/2021/Pages/House-price-report-for-the-fourth-quarter-2020.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218100235/https://www.gov.je/News/2021/Pages/House-price-report-for-the-fourth-quarter-2020.aspx |archive-date=18 February 2021 |access-date=18 February 2021 |website=Government of Jersey}}</ref>
=== Shirye-shiryen da kula da ci gaba ===
Ana sarrafa amfani da ƙasa sosai a Jersey, musamman saboda yawan jama'a. Kungiyar Shirye-shiryen Ma'aikatar Abokin Ciniki da Ayyuka ta Gida tana kula da aikace-aikacen tsarawa, amma Kwamitin Shirye-sauye, wanda ya ƙunshi membobin Jiha, ya ba da izini.
Shirin ci gaban da ke mulki a tsibirin shine Shirin Tsibirin, wanda aka buga a shekarar 2011 kuma Majalisar Jihohi ta zabe shi. Shirin ya yanke shawarar hangen nesa na gaba ɗaya don ci gaba a tsibirin da kuma bayar da jagorar tsarawa ta asali. An bayar da Shirin Tsibirin na yanzu a cikin 2011 kuma an sake shi a cikin 2014. A cikin 2021, Tsarin Tsibirin yana cikin bita, tare da shirin tsibirin da ake sa ran zai kasance daga 2022.<ref>{{Cite web |title=Island Plan |url=https://www.gov.je/PlanningBuilding/LawsRegs/IslandPlan/Pages/default.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303053000/https://www.gov.je/PlanningBuilding/LawsRegs/IslandPlan/Pages/default.aspx |archive-date=3 March 2021 |access-date=2021-01-17 |website=Government of Jersey}}</ref>
Shirin Tsibirin da aka sake fasalinsa na 2011 <ref>{{Cite web |title=States of Jersey - Revised 2011 Island Plan |url=https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122025924/https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011 |archive-date=22 January 2021 |access-date=2021-01-17 |website=consult.gov.je}}</ref> yana da ra'ayoyi guda uku masu sauƙi na kariya ta ƙauyuka, amfani da albarkatu da sake farfado da birane. Yana da niyyar biyan yawancin bukatun ci gaba a yankunan da aka gina, musamman garin St Helier.<ref>{{Cite web |title=States of Jersey - Revised 2011 Island Plan - Revised 2011 Island Plan |url=https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011?pointId=3039071 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122020310/https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011?pointId=3039071 |archive-date=22 January 2021 |access-date=2021-01-17 |website=consult.gov.je}}</ref>
Jersey tana da wurin shakatawa guda ɗaya da aka sani da Coastal National Park, wanda aka kafa daga yankuna daban-daban. Gidan shakatawa ya haɗa da St Ouen's Bay, Gorey Common, arewa da kudu maso yammacin gabar teku da wasu kwari kamar St Catherine's Woods. Har ila yau, ya haɗa da ɓangaren bakin teku na Bailiwick. A cikin wurin shakatawa na ƙasa, yawancin nau'ikan ci gaba ba a yarda da su ba.<ref>{{Cite web |title=States of Jersey - Revised 2011 Island Plan - Coastal National Park |url=https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011?pointId=1405696217799#section-1405696217799 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122020221/https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011?pointId=1405696217799#section-1405696217799 |archive-date=22 January 2021 |access-date=2021-01-17 |website=consult.gov.je}}</ref>
Jersey tana da manufofin kore da aka sani da Green Zone . Wannan ya kunshi mafi yawan yankunan karkara a tsibirin ban da wurin shakatawa na kasa. Akwai zato na gaba ɗaya game da ci gaba a cikin yankin. Dangane da shirin manufofin suna da goyon bayan jama'a "mai ƙarfi".<ref>{{Cite web |title=States of Jersey - Revised 2011 Island Plan - Green Zone |url=https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011?pointId=1405696217800#section-1405696217800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122193507/https://consult.gov.je/portal/policy/pd/ip2011?pointId=1405696217800#section-1405696217800 |archive-date=22 January 2021 |access-date=2021-01-17 |website=consult.gov.je}}</ref>
=== Yanayin siyasa ===
Bailiwick na Jersey ya dogara ne da mulkin mallaka na Burtaniya. Yana da ikon cin gashin kansa tare da majalisar dokoki, Majalisar Jihohi, da gwamnati. Yankin mallaka ne na Crown kuma ba wani ɓangare na United Kingdom ba, duk da haka Burtaniya tana da alhakin Jersey a duniya. Gwamnatin Jersey tana "tare da wasu muhimman gargadi, gamsu da dangantakarsu da Ma'aikatar Shari'a". :A cikin 13<sup>:para 13</sup>
Jersey na daga cikin Majalisar Burtaniya-Irish, wacce aka kafa ta gwamnatocin kasa na kowace ƙasa da kuma dogaro da tsibirin Burtaniya.<ref>{{Cite web |date=2011-12-04 |title=About the Council |url=https://www.britishirishcouncil.org/about-council |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130210352/https://www.britishirishcouncil.org/about-council |archive-date=30 November 2020 |access-date=2020-12-11 |website=British-Irish Council |language=en}}</ref> Jersey ba memba ne na [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ko [[Tarayyar Turai]].
=== Yanayin tattalin arziki ===
Jersey tana da tattalin arziki mai matukar ci gaba wanda ke haifar da ayyukan kudi da shari'a na kasa da kasa, wanda ya kai kashi 40.4% na jimlar GVA a cikin 2023.<ref>{{Cite web |date=2024-10-04 |title=Measuring Jersey's economy GDP and GVA – 2023 |url=https://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/GDP%20and%20GVA%202023.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125134412/https://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/GDP%20and%20GVA%202023.pdf |archive-date=2025-01-25 |access-date=2025-07-09 |website=Statistics Jersey}}</ref> Babban kudin shiga na kasa ga kowane mutum yana daga cikin mafi girma a duniya.<ref>{{Cite web |title=Living in Jersey. Residence Overview |url=https://www.henleyglobal.com/countries/jersey |access-date=2025-07-09 |website=Henley & Partners |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Real GDP per capita Comparison - The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-per-capita/country-comparison/ |access-date=2025-07-09 |website=www.cia.gov |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211230906/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-per-capita/country-comparison/ |url-status=dead }}</ref> Wasu sun soki tsibirin a matsayin mafaka ta haraji yayin da yake jan hankalin ajiya daga abokan ciniki a waje da tsibirin da ke neman ƙananan haraji. Koyaya, bangaren kudi na Jersey ya kalubalanci wannan da'awar.<ref>{{Cite web |title=Jersey finance tax haven - Google Search |url=https://www.google.co.uk/search?biw=767&bih=712&tbm=nws&sxsrf=ALeKk022YDFovVbiMzKxpG0-lavRpbYsVA:1607707845718&ei=xazTX52rK46iUrfyiqgL&q=Jersey+finance+tax+haven&oq=Jersey+finance+tax+haven&gs_l=psy-ab.3...987.3510.0.3708.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0....0...1c.1.64.psy-ab..0.0.0....0.xjeuCHOZvM0 |access-date=2020-12-11 |website=www.google.co.uk}}</ref> Sauran mahimman bangarori ga tattalin arzikin Jersey sun haɗa da gine-gine, siyarwa da siyarwa, noma da yawon bude ido.
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
kcxq16q4kg2qpbbuoombrsq6vnv07dz
Yanayin ƙasar Amurka
0
111130
823223
691344
2026-04-21T04:30:33Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823223
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Map_of_USA_with_state_and_territory_names_2.png|alt=Political map of the United States.|thumb|Taswirar siyasa ta [[Tarayyar Amurka|Amurka]] da ke nuna [[Jihohin Tarayyar Amurka|jihohin]] 50, babban birnin [[Washington, D.C.|Washington, DC]], da manyan yankuna biyar na Amurka. [Littafi na 1]{{Refn|Areas not on the map: [[Aleutian Islands]] ([[Alaska]]); [[Northwest Hawaiian Islands]] ([[Hawaii]]); [[Mona Island]] ([[Puerto Rico]]); [[Rota (island)|Rota]] and [[Northern Islands Municipality]] ([[Northern Mariana Islands]]); [[Manu'a|Manu'a Islands]], [[Rose Atoll]] and [[Swains Island]] ([[American Samoa]]) and the [[U.S. Minor Outlying Islands]]}}]]
Kalmar "[[Tarayyar Amurka|Amurka]]," lokacin da aka yi amfani da ita a cikin ma'anar ƙasa, tana nufin Amurka mai haɗuwa (wani lokacin ana kiranta Lower 48, gami da [[Washington, D.C.|Gundumar Columbia]] ba a matsayin jiha ba), [[Alaska]], [[Hawaii]], yankuna biyar na tsibirin [[Puerto Rico]], Tsibirin Mariana na Arewa, Tsibirin Virgin na Amurka, [[Guam]], Samoa ta Amurka, da ƙananan kadarorin waje. Amurka tana da iyakokin ƙasa tare da [[Kanada]] da [[Mexico (ƙasa)|Mexico]] da iyakokin teku tare da [[Rasha]], [[Cuba]], [[Bahamas]], da sauran ƙasashe da yawa, galibi a cikin Caribbean [bayanin 2] ban da [[Kanada]] da [[Mexico (ƙasa)|Mexico]]. Yankin arewacin Amurka da Kanada shine iyakar ƙasa mafi tsawo a duniya.
Jihar [[Hawaii]] ta kasance a fannin ilimin lissafi da kabilanci wani bangare ne na yankin Polynesia na [[Osheniya|Oceania]] . <ref>{{Cite web |date=January 12, 2018 |title=Is Hawaii a Part of Oceania or North America? |url=https://www.worldatlas.com/articles/is-hawaii-a-part-of-oceania-or-north-america.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711143815/https://www.worldatlas.com/articles/is-hawaii-a-part-of-oceania-or-north-america.html |archive-date=July 11, 2019 |access-date=June 24, 2019 |website=WorldAtlas}}</ref> Yankunan Amurka suna cikin [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]] da [[Karibiyan|Caribbean]].
== Yankin ==
From 1989 through 1996, the total area of the US was listed as {{Convert|9372610|km2|sqmi}} (land and inland water only). The listed total area changed to {{Convert|9629091|km2|sqmi}} in 1997 (Great Lakes area and coastal waters added), to {{Convert|9631418|km2|sqmi}} in 2004, to {{Convert|9631420|km2|sqmi}} in 2006, and to {{Convert|9826630|km2|sqmi}} in 2007 (territorial waters added). Currently, the CIA ''World Factbook'' gives {{Convert|9826675|km2|sqmi}},<ref name="WF">{{Cite web |date=2009-09-30 |title=United States |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ |access-date=2010-01-05 |website=The World Factbook |publisher=CIA |archive-date=2021-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ |url-status=dead }}</ref> the United Nations Statistics Division gives {{Convert|9629091|km2|sqmi}},<ref>{{Cite web |title=Population by Sex, Rate of Population Increase, Surface Area and Density |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2005/Table03.pdf |access-date=2008-03-25 |website=Demographic Yearbook 2005 |publisher=UN Statistics Division}}</ref> and the ''Encyclopedia Britannica'' gives {{Convert|9522055|km2|sqmi}} (Great Lakes area included but not coastal waters). These sources consider only the 50 states and the Federal District and exclude overseas territories. The US has the 2nd largest Exclusive Economic Zone of {{Convert|11,351,000|km2|mi2}}.
Ta hanyar jimlar yanki (ruwa da ƙasa), Amurka ko dai dan kadan ne ko karami fiye da [[Sin|Jamhuriyar Jama'ar Sin]], yana mai da ita ƙasa ta uku ko ta huɗu mafi girma a duniya.<ref>{{Cite web |title=Largest Countries in the World by Area |url=https://www.worldometers.info/geography/largest-countries-in-the-world/ |access-date=2025-03-28 |website=Worldometer |language=en}}</ref> Kasashen biyu sun fi karami fiye da [[Rasha]] da [[Kanada]] a cikin jimlar yanki amma sun fi [[Brazil]] girma. Ta hanyar yankin ƙasa kawai (ban da ruwa), Amurka ita ce ƙasa ta uku mafi girma a duniya, bayan Rasha da China, tare da Kanada a matsayi na huɗu. Ko Amurka ko China ita ce ƙasa ta uku mafi girma ta jimlar yanki ya dogara da dalilai biyu: (1) ingancin da'awar China a kan Aksai Chin da Trans-Karakoram Tract (duk waɗannan yankuna suna da'awar Indiya, don haka ba a ƙidaya su ba); da kuma (2) yadda Amurka ke lissafin yankin ta. Tun lokacin da aka fara buga littafin World Factbook, CIA ta sabunta jimlar yankin Amurka sau da yawa.
== Halaye na gaba ɗaya ==
[[Fayil:USA-satellite.jpg|thumb|Hoton tauraron dan adam na Amurka mai haɗuwa, inda gandun daji masu matsakaici da masu zafi na gandun daji, coniferous, broadleaved evergreen, tsire-tsire masu gauraye, ciyawa, gandun daji na tsaunuka, da gonaki masu yawa suna da yawa a gabas, suna canzawa zuwa Filayen, gandun dajin boreal, Rockies a yamma, da hamada a kudu maso yamma. Yawancin jama'ar ƙasar suna kewaye da manyan tabkuna da Jihohin Atlantic.]]
[[Fayil:HawaiiGeography.png|thumb|Hoton tauraron dan adam na [[Hawaii]], inda tsaunuka masu fitattun wuta ke da rinjaye a Babban Tsibirin; tsibirin suna da bakin teku, rairayin bakin teku, da kuma yanayin zafi, kodayake yanayin zafi da zafi ba su da matsananci saboda kusan iskar kasuwanci daga gabas.]]
Amurka tana da iyakokin ƙasa tare da Kanada a arewa da [[Mexico (ƙasa)|Mexico]] a kudu, iyakar Ruwa na yankin tare da Rasha a arewa maso yamma, da iyakokin ruwa guda biyu a kudu maso gabas tsakanin [[Florida]] da [[Cuba]], da Florida da [[Bahamas]]. Jihohin 48 da ke kusa da su suna da iyaka da [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]] a yamma, [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] a gabas, da Tekun Mexico a kudu maso gabas. [[Alaska]] tana kan iyaka da Tekun Pacific a kudu da kudu maso yamma, Bering Strait a yamma, da [[Tekun Arewa Mai Sanyi|Tekun Arctic]] a arewa; [[Hawaii]] tana da nisa a kudu maso yammacin yankin a cikin Tekun Pacific.
Kashi arba'in da takwas na jihohi suna cikin yanki ɗaya tsakanin Kanada da Mexico. Ana kiran wannan rukuni, tare da bambancin daidaito da tsari, a matsayin Amurka mai haɗuwa, kuma a matsayin "Lower 48". Alaska, wanda aka haɗa a cikin kalmar "ƙasar Amurka", yana a ƙarshen arewa maso yammacin [[Amurka ta Arewa|Arewacin Amurka]].
An kafa babban birnin ƙasar, Washington, D.C. a shekara ta 1800 bayan an ƙaura zuwa wurin daga Philadelphia. An kafa ta a matsayin gundumar tarayya da ke kan ƙasar da jihar Maryland ta bayar; Har ila yau, Virginia ta ba da gudummawar filaye, amma an mayar da ita a 1849. Har ila yau, {asar Amirka na da yankuna na ketare tare da matakai daban-daban na yancin kai da ƙungiya, ciki har da yankunan Caribbean na Puerto Rico da US Virgin Islands, wanda aka sani da tsibirin Virgin Virgin Islands kuma Amurka ta saya a farkon yakin duniya na biyu, yankunan Pacific na Amurka da Arewacin Amirka da Guhabinam Islands, Gunanim Islands. yankuna. Wasu yankunan da aka samu sun kasance wani ɓangare na juyin halitta na ƙasar Amurka ko kuma sakamakon ƙoƙarin da al'ummar ƙasar ke yi na samun damar zuwa gabas.
Kusan dukkanin Amurka suna cikin Arewacin Hemisphere ban da Samoa ta Amurka da Tsibirin Jarvis .
== Rarrabawar jiki ==
[[Fayil:US_physiographic_map.jpg|thumb|Taswirar ilimin lissafi na jihohi 48 da ke kusa da Amurka kuma yana nuna shekarun farfajiyar da aka fallasa da kuma nau'in ƙasa]]
[[Fayil:Scipio_Township_near_Republic.jpg|thumb|Hoton sama a arewacin [[Ohio (jiha)|Ohio]]; yawancin tsakiyar Amurka an rufe shi da ƙasa mai laushi, mai noma.]]
A cikin nahiyar Amurka akwai ƙungiyoyi takwas daban-daban na physiographic.<ref>{{Cite web |date=2003-04-17 |title=Physiographic Regions |url=http://tapestry.usgs.gov/physiogr/physio.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060515044037/http://tapestry.usgs.gov/physiogr/physio.html |archive-date=2006-05-15 |access-date=2008-01-30 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> Wadannan manyan rarrabuwa sune:
* Laurentian Upland - wani ɓangare na Garkuwar Kanada wanda ya kai ga arewacin AmurkaLaurentian Upland - wani yanki na Garkuwar Kanada wanda ya mamaye yankin Manyan Tafkuna na Arewacin Amurka. Filin Atlantika - yankunan bakin teku na gabas da kudancin sassan sun hada da shiryayye na nahiyar, Tekun Atlantika da Tekun Fasha. Dutsen Appalachian - yana kwance a gefen gabashin Amurka, ya haɗa da tsaunin Appalachian, tsaunin Watchung, Adirondacks da lardin New England a asali suna ɗauke da Babban Dajin Gabas, shimfiɗar yanayin zafi mai gauraya da gandun daji na montane, wasu daga cikinsu akwai gandun daji. Ciki Filaye - wani ɓangare na ciki nahiyar Amurka, ya hada da Great Plains, kazalika da yawan tsaunuka da tsaunuka yankuna, kamar Black Hills, m kogo tsarin, fentin tuddai da badland fasali. Tsaunukan cikin gida - kuma wani yanki na cikin nahiyar Amurka, wannan yanki ya haɗa da Ozark Plateau, Dutsen Ouachita, da sauran ƙananan tsarin tsaunuka. Wannan yanki yana cikin yanayin zafi mai zafi/dashi da bushewar gandun daji. Tsarin Dutsen Rocky - reshe ɗaya na tsarin Cordillera na Amurka wanda ke kwance a cikin ƙasa mai nisa a cikin jihohin yamma. Intermontane Plateaus - kuma an raba shi zuwa Plateau Columbia, Plateau Colorado da Lardin Basin da Range, tsari ne na tudu, kwalaye, jeri da kwazazzabo tsakanin Tsarin Dutsen Rocky da Pacific. Ita ce saitin Grand Canyon, Babban Basin da Kwarin Mutuwa. Tsarin tsaunin Pacific - tsaunukan bakin teku da fasali a gabar tekun yamma na Amurka.
[[Fayil:MountMcKinley_BA.jpg|thumb|Denali, wanda aka sanya a matsayin Dutsen McKinley, a [[Alaska]], shine dutse mafi tsawo a Arewacin Amurka, a {{Convert|20310|ft|m|1}} .]]
[[Fayil:Grand_Canyon_from_Moran_Point.jpeg|thumb|[[Grand Canyon]], wanda aka gani a nan daga Moran Point, yana daga cikin wuraren da aka fi ziyarta a kasar.]]
gabashin Amurka yana da yanayin ƙasa daban-daban. Yankin bakin teku mai faɗi, mai laushi a bakin tekun Atlantika da Gulf daga iyakar Texas-Mexico zuwa [[New York (birni)|Birnin New York]], kuma ya haɗa da tsibirin Florida. Wannan fili mai faɗi da tsibirai masu shinge sun zama mafi faɗin kuma mafi tsawo a Amurka, yawancin su sun ƙunshi taushi, fararen yashi. Florida Keys jerin tsibirai ne na murjani waɗanda suka kai birnin da ya fi kudu a ƙasar Amurka a Key West a Kudancin Florida.
Yankunan da ke cikin ƙasa suna da tuddai masu juyawa, duwatsu, da tarin wurare daban-daban na yanayin zafi da kuma gandun daji masu laushi. Sassan ciki na Florida da Kudancin Carolina suma gida ne ga al'ummomin sandhill. Duwatsun Appalachia sun samar da layin ƙananan duwatsu da ke raba gabashin tekun daga Great Lakes da Mississippi basins. New England tana da bakin teku masu duwatsu da tsaunuka masu tsawo tare da tsaunukan da suka kai 6,200 feet da kwari da ke cike da koguna da rafi. Tsibirin da ke bakin teku sun mamaye iyakar Tekun Atlantika da Tekun Gulf. Wani bincike na nesa na duniya na baya-bayan nan ya ba da shawarar cewa akwai 6,622 km2 na Filayen ruwa a Amurka, yana mai da shi ƙasa ta 4 a cikin yanayin filayen ruwa.<ref>{{Cite journal |last=Murray |first=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |date=2019 |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8 |journal=Nature |volume=565 |issue=7738 |pages=222–225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |pmid=30568300 |s2cid=56481043 |url-access=subscription}}</ref>
Babban Tafkuna guda biyar suna cikin yankin arewa maso tsakiya na ƙasar, hudu daga cikinsu suna cikin iyakar da Kanada; Tafkin Michigan ne kawai ke cikin Amurka. kudu maso gabashin Amurka, yawanci yana shimfiɗa daga [[Kogin Ohio]] zuwa kudu, ya haɗa da nau'ikan zafi mai zafi da kuma gandun daji mai laushi, da kuma ganduna masu zafi da kuma busassun gandun daji da ke kusa da Great Plains a yammacin yankin. Yammacin Appalachians yana da tafkin Kogin Mississippi mai kyau da manyan koguna biyu na gabas, Kogin Ohio da [[Tennessee Valley|Tennessee]]_River" id="mwARA" rel="mw:WikiLink" title="Tennessee River">Kogin Tennessee. Kwarin Ohio da Tennessee da Midwest sun kunshi mafi yawan tuddai masu juyawa, tsaunuka na ciki da ƙananan duwatsu, gandun daji mai kama da gandun daji da kuma tafki kusa da Kogin Ohio, da gonar gona mai amfani, wanda ya shimfiɗa kudu zuwa Tekun Gulf. Midwest kuma yana da tsarin koguna da yawa.
Babban Filaye yana yamma da Kogin Mississippi da gabashin Dutsen Rocky. An noma kaso mai yawa na amfanin gona na ƙasar a cikin Babban Filaye. Kafin juyar da su gabaɗaya zuwa ƙasar noma, an lura da Manyan Filaye don faɗuwar filayen ciyayi, daga dogayen ciyayi a filayen gabas zuwa gajeriyar ciyawar da ke yammacin High Plains. Tsayi yana tashi a hankali daga ƙasa da ƴan ƙafa ɗari kusa da Kogin Mississippi zuwa tsayi fiye da mil ɗaya a cikin Manyan Filaye. Gabaɗaya ƙarancin jin daɗin filayen ya karye a wurare da yawa, musamman a cikin tsaunin Ozark da Ouachita, waɗanda suka zama tsaunukan cikin gida na Amurka, yanki mai tsaunuka kawai tsakanin tsaunin Rocky da tsaunin Appalachian. . <ref>{{Cite web |title=Managing Upland Forests of the Midsouth |url=http://www.srs.fs.usda.gov/4106/about/HotSpringsOffice.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017222856/http://srs.fs.usda.gov/4106/about/HotSpringsOffice.htm |archive-date=2007-10-17 |access-date=2007-10-13 |publisher=United States Forestry Service}}</ref><ref>{{Cite web |title=A Tapestry of Time and Terrain: The Union of Two Maps – Geology and Topography |url=http://tapestry.usgs.gov/physiogr/physio.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060515044037/http://tapestry.usgs.gov/physiogr/physio.html |archive-date=2006-05-15 |access-date=2007-10-13 |publisher=United States Geological Survey}}</ref>
Babban Filayen ya zo ga ƙarshen kwatsam a Dutsen Rocky. Duwatsun Rocky sun samar da babban ɓangare na Yammacin Amurka, suna shiga daga Kanada kuma suna kaiwa kusan zuwa Mexico. Yankin Rocky Mountain shine mafi girman yanki na Amurka ta matsakaicin tsawo. Dutsen Rocky gabaɗaya suna ƙunshe da gangara mai sauƙi da tsaunuka masu faɗi idan aka kwatanta da wasu manyan tsaunuka, tare da 'yan kaɗan, gami da Teton Range a [[Wyoming]] da Sawatch Range a [[Colorado]]. Ana samun tsaunuka mafi girma na Rockies a Colorado, mafi tsawo shine Dutsen Elbert a {{Convert|14440|ft|m}} ft (4,400 . Maimakon kasancewa ɗaya daga cikin tsaunuka masu ɗorewa da ƙarfi, an raba shi zuwa ƙananan tsaunuka da yawa, suna samar da manyan jerin kwari da kwari.
Yammacin Dutsen Rocky yana da Intermontane Plateaus, wanda aka fi sani da Intermountain West, babban hamada mai bushewa da ke tsakanin Rockies da Cascades da Sierra Nevada. Babban ɓangaren kudancin, wanda aka sani da Great Basin, ya ƙunshi filayen gishiri, wuraren zubar da ruwa, da ƙananan tsaunuka masu yawa na arewa maso kudu. Kudu maso Yamma galibi yankin hamada ne mai ƙasƙanci. Wani bangare da aka sani da Colorado Plateau, wanda ke kewaye da yankin Four Corners, an dauke shi da wasu daga cikin wurare masu ban sha'awa a duniya. An jaddada shi a cikin wuraren shakatawa na kasa kamar Grand Canyon, Arches, Mesa Verde da Bryce Canyon, da sauransu. Sauran ƙananan yankunan Intermontane sun haɗa da Columbia Plateau, wanda ke rufe gabashin [[Washington (jiha)|Jihar Washington]], yammacin [[Idaho]] da arewa maso gabashin [[Oregon]] da Snake River Plain a kudancin Idaho.
Inter Plateaus ya zo ƙarshe a Cascade Range da Sierra Nevada. Cascades sun kunshi tsaunuka saurin saurin sauka, da yawa suna tashi daga yanayin da ke kewaye. Sierra Nevada, a kudu, yana da tsaunuka masu tsawo, masu tsawo da yawa. Ya ƙunshi mafi girman batu a cikin jihohi 48, Dutsen Whitney ({{Convert|14505|ft|0}} m). Tana kan iyaka tsakanin yankunan Inyo da Tulare na California, kawai {{Convert|84.6|mi|1}} yammacin arewa maso yammacin mafi ƙasƙanci a Arewacin Amurka a Badwater Basin a Death Valley National Park a {{Convert|279|ft}} m ƙasa da matakin teku.<ref name="NED">{{Cite web |date=September 21, 2015 |title=USGS National Elevation Dataset (NED) 1 meter Downloadable Data Collection from The National Map 3D Elevation Program (3DEP) – National Geospatial Data Asset (NGDA) National Elevation Data Set (NED) |url=https://catalog.data.gov/dataset/usgs-national-elevation-dataset-ned-1-meter-downloadable-data-collection-from-the-national-map- |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325085854/https://catalog.data.gov/dataset/usgs-national-elevation-dataset-ned-1-meter-downloadable-data-collection-from-the-national-map- |archive-date=March 25, 2019 |access-date=September 22, 2015 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> Wadannan yankuna suna dauke da wasu wurare masu ban sha'awa, kamar yadda wuraren shakatawa na kasa kamar Yosemite da Dutsen Rainier suka tabbatar. Yammacin Cascades da Sierra Nevada jerin kwari ne, kamar Central Valley a [[California|California ta]] Willamette Valley a Oregon. Tare da bakin tekun akwai jerin ƙananan tsaunuka da aka sani da Pacific Coast Ranges .
Alaska ta ƙunshi wasu daga cikin wurare masu ban mamaki a cikin ƙasar. Tsawon tsaunuka masu tsawo, shahararrun tsaunuka sun tashi da sauri daga tsaunuka mai faɗi. A kan tsibirai a kudu da kudu maso yammacin gabar akwai tsaunuka masu yawa. Hawaii, da ke kudu da Alaska a cikin Tekun Pacific, sarkar wurare ne na wurare masu zafi, tsibirai masu fashewa, sananne ne a matsayin wurin yawon bude ido ga mutane da yawa daga Gabashin Asiya da Amurka.
Yankunan Puerto Rico da tsibirin Virgin Islands na Amurka sun ƙunshi tsibirai masu yawa a arewa maso gabashin Tekun Caribbean. A cikin Tekun Fasifik yankunan Guam da Tsibirin Mariana na Arewa sun mamaye tsibirin dutse da tsibirin dutsen wuta na tsibirin Mariana, kuma Samoa ta Amurka (ƙasar Amurka da ke da yawan jama'a a kudancin kudancin) ta ƙunshi tsaunuka masu fashewa da coral a gabashin Tsibirin Samoa. [Littafi na 3]{{Refn|One island in American Samoa ([[Swains Island]]) is not in the Samoan Islands — it is in the [[Tokelau]] island chain.}}
Tekun Atlantika na Amurka ba shi da ƙarfi, tare da ƙananan keɓanta. Babban tudun Appalachian yana da yanayin da ya dace daga arewa maso gabas-kudu maso yamma zuwa ga nakasun ɓawon burodi wanda a farkon lokacin ilimin ƙasa ya fara abin da daga baya ya zama tsarin tsaunin Appalachian. Wannan tsarin yana da madaidaicin nakasarsa tuntuni (wataƙila a lokacin Permian) wanda tun daga lokacin an rage shi gabaɗaya zuwa matsakaici ko ƙarancin taimako. Yana da bashin tsayin daka na yau ko dai don sabunta tsaunuka tare da layin farko ko kuma don tsira daga cikin mafi tsayin duwatsu a matsayin sauran tsaunuka. Halin da ake ciki na wannan gabar tekun zai fi fitowa fili amma ga wani yunkuri na zamani na zamani, yana haifar da damuwa a arewa maso gabas wanda ke haifar da mamaye teku a kan kasa. Bugu da ƙari, sashin kudu maso gabas ya sami wani tsayi wanda ya haifar da ci gaban ƙasa a kan teku.
Duk da yake bakin tekun Atlantika yana da ƙanƙanta, bakin tekun Pacific, tare da 'yan kaɗan, tuddai ne ko tsaunuka. Wannan bakin tekun an bayyana shi ne ta hanyar lalacewar ƙwayoyin ƙasa na baya-bayan nan, sabili da haka har yanzu yana adana mafi girma fiye da na Atlantic. Ƙananan bakin tekun Atlantika da tsaunuka ko tsaunuka na bakin tekun Pacific suna nuna manyan fasalulluka a cikin rarraba duwatsu a cikin Amurka.
Tsarin Gabas na Gabas na Appalachian, asalin dajin da aka rufe, yana da ɗan ƙaranci kuma kunkuntar kuma yana iyaka da kudu maso gabas da kudu da wani muhimmin fili na bakin teku. Tsarin Cordilleran a gefen yammacin nahiyar yana da girma, fadi da rikitarwa, yana da rassa guda biyu, Tsarin Dutsen Rocky da Tsarin Dutsen Pacific. Tsakanin waɗannan tsaunukan tsaunuka suna cikin Intermontane Plateaus. Duka kogin Columbia da kogin Colorado sun tashi a cikin ƙasa mai nisa kusa da gabas membobin tsarin Cordilleran, kuma suna gudana ta cikin tudun faranti da tafkunan intermontane zuwa teku. Manyan dazuzzuka sun mamaye gabar tekun arewa maso yamma, amma a wasu wurare ana samun bishiyoyi ne kawai a kan manyan jeri a ƙasan yankin Alpine. Kwaruruka na tsaka-tsakin tsaka-tsaki, tudun ruwa da kwararo-kwararo sun fito ne daga mara bishiya zuwa hamada tare da mafi ƙasƙanci yankin yana kudu maso yamma.
Laurentian Highlands, Interior Plains da Interior Highlands suna tsakanin gabar teku biyu, daga Tekun Mexico zuwa arewa, nesa da iyakar ƙasa, zuwa [[Tekun Arewa Mai Sanyi|Tekun Arctic]]. Filayen tsakiya sun kasu kashi biyu ta hanyar tsawo mai tsawo a cikin yankin [[Kanada]] da Amurka. Daga gefen Amurka ne babban tsarin [[Mississippi (kogi)|Mississippi]] ya fito zuwa kudu zuwa Tekun Mexico. Yankin saman Mississippi da wasu daga cikin tafkin [[Kogin Ohio|Ohio]] shine yankin da ba shi da ruwa, tare da bishiyoyi da suka samo asali ne kawai a gefen ruwa. An haɗa tsaunuka zuwa ga Appalachians a cikin babban yankin gandun daji na gabas, yayin da yammacin ɓangaren filayen yana da yanayin busasshiyar da ke tallafawa rayuwar shuke-shuke kaɗan, kuma a kudu, kusan babu shi da kyau.
* Matsayi mafi ƙasƙanci: Death Valley, Inyo County, California -280
* Matsayi mafi girma: Denali / Dutsen McKinley, Denali Borough, Alaska {{Convert|20310|ft|m|1}}
== Yanayi ==
[[Fayil:US_50_states_Köppen_with_territories.png|thumb|[[Rarrabawar yanayi na Köppen|Nau'ikan yanayi na Köppen]] na Amurka, gami da yankuna biyar da aka zauna a Amurka) ]]
[[Fayil:Average_precipitation_in_the_lower_48_states_of_the_USA.png|thumb|Taswirar matsakaicin ruwan sama a duk faɗin Amurka]]
Saboda girman girmansa da kewayon siffofin ƙasa, Amurka ta ƙunshi misalai na kusan kowane yanayi na duniya. Yanayin yana da zafi a Kudancin Amurka, nahiyar a arewa, mai zafi a [[Hawaii]] da kudancin [[Florida]], polar a Alaska, semiarid a cikin Great Plains yammacin 100th meridian, Bahar Rum a bakin tekun [[California]] kuma busasshiyar a cikin Great Basin da Kudu maso Yamma. Yanayinta na aikin gona mai kyau ya ba da gudummawa (a wani bangare) ga tasowa na ƙasar a matsayin ikon duniya, tare da fari mai tsanani a cikin manyan yankunan noma, rashin ambaliyar ruwa, da kuma yanayin da ya fi dacewa wanda ke samun isasshen hazo.
Babban tasiri a kan yanayin Amurka shine rafin jet na polar wanda ke ƙaura zuwa arewa zuwa Kanada a cikin watanni na rani, sannan zuwa kudu zuwa Amurka a cikin watanni da hunturu. Jirgin jet din yana kawo manyan tsarin matsin lamba daga arewacin [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]] wanda ke shiga Amurka a kan Arewa maso Yammacin Pacific. Yankin Cascade, Sierra Nevada, da Rocky Mountains suna karɓar mafi yawan danshi daga waɗannan tsarin yayin da suke motsawa zuwa gabas ta hanyar [[Yayafi|tasirin orographic]], kuma suna raguwa sosai lokacin da suka isa High Plains.
Da zarar sun yi tafiya a kan Babban Filaye, filayen da ba a katsewa ba za su ba su damar sake tsarawa kuma zai iya haifar da babban rikici na iska. Bugu da kari, danshi daga Tekun Fasha na Mexiko galibi ana jan shi zuwa arewa. Lokacin da aka haɗa shi da rafi mai ƙarfi na jet, wannan na iya haifar da tsawa mai ƙarfi, musamman a lokacin bazara da bazara. Wani lokaci a lokacin hunturu, waɗannan guguwa za su iya haɗuwa da wani tsarin rashin ƙarfi yayin da suke hawan Gabashin Gabas da kuma cikin Tekun Atlantika, inda suke karuwa da sauri. Ana kiran waɗannan guguwa da Nor'easters kuma galibi suna kawo tartsatsi, ruwan sama mai ƙarfi, iska, da dusar ƙanƙara zuwa New England. Ƙasar ciyawa da ba ta katsewa ta Babban Filaye kuma tana haifar da wasu matsananciyar sauye-sauyen yanayi a duniya. Zazzabi na iya tashi ko faɗuwa cikin sauri, iska na iya zama matsananci, kuma kwararar raƙuman zafi ko iskar Arctic sau da yawa suna tafiya ba tare da katsewa ba ta cikin filayen.
Babban Basin da Columbia Plateau (Intermontane Plateaus) yankuna ne masu bushewa ko semiarid waɗanda ke kwance a cikin inuwa ruwan sama na Cascades da Sierra Nevada. Ruwan sama yana da ƙasa da inci 15 (38 . Kudu maso Yamma hamada ce mai zafi, tare da yanayin zafi sama da {{Convert|100|°F|1}} ° F (37.8 ° C) na makonni da yawa a lokaci guda a lokacin rani. Kudu maso Yamma da Babban Basin suma suna shafar ruwan sama daga Tekun California daga Yuli zuwa Satumba, wanda ke kawo tsawa mai tsanani amma sau da yawa mai tsanani a yankin.
Yawancin California ya ƙunshi Yanayin Bahar Rum, tare da wani lokacin ruwan sama mai yawa daga Oktoba-Afrilu kuma kusan babu ruwan sama a sauran shekara. A cikin Pacific Northwest ruwan sama yana faɗuwa a duk shekara amma yana da nauyi sosai a lokacin hunturu da bazara. Duwatsun yamma suna samun ruwan sama mai yawa da dusar ƙanƙara mai yawa. Cascades suna daya daga cikin wuraren da aka fi dusar ƙanƙara a duniya, tare da wasu wurare da ke da matsakaicin inci 600 (1,524 na dusar ƙara a kowace shekara, amma ƙananan tsaunuka kusa da bakin teku suna samun dusar ƙana kaɗan.
Florida tana da yanayi mai zafi a arewacin jihar da kuma Yanayin zafi a kudancin jihar. Lokacin bazara yana da rigar kuma hunturu ya bushe a Florida. Kowace shekara, yawancin Florida da jihohin kudancin da ke cikin kudancin ba su da sanyi. Lokacin hunturu mai sauƙi na Florida ya ba da damar masana'antar 'ya'yan itace mai zafi don bunƙasa a tsakiyar jihar, yana mai da Amurka ta biyu ga Brazil kawai a cikin samar da citrus a duk duniya.
Wani tasiri mai mahimmanci (amma na yanki) shine dusar ƙanƙara mai tasirin tafkin da ke faɗuwa a kudu da gabashin Great Lakes, musamman a cikin yankunan tuddai na Upper Peninsula na [[Michigan]] da kuma Tug Hill Plateau a New York. Sakamakon tafkin ya zubar da dusar ƙanƙara sama da {{Convert|5|ft|m|2}} a yankin Buffalo, New York a duk lokacin hunturu na 2006-2007. Wasatch Front da Wasatch Range a [[Utah]] suma suna iya karɓar tasirin tafkin daga Babban Tafkuna Gishiri.<gallery>
Fayil:Climate_map_USA.PNG|'''Climate map USA'''
Fayil:Mitchell_Map-06full2.jpg|'''Mitchell Map-06full2'''
</gallery>
[[Fayil:Fagatogo_Dock.jpg|thumb|Pago Pago Harbor a Samoa ta Amurka tana da ruwan sama mafi girma na shekara-shekara na kowane tashar jiragen ruwa a duniya.<ref name="LonelyplanetAS">{{Cite web |last=Lonely Planet |title=Rainmaker Mountain in Tutuila |url=https://www.lonelyplanet.com/american-samoa/tutuila/attractions/rainmaker-mountain/a/poi-sig/1456093/362248 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019004653/https://www.lonelyplanet.com/american-samoa/tutuila/attractions/rainmaker-mountain/a/poi-sig/1456093/362248 |archive-date=October 19, 2017 |access-date=September 1, 2019 |website=Lonely Planet}}</ref>]]
A arewacin [[Alaska]], tundra da yanayin [[arctic]] sun fi yawa, kuma zafin jiki ya fadi kamar -80 ° F (-62.2 ° C). A wani ƙarshen bakan, Death Valley, California sau ɗaya ya kai {{Convert|134|°F|1}} ° F (56.7 ° C), mafi girman zafin jiki da aka taɓa yin rikodin a Duniya.<ref name="Death_Valley">{{Cite web |date=January 2002 |title=Weather and Climate |url=http://www.nps.gov/deva/planyourvisit/upload/Weather.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061010233536/http://www.nps.gov/deva/planyourvisit/upload/Weather.pdf |archive-date=October 10, 2006 |access-date=October 5, 2006 |website=Official website for Death Valley National Park |publisher=National Park Service U. S. Department of the Interior |pages=1–2}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 13, 2012 |title=WMO Press release No. 956 |url=http://www.wmo.int/pages/mediacentre/press_releases/pr_956_en.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406053728/http://www.wmo.int/pages/mediacentre/press_releases/pr_956_en.html |archive-date=April 6, 2016 |access-date=April 10, 2016 |publisher=World Meteorological Organization}}</ref>
A matsakaici, duwatsun jihohin yamma suna karɓar mafi girman matakan dusar ƙanƙara a Duniya. Mafi girman matakin dusar ƙanƙara na shekara-shekara yana a Dutsen Rainier a [[Washington (jiha)|Washington]], a 692 inci (1,758 ; rikodin akwai 1,122 inci (2,850 a cikin hunturu na 1971-72. Wannan rikodin ya karya ta yankin Mt. Baker Ski a arewa maso yammacin Washington wanda ya ba da rahoton inci 1,140 (2,896 na dusar ƙanƙara don lokacin dusar ƙara na 1998-99. Sauran wuraren da ke da dusar ƙanƙara a waje da Cascade Range sune Dutsen Wasatch a [[Utah]], Dutsen San Juan a [[Colorado]], da Sierra Nevada a [[California]].
A gabas, yankin da ke kusa da Great Lakes da duwatsu na Arewa maso gabas suna karɓar mafi yawan dusar ƙanƙara, kodayake ba su kusa da matakan dusar ƙara a yammacin Amurka ba. Tare da gabar tekun arewa maso yammacin Pacific, [[Yayafi|ruwan sama]] ya fi ko'ina a nahiyar Amurka, tare da Quinault Rainforest a Washington yana da matsakaicin inci 137 (348 . Hawaii tana karɓar ƙarin, tare da inci 404 (1,026 da aka auna kowace shekara a cikin Big Bog, a Maui.<ref>{{Cite web |last=Longman |first=Ryan J. |last2=Giambelluca |first2=Thomas W. |last3=Nullet |first3=Michael A. |last4=Loope |first4=Lloyd L. |date=July 2015 |title=ScholarSpace at University of Hawaii at Manoa: Climatology of Haleakalā |url=https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/handle/10125/36675}}</ref> Tashar jiragen ruwa ta Pago Pago a Samoa ta Amurka ita ce tashar jiragen ruwa mafi ruwan sama a duniya (saboda Dutsen Rainmaker na mita 523). <ref name="LonelyplanetAS">{{Cite web |last=Lonely Planet |title=Rainmaker Mountain in Tutuila |url=https://www.lonelyplanet.com/american-samoa/tutuila/attractions/rainmaker-mountain/a/poi-sig/1456093/362248 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019004653/https://www.lonelyplanet.com/american-samoa/tutuila/attractions/rainmaker-mountain/a/poi-sig/1456093/362248 |archive-date=October 19, 2017 |access-date=September 1, 2019 |website=Lonely Planet}}</ref> Yankin Mojave, a kudu maso yamma, gida ne ga yankin da ya fi bushewa a Amurka Yuma, Arizona, yana da matsakaicin inci 2.63 (6.7 na hazo a kowace shekara.
A cikin sassan tsakiya na Amurka, [[guguwa]] sun fi kowa fiye da ko'ina a Duniya kuma sun fi sauka a cikin bazara da rani. guguwa mai kisa da lalacewa suna faruwa kusan kowace shekara a bakin tekun Atlantika da Tekun Mexico. Yankin Appalachian da Midwest suna fuskantar ambaliyar ruwa mafi muni, kodayake kusan babu wani yanki a Amurka da ke da kariya ga ambaliyar. Kudu maso Yamma yana da fari mafi muni; ana zaton daya ya dauki sama da shekaru 500 kuma ya cutar da mutanen Ancestral Pueblo. Yammacin yana fama da manyan gobarar daji a kowace shekara.
[[Fayil:Dimmitt_Tornado1_-_NOAA.jpg|thumb|Wani guguwa mai karfi a kusa da Dimmitt, Texas a ranar 2 ga Yuni, 1995]]
Amurka tana fama da bala'o'i daban-daban a kowace shekara. Kodayake fari yana da wuya, a wasu lokuta ya haifar da babbar matsala, kamar a lokacin Dust Bowl (1931-1942). Yankin noma ya gaza a ko'ina cikin Filayen, dukkanin yankuna sun ragu sosai, kuma guguwar ƙura ta lalata ƙasar.
[[Fayil:Hurricane_katrina_damage_gulfport_mississippi.jpg|thumb|Cikakken lalacewa a Gulfport, Mississippi wanda Guguwar Katrina ta haifar a shekara ta 2005]]
⁷Dangane da binciken Gallup na 2023, kusan ɗaya cikin Amurkawa uku sun ce sun fuskanci mummunan yanayin yanayi a cikin shekaru biyu da suka gabata.<ref>{{Cite web |last=Horn-Muller |first=Ayurella |date=2023-04-15 |title=Climate-displaced Americans face discrimination |url=https://www.axios.com/2023/04/14/climate-displaced-americans-discrimination |access-date=2023-04-19 |website=Axios |language=en}}</ref> Great Plains da Midwest, saboda bambancin iska, suna ganin tsawa mai tsanani da barkewar guguwa a lokacin bazara da rani tare da kusan 1,000 guguwa da ke faruwa a kowace shekara. Yankin ƙasa daga arewacin [[Texas]] zuwa arewa zuwa [[Kansas]] da [[Nebraska]] da gabas zuwa [[Tennessee]] an san shi da Tornado Alley, inda gidaje da yawa suna da mafaka na guguwa kuma garuruwa da yawa suna leken guguwa, saboda yawan guguwa a yankin.
Guguwa wani bala'i ne na halitta da aka samu a Amurka, wanda zai iya kaiwa ko'ina tare da Gulf Coast ko Atlantic Coast da Hawaii a cikin Tekun Pacific. Musamman a cikin haɗari sune tsakiyar da kudancin [[Texas]], yankin daga kudu maso gabashin [[Louisiana]] zuwa gabas zuwa [[Florida]]_Panhandle" id="mwAkA" rel="mw:WikiLink" title="Florida Panhandle">Florida Panhandle, peninsular Florida, da Outer Banks na [[North Carolina|Arewacin Carolina]], kodayake kowane ɓangare na bakin teku na iya bugawa. Yankunan Amurka da dukiya a cikin [[Karibiyan|Caribbean]], gami da [[Puerto Rico]] da tsibirin Virgin Islands na Amurka, suma suna da haɗari ga guguwa saboda wurin da suke a cikin Tekun Caribbean.
Lokacin guguwa yana gudana daga Yuni 1 zuwa Nuwamba 30, tare da mafi girma daga tsakiyar Agusta zuwa farkon Oktoba. Wasu daga cikin guguwa masu lalacewa sun hada da Guguwar Galveston ta 1900, Guguwar Andrew a 1992, Guguwar Katrina a 2005, da Guguwar Harvey da Guguwar Maria a 2017.
Guguwa (wanda aka sani da guguwa a cikin Tekun Pacific) sun kasa sauka a kan Tekun Pacific na Amurka saboda yanayin zafi na ruwa yana da sanyi sosai don kiyaye su. Koyaya, ragowar guguwa ta wurare masu zafi daga Gabashin Pacific a wasu lokuta suna tasiri a yammacin Amurka, suna kawo ruwan sama mai matsakaici zuwa mai tsanani.
=== Ambaliyar ruwa ===
Ana fuskantar mummunar ambaliyar ruwa a wasu lokuta a Amurka. Muhimman ambaliya a cikin tarihi sun haɗa da Babban Ambaliyar Ruwa na 1927, Babban Ambaliyar 1993, da ambaliyar ruwa da zabtarewar laka da ya faru a 1982–83 El Niño a yammacin Amurka. Ana ci gaba da samun ambaliya, galibi a gabar tekun Gabas, a lokacin guguwa ko kuma wani yanayi mara kyau, misali a shekarar 2012, lokacin da guguwar Sandy ta yi barna a yankin. Ambaliyar ruwa na iya faruwa a ko'ina, kuma zabtarewar ruwan sama na iya haifar da matsala a kowane yanki mai tsaunuka, musamman Kudu maso Yamma. Babban shimfidar daji na hamada a yamma na iya haifar da yaduwar gobarar daji. Ƙunƙarar ƙanƙara na yankunan tsaunin da yawa a yamma da tsawa mai tsanani a lokacin rani yana haifar da ambaliya kuma, wanda wani lokaci yana iya zama mai lalacewa, yayin da dusar ƙanƙara ta arewa maso gabas na iya kawo dakatar da ayyukan a ko'ina cikin Arewa maso Gabas (ko da yake tsananin dusar ƙanƙara zai iya faruwa kusan ko'ina).
=== Yanayin ƙasa ===
Yammacin Yammacin Amurka ya zama wani ɓangare na Pacific Ring of Fire, wani yanki na manyan ayyukan tectonic da dutsen wuta wanda shine tushen 90% na girgizar ƙasa ta duniya.<ref>{{Cite web |title=Cool Earthquake Facts {{!}} U.S. Geological Survey |url=https://www.usgs.gov/programs/earthquake-hazards/cool-earthquake-facts#:~:text=The%20%E2%80%9CRing%20of%20Fire%E2%80%9D%20also,the%20world's%20earthquakes%20occur%20there. |access-date=2023-09-30 |website=www.usgs.gov}}</ref> Arewa maso Yammacin Amurka yana ganin mafi yawan tsaunuka masu aiki a Amurka, a [[Washington (jiha)|Washington]], [[Oregon]] da arewacin California tare da Dutsen Cascade. Akwai tsaunuka masu yawa masu aiki a cikin tsibirin Hawaii, gami da Kilauea a cikin fashewar da ke gudana tun 1983, amma ba sa shafar mazaunan tsibirin. Babu wani babban fashewa mai barazana ga rayuwa a tsibirin Hawaiian tun daga karni na 17. Girgizar dutsen wuta na iya zama mai lalacewa a wasu lokuta, kamar a cikin fashewar Dutsen St. Helens a Washington a 1980.
Ring of Fire ya sa [[California]] da kudancin [[Alaska]] musamman masu saukin kamuwa da girgizar ƙasa. Girgizar ƙasa na iya haifar da mummunar lalacewa, kamar girgizar ƙasa ta San Francisco ta 1906 ko girgizar kasa ta Good Friday ta 1964 kusa da Anchorage, Alaska. California sananne ne ga ayyukan girgizar ƙasa kuma yana buƙatar manyan gine-gine su kasance masu tsayayya da girgizar kasa don rage asarar rai da dukiya.<ref>{{Cite web |title=Building Safer Structures |url=https://earthquake.usgs.gov/learn/publications/saferstructures/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100511070408/http://earthquake.usgs.gov/learn/publications/saferstructures/ |archive-date=2010-05-11}}</ref> Baya ga girgizar ƙasa mai lalacewa, California tana fuskantar ƙananan girgizar kasa akai-akai.
An yi kusan manyan girgizar ƙasa 100 a kowace shekara daga 2010 zuwa 2012. Matsakaicin da ya gabata ya kasance 21 a shekara. An yi imanin cewa wannan ya faru ne saboda zurfin zubar da ruwa mai guba daga fracking. Babu wanda ya wuce girman 5.6, kuma babu wanda aka kashe.
=== Sauran bala'o'i ===
Sauran bala'o'i sun haɗa da tsunami a kusa da Pacific Basin, laka a California, da gobarar daji a yammacin rabin Amurka da ke kusa da ita. Ko da yake fari yana da wuya, a wasu lokuta ya haifar da babbar matsalar tattalin arziki da zamantakewa, kamar a lokacin Dust Bowl (1931-1942), wanda ya haifar da gazawar amfanin gona da guguwar ƙura, farawa a kudancin Great Plains kuma ya kai ga Tekun Atlantika.
=== Sakamakon ===
A cewar rahoton da Ofishin Ƙididdigar Amurka ya bayar, a cikin 2022 bala'o'i na halitta sun haifar da tilasta ƙaurawar mutane miliyan 3.3, sama da kashi 1.3% na yawan manya na Amurka, tare da rabin ƙaura da guguwa ta haifar. Rahoton binciken ya bayyana cewa a [[Florida]], lalacewar da guguwar Ian da Nicole suka haifar ya haifar da sake komawa kusan mutane miliyan 1, ko kuma kusan daya daga cikin mazauna manya 17. A [[Louisiana]], inda mazauna ke fama da mummunar sakamakon Guguwar Ida a shekarar da ta gabata, fiye da mutane 409,000, ko kusan daya daga cikin mazauna takwas, sun motsa. Duk da wannan, jihar [[Louisiana]] ta ga lokacin guguwa mai natsuwa a cikin 2022.<ref>{{Cite web |date=2023-01-06 |title=3.3 million US adults displaced by natural disasters in past year – survey |url=https://www.theguardian.com/us-news/2023/jan/06/us-adults-displaced-natural-disasters-survey-census-bureau |access-date=2023-01-11 |website=the Guardian |language=en |agency=Associated Press}}</ref>
== Yankunan jama'a ==
[[Fayil:Territorial_waters_-_United_States.svg|thumb|Yankunan tattalin arziki na musamman na Amurka, gami da yankunan tsibirin ƙasar]]
Amurka tana da wurare da yawa don amfani da jin daɗin jama'a. Wadannan sun hada da wuraren shakatawa na kasa, Abubuwan tunawa na kasa, gandun daji na kasa, wuraren jeji, da sauran yankuna. Don jerin yankuna, duba waɗannan labaran:
[[Rukuni:Webarchive template wayback links]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3wiygsq5yxeg1c7iql5vcph4a88i80q
Yanayin ƙasar Spain
0
111210
823227
691723
2026-04-21T04:39:02Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823227
wikitext
text/x-wiki
{{{Databox}}
[[Fayil:Spain_topo.jpg|thumb|Taswirar ƙasa ta Spain]]
[[Fayil:Espana_Mapa_fisico_1-1.250.000_2000.jpg|thumb|Taswirar Spain (Instituto Geográfico Nacional, 2000) ]]
[[Fayil:Map_of_Spain_and_Portugal,_Corrected_and_Augmented_from_the_Map_Published_by_D._Tomas_Lopez.tif|right|thumb|Taswirar Spain da Portugal, An gyara da Ƙara daga Taswirar da D. Tomas Lopez ya buga, 1810.]]
[[Ispaniya|Spain]] ƙasa ce da ke kudu maso yammacin [[Turai]] da ke da mafi yawan (kimanin kashi 82) na Yankin Iberian . Har ila yau, ya haɗa da ƙaramin yanki a cikin Faransa da ake kira Llívia, da kuma Tsibirin Balearic a cikin Bahar Rum, [[Tsibirin Kanariyas|Tsibirin Canary]] a cikin [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] {{Convert|108|km|mi|0}} daga arewa maso yammacin Afirka, da wurare biyar na ikon mallaka (plazas de soberanía) a kan da kuma bakin tekun [[Arewacin Afirka]]: [[Ceuta]], Melilla, Islas Chafarinas, Peñón de Alhucemas, da Peñón De Vélez de la Gomera.
Yankin Mutanen Espanya yana da iyaka a kudu da gabas kusan gaba ɗaya ta Bahar Rum (sai dai ga ƙaramin yankin Burtaniya na [[Gibraltar]]); zuwa arewa ta [[Faransa]], [[Andorra]], da Bay of Biscay; kuma zuwa yamma ta Tekun Atlantika da [[Portugal]]. Tare da yanki na kilomita 504,782 (194,897 sq a cikin tsibirin Iberian, Spain ita ce ƙasa mafi girma a Kudancin Turai, ƙasa ta biyu mafi girma a Yammacin Turai (bayan Faransa), kuma ƙasa ta huɗu mafi girma a nahiyar Turai (bayan Rasha, Ukraine, da Faransa). Yana da matsakaicin tsawo na 650 m.
Its total area including Spanish island territories is {{Convert|505,370|km2|sqmi|0}} of which {{Convert|499542|km2|sqmi|0}} is land and {{Convert|5240|km2|sqmi|0}} is water.<ref name="CIA">{{Cite web |year=2008 |title=Spain |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/spain/ |access-date=9 December 2008 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |archive-date=27 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927024323/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/spain/ |url-status=dead }}</ref> It has the 30th largest Exclusive Economic Zone of {{Convert|1,039,233|km2|mi2}}. Spain lies between latitudes 27° and 44° N, and longitudes 19° W and 5° E. Its Atlantic coast is {{Convert|710|km|mi|0}} long. The Pyrenees mountain range extends {{Convert|435|km|mi|0}} from the Mediterranean to the Bay of Biscay. In the extreme south of Spain's mainland lie the Straits of Gibraltar, which separate the Iberian peninsula and the rest of Europe from Ceuta and [[Moroko|Morocco]] in [[Arewacin Afirka|North Africa]].
== Yankuna ==
Yawancin iyakokin Spain ruwa ne: Bahar Rum tare da gabas daga kan iyakar Faransa zuwa Gibraltar da mashigin Gibraltar, da Tekun Atlantika a arewa maso yamma da kudu maso yamma (a kudu kamar Gulf of Cádiz da a arewa kamar Bay na Biscay). Biranen Ceuta da Melilla masu cin gashin kansu na Spain wasu yankuna ne na Sipaniya da ke kwance a babban yankin Afirka a cikin yankin da Maroko ke ikirarin cewa suna gabar tekun Alboran, tare da Ceuta a bakin mashigar Gibraltar, da Melilla kusa da kan iyaka da Aljeriya. Tsibirin Canary, yanki da yanki na nahiyar Afirka, suna cikin Tekun Atlantika.
7Spain also shares land boundaries with [[Faransa|France]] and [[Andorra]] along the Pyrenees in the northeast, with [[Portugal]] on the west, with the small British colonial Territory of [[Gibraltar]] near the southernmost tip, and with [[Moroko|Morocco]] in its autonomous cities of [[Ceuta]] and Melilla,<ref>{{Cite journal |last=Ferrer-Gallardo |first=Xavier |date=March 2008 |title=The Spanish–Moroccan border complex: Processes of geopolitical, functional and symbolic rebordering |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0962629807001588 |journal=Political Geography |language=en |volume=27 |issue=3 |pages=301–321 |doi=10.1016/j.polgeo.2007.12.004 |url-access=subscription}}</ref> and certain other small but uninhabited enclaves, mostly capes and small isles.{{Ana bukatan hujja|date=August 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> The affiliation of Gibraltar has continued to be a contentious issue between Spain and [[Birtaniya|Britain]],<ref name=":1" /> and the sovereignty of Spain's enclaves, or ''plazas de soberanía'', on the Mediterranean coast of [[Moroko|Morocco]] is disputed by Madrid.{{Ana bukatan hujja|date=August 2021}}
Har ila yau, Spain tana da karamin ''yankin'' a cikin Faransa da ake kira Llívia, wanda ƙauyen dutse ne a cikin tarihin La Cerdanya, wanda ya zama wani ɓangare na yankunan tarihi na [[Katalunya|Catalonia]].<ref name=":2">{{Cite web |date=June 23, 2022 |title=Livia |url=https://www.britannica.com/place/Llivia |access-date=June 23, 2022 |website=Britannica}}</ref>
Yawancin yankin Spain sun hada da Meseta Central, wani tsaunin tsaunuka da tsaunuka suka shimfiɗa kuma suka rarraba ta hanyar tsaunuka. Sauran siffofin ƙasa sun haɗa da ƙananan filayen bakin teku da wasu kwarin kogi, mafi shahara daga cikinsu shine Andalusian Plain a kudu maso yamma.<ref name=":1" /> Ana iya raba ƙasar zuwa yankuna goma na halitta ko yankuna: mafi rinjaye Meseta Central, Dutsen Cantabrian (Cordillera Cantabrica) da yankin arewa maso yamma, yankin Ibérico, Pyrenees, yankin ''Penibético'' a kudu maso gabas, Filayen Andalusian, Ebro Basin, filayen bakin teku, Tsibirin Balearic, da [[Tsibirin Kanariyas|Tsibirin Canary]]. <ref name=":1" /> Wadannan galibi ana rarraba su cikin nau'o'i huɗu: Meseta ta Tsakiya da tsaunuka masu alaƙa, wasu yankuna masu tsaunuka, yankuna masu ƙasƙanci, da tsibirai.<ref name=":1" />
=== Inner Plateau da tsaunuka masu alaƙa ===
Meseta Central ("Inner Plateau") babban tudu ne a tsakiyar Spain, wanda ke da tsaunuka da ke tsakanin 610 zuwa 760 m. Tsakiyar Meseta tana da tsaunuka, tana gangara a hankali zuwa yamma da kuma jerin koguna waɗanda suka samar da wasu kan iyaka da [[Portugal]].<ref name=":1" /> Sistema Central, wanda aka bayyana a matsayin "dorsal spine" na Meseta Central, ya raba Meseta zuwa yankuna na arewa da na kudu, tsohon ya fi girma a tsawo kuma karami a yanki fiye da na ƙarshe.<ref name=":1" /> Sistema Central yana gefen babban birnin [[Madrid]] tare da tsaunuka da suka tashi sama da 2,400 m a cikin yankin Madrid.<ref name=":1" /> Kudu maso yammacin Madrid, Sistema Central yana nuna mafi girman tsawo, Pico Almanzor, na kusan 2,600 m.<ref name=":1" /> Duwatsun Sistema Central, waɗanda ke ci gaba zuwa yamma zuwa Portugal, suna nuna wasu siffofi na kankara; mafi girman tsaunuka suna rufe da dusar ƙanƙara a mafi yawan shekara.<ref name=":1" /> Duk da tsayinsu, duk da haka, tsarin dutsen ba ya haifar da babbar shinge tsakanin arewa da kudancin Meseta ta Tsakiya saboda hanyoyi da yawa suna ba da izinin sufuri na hanya da jirgin ƙasa zuwa arewa maso yamma da arewa maso gabas.<ref name=":1" />
Yankin kudancin Meseta (Spanish: Submeseta Sur) ya kara raba shi da tsaunuka biyu, Montes de Toledo yana gudana zuwa gabas tare da Sierra de Guadalupe, zuwa yamma. Tushen su ba ya tashi sama da 1,500 m.<ref name=":1" /> Tare da sauƙin wucewa da yawa, gami da waɗanda ke haɗa Meseta da Filayen Andalusian, Montes de Toledo da Sierra de Guadalupe ba su gabatar da cikas ga sufuri da sadarwa ba.<ref name=":1" /> Duwatsun biyu sun rabu da Sistema Central ta Kogin Tagus . <ref name=":1" />
[[Fayil:Lamedo_I.jpg|thumb|Picos de Europa a Arewacin Spain]]
Yankunan tsaunuka da ke kewaye da Meseta ta Tsakiya kuma suna da alaƙa da ita sune Sierra Morena, Cordillera Cantábrica, da Sistema Ibérico . Ya zama gefen kudancin Meseta ta Tsakiya, Sierra Morena ya haɗu a gabas tare da tsawo na kudancin Sistema Iberico kuma ya kai yamma tare da gefen arewacin kwarin Rio Guadalquivir don shiga duwatsu a kudancin Portugal. <ref name=":1" /> Dutsen Sierra Morena ya kai arewa zuwa Río Guadiana, wanda ya raba shi daga Sistema Central . <ref name=":1" /> Duk da ƙananan tsaunuka, da wuya su wuce 1,300 m, duwatsun Sierra Morena suna da tsaunuka a gefen kudancin su.<ref name=":1" />
Cordillera Cantábrica, wani tsari na dutse, yana gudana a layi daya da, kuma kusa da, gabar arewa kusa da Bay of Biscay . Matsayinta mafi girma shine Picos de Europa, wanda ya wuce 2,500 m.<ref name=":1" /> Cordillera Cantábrica ya kai kilomita 182 kuma ba zato ba tsammani ya sauka 1,500 m kimanin kilomita 30 daga bakin tekun.<ref name=":1" /> A yamma akwai tuddai na yankin arewa maso yamma <ref name=":1" /> kuma a gabas akwai tsaunukan Basque da ke haɗa su da Pyrenees.
Sistema Ibérico ya shimfiɗa daga Cordillera Cantábrica kudu maso gabas kuma, kusa da Bahar Rum, ya bazu daga Río Ebro zuwa Río Júcar . Yankunan da ba su da kyau, masu tsawo na wannan tsaunuka sun rufe yanki na kusa da murabba'in kilomita 21,000.<ref name=":1" /> Duwatsun sun wuce 2,000 m a yankin arewacin su kuma sun kai matsakaicin tsawo sama da 2,300 m a gabashin kogin Rio Duero . <ref name=":1" /> Tsawon tsaunuka masu tsawo a cikin wannan kewayon galibi ana yanke su da zurfi, ƙananan gorges.<ref name=":1" />
=== Yankunan da ba su da kyau ===
[[Fayil:Echium_Wildpretii_at_The_Teide.jpg|thumb|Teide, dutse mafi tsawo a Spain (Tenerife, Canary Islands) ]]
Manyan yankuna masu ƙasƙanci sune Filayen Andalusian a kudu maso yamma, Basin Ebro a arewa maso gabas, da filayen bakin teku. Filayen Andalusian ainihin kwarin kogi ne wanda Río Guadalquivir ke gudana.<ref name=":1" /> Kogin ya fadada tare da hanyarsa, ya kai mafi faɗin sa a Golfo de Cadiz . <ref name=":1" /> Filayen Andalusian yana da iyaka a arewacin Sierra Morena kuma a kudu da Sistema Penibético; ya ƙuntata zuwa saman a gabas inda waɗannan sarkar tsaunuka biyu suka haɗu.<ref name=":1" /> Kogin Ebro ya samo asali ne daga kwarin Río Ebro, wanda ke dauke da duwatsu a bangarori uku - Sistema Ibérico zuwa kudu da yamma, Pyrenees zuwa arewa da gabas, da kuma tsawo na bakin teku da ke daidai da bakin teku zuwa gabas.<ref name=":1" /> Ƙananan kwarin kogi da ke kusa da iyakar Portugal suna kan Tagus da Río Guadiana . <ref name=":1" />
Yankunan Coastal Plains ƙananan sassan ne tsakanin tsaunukan bakin teku da teku. Sun fi faɗi tare da Golfo de Cádiz, inda filin bakin teku ke kusa da filin Andalusian, da kuma kudancin da tsakiyar gabas.<ref name=":1" /> Yankin da ya fi ƙanƙanta a bakin tekun yana gudana tare da Bay of Biscay, inda Cordillera Cantábrica ya ƙare kusa da bakin teku.<ref name=":1" />
=== Tsibirin ===
[[Fayil:Tossa_de_Mar_View.jpg|thumb|Yankin Bahar Rum na Spain]]
Sauran yankuna na Spain sune Tsibirin Balearic da [[Tsibirin Kanariyas|Tsibirin Canary]], tsohon yana cikin Bahar Rum kuma na ƙarshe a cikin Tekun Atlantika. Tsibirin Balearic, wanda ke da jimlar murabba'in kilomita 5,000, yana da nisan kilomita 80 daga gabar gabashin Spain.<ref name=":1" /> Duwatsun da suka tashi sama da Bahar Rum don samar da waɗannan tsibirai tsawo ne na Sistema Penibetico . <ref name=":1" /> Manyan wurare na tsibirin, waɗanda suka kai mita 1,400, suna arewa maso yammacin [[Mayorka|Mallorca]], kusa da bakin teku.<ref name=":1" /> Yankin tsakiya na Mallorca fili ne, wanda ke da iyaka a gabas da kudu maso gabas da tsaunuka masu fashewa.<ref name=":1" />
The Canary Islands, ninety kilometers off the west coast of [[Afirka|Africa]], are of volcanic origin. The large central islands, Tenerife and Gran Canaria, have the highest peaks.<ref name=":1" /> Pico de Las Nieves, on Gran Canaria, rises to 1,949 meters, and the Teide, on Tenerife, to 3,715 meters.{{Ana bukatan hujja|date=August 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> Teide, a dormant [[Dutsen Volcano|volcano]], is the highest peak of Spain and the third largest volcano in the world from its base.{{Ana bukatan hujja|date=August 2021}}
== Rashin ruwa, ambaliyar ruwa, da damuwa na ruwa ==
[[Fayil:Spain-basins.png|thumb|Kogin kogin Spain]]
Daga cikin kusan koguna 1,800 da rafi a Spain, Tagus ne kawai ya fi kilomita 960 tsawo; duk sai 90 sun kai kasa da kilomita 96. Wadannan gajerun koguna suna ɗauke da ƙananan ruwa ba bisa ka'ida ba, kuma suna da koguna masu bushewa a lokacin rani; duk da haka, lokacin da suke gudana, sau da yawa suna da sauri da ambaliyar ruwa.<ref name=":1" /> Yawancin manyan koguna suna tashi a cikin tsaunuka suna kewaye ko rarraba Meseta ta Tsakiya kuma suna gudana zuwa yamma a fadin tudu ta hanyar [[Portugal]] don kwashewa cikin [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]].<ref name=":1" /> Ɗaya daga cikin mahimman banbanci shine Ebro, wanda ke gudana zuwa gabas zuwa [[Bahar Rum]].<ref name=":1" /> Koguna a cikin iyakar arewa maso yamma da kuma a cikin ƙanƙanin bakin teku na arewa suna gudana kai tsaye zuwa cikin Tekun Atlantika.<ref name=":1" /> Yankin arewa maso yammacin gabar teku kuma an yanke shi da rias, ruwa mai kama da fjords.<ref name=":1" />
Manyan koguna da ke gudana zuwa yamma a ko'ina cikin Meseta ta Tsakiya sun haɗa da Duero, Tagus, Guadiana, da Guadalquivir . Rio Guadalquivir yana daya daga cikin manyan koguna a Spain saboda yana ban ruwa a kwarin mai kyau, don haka yana haifar da yankin noma mai arziki, kuma saboda yana iya tafiya a cikin ƙasa, yana mai da Seville kawai tashar jiragen ruwa ta cikin gida don zirga-zirgar teku a Spain.<ref name=":1" /> Babban kogi a yankin arewa maso yamma shine Miño . <ref name=":1" />
Dam din El Atazar babban madatsar ruwa ne da aka gina kusa da [[Madrid]] don samar da ruwa.
=== Ambaliyar ruwa da rushewa ===
[[Fayil:Riadadesantateresa.jpg|thumb|Ambaliyar ruwa ta Santa Teresa.]]
* 15 ga Oktoba 1879, a Murcia, ambaliyar Santa Teresa.
* 13-15 Oktoba 1957, a Valencia, ruwan sama mai yawa ya haifar da ambaliyar ruwa, akalla mutane 81 sun rasa rayukansu.
* A shekara ta 1982, kogin Jucar (Valencia, [[Ispaniya|Spain]]) ya karya maɓuɓɓugar Tous wanda ya haifar da ambaliyar ruwa wanda ya kashe mutane 30.
[[Rashin ruwa|Matsalar ruwa]] ko [[Rashin ruwa]], yana haifar da babbar barazana a Spain. [[Rashin ruwa]] muhimmiyar matsala ce a yankuna da yawa a ko'ina cikin Spain kuma [[Canjin yanayi]] na iya kara matsalar, tare da lokutan fari mai tsawo. Matsalolin samarwa suna faruwa a kai a kai a cikin kwandon Jucar a lokacin rani. A cikin tafkin Segura, karancin ruwa ya haifar da karuwar farashin ruwa da kashi 30% ga gidaje. Gabaɗaya, yankuna a kudu maso gabashin Spain suna da haɗari ga ƙarancin ruwa. Bugu da ƙari, manyan yankuna na Bahar Rum suna shafar shigar Ruwan gishiri.<ref name="ec.europa.eu">{{Cite web |title=Publications-list |url=http://ec.europa.eu/maritimeaffairs/documentation/studies/documents/spain_en.pdf}}</ref>
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_ESP_present.svg|thumb|Taswirar Spain na rarraba yanayi na Köppen.]]
Peninsular Spain tana fuskantar manyan nau'ikan yanayi guda huɗu: tsaka-tsaki, busasshiyar ruwa, teku, da Bahar Rum.
Yanayin da aka samar gida ya rufe mafi yawan Spain, yana rinjayar Meseta Central, tsaunuka masu kusa da gabas da kudu, da Ebro Basin . Wannan yanayin yana da bambancin rana da na yanayi zafin jiki da kuma ƙananan ruwan sama mara kyau tare da yawan evaporation wanda ke barin ƙasar busasshiyar.<ref name=":0" /> Ruwan sama na shekara-shekara gabaɗaya yana da 30 zuwa 64 centimeters (12 zuwa 25 in); yawancin yankin Meseta suna karɓar kusan 50 centimeters (20 in). <ref name=":0" /> Arewacin Meseta, Sistema Central, da Ebro Basin suna da lokutan rigar, daya a cikin bazara (Afrilu-Mayu) ɗayan kuma a cikin kaka (Oktoba-Nuwamba), tare da ƙarshen bazara shine lokacin da ya fi ruwan sama na shekara.<ref name=":0" /> A kudancin Meseta, kuma, lokutan da suka fi ruwan sama sune bazara da kaka, amma bazara ta kasance a baya (Maris), kuma kaka ta kasance daga baya (Satumba). <ref name=":0" /> Ko da a lokacin bazara da kaka, ruwan sama ba daidai ba ne kuma ba abin dogaro ba ne.<ref name=":0" /> Lokacin hunturu a cikin waɗannan yankuna yana da sanyi, tare da iskõki masu ƙarfi da zafi mai yawa, duk da ƙarancin ruwan sama.<ref name=":0" /> Sai dai ga yankunan tsaunuka, tuddai na arewacin Sistema Iberico sune yankin da ya fi sanyi, kuma sanyi ya zama ruwan dare.<ref name=":0" /> Lokacin bazara yana da zafi kuma ba shi da girgije, yana samar da matsakaicin yanayin zafi na rana wanda ya kai tsakiyar ko sama da 30s ° C (ƙasa 90s zuwa ƙasa 100s ° F) a arewacin Meseta da sama da 30S ° C (sama 90s zuwa ƙananan 100s a kudancin Meseta; yanayin zafi na dare, duk da haka, ya sauka zuwa saman matasa ° C (kasa zuwa tsakiyar 60s ° F). <ref name=":0" /> Kogin Ebro, a ƙasa, yana da zafi sosai a lokacin rani, kuma yanayin zafi na iya wucewa {{Convert|43|°C}} ° C (109 ° F). <ref name=":0" /> Rashin zafi na lokacin rani yana da ƙanƙanta a cikin Meseta Tsakiya da Ebro Basin, sai dai a gefen kogin Rio Ebro, inda zafi yake da yawa.<ref name=":0" />
Yanayin teku yana da yawa a arewacin ƙasar, daga Pyrenees zuwa yankin arewa maso yamma, wanda ke da sanyi mai sauƙi, zafi amma ba lokacin zafi ba, kuma yawan ruwan sama ya bazu a cikin shekara. Yanayin zafi ya bambanta kadan, duka a rana da kuma yanayi.<ref name=":0" /> Sakamakon matsakaici na teku, duk da haka, ya ragu a yankunan cikin gida, inda yanayin zafi ya kasance 9 zuwa 18 ° C (48 zuwa 64 ° F) ya fi matsananci fiye da yanayin zafi a bakin tekun.<ref name=":0" /> Tsakanin daga Tekun Atlantika yana shafar hazo, kuma akwai karancin ruwan sama a gabas fiye da yamma.<ref name=":0" /> Autumn (Satumba zuwa Nuwamba) shine lokacin da ya fi ruwan sama, yayin da Yuli shine watan da ya fi bushewa.<ref name=":0" /> Babban danshi da iskar da ke kan iyaka suna sa hazo da hazo ya zama ruwan dare a bakin tekun arewa maso yamma; wannan abin da ya faru ba ya faruwa akai-akai a cikin ƙasa, duk da haka, saboda duwatsu suna samar da shingen da ke hana danshi na teku.<ref name=":0" />
Yankin yanayi na Bahar Rum ya taso ne daga Filin Andalusia tare da bakin tekun kudanci da gabas har zuwa Pyrenees, a gefen tekun tsaunin da ke kan gabar teku. Jimlar ruwan sama a wannan yanki ya yi ƙasa da na sauran Spain, kuma yana mai da hankali ne a ƙarshen lokacin kaka – lokacin hunturu.[] Gabaɗaya, ruwan sama kaɗan ne, sau da yawa ba ya isa, ba daidai ba, kuma ba abin dogaro ba ne.[1] Yanayin zafi a yankin Bahar Rum yawanci yana da matsakaici a duka lokacin rani da hunturu, kuma canjin yanayin zafin rana ya fi na yankin nahiyoyi iyaka. Zazzabi a watan Janairu yawanci matsakaita 10 zuwa 13 °C (50 zuwa 55 °F) a yawancin yankin Bahar Rum, kuma sun fi sanyi 9 °C (48 °F) a yankin arewa maso gabashin gabar tekun kusa da Barcelona. A cikin hunturu, yanayin zafi a cikin ƙasar Andalusian Plain yana ɗan ƙasa kaɗan fiye da na bakin teku. Zazzabi a watan Yuli da Agusta matsakaita 22 zuwa 27 °C (72 zuwa 81 °F) a bakin teku da 29 zuwa 31 °C (84 zuwa 88 °F) mafi nisa cikin ƙasa, tare da ƙarancin zafi.[1] Yankin Bahar Rum yana da alamar iskar Leveche-zafi, bushewa, kogin gabas ko kudu maso gabas wanda ya samo asali daga Arewacin Afirka.[1] Waɗannan iskoki, waɗanda wasu lokuta suke ɗaukar ƙura, sun fi yawa a lokacin bazara.[1] Iska mai sanyin gabas, Levante, tana ratsawa tsakanin Sistema Penibetico da tsaunin Atlas na Arewacin Afirka.
== Birane da yanayin jama'a ==
[[Fayil:Spain_met.png|thumb|Manyan birane a Spain]]
[[Fayil:Natural_resources_of_Spain.png|thumb|Albarkatun kasa na Spain. Karfe suna cikin shuɗi: Fe - ƙarfe, Cu - jan ƙarfe, Sn - tin, Hg - mercury, W - tungsten, U - uranium, PM don polymetals (Pb, [[Zinc|Zn]] da sauransu), PY don pyrite. Abubuwan da ke cikin burbushin halittu suna cikin ja: C - kwal, L - lignite, O - [[mai]], G - iskar gas, OS - mai. A cikin rawaya: K - potash, P - phosphorite.]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8gh86med5p0j6ps2jkccy97q8hwlykx
Yanayin yankin Curaçao
0
111212
823218
691722
2026-04-21T04:20:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823218
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Curacao_Dushi_(34800928041).jpg|thumb|Bayanan sama na bakin tekun Curaçao]]
[[Fayil:Curaçao2021OSM.png|thumb|Babbar taswirar Curaçao]]
[[Fayil:Curacao_Iguana_iguana_2021_2.jpg|thumb|Green Iguana daga Curaçao]]
Curaçao, da sauran tsibirai na ABC da [[Trinidad da Tobago]], suna kan iyakar nahiyar Amurka ta Kudu. Yana da tsibiri mai laushi tare da yanayin tuddai gabaɗaya; mafi girman batu shine Christoffelberg {{Convert|372|m|ft}} a arewa maso yamma.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook – Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/curacao/ |access-date=28 November 2017 |website=cia.gov |archive-date=4 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504114256/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/curacao/ |url-status=dead }}</ref> Bayanan bakin teku, hanyoyin shiga da maɓuɓɓugar ruwa masu zafi suna ba da tushen ma'adanai na halitta, yanayin zafi, da ruwan teku da aka yi amfani da shi a cikin hydrotherapy da mesotherapy, yana mai da tsibirin ɗaya daga cikin yankuna masu yawa a yankin. A gefen kudu maso gabas akwai karamin tsibirin Klein Curaçao.<ref name="CIA World Factbook- Curaçao">{{Cite web |title=CIA World Factbook- Curaçao |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/curacao/ |access-date=15 July 2019 |archive-date=4 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504114256/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/curacao/ |url-status=dead }}</ref>
== Tsire-tsire ==
Furen Curacao ya bambanta da tsibiran tsibiri na wurare masu zafi. Guajira-Barranquilla xeric scrub shine mafi shahara, tare da nau'ikan cacti iri-iri, ciyayi masu ƙaya, tsire-tsire, da bishiyar watapana (Libidibia coriaria; wanda ake kira divi-divi akan Aruba), waɗanda sune halayen tsibiran ABC da alamar ƙasa ta Aruba. Brassavola nodosa wani nau'in jure fari ne na Brassavola, ɗaya daga cikin 'yan orchids da ke cikin tsibiran ABC. Cacti sun haɗa da Melocactus da nau'in Opuntia kamar Opuntia stricta.
[[Fayil:Melocactus_macracanthos_subsp._macracanthos_(6253748197).jpg|thumb|300x300px|Melocactus macracanthos a Curaçao]]
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">''21)">citation needed<nowiki></span></nowiki>'']</sup>
== Yanayi ==
Curaçao yana da yanayi mai zafi, mai raɗaɗi (Köppen yanayin yanayi na BS) tare da lokacin rani daga Janairu zuwa Satumba da lokacin rigar daga Oktoba zuwa Disamba. Ruwan sama ya yi karanci, kawai milimita 450 (inci 18) a kowace shekara; musamman lokacin damina ya fi bushewa fiye da yadda ake yi a yanayin zafi; a lokacin rani, kusan ba ya yin ruwan sama. Sakamakon karancin ruwan sama, yanayin Curaçao yana da bushewa; musamman a arewacin gabar tekun tsibirin. Yanayin zafi yana da ɗanɗano kaɗan, tare da ƙananan bambance-bambancen da aka auna a cikin shekara. Iskar cinikin tana sanyaya tsibirin da rana kuma tana dumi da dare. Watan mafi sanyi shine Janairu tare da matsakaicin zafin jiki na 26.6 °C (80 °F); mafi zafi shine Satumba tare da matsakaicin zafin jiki na 29.1 °C (84 °F). Matsakaicin matsakaicin matsakaicin zafin shekara shine 31.4 °C (89 °F). Matsakaicin zafin jiki na shekara shine 25.7 °C (78 °F). Ruwan ruwan tekun da ke kusa da Curacao yana kusan 27 °C (81 °F) kuma yana da sanyi (matsayin 25.9 °C (78.6 °F)) daga Fabrairu zuwa Maris, kuma mafi zafi (mafi 28.2 °C (82.8 °F)) daga Satumba zuwa Oktoba.
Saboda Curaçao yana arewacin yankin Intertropical Convergence Zone kuma a cikin wani yanki na ƙananan bambance-bambance inda iskõki ke gudana a layi daya zuwa gabar teku, yanayin sa ya bushe sosai fiye da yadda ake tsammani ga gefen arewa maso gabashin nahiyar a latitude. Ruwan sama kuma yana da matukar bambanci daga shekara zuwa shekara, yana da alaƙa da El Niño Southern Oscillation. Kadan kamar 200 millimeters ko 8 inci na iya faɗuwa a cikin shekara mai ƙarfi ta El Niño, amma kusan 1,150 millimeters o 45 inci ba a sani ba a cikin shekaru masu ƙarfi na La Niña.
Curaçao tana waje da Babban Yankin Ci Gaban Guguwa na Tropical na Atlantic, amma har yanzu suna shafar su a wasu lokuta, Kaisar yadda Guguwar Hazel a 1954, Anna a 1961, Felix a 2007, da Omar a 2008. Guguwar Hazel ta haifar da ambaliyar ruwa a Curaçao, ta lalata gada da madatsar ruwa da yawa. Ya haifar da asarar $ 350,000 (1954 USD). <ref>{{Cite web |year=2010 |title=Hurricanes and Tropical Storms in the Netherlands Antilles and Aruba |url=http://www.meteo.an/include/Pub/documents/HurricanesandTropicalStorms.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425021254/http://www.meteo.an/include/Pub/documents/HurricanesandTropicalStorms.pdf |archive-date=April 25, 2012 |access-date=2011-11-08 |publisher=Meteorological Service Netherlands Antilles and Aruba |pages=18, 29}}</ref> Babu wata guguwa da ta sauka a Curaçao tun lokacin da Cibiyar Guguwa ta Amurka ta fara bin diddigin guguwa. Curaçao, duk da haka, guguwa ta shafi kai tsaye ta hanyar guguwa mai zafi sau da yawa; na baya-bayan nan shine Guguwar Tomas 2010, Cesar a cikin 1996, Joan a cikin 1988, Cora da Greta a cikin 1978, Edith da Irene a cikin 1971, da Francelia a cikin 1969. Tomas ya wuce Curaçao a matsayin guguwa mai zafi, ya sauka har zuwa {{Convert|265|mm|1}} in) na ruwan sama a tsibirin, kusan rabin ruwan sama na shekara-shekara a rana ɗaya.<ref>{{Cite web |date=1 November 2010 |title=Doden door noodweer op Curaçao |url=http://www.nu.nl/buitenland/2369389/doden-noodweer-curaao.html |access-date=1 November 2010 |publisher=Netherlands National News Agency |language=nl}}</ref> Wannan ya sanya Tomas daya daga cikin abubuwan da suka fi ruwan sama a tarihin tsibirin, da kuma daya daga cikin mafi muni; ambaliyar ta kashe mutane biyu kuma ta haifar da lalacewa sama da NAƒ50 miliyan (US $ 28 miliyan). <ref>{{Cite web |date=2 November 2010 |title=Damdoorbraken in Curaçao door storm Tomas |url=http://www.myheadlines.org/modules.php?op=modload&name=MyHeadlines&file=index5&sid=1558&cid=3586951&source=Nieuws.nl |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110618091320/http://www.myheadlines.org/modules.php?op=modload&name=MyHeadlines&file=index5&sid=1558&cid=3586951&source=Nieuws.nl |archive-date=18 June 2011 |access-date=2 November 2010 |publisher=Nieuws.nl |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Elisa Koek |date=6 November 2010 |title=50 miljoen schade |url=http://www.curalive.com/news/versgeperst/06nov2010-50-miljoen-schade |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708213319/http://www.curalive.com/news/versgeperst/06nov2010-50-miljoen-schade |archive-date=8 July 2011 |publisher=versgeperst.com |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Redactie Aworaki |date=2 November 2010 |title=Twee doden op Curaçao door Tropische Storm Tomas |url=http://www.rnw.nl/caribiana/article/twee-doden-op-curacao-door-tropische-storm-tomas |publisher=Aworaki.nl}}</ref>
Dangane da Emissions Database for Global Atmospheric Research, matsakaicin hayakin carbon dioxide ga kowane mutum a tsibirin ya kai tan 52 a cikin 2018, na biyu mafi girma a duniya.<div style="width:100%">{{Weather box}}
== Canjin yanayi ==
Matsakaicin yanayin zafi ya tashi sosai a cikin shekaru 40 da suka gabata a cikin Caribbean Netherlands kuma Curaçao ya sami kwanakin da suka fi zafi da ƙananan dare masu sanyi.<ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2021-11-15 |title=Climate change becomes an existential crisis on the islands |url=https://www.curacaochronicle.com/post/main/climate-change-becomes-an-existential-crisis-on-the-islands/ |access-date=2022-07-15 |website=Curacao Chronicle}}</ref> Kwamitin Intergovernmental kan Canjin Yanayi ya yi hasashen cewa idan yanayin iska ya karu da digiri 1.4, za a sami raguwar 5% zuwa 6% a cikin ruwan sama, karuwar mitar da tsananin abubuwan da suka faru na matsanancin yanayi (gami da karuwar 66% a cikin ƙarfin guguwa), da kuma hauhawar matakin teku na mita 0.5- zuwa 0.6 a cikin Caribbean Netherlands.<ref name=":2" />
</div>Yankin teku na arewa yana sauka sosai a cikin {{Convert|60|m}} m (200 na bakin tekun Curaçaoan. Wannan raguwa an san shi da "blue edge".
A Curaçao, ana iya samun manyan tsarin ilimin ƙasa guda huɗu: tsarin lava, tsarin Knip, tsarin Mid-Curaçao da tsarin dutse.<ref>{{Cite web |title=CARMABI Research Station Curaçao |url=http://www.researchstationcarmabi.org/ecosystems/geology |website=researchstationcarmabi.org}}</ref>
Curaçao ya[[Clay|laka]]-linkid="304" href="./Mega-annum" id="mw0Q" rel="mw:WikiLink" title="Mega-annum">Na cikin babban lardin Caribbean (CLIP) tare da mahimman bayyanar waɗancan lavas da ke cikin tsibirin wanda ya kunshi Curaçao Lava Formation (CLF). CLF ya kunshi kilomita 5 na lavas na matashin kai tare da wasu intrusions na basalt. Shekaru na waɗannan duwatsu sun haɗa da 89 Ma don lavas da 75 Ma don sills na poikilitic, kodayake wasu jerin na iya fashewa har zuwa 62-66 Ma, suna sanya su a cikin lokacin Cretaceous. Abubuwan da suka hada sun hada da matashin Picrite a tushe, sannan kuma lavas na tholeiitic, sannan hyaloclastites, sannan sills na poikilitic. An ɗaga CLF a hankali har sai an Kafawa ƙuƙwalwar dutse na Eocene-Miocene, kafin bayyanar ƙarshe sama da matakin teku. Christoffelberg da ɓangaren Zevenbergen (Seven Hills) na tsibirin suna da bayyanar Tsarin Knip. Wannan tsari ya haɗa da ajiyar ruwa mai zurfi na [[yashi]] mai laushi da yumɓu mai kyau, wanda aka rufe shi da [[Silicon dioxide|siliceous]] chert wanda ke dauke da radiolarians. Tsakiyar Curaçao ta ƙunshi ƙasa mai laushi daga CLF da dutse mai laushi.<ref>{{Cite journal |last=Loewen |first=M.W. |last2=Duncan |first2=R.A. |last3=Krawl |first3=K. |last4=Kent |first4=A.J. |last5=Sinton |first5=C.W. |last6=Lackey |first6=J. |year=2011 |title=Prolonged volcanic history for the Curaçao Lava Formation inferred from new 40Ar-39Ar ages and trace phase geochemistry |journal=American Geophysical Union, Fall Meeting 2011, Abstract Id. V51D-2542 |volume=2011 |pages=V51D–2542 |bibcode=2011AGUFM.V51D2542L}}</ref><ref>{{Cite journal |last=van Buurt |first=Gerard |year=2010 |title=A Short Natural History of Curaçao. In: Crossing Shifting Boundaries, Language and Changing Political status in Aruba, Bonaire and Curaçao |url=https://www.dcbd.nl/sites/www.dcbd.nl/files/documents/Short%20Natural%20History%20of%20Cura%C3%A7ao%202010.pdf |url-status=dead |journal=Proceedings of the ECICC-conference, Dominica 2009 |volume=I |pages=229–256 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190519204621/https://www.dcbd.nl/sites/www.dcbd.nl/files/documents/Short%20Natural%20History%20of%20Cura%C3%A7ao%202010.pdf |archive-date=19 May 2019 |access-date=3 September 2018}}</ref>
[[Fayil:Grote_Knip_Kenepa_Grandi_Curacao_(36561697451).jpg|thumb|300x300px|Garin Garin Ginin]]
Curaçao tana da rairayin bakin teku da yawa. Yawancin suna gefen kudu na tsibirin. Mafi sanannun sune:
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qcdekhbro6pjow2xzvlsxyxuvrnz8m7
Yanayin ƙasa na Mato Grosso do Sul
0
111218
823221
788218
2026-04-21T04:28:43Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823221
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mato Grosso do Sul ( lit. 'Kudu maso gabashin Brazil') babban jiha ce a cikin ƙungiyoyi 27 na [[Brasilia|Brazil]], wanda ke da yankin Tsakiyar Yamma, yana iyaka da wasu Brazil biyar: Mato Grosso (a arewa), Goiás da Minas Gerais (arewa maso gabas), São Paulo (gabas) da Paraná); da na kasa Amurka guda biyu: Paraguay (kudu da kudu maso yamma) da Bolivia (yamma). An raba shi zuwa gundumomi 79 kuma da fadin kasa murabba'in kilomita 357,145.532, wanda ya kai girman kasar Jamus. Tare da yawan nau'ikan 2,839,188 a cikin 2021, Mato Grosso do Sul ita ce jiha ta 21st mafi yawan jama'a a Brazil.
Campo Grande babban birni ne kuma birni mafi girma na Mato Grosso do Sul. [[Tattalin arzikin Najeriya|Tattalin arzikin]] jihar ya dogara ne akan noma da kiwo. Ketare a kudu ta Tropic na Capricorn, Mato Grosso do Sul gabaɗaya yana da yanayi mai dumi, wani lokacin zafi, da ɗanɗano, kuma yawancin raƙuman ruwa na kogin Paraná ke haye su. Jihar tana da kashi 1.3% na al'ummar Brazil kuma tana da alhakin kashi 1.5% na GDP na Brazil. Mato Grosso do Sul kuma sananne ne da yanayin yanayi, kuma wuri ne na yawon shakatawa na cikin gida da na waje. Ƙauyen Pantanal ya ƙunshi gundumomi 12 kuma yana ba da nau'ikan flora da fauna iri-iri, tare da gandun daji, bankunan yashi na halitta, savannas, wuraren kiwo, filaye da bushes. Birnin Bonito, a cikin dutsen Bodoquena, yana da kogo na tarihi, koguna na halitta, koguna, wuraren shakatawa da kuma kogon Gruta do Lago Azul.
Sunan Mato Grosso do Sul Portuguese ne don "Bush mai kauri na Kudu"; An gaji sunan ne daga jihar Mato Grosso dake makwabciyarta ta arewa, wadda daga cikinta ta rabu a ranar 1 ga Janairun 1979. Har yanzu ana kiran jihar da "Mato Grosso" a cikin jawabai. Sauran sunayen da aka ba da shawarar, a lokacin rabuwa da kuma bayan haka, sun haɗa da "Pantanal" (magana ga mafi kyawun yanayin yanayinsa) da "Maracaju" (wani nuni ga Dutsen Maracaju wanda ya ketare jihar daga arewa zuwa kudu).
== Yanayin ƙasa ==
=== Yanayi ===
[[Fayil:Mato_Grosso_do_Sul_Köppen.svg|left|thumb|Taswirar nau'ikan yanayi na Köppen na Mato Grosso do Sul]]
Mato Grosso do Sul yana da [[Yanayin zafi]] da na wurare masu zafi. Matsakaicin [[ruwan sama]] na shekara-shekara shine 1471.1 mm. Janairu shine watan da ya fi zafi, tare da matsakaicin matsakaicin 34 ° C (93.2 ° F) da mafi ƙarancin 24 ° C (75.2 ° F) kuma mafi ƙaranci na ruwan sama; Yuli yana fuskantar yanayin sanyi, tare da Matsakaicin matsakaici na 25 ° C (77 ° F) na -2.0 ° C (28 ° F) le [[rana]].
=== Shuke-shuke ===
Yanayin "cerrado" yana da nau'i mai yawa na savanna da ke haye ta dazuzzuka da kwaruruka. Wannan muhallin ya ƙunshi nau'ikan ciyayi iri-iri. Ana samun filayen ɗanshi da hanyoyin dabino "buriti" inda tebur ɗin ruwa ke kusa da saman. Dazuzzukan masu tsayi suna faruwa ne a cikin tudu masu tsayi, kuma dazuzzukan mesophytic suna girma akan ƙasa mai albarka. Bishiyoyin "cerrado" suna da kututtukan murɗaɗɗen kututtukan da aka lulluɓe cikin haushi mai kauri, kuma ganyen nasu yawanci fa'ida ne kuma mai ƙarfi. Yawancin tsire-tsire masu tsire-tsire suna da tushe mai yawa don adana ruwa da abubuwan gina jiki. Tsire-tsire masu kauri da tushen bawon suna aiki azaman daidaitawa ga gobarar lokaci-lokaci da ke mamaye filin cerrado, yana kare su daga lalacewa da ba su damar sake toho bayan gobarar.
Jihar tana cikin yammacin Brazil, a cikin yankin da yawancin marshes na Pantanal ke zaune. Mafi girman tsawo shine 1,065 m tsawo Morro Grande.
== Tarihi ==
A cikin shekarun 1630, Jesuits sun kuma kafa gajeren aikin tsakanin Mutanen Guaraní a yankin Itatín na Mato Grosso do Sul na yanzu, Brazil. Bandeirantes ne suka hallaka su kuma 'yan asalin sun hallaka su.{{Sfn|Gott|1993}}{{Sfn|Henning|1978}}
Mutanen farko ko 'yan asalin Mato Grosso do Sul, musamman da ke zaune a yankin Nhande Ru Marangatu mai zafi, sune Guarani-Kaiowá, waɗanda ba' 'Yan asalin ƙasar ba suka tuntubi su a cikin 1800s.
A ranar 11 ga Oktoba, 1977, an kirkiro jihar ta hanyar raba jihar Mato Grosso . Matsayinta a matsayin jiha ya fara aiki sosai bayan shekaru biyu a ranar 1 ga Janairu, 1979. Sabuwar jihar ta kuma haɗa da dukan tsohon yankin Ponta Porã.
== Yawan jama'a ==
{{Historical populations|19=1940|20=238640|21=1950|22=309395|23=1960|24=579652|25=1970|26=1010731|27=1980|28=1401151|29=1991|30=1778741|31=2000|32=2078070|33=2010|34=2449024|35=2022|36=2757013}}
A cewar IBGE na shekara ta <sup>2</sup>, akwai mutane 2,372,000 da ke zaune a jihar. Yawan jama'a ya kasance mazauna 6.4 / km2.
Birane: 84.7% (2006); Girman jama'a: 1.7% (1991-2000); [[Gida|Gidaje]]: 689,000 (2006)
Ƙididdigar PNAD (National Research for Sample of Domiciles) ta ƙarshe ta bayyana lambobi masu zuwa: 1,293,797 Brown (Multiracial) mutane (46.9%), 1,168,407 White mutane (42.4%), 179,101 Black mutane (6.5%), 96,029 Amerindian mutane (3.5%), 19,616 Asiya mutane (0.7%). <ref>{{Cite web |title=Censo 2022 - Panorama |url=https://censo2022.ibge.gov.br/panorama/}}</ref>
A cikin yankunan Cerrado, galibi a kudu, tsakiya da gabas, akwai rinjaye na [[Gona|manoma]] na Kudancin Brazil na Mutanen Espanya, Jamusanci, Portuguese, Italiyanci da Slavic.
Dangane da binciken DNA na autosomal daga shekara ta 2008, abubuwan da suka faru na Mato Grosso do Sul sune 73,60% na Turai, 13,90% na Afirka da 12,40% na 'yan asalin Amurka.<ref>{{Cite web |title=Untitled Document |url=http://bdtd.bce.unb.br/tedesimplificado/tde_busca/arquivo.php?codArquivo=3873 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706162307/http://bdtd.bce.unb.br/tedesimplificado/tde_arquivos/36/TDE-2008-08-21T100337Z-3085/Publico/2008_NeideMOGodinho.pdf |archive-date=6 July 2011 |access-date=23 May 2015}}</ref> Bugu da ƙari, bisa ga binciken DNA daban-daban na 2013, abubuwan da suka faru na Mato Grosso do Sul sune: 58.8% na Turai, 25.9% na Amerindian da 15.3% na Afirka, bi da bi.
=== Manyan birane ===
[[Fayil:VA_Avenida_Afonso_Pena.jpg|right|thumb|Hoton sama na Campo Grande, babban birnin.]]
=== Ilimi ===
[[Fayil:Parque_das_nações_indígenas_campo_grande_brasil_20180424_173119.jpg|right|thumb|Campo Grande ita ce cibiyar ilimi mafi muhimmanci a jihar.]]
Akwai jami'o'i sama da 44 a duk jihar Mato Grosso do Sul.<ref>{{Cite web |last=OnLine - Hospedagens e Desenvolvimento de Web Sites |title=Faculdades reconhecidas pelo MEC, Vestibular, Apostilas, Universitário, Profissão, Professor |url=http://www.seruniversitario.com.br/ |access-date=23 May 2015 |website=Ser Universitário |archive-date=13 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613055510/http://www.seruniversitario.com.br/ |url-status=dead }}</ref>
==== Cibiyoyin ilimi ====
[[Fayil:Pantanal,_south-central_South_America_5170.jpg|right|thumb|Pantanal]]
* [http://www.ufms.br Jami'ar Tarayya ta Mato Grosso do Sul] (UFMS) (Jami'ar Tarayyar Mato Grosson do Sul)
* [https://ifms.edu.br Cibiyar Ilimi, Kimiyya da Fasaha ta Tarayya ta Mato Grosso do Sul] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230409145829/https://ifms.edu.br/ |date=2023-04-09 }} (IFMS) (Cibiyar Ilimi, Fasaha da Fasaha na Tarayya ta Maato Grosso da Sul)
* Kogin Paraguay a Mato Grosso do Sul Jami'ar Jihar Mato Grosson do Sul (UEMS) (Jami'ar Jihare ta Mato Grosse do Sul)
* Jami'ar Tarayya da Grande Dourados (UFGD) (Jami'ar Tarayyar Yankin Dourados)
* [http://www.ucdb.br Jami'ar Katolika ta Dom Bosco] (UCDB) (Jami'ar Katolika na Dom Bosco)
* [http://www.uniderp.br Jami'ar Ci Gaban Jiha da Yankin Pantanal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409060814/http://www.uniderp.br/ |date=2008-04-09 }} (Uniderp) (Jami'ar Ci gaban Jiha da Yanki na Pantanal)
== Tattalin Arziki ==
sashen sabis shine mafi girman bangare na GDP a 46.1%, sannan bangaren masana'antu a 22.7%. [[Noma|Aikin noma]] yana wakiltar 31.2%, na GDP (2004). Mato Grosso do Sul fitarwa: [[Waken suya|soya]] 34.9%, alade da kaza 20.9%, naman sa 13.7%, ma'adinai 8%, fata 7.4%, katako 5.1% (2002).
=== Aikin noma ===
[[Fayil:Dourados_MS_milho_(Valter_Campanato)4set2009.jpg|right|thumb|Mai girbi a gonar masara a Dourados.]]
Dangane da bayanai daga 2020, idan Mato Grosso do Sul ƙasa ce, za ta zama ta biyar mafi girma a duniya mai samar da tsaba. A cikin 2020, Mato Grosso do Sul ita ce ta 5th mafi girma mai samar da hatsi a kasar, tare da 7.9%. A cikin soya, ya samar da tan miliyan 10.5 a cikin 2020, ɗaya daga cikin manyan jihohin samarwa a Brazil, a kusa da matsayi na 5. Ita ce ta 4th mafi girma mai samar da sukari, tare da kusan tan miliyan 49 da aka girbe a cikin girbi na 2019/20. <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br" /> A cikin 2019, Mato Grosso do Sul kuma yana ɗaya daga cikin manyan masu samar da [[masara]] a ƙasar tare da tan miliyan 10.1. A cikin samar da maniyyi, Brazil ta samar da jimlar tan miliyan 17.6 a cikin 2018. Mato Grosso do Sul ita ce ta 6th mafi girma a kasar, tare da 721 dubu ton.
=== Dabbobi ===
Jihar tana da garken shanu na 4 mafi girma a Brazil, tare da jimlar shanu miliyan 21.4. Jiha babbar mai fitar da naman sa ce, amma kuma kaji da naman alade. A cikin kiwon kaji, jihar tana da, a cikin 2017, garken tsuntsaye miliyan 22. A cikin naman alade, a cikin 2019, Mato Grosso do Sul ya kashe fiye da dabbobi miliyan 2. Jihar tana da matsayi na 7 na Brazil a cikin kiwon alade, tana motsawa zuwa zama mai samar da alade na 4 a cikin shekaru masu zuwa.
=== Ma'adinai ===
A cikin 2017, Mato Grosso do Sul yana da 0.71% na shiga cikin ma'adinai na kasa (matsayi na 6 a cikin ƙasar). Mato Grosso do Sul yana da samar da baƙin ƙarfe (ton miliyan 3.1 a darajar R $ 324 miliyan) da Manganese (ton dubu 648 a darajar dala miliyan 299).
=== Masana'antu ===
[[Fayil:Fabrica-metalfrio-tres-lagoas.jpg|left|thumb|Hedikwatar Metalfrio a Três Lagoas, masana'antar masana'antar sanyaya ta Brazil.]]
Mato Grosso do Sul yana da GDP na masana'antu na R $ 19.1 biliyan a cikin 2017, daidai da 1.6% na masana'antar ƙasa. Tana daukar ma'aikata 122,162 a cikin masana'antar. Manyan bangarorin masana'antu sune: Ayyukan Masana'antu na Jama'a, kamar Wutar Lantarki da Ruwa (23.2%), Gine-gine (20.8%), Abinci (15.8%), Pulp da Takarda (15.1%) da kuma Petroleum Derivatives da Biofuels (12.5%). Wadannan bangarori 5 sun fi mayar da hankali 87.4% na masana'antar jihar.
A cikin birnin Três Lagoas, samar da [[takarda]] da cellulose yana da yawa. Mato Grosso do Sul ya yi rikodin ci gaba sama da matsakaicin ƙasa a cikin samar da cellulose, ya kai alamar hekta miliyan 1 na shuka eucalyptus, ya faɗaɗa wurin shakatawa na masana'antu a cikin ɓangaren kuma ya karfafa kansa a matsayin mafi girman mai fitar da samfurin a cikin ƙasar a farkon kwata na 2020. Tsakanin 2010 da 2018, samarwa a kudancin Mato Grosso ya karu da kashi 308%, ya kai mita cubic miliyan 17 na itace mai zagaye don takarda da cellulose a cikin 2018. A cikin 2019, Mato Grosso do Sul ya kai jagorancin fitarwa a cikin samfurin a cikin ƙasar, tare da tan miliyan 9.7 da aka yi ciniki: 22.20% na jimlar fitar da kwayar Brazil a wannan shekarar.
== Infrastructure ==
[[Fayil:Aeroporto_Internacional_de_Campo_Grande_-_panoramio_-_Rodrigo_Santos.jpg|thumb|Filin jirgin saman Campo Grande.]]
[[Fayil:Ponte_Rubinéia_4.jpg|left|thumb|Ferrovia Norte Brasil, ya shimfiɗa a kan Kogin Paraná, tsakanin jihohin Mato Grosso do Sul da São Paulo.]]
[[Fayil:BR-163_trecho_duplicado_Mato_Grosso_do_Sul.jpg|right|thumb|BR-163, sau biyu a cikin Mato Grosso do Sul.]]
[[Fayil:HidreletricaJupia.jpg|left|thumb|Injiniya Souza Dias Dam.]]
A cikin 2022, Mato Grosso do Sul yana da, tsakanin birni, Mato Grosson do Sul da manyan hanyoyi na tarayya, kilomita 45,176.8 na manyan hanyoyi na gari, kilomita 15,084.0 na manyan hanyoyi da kuma kilomita 3,197.6 na manyan hanyoyi. A cikin 2022 akwai kimanin kilomita 8,000 na hanyoyi masu kyau (tsakanin manyan hanyoyi na jihohi da na tarayya). A cikin BR-163 akwai kimanin kilomita 120 na manyan hanyoyi a cikin 2022, tare da shirin nan gaba don samun jimlar kilomita 847 na kwafin, ƙetare duk jihar. Sauran mahimman hanyoyi a cikin jihar sune BR-262, BR-060 da BR-267. Kamar yadda jihar ce da ta zama mafi yawan jama'a a cikin shekarun 1970s, hanyar sufuri tana cikin tsari mai kyau na juyin halitta, kuma tana ci gaba da kasancewa hanyar sadarwa mai ƙarancin jama'a.<ref>{{Cite web |title=Duplicação avança na BR-163/MS |url=https://www.msvia.com.br/resources/files/misc/0197213c0bd64c87832524276c2e39c9_revista-9-jun15.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220910143428/https://www.msvia.com.br/resources/files/misc/0197213c0bd64c87832524276c2e39c9_revista-9-jun15.pdf |archive-date=2022-09-10 |access-date=2022-09-12}}</ref>
Har ila yau, jihar tana da layin dogo guda biyu: Estrada de Ferro Noroeste do Brasil, wanda ke haɗa tsakiyar yammacin jihar São Paulo da birnin Corumbá, a Mato Grosso do Sul, a kan Kogin Paraguay, tare da kilomita 1,330 a tsawon; da Ferrovia Norte Brasil, wanda ya haɗa birnin Santa Fé do Sul da Rondonópolis tun 1989, yana ɗaya daga cikin manyan hanyoyin don kwararar hatsi a yankin, tare da kilometres 755 suna haɗa arewa maso yammacin São Paulo da kudancin Mato Gros.
Jirgin ruwa na kogi, wanda ya sake zama mahimmanci, yana rasa matsayinsa. Hanyoyi biyu na kogi sun hada da jihar, dukansu suna cikin kwarin Río de la Plata. Kogin Paraguay ya haɗa jihar tare da ƙasashe makwabta Paraguay da Argentina, kuma tare da Mato Grosso ta hanyar tashar jiragen ruwa ta Cáceres. Babban kayayyakin da kogin ke jigilar su ne: ƙarfe da ma'adanai na manganese, siminti, itace, kayan man fetur da shanu. A cikin 1999, wannan hanyar ruwa ta fara jigilar sukari, ta tashi daga Porto Murtinho. Manyan tashoshin jiragen ruwa sune Corumbá (Corumbá, Ladário da Porto Esperança) da Porto Murtinho . A ƙarshe, [[Paraná-Tieté Waterway|Hanyar Ruwa ta Paraná-Tieté]] ta ratsa Kogin Paraná .
Game da Filin jirgin sama na kasa da kasa:
* Campo Grande - An raba aikin '''Filin jirgin saman Campo Grande''' tare da Cibiyar Jirgin Sama ta Campo Grande. Filin jirgin saman yana da hanyoyi biyu. Ginin Babban filin jirgin sama, wanda aka yi da siminti, ya fara ne a 1950 kuma an gama shi a 1953. An kammala tashar fasinja a shekara ta 1964, kuma a cikin 1967 an gina bangarorin kankare don jiragen soja da na farar hula. Yayinda bukatar jirgin sama ta kasuwanci ta karu, ya zama dole a fadada filin jirgin sama na farar hula, wanda aka kammala shekaru 12 bayan an gina shi. Infraero ne ke gudanar da filin jirgin sama tun 1975.
=== Sauran filayen jirgin sama ===
* Filin jirgin saman yankin Dourados
* Filin jirgin saman Bonito
== Abubuwa daban-daban ==
[[Vehicle|Motoci]]: 835,259 (Yuni 2009); [[Salula|Wayar hannu]]: miliyan 2,407 (Yuli/2009); Wayara: 471,000 (Afrilu 2007); Birane: 78 (2007)
== Yawon shakatawa ==
[[Fayil:RiodaPrataemBonito.jpg|left|thumb|Rio da Prata (River of Silver) a cikin Jardim .]]
[[Fayil:Flutuacao_Nascente_Azul_Bonito_MS.jpg|right|thumb|Rashin nutsewa na nishaɗi a Bonito.]]
Babban birni na yawon bude ido a jihar shine Bonito, wanda ake la'akari da babban birnin yawon shakatawa a Brazil. Babban abubuwan jan hankali shine shimfidar wurare na halitta, da nutsewa a cikin koguna na ruwa mai haske, magudanan ruwa, koguna da sinkholes. Tare da Jardim, Guia Lopes da Laguna da Bodoquena, ita ce babbar karamar hukuma da ta haɗa da wuraren yawon bude ido na yankin. Pantanal kuma yanki ne na ziyarar da yawa.
Ponta Porã, Bela Vista da Porto Murtinho, kasancewar suna kan iyaka da Paraguay, suna karɓar baƙi da yawa, kuma tare da gina Bioceanic Corridor, Porto Murtinha za ta sami karuwa mai yawa a yawon shakatawa na kasuwanci.<ref>{{Cite web |title=Município de Porto Murtinho investe em estratégias de fomento ao turismo |url=http://www.portomurtinho.ms.gov.br/noticia/553/municipio-de-porto-murtinho-investe-em-estrategias-de-fomento-ao-turismo |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220910140831/http://www.portomurtinho.ms.gov.br/noticia/553/municipio-de-porto-murtinho-investe-em-estrategias-de-fomento-ao-turismo |archive-date=2022-09-10 |access-date=2022-09-12}}</ref>
== Fadar ==
Mauro Michael Munhoz ne ya tsara tutar Mato Grosso do Sul. Fararen layi ya raba kusurwar kore ta hagu na sama daga sararin samaniya na dama tare da tauraron rawaya. Farin yana nuna bege, kore yana nuni ne ga tsire-tsire masu arziki na jihar, shuɗi yana wakiltar sararin sama mai girma, yayin da tauraron rawaya ke ƙara daidaito, ƙarfi da kwanciyar hankali. Tauraron da ke kan tutar shine Alphard, tauraron da ya fi haske a cikin tauraron Hydra.
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bvj7xuk4zmzwqvv3nf4vtydazkuomod
Yanayin Rio de Janeiro
0
111241
823202
722628
2026-04-21T03:03:23Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823202
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:ISS-67_City_lights_of_Rio_De_Janeiro,_Brazil.jpg|right|thumb|Bayanan tauraron dan adam na Babban Rio de Janeiro da dare]]
'''Rio de Janeiro''' tana kan iyakar yammacin wani yanki na bakin tekun Atlantika na [[Brazil]] (tsakanin gabas zuwa Ilha Grande, a kan Costa Verde, da Cabo Frio), kusa da Tropic na Capricorn, inda bakin tekun ke fuskantar gabas zuwa yamma. Da yake fuskantar kudu, an kafa birnin ne a kan wani ƙofar wannan bakin teku, Guanabara Bay (Baía de Guanabara), kuma ƙofar ta alama ce ta ƙasar da ake kira Sugar Loaf (Pão de Açúcar) - "katin kira" na birnin.<ref>{{Cite web |date=8 March 2011 |title=Where is Rio de Janeiro? |url=http://riobrazilblog.com/where-is-rio-de-janeiro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105085554/http://riobrazilblog.com/where-is-rio-de-janeiro |archive-date=5 November 2013 |access-date=12 March 2013 |publisher=Riobrazilblog.com}}</ref>
Cibiyar (Centro), ainihin Rio, tana kan filayen yammacin gabar Guanabara Bay. Babban bangare na birnin, wanda aka fi sani da Yankin Arewa ({{Interlanguage link|Zona Norte, Rio de Janeiro|pt|Zona Norte (Rio de Janeiro)}} [pt]), ya kai arewa maso yamma a kan filayen da ke kunshe da ruwa da kuma nahiyar da kuma kan tuddai da duwatsu da yawa. Yankin Kudancin (Zona Sul) na birnin, wanda ya kai ga rairayin bakin teku, an yanke shi daga tsakiya da kuma Yankin Arewa ta duwatsun bakin teku. Wadannan duwatsu da tuddai sune rassan Serra do Mar zuwa arewa maso yamma, tsohuwar jerin tsaunuka na gneiss-granite wanda ke samar da gangaren kudancin tsaunuka. Babban Yankin Yamma (Zona Oeste), wanda tsaunuka suka yanke, an sanya shi cikin sauƙi ga waɗanda ke Yankin Kudu ta hanyar sabbin hanyoyi da bututu a ƙarshen karni na 20.
Yawan mutanen birnin Rio de Janeiro, wanda ke da yanki na kilomita 1,182.3 (456.5 sq , <ref>{{Cite web |title=Area Territorial Official |url=http://www.ibge.gov.br/home/geociencias/cartografia/default_territ_area.shtm?c=5 |access-date=18 July 2007 |publisher=IBGE |language=pt}}</ref> kusan 6,000,000 ne. <ref>{{Cite web |title=Estimativas para 1° de Julho de 2006 |url=http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2005/estimativa.shtm?c=1 |access-date=18 July 2007 |publisher=[[Brazilian Institute of Geography and Statistics|IBGE]] |language=pt}}</ref> An kiyasta yawan mutanen da ke cikin babban birni a miliyan 11-13.5. An san mazaunan garin da suna ''Cariocas'' . Waƙar hukuma ta Rio ita ce "Cidade Maravilhosa", ta mawaƙa André Filho .
== Muhalli ==
Birnin yana da wuraren shakatawa da wuraren ajiyar muhalli kamar su Tijuca National Park, gandun daji na farko a duniya da [[UNESCO]] Environmental Heritage and Biosphere Reserve; Pedra Branca State Park, wanda ke da mafi girman matsayi na Rio de Janeiro, saman Pedra Brancha; Quinta da Boa Vista complex; Botanical Garden; <ref>{{Cite web |date=7 October 2005 |title="Cochicho da Mata" recria floresta dentro da floresta |url=http://www.jbrj.gov.br/materias/07_10_2005.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118155016/http://www.jbrj.gov.br/materias/07_10_2005.htm |archive-date=18 January 2012 |access-date=15 May 2017 |publisher=Instituto de Pesquisas Jardim Botânico do Rio de Janeiro |language=pt}}</ref> Zoo na Rio; Parque Lage; da Passeio Público, wurin shakatawa na farko na jama'a a [[Amurka]].<ref>{{Cite web |title=Parque Estadual da Pedra Branca (PEPB) |url=http://www.inea.rj.gov.br/unidades/pqpedra_branca.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012125009/http://www.inea.rj.gov.br/unidades/pqpedra_branca.asp |archive-date=12 October 2012 |access-date=22 September 2012 |website=Governo do Rio de Janeiro |publisher=Instituto Nacional do Ambiente |language=pt}}</ref> Bugu da kari Flamengo Park shine mafi girma a cikin birni, yana daga tsakiya zuwa yankin kudu, kuma yana dauke da gidajen tarihi da abubuwan tunawa, ban da yawancin ciyayi.
=== Muhalli da batutuwan muhalli ===
Saboda yawan masana'antu a cikin yankin birni, birnin ya fuskanci matsaloli masu tsanani na gurɓata muhalli. Guanabara Bay ya rasa wuraren mangrove kuma yana fama da raguwa daga cikin gida da masana'antu, mai da ƙarfe masu nauyi. Kodayake ruwansa yana sabuntawa lokacin da suka isa teku, bayin shine mai karɓar ƙarshe na duk hanyoyin da aka samar a bakin kogin da kuma cikin koguna da koguna da yawa da ke gudana cikinta. Matakan ƙwayoyin halitta a cikin iska sun ninka sau biyu fiye da wanda [[Hukumar Lafiya ta Duniya]] ta ba da shawarar, a wani bangare saboda yawan motoci da ke yawo.<ref>{{Cite web |last=Afra Balazina |date=21 September 2007 |title=Estudo revela poluição elevada em seis capitais |trans-title=Study reveals high pollution levels in six capitals |url=http://www1.folha.uol.com.br/folha/cotidiano/ult95u330220.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071221042944/http://www1.folha.uol.com.br/folha/cotidiano/ult95u330220.shtml |archive-date=21 December 2007 |access-date=26 October 2008 |website=Folha Online |language=pt}}</ref>
Ruwa na Sepetiba Bay yana bin hanyar da Guanabara Bay ya gano, tare da datti da yawan mutane miliyan 1.29 suka samar ba tare da magani ba a cikin rafi ko koguna. Game da gurɓataccen masana'antu, [[sharar gida mai guba]] sosai, tare da babban taro na ƙarfe mai nauyi - galibi [[zinc]] da cadmium - an zubar da su tsawon shekaru ta masana'antu a cikin gundumomin masana'antu na Santa Cruz, Itaguaí da Nova Iguaçu, waɗanda aka gina a ƙarƙashin kulawar manufofin Jiha.<ref name="OQ">{{Cite web |year=2001 |title=Contexto ambiental da Baía de Sepetiba |url=http://www.koinonia.org.br/oq/dossies/marambaia/not_contexto1.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501032842/http://www.koinonia.org.br/oq/dossies/marambaia/not_contexto1.htm |archive-date=1 May 2013 |access-date=26 October 2008 |publisher=Observatório Quilombola (OQ) |language=pt}}</ref>
Lagun Marapendi da Rodrigo de Freitas Lagoon sun sha wahala tare da sauƙin hukumomi da haɓaka a cikin yawan gine-ginen gidaje da ke kusa. Rashin fitar da datti ba bisa ka'ida ba da kuma mutuwar alge ya rage iskar oxygen na ruwa, wanda ya haifar da mutuwar kifi.<ref>{{Cite web |last=Hélio Almeida |date=11 January 2011 |title=Lagoa de Marapendi sofre com poluição da água |trans-title=Marapendi Lagoon suffers with water pollution |url=http://www.sidneyrezende.com/noticia/116507+lagoa+de+marapendi+sofre+com+poluicao+da+agua |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110119050726/http://www.sidneyrezende.com/noticia/116507+lagoa+de+marapendi+sofre+com+poluicao+da+agua |archive-date=19 January 2011 |access-date=18 November 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agência Brasil |date=18 May 2010 |title=Lagoa Rodrigo de Freitas estará despoluída até 2014, diz secretário |trans-title=Rodrigo de Freitas Lagoon will be unpolluted until 2014, says secretary |url=http://www.estadao.com.br/noticias/vidae,lagoa-rodrigo-de-freitas-estara-despoluida-ate-2014-diz-secretario,553395,0.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130518003936/http://www.estadao.com.br/noticias/vidae,lagoa-rodrigo-de-freitas-estara-despoluida-ate-2014-diz-secretario,553395,0.htm |archive-date=18 May 2013 |access-date=18 November 2012 |website=O Estado de S. Paulo |language=pt}}</ref>
Akwai, a gefe guda, alamun tsabtace muhalli a cikin tafkin da aka yi ta hanyar Haɗin gwiwar jama'a da masu zaman kansu da aka kafa a 2008 don tabbatar da cewa ruwan tafkin zai dace da wanka. Ayyukan decontamination sun haɗa da canja wurin laka zuwa manyan craters da ke cikin tafkin kanta, da kuma ƙirƙirar sabon haɗin kai tsaye da na karkashin kasa tare da teku, wanda zai ba da gudummawa don haɓaka musayar ruwa na yau da kullun tsakanin mahalli biyu. Koyaya, a lokacin wasannin Olympics tafkin ya karbi bakuncin wasannin motsa jiki kuma akwai damuwa da yawa game da yiwuwar kamuwa da cuta sakamakon datti na mutum.{{Clear}}{{Wide image|PanoramaRio.jpg|1600px|Panorama of the city of Rio de Janeiro highlighting the mountains of [[Corcovado]] (left), [[Sugarloaf Mountain (Brazil)|Sugarloaf]] (center, background) and {{ill|Dois Irmãos (Rio de Janeiro)|pt|Morro Dois Irmãos (Rio de Janeiro)|lt=Two Brothers}} ({{langx|pt|Dois Irmãos}}; right), from the [[Vista Chinesa|Chinese Belvedere]]}}
== Yanayi ==
[[Fayil:Praia_de_Copacabana_-_Rio_de_Janeiro,_Brasil.jpg|left|thumb|Kogin Copacabana a rana mai haske]]
[[Fayil:Marina_da_Glória_5.jpg|left|thumb|Marina da Glória]]
Rio tana da Yanayin savanna na wurare masu zafi (''Aw'') wanda ke kusa da yanayin zafi na wurare masu wurare masu zafi. {{Convert|27|°C|0}} Birnin yana fuskantar zafi, lokacin rani mai zafi, da zafi, hunturu mai haske. A cikin yankunan cikin gari, yanayin zafi s''Am'' da {{Convert|40|°C|0}} ° C (104 ° F) ya zama ruwan dare a lokacin rani, kodayake da wuya a tsawon lokaci, yayin da matsakaicin yanayin zafi sama na 27 ° C (81 ° F) na iya faruwa kowane wata.
Along the coast, the breeze, blowing onshore and offshore, moderates the temperature. Because of its geographic situation, the city is often reached by cold fronts advancing from [[Antatika|Antarctica]], especially during autumn and winter, causing frequent weather changes. In summer there can be strong rains, which have, on some occasions, provoked catastrophic floods and landslides. The mountainous areas register greater rainfall since they constitute a barrier to the humid wind that comes from the Atlantic.<ref>{{Cite web |title=BBC Weather – Rio de Janeiro |url=http://www.bbc.co.uk/weather/3451190 |access-date=14 May 2015 |website=BBC Weather}}</ref> The city has had rare frosts in the past. Some areas within Rio de Janeiro state occasionally have falls of snow grains and ice pellets (popularly called {{Lang|pt|granizo}}) and hail.<ref>{{Cite web |date=18 February 2013 |title=Chuvinha de granizo – Nova Iguaçu 18-2-2013 |trans-title=Little hail shower – Nova Iguaçu, 18 February 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=r2c-u7vOEdk |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211034701/https://www.youtube.com/watch?v=r2c-u7vOEdk |archive-date=11 February 2017 |access-date=26 August 2018 |publisher=YouTube |language=pt }}</ref>
Fari ba kasafai ba ne, duk da cewa yana faruwa lokaci-lokaci idan aka yi la'akari da yanayin yanayin zafi na birnin. Farin fari na Brazil na 2014-2015, mafi tsanani a yankin Kudu maso Gabas kuma mafi muni a cikin shekaru da yawa, ya shafi dukkanin samar da ruwa na yankin babban birni (wani juzu'i daga kogin Paraíba do Sul zuwa kogin Guandu shine babban tushen mesoregion mafi yawan jama'a a jihar). An yi shirin karkatar da Paraíba do Sul zuwa Sistema Cantareira (tsarin Cantareira) a lokacin rikicin ruwa na 2014 don taimakawa yankin Greater [[São Paulo]] da ke fama da fari. Duk da haka, samun isasshen ruwan sama don samar da ruwan famfo a yankunan manyan biranen biyu a nan gaba hasashe ne kawai..<ref>{{Cite web |date=5 September 2014 |title=Brazil drought crisis leads to rationing and tensions |url=https://www.theguardian.com/weather/2014/sep/05/brazil-drought-crisis-rationing |access-date=2 February 2015 |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 February 2015 |title=Paraíba do Sul River might not have enough water to rescue São Paulo's Sistema Cantareira |url=http://g1.globo.com/fantastico/noticia/2015/02/rio-paraiba-do-sul-pode-nao-ter-agua-para-socorrer-sistema-cantareira.html |access-date=2 February 2015 |publisher=G1 |language=pt}}</ref>
Roughly in the same suburbs (Nova Iguaçu and surrounding areas, including parts of Campo Grande and Bangu) that correspond to the location of the March 2012, February–March 2013 and January 2015 pseudo-hail (''granizo'') falls, there was a [[Guguwa|tornado]]-like phenomenon in January 2011, for the first time in the region's recorded history, causing structural damage and long-lasting blackouts, but no fatalities. The World Meteorological Organization has advised that Brazil, especially its southeastern region, must be prepared for increasingly severe weather occurrences in the near future, since events such as the catastrophic January 2011 Rio de Janeiro floods and mudslides are not an isolated phenomenon. In early May 2013, winds registering above {{Convert|90|km/h|0}} caused blackouts in 15 neighborhoods of the city and three surrounding municipalities, and killed one person.<ref>[http://noticias.terra.com.br/brasil/cidades/temporal-com-ventos-acima-de-90-kmh-mata-um-no-rio,5edebb5eb697e310VgnVCM4000009bcceb0aRCRD.html Storm with winds above {{Convert|90|km/h|0}} kill one in Rio] {{In lang|pt}}</ref> Rio saw similarly high winds (about {{Convert|100|km/h|0}}) in January 2015. The average annual minimum temperature is {{Convert|21|°C|0}}, the average annual maximum temperature is {{Convert|27|°C|0}}, and the average annual temperature is {{Convert|24|°C|0}}. The average yearly precipitation is {{Convert|1069|mm|1}}.
[[Fayil:Corcovado1.jpg|thumb|Ra'ayi na Yankin Kudu tare da Corcovado a bango]]
[[Fayil:Bondinho_do_Pão_de_Açúcar_by_Diego_Baravelli.jpg|thumb|Sugarloaf Cable Car yana gabatowa]]
Hakanan yanayin zafi yana bambanta dangane da tsayi, nisa daga bakin teku, da nau'in ciyayi ko amfani da ƙasa. A lokacin lokacin sanyi, sanyin gaba da iskar alfijir/safiya suna kawo sanyi mai laushi; sanyi gabas, Intertropical Convergence Zone (a cikin nau'i na iskõki daga Amazon Forest), mafi karfi da iska iska (sau da yawa daga wani extratropical cyclone) da rani evapotranspiration kawo shawa ko hadari. Don haka yanayi mai kama da damina yana da bushewa da sanyin sanyi da maɓuɓɓugan ruwa, da kuma jika sosai da lokacin rani da kaka. Sakamakon haka, yanayin zafi sama da 40 °C (104 °F), wanda zai iya faruwa kusan shekara-shekara amma ya fi zama ruwan dare a lokacin bazara, galibi yana nufin ainihin zafin “ji” ya haura 50 °C (122 °F), lokacin da akwai ɗan iska kuma yawan zafin dangi yana da girma..<ref>{{Cite web |date=23 February 2010 |title=Com sensação térmica de 48°C, cariocas se refugiram do calor nas praias |trans-title=Feeling like 48°C, cariocas bathe in beaches trying to escape from the heat |url=http://g1.globo.com/Noticias/Rio/0,,MUL1502179-5606,00-COM+SENSACAO+TERMICA+DE+C+CARIOCAS+SE+REFUGIAM+DO+CALOR+NAS+PRAIAS.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226030724/http://g1.globo.com/Noticias/Rio/0%2C%2CMUL1502179-5606%2C00-COM%2BSENSACAO%2BTERMICA%2BDE%2BC%2BCARIOCAS%2BSE%2BREFUGIAM%2BDO%2BCALOR%2BNAS%2BPRAIAS.html |archive-date=26 February 2010 |access-date=25 June 2013 |publisher=G1 |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 December 2012 |title=Sensação térmica no Rio de Janeiro chega a 50°C nesta terça-feira |trans-title=Rio de Janeiro will be feeling like 50°C this Tuesday |url=http://br.noticias.yahoo.com/sensa%C3%A7%C3%A3o-t%C3%A9rmica-rio-de-janeiro-chega-a-50-233457951.html |access-date=25 June 2013 |publisher=Yahoo! Notícias |language=pt |archive-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216124021/http://br.noticias.yahoo.com/sensa%C3%A7%C3%A3o-t%C3%A9rmica-rio-de-janeiro-chega-a-50-233457951.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=20 February 2013 |title=Sensação térmica no Rio ultrapassa os 50 graus |trans-title=Rio de Janeiro's feels like is now greater than 50 celsius |url=http://www.redetv.com.br/Video.aspx?52,15,320681,jornalismo,redetv-news,sensacao-termica-no-rio-ultrapassa-os-50-graus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213130508/http://www.redetv.com.br/Video.aspx?52%2C15%2C320681%2Cjornalismo%2Credetv-news%2Csensacao-termica-no-rio-ultrapassa-os-50-graus |archive-date=13 December 2013 |access-date=25 June 2013 |publisher=Rede TV! |language=pt}}</ref>
Rio de Janeiro ita ce ta biyu kawai ga Cuiabá a matsayin babban birnin jihar Brazil mafi zafi a waje da Arewa da Arewa maso gabas Brazil; yanayin zafi a ƙasa da {{Convert|14|°C|0}} ° C (57 ° F) yana faruwa a kowace shekara, yayin da waɗanda ke ƙasa da {{Convert|11|°C|0}} ° C (52 ° F) ba sa faruwa sau da yawa. Maganar, fazer frio ("''Yin sanyi''", watau "yanayi yana sanyi"), yawanci yana nufin yanayin zafi da ke ƙasa da {{Convert|21|°C|0}} ° C (70 ° F), wanda zai yiwu a duk shekara kuma ya zama ruwan dare a tsakiyar zuwa ƙarshen kaka, hunturu da farkon bazara.
Tsakanin 1961 da 1990, a INMET (Brazilian National Institute of Meteorology) tashar al'ada a unguwar Saúde, mafi ƙarancin zafin jiki da aka rubuta ya kasance {{Convert|10.1|°C|1}} ° C (50.2 ° F) a watan Oktoba 1977, kuma mafi girman zafin jiki wanda aka rubuta ya zama {{Convert|39|°C|1}} ° C (102.2 ° F) A watan Disamba 1963. Mafi yawan ruwan sama awanni 24 ya kasance {{Convert|167.4|mm|1}} in) a watan Janairun 1962.<ref name="RainfallAbsoluteINMET" /> Koyaya, matsakaicin zafin jiki da aka taɓa yin rikodin a tashar INMET Jacarepaguá ya kasance {{Convert|3.8|°C|1}} ° C (38.8 ° F) a watan Yulin 1974, yayin da matsakaicin matsakaicin ya kasance {{Convert|43.2|°C|0}} ° C (110 ° F) ranar 26 ga Disamba 2012 a unguwar tashar Santa Cruz.<ref>{{Cite web |date=26 December 2012 |title=Temperatura desta quarta no Rio é recorde histórico, diz Inmet |url=http://g1.globo.com/rio-de-janeiro/noticia/2012/12/temperatura-desta-quarta-e-mais-alta-no-rio-em-29-anos-diz-inmet.html |access-date=8 September 2012 |publisher=G1 Rio de Janeiro |language=pt}}</ref> Mafi yawan ruwan sama awanni 24, {{Convert|186.2|mm|1}} in), an rubuta shi a tashar Santa Teresa a watan Afrilu na shekara ta 1967.<ref name="RainfallAbsoluteINMET">{{Cite web |title=Máximo Absoluto de Precipitação Acumulada (mm) |url=http://www.inmet.gov.br/webcdp/climatologia/normais/imagens/normais/planilhas/Maximo-Abs-Precipitacao_NCB_1961-1990.xls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714201737/http://www.inmet.gov.br/webcdp/climatologia/normais/imagens/normais/planilhas/Maximo-Abs-Precipitacao_NCB_1961-1990.xls |archive-date=14 July 2014 |access-date=8 September 2014 |publisher=Brazilian National Institute of Meteorology |language=pt}}</ref> Mafi ƙarancin zafin jiki da aka taɓa yin rajista a ƙarni na 21 shine {{Convert|8.1|°C|1}} ° C (46.6 ° F) a Vila Militar, Yuli 2011.<ref name="portal web Terra">{{Cite web |title=Record lowest temperature since {{convert|7.3|°C|1}} in 2000 |url=http://noticias.terra.com.br/brasil/noticias/0,,OI5232398-EI8139,00-Rio+de+Janeiro+tem+madrugada+mais+fria+desde+o+ano.html |access-date=1 February 2012}}</ref>
Birnin ya kasu kashi biyu a cikin cibiyar tarihi (Centro); yankin Kudancin da ya fi arziki (Zona Sul); yankin Arewa mai zaman kansa (Zona Norte); ''yankuna'' masu zaman kansu a Yammacin Yamma (Zona Oeste), daga cikinsu Santa Cruz, Campo Grande da sabuwar gundumar Barra da Tijuca. Rio de Janeiro ta kasu kashi 33 (''gundumomi'') da ake kira Regiões Administrativas ("Yankuna na Gudanarwa") da kuma 164 bairros (makwabta). <ref>{{Cite web |title=Regiões de Planejamento (RP), Regiões Administrativas (RA) e Bairros do Município do Rio de Janeiro |url=https://www.data.rio/documents/regi%C3%B5es-de-planejamento-rp-regi%C3%B5es-administrativas-ra-e-bairros-do-munic%C3%ADpio-do-rio-de-janeiro/explore |access-date=11 June 2022 |website=Data.Rio}}</ref>
[[Fayil:Centro_do_Rio_de_Janeiro00.jpg|thumb|Bayyanar sararin samaniya na Downtown Rio tare da gadar Rio-Niterói a bango]]
Centro ko Downtown shine tushen tarihi na birni, da kuma cibiyar kuɗi. Wuraren da ke da sha'awa sun haɗa da Paço Imperial, wanda aka gina a lokacin mulkin mallaka don zama mazaunin gwamnonin Portugal na Brazil; Ikklisiya da yawa na tarihi, irin su Cocin Candelária (tsohon babban coci), São Jose, Santa Lucia, Nossa Senhora do Carmo, Santa Rita, São Francisco de Paula, da gidajen ibada na Santo Antônio da São Bento. Cibiyar ta Centro kuma tana dauke da babban cocin Rio de Janeiro Cathedral na zamani. A kusa da dandalin Cinelândia, akwai alamomi da yawa na Belle Époque na Rio, kamar gidan wasan kwaikwayo na Municipal da ginin Laburaren Ƙasa.
Daga cikin gidajen tarihi da yawa, Museu Nacional de Belas Artes (National Museum of Fine Arts) da Museu Histórico Nacional (National Historical Museum) sune mafi mahimmanci. Sauran muhimman abubuwan jan hankali na tarihi a tsakiyar Rio sun haɗa da Passeio Público, lambun jama'a na ƙarni na 18. Manyan tituna sun haɗa da Avenida Rio Branco da Avenida Vargas, waɗanda aka gina su a cikin 1906 da 1942 bi da bi, ta hanyar lalata ɓangarorin birni masu mulkin mallaka. Yawancin tituna na mulkin mallaka, irin su Rua do Ouvidor da Uruguaiana, sun daɗe suna zama masu tafiya a ƙasa, kuma sanannen yankin sayayya na Saara ya kasance yana tafiya a baya-bayan nan. Har ila yau a tsakiyar akwai unguwar gargajiya da ake kira Lapa, wani muhimmin yanki na bohemian da mutanen gari da masu yawon bude ido ke zuwa.
=== Yankin Kudu ===
[[Fayil:Forte_de_Copacabana_panorama.jpg|left|thumb|Bayyanar sama na [[Copacabana (Rio de Janeiro)|Copacabana]]" id="mwAZw" rel="mw:WikiLink" title="Fort Copacabana">Fort Copacabana, tare da Copacabana (dama) da Ipanema (hagu, bango) ]]
Yankin Kudancin Rio de Janeiro ({{Lang|pt|Zona Sul}}) ya ƙunshi gundumomi da yawa, daga cikinsu akwai San Conrado, Leblon, Ipanema, Arpoador, Copacabana, da Leme, waɗanda suka hada da sanannen bakin tekun Atlantika na Rio. Sauran gundumomi a Yankin Kudu sune Glória, Catete, Flamengo, [[Botafogo]], da Urca, waɗanda ke kan iyaka da Guanabara Bay, da Santa Teresa, Cosme Velho, Laranjeiras, Humaitá, Lagoa, Jardim Botânico, da Gávea. Ita ce mafi arziki a cikin birni kuma mafi sanannun ƙasashen waje; unguwanni na Leblon da Ipanema, musamman, suna da mafi tsada a duk Kudancin Amurka.
Garin rairayin bakin teku na Copacabana yana karbar bakuncin daya daga cikin bukukuwan Sabuwar Shekara ("Reveillon"), yayin da fiye da mutane miliyan biyu suka taru a kan yashi don kallon wasan wuta. Daga shekara ta 2001, an kaddamar da wuta daga jiragen ruwa, don inganta amincin taron. A arewacin Leme, kuma a ƙofar Guanabara Bay, shine gundumar Urca da Dutsen Sugarloaf ('Pão de Açúcar'), wanda sunansa ya bayyana sanannen dutse da ke fitowa daga teku. Za'a iya isa taron ta hanyar tafiyar mota mai hawa biyu daga Praia Vermelha, tare da tsayawa ta tsakiya a Morro da Urca. Yana ba da ra'ayoyin birnin na biyu kwari ga dutsen Corcovado. Hang gliding wani shahararren aiki ne a kan Pedra Bonita (a zahiri, "Beautiful Rock"). Bayan ɗan gajeren jirgin, masu sauka a kan Praia do ''Pepino'' (Pepino, ko "cucumber", Beach) a São Conrado.
Tun daga 1961, Gidan shakatawa na Tijuca (Parque Nacional da Tijuca), mafi girman gandun daji na birni da ke kewaye da birni kuma mafi girman gandu daji a duniya, ya kasance Gidan shakata na kasa. Babban gandun daji na birane a duniya shine Floresta da Pedra Branca (White Rock Forest), wanda ke cikin Yankin Yammacin Rio de Janeiro .
Jami'ar Katolika ta Pontifical ta Rio (Pontifícia Universidade Católica do Rio de Janeiro ko PUC-Rio), babbar jami'a mai zaman kanta ta Brazil, tana gefen gandun daji, a cikin gundumar Gávea. An yi fim din 1984 Blame It on Rio a kusa, tare da gidan haya da haruffa na labarin suka yi amfani da shi suna zaune a gefen gandun daji a kan dutse da ke kallon shahararrun rairayin bakin teku. A cikin 2012, [[CNN]] ta zabi Ipanema mafi kyawun rairayin bakin teku a duniya.<ref>{{Cite web |last=Forgan |first=Duncan |date=23 May 2012 |title=World's best city beaches #2 |url=http://www.cnngo.com/explorations/life/best-city-beaches-209050?page=0,1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120901062305/http://www.cnngo.com/explorations/life/best-city-beaches-209050?page=0%2C1 |archive-date=1 September 2012 |access-date=31 October 2012 |publisher=CNNGo.com}}</ref>{{Wide image|Cidade de luz e cor.jpg|800px|Rio as seen from [[Sugarloaf Mountain]]}}
=== Yankin Arewa ===
[[Fayil:Maracanã_2014_g.jpg|thumb|Gidan wasan Maracanã mai darajaFilin wasa na Maracanã]]
''yanki'' Arewa ({{Lang|pt|Zona Norte}}) ya fara ne a Grande Tijuca (babban mazaunin da ke cikin aji na tsakiya na Tijuca), a yammacin tsakiyar gari, kuma ya shimfiɗa mil a cikin ƙasa har zuwa Baixada Fluminense da Arewa maso Yammacin birnin. Wannan yankin shine gidan wasan Maracanã (wanda ke cikin Grande Tijuca), sau ɗaya mafi girman filin wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] a duniya, wanda zai iya ɗaukar kusan mutane 199,854, kamar yadda ya yi don wasan [[1950 FIFA World Cup|1950]]_FIFA_World_Cup)" id="mwAek" rel="mw:WikiLink" title="Uruguay v Brazil (1950 FIFA World Cup)">ƙarshe na gasar cin [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|Kofin Duniya]] ta 1950.
Kwanan nan an rage ƙarfinsa don ya dace da [[Tsarin mulki|ka'idoji]] tsaro na zamani kuma filin wasan ya gabatar da wurin zama ga duk magoya baya. A halin yanzu ana sake ginawa, yanzu yana da damar 78,838. Maracanã ita ce shafin yanar gizon bikin Budewa da rufewa da kuma gasar kwallon kafa ta Wasannin Pan American na 2007; ta dauki bakuncin Wasan karshe na Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2014, Bikin rufewa le rufewa da Wasannin kwallon kafa na wasannin Olympics na 2016 .
Baya ga Maracanã, Yankin Arewacin Rio kuma yana da wasu abubuwan jan hankali na yawon bude ido da na tarihi, irin su "Nossa Senhora da Penha de França Church", Kristi Mai Ceto (mutumi) tare da matakala da aka gina a cikin gadon dutse, 'Manguinhos', gidan Instituto Oswaldo Cruz, cibiyar bincike ta ɗari tare da babban gini da aka tsara kamar fadar [[Moors|Moorish]], da Quinta da Boa Vista, wurin shakatawa inda fadar Imperial ta tarihi take. A zamanin yau, fadar tana karbar bakuncin Gidan Tarihi na Kasa, wanda ke ƙwarewa a tarihin halitta, ilimin kimiyyar tarihi, da kabilanci.
Filin jirgin sama na kasa da kasa na Rio de Janeiro (Galeão – Antônio Carlos Jobim International Airport, mai suna bayan sanannen mawaƙin Brazil Antônio Carlos Jobim), babban harabar Jami'ar Tarayya ta Rio de Janeiro a Tsibirin Funão, da Jami'ar Jiha ta Rio de Janeiro, a Maracanã, suma suna cikin yankin Arewacin Rio. Wannan yanki kuma gida ne ga yawancin makarantun samba na Rio de Janeiro kamar Mangueira, Salgueiro, Império Serrano, Unidos da Tijuca, Imperatriz Leopoldinense, da sauransu. Wasu daga cikin manyan unguwannin shiyyar Arewa ta Rio akwai Alto da Boa Vista da ke da yankin dajin Tijuca da shiyyar Kudu da Kudu maso Yamma; Tijuca, Vila Isabel, Méier, São Cristovão, Madureira, Penha, Manguinhos, Fundão, Olaria da sauransu. Yawancin gidajen marasa galihu na Rio de Janeiro (favelas), suna cikin yankin Arewa
=== Yankin Yamma ===
[[Fayil:Praia_da_Barra_e_Montanhas_do_Parque_Nacional_da_Tijuca.jpg|left|thumb|Barra da Tijuca tare da Pedra da Gávea a bango]]
''Yankin Yamma'' (Zona Oeste) na Rio de Janeiro yanki ne wanda ba a bayyana shi ba wanda ya rufe kusan kashi 50% na dukan yankin birnin, gami da Barra da Tijuca da Recreio dos Bandeirantes. Yammacin Rio yana da shafuka masu yawa na tarihi saboda tsohuwar "Royal Road of Santa Cruz" wanda ya haye yankin a yankunan Realengo, Bangu, da Campo Grande, ya ƙare a fadar sarauta ta Santa Cruz a yankin Santa Cruz. Babbar tudu a birnin Rio de Janeiro ita ce Pedra Branca Peak (Pico da Pedra Branque) a cikin Pedra Branc State Park . Yana da tsawo na 1024m. Gidan shakatawa na Jihar Pedra Branca (Parque Estadual da Pedra Branka) <ref>{{Cite web |title=Inea – Portal |url=http://www.inea.rj.gov.br/Portal/Agendas/BIODIVERSIDADEEAREASPROTEGIDAS/UnidadesdeConservacao/INEA_008594 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319083416/http://www.inea.rj.gov.br/Portal/Agendas/BIODIVERSIDADEEAREASPROTEGIDAS/UnidadesdeConservacao/INEA_008594 |archive-date=19 March 2022 |access-date=25 November 2015 |website=www.inea.rj.gov.br}}</ref> shine mafi girman wurin shakatawa na birane a duniya wanda ya ƙunshi unguwa 17 a gefen yamma, kasancewa "babban huhu" a cikin birni tare da hanyoyi, <ref>{{Cite web |title=[PDF] Trail Guide of Pedra Branca State |url=http://www.inea.rj.gov.br/cs/idcplg?IdcService=GET_FILE&dID=13669&dDocName=PRODUCAO_PORTAL011861 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220621121836/http://www.inea.rj.gov.br/cs/idcplg?IdcService=GET_FILE&dID=13669&dDocName=PRODUCAO_PORTAL011861 |archive-date=2022-06-21 |access-date=2022-07-26}}</ref> magudanan ruwa da gine-ginen tarihi kamar tsohuwar hanyar ruwa a cikin Colônia Juliano Moreira <ref>{{Cite web |title=Bispo do Rosário Museum, the contemporary museum of Colônia |url=http://museubispodorosario.com}}</ref> a cikin unguwar Taquara da madatsar ruwa a Camorim. Gidan shakatawa yana da manyan ƙofofi guda uku: babban yana cikin Taquara da ake kira Pau da Fome Core, wani ƙofar ita ce Piraquara Core a Realengo kuma ta ƙarshe ita ce Camorim Core, wanda ake la'akari da al'adun al'adu na birnin.
Barra da Tijuca babban yanki ne na Yankin Yamma na birnin Rio de Janeiro. Ya hada da Barra da Tijuca, Recreio dos Bandeirantes, Vargem Grande, Vargem Pequena, Grumari, Itanhangá, Camorim da Joá. Yamma daga tsofaffin shiyyoyin Rio, Barra da Tijuca wani yanki ne mai cike da katanga na tsibiran shinge na ƙasar da ba a ci gaba ba a da, wanda koyaushe ke samun sabbin gine-gine da ci gaba. Ya kasance wani yanki na haɓakar haɓakawa, yana jawo wasu sassa masu wadata na jama'a da kuma kamfanonin alatu. Manyan gidaje masu tsayi da wuraren cin kasuwa da yawa suna ba yankin jin daɗin zamani fiye da tsakiyar gari. Tsare-tsare na birni na yankin, wanda aka kammala a ƙarshen 1960s, ya haɗu da yankuna na gidaje guda ɗaya tare da bene na zama. rairayin bakin teku na Barra da Tijuca kuma suna da farin jini tare da mazauna wasu sassan birnin. Ɗaya daga cikin shahararrun tsaunuka a cikin birni shine Pedra da Gávea (ƙafa 2,762) mai tsayin mita 842 (ƙafa 2,762) mai iyaka da Yankin Kudu. A saman kolin nata akwai wani katon dutse mai kama da wani gemu mai kama da sphinx wanda ake iya gani tsawon kilomita da yawa.
Yankin Santa Cruz da Campo Grande sun nuna ci gaban tattalin arziki, galibi a unguwar Campo Grande. Ana gina masana'antun masana'antu a cikin ƙananan mazauna Santa Cruz, ɗaya daga cikin mafi girma da mafi yawan jama'a a cikin unguwanni na Rio de Janeiro, mafi mahimmanci Ternium Brazil, sabon ma'aunin ƙarfe tare da tashar jiragen ruwa masu zaman kansu a Sepetiba Bay, wanda aka shirya ya zama mafi girman aikin ƙarfe na Kudancin Amurka.<ref>{{Cite web |title=SIDERÚRGICA DO ATLÂNTICO VAI GERAR 18 MIL EMPREGOS NA ZONA OESTE |url=http://www.alerj.rj.gov.br/common/noticia_corpo.asp?num=11187 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160112104626/http://www.alerj.rj.gov.br/common/noticia_corpo.asp?num=11187 |archive-date=12 January 2016 |access-date=14 May 2015}}</ref> Wani ramin da ake kira Túnel da Grota Funda, an buɗe shi a cikin 2012, yana ƙirƙirar wurin sufuri na jama'a tsakanin Barra da Tijuca da Santa Cruz, yana rage lokacin tafiya zuwa yankin daga wasu yankuna na Rio de Janeiro.<ref name="VejaRio2011">{{Cite web |date=19 November 2011 |title=Topo do blog Quais serão os novos ares cariocas? |url=http://vejario.abril.com.br/blog/as-ruas-do-rio/tags/tunel-da-grota-funda |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709100044/http://vejario.abril.com.br/blog/as-ruas-do-rio/tags/tunel-da-grota-funda |archive-date=9 July 2014 |website=Veja Rio |language=pt}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
atlml4egzmu2xgtlhxj2bygjpngjfw1
Yanayin Arkansas
0
111275
823189
703659
2026-04-21T02:27:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823189
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:National-atlas-arkansas.PNG|right|thumb|250x250px|Yanayin jiki da na ɗan adam na Arkansas]]
Yanayin Arkansas ya bambanta sosai. Jiha ta cika da duwatsu, kwarin kogi, gandun daji, tabkuna, da bayous ban da biranen Arkansas. Hot Springs National Park yana da maɓuɓɓugar ruwa mai zafi, wanda aka nema a duk faɗin ƙasar don abubuwan warkarwa.<ref>{{Cite web |date=February 14, 2012 |title=Hot Springs National Park |url=https://www.nps.gov/hosp/index.htm |access-date=February 18, 2012 |publisher=[[National Park Service]]}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bryan |first=Kirk |date=August–September 1922 |title=The Hot Water Supply of the Hot Springs, Arkansas |journal=[[The Journal of Geology]] |publisher=The University of Chicago Press |volume=30 |issue=6 |pages=425–449 |bibcode=1922JG.....30..425B |doi=10.1086/622931 |oclc=30653669 |doi-access=}}</ref> Crowley's Ridge wani abu ne na yanayin ƙasa wanda ke tasowa sama da ƙasashen da ke kewaye da shi na Mississippi embayment.
Kogin Buffalo National, yayin da yake gudana ta hanyar Ozarks zuwa White River, sanannen jan hankalin yawon bude ido ne. An sanya shi kogin farko na kasa a cikin shekarar 1972 bayan shekaru na kokarin kiyayewa a adawa da shirin Injiniyoyin Sojojin Amurka don dam kogin. Kogin Arkansas ya shiga jihar kusa da Van Buren kuma yana gudana daga kudu maso gabas ta Little Rock don ya kwarara cikin [[Mississippi (kogi)|Kogin Mississippi]] kusa da Arkansas Post. Yawancin kogin yana aiki da zirga-zirgar jiragen ruwa zuwa [[Tulsa|Tulsa, Oklahoma]], a matsayin McClellan-Kerr Arkansas River Navigation System . <ref>{{Cite web |date=April 26, 2010 |title=What is the McClellan-Kerr Arkansas River Navigation System? |url=http://www.swl.usace.army.mil/navigation/mckarns.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120805153455/http://www.swl.usace.army.mil/navigation/mckarns.html |archive-date=August 5, 2012 |access-date=February 18, 2012 |publisher=[[U.S. Army Corps of Engineers]]}}</ref> Ta hanyar kudancin Arkansas, Kogin Ouachita da Kogin Saline suna gudana kusan daidai da Arkansas, kuma manyan koguna a arewa maso gabashin Arkansas sune White River da St. Francis River. Kogin Red yana gudana ta kusurwar kudu maso yammacin jihar.
Arkansas tana da tabkuna da yawa da mutum ya yi a fadin jihar, da yawa sune tushen wuraren shakatawa na jihar, wuraren kula da namun daji, ko wasu nishaɗi. Bull Shoals Lake, DeGray Lake, Lake Dardanelle, Lake Ouachita duk suna da wuraren shakatawa na jihar a bakin tekunsu, kuma Beaver Lake, Table Rock Lake, Greers Ferry Lake, Lake Hamilton da Lake Catherine suma manyan tabkuna ne na nishaɗi a jihar.
Ozarks kalma ce mai zurfi ga yankuna masu tsaunuka da yawa a arewa maso yammacin Arkansas. Wannan yankin yawanci ana kiransa Ozarks saboda kalmar Arewa maso Yammacin Arkansas shine sunan da ake amfani da shi don Yankin Fayetteville-Springdale-Rogers, gami da yankunan Benton, Madison, Washington a Arkansas da McDonald County, Missouri. Ozark, duk da haka, ya kai daga Kogin Arkansas a kudu ta arewacin tsakiyar Arkansas. Yankin tsaunuka na Boston ya ƙunshi mafi girman tsaunuka a cikin Ozarks.<ref>{{Cite journal |last=Purdue |first=A. H. |date=November–December 1901 |title=Physiography of the Boston Mountains, Arkansas |journal=Journal of Geology |publisher=The University of Chicago Press |volume=9 |issue=8 |pages=694–701 |bibcode=1901JG......9..694P |doi=10.1086/620967 |oclc=41344070 |s2cid=129914010}}</ref>
== Wurin da girmansa ==
[[Fayil:Map_of_USA_AR.svg|right|thumb|180x180px|Yanayin Arkansas a Amurka]]
Arkansas tana cikin kudu maso gabashin Amurka, a cikin Yammacin Kudancin Tsakiyar Ofishin Ƙididdigar Ƙasa. Arkansas ta mamaye yanki na murabba'in kilomita 53,179 (137,733 km2) kuma tana cikin matsayi na 29 mafi girma.<ref>{{Cite web |title=Land and Water Area of States (2000) |url=http://www.infoplease.com/ipa/A0108355.html |access-date=January 29, 2012 |publisher=www.infoplease.com}}</ref> Jihar tana da iyaka da [[Jihohin Tarayyar Amurka|Jihohin Amurka]] guda shida: [[Missouri (jiha)|Missouri]] zuwa arewa, [[Tennessee]] da [[Mississippi (jiha)|Mississippi]] a fadin [[Mississippi (kogi)|Kogin Mississippi]] zuwa gabas, [[Louisiana]] zuwa kudu, [[Oklahoma]] zuwa yamma, da [[Texas]] zuwa kudu maso yamma.
Da farko an ƙara zuwa Amurka ta Amurka a matsayin wani ɓangare na Yankin Louisiana na Siyayyar Louisiana a cikin 1803, Arkansas daga baya ya zama wani ɓangare na Yankin Missouri a kan kafa shi a shekara ta 1812. Wannan sabon yanki kuma ya haɗa da mafi yawan Oklahoma na yau har zuwa samun iyakokinta na yanzu a cikin 1840s. Dan kadan a cikin iyakar yammacin Arkansas ya haifar da rikici da Choctaw Nation a 1824. Choctaws sun bukaci iyakar yammacin Arkansas ta fara 100 taki gabas da Fort Smith kuma ta yi kudu zuwa kogin Red River, suna da'awar ƙasar tana da ƙananan katako da ƙasa mara kyau. Duk da zanga-zangar daga Henry Conway, Shugaba James Monroe ya sanya hannu kan dokar a ranar 20 ga watan Janairu, 1825. <ref>{{Cite journal |last=White |first=Lonnie J. |date=Autumn 1962 |title=Arkansas Territorial Indian Affairs |journal=Arkansas Historical Quarterly |publisher=Arkansas Historical Association |volume=21 |page=202 |doi=10.2307/40018929 |jstor=40018929}}</ref>
An bayyana yankunan Arkansas ta amfani da ka'idoji daban-daban. Yankunan halitta daban-daban na Arkansas sun hada da Ozarks, Dutsen Ouachita, kwarin Arkansas, Gulf Coastal Plain, Crowley's Ridge, Arkansas Delta, Arkansas Timberlands, da Tsakiyar Arkansas. Arkansans yawanci suna nunawa daga ɗayan yankuna biyar: arewa maso yamma, kudu maso yamma, arewa maso gabas, kudu maso gabas ko tsakiyar Arkansas. Wadannan yankuna masu jagora ba a bayyana su musamman ta gundumar ba.
==== Arewa maso Yammacin Arkansas ====
[[Fayil:View_from_scenic_outlook_on_US_62,_Carroll_County,_Arkansas.jpg|right|thumb|Ra'ayi daga kallon wuri a cikin Carroll County a cikin zuciyar Ozarks.]]
Arewa maso yammacin Arkansas ya ƙunshi rabin kudancin Ozarks, gami da tsaunukan Boston da kuma mafi tausayi Springfield Plateau. Wadannan duwatsu suna da gandun daji sosai ta hanyar yanayin halittu na itacen oak-hickory kuma an share ƙasa da kashi 25% don noma.<ref>{{Cite web |date=April 2000 |title=Primary Distinguishing Characteristics of Level III Ecoregions of the Continental United States |url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/cropmap/ecoreg/descript.html#39 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080216071315/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/cropmap/ecoreg/descript.html#39 |archive-date=February 16, 2008 |access-date=March 14, 2012 |publisher=U.S. Environmental Protection Agency}}</ref> Gidan daji na Ozark, wanda Hukumar Kula da dazuzzuka ta Kasa ke gudanarwa, yana adana kadada 1,200,000 (490,000 na ƙasa a arewa maso yammacin Arkansas, gami da mafi girman matsayi na Arkansas, Mount Magazine a Mount Magazine State Park. Har ila yau a cikin arewa maso yammacin Arkansas shine kwarin Arkansas River ciki har da yankin yawon bude ido na Dutsen Nebo, Dutsen Magazine, Dutsen Petit Jean, da Tafkin Dardanelle.<ref>{{Cite web |year=2011 |title=Arkansas River Valley Tri-Peaks Region |url=http://www.arvtripeaks.com/about-our-region/ |access-date=March 14, 2012 |publisher=Arkansas River Valley Tri-Peaks Association |archive-date=April 7, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407101156/http://www.arvtripeaks.com/about-our-region/ |url-status=dead }}</ref> Yankunan kariya na Tarayya da na jihohi kamar su Kogin Buffalo, Buffalo National River Wilderness, Bull Shoals-White River State Park, da Hobbs State Park - Yankin Karewa suna kiyaye arewa maso yammacin Arkansas Ozarks a cikin yanayin su.
Yawan jama'a ya rataye ta Fayetteville-Springdale-Rogers Metropolitan Area da Fort Smith metropolitan area, tare da ƙananan yankunan tsaunuka da ke bayyana sauran yankin. Al'adun Ozark, irin su Ozark Folk Festival da ake gudanarwa a kowace shekara a Mountain View, ya bayyana yawancin yankunan karkara na arewa maso yammacin Arkansas. Cibiyar Ozark Folk a Mountain View an sadaukar da ita don adana al'adun gargajiya na arewa maso yammacin Arkansas. Sauran cibiyoyin al'adu sune Bentonville, gidan Crystal Bridges Museum of American Art, da Fayetteville, gidan Jami'ar Arkansas da Cibiyar Fasaha ta Walton.<ref>{{Cite web |date=January 1, 2010 |title=What to Do: Culture Abounds in Northwest Arkansas |url=http://www.inarkansas.com/1028/what-to-do-culture-abounds-in-northwest.. |access-date=March 14, 2012 |publisher=Arkansas Business Limited Partnership}}</ref>
==== Arewa maso gabashin Arkansas ====
[[Fayil:Lake_Frierson_State_Park_Paragould_AR_11.jpg|right|thumb|Gidan shakatawa na Jihar Frierson yana saman Crowley's Ridge a arewa maso gabashin Arkansas]]
Arewa maso gabashin Arkansas galibi ana nuna shi a matsayin yankin gabashin Dutsen Ozark da arewacin Interstate 40. Ƙasar tana kusa da [[Mississippi (kogi)|Kogin Mississippi]] kuma gabaɗaya tana da faɗi, mai ni'ima, ƙasashe masu santsi wani lokacin ana kiransu Arkansas delta. Sai dai Crowley's Ridge, wani geological remnant daga zamanin Pleistocene wanda ya tashi a kusa da {{Convert|200|ft|m}} sama da kewaye da delta lowlands.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=Regions - Crowley's Ridge |url=http://www.arkansasheritage.com/discover/natural_environments/regions/crowleysridge.aspx |access-date=April 28, 2012 |publisher=The Department of Arkansas Heritage |archive-date=May 13, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513045410/http://www.arkansasheritage.com/discover/natural_environments/regions/crowleysridge.aspx |url-status=dead }}</ref> Crowley's Ridge ya fi yawan jama'a fiye da ƙananan jama'a, gami da manyan biranen Jonesboro, Paragould, Forrest City, da Wynne. Hanyoyin ruwa na farko a yankin sun hada da Kogin Cache, Kogin St. Francis, da Kogin Black. Yankunan da aka kare na arewa maso gabashin Arkansas sun hada da Cache River National Wildlife Refuge, Bald Knob National Wildlife Refuge, Wapanocca National Wildlife Rescue, Lake Charles State Park, da Lake Poinsett State Park.
Masu yawon bude ido za su iya gano wasu al'adun 'yan asalin ƙasar Amirka a wurin Nodena, Parkin Archaeological State Park, da Hampson Museum State Park. Bayan sasantawa, yawancin yankin sun dogara da auduga a matsayin amfanin gona na farko, kuma ya kasance gida ga masu mallakar shuka masu ƙarfi da yawa a lokacin antebellum. Bayan yakin basasa, noma ya kasance bisa ga rabo da kuma noman haya, wanda ya baiwa masu shukar damar sanya ma'aikatansu cikin talauci kuma su ci gaba da mulkin siyasa. Yawancin wannan tarihin yana raye a yau a gidajen tarihi kamar Kudancin Tenant Farmers Union Museum a Tyronza. Rafukan sun kasance a matsayin manyan hanyoyin kasuwanci da sadarwa a farkon zamanin, kuma an maido da garuruwan kwale-kwale na kwanakin da suka gabata don baƙi su ji daɗi, ciki har da Park Park na Jahar Jacksonport da Powhatan Historic State Park tare da Black River. Davidsonville Historic State Park yana adana ɗayan wuraren farko na jihar a matsayin garin kan iyaka, kuma yana kan Black River. Babban cibiyar yawan jama'ar yankin shine yankin Jonesboro, tare da Jonesboro yana aiki a matsayin babban birni.
==== Kudu maso gabashin Arkansas ====
[[Fayil:Rohwer_War_Relocation_Center_002.jpg|right|thumb|Yankin da ke cikin noma, kamar wannan a cikin Desha County, yana da kyau a kudu maso gabashin Arkansas]]
Kudu maso gabas Arkansas gabaɗaya ana siffanta shi azaman yankin gabas da Little Rock da kudancin Interstate 40. Ƙasar tana kusa da Kogin Mississippi kuma gabaɗaya ƙasa mai faɗi, ƙasa mai albarka, da fadama wani lokaci ana kiranta Arkansas delta. Wannan yanki ba shi da yawan jama'a, tare da tattalin arzikin da aka fi sani da noma. Yankin yammacin kudu maso gabashin Arkansas ya hada da Piney Woods, yankin da aka sani da gandun daji na cypress. Silviculture da noma sun yi fice a wannan sashe na yankin. Cibiyoyin yawan jama'a sun haɗa da Pine Bluff, Stuttgart, Monticello, Warren da Crossett. Hanyoyin ruwa na farko a yankin sun hada da Kogin Arkansas, Bayou Bartholomew, Kogin Mississippi da kogin Fari. Yankunan da aka kariya na kudu maso gabashin Arkansas sun hada da Cane Creek State Park, Delta Heritage Trail State Park, Felsenthal National Wildlife Refuge, Lake Chicot State Park, Mississippi River State Park, Refuge National Wild Refuge da White River National Refuge Refuge.
Yanayin shimfidar wuri da ƙasa mai albarka na kudu maso gabashin Arkansas sun kasance masu mahimmanci ga yankin a tsawon tarihinsa, na farko ga Ba'amurke da ke zaune a yankin. Ana samun wannan tarihin a yau a gidajen tarihi kamar Pine Bluff/Jefferson County Historical Museum. Yankin yana ɗaya daga cikin na farko da aka bincika kuma ya zauna a Arkansas; ciki har da babban birni a Arkansas Post. Bayan da aka yi matsuguni, akasarin yankin an sanya shi cikin noman auduga saboda kasa mai albarka da yankin ke da shi. Babban darajar kasuwa mai mahimmanci ya sa yawancin masu shukar suka yi arziki a lokacin antebellum; wannan tarihin yana samuwa ga baƙi a gidajen tarihi irin su Lakeport Plantation. Bayan yakin basasa, noma ya kasance bisa ga rabo da kuma noman haya, wanda ya baiwa masu shukar damar sanya ma'aikatansu cikin talauci da kiyaye ikonsu na siyasa da rinjayen zamantakewa. A cikin shekarun 1950, injiniyoyi sun rage bukatar ma'aikata a gona, inda suka kori yawancin al'ummar yankin a wasu wurare domin samun ayyukan yi. A cikin yawancin kudu maso gabashin Arkansas, yawan jama'a ya ci gaba da raguwa kuma tattalin arzikin ya ci gaba da raguwa tun daga lokacin. Babban cibiyar yawan jama'a na yankin shine yankin Pine Bluff, tare da Pine Bluff yana aiki a matsayin babban birni.
Kudu maso yammacin Arkansas an rufe shi da babban itace, hickory, da kuma gandun daji na oak da aka sani da Pine Woods, tare da adana yawancin ƙasar a cikin Ouachita National Forest. Tafkunan da aka yi da mutum sun mamaye yankin, gami da Tafkin Ouachita, Tafkin Hamilton, Tafkin Millwood, da Tafkin DeGray. Cibiyoyin jama'a sun haɗa da Hot Springs, sanannen wurin yawon bude ido da aka sani da maɓuɓɓugar ruwa mai zafi da aka kare a cikin Hot Springs National Park, wurin shakatawa na Oaklawn Park, da gine-ginen tarihi; da Texarkana, wanda ke kan layin jihar [[Texas]] a kusurwar kudu maso yammacin Arkansas. Yawancin Kudu maso Yammacin Arkansas ba su da yawan jama'a, tare da ƙananan garuruwa da aka raba ta hanyar hanyoyi masu tsawo ta hanyar itatuwan pine.
[[Fayil:Arkansas_Köppen.png|thumb|Dukkanin Arkansas ya fada ƙarƙashin ruwan zafi mai zafi]]
Arkansas gabaɗaya tana da [[Yanayin zafi mai zafi]] (''''Cf'''' a cikin rarraba yanayin Köppen). Dukkanin watanni matsakaici sama da daskarewa kuma akalla wata daya matsakaici saman 22 ° C (71.6 ° F). Dangane da Rarrabawar yanayi na Trewartha yawancin jihar suna da zafi mai zafi (Cf), yayin da yankunan da ke da watanni bakwai kawai sama da 50 ° F (10 ° C) (yawanci yankunan arewa da kuma a cikin Dutsen Boston) sune teku (Do.)
Duk da yake ba ya iyaka da Tekun Mexico, Arkansas har yanzu yana kusa da dumi, babban ruwa don ya rinjayi yanayin a jihar. Gabaɗaya, Arkansas tana da zafi, lokacin rani mai zafi da ɗan bushewa, mai sauƙi zuwa sanyi. A Little Rock, yanayin zafi na yau da kullun yana kusa da {{Convert|93|°F|°C}} ° F (34 ° C) tare da raguwa a kusa da {{Convert|73|°F|°C}} ° F (23 ° C) a watan Yuli. A watan Janairu matsakaicin matsakaicin kusan {{Convert|51|°F|°C}} ° F (11 ° C) kuma ya sauka a kusa da {{Convert|32|°F|°C}} ° F (0 ° C). A Siloam Springs a arewa maso yammacin jihar, matsakaicin yanayin zafi da ƙananan a watan Yuli shine 89 da 67 ° F (32 da 19 ° C) kuma a watan Janairu matsakaicin saman da ƙananan shine 44 ° F (7 da -5 ° C).
Ruwan sama na shekara-shekara a ko'ina cikin jihar yana tsakanin kimanin inci 40 zuwa 60 (1,000 da 1,500 ; yana da ɗan rigar a kudu kuma ya bushe a arewacin jihar. Snowfall ba ya yawa amma ya fi yawa a arewacin rabin jihar. Rabin jihar a kudancin Little Rock ya dace da ganin guguwar kankara. Babban rikodin Arkansas shine {{Convert|120|F|C}} ° F (49 ° C) a Ozark a ranar 10 ga Agusta, 1936; ƙananan rikodin shine -29 ° F (−34 ° C) na Gravette, a ranar 13 ga Fabrairu, 1905.<ref>{{Cite web |date=July 23, 2012 |title=State Climate Records |url=http://www.ncdc.noaa.gov/extremes/scec/records |access-date=January 4, 2013 |website=State Climate Extremes Committee |publisher=National Oceanic and Atmospheric Administration, National Climatic Data Center}}</ref>
Arkansas is known for extreme weather and frequent storms. A typical year brings thunderstorms, tornadoes, hail, snow and ice storms. Between both the Great Plains and the Gulf States, Arkansas, receives around 60 days of thunderstorms. Arkansas is located in Tornado Alley, and as a result, a few of the most destructive tornadoes in U.S. history have struck the state. While sufficiently far from the coast to avoid a direct hit from a hurricane, Arkansas can often get the remnants of a tropical system, which dumps tremendous amounts of rain in a short time and often spawns smaller tornadoes.{{Ana bukatan hujja|date=January 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2022)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
{| class="wikitable"
| colspan="14" style="text-align:center;font-size:120%;background:#E8EAFA;" |Yanayin zafi na yau da kullun na yau da kullum ga biranen Arkansas daban-daban
|-
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Birni
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Jan
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Fabrairu
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Tekun
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Afrilu
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Mayu
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Yuni
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Yuli
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Aug
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Satumba
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Oktoba
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Nuwamba
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Disamba
! style="background:#e5afaa; color:Black; height:17px;" |Avg
|-
! style="background:#f8f3ca; color:Black; height:16px;" |Fayetteville<ref>{{Cite web |title=Climate—Fayetteville—Arkansas |url=http://www.usclimatedata.com/climate.php?location=USAR0189 |access-date=June 28, 2012 |publisher=U.S. Climate Data}}</ref>
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |44/24(7/-4)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |51/29(10/-2)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |59/38(15/3)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |69/46(20/8)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |76/55(24/13)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |84/64(29/18)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |89/69(32/20)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |89/67(32/19)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |81/59(27/15)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |70/47(21/9)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |57/37(14/3)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |48/28(9/-2)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |68/47(20/8)<br />
|-
! style="background:#c5dfe1; color:Black; height:16px;" |Jonesboro<ref>{{Cite web |title=Climate—Jonesboro—Arkansas |url=http://www.usclimatedata.com/climate.php?location=USAR0189 |access-date=June 28, 2012 |publisher=U.S. Climate Data}}</ref>
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |45/26(7/-3)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |51/30(11/-1)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |61/40(16/4)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |71/49(22/9)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |80/58(26/15)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |88/67(31/19)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |92/71(34/22)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |91/69(33/20)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |84/61(29/16)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |74/49(23/9)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |60/39(15/4)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |49/30(10/-1)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |71/49(21/9)<br />
|-
! style="background:#f8f3ca; color:Black; height:16px;" |Little Rock<ref>{{Cite web |title=Monthly Averages for Little Rock, AR |url=http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/72201 |access-date=June 28, 2012 |publisher=The Weather Channel}}</ref>
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |51/31(11/-1)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |55/35(13/2)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |64/43(18/6)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |73/51(23/11)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |81/61(27/16)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |89/69(32/21)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |93/73(34/23)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |93/72(34/22)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |86/65(30/18)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |75/53(24/12)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |63/42(17/6)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |52/34(11/1)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |73/51(23/11)<br />
|-
! style="background:#c5dfe1; color:Black; height:16px;" |Texarkana<ref>{{Cite web |title=Climate—Texarkana—Texas |url=http://www.usclimatedata.com/climate.php?location=USTX1347 |access-date=June 28, 2012 |publisher=U.S. Climate Data}}</ref>
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |53/31(11/-1)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |58/34(15/1)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |67/42(19/5)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |75/50(24/10)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |82/60(28/16)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |89/68(32/20)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |93/72(34/22)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |93/71(34/21)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |86/64(30/18)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |76/52(25/11)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |64/41(18/5)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |55/33(13/1)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |74/52(23/11)<br />
|-
! style="background:#f8f3ca; color:Black; height:16px;" |Monticello<ref>{{Cite web |title=Climate—Monticello—Arkansas |url=http://www.usclimatedata.com/climate.php?location=USAR0385 |access-date=June 28, 2012 |publisher=U.S. Climate Data}}</ref>
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |52/30(11/-1)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |58/34(14/1)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |66/43(19/6)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |74/49(23/10)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |82/59(28/15)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |89/66(32/19)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |92/70(34/21)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |92/68(33/20)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |86/62(30/17)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |76/50(25/10)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |64/41(18/5)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |55/34(13/1)<br />
| style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:Black;" |74/51(23/10)<br />
|-
! style="background:#c5dfe1; color:Black; height:16px;" |Fort Smith<ref>{{Cite web |title=Climate—Fort Smith—Arkansas |url=http://www.usclimatedata.com/climate.php?location=USAR0197 |access-date=May 29, 2013 |publisher=U.S. Climate Data}}</ref>
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |48/27(8/-2)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |54/32(12/0)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |64/40(17/4)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |73/49(22/9)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |80/58(26/14)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |87/67(30/19)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |92/71(33/21)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |92/70(33/21)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |84/62(29/17)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |75/50(23/10)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |61/39(16/4)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |50/31(10/0)<br />
| style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:Black;" |72/50(22/10)<br />
|-
| colspan="14" style="text-align:center;" |Matsakaicin matsakaicin ° F / matsakaicin matsakaici ° F (matsakaicin matsayi na ° C / matsakaitan ƙananan ° C)
|}
{{Weather box}}<gallery align="center">
Fayil:Clinton_Presidential_Park_Bridge_Little_Rock_AR_2013-06-07_009.jpg|Arkansas River<br />at Little Rock
Fayil:Greenvillebridges.jpg|Mississippi River<br />at Lake Village
Fayil:AR_Ouachita_National_Forest.jpg|Ouachita River in the<br />Ouachita National Forest
Fayil:Red_River_near_Lewisville,_AR.jpg|Red River<br />at Lewisville
Fayil:St_Francis_River_Parkin_AR_2012-05-27_008.jpg|St. Francis River<br />at Parkin
Fayil:The_White_River.jpg|White River<br />at Buffalo City
</gallery>
== Ilimin ruwa ==
Hukumar Kula da albarkatun kasa ta lura cewa yawan ruwan sama a Arkansas ana nuna shi ta hanyar bambance-bambance masu yawa tare da layin raba arewa maso gabas / kudu maso yamma. Arewa maso gabas ana nuna shi a matsayin yanayin busasshiyar yanayi, kuma kudu maso yamma a matsayin yanayin zafi mai zafi da ke da tasirin Gulf.<ref>{{Cite web |last=Brown |first=S.A. |last2=Schall |first2=J.D. |last3=Morris |first3=J.L. |last4=Doherty |first4=C.L. |last5=Stein |first5=S.M. |last6=Warner |first6=J.C. |date=September 2009 |title=Synthetic Rainfall Events |url=https://www.fhwa.dot.gov/engineering/hydraulics/ |access-date=February 1, 2013 |website=Urban Drainage Design Manual, Hydraulic Engineering Circular 22 |publisher=[[United States Department of Transportation]], [[Federal Highway Administration]] |at=Figure 3-4 |edition=Third}}</ref> Yankin da ke karɓar ruwan sama mafi yawa a cikin jihar shine yankin kudu da Dutsen Ouachita, wanda ke samar da [[Girman Orographic|tasirin orographic]] (wanda aka fi sani da Inuwa mai ruwan sama) lokacin da hadari ke motsawa arewa daga Gulf.
Ma'aikatar Ingancin Muhalli ta Arkansas (ADEQ) ta bayyana albarkatun ruwa na Arkansas ta hanyar amfani da yankuna shida. Daga cikin shida, Dutsen Boston, Dutsen Ouachita da yankunan Ozark Highlands gabaɗaya suna ƙunshe da hanyoyin ruwa tare da "ruwa mai inganci", gami da yawancin ruwan albarkatun jihar (ERWs). Yankunan Kogin Arkansas, Yankin Tekun Gulf da Delta sun ga mummunan tasirin ingancin ruwa daga noma da silviculture amma gabaɗaya sun dace da burin Dokar Tsabtace Ruwa.<ref name="iwqmar">{{Cite web |last=Arkansas Department of Environmental Quality |author-link=Arkansas Department of Environmental Quality |year=2014 |title=Integrated Water Quality Monitoring Assessment Report |url=http://www.adeq.state.ar.us/water/branch_planning/303d/pdfs/integrated_wqmar_20140401.pdf |access-date=May 4, 2014 |archive-date=May 5, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505044624/http://www.adeq.state.ar.us/water/branch_planning/303d/pdfs/integrated_wqmar_20140401.pdf |url-status=dead }}</ref>
=== Ruwa na sama ===
Arkansas ya ƙunshi kusan kadada 515,000 (208,000 na ruwa, gami da mil 28,408 (45,718 na raƙuman ruwa da mil 87,618 (141,008 na jimlar raƙuman. ADEQ tana amfani da koguna shida masu karɓa don raba jihar zuwa manyan ruwa: Kogin Arkansas, [[Mississippi (kogi)|Kogin Mississippi]], Kogin Ouachita, Kogin Red, Kogin St. Francis, da Kogin White. Wadannan kwari shida suna tattara ruwa daga sama da 1600 ƙananan ruwa a duk fadin jihar ta hanyar rafi, kamar yadda aka bayyana a ƙasa.<ref name="iwqmar"/>
* Kogin Arkansas: yana gudana daga kudu maso kudu maso gabas, kusan ya raba jihar. Manyan masu ba da gudummawa sun haɗa da Bayou Meto, Cadron Creek, Fourche LaFave River, Petit Jean River, Poteau River, da Illinois River.
* Kogin Mississippi: yana gudana a kudu kuma yana samar da yawancin iyakar gabashin jihar a kan hanyarsa zuwa Tekun Mexico. Manyan masu ba da gudummawa sun haɗa da Arkansas, St. Francis, da White.
* Kogin Ouachita: yana gudana daga kudu maso gabas zuwa [[Louisiana]]. Manyan masu ba da gudummawa sun haɗa da Kogin Antoine, Kogin Boeuf, Bayou Bartholomew, Kogin Little Missouri, da Kogin Saline.
* Red River: yana cikin kudu maso yammacin Arkansas, yana gudana daga kudu maso gabas zuwa Louisiana. Manyan masu ba da gudummawa sun haɗa da: [[Dorcheat Bayou]], Bodcau Bayou, Lower Middle Red River, Lower Red River, Sulphur River, McKinney Bayou, Little River, da Mountain ForkDutsen Fork
* Kogin St. Francis: yana arewa maso gabashin Arkansas, yana gudana gabas zuwa Kogin Mississippi. Manyan masu ba da gudummawa sun haɗa da Kogin L'Anguille da Little River .
* White River: yana gudana daga arewa maso yamma zuwa kudu maso gabashin Arkansas, gami da ɗan gajeren juyawa zuwa [[Missouri (jiha)|Missouri]]. Manyan masu ba da gudummawa sun haɗa da Bayou De View, Bayou des Arc, Black River, Buffalo River, Cache River, Eleven Point River, Kings River, Little Red River, Spring River, Strawberry River, Village Creek, Wattensaw Bayou.
=== Ruwa na kasa ===
Ruwan ƙasa yana da asusun sama da kashi 60% na amfani da ruwa a Arkansas, kuma ana iya samun ruwa mai zurfi wanda ke ba da ruwa mai inganci a duk fadin jihar. A yankuna da yawa na Arkansas, ruwan sama yana hulɗa da ruwan ƙasa ta hanyar karst topography na Ozarks da Ouachitas. Ana rarraba sa ido kan ruwa a cikin ƙasa zuwa yankuna goma sha biyu. Daga cikin goma sha biyu, Athens Plateau (Hempstead County), Frontal Ouachita, Hardy, Omaha, Ouachita، Arewa ta Tsakiya, da wuraren sa ido na Pine Bluff suna da ingancin ruwa da aka bayyana a matsayin "mai kyau".
== Yankunan da aka kare ==
[[Fayil:Petit_Jean_State_Park_view.jpg|right|thumb|Ra'ayi daga Mather Lodge a Petit Jean State ParkGidan shakatawa na Jihar Jean]]
Arkansas tana da yankuna masu kariya da yawa waɗanda kungiyoyi daban-daban ke gudanarwa. An raba gandun daji na Dutsen Ozark zuwa cikin gandun daji ta Ozark, da gandun daji ya St. Francis, da kuma gandun daji mai suna Ouachita, wanda Hukumar Kula da dazuzzuka ta Amurka ke kula da shi.<ref>{{Cite web |title=About the Ozark – St. Francis National Forests |url=https://www.fs.usda.gov/r08/ozark-stfrancis |access-date=February 18, 2012 |publisher=[[United States Department of Agriculture]] - [[United States Forest Service]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=About the Ouachita National Forest |url=https://www.fs.usda.gov/r08/ouachita |access-date=February 18, 2012 |publisher=United States Department of Agriculture - United States Forest Service}}</ref> Har ila yau, Hukumar Kula da dazuzzuka tana kula da Black Fork Mountain Wilderness, Blanchard Springs Caverns, da sauran wuraren shakatawa da yawa a cikin gandun daji.
Hukumar Kula da Gidajen Kasa (NPS) ce ke gudanar da shi, Hot Springs National Park ita ce wurin shakatawa na farko na kasa. Gidan shakatawa ya haɗa da gine-gine daga lokacin da yake wurin shakatawa mai tasowa: Bathhouse Row wata hanya ce ta gine-ginen Gilded Age; kowannensu ya jawo ruwan bazara na shafin tare da da'awar warkar da cututtuka da yawa. Har ila yau, akwai filin tsere da wurin shakatawa da ke kusa.
NPS kuma tana kula da Wuraren Tarihi na Kasa guda uku a Arkansas: Fort Smith National Historic Site, Little Rock Central High School, da kuma wurin haihuwar Shugaba Clinton. Gidan shakatawa na soja na Pea Ridge shine kawai Gidan shakata na Sojoji na Kasa, kuma Arkansas Post National Memorial shine kawai Gidauniyar Kasa a cikin jihar.
Ma'aikatar Parks da Yawon Bude Ido ta Arkansas tana kula da wuraren shakatawa 52 a Arkansas da kuma gandun daji na Jihar Poison Springs . Gidajen shakatawa sun fito ne daga manyan wuraren daji don masu sha'awar tafiya, zuwa tabkuna da koguna don wasanni na ruwa, don fassara wuraren tarihi, zuwa makabarta da ke murna da tarihin Arkansans. Wasu daga cikin wuraren shakatawa da aka fi ziyarta sun hada da Mount Magazine State Park, DeGray Lake Resort State Park, Crater of Diamonds State Park, Pinnacle Mountain State Park, Petit Jean State Park, Devil's Den State Park, Crowley's Ridge State Park, da Lake Ouachita State Park.
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
eoy4sf52ymyg4kgvbphilv7cuupj6tz
Yanayin Babban Manchester
0
111278
823190
788202
2026-04-21T02:30:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823190
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester_from_Billinge_Hill.jpg|right|thumb|Babban Manchester daga Billinge Hill]]
[[Fayil:North_Greater_Manchester.jpg|right|thumb|Babban Manchester yana da birane sosai kuma ya ƙunshi manyan wuraren da aka gina da ƙauyuka da yawa.]]
[[Fayil:Stalybridge_towards_Manchester.jpg|right|thumb|Ra'ayi game da yankin Tameside, zuwa Cibiyar Manchester CityCibiyar Birnin Manchester]]
Yankin Greater Manchester ya mamaye ɗayan manyan biranen Burtaniya, kuma a cikin wannan damar, gundumar da ba ta da iyaka ta zama ɗaya daga cikin birane da ke da yawan jama'a a ƙasar. Akwai haɗuwa da manyan birane, yankunan da ke kewaye da su, yankunan [[Countryside|karkara]] da yankunan karamar hukuma a Greater Manchester, amma yawanci amfani da ƙasa a cikin Gundumar birni ne.<ref name="GMLTP">{{Cite web |last=Greater Manchester Passenger Transport Authority |title=The Greater Manchester Area and its Regional Context |url=http://www.gmltp.co.uk/gmltp2_html/section_123173639918.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927205808/http://www.gmltp.co.uk/gmltp2_html/section_123173639918.html |archive-date=2007-09-27 |access-date=2007-04-11 |publisher=gmltp.co.uk}}</ref>
Greater Manchester yanki ne mara kan gado wanda ya kai murabba'in mil 492.7 (1,276 km2) (mafi girma na 39 a Ingila). Pennines sun tashi a gefen gabashin gundumar, ta sassan gundumomin Oldham, Rochdale da Tameside. Yankin Yammacin Pennine Moors, da kuma filayen kwal da yawa (mafi yawan sandstones da shales) suna kwance a yammacin gundumar. Kogunan Mersey, Irwell da Tame suna bi ta kan iyakokin gundumomi, kowannensu ya tashi a cikin Pennines. Sauran koguna suna gudana ta cikin gundumar, ciki har da Beal, Douglas, Etherow, Goyt, Irk, Medlock da Roch. Black Chew Head shine wuri mafi girma na Greater Manchester, yana hawan mita 542 (1,778 ft) sama da matakin teku, a cikin Ikklesiya ta Saddleworth. Chat Moss a nisan murabba'in mil 10.6 (27 km2) ya ƙunshi mafi girman yanki na Grade 1 da 2 a cikin Greater Manchester kuma ya ƙunshi mafi girman shingen gandun daji na dabi'a a cikin gunduma Wardle shine mafi girman yankin arewa na Greater Manchester da Ramsden Clough mafi yankin arewa; Unguwar Woodford shine mafi kudu maso kudu da Sabon Hall Farm (na Kogin Dean) mafi girman kudu.
.
Babban Manchester yana da Gundumar kasuwanci ta tsakiya mai karfi, [[Landan]] Cibiyar Manchester City da sassan da ke kusa da Salford da Trafford suka kafa. Koyaya, Greater Manchester kuma gundumar polycentric ce tare da gundumomi goma, <ref name="GMLTP"/> kowannensu yana da babban cibiyar gari - kuma a wasu lokuta fiye da ɗaya - da ƙananan ƙauyuka da yawa. Babban Manchester shine mafi rikitarwa a cikin birane a cikin Burtaniya a waje da London, <ref name="GMLTP" /> kuma wannan yana nunawa a cikin yawan hanyoyin sufuri da sikelin bukatun saka hannun jari don biyan buƙatun motsi masu girma da bambancin da tsarin ci gabanta ya haifar.
== Gidaje ==
Tebur mai zuwa ya tsara manyan ƙauyuka na gundumar, an tsara su bisa ga ƙauyen birni.
{| class="wikitable" style="border:0px;text-align:left;line-height:150%;"
!Gundumar Birni
! colspan="2" |Gundumar Birni
!Cibiyar gudanarwa
!Sauran abubuwan da aka haɗa
|-
| rowspan="10" |'''Babban Manchester'''
|Kabari
|[[Fayil:GreaterManchesterBury.png|50x50px]]
|Kabari
|Prestwich, [[Radcliffe, Greater Manchester|Radcliffe]], Ramsbottom, Tottington, Whitefield
|-
|Bolton
|[[Fayil:GreaterManchesterBolton.png|50x50px]]
|[[Bolton]]
|Blackrod, Farnworth, Horwich, Kearsley, Little Lever, Kudancin Turton, Westhoughton
|-
|[[Manchester]]
|[[Fayil:GreaterManchesterManchester.png|50x50px]]
|Manchester (cibiyar birni) <nowiki><br id="mwkg"></nowiki>
|Blackley, Burnage, Cheetham Hill, Chorlton-cum-Hardy, Didsbury, Ringway, Withington, Wythenshawe,
|-
|Oldham
|[[Fayil:GreaterManchesterOldham.png|50x50px]]
|Oldham
|Chadderton, Shaw da Crompton, Failsworth, Lees, Royton, Saddleworth
|-
|Rochdale
|[[Fayil:GreaterManchesterRochdale.png|50x50px]]
|Rochdale
|Heywood, Littleborough, Middleton, Milnrow, Newhey, WardleGidan ajiya
|-
|Salford
|[[Fayil:GreaterManchesterSalford.png|50x50px]]
|Swinton
|Eccles, Walkden, Worsley, Salford, Irlam, Pendlebury, Cadishead
|-
|Stockport
|[[Fayil:GreaterManchesterStockport.png|50x50px]]
|Stockport
|Bramhall, Bredbury, Cheadle, Gatley, Hazel Grove, Marple, Reddish, Romiley
|-
|Tameside
|[[Fayil:GreaterManchesterTameside.png|50x50px]]
|Ashton-a karkashin Lyne
|Audenshaw, Denton, Droylsden, Dukinfield, Hyde, Longdendale, Mossley, Stalybridge
|-
|Trafford
|[[Fayil:GreaterManchesterTrafford.png|50x50px]]
|Stretford
|Altrincham, Bowdon, Hale, Old Trafford, Sale, Urmston
|-
|Wigan
|[[Fayil:GreaterManchesterWigan.png|50x50px]]
|Wigan
|Abram, Ashton-in-Makerfield, Aspull, Astley, Atherton, Bryn, Golborne, Higher End, Hindley, Ince-in-Kakerfield, Leigh, Orrell, Standish, Shevington, Tyldesley, Winstanley
|-
|}
== Abubuwa na jiki da na matsananci ==
[[Fayil:Black_Chew_Head_Moorland_-_geograph.org.uk_-_375773.jpg|right|thumb|Black Chew Head shine County Top na Greater Manchester, a mita 542 (1,778 sama da matakin teku.]]
* Matsayi mafi girma (County Top) - Black Chew Head (mita 542 (1,778 sama da matakin teku), a 53°30′57.96′′N 1°55′17.76′′W / 53.5161000°N 1.9216000°W / 53. 5161000; -1.9216000{{Coord|53|30|57.96|N|1|55|17.76|W|region:GB-NBL_type:landmark}}
=== Ƙarƙashin Ƙarƙara ===
Abubuwan da suka fi dacewa a Greater Manchester sune:
* Matsayi mafi nisa - Ramsden Clough a 53°41′8.99′′N 2°08′2.27′′W / 53.6858306°N 2.1339639°W / 53. 6858306; -2.13396<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|41|8.99|N|2|08|2.27|W|region:GB-NBL_type:landmark}}
* Ƙasar da ta fi arewa - Wardle a 53°38′52.08′′N 2°07′56.28′′W / 53.6478000°N 2.1323000°W / 53. 6478000; -2.1323000<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|38|52.08|N|2|07|56.28|W|region:GB-NBL_type:city}}
* Matsayi mafi girma a kudancin - New Hall Farm / River Dean a 53°19′37.77′′N 2°09′40.9′′W / 53.3271583°N 2.161361°W / 53.2271583; -2.161361<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|19|37.77|N|2|09|40.9|W|region:GB-CON_type:landmark}}
* Ƙauyen kudu - Woodford a 53°20′20.4′′N 2°9′21.6′′W / 53.339000°N 2.156000°W / 53. 339000; -2.156000<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|20|20.4|N|2|9|21.6|W|region:GB-CON_type:city}}
* Yammacin Yamma - Pimbo / Sand Brook a 53°31′12.3′′N 2°43′50.5′′W / 53.520083°N 2.730694°W / 53. 520083; -2.730694<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|31|12.3|N|2|43|50.5|W|region:GB-CON_type:landmark}}
* Ƙauyen yammaci - Orrell a 53°31′54.84′′N 2°42′29.52′′W / 53.5319000°N 2.7082000°W / 53. 5319000; -2.7082000<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|31|54.84|N|2|42|29.52|W|region:GB-CON_type:city}}
* Matsayi mafi gabas - Holme Clough Croft (a kan Saddleworth Moor) a 53°32′18.47′′N 1°54′36.66′′W / 53.5384639°N 1.9101833°W / 53.3384639; -1.9101833<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|32|18.47|N|1|54|36.66|W|region:GB-SFK_type:landmark}}
* Gabashin Gabas - Diggle a 53°34′6.6′′N 1°59′42.72′′W / 53.568500°N 1.9952000°W / 53.668500; -1.9952000<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|34|6.6|N|1|59|42.72|W|region:GB-SFK_type:city}}
=== Matsakaicin wuri ===
* Tsakanin Tsakiya / tsakiya na ƙasa - Ikilisiyar St Matthew, Crumpsall 53°31′5.76′′N 2°14′2.76′′W / 53.5182667°N 2.2341000°W / 53. 5182667; -2.2341000<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|53|31|5.76|N|2|14|2.76|W|region:GB-CON_type:landmark}}
Wadannan sunayen da kuma matsayi mafi girma na kowane yanki na Babban Manchester: {{Sfn|Muir|2011}}
{{Location map+|Greater Manchester}}
{| class="wikitable sortable"
!Matsayi
!Birnin birni
!Tsawon (m)
!Sunan
!Bayani na grid
|-
|1
|Oldham
|542
|Black Chew Head
|SE056019
|-
|2
|Tameside
|497
|Hoarstone Edge
|SE019016
|-
|3
|Rochdale
|474
|Blackstone Edge
|SD971163
|-
|4
|Bolton
|445
|Dutsen Winter Hill
|SD662146
|-
|5
|Kabari
|415
|Holcombe Moor
|SD755190
|-
|6
|Stockport
|327
|Mellor Moor
|SJ986872
|-
|7
|Wigan
|156
|Billinge Hill
|SD523018
|-
|8
|Salford
|115
|Greenheys
|SD713049
|-
|9
|[[Manchester]]
|108
|Gidan shakatawa na Heaton
|SD834045
|-
|10
|Trafford
|70
|Devisdale
|SJ757869
|-
|}
== Ilimin ƙasa ==
Ilimin ilimin ƙasa na Greater Manchester ya mamaye duwatsu daga manyan lokutan lokaci guda uku daga sikelin lokacin ƙasa - Carboniferous, Permian-and-Triassic, da Quaternary.<ref name="NaturalEngland">{{Cite web |last=Natural England |author-link=Natural England |title=Greater Manchester (including: Wigan, Bolton, Salford, Trafford, Bury, Rochdale, Stockport, Manchester, Tameside and Oldham) |url=http://www.naturalengland.org.uk/ourwork/conservation/geodiversity/englands/counties/area_ID15.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120327093145/http://www.naturalengland.org.uk/ourwork/conservation/geodiversity/englands/counties/area_ID15.aspx |archive-date=2012-03-27 |access-date=2012-09-28 |publisher=naturalengland.org.uk}}</ref>
Most of Manchester, and its suburban fringe to the south, is located on Permian sandstones and red Triassic sandstones and mudstones, mantled by thick deposits of till and pockets of sand and gravel deposited by glaciers at the end of the last glacial period, some 15,000 years ago.<ref name="NaturalEngland"/> The oldest rocks, from the Upper Carboniferous period, are sandstones and shales of Millstone Grit present as outcrops and uplands in the north-east of Greater Manchester, such as the upland moors of Dark Peak and South Pennines to the east and northeast of Rochdale, Oldham and Stalybridge. These rocks are overlain by shales, mudstones and thin coals of Coal Measures upon which the towns of Oldham, Rochdale, Bolton and Wigan are located. An outcrop of Coal Measures extends southwards down through Tameside and into Hazel Grove.<ref name="NaturalEngland" />
Tun daga watan Oktoba na 2002, an sami adadin girgizar ƙasa mai yawa a Greater Manchester, wasu daga cikinsu suna cikin fitattun girgizar ƙasa a Tsibirin Biritaniya. A karshen watan Nuwamban 2002 fiye da girgizar kasa 100 ne Hukumar Binciken Kasa ta Biritaniya ta yi. Girgizar kasa ta farko mai karfin awo 3.2 a ma'aunin Richter, ta afku ne a ranar Litinin 21 ga watan Oktoban 2002, tare da girgizar kasa mai nisan mil 1 (kilomita 1.6) gabas da tashar Manchester Piccadilly a zurfin kilomita 3.4 (2.1 mi) Girgizar kasa ta biyu kuma ta biyo bayan sa'o'i hudu na Richter Scastan. Girgizar kasa a ranar 22 ga Oktoba 2002. Wuraren girgizar ƙasa sun kasance a cikin yanki na kusan kilomita 1 (0.62 mi) a diamita, kimanin kilomita 2 (1.2 mi) arewa maso gabas da Jami'ar Manchester, wanda ya haifar da rarrabuwar kawuna na "Taron girgizar ƙasa" don abubuwan da suka faru a yanayin ƙasa. Wannan girgizar ƙasa mai yiwuwa ta faru ne ta hanyar motsi na duwatsu a zurfin tare da kurakuran da ke faruwa a cikin Upper Carboniferous da Triassic maye gurbin, ƙarƙashin yankin.
Rashin zurfi, na asali, da ƙananan hakar kwal daga Upper Carboniferous Coal Measures a cikin abin da ya zama Greater Manchester ya fara tun farkon karni na 13. Yanayin ya canza sosai a lokacin da kuma bayan [[Industrial Revolution|Juyin Juya Halin Masana'antu]]; gina tashar Bridgewater da sauran tashoshi a yankin, ya ba da damar jigilar kwal zuwa Manchester da Kogin Mersey don jigilar kaya.<ref name="NaturalEngland"/> A Oldham, an haƙa ramuka masu zurfi saboda matsalolin ambaliyar ruwa. Marubucin Daniel Defoe, a ziyarar da ya kai Oldham, ya bayyana shi a matsayin wuri na "... Coals ... a saman tsaunuka mafi tsawo" saboda sassan kwal sun kasance masu zurfi kuma masu sauƙin isa.<ref name="NaturalEngland" /> Ci gaban da aka samu a fasahar hakar ma'adinai a ƙarshen karni na 19 ya haifar da samar da ma'adanai masu zurfi. Long Depression a gefe, akwai hanzarin hakar kwal har zuwa kimanin 1920, lokacin da ma'adanai a gabashin Manchester Coalfield suka gaji kuma suka rufe.<ref name="NaturalEngland" /> A yammacin yankin kwal, duk da haka, an ci gaba da hakar kwal har zuwa shekarun 1960. An dakatar da hakar kwal a arewacin Manchester a ƙarshen shekarun 1970.<ref name="NaturalEngland" />
== Yankin da iyaka ==
Yankin waje na Greater Manchester, kusan mil 130 (209 , "ya wuce ta ko kusa da wurare da yawa na kyawawan halitta".<ref>{{Harvard citation no brackets|Phythian|1992}}.</ref> A arewa maso yamma akwai West Pennine Moors, kuma a arewa da arewa maso gabas da South Pennines. Sassan Gundumar Kasa ta Peak kuma sun rufe gabas da kudu maso gabashin Greater Manchester.
== Yankin Birni ==
[[Fayil:Greater_Manchester_aerial_photograph.jpg|right|thumb|Hoton sama, wanda ke tsakiyar Manchester da Salford]]
Babban Birnin Manchester shine mafi girma daga cikin manyan birane guda biyu da Ofishin Kididdiga na Kasa ya bayyana waɗanda ke cikin iyakokin gundumar, ɗayan kuma shine Wigan Urban Area.
Babban Birni na Manchester yanki ne na ƙasar da Ofishin Kididdiga na Ƙasa ya ayyana wanda ya ƙunshi babban taron da ke kewaye da kuma gami da birnin Manchester. Yankinta ya faɗi da yawa, amma ba duk babban birni na Greater Manchester ba. Ya keɓance ƙauyuka irin su Wigan, Westhoughton, da Marple daga iyakoki na Babban Manchester (Wigan da kanta ke kafa yankin Wigan Urban), amma ya haɗa da wasu ƙauyuka waɗanda ke wajen iyakokin gundumar, kamar Wilmslow da Alderley Edge a Cheshire, da Whitworth a cikin Lancashire.[1]
== Yanayi ==
Greater Manchester experiences a temperate [[Yanayin teku|maritime climate]], like most of the British Isles,{{Ana bukatan hujja|date=May 2012}} with relatively cool summers and mild winters. The county's average annual rainfall is {{Convert|806.6|mm|in|2}}<ref name="Greater Manchester weather">{{Cite web |year=2001 |title=Manchester Airport 1971–2000 weather averages |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/sites/manchester_airport.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929103050/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/sites/manchester_airport.html |archive-date=2007-09-29 |access-date=2007-07-15 |publisher=[[Met Office]]}}</ref> compared to the UK average of {{Convert|1125.0|mm|in|2}},<ref name="UK weather">{{Cite web |year=2001 |title=UK 1971–2000 averages |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/uk.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090705140124/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/uk.html |archive-date=2009-07-05 |access-date=2007-07-15 |publisher=[[Met Office]]}}</ref> and its mean rain days are 140.4 per annum,<ref name="Greater Manchester weather" /> compared to the UK average of 154.4.<ref name="UK weather" /> The mean temperature is slightly above average for the United Kingdom;<ref name="Climate01">{{Cite web |last=Met Office |year=2007 |title=Annual UK weather averages |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/uk.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090705140124/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/uk.html |archive-date=2009-07-05 |access-date=2007-04-23 |publisher=Met Office}}</ref> Greater Manchester also has a fairly high humidity level (but doesn't feel as uncomfortable as London on a hot day), which lent itself to the optimised and breakage-free textile manufacturing which took place around the county. Snowfall is not a common sight in the built up areas, due to the [[Yanayin birni|urban warming]] effect. However, the Pennine and Rossendale Forest hills around the eastern and northern edges of the county receive more snow, and roads leading out of the county can be closed due to heavy snowfall,<ref name="Snow">{{Cite web |year=2005 |title=Roads chaos as snow sweeps in Manchester |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/news/s/147/147321_roads_chaos_as_snow_sweeps_in.html |access-date=2007-07-15 |publisher=[[Manchester Evening News]]}}</ref> notably the A62 road via Standedge,<ref>{{Cite web |title=Snow: West Yorkshire traffic and travel latest |url=http://www.halifaxcourier.co.uk/news/snow-west-yorkshire-traffic-and-travel-latest-1-1925071 |access-date=10 November 2017 |website=Halifax Courier}}</ref> the A57 (Snake Pass) towards [[Sheffield]],<ref name="Peaks">{{Cite web |year=2002 |title=Peak District sightseer's guide – Snake Pass |url=http://www.highpeak.co.uk/hp/h_snakbd.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112081929/http://www.highpeak.co.uk/hp/h_snakbd.htm |archive-date=12 January 2011 |access-date=2007-07-06 |publisher=High Peak}}</ref> and the M62 over Saddleworth Moor.<ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Live: M62 motorway closed and 20 miles of queues as snow and high winds return to Greater Manchester |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/news/greater-manchester-news/live-m62-motorway-closed-and-20-1217237 |access-date=10 November 2017 |website=Manchester Evening News}}</ref>
== Tsire-tsire da dabbobi ==
[[Fayil:Common_cottongrass_at_Light_Hazzles_Reservoir.jpg|right|thumb|[[Eriophorum angustifolium|Eriophorum angustifolium">Cottongrass na yau da kullun]] (Eriophorum angustifolium), wanda aka gani a nan a Light Hazzles Reservoir kusa da Littleborough, an zabe shi furen gundumar Greater Manchester a shekara ta 2002.]]
Sabanin sunanta a matsayin Yaduwar birane, -0" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref"> Babban Manchester yana da belin kore, yana hana yaduwar gari, da kuma "babban da bambancin kewayon" na namun daji da mazaunin halitta. Misali, kwarin bishiyoyi na Bolton, Bury da Stockport, da moorlands arewa da gabashin Rochdale, Oldham da Stalybridge, da gadajen reed tsakanin Wigan da Leigh, tashar jiragen ruwa da fauna na muhimmancin ƙasa.<ref name="gmbp" /> Kyakkyawan gandun daji, gandun daji da ciyawa, tsaunuka masu tsawo, masallaci, ƙasar noma, tabkuna, wuraren da ke da ruwa, kwarin kogi, wuraren shakatawa na birane da lambunan da ke kusa da birane sune wuraren zama da aka samu a Greater Manchester wanda ke ci gaba da ba da gudummawa ga bambancin halittu.<ref name="butter" /> Babban Manchester Ecology Unit ya rarraba wuraren da ke da muhimmancin halittu.<ref>{{Cite web |last=Manchester City Council |author-link=Manchester City Council |title=Sites of Biological Importance |url=http://www.wildaboutmanchester.info/www/index.php/sites-of-biological-importance |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120627091704/http://www.wildaboutmanchester.info/www/index.php/sites-of-biological-importance |archive-date=27 June 2012 |access-date=2012-09-07 |publisher=wildaboutmanchester.info}}</ref> Shafukan 21 na Sha'awar Kimiyya ta Musamman (SSSI) a Greater Manchester, da kuma murabba'in kilomita 12.1 (31 ) na ƙasar da aka saba da ita a Greater Manhattan suna da sha'awa ga kungiyoyi kamar Cibiyar Rubuce-rubuce ta Greater Manchester Biodiversity Project da Manchester Field Club, waɗanda aka sadaukar da su ga kiyaye namun daji da adana Tarihin halitta na yankin.<ref name="commons">{{Cite web |last=Defra |author-link=Department for Environment, Food and Rural Affairs |year=2002 |editor-last=Aitchison, J.W. |title=The Commonlands of Greater Manchester: A Biological Survey |url=http://archive.defra.gov.uk/rural/documents/protected/common-land/biosurvey-gmanchester.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031124636/http://archive.defra.gov.uk/rural/documents/protected/common-land/biosurvey-gmanchester.pdf |archive-date=2012-10-31 |access-date=2012-09-07 |publisher=defra.gov.uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Greater Manchester Local Record Centre |title=Welcome to Greater Manchester LRC |url=http://www.gmwildlife.org.uk/ |access-date=2012-09-07 |publisher=gmwildlife.org.uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Greater Manchester Bidiversity Project |title=What is biodiversity? |url=http://www.gmbp.org.uk/site/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1 |access-date=2012-09-07 |publisher=gmbp.org.uk |archive-date=2017-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627122703/http://www.gmbp.org.uk/site/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Manchester Field Club |url=http://webspace.mypostoffice.co.uk/~christine.walsh/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130625044452/http://webspace.mypostoffice.co.uk/~christine.walsh/ |archive-date=2013-06-25 |access-date=2012-09-07 |publisher=webspace.mypostoffice.co.uk}}</ref> Daga cikin SSSIs akwai Astley da Bedford Mosses waɗanda suka samar da cibiyar sadarwa ta tsohuwar peat bog a gefen Chat Moss, <ref name="gmbp">{{Cite web |last=Greater Manchester Biodiversity Project |title=Greater Manchester Biodiversity |url=http://www.gmbp.org.uk/site/index.php?option=content&task=view&id=8&Itemid=26 |access-date=2012-09-07 |publisher=gmbp.org.uk |archive-date=2013-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130518043310/http://www.gmbp.org.uk/site/index.php?option=content&task=view&id=8&Itemid=26 |url-status=dead }}</ref> wanda kuma, a 10.6 murabba'in mil (27 km2) ya ƙunshi mafi girman yanki na gonar gona a Greater Manchester kuma ya ƙunshi mafi girma na gandun daji na halitta a cikin gundumar. <ref>{{Cite web |last=Salford City Council |year=2007 |title=Chat Moss |url=http://www.salford.gov.uk/living/planning/naturalenvironment/landscape/chatmoss.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928043525/http://www.salford.gov.uk/living/planning/naturalenvironment/landscape/chatmoss.htm |archive-date=2008-09-28 |publisher=salford.gov.uk}} Retrieved on 13 November 2007.<br /><br />•{{Cite web |date=July 2003 |title=Agricultural Land Classification |url=http://www.defra.gov.uk/farm/environment/land-use/pdf/alcleaflet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225145621/http://www.defra.gov.uk/farm/environment/land-use/pdf/alcleaflet.pdf |archive-date=2009-02-25 |publisher=[[Department for Environment, Food and Rural Affairs]]}} Retrieved on 12 July 2008.</ref> Wigan Flashes, irin su wadanda ke Pennington Flash Country Park, sune samfurori na hakar kwal, inda raguwa ya haifar da ruwa da ke tattare da ramuka da suka haifar wanda ya samar da muhimmiyar hanyar gado a Greater Manchester.<ref name="gmbp" /> An buɗe shi a cikin 1979, Sale Water Park yanki ne na {{Convert|152|acre|ha|0}} na ƙauye da filin shakatawa a Sale wanda ya haɗa da tafkin wucin gadi na {{Convert|52|acre|ha|0}} kusa da Kogin Mersey . <ref>{{Cite web |title=Appendix J River Mersey Case Study Report |url=http://www.countryside.gov.uk/Images/Appendix%20J%20final_tcm2-19113.doc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927203329/http://www.countryside.gov.uk/Images/Appendix%20J%20final_tcm2-19113.doc |archive-date=September 27, 2007 |access-date=2007-04-27 |publisher=The Countryside Agency |format=[[DOC (computing)|DOC]]}}</ref>
Clover, zobo, nettle da sarƙaƙƙiya suna da yawa, kuma suna girma daji a Greater Manchester.[1] Heather gama gari (Calluna vulgaris) ta mamaye tuddai, irin su Saddleworth Moor, wanda ke tsakanin Kudancin Pennines da yankin Peak Peak na gandun daji na Peak District.[2] Tashar ruwa ta Rochdale tana da tashar ruwa mai ruwa (Luronium), shukar ruwa mai hatsarin gaske.[3] A cikin 2002, Plantlife International ta ƙaddamar da yaƙin neman zaɓe na County Flowers, yana neman membobin jama'a su zaɓi su zaɓi alamar furen daji don gundumarsu. Auduga na yau da kullun (Eriophorum angustifolium), tsiro mai launin fari mai fulawa na asali zuwa ramukan jika akan manyan moors, an sanar da shi azaman furen gundumar Greater Manchester.r.<ref>{{Cite web |last=Lashley |first=Brian |date=2003-03-20 |title=So what bloom best suits you? |url=http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/54/54214_so_what_bloom_best_suits_you.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130421044152/http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/54/54214_so_what_bloom_best_suits_you.html |archive-date=2013-04-21 |access-date=2012-09-07 |website=[[Manchester Evening News]] |publisher=menmedia.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Devon Wildlife Trust |title=Species - Cottongrass, common |url=http://www.devonwildlifetrust.org/species/Cottongrass%272C+common/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626194134/http://www.devonwildlifetrust.org/species/Cottongrass%272C+common/ |archive-date=2015-06-26 |access-date=2012-09-07 |publisher=devonwildlifetrust.org}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plantlife International |author-link=Plantlife |title=North-west England |url=http://www.plantlife.org.uk/things_to_do/regions/north_west |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501110914/http://www.plantlife.org.uk/things_to_do/regions/north_west/ |archive-date=2013-05-01 |access-date=2012-09-07 |publisher=plantlife.org.uk}}</ref>
Gray squirrel shine mafi yawan dabba mai shayarwa da aka gani a Greater Manchester a cikin 2012, kuma an ruwaito su a cikin lambu huɗu daga cikin biyar; an ga [[Bushiya|hedgehogs]] a kusan rabin dukkan lambunan da aka bincika; an ga [[Jemage|jemagu]] a cikin kashi ɗaya bisa uku na dukkan lambunanunan da aka binciken.<ref>{{Cite web |last=RSPB |author-link=Royal Society for the Protection of Birds |date=2012-08-15 |title=Winners and losers of wet spring revealed |url=http://www.rspb.org.uk/news/322470-winners-and-losers-of-wet-spring-revealed |access-date=2012-09-30 |publisher=rspb.org.uk}}</ref> Tsuntsu na gida, Starling na yau da kullun, da Blackbird na yau da kullun suna daga cikin nau'ikan tsuntsaye mafi yawa a Greater Manchester; kusan kashi ɗaya bisa uku na lambunan Greater Manchester suna da jariri blackbirds a watan Yunin 2012. <ref name="hol84" /><ref>{{Cite web |last=RSPB |author-link=Royal Society for the Protection of Birds |date=2012-05-22 |title=Make your Nature Count arrives in Greater Manchester |url=http://www.rspb.org.uk/news/314610-make-your-nature-count-arrives-in-greater-manchester |access-date=2012-09-30 |publisher=rspb.org.uk}}</ref> Magpie na Eurasia da kurciya na daji sun zama ruwan dare kuma suna haifuwa a wuraren zama a fadin gundumar. Kudancin Pennines suna tallafawa muhimman lambobi na duniya na zinariya na Turai, curlew, merlin da twite.<ref name="commons"/>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
t9xyqi19avvvua4r379swc8rmcwa9ds
Yanayin tsibirin Falkland
0
111280
823210
723187
2026-04-21T03:32:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823210
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Tsibirin Falkland suna cikin Kudancin [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] tsakanin 51 ° S da 53 ° S a kan tsinkaye na Patagonian Shelf, wani ɓangare na [[Amurka ta Kudu|Kudancin Amurka]]. A zamanin geological na dā wannan ɗakunan wani ɓangare ne na Gondwana, kuma kimanin shekaru miliyan 400 da suka gabata sun rabu da abin da ke yanzu Afirka kuma sun koma yamma daga gare ta. A yau tsibirin suna ƙarƙashin Roaring Forties, iskõki waɗanda ke tsara yanayin ƙasa da [[yanayi]].
Falklands sun ƙunshi manyan tsibirai biyu, West Falkland da East Falkland, da kuma kimanin kananan tsibirai 776.<ref name="islands">{{Cite web |year=2007 |title=The Islands: Location |url=http://www.falklands.gov.fk/location.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070428023347/http://www.falklands.gov.fk/location.php |archive-date=28 April 2007 |access-date=8 April 2007 |website=Falkland Islands Government web site}}</ref>
== Ilimin ƙasa ==
Tarihin ilimin ƙasa na Tsibirin Falkland ya fara ne a zamanin Precambrian sama da shekaru biliyan 1 da suka gabata, lokacin da aka shimfiɗa dutsen Proterozoic da gneisses a Gondwana. Wadannan duwatsu sun zama wani ɓangare na Cape Meredith / tsari da kuma fitowa a Cape.<ref name="BGS">{{Cite web |title=BGS paper |url=http://www.bgs.ac.uk/falklands-oil/onshore_geology.html}}</ref> A lokacin Siluro-Devonian, an rufe waɗannan duwatsu da quartzose da sandstones na subarkosic tare da wasu siltstone da mudstone, duwatsu waɗanda ke da tsayayya da rushewa- da yanayin yanayi, suna ba waɗannan ɓangarorin tsibirin wuri mai tsawo da bakin teku.
[[Fayil:Falklands-Gondwana.svg|left|thumb|Yanayin Tsibirin Falkland a Gondwana]]
Sojojin tectonic sun ci gaba da samar da yankin: an kafa sarkar dutse, wani ɓangare na wanda yanzu ya haifar da Wickham Heights a tsibirin Falkland ta Gabas kuma ya faɗaɗa zuwa yamma ta hanyar West Falkland zuwa tsibirin Jason. Wani kwandon ya bunkasa kuma an cika shi da ƙasa, ko terrigenous, sediments. Wadannan yadudduka na yashi da laka sun cika kwandon yayin da ya nutse kuma yayin da suka yi tauri sun samar da duwatsu na rukunin Lafonia na Falklands. Wadannan duwatsu suna kama da wadanda ke kudancin Afirka na Karoo basin.<ref name="Johnston">{{Cite journal |last=Johnston |first=S.T. |year=2000 |title=The Cape Fold Belt and Syntaxis and the rotated Falkland Islands: dextral transpressional tectonics along the southwest margin of Gondwana |journal=[[Journal of African Earth Sciences]] |publisher=Elsevier Science Ltd |volume=31 |pages=51–63 |bibcode=2000JAfES..31...51J |doi=10.1016/S0899-5362(00)00072-5}}</ref>
Kimanin shekaru miliyan 290 da suka gabata, a cikin lokacin Carboniferous, zamanin [[Gileshiya (Tsaunin kankara)|kankara]] ya mamaye yankin yayin da kankara suka ci gaba daga yankin polar da ke rushewa da jigilar duwatsu. Wadannan duwatsu an ajiye su a matsayin tsaunuka masu yawa da glacial har zuwa, ko kuma sun nutse cikin teku yayin da kankara ke iyo a cikin kankara. Lokacin da aka juya turɓaya zuwa dutse sun kafa duwatsu waɗanda yanzu suka zama Fitzroy Tillite Formation a cikin Falklands. Ana samun duwatsu iri ɗaya a kudancin Afirka.<ref name="BGS"/>
A lokacin rushewar Gondwana da kuma kafa [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] kimanin shekaru miliyan 200 da suka gabata, ƙananan raguwa waɗanda za su zama Tsibirin Falkland sun rabu da kansu daga sabuwar [[Afirka|Nahiyar Afirka]] kuma sun yi yamma, suna rabuwa da juyawa kamar yadda suka yi kafin su zauna a kan Patagonian Shelf . Yawancin yadudduka na West Falkland da tsibirai da ke kewaye da shi suna da ɗan karkata daga kwance. Wannan karkata yana nuna nau'ikan duwatsu daban-daban a wurare daban-daban. Quartzites na Port Stephens da Stanley sun fi tsayayya fiye da sandar sandar da aka kafa a Fox Bay. Duwatsun Hornby, kusa da Falkland Sound sun sami karfin tectonic na ɗagawa da ninkawa wanda ya karkatar da gadajen quartzite na Stanley zuwa tsaye.
Duwatsu daga lokutan ilimin ƙasa na baya-bayan nan kamar Jurassic, Cretaceous, da Tertiary yawanci suna dauke da duwatsu masu wadataccen lime. Rashin irin waɗannan duwatsu ya haifar da wani acidic substrate wanda ke bayyana kansa a cikin yanayin ƙasa.
== Bayani na taswirar ƙasa ==
[[Fayil:Falkland_Islands_topographic_map-en.svg|thumb|250x250px|Taswirar taswirar tsibirin Falkland]]
sound to be bridged.<ref>{{Cite journal |last=Adie |first=Raymond J |year=1953 |title=New Evidence of Sea-level Changes in the Falkland Islands |url=http://www.antarctica.ac.uk/documents/scientific_reports/rep009.zip |url-status=dead |publisher=Falkland Island Dependency Survey, Colonial Office |at=Introduction |id=Scientific Report No 9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517213439/http://www.antarctica.ac.uk/documents/scientific_reports/rep009.zip |archive-date=17 May 2013 |access-date=17 May 2013}}</ref>
Tsibirin Falkland tsibiran tsibirai ne na tsibirai 778 mai fadin murabba'in kilomita 12,173 (4,700 sq mi) da ke Kudancin Tekun Atlantika akan hasashen Shelf na Patagonia. Manyan tsibiran biyu, Gabashin Falkland da West Falkland, suna da kashi 91% na yankin. Wadannan tsibiran guda biyu, wadanda ke da tazarar kilomita 220 (mi 140) daga gabas zuwa yamma da kilomita 140 (87 mi) daga arewa zuwa kudu, an raba su da Falkland Sound, tashar mai matsakaicin kilomita 20 (12 mi) a fadinta kuma tana da zurfin zurfin mita 40 (fathoms 22). Cape Meredith a yammacin Falkland yana da nisan kilomita 400 (250 mi) arewa-maso-yamma daga bakin Tierra del Fuego da Westpoint, kuma a yammacin Falkland kuma kusa da tsibirin West Point Island, yana da kusan kilomita 500 (310 mi) daga gabar tekun Patagonia. An yi imani da cewa a wasu lokuta a lokacin Pleistocene zamanin (zunubi. "Ice Age"), dangin teku matakin ya kasance wasu mita 46 (151 ft) ƙasa da na yanzu-isa ga
=== Gabashin Falkland ===
[[Fayil:San_Carlos_Water,_Falkland_Islands.jpg|thumb|San Carlos Water, daya daga cikin hanyoyin shiga da yawa a Gabashin Falkland. Tsibirin suna cike da sauti da fjords]]
Gabashin Falkland, wanda ke da fadin kasa murabba'in kilomita 6,605 (sq mi), kadan fiye da rabin jimillar yankin tsibiran ya kunshi filaye guda biyu masu girman girman kusan - bangaren kudu da ake kira Lafonia, amma bangaren arewa ba shi da takamaiman suna. Waɗannan talakawan ƙasar suna haɗuwa da wani yanki mai faɗin kilomita 2.2 (1.4 mi)] wanda ke raba zurfin fjords biyu, Choiseul Sound da Brenton Loch-Grantham Sound da juna. Mashigar bakin tekun tsibirin mai nisan kilomita 1,668.7 (1,036.9 mi) yana da ƙananan ƙorafi, mashigai da filaye masu yawa.[1] Sama da kashi 70% na al'ummar tsibirin Falkland suna zaune ne a babban birnin kasar, Stanley, wanda ke Gabashin Falkland.
Yankin arewacin tsibirin, baya ga bakin tekun da ke kan iyaka da Choiseul Sound, yawancin duwatsun Palaeozoic ne ke ƙarƙashinsa a cikin nau'in quartzite da slate, waɗanda ke haifar da ƙaƙƙarfan shimfidar wurare da bakin teku da kuma haifar da ƙasa ta zama matalauta da acidic. Babban kewayon tsaunuka, Tsawon mita 600 (2,000 ft) Wickham Heights yana gudana daga arewa maso gabas zuwa kudu maso yamma. Mafi girman wurin kewayo (kuma mafi tsayi a cikin Falklands), shine Dutsen Usborne wanda ke da tsayin mita 705 (2,313 ft). Wurin da ke nesa da tsaunin ya ƙunshi ƙasa mara nauyi, gaurayawar kiwo da ciyayi, tare da ɗimbin tatsuniyar ruwa mara zurfi, da ƙananan ƙorama da ke gudana a cikin kwaruruka. Matsuguni biyu, Berkeley Sound da Port William, sun yi nisa zuwa cikin ƙasar a iyakar arewa maso gabas na tsibirin kuma suna ba da jigilar jigilar kayayyaki.
Sabanin haka, Lafonia yana ƙarƙashin sandstone na zamanin Mesozoic, ƙaramin dutse fiye da dutsen Palaeozoic zuwa arewa, yana ba da shimfidar wuri fiye da yadda ake gani a wasu wurare a tsibirin.<ref name="EnvReport">{{Cite journal |last=Otley |first=H |last2=Munro |first2=G |last3=Clausen |first3=A |last4=Ingham |first4=B |title=Falkland Islands State of the Environment Report 2008. |url=http://www.epd.gov.fk/wp-content/uploads/Falkland%20Islands%20State%20of%20the%20Environment%20Report%202008_final_sm.pdf |url-status=dead |location=[[Stanley, Falkland Islands|Stanley]] |publisher=Falkland Islands Government and Falklands Conservation |pages=16–18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720195504/http://www.epd.gov.fk/wp-content/uploads/Falkland%20Islands%20State%20of%20the%20Environment%20Report%202008_final_sm.pdf |archive-date=20 July 2011 |access-date=10 October 2012}}</ref> Ruwan basalt ya shiga cikin tsagewa da aka kafa tsakanin yadudduka. Za'a iya ganin takardun da suka samo asali a cikin nau'ikan dikes waɗanda suka yanke tsofaffin yadudduka, waɗanda suka fi kasancewa a kudancin Gabashin Falkland da Afirka ta Kudu.<ref name="Johnston"/>
Yammacin Falkland yana da yanki na murabba'in kilomita 4,532 (kilomita 1,750), yana mai da shi karami fiye da Gabashin Falkland. Dutsen Adam, mafi girma a tsibirin kuma wani ɓangare na Hornby Hills, yana da mita 700 (2,300 sama da matakin teku. Hornby Hills wanda shine babban kewayon tsibirin yana gudana kusan arewa maso kudu daidai da Falkland Sound. <ref>{{Cite web |title=Falklands.info Geography |url=http://www.falklands.info/background/geography.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716203559/http://www.falklands.info/background/geography.html |archive-date=16 July 2012 |access-date=24 July 2010 |website=web page}}
</ref> A fannin ilimin ƙasa wannan kewayon ci gaba ne na Wickham Heights a Gabashin Falkland .
A Yammacin Falkland akwai dykes da yawa da ke yanke duwatsun tsibiran yamma, amma waɗannan dykes, ba kamar na baya ba, sun fi rashin kwanciyar hankali a sinadarai kuma sun lalace. Alamun wanzuwar su kawai shine madaidaicin bakin ciki na layi. A cikin gefen waɗannan ɓacin rai akwai shaidar tuntuɓar gasa ko samuwar ƙaho kusa da narkakken dyke na basalt sau ɗaya.
Yammacin Falkland ya fi tsaunuka a gefen da ya fi kusa da Gabashin Falkland. Yankin kudancin West Falkland shine Cape Meredith, kuma mafi yawan kudu maso yamma shine Calm Head. A gefen kudu akwai tsaunuka masu tsawo tare da yawan tsuntsayen teku.
=== Ƙananan tsibirai ===
[[Fayil:21-falklands-westpoint-albatross-colony.jpg|left|thumb|Yankin Albatross a kan Westpoint]]
[[Fayil:Weddell-stone-runs.jpg|thumb|Dutsen yana gudana a tsibirin Weddell]]
Baya ga manyan tsibirai biyu, Tsibirin Falkland suna da wasu tsibirai sama da 700, da yawa ba su wuce hekta kaɗan ba a yankin. Tsibirin da ke arewa maso yammacin West Falkland sun haɗa da 2" href="./Pebble_Island" id="mw-Q" rel="mw:WikiLink" title="Pebble Island">Tsibirin Pebble (103 km<sup>2</sup>), 2" href="./Keppel_Island" id="mw_A" rel="mw:WikiLink" title="Keppel Island">Tsibirin Keppel (36 km<sup>2</sup>), Tsibirin Saunders (131 km2), Tsibirin Carcass, Tsibirin West Point da rukunin tsibirai na Jason (33 km2) waɗanda ke da nisan kilomita 40 (25 daga West Falkland.
Manyan tsibirai a kudu maso yammacin West Falkland sun hada da New Island (<sup>2</sup> km<sup>2</sup>), Weddell Island (<sup>2</sup> km<sup>2</sup>), Beaver Island (48 km<sup>2</sup>) da Staats Island. Rukunin tsibirai da aka raba daga Lafonia ta 2" href="./Eagle_Passage" id="mwARM" rel="mw:WikiLink" title="Eagle Passage">Hanyar Eagle Passage sun hada da Speedwell Island (51 km<sup>2</sup>), da George Island (24 km2). Sauran tsibirai a bakin tekun Lafonia sun hada da Bleaker Island (21 km2), Sealion Island, Lively Island (56 km2), Barren Island . Bugu da kari, Tsibirin Beauchene, wani dutse mai tsawo yana da nisan kilomita 60 (37 daga bakin tekun Lafonia.
Yawancin tsibirai sune wuraren ajiyar yanayi, ko dai gaba ɗaya ko a wani ɓangare.
Patagonian Shelf, wanda a zamanin geological ya kasance wani ɓangare na Gondwana kuma wanda ya rabu da abin da ke yanzu [[Afirka]], ya koma yammacin dangi da Afirka. Yanzu ita ce mafi girman shelf a duniya wanda ke rufe {{Nowrap|1,200,000 km<sup>2</sup>}}.<ref name="epk">{{Cite web |last=Otley |first=Helen |last2=Munro |first2=Grant |last3=Clausen |first3=Andrea |last4=Ingham |first4=Becky |date=May 2008 |title=Falkland Islands State of the Environment Report 2008 |url=http://www.epd.gov.fk/wp-content/uploads/Falkland%20Islands%20State%20of%20the%20Environment%20Report%202008_final_sm.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720195504/http://www.epd.gov.fk/wp-content/uploads/Falkland%20Islands%20State%20of%20the%20Environment%20Report%202008_final_sm.pdf |archive-date=20 July 2011 |access-date=25 March 2011 |publisher=Environmental Planning Department Falkland Islands Government}}</ref> Yana fitowa da kimanin kilomita {{Convert|760|km|mi}} (470 a cikin Tekun Atlantika ta Kudu daga bakin tekun Patagonian kuma yana gangara a hankali zuwa mita 200 (110 fathoms) kafin ya fadi; Tsibirin Falkland yana cikin kashi biyu bisa uku na hanyar tare da wannan fitowar.<ref name="noaa">{{Cite journal |last=Heileman |first=S |year=2009 |title=XVI-55 Patagonian Shelf: LME #14 |url=http://www.lme.noaa.gov/index.php?option=com_content&view=article&id=60:lme14&catid=41:briefs&Itemid=72 |url-status=dead |journal=Large Marine Ecosystems of the World – United Nations Regional Seas Report and Studies No. 182 |publisher=United Nations EP |archive-url=https://web.archive.org/web/20130216061802/http://www.lme.noaa.gov/index.php?option=com_content&view=article&id=60:lme14&catid=41:briefs&Itemid=72 |archive-date=16 February 2013 |access-date=24 October 2012}}</ref> Tushen tsaunin yana da kimanin mita 100 (55 fathoms) a ƙasa da matakin teku zuwa yammacin tsibirin (kilomita 400 daga bakin tekun Patagonian), yana gangarowa zuwa mita 200 (110 fathoms) zuwa gabashin tsibirin inda ya fada cikin Tekun Kudancin Atlantic. Falklands Plateau, wani dan kadan mai zurfi na ruwa yana kusa da gabashin tsibirin Falkland.
[[Fayil:Scotia_Sea_NOAA.jpg|thumb|Bathymetry na Scotia Arc da Falklands plateau]]
Zuwa kudancin tsibirin, Falklands Plateau ya kasu kashi biyu ta hanyar Falklands Trough, kwarin karkashin ruwa wanda ke raba filin da ya dace daga Scotia Arc - wani dutse na karkashin ruwa wanda ya haɗa Tierra Del Fuego da Bankin Burdwood (inda ruwa ke da zurfin mita 20 kawai (11 fathoms) kuma, ya ci gaba da shiga cikin Tekun Atlantika / Babban Kudancin Tekun, tare da tsibirai da yawa ciki har da Kudancin Orkneys, Kudancin Sandwich Islands da Kudancin [[Georgia]].
Lasisi don girbi yawancin kifi da ke zaune a kan ɗakunan yana ba da babbar hanyar samun kudin shiga ga tsibirin kamar yadda lasisin Binciken mai yake.
== Yanayi ==
[[Fayil:UK_Falklands_comparison.svg|right|thumb|277x277px|Mainland UK da Falkland Islands a kan sikelin da latitudes iri ɗaya. An juyar da tsibirin Falkland don ba da damar layin latitude 51 ° N da 51 ° S da kuma layin latitud 53 ° N da 53 ° S da za a jera su. Tsibirin Falkland sun ɗan ƙarami ne fiye da Arewacin Ireland.]]
Tsibirin Falkland suna da yanayi teku a cikin yankin canji tsakanin tundra da yankunan subarctic ([[Rarrabawar yanayi na Köppen|Köppen]] classification ET da ''Cfc'' bi da bi) wanda ke da yanayin yanayin zafi na yanayi da na rana kuma babu alamar rigar da bushe yayin da a cikin yankin sub-arctic matsakaicin zafin jiki na kowane wata ya wuce {{Convert|10|C|F|0}} ° C (50 ° F) ba fiye da watanni huɗu na shekara ''Da kuma'' matsakaicin matsakaicin kowane wata ba ya sauka ƙasa da -3 ° C (27 ° F). <ref>{{Cite web |year=2012 |title=Climate Zones: South America |url=http://sedac.ciesin.columbia.edu/place/downloads/maps/detailed/Detail_South_America_ClimateZone-Stckdbar.pdf |access-date=8 June 2012 |publisher=Socioeconomic Data and Applications (SEDAC), Earth Institute, [[Columbia University]] |archive-date=23 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623044244/http://sedac.ciesin.columbia.edu/place/downloads/maps/detailed/Detail_South_America_ClimateZone-Stckdbar.pdf |url-status=dead }}</ref> Yanayin tsibirin Falkland yana da tasiri sosai ta hanyar sanyi na teku da tasirin kariya na [[Andes]].
Rashin sanyi na Antarctic Coastal Current <ref>{{Cite web |last=Gyory |first=Joanna |last2=Cangialosi |first2=John |last3=Jo |first3=Ieng |last4=Mariano |first4=Arthur J |last5=Ryan |first5=Edward H |year=2008 |title=Surface Currents in the Southern Ocean: The Antarctic Coastal Current |url=http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/southern/antarctic-coastal.html |access-date=23 October 2012 |publisher=National Oceanographic Partnership Program}}</ref> yana gudana a gabas a kusa da Cape Horn inda wani ɓangare na shi ya karkatar zuwa arewa a matsayin Falklands Current. Yanayin zafi a kusa da Falklands na tsari ne na 6 ° C. Falklands Current ya haɗu da Kudancin [[Brazil]] mai dumi a kusan 40 ° S (duba Brazil-Falkland Confluence), kimanin kilomita {{Convert|1000|km|mi}} (620 arewacin tsibirin.<ref>{{Cite web |last=Gyory |first=Joanna |last2=Mariano |first2=Arthur J |last3=Ryan |first3=Edward H |year=2008 |title=Surface Currents in the Atlantic Ocean : The Malvinas Current |url=http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/atlantic/malvinas.html |access-date=23 October 2012 |publisher=National Oceanographic Partnership Program}}</ref> Iska mai yawa a latitude na Falklands shine yammacin da ke tattara danshi a fadin [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]], amma Andes suna samar da shingen {{Convert|4000|m|ft}} m (13,000 wanda ke haifar da Inuwa mai ruwan sama a fadin Patagonia kuma zuwa ƙarami, Falkland Islands.<ref name="British Antarctic Survey">{{Cite book|edition=Stephen}}</ref>
Matsakaicin matsakaicin zafin jiki na Janairu shine kimanin 13 ° C (55 ° F), kuma matsakaicin matsakaiciyar zafin jiki ta Yuli shine kimanin 4 ° C (39 ° F). [Lura 1] Ruwan sama ya bambanta tsakanin 300 mm a wasu sassan Lafonia zuwa 1400 mm a cikin tsaunuka <ref>{{Cite web |last=McAdam |first=Jim |date=15 March 2012 |title=Climate Change in the Falkland Islands – A Project by the United Kingdom Falkland Islands Trust. |url=http://www.epd.gov.fk/wp-content/uploads/10.0%20FI%20Climate%20Change%20Project.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130520170829/http://www.epd.gov.fk/wp-content/uploads/10.0%20FI%20Climate%20Change%20Project.pdf |archive-date=20 May 2013 |access-date=14 June 2012 |publisher=United Kingdom Falkland Islands Trust}}</ref> tare da matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara na 573 mm. <ref>{{Cite web |title=The Falkland Islands |url=http://www.visitorfalklands.com/assets/documents/falklands-factsheet.pdf |access-date=24 October 2012 |publisher=Falkland Islands Tourist Board}}</ref> Ruwa da iskõki, duk da haka, koyaushe suna da yawa. Snow yana da wuya amma yana iya faruwa a kusan kowane lokaci na shekara. Gales suna da yawa, musamman a cikin hunturu.<ref>{{Cite web |year=2007 |title=Weather Centre – World Weather – Country Guides – Falkland Islands |url=http://www.bbc.co.uk/weather/features/17995300 |access-date=15 March 2010 |publisher=[[British Broadcasting Corporation]]}}</ref>
Baya ga sassan Falklands, ana samun yankin yanayi na teku a wasu sassan Iceland, Tsibirin Faroe, arewa maso yammacin [[Norway]], tsibirin kudancin [[Alaska]] da sassan Alaska Panhandle, kudancin Kudancin Amurka da yankunan tsaunuka na Turai ciki har da Scottish Highlands da kudu maso yammacin Norwegian. <ref>{{Cite web |title=Common Expressions: Oceanic Climate |url=http://www.websters-online-dictionary.org/definitions/OCEANIC+CLIMATE |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130416063357/http://www.websters-online-dictionary.org/definitions/OCEANIC+CLIMATE |archive-date=16 April 2013 |access-date=6 June 2012 |publisher=Webster's Online Dictionary}}</ref>
== Tsire-tsire da dabbobi ==
Biogeographically, an rarraba tsibirin Falkland a matsayin yaƙi ɓangare na yankin Antarctic <ref>{{Cite web |last=Miklos D F Udvardy |year=1975 |title=A Classification of the Biogeographical Provinces of the World |url=http://cmsdata.iucn.org/downloads/udvardy.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811210836/http://cmsdata.iucn.org/downloads/udvardy.pdf |archive-date=11 August 2011 |access-date=25 March 2011 |publisher=IUCN |pages=37–38}}</ref> da kuma Masarautar Antarctic. <ref>{{Cite journal |last=C Barry Cox |year=2001 |title=The biogeographic regions reconsidered |url=http://www.iscv.cl/pdfs/PDFSeminars/BioGeografia/Bibliografia/IIFundamentosteoricosymetodosBiog/2bVicarianzadispersionBiogeograf/BIOGEO2.PDF |url-status=dead |journal=Journal of Biogeography |volume=28 |issue=4 |page=518 |doi=10.1046/j.1365-2699.2001.00566.x |s2cid=247709514 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707011001/http://www.iscv.cl/pdfs/PDFSeminars/BioGeografia/Bibliografia/IIFundamentosteoricosymetodosBiog/2bVicarianzadispersionBiogeograf/BIOGEO2.PDF |archive-date=July 7, 2011 |access-date=25 March 2011}}</ref> Akwai alaƙa mai ƙarfi tare da tsire-tsire da fauna na Patagonia a Kudancin Amurka.<ref name="epk"/> Ɗaya daga cikin dabbobi masu shayarwa na duniya a lokacin isowar Turawa shine warrah, wolf-renard na Louis Antoine na Bougainville, wani nau'in kyarkeci da aka samo a manyan tsibirai biyu waɗanda suka ƙare a tsakiyar karni na 19.<ref name="Backgroundgeography">{{Cite web |title=Geography |url=http://www.falklands.info/background/geography.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716203559/http://www.falklands.info/background/geography.html |archive-date=16 July 2012 |access-date=24 July 2010 |publisher=Falklands.info}}</ref><ref name="Britlinks">{{Cite web |title=East Falkland Island |url=http://www.britlink.org/eastfalkland.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090911135738/http://www.britlink.org/eastfalkland.html |archive-date=September 11, 2009 |access-date=25 March 2011 |publisher=Britlink.org}}</ref> Slater ya ba da shawarar cewa an gabatar da warrah a cikin tsibirin Falkland ko dai ta hanyar rafting ko ta hanyar watsar da ƙanƙara a lokacin daya daga cikin glaciations na ƙarshen zamanin Pleistocene (shekaru miliyan 2.5 da 15,000 da suka gabata). <ref>{{Cite journal |last=Slater |first=Graham J. |last2=et |first2=al |date=3 November 2009 |title=Evolutionary history of the Falklands wolf |journal=Current Biology |volume=19 |pages=937–938 |doi=10.1016/j.cub.2009.09.018 |pmid=19889366 |s2cid=36185744 |hdl-access=free}}</ref>
An gano nau'ikan Dabbobi masu shayarwa 14 a cikin ruwan da ke kewaye da su: <ref name="visitorfalklands">{{Cite web |title=Falklands factsheet |url=http://www.visitorfalklands.com/assets/documents/falklands-factsheet.pdf |access-date=25 March 2011 |publisher=Falkland Islands Tourist Board}}</ref> hatimin giwa, hatimin gashi da zakuna na teku duk suna haifuwa a tsibirin tare da mafi girman wurin kiwon hatimin giwaye yana da dabbobi sama da 500. <ref name="gov.fk" /> An ga nau'in tsuntsaye 227 a tsibirin, sama da 60 daga cikinsu an san su da haifuwa a tsibirin. <ref name="gov.fk">{{Cite web |title=Nature |url=http://www.falklands.gov.fk//Environment.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216182057/http://www.falklands.gov.fk//documents/Census%20Report%202006.pdf |archive-date=16 December 2010 |access-date=25 March 2011 |publisher=Falkland Islands Government}}</ref><ref name="epk"/> Akwai nau'o'in nau'o-nau'i guda biyu da nau'o" nau'oʼin tsuntsaye 14.<ref name="epk" /> Nau'o'in [[Fenjin|penguin]] guda biyar ciki har da Magellanic penguin suna haifuwa a tsibirin kamar yadda sama da kashi 60% na yawan albatross na duniya ke yi.<ref name="visitorfalklands" />
[[Fayil:Gypsy-Cove.jpg|alt=Five penguins walking up a grassy slope against the wind|thumb|Penguins a Gypsy Cove]]
Babu Dabbobi masu rarrafe ko amphibians a tsibirin. Fiye da nau'ikan kwari 200 an rubuta su, tare da nau'in gizo-gizo 43 da nau'o'in tsutsotsi 12. An san kawai 13 invertebrates na duniya a matsayin endemic, kodayake bayanai game da nau'o'i da yawa ba su da kuma ana zargin har zuwa kashi biyu bisa uku na nau'o-in da aka samu a zahiri endemic ne. Saboda yanayin tsibirin, yawancin nau'ikan kwari sun haɓaka fuka-fuki masu raguwa ko babu su. Akwai kimanin 129 ruwa mai laushi, mafi yawansu Rotifer ne; duk da haka, gano wasu nau'o'in ya kasance cikin rikici.<ref name="epk"/> Ana samun nau'ikan kifi guda shida a yankunan ruwa mai laushi, gami da zebra trout da Falklands minnows.<ref name="epk" />
Tsibirin suna da'awar teku mai nisan kilomita 12 (22 da kuma Yankin kamun kifi na musamman na nisan kilomita 200 (370 , wanda ya kasance tushen rashin jituwa da Argentina. Ana samun nau'o'in krill daban-daban a cikin ruwan Falkland, tare da Lobster Krill da ke zaune a cikin ruwan zafi a arewa.<ref name="Home 2020 z013">{{Cite web |date=2020-04-05 |title=Ecology of lobster krill |url=https://www.smsg-falklands.org/features/15-ecology-of-lobster-krill |access-date=2023-07-28 |website=Home |archive-date=2023-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728142813/https://www.smsg-falklands.org/features/15-ecology-of-lobster-krill |url-status=dead }}</ref> Ruwa da ke kewaye da Tsibirin Falkland wani bangare ne na Patagonian Shelf Large Marine Environment. Fin kifi da ake girbewa a cikin ruwan Falkland sun hada da kudancin blue whiting (''Micromesistius australis''), rock cod (''Patagonotothen''), Blue grenadier ko Hoki (''Macruronus magellanicus'') da kuma manyan nau'ikan squid da ake girbi sune Illex squid (''Illex argentinus'') da Patagonian squid (''Loligo gahi''). <ref name="FishReport">{{Cite web |year=2012 |title=Fisheries Department Fisheries Statistics, Volume 16, (2002–2011) |url=http://fis.com/falklandfish/FisheriesBulletin16.pdf |access-date=4 November 2012 |publisher=Falkland Islands Government }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Squid ya fito ne a bakin Rio de la Plata kusa da haɗuwar ruwan sanyi na Falklands da ruwan Brazil mai dumi, yana ƙaura zuwa kudu tare da Patagonian Shelf zuwa cikin ruwan Falklands sannan ya koma wuraren da suke haifuwa tare da wannan yana kwance a kan shelf na nahiyar.<ref>{{Cite web |last=John Barton |date=18 April 2007 |title=The Offshore Fishery; balancing commercial activities & conservation |url=http://www.falklands.gov.fk/forum2007_new//documents/w280d320.ppt |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110419093332/http://www.falklands.gov.fk/forum2007_new/documents/w280d320.ppt |archive-date=19 April 2011 |access-date=17 June 2010 |publisher=Falklands Fisheries}}</ref>
<ref name="gov.fk"/>Babu wani nau'in [[bishiya]] na asali akan tsibiran, kodayake ana samun nau'ikan bushes guda biyu, fachine da akwatin na asali. Sauran ciyayi sun ƙunshi ciyawa da ferns. Kimanin nau'ikan tsire-tsire na jijiyoyin jini 363, nau'ikan 21 na ferns da clubmosses da nau'ikan furanni 278 an rubuta su akan tsibiran. Daga cikin tsire-tsire na jijiyoyin jini, 171 an yi imanin cewa na asali ne kuma 13 na da yawa. Wasu bogs da fens sun wanzu, tsire-tsire masu ruwa sun haɗa da shinge mai laushi mai laushi, Astelia pumila (Asteliaceae) dwarf marigold Caltha appendiculata (Ranunculaceae) da gaimardia Gaimardia australis (Centrolepidaceae) da carnivorous sundew Drosera unisersacflora (Drosera unisersacloraero mita), matsakaicin ciyawa. (6.6 ft) tsayi amma yana iya kaiwa zuwa mita 4 (13 ft), ana samunsa a tsakanin 300 m (1,000 ft) na bakin tekun inda ya kera makada a kusa da manyan tsibirai. Ƙaƙƙarfan canopies da aka kafa suna haifar da ƙarancin yanayi mara kyau wanda ya dace da yawancin tsuntsaye da invertebrates. Budurwa mara kyau ( Olsynium filifolium) ita ce furen ƙasa da tsibiran ke samarwa.
== Yanayin ɗan adam ==
Kafin 1812, iko daban-daban na mulkin mallaka suna da ƙananan ƙauyuka a tsibirin Falkland. A wannan shekarar an watsar da tsibirin amma a cikin shekaru ashirin Birtaniya ta sake kafa sulhu. A cikin ƙidayar shekara ta 1851, an rubuta yawan mutanen ƙauyen a matsayin 287, ya karu zuwa 2,043 a 1901 da 2,563 a 2012.<ref name="2012Census">{{Cite web |date=10 September 2012 |title=Headline results of 2012 Falkland Islands Census released |url=http://www.falklands.gov.fk/news/2012/09/headline-results-of-2012-falkland-islands-census-released/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929024001/http://www.falklands.gov.fk/news/2012/09/headline-results-of-2012-falkland-islands-census-released/ |archive-date=29 September 2012 |access-date=2 November 2012 |publisher=Falkland Islands Government}}</ref> [Lokaci 1]
=== Gidajen mutane da ayyukan ===
Babban ƙauyuka a cikin tsibirin suna a Stanley wanda ya zuwa 2012 yana da yawan mutane 2,121, <ref name="2012Census"/> da RAF Mount Pleasant, wanda a 2006 yana da yawan jama'a kusan 1,700. [Lura 1] Wasu mutane 351 sun zauna a "Camp" (a waje da Stanley) − sama da rabi a Gabashin Falkland, na uku a Yammacin Falkland da sauran a tsibirai masu nisa.<ref name="2006Census">{{Cite web |title=Falkland Islands Census Statistics, 2006 |url=http://www.falklands.gov.fk/documents/Census%20Report%202006.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216182057/http://www.falklands.gov.fk//documents/Census%20Report%202006.pdf |archive-date=16 December 2010 |access-date=2 November 2010 |publisher=Falkland Islands Government}}</ref> Manyan ƙauyuka a Gabashin Falkland (ban da Stanley da Mount Pleasant) suna a Darwin da Goose Green, a Yammacin Falkland a Port Howard da Fox Bay da sauran wurare, Pebble Island Settlement . A lokacin Falklands War, an haɗa ƙauyuka a <nowiki><i id="mwAoE">sansanin</i></nowiki> ta hanyar waƙoƙi waɗanda galibi ba za a iya wucewa a yanayin rigar ba, amma a shekara ta 2007 Tsibirin Falkland suna da hanyar sadarwa ta kilomita 786 (488 , tare da ƙarin hanyoyin da aka shirya don ginawa don haɗa duk ƙauyuka da aka mamaye a shekara ta 2013.<ref>{{Cite web |date=July–August 2007 |title=Falkland Focus – News from the Falkland Islands Government |url=http://www.falklands.gov.fk/documents/Falklands%20Focus%20Issue%2081,%20July%2007.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308122026/http://www.falklands.gov.fk/documents/Falklands%20Focus%20Issue%2081%2C%20July%2007.pdf |archive-date=2012-03-08 |access-date=2010-12-29}}</ref><ref>{{Cite web |title=Transport and Communication |url=http://www.falklands.gov.fk/Transport_&_Communication.html# |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216190536/http://www.falklands.gov.fk/Transport_%26_Communication.html |archive-date=2010-12-16 |access-date=2010-07-18 |publisher=Falkland Islands Government}}</ref>
A farkon karni na sha tara, babban aikin tattalin arziki a tsibirin shine farautar seal. Daga baya tsibirin ya zama wurin sake samar da kayayyaki ga masu tsalle-tsalle da ke tafiya daga Ostiraliya zuwa Ingila ta hanyar Cape Horn.
Fiye da kashi 80% na ƙasar tsibirin an ba da shi ga noman tumaki, tare da rabin dabbobi miliyan da ake tallafawa a kan 11,<sup>2</sup> km<sup>2</sup> na gonar gona, wanda 40 km2 shine [[Wurin yin Kiwo na Dabbobi|makiyaya]] na dindindin. Kimanin kashi 40% na garken ƙasa suna kan Yammacin Falkland da kashi 60% a Gabashin Falkland.<ref name="Farms">{{Cite web |date=31 May 2009 |title=Biennial Report 2008/9 |url=http://www.agriculture.gov.fk/publications/farming_statistics/2008-2009.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720200043/http://www.agriculture.gov.fk/publications/farming_statistics/2008-2009.pdf |archive-date=20 July 2011 |access-date=18 April 2010 |publisher=Falkland Islands Government Department of Agriculture}}</ref> Baya ga kiwon madara da [[Aladu|alade]], ana gudanar da karamin kiwon reindeer, alal misali a kan rukunin tsibirin Beaver.<ref>{{Cite web |year=2006 |title=FK002 – Beaver Island Group |url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=20843 |access-date=2 November 2012 |publisher=[[BirdLife International]]}}</ref> Wannan garken shine kawai garken a duniya wanda Bala'in Chernobyl bai shafi ba.<ref name="cia">{{Cite web |title=Falkland Islands (Islas Malvinas) |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/falkland-islands-islas-malvinas/ |access-date=5 March 2010 |publisher=CIA |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109093604/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/falkland-islands-islas-malvinas |url-status=dead }}</ref>
A cikin shekaru goma da suka gabata na karni na ashirin da farkon karni na asirin da yawon bude ido da kamun kifi sun yi babban tasirin tattalin arziki a tsibirin kuma tun daga shekarar 2012 masana'antar binciken mai tana tasowa.
=== Tasirin ayyukan ɗan adam ===
Akwai ƙananan bayanai na dogon lokaci game da canje-canjen mazaunin, don haka girman tasirin ɗan adam ba a bayyane yake ba.<ref name="epk"/> Shuke-shuke irin su ciyawa, facin, da akwatin asali (''Veronica elliptica'') sun sha wahala sosai ta hanyar gabatar da dabbobi masu kiwo. Yawancin tsuntsaye masu kiwo kamar haka suna rayuwa ne kawai a tsibirai na bakin teku, inda ba a sami dabbobi kamar [[Kyanwa|Cats]] da [[Ɓera|beraye]] ba. Kusan dukkanin yankin tsibirin ana amfani da su azaman makiyaya ga [[Rago|tumaki]]. Har ila yau, akwai yawan reindeer da aka gabatar, wanda aka kawo tsibirin a cikin 2001 don dalilai na kasuwanci.<ref name="cia"/> An gabatar da Rats da launin toka kuma suna da mummunar tasiri ga tsuntsaye da ke yin gida a bakin tekun, kamar yadda cats suke.<ref name="Britlinks"/> An gabatar da nau'ikan shuke-shuke ashirin da biyu don samar da babbar barazana ga tsire-tsire na gida.<ref name="epk" />
== Abubuwa masu tsanani ==
* Yankin arewacin - Yammacin Jason Cay
* Yankin kudu - Tsibirin Beauchene
* Yammacin Yamma - Yammacin Jason Cay
* Yankin Gabas - Cape Pembroke
* Matsayi mafi tsawo - Dutsen Usborne: 705 m
* Matsayi mafi ƙasƙanci - Tekun Atlantika: 0 m<nowiki>.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}</nowiki>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1kdc7t2cm2k1t20x8rcf61e4ml3gng7
Yanayin ƙasar Austria
0
111309
823225
705150
2026-04-21T04:32:44Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823225
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" cellspacing="3" style="float: right; margin-left: 2em; width: 20em; font-size: 90%;"
| colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger;" |'''Geography of Austria'''
|-
| colspan="2" style="padding: 1em 0; text-align: center;" |[[Fayil:Au-map.png|268x268px|Austria]]
|- style="vertical-align: top;"
|'''Continent'''
| style="padding-right: 1em;" |[[Turai|Europe]]
|- style="vertical-align: top;"
|'''Region'''
| style="padding-right: 1em;" |Central Europe
|- style="vertical-align: top;"
|'''Coordinates'''
| style="padding-right: 1em;" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|47|20|N|13|20|E|type:country_region:AT}}
|- style="vertical-align: top;"
|'''Area'''
| style="padding-right: 1em;" |Ranked 114th<br /><br />{{Convert|83,879|km2|sqmi}}
|- style="vertical-align: top;"
|'''Coastline'''
| style="padding-right: 1em;" |{{Convert|0|km|mi}}; landlocked)
|- style="vertical-align: top;"
|'''Borders'''
| style="padding-right: 1em;" |{{Convert|2,534|km|mi}} <br /><br /> [[Kazech|Czech Republic]] {{Convert|402|km|mi}} <br /><br /> [[Jamus|Germany]] {{Convert|801|km|mi}} <br /><br /> [[Hungariya|Hungary]] {{Convert|331|km|mi}} <br /><br /> [[Italiya|Italy]] {{Convert|404|km|mi}} <br /><br /> [[Liechtenstein]] (non-[[Tarayyar Turai|EU]]) {{Convert|34|km|mi}} <br /><br /> [[Slofakiya|Slovakia]] {{Convert|105|km|mi}} <br /><br /> [[Sloveniya|Slovenia]] {{Convert|330|km|mi}} <br /><br /> [[Switzerland]] (non-[[Tarayyar Turai|EU]]) {{Convert|158|km|mi}}{{Ana bukatan hujja|reason=source for these border numbers?|date=September 2015}}
|- style="vertical-align: top;"
|'''Highest point'''
| style="padding-right: 1em;" |Grossglockner<br /><br /> 3,797 m
|- style="vertical-align: top;"
|'''Lowest point'''
| style="padding-right: 1em;" |Neusiedler See<br /><br /> 115 m
|- style="vertical-align: top;"
|'''Longest river'''
| style="padding-right: 1em;" |Danube<br /><br /> 2,857 km
|- style="vertical-align: top;"
|'''Largest lake'''
| style="padding-right: 1em;" |Bodensee<br /><br /> 571 km<sup>2</sup>
|}
Austria ƙasa ce mai yawan tsaunuka a Tsakiyar Turai, tana tsakanin [[Jamus|Ƙasar Jamus]], [[Italiya]] da [[Hungariya|Hungary]].<ref name=":0"/> Tana da jimillar faɗin yanki na kilomita 83,871 (32,383². <ref name=":1">{{Cite web |date=April 30, 2021 |title=Austria |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/ |access-date=June 9, 2021 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=January 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110074413/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/ |url-status=dead }}</ref>
Austria tana da iyakoki na ƙasa da Switzerland (ƙasar da ba memba na [[Tarayyar Turai]] ba, wanda ke da iyaka na kilomita 158, zuwa 98 mi) da kuma masarautar [[Liechtenstein]] (itama ƙasar da ba memba ba ne na Tarayyar Turai (EU), inda suke da iyaka Kimanin kilomita 34 ko 21 mil) zuwa yamma, Jamus (kilomita 801 ko 497 mi) da [[Kazech|Jamhuriyar Czech]] (kilomita402 ko 249 mi) da [[Slofakiya|Slovakia]] (kilomitha 105 ko 655) zuwa arewa, Hungary zuwa gabas (kilominta 311 ko mi) da [[Sloveniya|Slovenia]] (kilomitara 330 ko 185 mi) da Italiya (404 ko kilomita 2574 a kudu).<ref name=":0"/><ref name=":1"/>
Kashi na uku mafi yamma na ƙasar ɗan sifar pear ya ƙunshi ƙaramar hanya tsakanin Jamus da Italiya wacce ke tsakanin 32 zuwa 60 km dai-dai da (20 zuwa 37 mi) na faɗi. Sauran ƙasar Ostiriya tana gabas kuma tana da matsakaicin faɗin arewa-kudu na kilomita 280 (170 mi).] Ƙasar tana auna kusan kilomita 600 (370 mi) a tsayi, wanda ya tashi daga Lake Constance (Jamus Bodensee) akan iyakar Austrian-Swiss-Jamus a yamma zuwa iyakar Neusiedler a kan iyakar Austriya. - daya a cikin Alps, ɗayan kuma wani tafki ne na yau da kullun a kan iyakar yammacin ƙasar Hungarian - yana nuna bambancin shimfidar ƙasar Austria..<ref name=":0" />
Bakwai daga cikin Jihohin tarayya tara na Austria suna da al'adun tarihi da suka gabata kafin kafa Jamhuriyar Austria a 1918: Upper Austria, Lower Austria, Styria, Carinthia, Salzburg, Tyrol, da Vorarlberg.<ref name=":0"/> An kafa jihohin Burgenland da [[Vienna]] bayan [[Yaƙin Duniya na I]].<ref name=":0" /> Yawancin Burgenland sun kasance wani ɓangare na Masarautar Hungary, amma yana da yawan mutanen da ke [[Jamusanci|Magana da Jamusanci]] kuma saboda haka ya zama Austrian.<ref name=":0" /> Dalilan gudanarwa da akidar sun taka muhimmiyar rawa wajen kafa Vienna a matsayin ƙasa mai zaman kanta.<ref name=":0" /> Vienna, a tarihi babban birnin Lower Austria, ya kasance sansanin gurguzu, yayin da Lower Austria ta kasance [[Conservatism|mai ra'ayin mazan jiya]], kuma masu ra'ayin gurguzu da masu ra'ay mazan jiya suna so su karfafa tasirin su a jihohin su.<ref name=":0" /> Kowace jiha tana da babban birnin jihar ban da Vienna, wanda jiha ce da kanta ban da kasancewa babban birnin tarayya.<ref name=":0" /> A Vienna, Majalisar Birni da magajin gari suna aiki a matsayin majalisar dokokin jihar (Landtag) da gwamnan jihar (LLandeshauptmann), bi da bi.<ref name=":0" />
== Yanayin jiki ==
=== Yankunan da ke cikin ƙasa ===
[[Fayil:Austria_1999_CIA_map.jpg|thumb|Cikakken taswirar Austria]]
[[Fayil:Satellitenaufnahme_der_Alpen.jpg|thumb|Hoton tauraron dan adam na Alps]]
Ana iya raba Austria zuwa yankuna uku marasa daidaituwa. Mafi yawan ɓangaren Austria (62%) yana cike da ƙananan duwatsu na Alps, amma a gabas, waɗannan suna ba da hanya ga wani ɓangare na filayen Pannonian, kuma arewacin kogin Danube yana da gandun daji na Bohemian, tsofaffi, amma ƙasa, tsaunukan dutse.
==== Kogin Danube ====
Kogin Danube yana da asalinsa kusa da Donaueschingen a kudu maso yammacin Jamus kuma yana gudana ta hanyar Austria kafin ya shiga cikin Bahar Maliya.<ref name=":0"/> Ita ce kawai babbar kogi ta Turai da ke gudana zuwa gabas, kuma muhimmancinta a matsayin hanyar ruwa ta ciki an inganta ta hanyar kammala a 1992 na Rhine-Main-Danube Canal a Bavaria, wanda ke haɗa kogin Rhine da Main tare da Danube kuma yana sa zirga-zirgar jirgin ruwa daga Tekun Arewa zuwa [[Black Sea|Tekun Baƙi]] ya yiwu.<ref name=":0" />
Manyan koguna da ke arewa da magudanar ruwa na Alps na Austriya (Inn a Tyrol, da Salzach a Salzburg, da Enns a Styria da Upper Austria) su ne rafukan kai tsaye na Danube kuma suna kwarara arewa zuwa kwarin Danube, yayin da kogunan kudu da magudanar ruwa a tsakiya da gabashin Austria (Gail da Draus da kuma kogin Murhia a cikin Carint ta St. magudanar ruwa na Drau, wanda a ƙarshe ya shiga cikin Danube a Serbia.] Saboda haka, tsakiyar da gabashin Ostiriya sun karkata zuwa ga kogin Alps: lardunan Upper Austria da Lower Austria zuwa Danube da lardunan Carinthia da Styria zuwa Drau.. <ref name=":0" />
==== Dutsen Alps ====
Manyan jeri uku na tsaunuka - Tsaunukan Calcareous na Arewa, Tsaunukan Tsakiya, da Tsaunukan Calcareous na Kudancin - suna gudu zuwa gabas ta hanyar Austria.[1] Tsawon tsaunuka na tsakiya, wanda ya ƙunshi babban tushe na granite, sune mafi girma kuma mafi girma a cikin Ostiriya. Tsaunukan Calcareous na Arewa, waɗanda ke gudana daga Vorarlberg ta hanyar Tyrol zuwa Salzburg tare da iyakar Jamus kuma ta Upper Austria da Lower Austria zuwa Vienna, da Kudancin Calcareous Alps, akan iyakar Carinthia-Slovenia, galibi dutse ne da dolomite.[1] A tsayin mita 3,797, Großglockner shine dutse mafi tsayi a Ostiriya. A bisa ka'ida, mafi nisa zuwa gabas na Arewa da Tsakiyar Alps suna gudana, ƙananan sun zama ƙasa. Tsayin tsaunuka kuma yana gangarowa arewa da kudu na jeri na tsakiya..<ref name=":0" />
A matsayin fasalin ƙasa, Alps a zahiri sun mamaye sauran yankuna.[1] Sama da kashi 28% na Ostiriya yana da matsakaicin tudu ko lebur: Arewacin Alpine Foreland, wanda ya haɗa da kwarin Danube; yankunan tuddai da tuddai a arewa maso gabas da gabashin Ostiriya, wadanda suka hada da Basin Danube; da tuddai masu birgima da tsaunuka na Kudu maso Gabashin Alpine Foreland.[1] Sassan ƙasar Ostiriya waɗanda suka fi dacewa da matsuguni - wato, gonaki da yanayi mai kyau - suna tafiya arewacin tsaunukan Alps ta lardunan Upper Austria da Lower Austria a cikin kwarin Danube sannan su karkata gabas da kudu na Alps ta hanyar Lower Austria, Vienna, Burgenland, da Styria.[1] Mafi ƙanƙantar yanayin tsaunuka na Austriya yana kudu maso gabas na ƙaramin Leithagebirge, wanda ya zama leɓen kudu na Basin Vienna, inda tudun tudun Hungarian ya fara.[1].<ref name=":0" />
==== Bohemian Forest (tsawon tsaunuka) ====
Dutsen dutse na gandun daji na Bohemian (wanda aka sani a cikin [[Jamusanci]] da ''Böhmerwald''), wani dutse mai laushi tare da tsaunuka masu iska da kuma mummunan yanayi, yana arewacin kwarin Danube kuma yana rufe sauran 10% na yankin Austria. <ref name=":0"/> Shahartsberg wani dutse ne wanda ya raba Waldviertel daga Weinviertel.
=== Duwatsu ===
[[Fayil:Grossglockner_from_SW.jpg|thumb|Großglockner, gefen kudu daga hangen nesa na yamma]]
[[Fayil:Wildspitze_27.07.00.jpg|thumb|Wildspitze daga Arewa]]
[[Fayil:Foto_Großvenediger.jpg|thumb|Grossvenediger daga Kudu]]
[[Fayil:Similaun_1.jpg|thumb|Similaun daga Yamma]]
[[Fayil:Grosseswiesbachhorn.jpg|thumb|Großes Wiesbachhorn]]
Duwatsu 35 mafi tsawo a Austria:
{| class="wikitable sortable"
!
!Sunan
!Tsawon
!Yankin
|-
| style="text-align:right" |1
|{{Sort|Grossglockner|[[Großglockner]]}}
|3,797 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |2
|Rashin daji
|3,772 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |3
|Kleinglockner
|3,770 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |4
|{{Sort|Weisskugel|[[Weißkugel]]}}
|3,739 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |5
|{{Sort|Poschlturm|[[Glocknerwand|Pöschlturm]]}}
|3,721 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |6
|{{Sort|Hortnagelturm|[[Glocknerwand|Hörtnagelturm]]}}
|3,719 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |7
|Hofmannspitze
|3,711 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |8
|Weitzenböckturm
|3,702 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |9
|Draschturm
|3,701 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |10
|Gerinturm
|mita 3,700
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |11
|Glocknerhorn
|mita 3,680
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |12
|Teufelshorn
|3,677 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |13
|{{Sort|Grossvenediger|[[Großvenediger]]}}
|3,674 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |14
|{{Sort|Brochkogel, Hinterer|[[Hinterer Brochkogel]]}}
|mita 3,628
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |15
|{{Sort|Schwarze, Hintere|[[Hintere Schwärze]]}}
|mita 3,628
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |16
|Similaun
|3,606 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |17
|Großes Wiesbachhorn
|3,564 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |18
|Rainerhorn
|3,560 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |19
|{{Sort|Otztaler Urkund|[[Ötztaler Urkund]]}}
|3,556 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |20
|Marzellspitze
|3,555 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |21
|Ramolkogel
|3,550 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |22
|Schalfkogel
|3,540 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |23
|Watzespitze
|3,533 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |24
|Hochvernagtspitze
|3,530 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |25
|[[Langtaufererspitze]]
|3,529 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |26
|{{Sort|Weissseespitze|[[Weißseespitze]]}}
|3,526 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |27
|Mutmalspitze
|3,522 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |28
|Fineilspitze
|3,516 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |29
|{{Sort|Querspitze, Innere|[[Innere Querspitze]]}}
|3,515 m
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|-
| style="text-align:right" |30
|Hochfeiler
|3,510 m
|Zillertal Alps
|-
| style="text-align:right" |31
|[[Teufelskamp]]
|3,509 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |32
|[[Romariswandkopf]]
|3,508 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |33
|Zuckerhütl
|3,505 m
|Dutsen Stubai
|-
| style="text-align:right" |34
|{{Sort|Aderl, Hohes|[[Hohes Aderl]]}}
|3,504 m
|{{Sort|Tauern, High|[[High Tauern]]}}
|-
| style="text-align:right" |35
|Fluchtkogel
|mita 3,500
|{{Sort|Otztal Alps|[[Ötztal Alps]]}}
|}
<small> (Dukan tsawo suna da alaƙa da ma'aunin ruwa na Trieste na 1875 da aka yi amfani da shi a Austria - mita sama da Adriatic) </small>
=== dazuzzuka ===
A cikin gandun dajin Ostiriya yana kusan kashi 47% na yawan fili, daidai da hekta 3,899,150 na gandun daji a shekarar 2020, daga hekta 3,775,670 (ha) a shekarar 1990. hekta 1,671,500 (ha). Daga cikin gandun dajin da ke sake farfadowa a zahiri kashi 2% an ba da rahoton cewa su ne dajin na farko (wanda ya ƙunshi nau'in bishiyar da ba a iya gani a fili na ayyukan ɗan adam) kuma kusan kashi 23% na yankin dajin an samu a cikin wuraren da aka karewa. A cikin shekarar 2015, an ba da rahoton cewa kashi 18% na yankin dajin yana ƙarƙashin ikon jama'a, 82% na masu zaman kansu da kuma 0% tare da mallakar da aka jera a matsayin wani ko ba a sani ba.<ref>{{Cite web |title=Global Forest Resources Assessment 2020, Austria |url=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/AUT/home/overview |website=Food Agriculture Organization of the United Nations}}</ref>
== Yanayin ɗan adam ==
[[Fayil:Austria_satellite-map.jpg|thumb|Taswirar tauraron dan adam ta Austria]]
[[Fayil:Bad_kleinkirchheim.jpg|thumb|Bad Kleinkirchheim, Carinthia, Austria]]
[[Fayil:Landeck.jpg|thumb|Landeck a cikin Tyrol, Austria]]
[[Fayil:Burgruine-Aggstein.jpg|thumb|Rushewar Gidan Gida na Aggstein da ke kallon Danube (sashi na Wachau) a Lower AustriaƘananan Austria]]
Tsarin amfani da ƙasa a Austria ya canza daga Alpine zuwa yankunan da ba Alpine ba.<ref name=":0"/> Kimanin kashi ɗaya cikin goma na Austria ba shi da amfani ko rashin amfani, wato, sosai Alpine ko sama da layin itace.<ref name=":0" /> Fiye da kashi 40% na Austria an rufe shi da gandun daji, mafi yawansu suna cikin yankunan Alpine.<ref name=":0" /> Kasa da kashi ɗaya cikin biyar na Austria ana noma shi kuma ya dace da aikin gona na al'ada.<ref name=":0" /> Kashi na ƙasar [[noma]] a Austria yana ƙaruwa a Gabas yayin da ƙasar ta zama ƙasa da tsaunuka.<ref name=":0" /> Fiye da kashi ɗaya cikin biyar na Austria makiyaya ne da ke cikin tsaunuka daban-daban.<ref name=":0" /> Kusan rabin wannan ciyawa ya ƙunshi manyan makiyaya na Alpine.<ref name=":0" />
A tarihi, an yi amfani da makiyaya na Alpine a lokacin rani don kiwon shanu, don haka yana da sarari a ƙananan tsawo don noma da girbi abinci don hunturu.<ref name=":0"/> Yawancin tsaunuka masu tsawo suna da tsawo sama da 1,000 m.<ref name=":0" />
Kodayake aikin gona a yankunan tsaunuka a wani lokaci yana da fa'ida ta tattalin arziki, a cikin 'yan shekarun nan ya tsira ne kawai tare da taimakon tallafi mai yawa.<ref name=":0"/>
Alps sun sa yankuna da yawa na Austria ba za a iya zama ba.<sup about="#mwt13<sup id=" mwava="">2</sup>" class="mw-ref reference" data-cx="{}" s" typeof="mw:Extension/ref">[./Geography_of_Austria#cite_note-:0-1 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>] Yankunan da ake kira yankunan zama na dindindin na Austria - yankunan da ake nomawa, ana ci gaba da zama, kuma ana amfani da su don sufuri, amma ba su haɗa da gandun daji, makiyaya na Alpine, ko ƙasar maras kyau - suna rufe kashi 40% ko 35,000 km2 na ƙasar.<ref name=":0"/> Mafi yawan yankin zama na dindindin yana cikin kwarin Danube da ƙananan ƙasashe ko yankuna masu tsaunuka a arewa, gabas, da kudancin Alps, inda kusan kashi biyu bisa uku na yawan jama'a ke zaune.<ref name=":0" />
A cikin lardunan Alpine na ƙasar, yawancin jama'a suna zaune a kwarin kogi: Bregenz a bakin tekun Constance a Vorarlberg; Innsbruck a kan kogin Inn a Tyrol; Salzburg a kan kogun Salzach a Salzburg; da Klagenfurt a kan tafkin Wörthersee a Carinthia . <ref name=":0"/> Mafi girma Alps ne, da ƙarancin zama sun zama dangane da ƙasa, microclimate, da ciyayi.<ref name=":0" /> Sabanin haka, ƙananan da kuma faɗin kwarin Alpine, yawan jama'a sun zama.<ref name=":0" />
Saboda Alps, kasar gaba ɗaya tana ɗaya daga cikin jihohin da ba su da yawan jama'a a Yamma da Tsakiyar Turai.<ref name=":0"/> Tare da mazauna casa'in da uku a kowace murabba'in kilomita, Austria tana da yawan jama'a mai kama da na tsohuwar Yugoslavia.<ref name=":0" />
Yankunan ƙasar Austria da yanayin ƙasa sun yi daidai da kaɗan.<ref name=":0"/> Tun lokacin da Daular Romawa ta Yamma ta fadi, Alps da Danube ba su yi amfani da su don nuna iyakokin siyasa ba.<ref name=":0" /> Ko da a cikin Austria, iyakokin lardin ana saita su ne kawai a wasu lokuta ta hanyar tsaunuka da tuddai na Alps.<ref name=":0" />
Kodayake Alps ba su nuna iyakokin siyasa ba, galibi suna raba ƙungiyoyin mutane da juna.<ref name=":0"/> Saboda a baya Alps ba za a iya wucewa ba, mazauna da aka ware a cikin kwari ko cibiyoyin sadarwa na kwari sun haɓaka al'adun yanki daban-daban.<ref name=":0" /> Sakamakon haka, mazaunan kwarin daya galibi suna kula da yaruka, tufafi na asali ko na gargajiya, salon gine-gine, da al'adun da suka bambanta da na kwarin na gaba.<ref name=":0" /> Bambance-bambance sun kasance masu girma sosai cewa ana iya gano asalin baƙi cikin sauƙi.<ref name=":0" /> Koyaya, kafofin watsa labarai, motsi, wadata, da yawon bude ido sun lalata bambancin al'adun yankin Alpine zuwa babban matsayi ta hanyar rage warewa wanda ya ba su ainihin halinsu.<ref name=":0" />
Duk da Alps, Austria a tarihi ta kasance ƙasar wucewa.<ref name=":0">{{Cite encyclopedia|edition=David E.}}</ref> Kwarin Danube, tsawon ƙarni da yawa haɗin ruwa na Tsakiyar Turai zuwa Yankin Balkan da "Gabas" a cikin ma'anar kalmar, koyaushe hanya ce ta gabas zuwa yamma.<ref name=":0" /> Koyaya, rarrabuwar Turai zuwa bangarori biyu masu adawa da tattalin arziki da soja bayan [[Yaƙin Duniya na II]] ya rage muhimmancin Austria a matsayin wurin wucewa.<ref name=":0" /> Tun lokacin da aka bude [[Gabashin Turai]] a 1989, kasar ta fara sake ɗaukar rawar tarihi.<ref name=":0" /> A farkon shekarun 1990s, ta riga ta sami karuwa sosai a cikin yawan mutane da motoci da ke tsallaka iyakokinta na gabashin.<ref name=":0" />
A cikin Alps, hanyoyi huɗu da hanyoyin da ke ratsa su suna da mahimmanci ga zirga-zirgar arewa maso kudu.<ref name=":0"/> Hanyar Semmering a kan iyakar lardin Lower Austria da Styria ta haɗa Vienna Basin tare da kwarin Mürz da Mur, don haka samar da damar arewa maso gabas zuwa Styria da Slovenia, kuma, ta hanyar Carinthia, zuwa Italiya.<ref name=":0" />
Pyrhn Pass tsakanin lardunan Upper Austria da Styria da Tauern Pass tsakanin High Tauern range da Lower Tauern range na Central Alps a Salzburg, suna ba da damar zuwa Mur Valley a Styria da Drau Valley a Carinthia, bi da bi.<ref name=":0"/> Hanyoyin da ke gudana ta waɗannan hanyoyin suna da mahimman hanyoyin sadarwa ta arewa maso yamma da kudu maso gabas ta hanyar Alps.<ref name=":0" /> An ba da lakabin babbar [[Pyrhn Pass|Hanyar Pyrhn]] ''Fremdarbeiterweg'' ("hanyar ma'aikatan kasashen waje") saboda miliyoyin ''Gastarbeiter'' ("ma'aikatan baƙi") a Jamus suna amfani da ita don komawa gidajensu a cikin Balkans da [[Turkiyya]] don hutu.<ref name=":0" /> Yawancin Jamusawa da mutanen arewacin Turai suna amfani da shi a cikin watanni na rani don isa gabar tekun Adriatic.<ref name=":0" /> Bayan barkewar tashin hankali a Yugoslavia a lokacin rani na shekara ta 1991, duk da haka, an sake tura yawancin wannan zirga-zirga ta hanyar kwarin Danube da [[Hungariya|Hungary]].<ref name=":0" />
Hanya mafi muhimmanci a cikin Austrian Alps ita ce Brenner Pass, wanda ke kan iyakar Austrian-Italiya a Tyrol . <ref name=":0"/> A 1,370 m, yana daya daga cikin mafi ƙasƙanci Alpine wucewa.<ref name=":0" /> Hanyar zuwa kwarin Inn da kan Brenner Pass ta kasance muhimmiyar hanya ce ta hanyar wucewa ta arewa maso kudu tsakanin Jamus da Italiya, kuma tana ba da hanya mafi kai tsaye tsakanin yankuna biyu mafi yawan masana'antu na Turai: Jamus da arewacin Italiya.<ref name=":0" />
'''Albarkatun halitta:''' [[Danyen mai|mai]], lignite, katako, ƙarfe, jan ƙarfe, [[zinc]], antimony, Magnesite, tungsten, graphite, [[gishiri]], wutar lantarki
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 16.44% ''amfanin gona na dindindin:'' 0.79% wasu: 82.77% (2012)
Ƙasar da ake ban ruwa: 1,170 km<sup>2</sup> (2007)
'''Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa:''' 77.7 km<sup>3</sup> (2011)
'''Rashin ruwa mai laushi (na gida / masana'antu / aikin gona) ''' ''jimillar:'': <sup>3</sup>.66 km<sup>3</sup>/shekara (18%/79%/3%) a kowace babban birnin: 452.4 m3/shekaru (2008)
== Yanayi ==
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_AUT_1991–2020.svg|thumb|Nau'ikan rarraba yanayi na Köppen na Austria]]
[[Fayil:Alps_satellite_in_winter.jpg|thumb|Da yake sanar da hunturu mai zuwa, dusar ƙanƙara ta dusar ƙwanƙolin Alps a ranar 11 ga Disamba, 2004. Arewacin Alps, girgije ya rufe Faransa, Switzerland, Liechtenstein, Austria, da Slovakia. Kudancin Alps, sararin sama mai haske ya mamaye mafi yawan hoton, yana barin kwarin Po da tsibirin Italiya suna nunawa a sarari. A kudu maso yamma, Tekun Ligurian da Bahar Rum kusan launi ne mai zurfi mai launin shudi; zuwa kudu maso gabas, Tekun Adriatic yana da siffofi masu juyawa na kwayoyin teku masu launin shudi-kore (watakila phytoplankton da algae), da kuma wasu kayan lambu masu launin kore daga koguna da ke shiga cikin teku.]]
Alps suna aiki ne a matsayin ruwa mai rarraba manyan nau'ikan yanayi guda uku na Turai waɗanda ke tasiri ga yanayin Austrian.<ref name=":0"/> Yanayin teku na Atlantic daga arewa maso yamma yana da matsin lamba, iska mai sauƙi daga Gulf Stream, da hazo.<ref name=":0" /> Yana da tasiri mafi girma a kan gangaren arewacin Alps, Arewacin Alpine Foreland, da kwarin Danube.<ref name=":0" /> Yanayin nahiyar yana da ƙananan matsin lamba tare da hazo a lokacin rani da tsarin matsin lamba mai yawa tare da sanyi da iska mai bushe a cikin hunturu.<ref name=":0" /> Yana shafar galibi gabashin Austria.<ref name=":0" /> Tsarin matsin lamba na Bahar Rum daga kudu yana da ƙananan girgije da iska mai dumi, kuma suna rinjayar yanayin gangaren kudancin Alps da na Kudu maso gabashin Alpine Foreland, yana mai da su mafi kyawun ɓangaren Austria.<ref name=":0" />
Ɗaya daga cikin abubuwan da suka bambanta da tsarin yanayin Bahar Rum shine iska mai iska, iska mai dumi wanda ya samo asali ne a cikin [[Sahara]] na Afirka kuma yana motsawa zuwa arewa da sauri, lokaci-lokaci yana haɓaka yanayin zafi har zuwa {{Convert|10|C-change}} ° C (18 ° F) a cikin ɗan gajeren lokaci.<ref name=":0"/> Mutane da yawa suna amsawa ga wannan saurin canjin yanayi tare da [[ciwon kai]], fushi, da Matsalolin zagayawa.<ref name=":0" /> A lokacin hunturu, saurin dumama da ke tare da föhn na iya narke dusar ƙanƙara a cikin Alps har zuwa yadda Ruwan sama ke faruwa.<ref name=":0" />
Idan aka ba da muhimmancin tseren kankara na Alpine ga masana'antar yawon bude ido ta Austriya, Disamba shine watan da ake kallon yanayi tare da babban tsammanin.<ref name=":0"/> A matsayin doka, tsarin yanayin teku na Atlantic yana kawo dusar ƙanƙara, kuma tsarin yanayin nahiyar yana taimakawa kiyaye shi.<ref name=":0" /> Koyaya, rinjaye na sanyi, tsarin busassun nahiyoyi ko na Bahar Rum mai dumi ya jinkirta farkon lokacin kankara.<ref name=":0" /> A lokacin rani, tsarin matsin lamba na Bahar Rum yana kawo zafi, yanayin rana.<ref name=":0" />{{Weather box}}{{Weather box}}Austrians sun fuskanci matsaloli da yawa na muhalli a cikin shekarun 1990.<ref name=":0"/> Ɗaya daga cikin mafi matsa lamba shine gurɓataccen da ya haifar da karuwar zirga-zirga a cikin ƙasar.<ref name=":0" /> Jirgin ƙasa a kan babbar hanyar da ke wucewa ta Brenner Pass, alal misali, ya karu daga motoci 600,000 a kowace shekara a farkon shekarun 1970 zuwa sama da miliyan 10 a kowace shekara. <ref name=":0" /> Kashi ɗaya cikin huɗu na zirga-zirgar da ke ƙetare Austria ya ƙunshi semitrailers da aka yi amfani da su don jigilar kaya.<ref name=":0" /> Bude Gabashin Turai kawai ya kara tsananta matsalar zirga-zirgar zirga-zanga.<ref name=":0" />
Kwarin Alpine wanda yawancin wannan zirga-zirgar ke wucewa suna da rauni ga lalacewar muhalli.<ref name=":0"/> Ƙananan kwari ba su da kyau ga ɓarkewar hayaniya ko gurɓataccen abin da motoci ke haifar.<ref name=":0" /> Inversions - yadudduka masu sanyi na iska waɗanda ke kama yadudduka na iska mai dumi ko yadudduka mai dumi na iska waɗanda suka kama yadudduke masu sanyi a cikin kwari da ƙasƙanci - kuma a yanayi suna ba da gudummawa ga girman matsalar gurɓata.<ref name=":0" />
Austria ta tattauna da Tarayyar Turai don saita iyakoki akan adadin zirga-zirgar kasuwanci, musamman ta hanyar Tyrol.<ref name=":0"/> Har ila yau, ana aiki don haɓaka tsarin "piggy-back" na ɗora motoci a kan motocin layin dogo a kudancin Jamus da arewacin Italiya, jigilar su ta hanyar Tyrol ta hanyar dogo.<ref name=":0" /> Masu kula da muhalli sun tura matakan da suka fi kaiwa.<ref name=":0" /> Suna ba da shawara, alal misali, haƙa rami daga Garmisch-Partenkirchen a kudancin Jamus zuwa Bolzano a arewacin Italiya.<ref name=":0" />
Hakanan tsarin yanayi ne ke kawo gurɓataccen yanayi wanda ke ƙayyade yanayin ƙasar.<ref name=":0"/> Tsarin yanayi na teku na Atlantic yana ɗaukar gurɓata zuwa Austria daga arewa maso yammacin Turai.<ref name=":0" /> Kusawar Austria da yankuna masu masana'antu na tsoffin jihohin Kwaminisanci, tare da manufofi ko kayan aiki na kula da gurɓataccen yanayi, haɗe da tasirin tsarin yanayi na nahiyar sun tabbatar da cewa yana da lahani sosai.<ref name=":0" /> Tsarin yanayi na Bahar Rum yana watsa gurɓataccen masana'antu daga arewacin Italiya.<ref name=":0" />
Muhimmancin matsalolin muhalli da ke fuskantar kasar ya haifar da yunkurin kare muhalli a cikin shekarun 1970s.<ref name=":0"/> An kafa jam'iyyun siyasa, kuma an zabi wakilai zuwa majalisa.<ref name=":0" /> Wani raba gardama a shekarar 1978 ya rufe sabon tashar makamashin nukiliya da aka kammala kuma ya juya kasar daga amfani da makamashin nukliya.<ref name=":0" /> 'Yan adawar jama'a a shekarar 1984 sun dakatar da shirin gina tashar wutar lantarki a yankin da ke da ruwa.<ref name=":0" />
'''Muhalli - batutuwan yanzu:''' wasu lalacewar gandun daji da gurɓataccen iska da ƙasa ya haifar; [[Gurɓatar ƙasa]] sakamakon amfani da sinadarai na gona; gurɓatar iska ta haifar da hayaki daga tashoshin wutar lantarki na kwal da mai da masana'antu da kuma daga manyan motoci da ke wucewa tsakanin arewa da kudancin Turai
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cfwgc1swhn70jw82kb21nh02jzfg8hn
Yanayin Kiribati
0
111310
823199
716464
2026-04-21T02:48:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823199
wikitext
text/x-wiki
[[Kiribati]] ta ƙunshi tsibirai 33 da tsibiri ɗaya a cikin faɗin teku daidai da girman Amurka. Tsibirin sun warwatse don Kiribati yana da yankin da ke cikin kowane bangare huɗu. Tsibirin Kiribati suna kusa da rabin tsakanin [[Hawaii]] da [[Asturaliya|Ostiraliya]] a cikin yankunan Micronesia da Polynesia na Kudancin [[Pacific Ocean|Pacific]]. Manyan tsibirai guda uku sune Tsibirin Gilbert, Tsibirin Phoenix, da Tsibirin Line. A ranar 1 ga watan Janairun 1995 Kiribati ta motsa Layin Ranar Kasa da Kasa don haɗawa da tsibirai mafi gabashin ta kuma ta sanya shi a wannan rana a duk faɗin ƙasar.{{Ana bukatan hujja|date=February 2025}}
== Yanayin ƙasa ==
Kiribati ya haɗa da Kiritimati ([[Kirsimeti]] Atoll; a cikin Line Islands), mafi girman coral atoll (bisa ga yankin ƙasa, ba girman ba) a duniya, da Banaba (Ocean Island), ɗaya daga cikin manyan tsibirai uku na dutsen phosphate a cikin Pacific.
Kiribati tana kewaye da ma'auni a cikin Tekun Pacific, kusan rabin hanyar daga Hawaii zuwa Ostiraliya. A ranar 1 ga watan Janairun 1995, Kiribati ta motsa Layin Ranar Kasa da Kasa daga tsakiyar kasar don hada tsibirai mafi gabashin ta kuma ta sanya shi a wannan rana a duk fadin kasar.
=== Yankin ===
[[Fayil:Kiribati_map_LOC.jpg|right|thumb|Taswirar Kiribati]]
[[Fayil:GilbertIslands.jpg|right|thumb|Tsibirin Gilbert na Kiribati]]
Saboda wurinta, Kiribati yana nuna yanayin teku. yanayin zafi yana tsakanin 26 zuwa 32 ° C duk shekara, tare da zafin ruwa yana zaune akan tsare hankali a duk shekara 28-29 °C. Lokacin rani yana daga alamar zuwa Maris lokacin da lokacin damina ke shirin daga jerin zuwa Mayu kuma daga Satumba zuwa taimakon. A cikin kungiyoyin da suka fi bushewa, tsibiran sun sami ruwan sama na 150mm yayin da shan da suka fi ruwa ya kai sama da 4000mm.
The coastline of the islands total 1,143 km (710 mi) in length. Kiribati has the 12th largest exclusive economic zone of {{Convert|3441810|km2|mi2}} (200 nautical miles). The islands are relatively flat and very spread out. The highest point, on Banaba Island, is 265 feet above sea level.
=== Yanayi ===
Saboda wurinta, Kiribati yana nuna yanayin teku. Yanayin zafi yana tsakanin 26 zuwa 32 ° C duk shekara, tare da zafin ruwa yana zaune akan kwanciyar hankali a duk shekara 28-29 °C. Lokacin rani yana daga Disamba zuwa Maris yayin da lokacin damina ke ƙare daga Fabrairu zuwa Mayu kuma daga Satumba zuwa Nuwamba. A cikin shekarun da suka fi bushewa, tsibiran sun sami ruwan sama na 150mm yayin da shekarun da suka fi ruwa ya kai sama da 4000mm..<ref>{{Cite web |title=What Is the Climate of Kiribati? |url=http://traveltips.usatoday.com/climate-kiribati-30240.html |access-date=2016-05-23 |website=traveltips.usatoday.com |archive-date=2021-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311125540/https://traveltips.usatoday.com/climate-kiribati-30240.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Climate of the World: Kiribati - Weather UK - weatheronline.co.uk |url=http://www.weatheronline.co.uk/reports/climate/Kiribati.htm |access-date=2016-05-23 |website=weatheronline.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web |title=Current climate |url=http://www.climate.gov.ki/current-climate/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311133236/http://www.climate.gov.ki/current-climate/ |archive-date=11 March 2021 |access-date=2016-05-23 |website=climate.gov.ki}}</ref> {{Weather box}}{{Weather box}}
=== Amfani da ƙasa ===
Adadin ƙasar noma yana da kashi 2.5%. Amfani da amfanin gona yana tsaye a kusan kashi 40% na ƙasar da ake da ita. Akwai wasu bishiyoyi kuma suna mamaye kashi 10% na ƙasar. Kimanin kashi 50% na ƙasar ana amfani da su don gidaje da amfani da kasuwanci.
=== Yanayi na halitta ===
==== Yankunan halittu ====
Kiribati na daga cikin yankuna uku na duniya: <ref>{{Cite journal |last=Olson, D. M, E. Dinerstein |display-authors=etal |year=2001 |title=Terrestrial Ecoregions of the World: A New Map of Life on Earth |url=http://www.worldwildlife.org/science/wildfinder/ |journal=[[BioScience]] |volume=51 |issue=11 |pages=933–938 |doi=10.1641/0006-3568(2001)051[0933:TEOTWA]2.0.CO;2 |doi-access=free}}</ref>
* Tsibirin Line suna cikin yankin gandun daji na Polynesia ta Tsakiya
* Tsibirin Phoenix suna cikin yankin gandun daji na Yammacin Polynesia
* Tsibirin Gilbert da Banaba suna cikin gandun daji na wurare masu zafi na Gabashin Micronesia
Yawancin albarkatun kasa sun ƙare kafin samun 'yancin kai a shekarar 1979. A tsibirin Banaba, 'yan Burtaniya sun haƙa guano don phosphorus, har zuwa gajiya da wadata, wani taron da ya kasance kafin samun' yancin kai.<ref>{{Cite web |title=Banaba {{!}} island, Kiribati |url=http://www.britannica.com/place/Banaba |access-date=2016-05-23 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref>
==== Haɗarin Halitta ====
Cyclones na iya faruwa a kowane lokaci, amma yawanci Nuwamba zuwa Maris; [[guguwa]] na lokaci-lokaci; ƙananan matakin wasu tsibirai suna sa su kasance masu saukin kamuwa da canje-canje a matakin teku. The Climate Change in the Pacific Report (2011) ya bayyana Kiribati kamar yadda yake da ƙananan haɗarin guguwa; duk da haka a watan Maris na 2015 Kiribati ta fuskanci ambaliyar ruwa da lalacewar ganuwar teku da kayan aikin bakin teku sakamakon Cyclone Pam, guguwa ta Category 5 da ta lalata [[Vanuatu]]. <ref name="SBS15">{{Cite web |date=13 March 2015 |title=Flooding in Vanuatu, Kiribati and Tuvalu as Cyclone Pam strengthens |url=http://www.sbs.com.au/news/article/2015/03/13/flooding-vanuatu-kiribati-and-tuvalu-cyclone-pam-strengthens |access-date=15 March 2015 |website=SBS Australia}}</ref>
==== Rashin gurɓataccen yanayi ====
Tsibirin Banaba ya sha wahala sosai daga sakamakon tasirin [[hakar ma'adinai]] na phosphorus. Yawancin jama'a an tilasta su kwashe zuwa tsibirin [[Fiji]] saboda tasirin ta. Bugu da kari, tsibirin da ke kusa da tsibirin Tarawa yana da rauni ga tasirin zubar da sharar gida. Wani rahoto daga [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ya ce dabbobin daji daga yankin suna cikin haɗari. Tsibirin suna da matukar damuwa ga tasirin lalacewa.<ref>{{Cite web |title=Environment - Kiribati - area |url=http://www.nationsencyclopedia.com/Asia-and-Oceania/Kiribati-ENVIRONMENT.html |access-date=2016-05-23 |website=nationsencyclopedia.com}}</ref>
Kasar ta sanya hannu kan Yarjejeniyar kan Bambanci a ranar 6 ga watan Agusta 1994.<ref>{{Cite web |title=KIRIBATI NATIONAL ASSESSMENT REPORT |url=https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/1225Kiribati-MSI-NAR2009.pdf |access-date=23 May 2016 |website=Sustainable Development |publisher=United Nations}}</ref>
Har ila yau, ta sanya hannu kan yarjejeniyar Canjin Yanayi-Kyoto, Desertification, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Marine Dumping, Ozone Layer Protection.<ref name=":0">{{Cite web |title=Australia - Oceania :: Kiribati – The World Factbook - Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/ |access-date=2019-04-05 |website=cia.gov |archive-date=2021-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204143718/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/ |url-status=dead }}</ref>
=== Yankin da aka kare ===
[[Fayil:Territorial_waters_-_Kiribati.svg|right|thumb|Ruwan yankin Kiribati (EEZ) ]]
The Phoenix Islands Protected Area constitutes 11.34% of Kiribati's Exclusive Economic Zone (EEZ) with a size of {{Convert|408250|km2|sqmi}}. This is the second largest marine protected area (MPA) in the [[Pacific Ocean]].
=== Ƙarin bayanan ===
21 daga cikin tsibirai 33 suna zaune.
Banaba (Ocean Island) a Kiribati yana ɗaya daga cikin manyan tsibirai uku na dutsen phosphate a cikin Tekun Pacific .
Kiribati ita ce kadai kasar a duniya wacce ƙasarsu ta wanzu a dukkan sassan hudu.<ref name=":0"/>
== Abubuwa masu tsanani ==
Wannan jerin manyan maki ne na [[Kiribati]], maki da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
* Yankin arewacin - Teraina (Washington Island), Tsibirin Layin
* Matsayi mafi gabas - Tsibirin Caroline, Tsibirin Layin
* Yankin kudu - Tsibirin Flint, Tsibirin Layin
* Yammacin Yamma - Tsibirin Banaba
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6qizyrrylm89johfu2i7n3pfvjnfp2l
Yanayin ƙasar Argentina
0
111452
823224
798855
2026-04-21T04:31:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823224
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Yanayin Argentina ya bambanta sosai, wanda ya kunshi Dutsen [[Andes]], pampas, da koguna da tabkuna daban-daban. Yankin Andes a yamma da Kudancin [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] a gabas, ƙasashe makwabtanta sune [[Chile]] a yamma, [[Bolibiya|Bolivia]] da [[Paraguay]] a arewa, da [[Brazil]] da [[Uruguay]] a arewa maso gabas.
In terms of area, Argentina is the second largest country in South America after Brazil, and the eighth largest country in the world. Its total area is {{Convert|2,780,400|km2|mi2}}. Argentina claims a section of [[Antatika|Antarctica]] (Argentine Antarctica) that is subject to the [[Tsarin Yarjejeniyar Antarctic|Antarctic Treaty]]. Argentina also asserts claims to several British South Atlantic islands.
Tare da yawan jama'a miliyan 46.6, <ref>{{Cite web |title=CIA World Factbook: Argentina |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/ |access-date=2012-06-26 |archive-date=2021-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417040319/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/ |url-status=dead }}</ref> Argentina ta kasance ƙasa ta 31 mafi yawan jama'ar duniya tun daga shekara ta 2010.
== Halaye na gaba ɗaya ==
[[Fayil:Argentina_Blue_Marble.png|left|thumb|Taswirar tauraron dan adam ta Argentina da NASA World Wind ta dauka.]]
Argentina tana cikin Kudancin [[Amurka ta Kudu|Kudancin Amurka]], kasancewar ita ce babbar ƙasa a Kudancin Cone. Yana da iyaka da [[Chile]] zuwa yamma da kudu, tare da iyakar Argentina-Chile shine mafi girma.<ref name="indec.gob.ar">{{Cite web |title=INDEC: Instituto Nacional de Estadística y Censos de la República Argentina |url=https://www.indec.gob.ar/indec/web/Nivel4-Tema-1-15-25 |website=www.indec.gob.ar}}</ref><ref name="Limites">{{Cite web |date=September 2020 |title=Límites |url=https://www.argentina.gob.ar/pais/territorio/limites}}</ref> [[Bolibiya|Bolivia]] da [[Paraguay]] suna iyakance Argentina a arewa, iyakar Argentina da Paraguay ita ce ta biyu mafi girma.<ref name="Limites" /> Rabin arewacin Argentina yana da iyaka da [[Brazil]] da [[Uruguay]] zuwa gabas, kuma rabin kudu tare da [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]]. Tsibirin Falkland, Yankin Ƙasashen Waje na Burtaniya, suna gabashin kudancin Argentina, a fadin teku.<ref name="nations online">{{Cite web |last= |date= |title=Administrative Map of Argentina, South America |url=https://www.nationsonline.org/oneworld/map/argentina-administrative-map.htm |access-date=August 5, 2024 |publisher=Nations Online}}</ref> Argentina tana cikin wani wuri mai mahimmanci a kan Strait of Magellan, hanyar haɗi tsakanin Tekun Atlantika da Tekun Pacific.
Argentina tana da yanki na 2,780,400 km2. Ita ce ƙasa ta 8 mafi girma a duniya, tsakanin [[Indiya]] da [[Kazakistan|Kazakhstan]]. Ita ce ƙasa ta biyu mafi girma a Kudancin Amurka, bayan Brazil, kuma ta huɗu mafi girma a Amurka bayan Brazil, Kanada, da Amurka.<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Extensión |trans-title=Extension |url=https://www.argentina.gob.ar/pais/territorio/extension |access-date=August 9, 2024 |publisher=Argentina.gob.ar |language=Spanish}}</ref> Yankin ya kusan sau takwas na [[Jamus]], kuma sau hudu na [[Texas]], da kashi uku cikin goma na girman Amurka. <ref name="nations online"/> Tekun Argentina, da'awar teku na Argentina, sun haɗa da Yankin tattalin arziki na musamman na 200 nm.
Yankin ya kunshi filayen zuwa gabas, tare da tsaunukan [[Andes]] a iyakar yamma. Yanayi mafi yawa yana da matsakaici, tare da yankin busasshiyar a kudu maso gabashin Patagonia da yanayin subantartic a kudu maso yamma. Iguazu Falls, daya daga cikin Sabon Abubuwa 7 na Yanayi, shine mafi girman tsarin ruwa a duniya. Tana kan iyaka da Brazil, tare da ƙasashen biyu suna da wani ɓangare na ta.
Amma ga mahimman bayanai na kasa, iyakar arewa ita ce haɗuwar kogin Grande de San Juan da [[Mojinete river|Kogin Mojinete]], a Lardin Jujuy . <ref name="Limites"/> Yankin kudu shine Cape San Pío a lardin Tierra del Fuego, a wurin shigarwa na Beagle Channel . <ref name="Limites" /> Yankin yammacin yana cikin Los Glaciares National Park, a Lardin Santa Cruz . <ref name="Limites" /> Matsayin gabas shine "Hito V" (CONALI), wanda ke Bernardo de Irigoyen, Misiones . <ref name="Limites" /> Matsayi mafi girma na Argentina shine dutsen Aconcagua a Lardin Mendoza, tare da 6962 m., wanda kuma shine mafi girman matsayi na Kudancin Amurka. Matsayi mafi ƙasƙanci shine Laguna del Carbón, a Lardin Santa Cruz .
A cikin gandun daji na Argentina yana kusa da 10% na jimlar yankin ƙasa, daidai da hekta 28,573,000 (ha) na gandun daji a cikin 2020, ƙasa daga hekta 35,204,000 (ha) a cikin 1990. A cikin 2020, gandun daji mai sabuntawa ya rufe hekta 27,137,000 (ha) kuma gandun daji da aka dasa ya rufe hekita 1,436,000 (ha). Daga cikin gandun daji mai sabuntawa na halitta an ruwaito 0% a matsayin gandun daji na farko (wanda ya ƙunshi nau'ikan bishiyoyi na asali ba tare da alamun bayyanar ayyukan ɗan adam ba) kuma kusan 7% na yankin gandun daji an samo shi a cikin wuraren da aka kiyaye. A shekara ta 2015, an ruwaito cewa 0% na yankin gandun daji yana ƙarƙashin mallakar jama'a, 4% mallakar masu zaman kansu da 96% tare da mallakar da aka jera a matsayin wani ko ba a sani ba.<ref>{{Cite web |title=Global Forest Resources Assessment 2020, Argentina |url=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/ARG/home/overview |website=Food Agriculture Organization of the United Nations}}</ref>
== Yankuna ==
[[Fayil:Regiones_geograficas_arg.png|thumb|527x527px|Yankunan Argentina: Yankin Chaco Cuyo Dry Pampas Antarctica tsibirin. ]]
Yankin Cuyo yana tsakiyar yammacin ƙasar. Ya ƙunshi yammacin Catamarca da La Rioja, mafi yawan San Juan, da tsakiya da arewacin Mendoza. Ya iyakance zuwa Arewa maso yammacin Argentine zuwa arewa, Chile zuwa yamma, Pampas zuwa gabas, da Patagonia a kudu. Yawancin yankin yanki ne na tsaunukan Andes. An raba shi a cikin kewayon occidental, wanda tsaunuka suka kasance iri ɗaya, da kuma gabas gabas, tare da ƙarin fasalin yanayin ƙasa. Layin dusar ƙanƙara yana kan 5000 m. na tsawo. Akwai wata hanya tsakanin tsaunuka da koguna da tafkuna, dusar ƙanƙara da ke narkewa a lokacin bazara. Yawancin wadancan kogunan sun zama magudanan ruwa na Kogin Desaguadero. Yanayin yana da bushewa, da ƙarancin ruwan sama har ma da gizagizai kaɗan. Akwai 'yan bishiyu na asali, kuma yawancin ciyayi ciyayi daji ne da suka dace da yanayin. Dabbobin sun hada da rakumi irin su guanacos da vicuñas, da ungulu irin na Andean condor.r .
Yankin Gran Chaco yana cikin arewacin kasar. Ya ƙunshi lardunan Formosa, Chaco, Santiago del Estero da arewacin Santa Fe. Yana da iyaka zuwa Bolivia da Paraguay a arewa, Arewa maso yammacin Argentina zuwa yamma, Pampas zuwa kudu, da Paraguay da Mesopotamiya zuwa gabas. Ƙasar gaba ɗaya tana da faɗi, wanda ke haifar da yalwar maras kyau da tafkuna na bazara. Koguna mafi muhimmanci sune Paraguay da Parana, da kuma yankunansu Pilcomayo da Bermejo. Yanayin yanayi ne mai zafi, tare da lokacin fari a yamma kuma ba tare da shi ba zuwa gabas. Akwai gandun daji na xerophilous.
Yankin Mesopotamiya yana gabashin ƙasar, Tsakanin Koguna Parana da Uruguay. Ya ƙunshi lardunan Misiones, Corrientes, da Entre Ríos . Yana iyakance Ruwa Paraguay da Brazil a arewa, Gran Chaco da pampas a yamma, Brazil da Uruguay a gabas, da kuma pampas a kudu. Yawancin shi fili ne, kuma koguna sun ƙare a Rio de la Plata, suna yin Río de the Plata Basin .
Yankin Arewa maso yamma na Argentine ya ƙunshi lardunan Jujuy, Salta, Tucumán, Catamarca, da La Rioja. Ya iyaka zuwa Bolivia zuwa arewa, Chile zuwa yamma, Cuyo a kudu da Gran Chaco zuwa gabas. An raba yankin zuwa yankuna uku, Puna zuwa yamma, kwaruruka a tsakiya, da tuddai a gabas. Puna babban tudu ne marar bishiya, wanda ke ci gaba zuwa yamma zuwa cikin hamadar Atacama a Chile. Yana da nau'in gishiri mai siffa. Akwai ruwa kaɗan a wannan yanki, galibi a cikin magudanan ruwa na wucin gadi. Tsaunuka da kwaruruka sun fi ruwa, tare da ruwan sama da ke fitowa daga gabas, kuma ya haɗa da koguna irin su Salado da Bermejo. Sauyin yanayi yana da bushewa a cikin Puna da kuma wurare masu zafi a gabas.
An raba lardunan Argentina zuwa yankuna bakwai game da yanayi da ƙasa. Daga Arewa zuwa Kudu, Yamma zuwa Gabas:
* Arewa maso Yammacin Argentina: Jujuy, Salta, Tucumán, Catamarca, La Rioja
* Gran Chaco: Formosa, Chaco, Santiago del Estero
* Mesopotamiya: Misiones, Corrientes, Entre RiosTsakanin Koguna
* Wanda yake fito: San Juan, Mendoza, San Luis
* [[La Pampa Province|Pampa]]" id="mwAR0" rel="mw:WikiLink" title="Pampa">Pampas: Santa Fe, La Pampa, Buenos Aires, Córdoba
* Patagonia: Rio Negro, Neuquén, Chubut, Santa Cruz, Tierra del FuegoƘasar Wutar
=== Amfani da ƙasa ===
* Yankin noma: 13.9%
* Amfanin gona na dindindin: 0.4%
* Makiyaya na dindindin: 39.6%
* Dajin: 10.7%
* Sauran: 35.4% (2020)
* Yankin da ake ban ruwa: <sup>2</sup>,600 km2 (2020)
* Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa: 814 km<sup>3</sup>/shekara
== Duwatsu da tuddai ==
Dutsen [[Andes]] shine mafi tsawo a duniya, yana gudana tare da iyakar Argentina da Chile. Mafi girman tudu a cikin Andes shine Aconcagua, kusan mita 7000 (kusan ƙafa 23000) sama da matakin teku. Argentina kuma sananniya ce ga kankara. Cerro Cathedral sanannen wurin shakatawa ne a cikin tsaunukan Patagonian a Nahuel Huapí National Park . Cordillera de la Ramada wani yanki ne a cikin San Juan, Argentina . Monte Fitz Roy wani sanannen dutse ne.
== Ma'adanai na ruwa ==
A cikin Argentina, tsarin ruwa ya haɗu da tsarin da yawa na dacewa da tattalin arziki daban-daban, wanda za'a iya auna shi ta hanyar yawan kwarara da tafiyarsu. Muhimmancin kwararar ruwa ya dogara ne akan damar da za a iya amfani da ita don ban ruwa da kuma tushen makamashi. Dangane da inda koguna ke gudana, ana iya rarraba koguna da koguna zuwa nau'ikan ruwa daban-daban guda uku:
* Ruwan ruwa mai budewa ko [[Budaddu da rufaffaun tafkuna|exorheic]]: suna da magudanar ruwa na waje (a cikin teku) - Kogin Parana, Kogin Uruguay, Kogin Negro
* Ruwan ruwa da aka rufe ko kuma endorheic: suna da magudanar ruwa na ciki - Kogin Atuel, Kogin Diamante, Kogin Tunuyan
* Rashin ruwa na Areic: ba su da magudanar ruwa kuma ana iya samun su a tsakiyar yammacin filin Chaquenean, a yammacin yankin Pampean da kuma wasu yankunan Patagonic
A gefe guda, tabkuna da lagoons sune tarin ruwa na dindindin a kan ramuka marasa ruwa. Bambancin su yafi dogara ne akan tsawo da zurfin su. Suna da mahimmanci ga tsarin rafi, a matsayin tushen makamashi, jan hankalin yawon bude ido da dukiyar ichthyologic. A Argentina, duk manyan tabkuna suna cikin Patagonia.
=== Koguna ===
[[Fayil:Confluence_of_the_Iguazu_and_Parana_rivers,_Puerto_Iguazu,_Misiones,_Argentina,_6th._Jan._2011_-_Flickr_-_PhillipC.jpg|thumb|Haɗuwar kogin Iguazu da Parana.]]
Manyan koguna a Argentina sun hada da Pilcomayo, Paraguay, Bermejo, Colorado, Rio Negro, Salado, Uruguay da kuma mafi girman kogi, Paraná . Wadannan biyu na ƙarshe suna gudana tare kafin su haɗu da [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]], suna samar da bakin kogin Rio de la Plata. Koguna masu muhimmanci a yankin sune Atuel da Mendoza a cikin lardin mai suna, Chubut a Patagonia, Río Grande a Jujuy, da Kogin San Francisco a Salta.
=== Tafkuna ===
Akwai manyan tabkuna da yawa a Argentina, da yawa daga cikinsu a Patagonia. Daga cikin wadannan akwai tabkuna Argentino da Viedma a Santa Cruz, Nahuel Huapi a Rio Negro da Fagnano a Tierra del Fuego, da Colhué Huapi da Musters a Chubut. Tafkin Buenos Aires da O'Higgins / San Martín Lake suna tare da Chile. Mar Chiquita, Córdoba, ita ce tafkin ruwan gishiri mafi girma a kasar. Akwai tafkuna da yawa da madatsun ruwa suka kirkira. Argentina tana da maɓuɓɓugar ruwa masu zafi daban-daban, kamar waɗanda ke Termas de Río Hondo tare da yanayin zafi tsakanin 30 ° C da 65 ° C.
Wani bincike na nesa na duniya na baya-bayan nan ya ba da shawarar cewa akwai 3,091 km<sup>2</sup> na filayen ruwa a Argentina, yana mai da shi ƙasa ta tara dangane da yawan filayen ruwa da ke faruwa a can.<ref>{{Cite journal |last=Murray |first=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |date=2019 |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8 |journal=Nature |volume=565 |issue=7738 |pages=222–225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |pmid=30568300 |s2cid=56481043 |url-access=subscription}}</ref>
== Yanayi ==
[[Fayil:Bodega_chakana_nieve_y_camino.jpg|thumb|Ginin ruwan inabi na Chakana a Luján de Cuyo, Mendoza.]]
Argentina tana ƙarƙashin yanayi daban-daban. Arewacin kasar, gami da latitudes a ciki da ƙasa da Tropic na Capricorn, ana nuna shi da zafi sosai, lokacin rani mai laushi (wanda ke haifar da ƙasashe masu yawa) tare da hunturu mai sauƙi, kuma yana ƙarƙashin fari na lokaci-lokaci a lokacin hunturu.
Tsakiyar Argentina tana da lokacin zafi tare da [[guguwa]] da tsawa (a yammacin Argentina suna samar da wasu manyan ƙanƙara a duniya), da kuma hunturu mai sanyi. Yankunan kudancin suna da lokacin rani mai dumi da hunturu mai sanyi tare da dusar ƙanƙara mai yawa, musamman a yankunan tsaunuka. Mafi tsawo a duk latitudes suna fuskantar yanayin sanyi.
== Yanayin siyasa ==
Argentina tana da iyaka da kasashe shida tare da daya, kusa da Tsibirin Falkland, kasancewar iyakar teku ce da Ingila. Mafi girma kuma mafi girma a duniya iyakar ƙasa ita ce tare da Chile, wanda ke da tsawon kilomita {{Convert|5308|km}} (3,298 . Yankin Argentina-Paraguay yana da tsawon kilomita {{Convert|1699|km}} (1,056 .<ref name="indec.gob.ar"/><ref name="Limites"/>
Muhimmancin dabarun:
* Yanayin da ke da alaƙa da hanyoyin teku tsakanin Kudancin Atlantic da Kudancin Pacific Oceans (Strait of Magellan, Beagle Channel, Drake Passage)
=== Da'awar yankin ===
* Land claims
** Falkland Islands
** South Georgia and the South Sandwich Islands
** Argentine Antarctica
** Desert Lake
* Maritime claims on Argentine Sea
** Territorial sea: {{Convert|12|nmi|km mi|1}}
** Contiguous zone: {{Convert|24|nmi|km mi|1}}
** Exclusive economic zone: {{Convert|1,159,063|km2|mi2}}
** Continental shelf: {{Convert|200|nmi|km mi|1}} or to the edge of the continental margin
** Elevation: {{Convert|595|m|km mi}}
== Gidan shakatawa na kasa ==
Gidajen shakatawa na kasa na Argentina sun hada da cibiyar sadarwa ta wuraren shakatawa na ƙasa talatin a Argentina. Gidan shakatawa ya rufe wurare daban-daban da wuraren zama, daga Baritú National Park a kan iyakar arewacin [[Bolibiya|Bolivia]] zuwa Tierra del Fuego National Park a kudancin nahiyar (duba Jerin wuraren shakatawa na kasa na Argentina).
Ƙirƙirar wuraren shakatawa na ƙasa ya samo asali ne tun lokacin da Francisco Moreno ya ba da gudummawar 1903 na fili mai murabba'in kilomita 73 a cikin gundumar Lake a cikin tudun Andes. Wannan ya kafa tsakiya na babban yanki mai kariya a Patagonia kusa da San Carlos de Bariloche. A cikin 1934, an zartar da wata doka ta samar da tsarin gandun daji na kasa, wanda ke tsara yankin da aka karewa a matsayin Nahuel Huapi National Park da ƙirƙirar dajin Iguazú. An haifi ‘yan sandan dajin na kasa, inda suke aiwatar da sabbin dokokin hana sare bishiya da farauta. Aikinsu na farko shi ne tabbatar da ikon kasa a kan wadannan yankunan da ake takaddama a kai da kuma kare kan iyakoki.
An ayyana wasu wuraren shakatawa na kasa guda biyar a cikin 1937 a Patagonia kuma sabis ɗin ya tsara sabbin garuruwa da wurare don inganta yawon shakatawa da ilimi. An ayyana wasu shida a shekarar 1970.
A cikin 1970 wata sabuwar doka ta kafa sabbin nau'ikan kariya, ta yadda a yanzu akwai wuraren shakatawa na ƙasa, abubuwan tarihi na ƙasa, wuraren ajiyar ilimi da wuraren ajiyar yanayi. An ayyana wuraren shakatawa guda uku a cikin 1970s. A cikin 1980, wata sabuwar doka ta tabbatar da matsayin wuraren shakatawa na kasa - wannan doka har yanzu tana nan. A shekarun 1980 ne aka ga hidimar ta kai ga al’ummomin kananan hukumomi da kananan hukumomi don taimakawa wajen gudanar da ayyukan dakunan shakatawa na kasa. An samar da ƙarin wuraren shakatawa na ƙasa goma tare da haɗin gwiwar gida, wani lokacin ta hanyar gida. A shekara ta 2000, an ayyana wuraren shakatawa na Mburucuyá da Copo, kuma an haɓaka wurin ajiyar yanayi na El Leoncito zuwa wurin shakatawa na ƙasa.
Hedikwatar National Park Service tana cikin garin [[Buenos Aires]], a kan Santa Fe Avenue. Laburaren karatu da cibiyar bayanai suna buɗewa ga jama'a. Har ila yau, gwamnatin ta rufe wuraren tunawa na kasa, kamar su Petrified Forest, da wuraren ajiyar halitta da ilimi.<gallery mode="packed">
Fayil:Los_Cardones_National_Park_04.jpg|Los Cardones National Park
Fayil:River_by_a_mountain_glacier_(Unsplash).jpg|Los Glaciares National Park
Fayil:Poeira_de_água_nas_Cataratas_do_Iguaçu.jpg|Iguazú National Park
Fayil:Escalonadas_Lakes.jpg|Tierra del Fuego National Park
Fayil:Bariloche_view.jpg|Nahuel Huapi National Park
Fayil:Talampaya_NP.jpg|Talampaya National Park
Fayil:Parque_Nacional_Lihué_Calel.jpg|Lihué Calel National Park
Fayil:Enredaderas_sobre_los_troncos_secos,_Bañado_de_la_Estrella,_Formosa,_Argentina_-_panoramio.jpg|Río Pilcomayo National Park
</gallery>
== Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Yanayi]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0hq0bn5u30doqh59xsl7hjq0dgyru3c
Yanayin ƙasar Sweden
0
111464
823230
700142
2026-04-21T04:40:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823230
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Sweden]] kasa ce a Arewacin Turai da ke yankin Scandinavian Peninsula. Tana iyaka da Norway zuwa yamma (wanda shine ɗayan maƙwabtan Sweden waɗanda ba EU ba); Finland zuwa arewa maso gabas; da Tekun Baltic da Gulf of Bothnia a kudu da gabas. A fadin murabba'in kilomita 450,295 (sq 173,860 sq mi), Sweden ita ce ƙasa mafi girma a Arewacin Turai, ta biyar mafi girma a Turai, kuma ƙasa ta 55 mafi girma a duniya.
Sweden tana da dogon bakin teku mai tsawon kilomita 3,218 (2,000 mi) a gabas, da sarkar tsaunukan Scandinavia (Skanderna) a kan iyakarta ta yamma, ta raba ta da Norway. Tana da iyakokin ruwa tare da Denmark, Jamus, Poland, Rasha (wani maƙwabciyar EU) Lithuania, Latvia da Estonia, kuma tana da alaƙa da Denmark (kudu maso yamma) ta gadar Öresund. Tana da Yankin Tattalin Arziki Na Musamman na murabba'in kilomita 160,885 (62,118 sq mi).
[[Fayil:Map_of_Sweden_Cities_(polar_stereographic).png|left|thumb|Taswirar Sweden]]
Much of Sweden is heavily forested, with 69%<ref>{{Cite web |date=2014-08-20 |title=Swedes love nature |url=http://sweden.se/nature/preserving-nature-in-sweden/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140805005950/https://sweden.se/nature/preserving-nature-in-sweden/ |archive-date=2014-08-05 |access-date=2014-08-26 |publisher=sweden.se}}</ref> of the country being forest and woodland, while farmland constitutes only 8% of land use. Sweden consists of 39,960 km<sup>2</sup>
of water area, constituting around 95,700 lakes.[A] The lakes are sometimes used for water power plants, especially the large northern rivers and lakes.
Yawancin arewa da yammacin tsakiyar Sweden sun ƙunshi manyan yankuna masu tsaunuka da tsaunuka masu suna Norrland terrain . <ref>{{Cite journal |last=De Geer |first=Sten |author-link=Sten De Geer |date=1926 |title=Norra Sveriges landforms-regioner |journal=[[Geografiska Annaler]] |language=sv |publisher=Swedish Society for Anthropology and Geography |volume=8 |pages=125–136}}</ref> Daga kudu ba a ga canjin zuwa Yankin Norrland ba kawai a cikin taimako ba har ma a cikin gandun daji masu faɗi da ke kusa da shi waɗanda suka shimfiɗa a arewacinsa tare da till da peat kasancewa mafi yawan Nau'ikan ƙasa. <ref name="Lundq1969">{{Cite book|last2=Jan Lundqvist}}</ref>
Kudancin yankin Norrland yana da tsaunuka na tsakiya na Sweden wanda ke samar da babban belin gabas zuwa yamma daga Gothenburg zuwa [[Stockholm]].<ref name="Naten">{{Cite web |title=Mellansvenska sänkan - Uppslagsverk - NE.se |url=http://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/mellansvenska-s%C3%A4nkan |access-date=10 April 2018 |website=www.ne.se}}</ref><ref name="Worldregional" /> Wannan ita ce al'adun gargajiya na Sweden saboda yawan jama'arta da [[Aikin noma a Sweden|albarkatun noma]].<ref name="Worldregional" /> Yankin ya samar da belin ƙasa mai kyau wanda ya dace da aikin gona wanda ke katse gandun dajin da filayen da aka rufe a arewa da kudu.<ref name="Ytbildning" /> Kafin fadada aikin gona, wadannan ƙasa masu kyau an rufe su da gandun daji mai laushi inda maples, oaks, toka, ƙananan lemun tsami da Hazel na yau da kullun suka girma. Yankin tsakiya na Sweden duk da haka yana dauke da ƙasa mara inganci, musamman a cikin tuddai inda Scots pine da Norway spruce ke girma a saman ƙasa mai laushi.<ref name="Ytbildning" /> Aikin noma baya, yankin yana amfana kuma daga kusanci da wutar lantarki, gandun daji da albarkatun ma'adanai na bergslagen. Tafkuna huɗu mafi girma a Sweden, Vänern, Vättern, Mälaren da Hjälmaren, suna cikin ƙasƙanci.<ref name="Ytbildning">{{Cite book|doi=Andersson}}</ref>
A kudancin tsakiyar ƙasar Sweden akwai tsaunuka na Kudancin Sweden <ref name="Naten"/> wanda ban da rashin kwari mai zurfi yayi kama da Yankin Norrland da aka samu a arewacin Sweden. <ref name="Lundq1969"/> Matsayi mafi girma na tsaunuka yana a 377 m.<ref name="LB2013">{{Cite journal |last=Lidmar-Bergström |first=Karna |author-link=Karna Lidmar-Bergström |last2=Bonow |first2=Johan M. |last3=Japsen |first3=Peter |date=2013 |title=Stratigraphic Landscape Analysis and geomorphological paradigms: Scandinavia as an example of Phanerözoic uplift and subsidence |journal=[[Global and Planetary Change]] |volume=100 |pages=153–171 |bibcode=2013GPC...100..153L |doi=10.1016/j.gloplacha.2012.10.015}}</ref> Yanayin ƙasa mara kyau ya haifar da matsaloli masu yawa ga noma a cikin tsaunuka, ma'ana cewa a tsawon lokaci ƙananan masana'antu sun zama da mahimmanci a cikin tattalin arzikin yankin.<ref name="skogskunskap">{{Cite web |date=November 6, 2016 |title=Kulturspår på sydsvenska höglandet |url=https://www.skogskunskap.se/planera-skogsbruk/kulturmiljohansyn/kulturspar-i-olika-landskap/kulturspar-pa-sydsvenska-hoglandet/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514211452/https://www.skogskunskap.se/planera-skogsbruk/kulturmiljohansyn/kulturspar-i-olika-landskap/kulturspar-pa-sydsvenska-hoglandet/ |archive-date=May 14, 2019 |access-date=May 10, 2019 |website=Skogskunskap |language=sv}}</ref>
Kudancin Sweden ya ƙunshi wuri mai faɗi daban-daban tare da filayen da tuddai. Wani sashi na tsaunuka masu tsawo yana gudana a fadin Scania daga arewa maso yamma zuwa kudu maso gabas. Wadannan tuddai sune tuddai da ke kusa da Yankin Tornquist . <ref name="NatenSkaneterrang">{{Cite web |last=Behrens |first=Sven |title=Skåne: Terrängformer |url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/sk%C3%A5ne |access-date=November 30, 2017 |website=[[Nationalencyklopedin]] |publisher=Cydonia Development |language=sv}}</ref><ref name="NatenSkaneberggrund">{{Cite web |last=Ahlberg |first=Per |title=Skåne: Berggrund |url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/sk%C3%A5ne |access-date=November 30, 2017 |website=[[Nationalencyklopedin]] |publisher=Cydonia Development |language=sv}}</ref> Wasu daga cikin horsts sune [[Halland]]" id="mwmw" rel="mw:WikiLink" title="Hallandsåsen">Hallandsåsen, [[Römelåsen]] da Söderåsen . <ref name="NatenSkaneterrang" /> Filayen Scania da Halland sun kai kashi 10% na filayen noma na Sweden kuma sune babban filin noma na kasar. Samun aiki yana da dangi sosai ga sauran Sweden kuma ya fi kama da na ƙasashen kudancin Turai.<ref name="NatenProduktion">{{Cite web |last=Granström |first=Birger |title=Produktionsområden |url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/produktionsomr%C3%A5den |access-date=November 30, 2017 |website=[[Nationalencyklopedin]] |publisher=Cydonia Development |language=sv}}</ref> Shuke-shuke na halitta sun hada da gandun daji mai laushi kodayake shuke-shuka na conifer sun zama ruwan dare. Kudancin Sweden yana da mafi girman dabba da tsire-tsire daban-daban na Sweden. <ref name="NatenSkanebiota">{{Cite web |last=Olsson |first=Olle G. |last2=Karlsson |first2=Thomas |title=Skåne: Växtliv |url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/sk%C3%A5ne |access-date=November 30, 2017 |website=[[Nationalencyklopedin]] |publisher=Cydonia Development |language=sv}}</ref><ref name="NatenSkanedjur">{{Cite web |title=Skåne: Djurliv |url=http://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/skåne/naturlandskap-och-kulturlandskap/djurliv |access-date=November 30, 2017 |website=[[Nationalencyklopedin]] |publisher=Cydonia Development |language=sv}}</ref>
tsibirai biyu mafi girma sune Gotland da Öland a kudu maso gabas. Sun bambanta da sauran Sweden ta hanyar kasancewa da dutse mai laushi da marl tare da ciyayi na Alvar wanda ya dace da ƙasar tsibirin.<ref name="NatenGotlandterrang">{{Cite web |last=Behrens |first=Sven |title=Gotland: Terrängformer |url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/gotland |access-date=November 30, 2017 |website=[[Nationalencyklopedin]] |publisher=Cydonia Development |language=sv}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Ott |first=S. |last2=Elders |first2=U. |last3=Jahns |first3=H.M. |date=1996 |title=Vegetation of the rock-alvar of Gotland. I. Microhabitats and succession |url=https://www.researchgate.net/publication/285652574 |journal=[[Nova Hedwigia]] |volume=63 |issue=3 |pages=433–470 |access-date=November 25, 2017}}</ref> Gotland da Öland suna da siffofin ƙasa waɗanda suke da wuya ko babu su a ƙasar Sweden. Wadannan sun hada da [[Dutsen|tsaunuka masu aiki]] da aka gani a sassan gabar tekun yamma, tarin teku da ake kira ''[[Rauk|Rauks]]'' da manyan tsarin kogo.<ref name="Rudberg1967">{{Cite journal |last=Rudberg |first=Sten |author-link=Sten Rudberg |date=1967 |title=The cliff coast of Gotland and the rate of cliff retreat |journal=[[Geografiska Annaler]] |volume=49 |issue=2 |pages=283–298 |doi=10.2307/520895 |jstor=520895}}</ref>{{Clear left}}
=== Yankuna ===
[[Fayil:Djurö_February_2013_02.jpg|thumb|Lardin Uppland]]
Sweden tana da larduna 25 ko landskap ("landscapes"), bisa ga al'adu, yanayin ƙasa da tarihi: Bohuslän, Blekinge, Dalarna, Dalsland, Gotland, Gästrikland, Halland, Hälsingland, Härjedalen, Jämtland, Lapland, Medelpad, Norrbotten, Närke, Skåne, Småland, Södermanland, Uppland, Värmland, Västland, Västerbotten, [[Östergötland]]" id="mw6w" rel="mw:WikiLink" title="Västergötland">Västergötland, Ångermanland, Ögötland.
Duk da yake waɗannan larduna ba sa aiki da siyasa ko manufa ta gudanarwa, suna taka muhimmiyar rawa ga sanin kansu na mutane. Ana yawan haɗa larduna tare a cikin manyan ƙasashe uku (''Landdelar''): arewacin Norrland, tsakiyar Svealand da kudancin Götaland. Yankin Norrland da ke da ƙarancin jama'a ya ƙunshi kusan kashi 60% na ƙasar.
=== Yankuna ===
[[Fayil:SverigesLän2007mKod.svg|right|541x541px]]
A fannin gudanarwa, an raba Sweden zuwa yankuna 21, ko län. A cikin kowace gundumar akwai Kwamitin Gudanarwa na Gundumar, ko ''länsstyrelse'', ''Landan'' gwamnatin ƙasa ta nada.
A cikin kowace gundumar akwai kuma Majalisar Gundumar daban, ko yanki (kafin 1 ga Janairu 2020 da ake kira landsting), wanda shine wakilcin birni da masu jefa kuri'a na gundumar suka nada.
* K = Gundumar Blekinge
* W = Gundumar Dalarna
* I = Gundumar Gotland
* X = Gävleborg County
* N = Halland CountyGundumar Halland
* Z = Gundumar Jämtland
* F = Gundumar Jönköping
* H = Kalmar CountyGundumar Kalmar
* G = Gundumar Kronoberg
* BD = Gundumar Norrbotten
* M = Gundumar Skåne
* AB = Gundumar Stockholm
* D = Gundumar Södermanland
* C = Gundumar Uppsala
* S = Gundumar Värmland
* AC = Västerbotten CountyGundumar Västerbotten
* Y = Gundumar Västernorrland
* U = Gundumar Västmanland
* O = Västra Götaland CountyGundumar Västra Götaland
* T = Gundumar Örebro
* E = Gundumar Östergötland
Harafin da aka nuna sun kasance a kan lambobin rajistar motoci har zuwa 1973.
=== Manyan hukumomi ===
[[Fayil:Lapporten_2.jpg|left|thumb|Hanyar dutse ta Lapportan a cikin Lapland]]
Kowace gundumar ta ci gaba da raba zuwa kananan hukumomi ko ''kommuner'', daga daya kawai (a cikin Gotland County) zuwa arba'in da tara (a cikin Västra Götaland County). Adadin kananan hukumomi ya kai 290.
Gundumar arewa galibi suna da girma, amma suna da ƙananan jama'a - mafi girma shine Kiruna tare da yanki mai girma kamar larduna uku na kudancin Sweden (Scania, Blekinge da 2" href="./Halland" id="mwAUE" rel="mw:WikiLink" title="Halland">Halland) tare, amma kawai yana da yawan mutane 25,000, kuma yawanta kusan 1 / km2.
[[Fayil:Swedishpopdensity.svg|right|thumb|364x364px|Population density in the counties of Sweden.<br /><br />''people/km<sup>2</sup>''<br /><br /> ]]
== Yawan jama'a ==
Sweden tana da yawan mutane miliyan 10 a watan Janairun 2017. Yankin arewacin tsaunuka ba shi da yawan jama'a fiye da yankunan kudanci da na tsakiya, wani bangare saboda lokacin rani yana da tsawo a kudu, kuma wannan shine inda aka kafa masana'antun noma masu nasara. Wani dalili na tarihi an ce shine kusanci da ake so ga manyan hanyoyin kasuwanci da abokan tarayya a nahiyar Turai, misali Jamus. A sakamakon haka, duk yankuna bakwai na birane a Sweden tare da yawan mutane 100,000 ko fiye, suna cikin kudancin rabin ƙasar.<ref>{{Cite web |title=Varannan svensk bor nära havet |url=http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Artiklar/Varannan-svensk-bor-nara-havet/ |access-date=10 April 2018 |website=scb.se}}</ref>
Birane da garuruwa a Sweden ba siyasa ba ne ko hukumomin gudanarwa; maimakon haka yankuna ne ko birane, masu zaman kansu daga Yankunan birane. Birni mafi girma, dangane da yawan jama'a, shine babban birnin [[Stockholm]], a gabas, birni mafi girma ga al'adu da kafofin watsa labarai, tare da yawan mutane 1,250,000. Birni na biyu mafi girma shine Gothenburg, tare da 510,500, a yamma. Na uku mafi girma shine [[Malmö]] a kudu, tare da 258,000. Birni mafi girma a arewa shine Umeå tare da mazauna 76,000 .
== Albarkatun halitta ==
Abubuwan da ke cikin Sweden sun haɗa da jan ƙarfe, [[Zinare|zinariya]], wutar lantarki, ƙarfe, gubar, azurfa, katako, uranium, da [[zinc]].
== Muhalli ==
{{See also|Wildlife of Sweden|Agriculture in Sweden}}
Ruwan acid ya zama matsala saboda yana lalata [[Ƙasa (shinfidar ƙasa)|ƙasa]] da tabkuna kuma yana gurɓata Tekun Arewa da [[Tekun Baltic]]. An yi amfani da samfurin jigilar ruwa na HBV don nazarin fitar da abinci mai gina jiki zuwa Baltic daga ruwa mai gudana.
=== Yanayi ===
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_SWE_present.svg|thumb|300x300px|Nau'ikan rarraba yanayi na Köppen na Sweden]]
Yawancin Sweden suna da yanayi mai sanyi, duk da latitude na arewa, tare da yanayi daban-daban guda huɗu da yanayin zafi a duk shekara. Lokacin hunturu a kudancin kudu yawanci yana da rauni kuma ana nuna shi ne kawai ta hanyar wasu gajeren lokaci tare da dusar ƙanƙara da yanayin zafi, kaka na iya zama bazara a can, ba tare da wani lokaci na hunturu ba. Yankunan arewacin kasar suna da yanayi na subarctic yayin da sassan tsakiya suna da Yanayin zafi na nahiyar. Za'a iya bayyana kudancin bakin teku a matsayin samun ko dai Yanayin zafi na nahiyar ta amfani da isotherm na 0 ° C, ko [[Yanayin teku]] ta amfani da -3 ° C isotherm.
Due to the increased maritime moderation in the peninsular south, summer differences between the coastlines of the southernmost and northernmost regions are about {{Convert|2|C-change|0}} in summer and {{Convert|10|C-change}} in winter. This grows further when comparing areas in the northern interior where the winter difference in the far north is about {{Convert|15|C-change}} throughout the country. The warmest summers usually happen in the Mälaren Valley around [[Stockholm]]<ref>{{Cite web |title=Dataserier med normalvärden för perioden 1991-2020 |url=https://www.smhi.se/data/meteorologi/dataserier-med-normalvarden-for-perioden-1991-2020-1.167775 |access-date=1 November 2021 |publisher=[[SMHI]] |language=sv}}</ref> due to the vast landmass shielding the middle east coast from Atlantic low-pressure systems in July compared to the south and west. Daytime highs in Sweden's municipal seats vary from {{Convert|19|C|F}} to {{Convert|24|C|F}} in July and {{Convert|-9|C|F}} to {{Convert|3|C|F}} in January. The colder temperatures are influenced by the higher elevation in the northern interior. At sea level instead, the coldest average highs range from {{Convert|21|C|F}} to {{Convert|-6|C|F}}. As a result of the mild summers, the arctic region of Norrbotten has some of the northernmost [[Noma|agriculture]] in the world.<ref>{{Cite web |date=5 October 2021 |title=Det norrländska klimatets fördelar |url=https://www.slu.se/fakulteter/vh/samverkan/regional-jordbruksforskning-for-norra-sverige/rjn-det-norrlandska-klimatets-fordelar/ |access-date=1 November 2021 |publisher=Sveriges lantbruksuniversitet |language=sv |archive-date=1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101183237/https://www.slu.se/fakulteter/vh/samverkan/regional-jordbruksforskning-for-norra-sverige/rjn-det-norrlandska-klimatets-fordelar/ |url-status=dead }}</ref>
Sweden tana da zafi sosai kuma ta bushe fiye da sauran wurare a irin wannan latitude, har ma da ɗan nisa kudu, galibi saboda haɗuwa da Gulf Stream <ref>{{Cite web |title=BBC Climate and the Gulf Stream |url=https://www.bbc.co.uk/climate/impact/gulf_stream.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928040727/http://www.bbc.co.uk/climate/impact/gulf_stream.shtml |archive-date=28 September 2008 |access-date=29 October 2008 |publisher=BBC}}</ref> da kuma iska ta yamma gaba ɗaya, wanda ya haifar da jagorancin juyawa na duniya.<ref>{{Cite journal |last=Watts |first=Harvey Maitland |year=1900 |title=The Gulf Stream Myth |url=http://www.ldeo.columbia.edu/res/div/ocp/gs/ |url-status=live |journal=Monthly Weather Review |volume=28 |issue=9 |pages=393–394 |bibcode=1900MWRv...28..393W |doi=10.1175/1520-0493(1900)28[393:TGSM]2.0.CO;2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110225021029/http://www.ldeo.columbia.edu/res/div/ocp/gs/ |archive-date=25 February 2011 |access-date=29 October 2008 |doi-access=free}}</ref> Yammacin yammacin nahiyar (wanda duk Scandinavia ke cikinsa, a matsayin mafi yammacin ɓangaren Nahiyar Eurasia), suna da zafi fiye da gabas na gabas; ana iya ganin wannan ta hanyar kwatanta misali biranen Kanada na [[Vancouver]] da Halifax, Nova Scotia da juna, hunturu a yammacin bakin tekun Vancouver ya fi sauƙi; Hakanan, alal misali, tsakiya da kudancin Sweden suna da hunturu mai sauƙi fiye da sassa da yawa na Rasha, Kanada, da arewacin Amurka.<ref>{{Cite web |title=Global Climate Maps |url=http://www.fao.org/WAICENT/FAOINFO/SUSTDEV/EIdirect/climate/EIsp0002.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061117173015/http://www.fao.org/waicent/faoinfo/sustdev/EIdirect/climate/EIsp0002.htm |archive-date=17 November 2006 |publisher=[[Food and Agriculture Organization]]}}</ref> Saboda babban latitude na Sweden, tsawon hasken rana ya bambanta sosai. Arewacin Arctic Circle, rana ba ta faɗuwa a kowane lokacin rani, kuma ba ya tashi a kowane hunturu ba. A cikin babban birnin, [[Stockholm]], hasken rana yana da fiye da awanni 18 a ƙarshen Yuni amma kusan awanni 6 ne kawai a ƙarshen Disamba. Sweden tana karɓar tsakanin sa'o'i 1,100 da 1,900 na hasken rana a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=Normal solskenstid för ett år |url=http://www.smhi.se/klimatdata/meteorologi/stralning/1.3052 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100826085626/http://www.smhi.se/klimatdata/meteorologi/stralning/1.3052 |archive-date=26 August 2010 |access-date=27 January 2010 |publisher=[[Swedish Meteorological and Hydrological Institute]] |language=sv}}</ref>
Mafi girman zafin jiki da aka taɓa yin rikodin a Sweden ya kasance {{Convert|38|°C|°F}} ° C (100 ° F) a Målilla a watan Yunin 1947, <ref name="SMHI">{{Cite web |title=Svenska temperaturrekord |url=http://www.smhi.se/kunskapsbanken/meteorologi/svenska-temperaturrekord-1.5792 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170815175701/http://www.smhi.se/kunskapsbanken/meteorologi/svenska-temperaturrekord-1.5792 |archive-date=15 August 2017 |access-date=15 August 2017 |publisher=Sveriges meteorologiska och hydrologiska institut}}</ref> rikodin da aka raba tare da Ultuna a Uppland. Yawan zafin jiki mafi sanyi da aka taɓa yin rikodin shine -52.6 a Vuoggatjålme a ranar 2 ga Fabrairu 1966.<ref>{{Cite web |title=Weather Data: Sweden, Vuoggatjalme, 1966, February |url=https://geographic.org/global_weather/weather_data.php?month=02&year=1966&id=SWE00140744&path=weather_stations/sw000000000_szz99999999/SWE00140744.dly&name=Vuoggatjalme&country=Sweden |access-date=27 June 2020 |publisher=geographic.org}}</ref> Yanayin zafi da ake sa ran a Sweden yana da tasiri sosai daga babban ƙasar Fennoscandian, da kuma nahiyar Turai da yammacin Rasha, wanda ke ba da damar iska mai zafi ko mai sanyi don sauƙin jigilar zuwa Sweden. Wannan, bi da bi, yana nuna yawancin yankunan kudancin Sweden suna da lokacin zafi fiye da kusan ko'ina a cikin Tsibirin Burtaniya da ke kusa, har ma da daidaita yanayin zafi da aka samu a bakin tekun Atlantika har zuwa kudu kamar a arewacin Spain. A cikin hunturu, duk da haka, irin wannan tsarin matsin lamba wani lokacin yana sanya duk ƙasar ƙasa da yanayin sanyi. Akwai wasu matsakaici na teku daga Tekun Atlantika wanda ke sa yanayin Sweden ya fi tsanani fiye da na Rasha da ke kusa. Kodayake yanayin zafin jiki ya bambanta tsakanin arewa da kudu, yanayin bazara yana da kama da juna a duk faɗin ƙasar duk da manyan bambance-bambance na latitudinal. Wannan ya faru ne saboda kudancin yana kewaye da ruwa mai yawa, tare da Tekun Baltic da iska ta Atlantic da ke wucewa a kan yankunan da ke ƙasa daga kudu maso yamma.
Baya ga ƙanƙara mara ƙanƙara da ke kawo iskar ruwa zuwa cikin yanayin sanyi na Sweden, ana yin bayanin tawali'u ta hanyar tsarin ƙarancin matsin lamba da ke jinkirta lokacin hunturu, tare da dogon dare sau da yawa yana tsayawa sama da daskarewa a kudancin ƙasar saboda yawan rufewar girgije. A lokacin hunturu a ƙarshe ya ƙare, hasken rana yana tashi da sauri, yana tabbatar da cewa yanayin zafi na rana yana tashi da sauri a cikin bazara. Tare da mafi yawan adadin dare mai haske, sanyi ya kasance wuri na kowa a kudu har zuwa ƙarshen Afrilu. Lokacin sanyi na sanyi yana faruwa a lokacin da tsarin rashin ƙarfi ya fi rauni. Misali shi ne cewa watan da ya fi yin sanyi (Janairu 1987) a Stockholm kuma shi ne watan Janairu mafi rana da aka yi rikodin..<ref>{{Cite web |title=Precipitation, Sunshine & Radiation for January 2015 (all-time records section) |url=http://data.smhi.se/met/climate/time_series/month/vov_pdf/SMHI_vov_precipitation_sunshine_jan15.pdf?71642 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160115212312/http://data.smhi.se/met/climate/time_series/month/vov_pdf/SMHI_vov_precipitation_sunshine_jan15.pdf?71642 |archive-date=15 January 2016 |access-date=31 October 2015 |publisher=[[Swedish Meteorological and Hydrological Institute]] |language=sv}}</ref><ref>{{Cite web |title=Temperature & Wind – January 2015 (all-time records section) |url=http://data.smhi.se/met/climate/time_series/month/vov_pdf/SMHI_vov_temperature_wind_jan15.pdf?18701 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160115212312/http://data.smhi.se/met/climate/time_series/month/vov_pdf/SMHI_vov_temperature_wind_jan15.pdf?18701 |archive-date=15 January 2016 |access-date=31 October 2015 |publisher=[[Swedish Meteorological and Hydrological Institute]] |language=sv}}</ref>
Ƙarfin dangi na tsarin matsin lamba na ruwa da na nahiyar kuma suna bayyana lokacin rani mai yawa. Lokacin da iska mai zafi ta mamaye ƙasar, kwanakin da gajerun dare galibi suna kawo yanayin zafi har zuwa {{Convert|30|C|F}} ° C (86 ° F) ko sama da haka har ma a yankunan bakin teku. Dare yawanci yana da sanyi, musamman a yankunan cikin gida. Yankunan bakin teku na iya ganin abin da ake kira ''dare na wurare masu zafi'' sama da {{Convert|20|C|F}} ° C (68 ° F) ya faru ne saboda tasirin teku mai matsakaici a lokacin bazara mai zafi.<ref>{{Cite web |title=Tropiska nätter |trans-title=Tropical nights |url=http://www.smhi.se/kunskapsbanken/meteorologi/tropiska-natter-1.1085 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304065821/http://www.smhi.se/kunskapsbanken/meteorologi/tropiska-natter-1.1085 |archive-date=4 March 2016 |access-date=9 January 2016 |publisher=[[Swedish Meteorological and Hydrological Institute]] |language=sv}}</ref> Lokacin bazara na iya zama mai sanyi, musamman a arewacin kasar. Lokaci na canji yawanci suna da yawa kuma yanayin yanayi na hudu ya shafi mafi yawan yankin Sweden, sai dai a Scania inda wasu shekaru ba su yi rikodin hunturu na yanayi ba (duba tebur da ke ƙasa) ko kuma a cikin tsaunukan Lapland masu tsawo inda yanayin yanayi yake.
A matsakaita, yawancin Sweden suna karɓar hazo tsakanin 500 zuwa 800 mm (20 da 31 in) na hazo kowace shekara, yana mai da shi bushewa sosai fiye da matsakaicin duniya. Yankin Kudu-maso-Yamma na ƙasar yana samun ƙarin hazo, tsakanin 1,000 zuwa 1,200 mm (39 da 47 in), kuma an kiyasta wasu yankunan tsaunuka a arewa za su samu har zuwa mm 2,000 (79 in). Duk da wurare na arewa, kudanci da tsakiyar Sweden na iya samun kusan babu dusar ƙanƙara a wasu lokutan sanyi. Yawancin Sweden suna cikin inuwar ruwan sama na tsaunin Scandinavian ta Norway da arewa maso yammacin Sweden. Katange iska mai sanyi da rigar a lokacin rani, da kuma mafi girman ƙasa, yana haifar da zafi da bushewar lokacin rani mai nisa a arewacin ƙasar, tare da lokacin zafi sosai a bakin tekun Bothnia Bay mai nisan digiri 65, wanda ba a taɓa jin labarin sauran wurare a duniya ba a irin wannan bakin tekun na arewa.{{Climate chart|[[Gothenburg]]|- 4|1|62|- 5|1|41|- 2|5|50|1|9|42|6|16|51|10|19|61|12|20|68|12|20|77|8|16|81|6|11|84|1|6|84|- 3|3|75}}{{Climate chart|[[Kiruna]]|- 21|-11|30|- 22|-8|25|- 18|-4|26|- 9|0|26|- 1|8|33|5|15|48|7|18|86|5|15|73|0|10|49|- 10|-2|47|- 13|-6|41|- 19|-8|34}}{{Climate chart|[[Nyköping]]|- 6|0|40|- 6|0|25|- 4|3|25|0|8|30|5|15|30|10|20|45|13|22|60|11|22|50|7|15|55|4|11|45|- 1|5|50|- 5|1|45}}{{Climate chart|[[Stockholm]]|- 5|-1|39|- 5|-1|27|- 3|3|26|1|9|30|6|16|30|11|21|45|13|22|72|13|20|66|9|15|55|5|10|50|1|5|53|- 3|1|46}}'''Cibiyar Nazarin Yanayi ta Sweden, matsakaicin yanayin zafi na SMHI na wasu tashoshin yanayi - don sabon cikakken kimiyya na shekaru talatin 1961-1990''' Za a gabatar da shi a cikin shekara ta 2020. Ana rarraba tashoshin yanayi daga kudu zuwa arewa ta lambobi.
{| class="wikitable"
!Stn.nr.
!tashar
!Jan
!Fabrairu
!Tekun
!Afrilu
!Mayu
!Yuni
!Yuli
!Aug
!Satumba
!Oktoba
!Nuwamba
!Disamba
!''Shekara-shekara''
|-
|5337
|[[Malmö]]
|0.1
|0.0
|2.2
|6.4
|11.6
|15.8
|17.1
|16.8
|13.6
|9.8
|5.3
|1.9
|''8.4''
|-
|6203
|Helsingborg
|0.6
|−0.1
|2.0
|6.0
|11.2
|15.3
|16.7
|16.6
|13.6
|9.9
|5.2
|1.8
|''8.3''
|-
|6451
|Växjö
|−2.8
|−2.8
|0.0
|4.7
|10.2
|14.3
|15.3
|14.9
|11.2
|7.0
|2.3
|−1.2
|''6.1''
|-
|7839
|Visby
|−0.5
|−1.2
|0.7
|4.1
|9.5
|14.0
|16.4
|16.0
|12.5
|8.6
|4.3
|1.2
|''7.1''
|-
|7447
|Jönköping
|−2.6
|−2.7
|0.3
|4.7
|10.0
|14.5
|15.9
|15.0
|11.3
|7.5
|2.8
|−0.7
|''6.3''
|-
|7263
|Gothenburg
|−0.9
|−0.9
|2.0
|6.0
|11.6
|15.5
|16.6
|16.2
|12.8
|9.1
|4.4
|1.0
|''7.8''
|-
|8323
|Skövde
|−2.8
|−2.9
|0.0
|4.6
|10.6
|15.0
|16.2
|15.2
|11.1
|7.1
|2.2
|−1.1
|''6.3''
|-
|8634
|Norrköping
|−3.0
|−3.2
|0.0
|4.5
|10.4
|15.1
|16.6
|15.5
|11.3
|7.2
|2.2
|−1.4
|''6.3''
|-
|9516
|Örebro
|−4.0
|−4.0
|−0.5
|4.3
|10.7
|15.3
|16.5
|15.3
|10.9
|6.6
|1.3
|−2.4
|''5.8''
|-
|9720
|Stockholm Bromma
|−3.5
|−3.7
|−0.5
|4.3
|10.4
|15.2
|16.8
|15.8
|11.4
|7.0
|2.0
|−1.8
|''6.1''
|-
|9739
|Stockholm Arlanda
|−4.3
|−4.6
|−1.0
|3.9
|9.9
|14.8
|16.5
|15.2
|10.7
|6.4
|1.2
|−2.6
|''5.5''
|-
|10458
|Mora
|−7.4
|−7.2
|−2.4
|2.5
|9.1
|14.1
|15.4
|13.5
|9.3
|4.9
|−1.6
|−6.1
|''3.7''
|-
|10740
|Gävle
|−4.8
|−4.5
|−1.0
|3.4
|9.3
|14.6
|16.3
|14.9
|10.6
|6.0
|0.6
|−3.3
|''5.2''
|-
|12724
|Sundsvall
|−7.5
|−6.3
|−2.3
|2.5
|8.2
|13.8
|15.2
|13.8
|9.4
|4.8
|−1.5
|−5.7
|''3.6''
|-
|13410
|Östersund
|−8.9
|−7.6
|−3.5
|1.3
|7.6
|12.5
|13.9
|12.7
|8.2
|3.8
|−2.4
|−6.3
|''2.6''
|-
|14050
|Umeå
|−8.7
|−8.3
|−4.0
|1.4
|7.6
|13.3
|15.6
|13.8
|9.0
|4.0
|−2.3
|−6.4
|''2.9''
|-
|15045
|Skellefteå
|−10.2
|−8.7
|−4.2
|1.2
|7.6
|13.6
|15.7
|13.5
|8.5
|3.2
|−3.4
|−7.5
|''2.5''
|-
|16288
|Luleå
|−12.2
|−11.0
|−6.0
|0.3
|6.6
|13.0
|15.4
|13.3
|8.0
|2.6
|−4.5
|−9.7
|''1.3''
|-
|16395
|Haparanda
|−12.1
|−11.4
|−6.8
|−0.5
|6.1
|12.8
|15.4
|13.2
|8.0
|2.5
|−4.2
|−9.5
|''1.1''
|-
|16988
|Jokkmokk
|−17.5
|−14.9
|−8.6
|−1.1
|5.9
|12.2
|14.3
|11.8
|5.7
|−0.2
|−9.3
|−14.6
|''-1.4''
|-
|17897
|Tarfala (dutse mai tsawo)
|−11.8
|−11.3
|−10.6
|−7.5
|−1.9
|3.2
|6.4
|5.3
|0.8
|−3.9
|−7.9
|−10.7
|''-4.2''
|-
|18076
|Gällivare
|−14.3
|−12.5
|−8.4
|−1.9
|5.0
|11.0
|13.0
|10.7
|5.6
|−0.6
|−8.1
|−12.2
|''-1.1''
|-
|18094
|Kiruna
|−13.9
|−12.5
|−8.7
|−3.2
|3.4
|9.6
|12.0
|9.8
|4.6
|−1.4
|−8.1
|−11.9
|''-1.7''
|}
== Abubuwa masu tsanani ==
<div class="locmap noresize thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:152px"><div style="position:relative;width:150px;border:1px solid lightgray">[[File:Sweden_location_map.svg|class=notpageimage noviewer|327x327px|Geography of Sweden is located in Sweden]]<div class="od notheme" style="top:11.111%;left:57.16%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Kebnekaise]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Kebnekaise</div></div></div><div class="od notheme" style="top:98.355%;left:20.841%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Smygehuk]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:5px"><div>Smygehuk</div></div></div><div class="od notheme" style="top:73.412%;left:3.926%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Stora Drammen]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:5px"><div>Stora Drammen</div></div></div><div class="od notheme" style="top:26.382%;left:96.946%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Kataja]]</div><div class="pl" style="width:6em;right:5px"><div>Kataja</div></div></div><div class="od notheme" style="top:3.056%;left:71.469%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Treriksröset]]</div><div class="pl" style="width:6em;right:5px"><div>Treriksröset</div></div></div><div class="od notheme" style="top:93.6%;left:26.612%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Vattenriket]]</div><div class="pv" style="width:6em;bottom:5px;left:-3em"><div>Vattenriket</div></div></div></div><div class="thumbcaption">Class=notpage Minene maki na Sweden</div></div></div>Matsanancin wuraren Sweden sun haɗa da daidaitawa waɗanda ke da nisa a arewa, kudu, gabas da yamma a Sweden, da waɗanda suke a mafi girma da mafi ƙasƙanci a cikin ƙasar. Ba kamar Norway da Denmark ba, Sweden ba ta da yankuna na waje waɗanda za a iya la'akari da su a ciki ko wajen ƙasar dangane da ma'anar, ma'ana cewa matsananciyar wuraren Sweden ba su da tabbas.
An bayyana latitude da longitude a cikin [[Tsarin Daidaiton Labarin Kasa|ƙididdigar digiri na goma]], wanda ƙimar latitude mai kyau ke nufin Arewacin Hemisphere, kuma ƙimar da ba ta dace ba tana nufin Kudancin Hemispheric. Bugu da ƙari, ƙimar tsawo mara kyau tana nufin ƙasa a ƙasa da matakin teku. Hanyoyin da aka yi amfani da su a cikin wannan labarin sun samo asali ne daga Google Earth, wanda ke amfani da World Geodetic System (WGS) 84, tsarin bincike na geodetic.
[[Fayil:Treriks.jpg|thumb|Treriksröset, iyakar arewacin Sweden]]
[[Fayil:Smygehuk-1.jpg|thumb|Alamar alama a tashar jiragen ruwa ta Smygehuk, mafi kudancin Sweden]]
Yankin arewacin Sweden shine Treriksröset, a lardin Lapland, <ref name="cia">{{Cite web |title=Sweden: Geography |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden/ |access-date=2008-10-28 |publisher=[[CIA]] – [[The World Factbook]] |archive-date=2021-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110083823/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden |url-status=dead }}</ref> inda iyakokin Sweden, Norway, da Finland suka hadu. Birnin Sweden mafi kusa da yankin shine Kiruna, wanda shine birni mafi arewacin Sweden.<ref name="google trerik">{{Cite web |title=Google Maps (Treriksröset) |url=https://maps.google.com/maps?ll=69.06,20.548611&spn=0.01,0.01&q=69.06,20.548611 |access-date=2008-10-28 |website=Google}}</ref> Yankin kudancin Sweden yana cikin tashar jiragen ruwa na ƙauyen kamun kifi Smygehuk, kusa da birnin Trelleborg, wanda ke kan iyaka da [[Tekun Baltic]]. <ref name="trelleborg">{{Cite web |date=May 15, 2003 |title=Trelleborgs kommun - Smygehuk |url=http://www.trelleborg.se/Lar-kanna-Trelleborg/Upptack-Trelleborg/Utflyktsmal/Smygehuk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318072108/http://www.trelleborg.se/Lar-kanna-Trelleborg/Upptack-Trelleborg/Utflyktsmal/Smygehuk/ |archive-date=2012-03-18 |access-date=2008-10-28 |publisher=Trelleborg.se |language=sv}}</ref><ref name="google smyge">{{Cite web |title=Google Maps (Smygehuk) |url=https://maps.google.com/maps?ll=55.336944,13.359444&spn=0.01,0.01&q=55.336944,13.359444 |access-date=2008-10-28 |website=Google}}</ref> A tashar jiragen ruwa, alamar alama tana nuna ainihin matsayin ma'anar, da kuma nisan zuwa Treriksröset, [[Stockholm]], [[Berlin]], [[Faris|Paris]], da [[Moscow]].<ref name="trelleborg" />
Yankin yammacin Sweden yana kan Stora Drammen, wani tsibiri a Skagerrak a wajen bakin tekun Bohuslän . <ref name="scb">{{Cite web |title=Geografiska uppgifter (Geographical data) |url=http://www.scb.se/statistik/AA/OV0904/2000I02/A01S%C3%850201_03.pdf |access-date=2008-10-28 |publisher=[[Statistics Sweden]] |language=sv, en}}</ref> Tsuntsaye na teku da hatimi na tashar jiragen ruwa suna da mazauna a kan tsibirin, amma mutane ba su zaune a ciki.<ref>{{Cite web |title=Reportage - Stora Drammen |url=http://www.swedenoffroad.com/sv/reportage/pic6.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050209050300/http://www.swedenoffroad.com/sv/reportage/pic6.html |archive-date=February 9, 2005 |access-date=2008-10-28 |publisher=Sweden Offroad Tour |language=sv}}</ref> Yankin gabashin Sweden yana kan Kataja, <ref name="scb" /> wani tsibiri a kudancin Haparanda a cikin Bothnian Bay. <ref name="atlas">{{Cite web |title=Svenskt ortnamnsregister |url=http://www.sverigeatlas.se/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130418155906/http://www.sverigeatlas.se/ |archive-date=2013-04-18 |access-date=2008-10-28 |publisher=Sverigeatlas.se |language=sv}}</ref> An raba tsibirin tsakanin Sweden da Finland. An kafa iyakar a cikin 1809, bayan Yaƙin Finland, tsakanin abin da ya kasance tsibirai biyu a baya, ɗayan Sweden da ake kira Kataja da ƙaramin Finnish da ake kira Inakari . Tun daga 1809, sake dawowa bayan dusar ƙanƙara ya sa matakin teku a yankin ya sauka dangane da matakin ƙasa, ya haɗu da tsibirai biyu. Idan aka ƙidaya ƙasar kawai, Stensvik a Strömstad shine mafi yammacin Sweden, kuma Sundholmen a Haparanda shine mafi gabashin gabashin.<ref name="eniro stensvik">{{Cite web |title=Eniro Maps (Stensvik) |url=http://kartor.eniro.se/query?what=map&mapstate=8;11.113056;58.997222 |access-date=2008-10-29 |website=[[Eniro]] |language=sv}}</ref><ref name="sundholm">{{Cite web |title=Sundholmen är ett internationellt centrum i Bottenviksbågen och Barentsområdet |url=http://www.haparanda.se/topplankar/forvaltning/kommunledningsforvaltning/samhallsbyggnadskontor/planer/arkiv/sundholmen.4.19caa05410ae9b91f5a8000531.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503221325/http://www.haparanda.se/topplankar/forvaltning/kommunledningsforvaltning/samhallsbyggnadskontor/planer/arkiv/sundholmen.4.19caa05410ae9b91f5a8000531.html |archive-date=May 3, 2008 |access-date=Mar 3, 2008 |publisher=Haparanda.se |language=sv}}</ref>
[[Fayil:Norra_Kvill_National_Park,_Sweden_(by_Pudelek).jpg|thumb|203x203px|Itacen Sweden ]]
[[Fayil:Kebnekaise_view_from_Tuolpagorni.jpg|thumb|A mita 2,097 (6,880 , Kebnekaise shine mafi girman matsayi na Sweden.]]
Matsayi mafi girma a Sweden shine arewacin Kebnekaise, wanda ke tsaye a mita 2,097 (6,880 . Yana cikin jerin tsaunuka na Scandinavia, a lardin Lapland . <ref name="dn">{{Cite web |last=Annika |first=Rydman |date=August 18, 2008 |title=Sydtoppen fortfarande högst i Sverige |url=http://www.dn.se/DNet/jsp/polopoly.jsp?d=597&a=817545 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514223543/http://www.dn.se/DNet/jsp/polopoly.jsp?d=597&a=817545 |archive-date=May 14, 2011 |access-date=2008-10-27 |publisher=Dagens Nyheter |language=sv}}</ref><ref name="google kebnekaise">{{Cite web |title=Google Maps (Kebnekaise) |url=https://maps.google.com/maps?ll=67.9,18.516667&spn=0.1,0.1&q=67.9,18.516667 |access-date=2008-10-11 |website=Google}}</ref> Dutsen yana da tsaunuka biyu, wanda kudancin kudancin ya kasance har zuwa kwanan nan mafi girma a sama da mita 2,100 (6,890 . Babbar kankara a kan kudancin ta ragu da sauri; saboda haka taron ba shi da tsayi kamar yadda ya gabata. Ya kasance mita 2,104 (6,903 a shekara ta 2008.<ref name="dn" /> Dutsen arewa, wanda ke tsaye a mita 2,097 (6,880 , ba shi da kankara. Sauran maki na kwatankwacin tsawo a kusa da Kebnekaise sun haɗa da Sarektjåkka a mita 2,089 (6,854 , da Kaskasatjåkka da mita 2,076 (6,811 . <ref name="scb"/>
{| class="wikitable sortable"
! class="unsortable" |Ƙarfin kai
!Sunan
!Hawan sama
! class="unsortable" |Wurin da yake
! class="unsortable" |Lardin
! class="unsortable" |Ma'auni
! class="unsortable" |Ref
|- class="vcard"
|Mafi Girma
| class="fn org" |Kebnekaise
|{{Convert|2097|m|ft|0}}
|Duwatsun Scandinavia
|Lapland
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|67.9|18.516667|type:mountain_region:SE_source:enwiki}}
|<ref name="dn"/><ref name="google kebnekaise"/>
|- class="vcard"
|Mafi Ƙananan
| class="fn org" |Kristianstads Vattenrike Biosphere Reserve
|{{Convert|−2.41|m|ft|2}}
|Kristianstad
|Scania (Skåne)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|56.021581|14.178878|region:SE_type:landmark}}
|<ref name="cia"/><ref name="atlas"/><ref name="vattenriket">{{Cite web |title=Lägsta punkten (Lowest point) |url=http://www.vattenriket.kristianstad.se/plats/lagsta_punkten.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080306131149/http://www.vattenriket.kristianstad.se/plats/lagsta_punkten.htm |archive-date=March 6, 2008 |access-date=Mar 6, 2008 |publisher=Kristianstad.se |language=sv}}</ref>
|- class="vcard"
|Tafkin da ya fi zurfi (daga samansa)
| class="fn org" |Hornavan
|{{Convert|221|m|ft|0}}
|Arjeplog
|Norrbotten
|
|
|}
=== Sufuri ===
Sufuri na jama'a kawai.
{| class="wikitable"
!Gudanarwa
!Filin jirgin sama
!Tashar jirgin kasa
!Tashar bas
|- class="vcard"
|Arewa
|Kiruna
|[[Vassijaure]] (68°25′45′′N 18°15′38′′E / 68.4290934°N 18.2606904°E / 68. 4290934; 18.2609904)
|Tashar bas din Karesuando (68°26′29′′N 22°28′45′′E / 68.441474°N 22.4791197°E / 68.471474; 22.4791197)
|- class="vcard"
|Kudancin
|Malmö
|Trelleborg (55°22′18′′N 13°09′33′′E / 55.371783°N 13.159206°E / 55. 371783; 13.159106<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|55.371783|13.159206}}
|Smygehuk Hamnen (55°20′22′′N 13°21′36′′E / 55.339544°N 13.359984°E / 55. 339544; 13.359984)
|- class="vcard"
|Yamma
|Göteborg
|Strömstad (58°56′11′′N 11°10′24′′E / 58.936509°N 11.173283°E / 58. 936509; 11.173 19283)
|Tashar Layin Launi na Strömstad (58°56′04′′N 11°10′14′′E / 58.934442°N 11.170618°E / 58.734442; 11.170618)
|- class="vcard"
|Gabas
|Pajala
|Haparanda (65°49′41′′N 24°7′53′′E / 65.82806°N 24.13139°E / 65. 82806; 24.13139)
|Tashar bas din Haparanda-Tornio (65°50′36′′N 24°8′18′′E / 65.84333°N 24.13833°E / 65. 84333; 24.13833)
|-
|Mafi Girma
|Sälen, {{Convert|490|m|ft}} m (1,610
|Storlien, {{Convert|592|m|ft}} (63°18′57′′N 12°6′2′′E / 63.31583°N 12.10056°E / 63,31583; 12.10056)
|
|}
* kafin 1751: ba a bayyana ba (ƙayyadadden iyaka)
* 1751-1809: Nuorgam, Finland
[[Fayil:Scandinavia_M2002074_lrg.jpg|thumb|A cikin wannan yanayin launi na gaskiya a ranar 15 ga Maris, 2002, ana iya ganin yawancin Sweden da dusar ƙanƙara ta rufe.]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
o200jc25ner3blfy1ydvwa4v5foghfu
Yanayin ƙasar Sudan
0
111520
823229
774369
2026-04-21T04:39:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823229
wikitext
text/x-wiki
{{MapLibrary|Sudan_sat.jpg|the Sudan}}
[[Fayil:LocationSudan.svg|thumb|Wurin Sudan]]
[[Sudan]] tana cikin [[Arewa maso gabashin Afirka]]. Yana da iyaka da Masar a arewa, [[Red Sea|Bahar Maliya]] a arewa maso gabas, [[Eritrea]] da [[Itofiya|Habasha]] a gabas, [[Sudan ta Kudu]] a kudu, [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] a kudu maso yamma, [[Cadi|Chadi]] a yamma da [[Libya]] a arewa maso yamma. Sudan ita ce ƙasa ta uku mafi girma a Afirka, bayan [[Aljeriya]] da [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo]] . Ita ce ƙasa mafi girma a nahiyar har sai Sudan ta Kudu ta rabu da ita a cikin 2011.
== Yankunan ƙasa ==
[[Fayil:Political_Regions_of_Sudan,_July_2010.svg|right|thumb| ]]
Arewacin Sudan - wanda ke tsakanin iyakar Masar da Sennar- yana da sassa biyu daban-daban, hamada da [[Nil|Kwarin Nilu]]. A gabashin Kogin Nilu shine hamadar Nubian kuma a yamma, hamadar Libya.<ref name="regions" /> Dukansu dutse ne, tare da yashi dunes da ke yawo a kan wuri mai faɗi.<ref name="regions" /> Kusan babu ruwan sama a cikin waɗannan hamada.<ref name="regions" /> Ruwa a cikin hamadar Libya an iyakance shi ga 'yan ƙananan ramuka na ban ruwa, kamar [[Bir an Natrun|Bir wani Natrun]], inda teburin ruwa ya kai saman don samar da rijiyoyi waɗanda ke samar da ruwa ga [[Bararoji|makiyaya]], caravans, da masu sintiri na gudanarwa, kodayake bai isa ya tallafa wa oasis ba kuma bai isa ya samar da yawan jama'a.<ref name="regions" /> Yankin hamadar Nubian ba shi da wani oases.<ref name="regions" /> Gudun ta cikin hamada shine kwarin Nilu, wanda ke da alaƙa da ƙasar da za a iya zama ba ta wuce kilomita biyu ba kuma yawan ambaliyar ta dogara da ambaliyar shekara-shekara.<ref name="regions" />
[[Fayil:Sudan_desert_of_east_sudan_01.jpg|left|thumb|Hamada ta gabashin Sudan]]
Gabanin yammacin Sudan ya kewaye yankunan da aka fi sani da Darfur da Kurdufan wadanda ke da fadin murabba'in kilomita 850,000. A al'adance, ana ɗaukar wannan azaman yanki ɗaya na yanki duk da bambance-bambancen jiki. Babban fasalin wannan yanki mai girman gaske shi ne rashin rafukan da ba su da yawa; don haka, dole ne mutane da dabbobi su kasance a cikin rijiyoyin dindindin. Saboda haka, yawan jama'a ba su da yawa kuma ba su da daidaituwa. Yammacin Darfur wani fili ne mara nauyi wanda dutsen mai aman wuta na Jabal Marrah ya mamaye shi mai tsayin mita 900 sama da filin Sudan; magudanar ruwa daga Jabal Marrah a kan fili na iya tallafawa mazauna da dama da namun daji iri-iri (duba gandun daji na Gabashin Saharan montane xeric). Yammacin Darfur ya sha bamban da arewaci da gabacin Darfur, wadanda ke cikin hamadar da ba ta da ruwa kadan ko dai daga magudanan ruwa da ake kira wadis ko kuma daga rijiyoyin da ke bushewa a lokutan sanyi. Arewa maso yammacin Darfur da kuma ci gaba da shiga Chadi akwai yankin da ba a saba gani ba da ake kira jizzu, inda ruwan sama na sanyi da ake samu daga Tekun Bahar Rum akai-akai yana samar da kyakkyawan kiwo har zuwa watan Janairu ko ma Fabrairu. Yankin kudancin Sudan ta yamma ana kiransa da qoz, ƙasa mai yashi wanda a lokacin damina yana da alamar ciyawa mai birgima kuma yana da mafi aminci tushen ruwa tare da ramuka da hafri (waƙa., hafr) fiye da arewa. Wani fasali na musamman na yammacin Sudan shi ne tsaunin Nuba na kudu maso gabashin Kurdufan a tsakiyar kasar, wani taron keɓaɓɓen tuddai masu siffar kubba, tsaunuka masu sukari waɗanda ke hawan tudu kuma ba zato ba tsammani daga babban fili na Sudan. Duwatsu da yawa sun keɓe kuma suna da faɗin kilomita murabba'i kaɗan kawai, amma akwai ɗimbin tuddai masu yawa tare da kwaruruka na ciki waɗanda suka ratsa tsaunukan da ke sama da fili..<ref name="regions" />
Yankin na uku na Sudan shine filayen yumɓu na tsakiya wanda ya shimfiɗa zuwa gabas daga Dutsen Nuba zuwa iyakar Habasha, wanda [[Ingessana Hills]] ne kawai ya karya, kuma daga Khartoum a arewa zuwa iyakar kudancin Sudan. Tsakanin kogin Dindar da [[Rahad River|Rahad]], wani karamin tudu ya gangara daga tsaunukan Habasha wanda ya bambanta da filayen makwabta kamar yadda tsaunuka na lokaci-lokaci ke yi.<ref name="regions" /> Yankin yumbu na tsakiya yana samar da kashin baya na tattalin arzikin Sudan saboda yawan ƙauyuka da ke wurin saboda ruwan da ke akwai.<ref name="regions" /> A cikin tsakiyar filayen yumɓu na tsakiya akwai ''Jazirah'', (a zahiri a cikin Larabci "ƙauye") ƙasar tsakanin Blue Nile da White Nile inda aka haɓaka babban Tsarin Gezira.<ref name="regions" /> Wannan aikin yana shuka auduga don fitarwa kuma a tarihi ya samar da fiye da rabin kudaden shiga da fitarwa na Sudan.<ref name="regions" />
Arewa maso gabas na tsakiyar filayen laka yana gabashin Sudan, wanda ya rabu tsakanin hamada da hamada kuma ya hada da Butana, Delta Qash, Dutsen Bahar Maliya, da filin bakin teku. Butana wata ƙasa ce marar girma tsakanin Khartoum da Kassala wadda ke ba da kiwo mai kyau ga shanu, tumaki, da awaki.] Gabashin Butana wani tsarin ƙasa ne da aka sani da Qash Delta. Asalin baƙin ciki, an cika ta da yashi da ƙeƙasasshiyar ambaliya ta kogin Qash, wanda ya haifar da tudun ruwa sama da filayen da ke kewaye. Tsawon kilomita 100 daga arewacin Kassala, daukacin yankin da Qash ke shayar da shi, kasa ce mai albarkar ciyawa mai albarkar noma tun bayan da kogin ya shafe ruwansa a saman tudun da ke cikinsa. Bishiyoyi da ciyayi suna yin kiwo ga raƙuma daga arewa, kuma ƙasa mai ɗorewa tana ba da abinci mai yawa da kuma auduga..<ref name="regions" />
A arewacin bayan Qash akwai Dutsen Bahar Maliya. Kashewa, duhu, kuma ya fi sanyi fiye da ƙasar da ke kewaye da shi, musamman a cikin zafi na lokacin rani na Sudan, suna shimfiɗa zuwa arewa zuwa Misira, tarin tsaunuka inda rayuwa ke da wahala kuma ba za a iya hangowa ba ga mazaunan [[Mutanen Beja|Beja]].<ref name="regions" /> A ƙasa da tuddai akwai filin bakin teku na Bahar Maliya, wanda ya bambanta da faɗin daga kimanin kilomita hamsin da shida a kudu kusa da Tawkar zuwa kusan kilomita ashirin da hudu kusa da iyakar Masar.<ref name="regions" /> Filin bakin teku ya bushe kuma ba shi da amfani.<ref name="regions" /> Ya ƙunshi duwatsu, kuma gefen teku yana da kauri tare da coral reefs.<ref name="regions" />
== Tsibirin ==
Sudan tana da tsibirai da ke cikin Kogin Nilu <ref>{{Cite web |last=Editor-in-chief |date=2022-05-05 |title=Kassinger Islands.. touch of magic |url=https://sudanscoop.com/sudan/kassinger-islands-touch-of-magic/ |access-date=2024-04-22 |website=Sudan Scoop |language=en-GB}}</ref> da sauran koguna, a cikin tabkuna da tafkuna da kuma cikin Bahar Maliya.
=== Tsibirin Kogin ===
Tsibirin Tuti, Tsibirin Aba, Tsibirin Badien, Tsibirin Sai.
=== Tsibirin Bahar Maliya ===
==== Dungunab Bay ====
Tsibirin Mukawwar (Jazirat Magarsam), Jazirat Mayteb, Jazirat Bayer, Juzur Telat .
==== Tsibirin Suakin ====
Talla Talla, Tsibirin Kebir, Tsibirin Taimashiya, Dar Ah Teras, Andi Seli, Tsibirin Masamarhu, Tsibirin Abu Isa, Dahrat ed Dak Hillat, Tsibirin Ed Dom esh Sheikh, Darrakah, Miyum, Zahrat Ghab, Jazirat Zahrat Abid, Gazirat Iri, Sayl Bahr, Gazirat Abid, Gasirat Wahman, Jaza'ir Amarat, Tsibirin Quban, Tsibirin Bakiyai, Gazair Hay Wayis, Tsibirin Saqir, Tsibirin Sumar, Tsibirin Long, Tsibirin Gap, Tsibirin Biyu.
=== Tafkin da Tsibirin Ruwa ===
Jazirat Maqanza, Jazirat Abu Ushar, Jazirate Muluwwa.
==== Ruwa na Jebel Aulia ====
Gazerat Jene't.
==== Tafkin Er Rahad ====
Ƙananan tsibirai huɗu da ƙananan tsibirai da yawa.
== Yanayin siyasa ==
[[Fayil:Northern_Sudan_states_numbered.svg|thumb|Jihohin Sudan]]
[[Fayil:Sudan_agriculture_Landsat.jpg|thumb|Aikin noma tare da Kogin White da Blue Nile, kusa da Khartoum, Sudan.]]
Za'a iya raba ƙasar zuwa ƙananan ƙungiyoyi, ƙasa mai yashi na yankunan arewa da yammacin tsakiya, ƙasa mai yumɓu na yankin tsakiya, da ƙasa mai laushi na kudu. Ƙananan kuma ya rabu da yawa, amma yana da mahimmancin tattalin arziki, wani rukuni ne wanda ya ƙunshi ƙasa mai laushi da aka samo tare da ƙananan White Nile da Blue Nile, tare da Nilu zuwa Lake Nubia, a cikin delta na Kogin Qash a yankin Kassala, kuma a cikin Baraka Delta a yankin Tawkar kusa da Bahar Maliya a Jihar Kassala. <ref name="loc2015" />
A fannin noma, kasa mafi muhimmanci ita ce yumbun da ke tsakiyar kasar Sudan wanda ya taso daga yammacin Kassala da kudancin Kurdufan.] An san su da kasa mai tsatsauran ra'ayi saboda al'adar ba su damar bushewa da tsattsagawa a cikin watannin bushewa don dawo da dacewarsu kuma ana amfani da su a Al Jazirah da Khashm al Qirbah don noman ruwa. Gabashin kogin Blue Nile, ana amfani da manyan wurare don amfanin gonakin damina.] Yammacin Kogin Nilu, waɗannan ƙasa masu gonakin gargajiya suna amfani da su don shuka sorghum, sesame, gyada, da (a yankin da ke kusa da tsaunin Nuba) auduga. Ghazal a Sudan ta Kudu.] Dangane da ruwan sama mai yawa a lokacin damina, ruwan da ya dace ya cika na tsawon watanni hudu zuwa shida - wani babban yanki mai fadama, Sudd a Sudan ta Kudu, yana mamaye har abada - kuma yankunan da ke kusa da su suna cika tsawon wata daya ko biyu.] Gabaɗaya wannan yanki bai dace da noman amfanin gona ba, amma ciyawar da take tallafawa a lokacin bushewa ana amfani da ita wajen kiwo].<ref name="loc2015" />
Ƙasa mai yashi a yankunan da ba su da ruwa a kudancin hamada a Arewacin Kurdufan da Arewacin Darfur suna tallafawa ciyayi da ake amfani da su don kiwo. A kudancin waɗannan jihohin da Yammacin Darfur da Kudancin Darfur sune abin da ake kira qoz sands.<ref name="loc2015" /> Yankin qoz shine babban yankin da ake samun gum arabic ta hanyar taɓawa na ''[[Akora|Acacia senegal]]'' (wanda aka sani a cikin gida kamar [[Akora|hashab]]). Wannan itacen yana girma cikin sauƙi a yankin, kuma manoma a wasu lokuta suna shuka bishiyoyin hashab lokacin da aka mayar da ƙasa zuwa mara kyau.<ref name="loc2015" /> Kodayake kiwon dabbobi shine babban aikin wannan yanki, yawancin noman amfanin gona, galibi na [[Maiwa|lu'u-lu'u]], yana faruwa.<ref name="loc2015" /> Ana shuka man shanu da sesame a matsayin amfanin gona.<ref name="loc2015" />
== Ilimin ruwa ==
[[Fayil:Nile_Map_Sudan.png|thumb|Kogin Nilu da maɓulɓulansa a Sudan]]
Sai dai ga wani karamin yanki a arewa maso gabashin Sudan, inda wadis ke zubar da ruwa mai yawa a cikin Bahar Maliya da koguna daga Eritrea waɗanda ke gudana cikin tafkuna masu zurfi a yammacin Dutsen Bahar Maliya, duk ƙasar tana da ruwa daga Kogin Nilu da manyan magoya bayanta guda biyu, Blue Nile da White Nile. Kogin da ya fi tsayi a duniya, Kogin Nilu yana gudana na kilomita 6,737 daga manyan ruwa a [[Afirka ta Tsakiya (yanki)|Afirka ta Tsakiya]] zuwa Bahar Rum.<ref name="hydro" /> An fahimci muhimmancin Kogin Nilu tun zamanin Littafi Mai-Tsarki; tsawon ƙarni kogin ya kasance hanyar rayuwa ga Sudan.<ref name="hydro" />
Blue Nile yana gudana daga tsaunuka na Habasha don saduwa da White Nile a Khartoum . Blue Nile ita ce mafi ƙanƙanta daga cikin koguna biyu; yawanci yana da kashi ɗaya cikin shida na jimlar.<ref name="hydro" /> A watan Agusta, duk da haka, ruwan sama a cikin tsaunuka na Habasha ya kumbura Blue Nile har sai ya kai kashi 90 cikin dari na jimlar kwararar Nilu.<ref name="hydro" /> Sudan ta gina madatsun ruwa da yawa don daidaita kwararar kogin, gami da madatsar ruwan Roseires, kimanin kilomita 100 daga iyakar Habasha kuma mafi girma, madatsar ruwa ta Sinnar mai tsawon mita 40 da aka gina a 1925 a Sinnar . <ref name="hydro" /><ref>{{Cite web |date=July 19, 2011 |title=Water infrastructure in the Nile Basin |url=http://www.fao.org/3/an529e/an529e.pdf |publisher=[[Food and Agriculture Organization]]}}</ref> Babban kogin Blue Nile guda biyu, Dindar da [[Rahad River|Rahad]], suna da manyan ruwa a cikin tsaunuka na Habasha kuma suna fitar da ruwa zuwa cikin Blue Nile ne kawai a lokacin bazara.<ref name="hydro" /> A sauran shekara, ana rage kwarararsu zuwa tafkuna a cikin yashi.<ref name="hydro" />
White Nile yana gudana a arewa daga Afirka ta Tsakiya, yana zubar da Tafkin Victoria da yankunan tsaunuka na [[Uganda]], [[Ruwanda|Rwanda]], da [[Burundi]]. Kudancin Khartoum, 'yan Burtaniya sun gina madatsar ruwan Jabal al-Awliya a cikin 1937 don adana ruwan White Nile sannan su saki shi a cikin fall lokacin da kwararar daga Blue Nile ta ragu.<ref name="hydro" /> Yawancin ruwa daga tafkin an karkatar da su don ayyukan ban ruwa a tsakiyar Sudan kuma yawancin sauran suna narkewa.<ref name="hydro" /> A halin yanzu, ajiyar yashi ya rage yawan kwararar.<ref name="hydro" />
Arewacin Khartoum, Kogin Nilu yana gudana ta cikin hamada a cikin babban tsari mai kama da S don zubar da ruwa a cikin [[Tafkin Nasser]] a bayan Babban Dam din Aswan a Misira. Kogin yana gudana a hankali bayan Khartoum, yana raguwa kadan a tsawo, kodayake magudanan ruwa guda biyar suna hana jigilar kogi a lokutan ruwa mai ƙarancin ruwa.<ref name="hydro" /> Kogin Atbarah, wanda ke gudana daga Habasha, shine kawai mai ba da gudummawa a arewacin Khartoum, kuma ruwansa kawai ya kai Kogin Nilu daga Yuli zuwa Disamba.<ref name="hydro" /> A lokacin sauran shekara, gadon Atbarah ya bushe, ban da wasu tafkuna da tafkuna.<ref name="hydro" />
== Yanayi ==
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_SDN_1991–2020.svg|thumb|Taswirar rarraba yanayi ta Köppen ta Sudan.]]
[[Fayil:Water_Stress,_Top_Countries_(2020).svg|thumb|Sudan ita ce kasa ta goma sha uku mafi yawan ruwa a duniya.]]
Kodayake Sudan tana cikin wurare masu zafi, yanayin ya kasance daga matsananciyar bushewa a arewa zuwa ruwan zafi da bushewa a kudu maso yamma. Yanayin zafi ba ya bambanta sosai tare da lokacin a kowane wuri; mafi mahimmancin canjin yanayi shine ruwan sama da tsawon lokutan rigar da bushewa.<ref name="climate" /> Bambance-bambance a tsawon lokutan rigar da bushewa sun dogara da wane daga cikin iskar iska guda biyu ya fi yawa: iskar arewa mai bushe daga Sahara da [[Yankin Larabawa]] ko iskar kudu maso yamma daga kwarin [[Kogin Congo|Kogin Kongo]] da iskar kudu gabas daga [[Tekun Indiya]].<ref name="climate" />
Daga Janairu zuwa Maris, ƙasar tana ƙarƙashin tasirin busassun arewa maso gabas. Akwai karancin ruwan sama a duk fadin kasar sai dai wani karamin yanki a arewa maso yammacin Sudan inda iskõki suka wuce kan Bahar Rum suna kawo ruwan sama mai sauƙi na lokaci-lokaci.<ref name="climate" /> A farkon watan Afrilu, ruwan kudu maso yamma ya kai kudancin Sudan, yana kawo ruwan sama mai yawa da tsawa.<ref name="climate" /> A watan Yuli, iska mai laushi ta kai Khartoum, kuma a watan Agusta ya kai ga iyakokinta na arewacin da ke kewaye da Abu Hamad, wani lokacin iska mai lauri ta kai har zuwa iyakar Masar.<ref name="climate" /> Ruwan ya zama mai rauni yayin da yake yaduwa zuwa arewa.<ref name="climate" /> A watan Satumba busassun arewa maso gabas sun fara karfafawa da turawa kudu kuma a ƙarshen Disamba sun rufe duk ƙasar.<ref name="climate" /> Khartoum tana da lokacin ruwan sama na watanni uku (Yuli-Satumba) tare da matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara na millimeters 161 (6.3 in); Atbarha tana karɓar ruwan sama a watan Agusta wanda ke samar da matsakaitan shekara-sheko na millimetres 74 kawai (2.9 in). <ref name="climate" />
A wasu shekaru, isowar kudu maso yamma da ruwan sama a tsakiyar Sudan na iya jinkirta, ko kuma ba za su zo ba. Lokacin da hakan ya faru, fari da yunwa sun biyo baya.<ref name="climate" /> Shekaru da yawa na shekarun 1970s da 1980s sun ga kudu maso yammaci sun kasa sau da yawa, tare da sakamako mai ban tsoro ga mutanen Sudan da tattalin arziki.<ref name="climate" />
Yanayin zafi ya fi girma a ƙarshen lokacin fari lokacin da sararin sama mara girgije da iska mai bushewa ya ba su damar tashi.{{Convert|15|°C}} Kudancin kudu, duk da haka, tare da ɗan gajeren lokacin bushewa, yana da yanayin zafi mai yawa a ko'ina cikin shekara.<ref name="climate" /> A Khartoum, watanni mafi zafi shine Mayu da Yuni, lokacin da matsakaicin matsakaicin shine {{Convert|41|°C|1}} ° C (105.8 ° F) kuma yanayin zafi na iya kaiwa {{Convert|48|°C|1}} ° C (118.4 ° F). <ref name="climate" /> Arewacin Sudan, tare da gajeren lokacin ruwan sama, yana da yanayin zafi na rana a duk shekara, ban da watanni na hunturu a arewa maso yamma inda akwai ruwan sama a cikin Janairu da Fabrairu.<ref name="climate" /> Yanayi a yankunan tsaunuka gabaɗaya sun fi sanyi, kuma yanayin zafi na rana a lokacin fari a duk tsakiyar da arewacin Sudan yana fadowa da sauri bayan faɗuwar rana.<ref name="climate" /> Raguwa a Khartoum matsakaicin 15 ° C (59 ° F) a watan Janairu kuma sun sauka kamar 6 ° C (42.8 ° F) bayan wucewar gaba mai sanyi a cikin hunturu.<ref name="climate" />
Habuob, guguwar ƙura mai ƙarfi, na iya faruwa a tsakiyar Sudan lokacin da ruwan kudu maso yamma ya fara zuwa (Mayu zuwa Yuli). Rashin ruwa, iska mara daidaituwa yana haifar da tsawa a cikin zafi na rana.<ref name="climate" /> Rashin iska na farko daga guguwa mai zuwa yana samar da babbar bango mai launin rawaya / ja na yashi da yumɓu wanda zai iya rage ganuwa zuwa sifili na ɗan lokaci.<ref name="climate" />
Desert regions in central and northern Sudan are among the driest and the sunniest places on Earth: the sunshine duration is always uninterrupted year-round and rise to above 4,000 hours or about 91% of the time with the sky being cloudless all the time.{{Ana bukatan hujja|date=October 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2020)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> Areas around Wadi Halfa and along the Egyptian border can easily pass many years or many decades without seeing any rainfall at all.{{Ana bukatan hujja|date=October 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2020)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> They are also among the hottest places during their summertime and their "wintertime": averages high temperatures routinely exceed 40 °C (104 °F) for four to nearly six months a year to reach a maximum peak of about 45 °C (113 °F) in some places and averages high temperature remain above 24 °C (75.2 °F) in the northernmost region and above 30 °C (86 °F) in places such as Atbara or Meroe.{{Ana bukatan hujja|date=October 2020}}
== Batutuwan muhalli ==
Sudan na fuskantar wasu matsalolin muhalli masu tsanani, wadanda suka shafi ko dai da samun ruwa ko kuma zubar da shi.[1] Daga ciki akwai kwararowar Hamada da zaftarewar kasa da sare itatuwa. Hamada, matsayar kudu ta kan iyaka tsakanin hamada da hamada, ya faru ne a kimanin kilomita 50 zuwa 200 tun lokacin da aka fara samun ruwan sama da ciyayi a cikin shekarun 1930.[] Tasirinsa ya kasance sananne a Arewacin Darfur da Arewacin Kordofan. Desertification is might to continue its southward progression because of declining precipitation and will lead to continue asarar of albarka ƙasar noma.] Noma, musamman rashin tsari da sarrafa mechanized noma, ya haifar da lalacewar filaye, ruwa gurbatawa, da kuma alaka matsaloli. Ya faru a cikin wani yanayi mai ban tsoro.[Mai gaba ɗaya Sudan ta yi asarar kusan kashi 12 cikin ɗari na gandun daji tsakanin 1990 zuwa 2005, ko kuma kusan hekta miliyan 8.8, asarar da ta samo asali ta hanyar share ƙasa da buƙatun makamashi.<ref name="hydro" />
Matsalolin muhalli na Sudan sune shekaru masu tsawo na yaƙi da kuma sansanonin da suka haifar da adadi mai yawa na mutanen da suka rasa muhallinsu, waɗanda ke share ƙasar da ke kewaye da su don ruwa, man fetur, da abinci. Masana daga [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] sun yi hasashen cewa shirin Sudan na yanzu na gina madatsar ruwa a kan Kogin Nilu da yankunan da ke kewaye da shi zai haifar da rushewar kogin da kuma asarar taki.<ref name="hydro" /> A cikin birane, yawan jama'a da sauri da ba a sarrafa su ba sun shiga Khartoum da sauran birane da garuruwa da kuma rashin kayan aiki don sarrafa sharar gida da datti suna daga cikin manyan damuwa na muhalli.<ref name="hydro" />
== Yankin da amfani da ƙasa ==
Sudan tana da yanki na kilomita 1,731,671 (668,602 sq da kuma jimlar yanki na murabus kilomita 1,861,484 (718,723 sq . <ref name=":0">{{Cite web |title=Sudan |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/ |access-date=2020-10-20 |website=[[World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=2021-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111020040/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/ |url-status=dead }}</ref> Kimanin kilomita 18,900 (7,300 sq an ban ruwa tun daga shekarar 2012.<ref name=":0" />
== Yankunan ƙasa ==
Tsawon iyakokin Sudan yana da kilomita 6,819 (4,237 . <ref name=":0"/> Kasashen iyaka sune Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya ({{Convert|174|km|mi}} ), Chadi ({{Convert|1403|km|mi}} ), Masar ({{Convert|1276|km|mi}} ), [[Eritrea]] ({{Convert|682|km|mi}} ), [[Itofiya|Habasha]] ({{Convert|744|km|mi}} ), Libya ({{Convert|382|km|mi}} ), da [[Sudan ta Kudu]] ({{Convert|2158|km|mi}} ). <ref name=":0" />
== Albarkatun halitta ==
[[Danyen mai|Man fetur]] shine mafi mahimmancin albarkatun halitta na Sudan. Har ila yau, kasar tana da mahimman ajiyar chromium, jan ƙarfe, ƙarfe, Mica, azurfa, [[Zinare|zinariya]], tungsten, da [[zinc]].
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mjgicmjp2o0dbbp188r0nxw8bakdre4
Yanayin Palau
0
111575
823201
799056
2026-04-21T02:59:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823201
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Palau_and_oceania.jpg|thumb|Taswirar Palau da wurin da yake a Oceania]]
.Jamhuriyar Palau ta ƙunshi manyan tsibirai takwas da ƙananan ƙananan fiye da 250 da ke kwance kusan mil 500 kudu maso gabashin Philippines, a cikin Oceania. Tsibiran Palau sun kasance yanki mafi yamma na sarkar tsibirin Caroline. Kasar ta hada da yakin duniya na biyu na Peleliu da kuma fitaccen tsibiran Rock Rock. Jimlar fili shine 459 km2 (177 sq mi). Tana da Yankin Tattalin Arziki na Musamman na 42 na
== Yanayin ƙasa ==
Tsibirin Palau ya ƙunshi fiye da tsibirai 250 da tsibannin da aka shimfiɗa tare da kilomita 150 a arewa maso kudu a yammacin Pacific. Cibiyarta tana kusa da 7 ° arewacin latitude, kimanin kilomita 650 arewacin Jayapura a tsibirin New Guinea, kuma kusa da 134 ° gabas latitude, wasu kilomita 900 gabashin Mindanao, Philippines.
Babeldaob ne ya mamaye tsibirin da ya bambanta da yanayin ƙasa, da farko Tsibirin dutse wuta, wanda ke da yanki na 363 km<sup>2</sup> wanda ke wakiltar fiye da kashi uku cikin huɗu na jimlar ƙasar Palau. Sauran 90 km<sup>2</sup> sun kasu tsakanin tsibirai uku na dutsen wuta. Wadannan tsibirai na dutse, da farko suna cikin tsakiyar tsibirin tsakanin tsibirin Oreor da Beliliou, an san su da "tsibiran dutse. " Tsibirin dutse na Beliliou da Angaur, wanda ake kira tsibirin dandamali, ba a dauke su tsibirai masu dutse ba saboda dalilai daban-daban na tarihin jiki da al'adu. Akwai ƙananan tsibirai da yawa, gami da Sonsorol da Tochobei (Tobi), nesa da kudu maso yammacin Angaur.
== Ilimin ƙasa ==
Tsibirin Palau sun hada da kayan dutse da dutse. Masana ilimin ƙasa sun bambanta raka'a uku na geologic na fashewar dutsen wuta da kuma tuff da aka haɗu. Abubuwan da aka yi amfani da su daga sassan da suka fi dacewa na tsibirin dutsen wuta sun lalace kuma sun tara a cikin ruwa mai zurfi wanda ya samar da ajiyar yumɓu. Substrata na tsibirin dutsen wuta sune breccias da tuffs na dutsen wuta, wasu kayan gudana, conglomerates, da kuma abubuwan da suka danganci. Abubuwan da ke cikin ƙasa suna da yawa kuma suna da acid sosai. Yankin yumbu na Airai ya rufe yawancin tsibirin Babeldaob kuma ya wuce 45 m kauri.
Tsibirin dutse, tsibirin dandamali da gabashin rabin tsibirin Oreor sun ƙunshi dutse mai laushi na Palau. An ɗaga dutsen dutse mai laushi wanda aka kafa a cikin ruwan zafi na wurare masu zafi a lokacin Miocene zuwa Pleistocene. Kewaye da tsibirai na dutsen wuta akwai benches na halitta wanda ya haifar da canje-canje na matakin teku da kuma ɗagawa na tudun Palau. An gane matakai biyu na benaye na halitta. Ɗaya daga cikin benci yana da 1 m zuwa 2 m sama da matsakaicin matakin teku, yayin da na biyu, kuma ya fi faɗi, benci yana da 5 zuwa 10 m sama da matakin teku. An gina ƙauyuka da yawa a tsibirin Babeldaob a kan wannan benci na biyu. Bayanan ilimin ƙasa sun nuna cewa tsibirin Babeldaob ya sami ci gaba da haɓaka ƙasa dangane da matakin teku na kimanin 2 m a cikin shekaru 4000 da suka gabata; don haka, ga mafi yawan bakin tekun Palau, wuraren zama da ke cikin ruwa a cikin yankunan da ke cikin bakin teku ba su da tabbas. Baya ga wasu rairayin bakin teku masu yashi, gefen tsibirin dutse sun tashi ba zato ba tsammani daga cikin ruwa, suna samar da tsaunuka masu tsawo. Abubuwan da suka bambanta yanayin tsibirin dutse sune tsaunuka da kuma raguwa a cikin dutsen da ke sama da matsakaicin matakin teku.
== Nazarin teku ==
Yawancin Jamhuriyar Palau suna cikin tasirin Arewacin Equatorial Current (NEC, yana gudana daga gabas zuwa yamma) da kuma Equatorial Countercurrent (ECC, yana gudada daga yamma zuwa gabas). Tasirin NEC ya fi karfi tsakanin Nuwamba da Mayu, lokacin da iskar kasuwanci ta mamaye, kuma ECC ta fi rinjaye sauran shekara. Tsibirin Kudu maso Yamma sun fi zurfi a cikin tasirin ECC. Yanayin zafi na teku ya kasance daga 81 zuwa 86 ° F (27 zuwa 30 ° C) a duk shekara. Yanayin zafi na ƙasa zuwa kusan {{Convert|320|ft|m}} da wuya ya faɗi ƙasa da {{Convert|79|°F|°C}} ° F (26 ° C). A ƙasa da wannan zurfin, zafin jiki yana sauka da sauri zuwa ƙasa da {{Convert|50|°F|°C}} ° F (10 ° C) a kusan {{Convert|590|ft|m}} . Kullum dumama na teku a cikin wurare masu zafi yana haifar da tsarin zafin jiki mai zurfi a cikin ginshiƙi na ruwa, tare da ɗan haɗuwa. Wannan tsarin mulki na iya bambanta a cikin gida ko a yanayi, kamar yadda yake game da ruwan sanyi na ƙasa tare da gangaren tsibirin leeward.
== Ƙasa ==
Dangane da binciken Sabis na Kula da Kasa na 1983 (Smith, 1983), akwai kusan nau'ikan ƙasa 18 a Palau, suna nuna nau'ikan nau'ikan rubutu iri-iri, magudanar ruwa, zurfin da halaye na haihuwa. Don fassara taƙaitaccen binciken, ƙasa ta dutsen wuta da tsibirin dutse suna da kyau, ƙasa ta tsibirin dutsen dutse da yawa. Ƙasa ta tsibirin dutsen wuta ta kasance daga kusan matakin zuwa tsayi sosai kuma suna da kyau, yayin da ƙasa ta ƙasa ba ta da kyau ko kuma ta cika. Ƙasa ta tsibirin Limestone na iya zama ko dai matakin, mai zurfi da yashi ko mai tsayi, mai zurfin da laka a wuraren da suke da alaƙa da dutsen dutse.
== Kididdiga ==
Yankin Palau ya ninka sau 2.5 girman birnin [[Washington, D.C.|Washington, DC]] na Amurka.<ref name=":0">{{Cite web |title=Australia - Oceania :: Palau — The World Factbook - Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/palau/ |access-date=2019-03-27 |website=www.cia.gov |archive-date=2021-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109110934/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/palau |url-status=dead }}</ref>
'''Maritime claims:'''
''territorial sea:''
12 nautical miles
''exclusive economic zone:''
{{Convert|603,978|km2|mi2}} (200 nmi)
Matsayi mai zurfi: ''mafi ƙasƙanci:'' Tekun Pacific 0 m mafi girma: Dutsen Ngerchelchauus mita 242 (794 (a kan Babeldaob)
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 2.17% ''amfanin gona na dindindin:'' 4.35% wasu: 93.48% (2011)
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa:''' ''jam'iyya zuwa:'' Biodiversity, Canjin yanayi, Canjin Canjin Yanayin Yanayi-Kyoto Protocol, Desertification, [[Dokar teku|Dokar Tekun]] <ref name=":0"/>
Yankin ya bambanta da yanayin ƙasa daga babban tsibirin Babeldaob zuwa ƙasa, tsibirin murjani yawanci kewaye da manyan shingen shinge. Abubuwan da ke cikin halitta sun hada da gandun daji, ma'adanai (musamman zinariya), kayayyakin ruwa, da ma'adinai masu zurfi. Batutuwan muhalli na yanzu sun haɗa da rashin isasshen wurare don zubar da sharar gida; barazanar da ke tattare da yanayin ruwa daga yashi da murjani, ayyukan kamun Kifi ba bisa ka'ida ba, da kuma Yawan kamun kifi.<ref name=":0"/>
== Yanayi ==
An bayyana yanayin tsibirin Palau a matsayin na teku mai z''Af'', wanda ke da bambancin yanayi a rana. Kasar tana da Köppen Climate Classification of Af (Tropical Rainforest Climate). <ref>{{Cite web |title=Koror, Palau Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=80419&cityname=Koror,+Palau |access-date=2019-03-28 |website=Weatherbase |archive-date=2019-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328191635/http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=80419&cityname=Koror,+Palau |url-status=dead }}</ref> Ana ruwan sama kusan kowace rana. Gajeren lokaci amma guguwa mai ƙarfi yana ba da sama da 3.8m a kowace shekara. Tsawon bushewa ko fari ba su da yawa. Iska ta arewa maso gabas, yawanci tana hurawa daga Disamba zuwa Yuli tana kawo ruwan sama akai-akai kuma sau da yawa lokacin da ya fi bushewa daga Fabrairu zuwa Afrilu. Iskar kasuwanci ta kudu maso yamma galibi tana da alaƙa da guguwa mai tsanani. Kodayake tsibirin Palau suna waje da babban yankin guguwa, guguwa da yawa sun mamaye tsibirin. Matsakaicin zafin jiki na shekara-shekara shine 27 ° C, tare da kewayon bambancin ƙasa da 4 ° C daga watanni mafi sanyi, Janairu da Fabrairu, zuwa watan da ya fi zafi, Afrilu. Bambancin yau da kullun yana da matsakaicin 6 °C kawai. Rashin zafi yana da yawa, matsakaicin kashi 82% a kowace shekara.
== Shuke-shuke ==
[[Fayil:Share_Of_Forest_Area_In_Total_Land_Area,_Top_Countries_(2021).svg|thumb|330x330px|Kasuwancin yankin gandun daji a cikin jimlar yankin ƙasa, manyan ƙasashe (2021). Palau tana da kashi na biyar mafi girma na gandun daji a duniya.]]
Tsibirin dutsen wuta suna dauke da tsaunuka masu lalacewa da suka kai tsawo na <sup>2</sup> sama da matakin teku, yayin da tsibirai na dutse da tsibannin ya bambanta da tsawo daga rairayin bakin teku masu yashi da ke da nisan mita sama da matakin tekun zuwa tsaunuka na dutse sama da 200m. Dukkanin tsibirai an rufe su da gandun daji mai zafi; ban da haka, tsibirai masu fitattun wuta suna dauke da yankuna da yawa na savanna da kuma babban belin mangrove na bakin teku. Wani babban kariya mai kariya ya kewaye tsibirai na tsakiya na tsibirin, yana samar da wadataccen yanki na tafkin sama da 1200 km2. Bambance-bambance a cikin nau'in ƙasa, tsawo, da ayyukan ɗan adam sun haifar da ci gaban al'ummomin shuke-shuke na musamman. A halin yanzu, kashi 75% ne kawai na tsibirin Palau suna da gandun daji, sauran suna rufe da ciyayi na biyu, marsh, ciyawa, gonar amfanin gona, ci gaban birane, ko kuma babu amfani.
Ana iya lura da nau'ikan al'ummomin gandun daji da yawa a Palau. Ana samun [[Agroforestry|gandun daji]] a kan tsibirin dutsen wuta kuma sun haɗa da nau'o'in nau'o-in nau'in. Bishiyoyi iri-iri sun hada da katako mai wuya, dabino, da pandanus. A kan ƙananan gangaren, musamman a kusa da ƙauyuka, ƙungiyar gandun daji ta haɗu da wasu al'ummomin gandun daji guda huɗu ciki har da gandun daji, gandun dabino, agroforest, da ƙungiyoyin gonar [[Attagara|kwakwa]]. Wadannan al'ummomin gandun daji guda huɗu sun haɗa da nau'ikan abinci iri-iri a cikin lambunan bishiyoyi ko lambunan kicin. An rarraba su a cikin waɗannan ƙungiyoyin gandun daji masu samar da abinci sune yankunan amfanin gona da ci gaban birane. Muhimman albarkatun kungiyoyin gandun daji masu samar da abinci sun hada da kwakwa, breadfruit, mango, [[ayaba]], almond, da betelnut.
Mahimman albarkatu a cikin lambuna sun haɗa da nau'ikan rogo da yawa, abarba, da taba. Yawancin filayen noma a Palau an raba su zuwa kananan wuraren lambu. Ana samun ƙungiyoyin gandun daji na fadama da gandun daji na mangrove a kan rairayin bakin teku inda filin ya kasance daidai, musamman kewaye da tsibiran volcanic amma har da babban yanki na Beliliou Island. Wadannan gandun daji suna aiki don riƙe ƙasa mai lalacewa daga wankewa zuwa cikin tafkin kuma don haka suna ba da ma'auni na halitta don kare tafkin. Ana kuma samun dajin fadama a yankunan tuddai a tsibiran dutsen masu aman wuta inda rashin yanayin magudanan ruwa. Ana samun bambance-bambancen al'ummomin gandun daji a kan atolls, tsibiran dutse da kuma kan tsibiran dandamali. A cikin waɗannan al'ummomin akwai gandun daji na casuarina tare da bishiyar ironwood mai allura (ngas)." Baya ga ƙungiyoyin gandun daji a tsibirin volcanic akwai manyan wuraren ciyayi da savanna. Ƙungiyar ciyawa / savanna tana da 16% na jimlar yankin Palau (6,783 hectares daga cikin jimlar kashi 19 cikin 100) kuma wannan shine kashi 41 cikin 199 da aka samu. Tsibirin Babeldaob yayin da wasu daga cikin wannan ƙungiyar ta kasance sakamakon ayyukan ɗan adam, aƙalla ana samun wani yanki na ƙungiyar a ƙasa mara kyau a Palauan, ana kiran waɗannan wuraren buɗewa da ked
== Taimako ==
Sauƙin ƙasar ya bambanta daga babban tsibirin Babeldaob zuwa ƙananan tsibirai, yawanci kewaye da manyan kariya. Matsakaicin tsawo - babu bayanai da ke akwai; mafi ƙasƙanci shine matakin ruwa na [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]] (0 m); Mafi girman batu shine Dutsen Ngerchelchuus (242 m).<gallery widths="" heights="" mode="packed" perrow="" class="style=">
Fayil:Palau_Islands.jpg|Relief of Palau
Fayil:Ulong_Island_location_Palau.png|Ulong Island, Palau
Fayil:Palau.PNG|Palau geography map
Fayil:Mount_Ngerchelchuus.JPG|Mount Ngerchelchuus
Fayil:Aerial_view_of_Babeldaob.jpg|Aerial view of Babeldaob
</gallery>
== Tsibirin ==
<gallery widths="" heights="" mode="packed" perrow="" class="style=" caption="Palau Islands">
Fayil:Angaur_Island_map-fr.svg|Angaur Island
Fayil:Peleliu_map.jpg|Peleliu
Fayil:Mecherchar_with_jellyfish_lake.jpg|Mecherchar
Fayil:Txu-pclmaps-oclc-22834566_l-13a.jpg|Map including most of the islands of Palau (DMA, 1991)
</gallery>
== Abubuwa masu tsanani ==
Wannan jerin manyan maki ne na Palau, maki da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
* Yankin arewa - Ngaruangel Reef, jihar Kayangel*
* Yankin gabas - [[Kayangel islet|Tsibirin Kayangel]], jihar Kayangel
* Matsayi mafi girma - [[Round Rock, Palau|Round Rock]], Helen Reef, jihar Hatohobei
* Yammacin Yamma - Tsibirin Tobi, jihar Hatohobei
* *''Lura: idan an haɗa reefs da ke cikin ruwa to Velasco reef shine mafi arewacin Palau''
Wannan labarin ya haɗa dakayan yankin jama'adaga.mw-parser-output CIA.
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6k63xd1mxd0099a0f6pxcyhjswd5lzk
Yanayin ƙasar Sri Lanka
0
111609
823228
793648
2026-04-21T04:39:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823228
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Asia_w_sri_lanka.jpg|right|frame|Taswirar Asiya da ke nuna wurin Sri Lanka]]
Sri Lanka, wadda a da ake kira Ceylon, ƙasa ce ta tsibiri a cikin Tekun Indiya, kudu maso gabashin yankin Indiya, a wani wuri mai mahimmanci kusa da manyan hanyoyin teku. Ƙasar tana da faɗin faɗin murabba'in kilomita 65,610 (sq'mi 25,330), tare da fili murabba'in kilomita 64,630 (24,950 sq mi) da ruwa murabba'in kilomita 980 (380 sq mi) na ruwa. Babban tsibirin Sri Lanka yana da yanki mai girman 64, 058 km2; shi ne tsibiri na ashirin da biyar mafi girma a duniya ta yanki.] Dubban tsibiran da ke bakin teku suna da sauran yanki na 1552 km2. Tsibiri mafi girma a bakin teku, tsibirin Jaffna ya rabu da tafkin Chundikulam da tsibirin Mannar, yana da alaƙa da gadar Adam, haɗin ƙasa zuwa babban yankin Indiya, wanda a yanzu galibi ya nutsar da shi da sarkar dutsen farar ƙasa da ya rage sama da matakin teku. Bisa ga bayanan haikali, wannan hanya ta halitta a da ta kasance gaba ɗaya, amma wata mummunar guguwa (wataƙila guguwa ce) ta keta ta a shekara ta 1480. Samuwar kuma ana kiranta da gadar Rama, kamar yadda tatsuniyar Hindu ta ce, an gina ta ne a lokacin mulkin Ubangiji Rama.[5]
Yanayin Sri Lanka ya haɗa da ruwan sama na wurare masu zafi; ruwan sama na arewa maso gabas (Disamba zuwa Maris), da kuma ruwan sama na kudu maso yamma (Yuni zuwa Oktoba). <ref name=":0">{{Cite web |date=May 11, 2021 |title=Sri Lanka |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/ |access-date=May 14, 2021 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |postscript=. {{PD-notice}} |archive-date=December 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/ |url-status=dead }}</ref> Yankin sa galibi ƙasa ne, mai laushi zuwa filayen mirgina, tare da tsaunuka masu tsaunuka a cikin kudancin tsakiyar ciki.<ref name=":0" /> Matsayi mafi girma shine Pidurutalagala a {{Convert|2524|m}} . <ref name=":0" /> Abubuwan da ke tattare da su sun haɗa da dutse, graphite, yashi na ma'adinai, lu'u-lu'u, phosphate, da yumɓu.
== Ilimin ƙasa ==
Fiye da kashi 90% na farfajiyar Sri Lanka yana kan sassan Precambrian, wasu daga cikinsu sun kasance shekaru biliyan 2. dutse facies na dutsen Highland Series (gneisses, Sillimanite-graphite gneisses, Quartzite, marbles, da wasu Charnockites) sun kasance mafi yawan tsibirin kuma facies amphibolite gneisses (gneisses, da granitic gneisses na jerin Vijayan suna faruwa a gabashin da kudu maso gabashin lowlands. Yankin Jurassic yana nan a yau a cikin ƙananan yankuna kusa da gabar yamma kuma dutsen Miocene yana ƙarƙashin arewa maso yammacin ƙasar kuma yana faɗaɗa kudu a cikin ɗan gajeren bel tare da gabar teku ta yamma. An halicci dutsen metamorphic ta hanyar sauyawar tsoffin turɓaya a ƙarƙashin zafi mai tsanani da matsin lamba yayin hanyoyin ginin dutse.<ref name=":1" /> Ka'idar tectonics ta nuna cewa waɗannan duwatsu da duwatsu masu alaƙa da suka zama mafi yawan kudancin Indiya sun kasance wani ɓangare na ƙasar kudancin da ake kira Gondwanaland . <ref name=":1" /> Da farko kimanin shekaru miliyan 200 da suka gabata, dakarun da ke cikin mantle na Duniya sun fara raba ƙasashen Kudancin Hemisphere, kuma farantin da ke tallafawa Indiya da Sri Lanka ya koma arewa maso gabas.<ref name=":1" /> Kimanin shekaru miliyan 45 da suka gabata, Farantin Indiya ya yi karo da ƙasar Asiya, ya ɗaga [[Himalaya|Himalayas]] a arewacin Indiya, kuma yana ci gaba da ci gaba a hankali zuwa yanzu.<ref name=":1" /> Sri Lanka ba ta fuskantar girgizar ƙasa ko manyan abubuwan da suka faru na dutsen wuta saboda tana hawa a tsakiyar farantin.<ref name=":1" />
Tsibirin ya ƙunshi iyakantaccen sashi na sedimentation da ke kewaye da tsoffin tsaunuka. Baya ga ajiyar kwanan nan tare da kwarin kogi, ƙananan raguwa biyu ne kawai na Jurassic (shekaru 140 zuwa 190 da suka gabata) sun faru a Gundumar Puttalam, yayin da aka sami babban bel na Miocene (shekara 5 zuwa 20 da suka gabata). <ref name=":1" /> An sami dutse mai laushi a arewa maso yammacin gabar teku, wanda aka rufe shi a wurare da yawa ta wurin ajiyar Pleistocene (shekari miliyan 1 da suka gabata)). Yankin arewa maso yammacin yana daga cikin zurfin kogin Cauvery (Kaveri) na kudu maso gabashin Indiya, wanda ke tattara turɓaya daga tsaunuka na Indiya da Sri Lanka tun lokacin da aka rushe Gondwanaland.<ref name=":1" />
[[Fayil:SriLanka2022OSM.png|right|thumb|Cikakken taswirar Sri Lanka]]
Babban lalacewa da rushewa a tsawon lokaci sun samar da siffofi masu yawa. Yankuna uku ana iya rarrabe su ta hanyar tsawo: Tsakiyar Tsakiya, filayen, da belin bakin teku.<ref name=":1" />
The south-central part of Sri Lanka—the rugged Central Highlands—is the heart of the country. The core of this area is a high plateau, running north–south for approximately 65 kilometers.<ref name=":1" /> This area includes Sri Lanka's highest mountains.<ref name=":1" /> (Pidurutalagala is the highest at 2,524 m) At the plateau's southern end, mountain ranges stretch 50 kilometers to the west toward Adam's Peak (2,243 meters) and 50 kilometers to the east toward Namunukula (2,036 m).<ref name=":1" /> Flanking the high central ridges are two lower plateaus.<ref name=":1" /> On the west is the [https://mapcarta.com/14834868 Hatton Plateau], a deeply dissected series of ridges sloping downward toward the north.<ref name=":1" /> On the east, the Uva Basin consists of rolling hills covered with grasses, traversed by some deep valleys and gorges.<ref name=":1" /> To the north, separated from the main body of mountains and plateaus by broad valleys, lies the Knuckles Massif: steep escarpments, deep gorges, and peaks rising to more than 1,800 meters.<ref name=":1" /> South of Adam's Peak lie the parallel ridges of the [https://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g3963086-d12791213-Reviews-Galdola_Ella_Falls-Rakwana_Sabaragamuwa_Province.html Rakwana Hills], with several peaks over 1,400 meters.<ref name=":1" /> The land descends from the Central Highlands to a series of escarpments and ledges at 400 to 500 meters above sea level before sloping down toward the coastal plains.<ref name=":1" />
Yawancin tsibirin ya ƙunshi filayen tsakanin mita 30 zuwa 200 sama da matakin teku. A kudu maso yamma, tuddai da kwari suna tashi a hankali don haɗuwa da Tsakiyar Tsakiya, suna ba da bayyanar da aka rarraba ga fili.<ref name=":1" /> Rugujewar ƙasa mai yawa a wannan yanki ya tsufa a kan tuddai kuma ya ajiye ƙasa mai wadata don noma a ƙasa.<ref name=":1" /> A kudu maso gabas, ja, ƙasa mai laushi ta rufe ƙasa mai la'akari da ƙasa mai lahiyar ƙasa wanda ke cike da tuddai masu laushi.<ref name=":1" /> Canjin daga fili zuwa Tsakiyar Tsakiya ba zato ba tsammani ne a kudu maso gabas, kuma duwatsu sun bayyana suna tashi kamar bango.<ref name=":1" /> A gabas da arewa, fili yana da faɗi, an raba shi da tsawo, ƙananan tuddai na dutse da ke gudana daga Tsakiyar Tsakiya.<ref name=":1" />
[[Fayil:Adams_bridge_map.png|right|thumb|Rama's Bridge, wani rafi "haɗi" (arewa maso yamma) Sri Lanka ([[Mannar, Sri Lanka|Mannar]]" id="mwAQI" rel="mw:WikiLink" title="Talaimannar">Talaimannar a tsibirin Mannar a wannan gundumar) da (kudu) Indiya (Dhanushkodi (ya ƙare) /Rameswaram a cikin Gundumar Ramanathapuram) tsakanin Tekun Mannar (kudu maso yamma) daga Palk Strait (arewa maso gabas).]]
Wani belin bakin teku kimanin mita talatin sama da matakin teku ya kewaye tsibirin. Yawancin bakin tekun sun ƙunshi rairayin bakin teku masu yashi da ke cike da tafkunan bakin teku.<ref name=":1" /> A cikin yankin [[Jaffna]], ana fallasa gadajen dutse ga raƙuman ruwa a matsayin tsaunuka masu ƙasƙanci a wasu wurare.<ref name=":1" /> A arewa maso gabas da kudu maso yamma, inda bakin tekun ya yanke a fadin dutsen crystalline, dutsen dutse, bays, da tsibirai na bakin teku; waɗannan yanayi sun haifar da ɗayan mafi kyawun tashar jiragen ruwa na duniya a Trincomalee a bakin tekun arewa maso gabar, da kuma karamin tashar jiragen kasa a Galle a bakin tekuna ta kudu maso yamma.<ref name=":1" />
Kogunan [[Sri Lanka]] suna tashi a cikin Tsakiyar Tsakiya kuma suna gudana a cikin tsari na radial zuwa teku. Yawancin waɗannan koguna gajere ne.<ref name=":1" /> Akwai manyan koguna 16 da suka fi tsawon kilomita 100, tare da goma sha biyu daga cikinsu suna ɗauke da kusan kashi 75% na matsakaicin kogin kogin a duk ƙasar.<ref name=":1" /> Koguna mafi tsawo sune Mahaweli Ganga (kilomita 335) da Kogin Malvathu (kilominta 170). <ref name=":1" /> A cikin tsaunuka, hanyoyin kogi galibi suna karyawa ta hanyar raguwa a cikin ƙasa, kuma inda suka haɗu da tsaunuka masu yawa, magudanan ruwa da yawa da rapids sun lalata wani sashi.<ref name=":1" /> Da zarar sun isa filayen, koguna sun ragu kuma ruwan yana ratsa filayen ambaliyar ruwa da deltas.<ref name=":1" /> Yankin da ke saman koguna suna da daji kuma yawanci ba za a iya tafiya ba, kuma ƙananan koguna suna iya fuskantar ambaliyar yanayi.<ref name=":1" /> Harkokin ɗan adam ya canza kwararar wasu koguna don ƙirƙirar ayyukan hydroelectric, ban ruwa, da sufuri.<ref name=":1" /> A arewa, gabas, da kudu maso gabas, koguna suna ciyar da tabkuna da yawa na wucin gadi ko tafkuna (tanki) waɗanda ke adana ruwa a lokacin fari.<ref name=":1" /> A cikin shekarun 1970s da 1980s, manyan ayyukan sun toshe Mahaweli Ganga da koguna makwabta don ƙirƙirar manyan tabkuna tare da hanyoyin su.<ref name=":1" /> Yawancin kilomita ɗari na tashoshi, mafi yawansu Dutch ne suka gina su a karni na 18, suna haɗa hanyoyin ruwa a yankin kudu maso yammacin Sri Lanka.<ref name=":1" />
== Yanayi ==
[[Fayil:Koppen-Geiger_Map_v2_LKA_1991–2020.svg|thumb|300x300px|Taswirar Sri Lanka na yankunan rarraba yanayi na Köppen]]
[[Fayil:Water_Stress,_Top_Countries_(2020).svg|thumb|Sri Lanka ita ce kasa ta goma sha tara da aka fi damuwa da ruwa a duniya.]]
Sri Lanka's climate can be described as [[Wurare masu zafi (Tropics)|tropical]], and quite hot. Its position between 5 and 10 north latitude endows the country with year-round warm weather, moderated by ocean winds and considerable moisture. The average temperature ranges from a low of {{Convert|16|°C|1}} in Nuwara Eliya in the Central Highlands (where frost may occur for several days in the winter) to a high of {{Convert|32|°C|1}} in Trincomalee on the northeast coast (where temperatures may reach {{Convert|38|°C|1}}).<ref name=":1" /> The average yearly temperature for the country as a whole ranges from {{Convert|28|to|30|°C|°F|1}}.<ref name=":1" /> Day and night temperatures may vary by {{Convert|4|to|7|C-change}}.<ref name=":1" /> January is the coolest month,<ref name=":1" /> especially in the highlands, where overnight temperatures may fall to {{Convert|5|°C}}.{{Ana bukatan hujja|date=May 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup> May, the hottest period, precedes the summer monsoon rains.<ref name=":1" />
Yanayin ruwan sama yana tasiri da iskar damina na Tekun Indiya da Bay na Bengal kuma ana nuna shi da yanayi hudu. Na farko shine daga tsakiyar watan Mayu zuwa Oktoba, lokacin da iska ke tasowa daga kudu maso yamma, yana kawo danshi daga Tekun Indiya. Lokacin da waɗannan iskoki suka ci karo da gangaren tsaunukan Tsakiyar Tsakiya, suna sauke ruwan sama mai ƙarfi a kan tsaunin tuddai da yankin kudu maso yammacin tsibirin. Lokaci na biyu yana faruwa a watan Oktoba da Nuwamba, watannin tsaka-tsaki.[1] A wannan lokacin, ana samun squats na lokaci-lokaci kuma wasu lokuta guguwa mai zafi suna haifar da ruwan sama da ruwan sama a kudu maso yamma, arewa maso gabas, da gabashin tsibirin.[1] A lokacin yanayi na uku wato Disamba zuwa Maris, iskan damina na zuwa daga arewa maso gabas, yana kawo danshi daga gabar tekun Bengal.[1] Tsaunukan arewa maso gabas na tsaunuka na iya cika da ruwa har zuwa mm 1,250 (49.2 in) a cikin waɗannan watanni.[1] Wani lokacin tsaka-tsaki yana faruwa daga Maris zuwa tsakiyar watan Mayu, tare da haske, iskoki masu canzawa da kuma tsawa da yamma.[1]<ref name=":1" />
Karin matsakaicin ruwan sama tare da abubuwan da suka faru na ruwan sama mai tsanani ya haifar da ambaliyar ruwa da lalacewar da ke tattare da ababen more rayuwa, samar da kayan aiki da tattalin arzikin birane.
Rashin zafi yawanci ya fi girma a kudu maso yamma da yankunan tsaunuka kuma ya dogara da yanayin ruwan sama na yanayi. A [[Kolombo|Colombo]], alal misali, zafi na rana yana sama da 70% duk shekara, yana tashi zuwa sama da 90% a lokacin ruwan sama a watan Yuni.<ref name=":1" /> Anuradhapura tana fuskantar ƙarancin rana na 60% a lokacin watan Maris, amma babban kashi 79% a lokacin ruwan sama na Nuwamba da Disamba.<ref name=":1" /> A cikin tsaunuka, zafi na rana na Kandy yawanci yana tsakanin 70 da 79%.<ref name=":1" />
== Yankunan muhalli ==
[[Fayil:Sri_Lanka_Precipitation_and_Irrigation_map.png|right|thumb|537x537px|Ruwan sama da taswirar ban ruwa na Sri Lanka]]
Tsarin rayuwa a Sri Lanka ya dogara kai tsaye akan wadatar ruwan sama. Duwatsu da yankin kudu maso yammacin ƙasar, wanda aka sani da "yanki mai laushi," suna samun ruwan sama mai yawa (a shekara-shekara matsakaicin millimeters 2500). <ref name=":1" /> Yawancin sassan kudu maso gabas, gabas, da arewacin ƙasar sun ƙunshi "yanki mai bushe," wanda ke karɓar tsakanin 1200 da 1900 mm na ruwan sama a kowace shekara.<ref name=":1" /> Yawancin ruwan sama a waɗannan yankuna yana faɗuwa daga Oktoba zuwa Janairu; a lokacin sauran shekara akwai karancin hazo, kuma duk halittu masu rai dole ne su kiyaye danshi mai daraja.<ref name=":1" /> Yankin arewa maso yamma da kudu maso gabas suna karɓar mafi ƙarancin ruwan sama - 600 zuwa 1200 mm a kowace shekara - wanda aka mayar da hankali a cikin ɗan gajeren lokacin hunturu.<ref name=":1" />
Shuke-shuke na halitta na yankin bushe sun saba da canjin shekara-shekara daga ambaliyar ruwa zuwa fari. Yankin da aka saba da shi shine gandun daji, wanda aka haɗa shi da bishiyoyi masu tsayi da cactuses a wuraren da suka fi bushewa.<ref name=":1" /> Shuke-shuke suna girma da sauri daga Nuwamba zuwa Fabrairu lokacin da ruwan sama yake da yawa, amma suna daina girma a lokacin zafi daga Maris zuwa Agusta.<ref name=":1" /> Hanyoyi daban-daban ga yanayin bushewa sun bunkasa.<ref name=":1" /> Don adana ruwa, itatuwa suna da kauri mai kauri; mafi yawansu suna da ƙananan ganye, kuma wasu suna sauke ganye a wannan kakar.<ref name=":1" /> Har ila yau, rassan da suka fi tsayi na itatuwa mafi tsayi sau da yawa suna haɗuwa, suna samar da rufin da rana mai zafi da kuma shingen iska mai bushe.<ref name=":1" /> Lokacin da ruwa ba ya nan, filayen yankin da ya bushe sun mamaye launin ruwan kasa da launin toka.<ref name=":1" /> Lokacin da ruwa ya zama samuwa, ko dai a lokacin rigar ko ta hanyar kusanci da koguna da tabkuna, ciyayi yana fashewa cikin inuwa na kore tare da furanni masu kyau iri-iri.<ref name=":1" /> Iri-iri na bishiyoyin acacias masu fure sun dace da yanayin busasshiyar kuma suna bunƙasa a yankin [[Jaffna]] . <ref name=":1" /> Daga cikin bishiyoyi na gandun daji na busassun ƙasa akwai wasu nau'o'i masu mahimmanci, kamar satinwood, ebony, ironwood, da mahogany.<ref name=":1" />
A cikin yankin rigar, yawancin ciyayi na ƙasƙanci gandun daji ne na wurare masu zafi, tare da itatuwa masu tsayi, ganye masu faɗi, da kuma tsiro mai yawa na inabi da creepers. Kudancin gandun daji masu tsayi masu kama da na yanayin zafi suna bunƙasa a cikin tsaunuka mafi girma.<ref name=":1" /> Shuke-shuke na Montane a mafi girman tsawo suna da raguwa kuma iska ta yi.<ref name=":1" />
dazuzzuka a wani lokaci sun rufe kusan dukkanin tsibirin, amma a ƙarshen karni na <sup>2</sup> ƙasashe da aka rarraba a matsayin gandun daji da wuraren ajiyar gandun daji sun rufe kashi ɗaya cikin biyar na ƙasar. Yankin kudu maso yammacin ya ƙunshi manyan ragowar gandun daji na asali na yankin rigar.<ref name=":1" /> Gwamnati ta yi ƙoƙari ta adana wuraren ibada don tsire-tsire na halitta da rayuwar dabba, duk da haka.<ref name=":1" /> Gidan shakatawa na Ruhunu a kudu maso gabas yana kare garken giwa, deer, da peacocks, kuma Gidan shakatawa na Wilpattu a arewa maso yamma yana kiyaye wuraren zama na tsuntsayen ruwa da yawa, kamar storks, pelicans, ibis, da spoonbills.<ref name=":1" /> A lokacin Shirin Mahaweli Ganga na shekarun 1970 da 1980 a arewacin Sri Lanka, gwamnati ta ware yankuna huɗu na ƙasa wanda ya kai 1,900 km2 a matsayin wuraren shakatawa na ƙasa.<ref name=":1" />
== Amfani da ƙasa da tsarin zama ==
[[Fayil:Diagrammatic_section_across_Sri_Lanka.svg|thumb|600x600px|Sashe na zane-zane a duk faɗin Sri Lanka kamar yadda D. N. Wadia ya nuna]]
Tsarin da ya fi dacewa na mazaunin ɗan adam a cikin shekaru 2,500 da suka gabata ya kunshi al'ummomin noma na ƙauyuka. Ko da a cikin shekarun 1980s, yawancin mutane suna zaune a ƙananan ƙauyuka kuma suna aiki a aikin gona.<ref name=":1" /> Hanyoyin noma na gargajiya da salon rayuwa suna kewaye da nau'ikan noma guda biyu - "ruwa" da "buye" - dangane da wadatar ruwa.<ref name=":1" />
Hanyar daidaitawa a cikin yankunan shinkafa ƙungiya ce ta gidaje ko unguwa da ke kewaye da ɗaya ko cibiyoyin addini da yawa waɗanda ke aiki a matsayin mai da hankali ga ayyukan al'umma. Wani lokaci gidaje na iya kasancewa a gefen babbar hanya kuma sun haɗa da wasu shaguna, ko ƙauyen na iya haɗawa da ƙauyuka da yawa.<ref name=":1" /> Filin shinkafa masu dorewa suna farawa inda gidaje suka ƙare kuma suka shimfiɗa zuwa nesa.<ref name=":1" /> Wasu filayen da ake ban ruwa na iya haɗawa da wasu amfanin gona, kamar sukari, ko itatuwan kwakwa.<ref name=":1" /> Itacen dabino suna girma a kan iyakokin filaye ko a kan hanyoyi da hanyoyi.<ref name=":1" /> Kowane gidaje kuma na iya samun lambunan kayan lambu a cikin mahallinsu.<ref name=":1" /> A lokacin ruwan sama kuma bayan haka, lokacin da gonakin suka rufe da amfanin gona, yanayin ƙauyen yana da kyau sosai.<ref name=":1" />
Halin ayyukan noma a Sri Lanka ya canza a cikin ƙarni kuma yawanci ya dogara ne akan samuwar ƙasar noma da albarkatun ruwa.] A zamanin da, lokacin da mazauna ƙauye suka sami dama ga dazuzzuka masu yawa waɗanda suka raba ƙauyuka da juna, slash-da-burn noma wata fasaha ce mai kyau. Yayin da faɗaɗa yawan jama'a da matsin lamba na kasuwanci ya rage adadin dazuzzukan da ake da su, duk da haka, slash-da-ƙone noman ya ƙi ci gaba da goyon bayan noman dindindin ta masu zaman kansu. Har zuwa karni na 13, al'ummomin ƙauyen sun kasance a filayen arewa da ke kewayen Anuradhapura sannan Polonnaruwa, amma daga baya sun koma kudu maso yamma. A cikin shekarun 1970s, faɗuwar faɗuwar filayen arewa da gabas ba su da yawa, tare da warwatse ƙauyuka kowanne yana kewaye da wani tafkin wucin gadi. Kudu maso yamma ya ƙunshi yawancin jama'a, kuma ƙauyuka suna da yawa tare da ƙasa mara amfani.[1] A cikin tsaunuka ta tsakiya da ke kusa da Kandy, mazauna ƙauyen da ke fuskantar ƙayyadaddun ƙasa mai faɗi sun ɓullo da tsaunin tuddai inda suke noman shinkafa.[1] A cikin 1960s da 1970s, yankin noman rigar yana haɓaka da sauri, yayin da gwamnati ta aiwatar da manyan ayyukan ban ruwa don mayar da yankin bushe zuwa yawan amfanin gona. bushe yankin da lush, wuri mai faɗi hade da ban ruwa ayyuka a zamanin d Sri Lanka.ka.<ref name=":1" />
Farawa a karni na 16 kuma ya ƙare a lokacin mulkin [[Daular Biritaniya|Birtaniya]] na ƙarni na 19 da 20, tattalin arzikin shuka ya mamaye manyan sassan tsaunuka. Aikin noma ya haifar da raguwa sosai a cikin gandun daji na halitta da kuma maye gurbin amfanin gona na gida, kamar roba, shayi, ko cinnamon.<ref name=":1" /> Har ila yau, ya kawo sauye-sauyen salon rayuwa, yayin da al'ummomin farauta da tarawa na ƙarshe suka koma cikin ƙananan yankuna kuma ma'aikata suka koma cikin tsaunuka don yin aiki a gonaki.<ref name=":1" /> A ƙarshen karni na 20, ma'aikata a manyan gonaki suna zaune a ƙauyukan ƙananan gidaje ko a cikin "ɗakunan layi" waɗanda ke ƙunshe da raka'a goma zuwa goma sha biyu.<ref name=":1" /> Yawancin shuke-shuke na ƙananan masu mallakar ƙasa akai-akai sun haɗa da ƙauyuka masu haɗe da ma'aikata ban da gidaje masu zaman kansu na masu shuka.<ref name=":1" />
[[Fayil:Sri_lanka_southern_province_aerial_view.jpg|right|thumb|250x250px|Bayyanar sararin samaniya na Lardin Kudancin da ke nuna tsarin amfani da ƙasa na belin bakin teku.]]
[[Fayil:SriLanka2022OSM.png|right|thumb|Cikakken taswirar Sri Lanka]]
Yankin bakin teku da ke kewaye da tsibirin ya ƙunshi tsari daban-daban wanda ya samo asali ne daga ƙauyukan kamun kifi. Gidajen kamun kifi daban-daban sun fadada a gefe tare da bakin teku, wanda aka haɗa da babbar hanyar bakin teku da hanyar jirgin ƙasa. Motsawar mutanen bakin teku a lokacin mulkin mallaka da kuma bayan samun 'yancin kai ya haifar da karuwar girman da yawan ƙauyuka, da kuma ci gaban cibiyoyin birane masu girma tare da lambobin sadarwa na waje.<ref name=":1" /> A cikin shekarun 1980s, yana yiwuwa a tuka kilomita da yawa tare da gabar kudu maso yamma ba tare da samun hutu a cikin jerin ƙauyuka da cibiyoyin kasuwa da suka haɗu da juna da kuma cikin garuruwa ba.<ref name=":1" />
'''Amfani da ƙasa (2018):''' 20.7% ƙasa mai noma, 15.8% amfanin gona na dindindin, 7% makiyaya na dindindindin, 29.4% gandun daji, 27.1% wasu.<ref name=":0"/>
'''Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa:''' 52.8 cubic km <ref name=":0"/>
'''Hadarin halitta:''' guguwa da [[guguwa]] na lokaci-lokaci <ref name=":0"/>
'''Batutuwan muhalli:''' [[Gandun daji|sare daji]]; Rushewar ƙasa; yawan namun daji da ke fuskantar barazanar farauta da birni; lalacewar bakin teku daga ayyukan hakar ma'adinai da karuwar gurɓataccen; albarkatun ruwa masu kyau da ake gurɓata su ta hanyar sharar masana'antu da zubar da shara; zubar da sharar gida; gurɓatawar iska a [[Kolombo|Colombo]] <ref name=":0"/>
== Da'awar teku ==
* '''contiguous zone:''' {{Convert|24|nmi|1}}<ref name=":0"/>
* '''continental shelf:''' {{Convert|200|nmi|1}} or to the edge of the continental margin<ref name=":0" />
* '''exclusive economic zone:''' {{Convert|200|nmi|1}}<ref name=":0" />
* '''territorial sea:''' {{Convert|12|nmi|1}}<ref name=":0" />
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b0pq69rp3rulw23rif2exg632dlkjw0
Yanayin tsibirin Marshall
0
111836
823211
693593
2026-04-21T03:34:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
823211
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Tsibiran Mashal|Tsibirin Marshall]] sun ƙunshi sarkar tsibirin tsibirin tsibirai 30 da tsibirai 1,152, waɗanda suka samar da ƙungiyoyi biyu masu layi daya - sarkar "Ratak" (sunrise) da sarkar "Ralik" (sunset). Marshalls suna cikin Tekun Arewacin Pacific kuma suna da iyakokin teku tare da Micronesia da [[Kiribati]]. Kashi biyu bisa uku na yawan jama'ar kasar suna zaune a babban birnin Majuro da kuma yankin Ebeye. Tsibirin da ke waje ba su da yawa saboda rashin damar aiki da ci gaban tattalin arziki.
== Kididdiga ==
Kasar tana Ruwa da rabin hanyar daga [[Hawaii]] zuwa [[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]]. Tsibirin ya haɗa da tsibirin Bikini, Enewetak, Kwajalein, Majuro, Rongelap, da Utirik.
Jimlar yankin tsibirin daidai yake da girman Birnin [[Washington, D.C.|Washington, DC]]. Babban tsibirin da ke da yanki na murabba'in kilomita 6 (16 ) shine Kwajalein . <ref>{{Cite web |title=Marshallese Topography & Culture |url=https://www.atomicatolls.org/marshallese-culture |access-date=2021-07-18 |website=AtomicAtolls.org |language=en}}</ref> Yankin ya kunshi ƙananan dutse da tsibirai na yashi. Abubuwan da ke tattare da albarkatun kasa sun haɗa da kayan kwakwa, kayan ruwa, da ma'adanai masu zurfi. Batutuwan muhalli na yanzu ba su da isasshen ruwa mai sha; gurɓataccen tafkin Majuro daga sharar gida da fitarwa daga jiragen kamun kifi.
'''Da'awar teku:''' teku ta yanki: 12 nautical miles da ke kusa da yankin: 24 nm ''Yankin tattalin arziki na musamman:'' 200 nm
Matsakaicin tsawo: ''mafi ƙasƙanci:'' Tekun Pacific 0 mita mafi girma: wuri mara suna a Likiep Atoll 10 mita (33 sama da [[Sea level|matakin teku]]
'''Amfani da ƙasa:''' ƙasa mai noma: 11.11% ''amfanin gona na dindindin:'' 44.44% wasu: 44.44%)
'''Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa:''' ''jam'iyya zuwa:'' Biodiversity, Climate Change, Climate Canjin-Kyoto Protocol, Desertification, Hazardous Waste, Law of the Sea, Ozone Layer Protection, Ship Pollution, Wetlands, Whaling
Bikini da Enewetak tsoffin wuraren gwajin nukiliya ne na Amurka; Kwajalein, sanannen fagen yaƙi na [[Yaƙin Duniya na II]], yanzu ana amfani da shi azaman filin gwajin makami mai linzami na Amurka; tsibirin Ebeye shine yanki na biyu mafi girma a cikin Marshall Islands, bayan babban birnin Majuro, kuma ɗayan wuraren da suka fi yawan jama'a a cikin Pacific.<ref>{{Cite web |title=Australia - Oceania :: Marshall Islands — The World Factbook - Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/marshall-islands/ |access-date=2019-03-22 |website=cia.gov |archive-date=2021-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204143516/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/marshall-islands/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:Majuro_and_Arno_Atolls.jpg|thumb|331x331px|Majuro da Arno AtollsTsibirin Arno]]
Tropical; z''Af'' da zafi tare da rarrabawar Koeppen-Geiger na Af.<ref name=":0">{{Cite web |title=Climate of the World: Marshall Islands {{!}} weatheronline.co.uk |url=https://www.weatheronline.co.uk/reports/climate/Marshall-Islands.htm |access-date=2019-03-22 |website=weatheronline.co.uk |language=en-GB}}</ref> Lokacin rigar yana faruwa daga Mayu zuwa Nuwamba kuma tsibirin yana kan iyaka da belin guguwa. Typhoons suna haifar da barazana mai yawa daga Yuli zuwa tsakiyar Nuwamba.<ref name=":0" />
Saboda ƙananan tsawo, tsibirin Marshall suna fuskantar barazanar tasirin tasirin hauhawar matakin teku.<ref>{{Cite web |last=ClimateWire |first=Julia Pyper |title=Storm Surges, Rising Seas Could Doom Pacific Islands This Century |url=https://www.scientificamerican.com/article/storm-surges-rising-seas-could-doom-pacific-islands-this-century/ |access-date=2019-03-26 |website=Scientific American |language=en}}</ref> A cewar Shugaban [[Nauru]], Tsibirin Marshall sune mafi haɗari a Duniya saboda ambaliyar ruwa daga [[Canjin yanayi]].<ref>{{Cite web |last=Stephen |first=Marcus |date=November 14, 2011 |title=A sinking feeling: why is the president of the tiny Pacific island nation of Nauru so concerned about climate change? - Free Online Library |url=https://www.thefreelibrary.com/A+sinking+feeling:+why+is+the+president+of+the+tiny+Pacific+island...-a0273079165 |access-date=2019-03-26 |website=thefreelibrary.com}}</ref>
Binciken da Jami'ar Plymouth ta yi ya gano cewa raƙuman ruwa suna motsa turɓaya don ƙirƙirar tsawo mafi girma, wanda zai iya kiyaye tsibirin zama.
=== Canjin yanayi ===
Sauyin yanayi babbar barazana ce ga tsibiran Marshall, inda guguwa ke kara karfi da kuma tashin teku. Tekun da ke kewaye da tsibiran Pasifik ya karu da 7mm a shekara tun daga 1993, wanda ya ninka fiye da sau biyu na matsakaicin duniya. A cikin Kwajalein, akwai haɗarin ambaliyar ruwa ta dindindin; lokacin da matakin teku ya tashi zuwa mita 1, kashi 37% na gine-gine za su kasance da ambaliya ta dindindin a cikin wannan yanayin. A Ebeye, haɗarin hawan teku ya ma fi girma, tare da kashi 50% na gine-ginen da ambaliyar ruwa ta mamaye har abada a cikin yanayi iri ɗaya. Tare da hawan teku mai nisan mita 1 sassa na Majuro atoll za su kasance da ambaliya ta dindindin kuma sauran sassan suna fuskantar haɗarin ambaliya musamman ma yankin gabashin atoll zai kasance cikin haɗari sosai. Tare da hawan tekun mita 2 duk gine-ginen Majuro za su kasance da ambaliya ta dindindin ko kuma za su kasance cikin haɗari mai girma don ambaliya..<ref>{{Cite web |date=2021-10-22 |title=Adapting to rising sea levels in Marshall Islands |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/8c715dcc5781421ebff46f35ef34a04d |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114023449/https://storymaps.arcgis.com/stories/8c715dcc5781421ebff46f35ef34a04d |archive-date=2021-11-14 |access-date=2021-11-14 |website=ArcGIS StoryMaps |language=en-us}}</ref>
The per capita CO2 emissions were 2.56t in 2020.<ref>{{Cite journal |last=Ritchie |first=Hannah |author-link=Hannah Ritchie |last2=Roser |first2=Max |author-link2=Max Roser |date=2020-05-11 |title=CO₂ and Greenhouse Gas Emissions |url=https://ourworldindata.org/co2/country/marshall-islands |url-status=live |journal=Our World in Data |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114135247/https://ourworldindata.org/co2/country/marshall-islands |archive-date=2021-11-14 |access-date=2021-11-14}}</ref> The government of Marshall Islands pledged to be net zero in 2050, with a decrease of 32% decrease of [[Greenhouse gas|GHGs]] in 2025, 45% decrease in 2030 and a 58% decrease in 2035 all compared to 2010 levels.<ref>{{Cite web |title=The Republic of the Marshall Islands Nationally Determined Contribution |url=https://www4.unfccc.int/sites/ndcstaging/PublishedDocuments/Marshall%20Islands%20Second/20181122%20Marshall%20Islands%20NDC%20to%20UNFCCC%2022%20November%202018%20FINAL.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102200737/https://www4.unfccc.int/sites/ndcstaging/PublishedDocuments/Marshall%20Islands%20Second/20181122%20Marshall%20Islands%20NDC%20to%20UNFCCC%2022%20November%202018%20FINAL.pdf |archive-date=2021-11-02 |access-date=2021-11-14 |website=}}</ref>
== Abubuwa masu tsanani ==
[[Fayil:Bikrin_Islet_16.JPG|thumb|Hoton Bikrin Islet, Majuro Atoll, ɗaya daga cikin yankuna da yawa na Marshall Islands.]]
Wannan jerin manyan wurare ne na Tsibirin Marshall, wuraren da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
* Yankin arewacin - Bokak Atoll (Taongi), Ratak Chain*
* Yankin Gabas - Knox Atoll, Ratak Chain
* Yankin kudu - Ebon Atoll, Ralik ChainCibiyar Ralik
* Yammacin Yamma - Ujelang Atoll, Ralik Chain
* ''Lura: Gwamnatin Marshall Islands ta yi ikirarin Tsibirin Wake, a halin yanzu a karkashin gwamnatin Amurka. Idan an dauki wannan a matsayin wani ɓangare na Marshall Islands, to Toki Point a Tsibirin Peale, Tsibirin Wake shine mafi arewacin tsibirin Marshall''
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bfagz83a72ce6ab32byxshzwf3wsom3
Shirin Welspun Solar MP
0
113024
823017
743848
2026-04-20T16:10:46Z
Feenah12
44136
823017
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Aikin Welspun Solar MP''' tashar wutar lantarki ce mai karfin megawatt 151 (MW) dake cikin kauyen Bhagwanpura, kudu da Diken, a cikin Jawad tehsil na gundumar Neemuch, [[Madhya Pradesh]], tsakiyar [[Indiya]] .
Aiki tun watan Fabrairun shekarar 2014, yana ɗaya daga cikin manyan ayyukan wutar lantarki na hasken rana a Indiya. <ref>{{Cite web |last=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=26 February 2014 |title=India's largest solar plant in MP, Modi calls it 'saffron revolution' |url=http://www.thehindu.com/news/national/indias-largest-solar-plant-in-mp-modi-calls-it-saffron-revolution/article5729436.ece |access-date=24 August 2014 |website=www.thehindu.com |publisher=The Hindu}}</ref> An gina aikin MP na Welspun Solar akan kudi crore rupees 1,100 (kimanin dalar Amurka miliyan 182) akan {{Convert|305|ha|acre}} na fili. Yana ba da wutar lantarki a farashin 8.05 rupees kowace kW·h ( cents 13,31/kW·h). [[Welspun Energy]] Ltd. (WEL) ya gina masana'antar ta hannun reshensa, ''Welspun Solar Madhya Pradesh Private Limited'' (WSMPPL). Aikin yana rage ton 216,372 na hayakin Carbon duk shekara da kuma samar da wutar lantarki ga gidaje 624,000.
Matsakaicin ikon amfani da waɗannan tsire-tsire na hasken rana yana da mahimmanci sama da ƙa'idar CREC 19%. <ref>{{Cite web |title=Solar Projects |url=http://www.welspunrenewables.com/business.html |access-date=26 October 2015 |website=Welspun Renewables |archive-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101115618/http://www.welspunrenewables.com/business.html |url-status=dead }}, http://www.welspunenergy.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240519070355/http://www.welspunenergy.com/ |date=2024-05-19 }}</ref> Modulolin PV na hasken rana suna amfani da fasahar photovoltaic na polycrystalline silicon, kowannensu yana da ƙarfin module na 235. W <sub>p</sub>, kuma an haɗa su zuwa inverters tare da kuma fitarwa na 630 kW <sub>ku</sub> . Ana fitar da wutar lantarkin da aka samar zuwa yankin Arewa maso Gabas-Yamma-Arewa Gabas (NEWNE) ta hanyar wutar lantarki a kasar Indiya, bayan an kara karfin da ya kai kV 132.
Wurin, wanda ke kan tudu mai tsayin mita 500, yana karɓar wasu mafi girman matakan iska a Indiya, tare da ma'aunin DNI (Direct Normal Irradiance) na kusan 2076 kW·h/m <sup>2</sup> . Tsawon rayuwar da ake tsammani na tashar wutar lantarki ta hasken rana PV shine shekaru 25.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fkubcrn50g9wgaxfuxn8xipv958981d
Eberechi Eze
0
114363
823118
789962
2026-04-20T18:27:53Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823118
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox football biography
| suna = Eberechi Eze
| cikakken_suna = Eberechi Oluchi Eze
| ranar_haihuwa = {{Birth date and age|1998|6|29}}
| wurin_haihuwa = Greenwich, Ingila
| tsayi = 1.78 m
| matsayi = Dan wasan tsakiya (Attacking midfielder)
| kulob_din_yanzu = Crystal Palace
| lambar_riga = 10
| matasa_shekaru1 = 2008–2016
| matasa_kulob1 = Queens Park Rangers
| shekaru1 = 2016–2020
| kulob1 = Queens Park Rangers
| wasanni1 = 104
| kwallaye1 = 20
| shekaru2 = 2020–
| kulob2 = Crystal Palace
| wasanni2 = 100+
| kwallaye2 = 15+
| tawagar_kasa1 = Ingila U20
| tawagar_kasa2 = Ingila U21
| tawagar_kasa3 = Ingila
| shekarun_kasa3 = 2023–
| wasannin_kasa3 = 5+
| kwallayen_kasa3 = 1+
}}
'''Eberechi Oluchi Eze''' (an haife shi ranar 29 ga Yuni 1998) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai kai hari a kulob din [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da ƙwarewa wajen sarrafa ƙwallo, iya wuce abokan hamayya da kuma ƙirƙirar damar cin ƙwallaye.<ref>{{Cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/players/eberechi-eze/|title=Eberechi Eze Profile|publisher=Crystal Palace FC}}</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Eze a Greenwich, Landan, ga iyaye ‘yan asalin Najeriya. Ya taso a Landan inda ya fara taka leda tun yana ƙarami. Ya shiga makarantar horas da matasa ta [[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]] bayan ya gwada dama a wasu manyan kulob-kulob amma ba a ɗauke shi ba a farko.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/|title=Eze early career story|publisher=BBC Sport}}</ref>
== Aikin Kulob ==
=== Queens Park Rangers ===
Eze ya fara bugawa babbar tawagar Queens Park Rangers wasa a shekarar 2016. A kakar 2019–20 ya yi fice sosai inda ya zura ƙwallaye 14 a gasar Championship, wanda hakan ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasa a gasar.<ref>{{Cite web|url=https://www.qpr.co.uk/|title=QPR Player Statistics|publisher=Queens Park Rangers FC}}</ref>
=== Crystal Palace ===
A watan Agustan 2020, Eze ya koma [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] kan kwantiragin dogon lokaci. Ya fara taka rawar gani a gasar Premier League, inda ya zura muhimmiyar ƙwallaye tare da taimakawa wajen ƙirƙirar dama ga abokan wasansa.<ref>{{Cite news|url=https://www.premierleague.com/players/|title=Premier League Profile: Eberechi Eze|publisher=Premier League}}</ref>
== Aikin Tawagar Ƙasa ==
Eze ya buga wa tawagar Ingila ta matasa (U20 da U21) kafin daga bisani ya fara wakiltar babbar tawagar ƙasa a shekarar 2023. Duk da kasancewarsa ɗan asalin Najeriya, ya zaɓi ya wakilci Ingila a matakin ƙasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.englandfootball.com/|title=England Squad Profile|publisher=The Football Association}}</ref>
== Salon Wasa ==
An san Eze da salon wasa mai cike da fasaha, iya jan ƙwallo, da kuma ƙirƙirar dama daga tsakiyar fili. Yakan taka rawa a matsayin lamba 10 ko kuma a gefen fili, yana taimakawa wajen kai hare-hare.<ref>{{Cite news|url=https://www.skysports.com/|title=Analysis of Eze's playing style|publisher=Sky Sports}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
2r7jfqr14ltquaq0isiondshy3l19me
Sassa da yankunan jamhuriyar Nijar
0
115190
823055
707524
2026-04-20T16:35:13Z
Pharouqenr
25549
823055
wikitext
text/x-wiki
Gabanin samun 'yancin kan Nijar an kasa kasar Nijar cikin yankunan mulki goma sha shida wadanda suka hada da Agadez, Birni N'Konni, Dogondoutchi, Dosso, Filingue, Goure, Madaoua, Magaria, Maradi, N'Guigmi, Niamey, Tahoua, Tera, Tessaoua, Tillaberi da Zinder.
Bayan da Nijar ta samu 'yancin kai a shekarar 1960, an kafa wata dokar tsara yankuna wadda a watan Disambar 1961, ta kirkiro da wasu yankuna 31. A wannan lokacin yankunan mulki 16 da ake da su sun ci gaba da kasancewa.
A watan Agustan 1964, dokar tsara yankunan ta sake kasafta Nijar zuwa yankuna bakwai, wadanda suka hada da Agadez, Diffa, Dosso, Maradi, Tawa, Tillabery da kuma Zinder. Sai kuma Yamai a matsayin babban birnin kasar.
An rarraba wadannan yankuna bakwai zuwa gundumomi talatin da shida wadanda su kuma aka sake rarraba su zuwa kananan kauyuka daban daban. A shekara ta 2006, Niger na da kananan kauyuka da magadan gari ke shugabanta har dari biyu da sittin da biyar.
== Manazarta ==
9j1ux409ojnj214ab9z6tzqqjcqiogu
823056
823055
2026-04-20T16:35:34Z
Pharouqenr
25549
823056
wikitext
text/x-wiki
Gabanin samun 'yancin kan Nijar an kasa kasar Nijar cikin yankunan mulki goma sha shida wadanda suka hada da Agadez, Birni N'Konni, Dogondoutchi, Dosso, Filingue, Goure, Madaoua, Magaria, Maradi, N'Guigmi, Niamey, Tahoua, Tera, Tessaoua, Tillaberi da Zinder.
Bayan da Nijar ta samu 'yancin kai a shekarar 1960, an kafa wata dokar tsara yankuna wadda a watan Disambar 1961, ta kirkiro da wasu yankuna 31. A wannan lokacin yankunan mulki 16 da ake da su sun ci gaba da kasancewa.
A watan Agustan 1964, dokar tsara yankunan ta sake kasafta Nijar zuwa yankuna bakwai, wadanda suka hada da Agadez, Diffa, Dosso, Maradi, Tawa, Tillabery da kuma Zinder. Sai kuma Yamai a matsayin babban birnin kasar.
An rarraba wadannan yankuna bakwai zuwa gundumomi talatin da shida wadanda su kuma aka sake rarraba su zuwa kananan kauyuka daban daban. A shekara ta 2006, Niger na da kananan kauyuka da magadan gari ke shugabanta har dari biyu da sittin da biyar.<ref><nowiki>https://www.bbc.com/hausa/news/2010/07/100721_niger_regions</nowiki></ref>
== Manazarta ==
4ftehx9az8j3gk5efh012ygk84995bu
823057
823056
2026-04-20T16:36:00Z
Pharouqenr
25549
823057
wikitext
text/x-wiki
Gabanin samun 'yancin kan [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] an kasa kasar Nijar cikin yankunan mulki goma sha shida wadanda suka hada da Agadez, Birni N'Konni, Dogondoutchi, Dosso, Filingue, Goure, Madaoua, Magaria, Maradi, N'Guigmi, Niamey, Tahoua, Tera, Tessaoua, Tillaberi da Zinder.
Bayan da Nijar ta samu 'yancin kai a shekarar 1960, an kafa wata dokar tsara yankuna wadda a watan Disambar 1961, ta kirkiro da wasu yankuna 31. A wannan lokacin yankunan mulki 16 da ake da su sun ci gaba da kasancewa.
A watan Agustan 1964, dokar tsara yankunan ta sake kasafta Nijar zuwa yankuna bakwai, wadanda suka hada da Agadez, Diffa, Dosso, Maradi, Tawa, Tillabery da kuma Zinder. Sai kuma Yamai a matsayin babban birnin kasar.
An rarraba wadannan yankuna bakwai zuwa gundumomi talatin da shida wadanda su kuma aka sake rarraba su zuwa kananan kauyuka daban daban. A shekara ta 2006, Niger na da kananan kauyuka da magadan gari ke shugabanta har dari biyu da sittin da biyar.<ref><nowiki>https://www.bbc.com/hausa/news/2010/07/100721_niger_regions</nowiki></ref>
== Manazarta ==
of68flc2a82nukpl54nyh24y9ybs3vq
823058
823057
2026-04-20T16:36:21Z
Pharouqenr
25549
823058
wikitext
text/x-wiki
Gabanin samun 'yancin kan [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] an kasa kasar Nijar cikin yankunan mulki goma sha shida wadanda suka hada da Agadez, Birni N'Konni, Dogondoutchi, Dosso, Filingue, Goure, Madaoua, Magaria, Maradi, N'Guigmi, Niamey, Tahoua, Tera, Tessaoua, Tillaberi da Zinder.
Bayan da [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta samu 'yancin kai a shekarar 1960, an kafa wata dokar tsara yankuna wadda a watan Disambar 1961, ta kirkiro da wasu yankuna 31. A wannan lokacin yankunan mulki 16 da ake da su sun ci gaba da kasancewa.
A watan Agustan 1964, dokar tsara yankunan ta sake kasafta Nijar zuwa yankuna bakwai, wadanda suka hada da Agadez, Diffa, Dosso, Maradi, Tawa, Tillabery da kuma Zinder. Sai kuma Yamai a matsayin babban birnin kasar.
An rarraba wadannan yankuna bakwai zuwa gundumomi talatin da shida wadanda su kuma aka sake rarraba su zuwa kananan kauyuka daban daban. A shekara ta 2006, Niger na da kananan kauyuka da magadan gari ke shugabanta har dari biyu da sittin da biyar.<ref><nowiki>https://www.bbc.com/hausa/news/2010/07/100721_niger_regions</nowiki></ref>
== Manazarta ==
9sm0p5aliboyykcrzd3kwc9ncvr00vv
Alexandre Koyré
0
116316
823361
713833
2026-04-21T07:55:04Z
Pharouqenr
25549
823361
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; []; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar kimiyya.{{Efn|{{lang-rus|Александр Владимирович (Вольфович) Койра|p=ˈkojrə}}}}
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da [[Isaac Newton]] . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a [[Johns Hopkins University|Jami'ar Johns Hopkins]] a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga [[Nicholas of Cusa|Nicholas na Cusa]] da [[Giordano Bruno]] ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
r5g2zkmrsqspu8kw0j0vf5ljixbike0
823362
823361
2026-04-21T07:55:17Z
Pharouqenr
25549
823362
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; []; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar kimiyya.
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da [[Isaac Newton]] . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a [[Johns Hopkins University|Jami'ar Johns Hopkins]] a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga [[Nicholas of Cusa|Nicholas na Cusa]] da [[Giordano Bruno]] ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
h69w97hnc744kxjrn66ucjbwyaqrsz0
823363
823362
2026-04-21T07:55:32Z
Pharouqenr
25549
823363
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar kimiyya.
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da [[Isaac Newton]] . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a [[Johns Hopkins University|Jami'ar Johns Hopkins]] a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga [[Nicholas of Cusa|Nicholas na Cusa]] da [[Giordano Bruno]] ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gvgnqkangc7i8vdc3l7suoj25ifaefu
823364
823363
2026-04-21T07:55:58Z
Pharouqenr
25549
823364
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar [[kimiyya]].
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da [[Isaac Newton]] . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a [[Johns Hopkins University|Jami'ar Johns Hopkins]] a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga [[Nicholas of Cusa|Nicholas na Cusa]] da [[Giordano Bruno]] ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
l1aubqb7mrk8somdcsfg3b655b6svzi
823365
823364
2026-04-21T07:56:16Z
Pharouqenr
25549
823365
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar [[kimiyya]].
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da [[Isaac Newton]] . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a Jami'ar Johns Hopkins a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga [[Nicholas of Cusa|Nicholas na Cusa]] da [[Giordano Bruno]] ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
kkeksianiyuws38go9fgg66v38cgsye
823366
823365
2026-04-21T07:56:30Z
Pharouqenr
25549
823366
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar [[kimiyya]].
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da [[Isaac Newton]] . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a Jami'ar Johns Hopkins a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga Nicholas na Cusa da [[Giordano Bruno]] ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
449lq2twlocdsv7ftbf33z1ftyuoc9e
823367
823366
2026-04-21T07:56:44Z
Pharouqenr
25549
823367
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar [[kimiyya]].
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da Isaac Newton . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a Jami'ar Johns Hopkins a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga Nicholas na Cusa da [[Giordano Bruno]] ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mgs09t5o066d5cefbmtqdvbn35xhc2o
823368
823367
2026-04-21T07:57:04Z
Pharouqenr
25549
823368
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin Rasha wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar [[kimiyya]].
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da Isaac Newton . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a Jami'ar Johns Hopkins a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga Nicholas na Cusa da Giordano Bruno ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9ixdn45zvswy3piqnc4el7rzulb29dp
823369
823368
2026-04-21T07:57:19Z
Pharouqenr
25549
823369
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin [[Rasha]] wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar [[kimiyya]].
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da Isaac Newton . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a Jami'ar Johns Hopkins a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga Nicholas na Cusa da Giordano Bruno ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ja4uhstynllme8lcyze48jxognbx3rq
823370
823369
2026-04-21T07:57:39Z
Pharouqenr
25549
823370
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexandre Koyré''' (/kwɑːˈreɪ/; an haife shi Alexandr Vladimirovich (ko '''Volfovich''') '''Koyra'''; 29 ga Agusta 1892 - 28 ga Afrilu 1964), wanda aka fi sani da '''Alexander Koyre''', masanin falsafa ne na Faransa na asalin [[Rasha]] wanda ya rubuta kan Tarihi da falsafar [[kimiyya]].
== Rayuwa ==
An haifi Koyré a garin Taganrog, Rasha, a ranar 29 ga watan Agusta 1892 a cikin iyalin [[Yahudawa]]. Sunansa na asali shine Alexandr Vladimirovich (ko Volfovich) Koyra . A Imperial Rasha ya yi karatu a Tiflis, Rostov-on-Don da [[Odessa]], kafin ya ci gaba da karatunsa a kasashen waje.
A [[Jami'ar Göttingen]], Jamus (1908-1911), ya yi karatu a ƙarƙashin Edmund Husserl da [[David Hilbert]] . Husserl bai amince da rubutun Koyré ba, inda Koyré ya tafi [[Faris|Paris]], don yin karatu a Collège de France da Sorbonne a lokacin 1912-1913 a karkashin Bergson, Brunschvicg, Lalande, Delbos da Picavet . Bayan Husserl's Cartesian Meditations, jerin laccoci da aka bayar a Paris a watan Fabrairun 1929 (kuma daya daga cikin muhimman ayyukan Husserl na baya), Koyré ya sake saduwa da Husserl akai-akai.
A shekara ta 1914, ya shiga rundunar kasashen waje ta Faransa da zaran yakin ya ɓarke. A shekara ta 1916, ya ba da kansa ga rundunar Rasha da ke yaƙi a gaban Rasha, biyo bayan yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin gwamnatocin Faransa da Rasha.
A shekara ta 1922 Koyré ya kammala digirin digirgir na Jiha guda biyu (wanda ake kira Doctorat ès lettres). A wannan shekarar ya fara koyarwa a Paris a École pratique des hautes études (EPHE), kuma ya zama abokin aiki na Alexander Kojève, wanda daga ƙarshe ya maye gurbinsa a matsayin malami a kan Hegel. A shekara ta 1931, ya taimaka wajen gano mujallar falsafa Recherches philosophiques . A cikin 1932, EPHE ta kirkiro Sashen Tarihin Addini a Turai ta zamani don ya zama shugaban. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa mutuwarsa.
A cikin shekarun 1932-34, 1936-38, da 1940-41, Koyré ya koyar a [[Jami'ar Alkahira|Jami'ar Fuad]] (daga baya Jami'ar Alkahira) inda, tare da André Lalande da sauransu, ya gabatar da nazarin falsafar zamani ga malaman Masar. Babban ɗalibinsa a Alkahira shi ne Abdel Rahman Badawi (1917-2002), wanda ake la'akari da shi masanin falsafar Larabawa na zamani na farko. Koyré daga baya ya shiga kwamitin kasar Masar na Free French .
A lokacin yakin duniya na biyu, Koyré ya zauna a Birnin New York, kuma ya koyar a Sabon Makarantar Nazarin Jama'a, gami da darasi a kan [[Plato]]'s ''Theaetetus'', tare da Leo Strauss da Kurt Riezler, a cikin fall of 1944. Bayan Yaƙin Duniya na II, ya kasance baƙo mai yawa zuwa Amurka, yana ciyar da rabin shekara a Cibiyar Nazarin Ci gaba a Princeton kowace shekara daga 1955 zuwa 1962 kuma yana koyarwa a matsayin farfesa mai ziyara a [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, Jami'ar Chicago, Jami'an Wisconsin, da Johns Hopkins. Jawabinsa a Johns Hopkins zai zama tushen ɗayan sanannun wallafe-wallafen da ya fi sani, Daga Ƙarƙashin Duniya zuwa Ƙarƙashiya (1957).
Ya mutu a birnin Paris a ranar 28 ga Afrilu 1964.
== Ayyuka ==
Kodayake an fi sani da shi a matsayin masanin falsafar kimiyya, Koyré ya fara ne a matsayin mashahurin tarihi na addini. Yawancin asalinsa na wannan lokacin ya dogara ne akan ikonsa na kafa karatunsa na kimiyya ta zamani a kan Tarihin addini da metaphysics.
Koyré ya mayar da hankali kan [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Plato]] da Isaac Newton . Ayyukansa mafi shahara shine Daga Duniya mai rufewa zuwa Duniya mara iyaka, jerin laccoci da aka bayar a Jami'ar Johns Hopkins a 1959 game da tasowa na kimiyya ta zamani da canjin fahimtar masana kimiyya game da duniya a lokacin daga Nicholas na Cusa da Giordano Bruno ta hanyar Newton. Kodayake an sanar da littafin a ko'ina, ya kasance jimlar hangen nesa na Koyré maimakon sabon aiki na asali.
Koyré ya yi shakku game da ikirarin masana kimiyya don tabbatar da gaskiyar halitta ko ta asali ta hanyar gwaje-gwaje. Ya yi jayayya cewa waɗannan gwaje-gwajen sun dogara ne akan wurare masu rikitarwa kuma suna tabbatar da hangen nesa a bayan waɗannan wurare, maimakon ainihin gaskiya. Ya soki gwaje-gwajen Galileo akai-akai, yana mai da'awar cewa wasu daga cikinsu ba za su iya faruwa ba, kuma ya kalubalanci sakamakon da Galileo ya yi iƙirarin, wanda masana tarihi na kimiyya na zamani suka yarda da shi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4k8bce682phqqde4s2bvvrkz2inxpee
Miss Universe Iceland 2020
0
121234
823353
795278
2026-04-21T07:52:29Z
Pharouqenr
25549
823353
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020 ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021. <ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar: <ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref> <ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar: <ref name="final 15"/> <ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa <ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016 <ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995 <ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
1x1e6e2s8hcyzjdu3xw4koxxb8xu2ip
823354
823353
2026-04-21T07:52:43Z
Pharouqenr
25549
823354
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020 ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021.<ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar: <ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref> <ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar: <ref name="final 15"/> <ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa <ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016 <ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995 <ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
mg31omdkzgr488fvfcnpvsdf8m3oaxb
823355
823354
2026-04-21T07:53:05Z
Pharouqenr
25549
823355
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020 ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021.<ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar:<ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref><ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar: <ref name="final 15"/> <ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa <ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016 <ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995 <ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
geg0am6imhdyrd8fcjaze04cg6hk3ac
823356
823355
2026-04-21T07:53:24Z
Pharouqenr
25549
823356
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020 ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021.<ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar:<ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref><ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar:<ref name="final 15"/><ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa <ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016 <ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995 <ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
ey8r8izgw0k3socjbvfn3l2xbyplq6h
823357
823356
2026-04-21T07:53:41Z
Pharouqenr
25549
823357
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020 ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021.<ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar:<ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref><ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar:<ref name="final 15"/><ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa<ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016 <ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995 <ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
pf2n8amxtu2u75iwc2p5wd0moljlsu3
823358
823357
2026-04-21T07:53:57Z
Pharouqenr
25549
823358
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020 ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021.<ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar:<ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref><ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar:<ref name="final 15"/><ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa<ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016<ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995 <ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
ggbysk50aq83oufwn5m7ifh4zhl37os
823359
823358
2026-04-21T07:54:13Z
Pharouqenr
25549
823359
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020 ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021.<ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar:<ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref><ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar:<ref name="final 15"/><ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa<ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016<ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995<ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
eoyggcup8gl1ndyl80v6hgsamtdilji
823360
823359
2026-04-21T07:54:34Z
Pharouqenr
25549
823360
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Miss Universe [[Ayislan|Iceland]] 2020''' ita ce bugu na biyar na gasar Miss Universe [[Iceland]] . An gudanar da gasar a ranar 23 ga Oktoba 2020 a Cibiyar Stapi a Reykjanesbær . Wanda aka shirya tun ranar 21 ga Agusta, an sake shirya bikin saboda cutar ta COVID-19.
Birta Abiba Þórhallsdóttir ta lashe Elísabet Hulda Snorradóttir a matsayin magaji. Elísabet za ta wakilci Iceland a Miss Universe 2020, yayin da Disa Dungal za ta wakilci Iceland a Miss Supranational 2021.<ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 .. Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtNuJCgECW/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGtNuJCgECW |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 is ..... Elísabet Hulda Snorradottir |url=https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413094536/https://www.instagram.com/p/CGtFwfjgzdC/ |archive-date=2023-04-13 |publisher=Miss Universe Iceland |access-date=2025-11-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Sakamako ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!Sakamako na Karshe
! Mai gasa
|-
| Miss Universe Iceland 2020
|
* Glacier Lagoon '''-''' Elísabet Hulda Snorradóttir
|-
| Miss Supranational Iceland 2021
|
* [[Reykjavik|101 Reykjavík]] – Disa Dungal
|-
| Mai Gudu Na Farko
|
* Akureyri - Sunneva Halldórsdóttir
|-
| Mai Gudu Na Biyu
|
* Breiðholt – Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
|-
| Mai Gudu na 3
|
* Vestmannaeyjar - Díana Iva Gunnarsdóttir
|-
| Babban 9
|
* Blue Mountains - Alexandra Johnsdóttir
* Garɗabær – Halla Karen Johnsdóttir
* Hafnarfjörður – Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
* [[Aurora|Hasken Arewa]] – Sunna Dögg Jonsdóttir
|}
== Wakilai ==
An zaɓi wakilai masu zuwa don gasar:<ref>{{Cite web |title=Miss Universe Iceland 2020 |url=https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |access-date=21 October 2020 |website=choicely.com |publisher=Miss Universe Iceland |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026132923/https://choicely.com/contest/e6f55bcf-bab4-11ea-832a-359e0f0b67eb |url-status=dead }}</ref><ref name="final 15">{{Cite web |date=19 October 2020 |title=Presenting the 15 finalists for the title of Miss Universe Iceland 2020 ! |url=https://www.instagram.com/p/CGh7YK-AiX_/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGh7YK-AiX_ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| [[Reykjavik|101 Reykjavik]]
| Disa Dungal
| 27
|-
| Akureyri
| Sunneva Halldórsdóttir
| 21
|-
| Black Sand Beach
| Berglind Yr Heiðdísardóttir
| 18
|-
| Blue Mountains
| Alexandra Kristin Johnsdóttir
| 22
|-
| Breiɗholt
| Kamilla Kristrúnardóttir Hancock
| 20
|-
| Egilsstadir
| Heiðrún Anna Eyjólfsdóttir
| 19
|-
| Garɗaba
| Halla Karen Johnsdóttir
| 20
|-
| Geysir
| Jenny Sulollari
| 26
|-
| Glacier Lagoon
| Elísabet Hulda Snorradóttir
| 21
|-
| Gullfoss
| Thelma Líf Heiɗarsdóttir
| 19
|-
| Hafnarfjörður
| Mirjam Yrsa Friðleifsdóttir
| 24
|-
| Arewacin Iceland
| Amelia Rún Pétursdóttir
| 20
|-
| [[Aurora|Hasken Arewa]]
| Sunna Dögg Jonsdóttir
| 23
|-
| [[Reykjavik]]
| Anna Mist Guðmundsdóttir
| 24
|-
| Vestmannaeyjar
| Díana Iva Gunnarsdóttir
| 25
|-
|}
An fara zaban wakilai masu zuwa a matsayin masu fafatawa, amma sun fice daga gasar:<ref name="final 15"/><ref>{{Cite web |date=12 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 Contestant Update |url=https://www.instagram.com/p/CGPmCXeg4oh/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGPmCXeg4oh |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Wakili
! Mai gasa
! Shekaru
|-
| Babban yanki
| Tanja Styrmisdóttir
| 18
|-
| Crystal Beach
| Melkorka Sól Sigurjonsdóttir
| 20
|-
| Ƙasar Wuta da Kankara
| Kiana Sif Limehouse
| 22
|-
| [[Reykjavik|Reykjavik Harbor]]
| Moeiður Svala Magnusdóttir
| 22
|-
| Seljalandsfoss
| Auðbjörg Helga Óskardóttir
| 19
|-
|}
== Alƙalai ==
* Aníta Ísey Jónsdóttir – ɗan rawa kuma mawaƙa<ref name="judge anita">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkkIWARCu/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkkIWARCu |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hildur María Leifsdóttir – Miss Universe Iceland 2016<ref name="judge hildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfkSmFA8YJ/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfkSmFA8YJ |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
* Hrafnhildur Hafsteinsdóttir – Miss Iceland 1995<ref name="judge hrafnhildur">{{Cite web |date=18 October 2020 |title=Miss Universe Iceland 2020 JUDGES ANNOUNCEMENT |url=https://www.instagram.com/p/CGfI5sUAf1q/ |url-access=registration |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CGfI5sUAf1q |archive-date=2021-12-26 |publisher=Miss Universe Iceland}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
iav2yibcik852ngurta3bu824i73opf
Gishiri mai zaki
0
121987
823611
742212
2026-04-21T11:32:55Z
Lawal Kabir
44185
823611
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
== Ayyuka ==
Waƙar farko ta Amar ita ce "Wala Yabou Khad Gameel", wanda aka saki a cikin kundi na rukuni. A cikin shekarar 1990, ya fitar da kundi na farko, Wassaf . A cikin 1992-1993, ya fitar da kundi na biyu, Layaleki, wanda aka sayar da shi sosai. Ya yi aiki tare da 'yar wasan kwaikwayo Nilly ("Papa Noel"), kuma a cikin 1993 ya fitar da kundi na 3 skeet el 3ash2een . A cikin 1994, kundin Eftekerny . A cikin 1995, kundin Leman Yahomho El Samr (Salimonee). A cikin 1996, kundin Taal El Lail . A cikin 1997, kundin Nar Al Hob . A cikin 1999, El Leila Doub. A cikin 2000, Aysheen. A shekara ta 2001, Habeeb Hayati . A shekara ta 2002, Monaya. A shekara ta 2003, Rohi Feek . A shekara ta 2003, Bahebak O Ana Kaman . A shekara ta 2004, Ensa. A cikin 2007, Leesa Habayeb. A cikin 2010, Heya. A cikin 2014, Ana Metamen.
Baya ga rubuta wakokinsa, ya yi wa wasu mawakan Larabci kamar Ehab Tawfik da Ali El Haggar.
Movies: El Battal (1998) El Hob Al Awal (2000) Ashhab Wala Business (2001) Elb Gareh (2002) Bahabek Ana Kanan (2003) Nar Al Hobeen (2004) Hareem Kareem (2005) Esyabet Al Doctor Omar (2007) Go Lo08yda (2007)
== Hotuna ==
* ''Wassaf'' (1991)
* ''Layaliki'' (1993)
* ''Seket Al-Ashe'en'' (1994)
* ''Eftakerny'' (1995)
* ''Liman Yahoummouh Al Amr'' (1996)
* ''Tal Ellil'' (1997)
* ''Nar El Hob'' (1998)
* ''Ainik Wahshany'' (1999)
* ''Aisheen'' (tare da Gipsy Kings ) (2000)
* ''Hayati'' (2001)
* ''Monaya'' (2002)
* ''Bahebek Wana Kaman'' (2003)
* ''Ahlam'' (2003)
* ''Rohy Feek'' (2003)
* ''Bahebak Wana Kaman'' (2003)
* ''Ensa'' (2004)
* ''Lessa Habayeb'' (2006)
* ''Yaya'' (2010)
* ''Mawlaya Sobhanak'' (2013)
* ''Ana Metamen'' (2014)
* ''Dehket Leya'' (2019)
* ''Liman Yahoummouh Al Amr 2'' (2020)
=== Marasa aure ===
* ''Ghazali'' (ft Hamid El Shari) (2000)
* ''Aisheen'' (tare da Gipsy Kings) (2000)
* ''Habib Hayati'' (2001)
* ''Sotak Mosh Kefaya'' (ft. Sherine Wagdy) (2006)
* ''Mareed Bel Hob'' (2008)
* ''Aywa Enta'' (2008)
* ''De7ket 2 alet'' (2009)
* ''Hatganen'' (2011)
* {{Transl|ar|Papa Nwel}} sabon tsari (2013)
== Filmography ==
* ''Al Batal'' (1997)
* ''Al Hob Al Awal'' (2000)
* ''As'hab Walla Business'' (2001)
* ''Alb Garee'' (2002)
* ''Bahebbak Wana Kaman'' (2003)
* ''Hobbak Nar'' (2004)
* ''Hareem Kareem'' (2005)
* ''Esabet Al-Doctor Omar'' (2007)
* ''Mafeesh Faida'' (2008)
* ''Gowa El Le'ba'' (2012)
* ''Fen Alby'' (2017)
=== jerin talabijan ===
* ''Ali Ya Weka'' (2007)
* ''Montaha laeshaa'' (2010)
* ''Essam w elmesba7 Sashe na II'' (Ayyukan Murya) (2012)
== Jerin FM ==
* ''Maesr Italiya wbl2ks'' (2003)
* ''Babk Ya Magnona'' (2006)
* ''Fares men elzaman elgadid'' (2011)
== Charts ==
{| class="wikitable"
!Chart (2006)
|+ "Lessa Habayeb"
! Kololuwa<br /><br /><br /><br /> matsayi
|-
| Rotana Albums Top 100
| align="center" | 76
|-
| Albums na Alam El Phan Top 50
| align="center" | 1
|}
== Manazarta ==
<ref>"Moustafa Kamar – Discography"AllMusic. Retrieved 16 November 2014</ref>{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
kx8y09s1dljnoyzyittcemw5q53rovi
823612
823611
2026-04-21T11:33:08Z
Lawal Kabir
44185
823612
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
== Ayyuka ==
Waƙar farko ta Amar ita ce "Wala Yabou Khad Gameel", wanda aka saki a cikin kundi na rukuni. A cikin shekarar 1990, ya fitar da kundi na farko, Wassaf . A cikin 1992-1993, ya fitar da kundi na biyu, Layaleki, wanda aka sayar da shi sosai. Ya yi aiki tare da 'yar wasan kwaikwayo Nilly ("Papa Noel"), kuma a cikin shekara ta 1993 ya fitar da kundi na 3 skeet el 3ash2een . A cikin 1994, kundin Eftekerny . A cikin 1995, kundin Leman Yahomho El Samr (Salimonee). A cikin 1996, kundin Taal El Lail . A cikin 1997, kundin Nar Al Hob . A cikin 1999, El Leila Doub. A cikin 2000, Aysheen. A shekara ta 2001, Habeeb Hayati . A shekara ta 2002, Monaya. A shekara ta 2003, Rohi Feek . A shekara ta 2003, Bahebak O Ana Kaman . A shekara ta 2004, Ensa. A cikin 2007, Leesa Habayeb. A cikin 2010, Heya. A cikin 2014, Ana Metamen.
Baya ga rubuta wakokinsa, ya yi wa wasu mawakan Larabci kamar Ehab Tawfik da Ali El Haggar.
Movies: El Battal (1998) El Hob Al Awal (2000) Ashhab Wala Business (2001) Elb Gareh (2002) Bahabek Ana Kanan (2003) Nar Al Hobeen (2004) Hareem Kareem (2005) Esyabet Al Doctor Omar (2007) Go Lo08yda (2007)
== Hotuna ==
* ''Wassaf'' (1991)
* ''Layaliki'' (1993)
* ''Seket Al-Ashe'en'' (1994)
* ''Eftakerny'' (1995)
* ''Liman Yahoummouh Al Amr'' (1996)
* ''Tal Ellil'' (1997)
* ''Nar El Hob'' (1998)
* ''Ainik Wahshany'' (1999)
* ''Aisheen'' (tare da Gipsy Kings ) (2000)
* ''Hayati'' (2001)
* ''Monaya'' (2002)
* ''Bahebek Wana Kaman'' (2003)
* ''Ahlam'' (2003)
* ''Rohy Feek'' (2003)
* ''Bahebak Wana Kaman'' (2003)
* ''Ensa'' (2004)
* ''Lessa Habayeb'' (2006)
* ''Yaya'' (2010)
* ''Mawlaya Sobhanak'' (2013)
* ''Ana Metamen'' (2014)
* ''Dehket Leya'' (2019)
* ''Liman Yahoummouh Al Amr 2'' (2020)
=== Marasa aure ===
* ''Ghazali'' (ft Hamid El Shari) (2000)
* ''Aisheen'' (tare da Gipsy Kings) (2000)
* ''Habib Hayati'' (2001)
* ''Sotak Mosh Kefaya'' (ft. Sherine Wagdy) (2006)
* ''Mareed Bel Hob'' (2008)
* ''Aywa Enta'' (2008)
* ''De7ket 2 alet'' (2009)
* ''Hatganen'' (2011)
* {{Transl|ar|Papa Nwel}} sabon tsari (2013)
== Filmography ==
* ''Al Batal'' (1997)
* ''Al Hob Al Awal'' (2000)
* ''As'hab Walla Business'' (2001)
* ''Alb Garee'' (2002)
* ''Bahebbak Wana Kaman'' (2003)
* ''Hobbak Nar'' (2004)
* ''Hareem Kareem'' (2005)
* ''Esabet Al-Doctor Omar'' (2007)
* ''Mafeesh Faida'' (2008)
* ''Gowa El Le'ba'' (2012)
* ''Fen Alby'' (2017)
=== jerin talabijan ===
* ''Ali Ya Weka'' (2007)
* ''Montaha laeshaa'' (2010)
* ''Essam w elmesba7 Sashe na II'' (Ayyukan Murya) (2012)
== Jerin FM ==
* ''Maesr Italiya wbl2ks'' (2003)
* ''Babk Ya Magnona'' (2006)
* ''Fares men elzaman elgadid'' (2011)
== Charts ==
{| class="wikitable"
!Chart (2006)
|+ "Lessa Habayeb"
! Kololuwa<br /><br /><br /><br /> matsayi
|-
| Rotana Albums Top 100
| align="center" | 76
|-
| Albums na Alam El Phan Top 50
| align="center" | 1
|}
== Manazarta ==
<ref>"Moustafa Kamar – Discography"AllMusic. Retrieved 16 November 2014</ref>{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
cnbnb2lds6r1t6do78u0rc6tvar58e1
823613
823612
2026-04-21T11:33:20Z
Lawal Kabir
44185
823613
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
== Ayyuka ==
Waƙar farko ta Amar ita ce "Wala Yabou Khad Gameel", wanda aka saki a cikin kundi na rukuni. A cikin shekarar 1990, ya fitar da kundi na farko, Wassaf . A cikin 1992-1993, ya fitar da kundi na biyu, Layaleki, wanda aka sayar da shi sosai. Ya yi aiki tare da 'yar wasan kwaikwayo Nilly ("Papa Noel"), kuma a cikin shekara ta 1993 ya fitar da kundi na 3 skeet el 3ash2een . A cikin 1994, kundin Eftekerny . A cikin 1995, kundin Leman Yahomho El Samr (Salimonee). A cikin 1996, kundin Taal El Lail . A cikin 1997, kundin Nar Al Hob . A cikin shekarar 1999, El Leila Doub. A cikin 2000, Aysheen. A shekara ta 2001, Habeeb Hayati . A shekara ta 2002, Monaya. A shekara ta 2003, Rohi Feek . A shekara ta 2003, Bahebak O Ana Kaman . A shekara ta 2004, Ensa. A cikin 2007, Leesa Habayeb. A cikin 2010, Heya. A cikin 2014, Ana Metamen.
Baya ga rubuta wakokinsa, ya yi wa wasu mawakan Larabci kamar Ehab Tawfik da Ali El Haggar.
Movies: El Battal (1998) El Hob Al Awal (2000) Ashhab Wala Business (2001) Elb Gareh (2002) Bahabek Ana Kanan (2003) Nar Al Hobeen (2004) Hareem Kareem (2005) Esyabet Al Doctor Omar (2007) Go Lo08yda (2007)
== Hotuna ==
* ''Wassaf'' (1991)
* ''Layaliki'' (1993)
* ''Seket Al-Ashe'en'' (1994)
* ''Eftakerny'' (1995)
* ''Liman Yahoummouh Al Amr'' (1996)
* ''Tal Ellil'' (1997)
* ''Nar El Hob'' (1998)
* ''Ainik Wahshany'' (1999)
* ''Aisheen'' (tare da Gipsy Kings ) (2000)
* ''Hayati'' (2001)
* ''Monaya'' (2002)
* ''Bahebek Wana Kaman'' (2003)
* ''Ahlam'' (2003)
* ''Rohy Feek'' (2003)
* ''Bahebak Wana Kaman'' (2003)
* ''Ensa'' (2004)
* ''Lessa Habayeb'' (2006)
* ''Yaya'' (2010)
* ''Mawlaya Sobhanak'' (2013)
* ''Ana Metamen'' (2014)
* ''Dehket Leya'' (2019)
* ''Liman Yahoummouh Al Amr 2'' (2020)
=== Marasa aure ===
* ''Ghazali'' (ft Hamid El Shari) (2000)
* ''Aisheen'' (tare da Gipsy Kings) (2000)
* ''Habib Hayati'' (2001)
* ''Sotak Mosh Kefaya'' (ft. Sherine Wagdy) (2006)
* ''Mareed Bel Hob'' (2008)
* ''Aywa Enta'' (2008)
* ''De7ket 2 alet'' (2009)
* ''Hatganen'' (2011)
* {{Transl|ar|Papa Nwel}} sabon tsari (2013)
== Filmography ==
* ''Al Batal'' (1997)
* ''Al Hob Al Awal'' (2000)
* ''As'hab Walla Business'' (2001)
* ''Alb Garee'' (2002)
* ''Bahebbak Wana Kaman'' (2003)
* ''Hobbak Nar'' (2004)
* ''Hareem Kareem'' (2005)
* ''Esabet Al-Doctor Omar'' (2007)
* ''Mafeesh Faida'' (2008)
* ''Gowa El Le'ba'' (2012)
* ''Fen Alby'' (2017)
=== jerin talabijan ===
* ''Ali Ya Weka'' (2007)
* ''Montaha laeshaa'' (2010)
* ''Essam w elmesba7 Sashe na II'' (Ayyukan Murya) (2012)
== Jerin FM ==
* ''Maesr Italiya wbl2ks'' (2003)
* ''Babk Ya Magnona'' (2006)
* ''Fares men elzaman elgadid'' (2011)
== Charts ==
{| class="wikitable"
!Chart (2006)
|+ "Lessa Habayeb"
! Kololuwa<br /><br /><br /><br /> matsayi
|-
| Rotana Albums Top 100
| align="center" | 76
|-
| Albums na Alam El Phan Top 50
| align="center" | 1
|}
== Manazarta ==
<ref>"Moustafa Kamar – Discography"AllMusic. Retrieved 16 November 2014</ref>{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
9cth7dgxulxjipzp5o6or6vhtn8yq9a
Nathan Ake
0
122566
822998
744838
2026-04-20T16:02:59Z
Feenah12
44136
822998
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nathan Benjamin Ake''' (Dutch: ['nɑtɑn 'aːkeː]; <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> an kuma haife shi a ranar 18 ga watan Fabrairun shekara ta 1995) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin mai tsakiya ko hagu na kulob din Premier League Manchester City da ƙungiyar ƙwallon ƙasa ta Netherlands .<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>{{IPA|nl|'nɑtɑn 'aːkeː|lang}}{{IPA|nl|'nɑtɑn 'aːkeː|lang}}{{IPA|nl|'nɑtɑn 'aːkeː|lang}}
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Nathan Benjamin Aké <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> a ranar 18 ga Fabrairu 1995 <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> a The [[Hague]], Kudancin Holland, <ref>{{Cite web |title=Nathan Aké |url=https://www.11v11.com/players/nathan-ak%c3%a9-240454/ |access-date=31 July 2020 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> ga mahaifin Ivory Coast, da mahaifiyar Dutch <ref>{{Cite web |date=5 August 2018 |title=Nathan Ake Childhood Story Plus Untold Biography Facts |url=https://lifebogger.com/nathan-ake-childhood-story-plus-untold-biography-facts/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603120849/https://lifebogger.com/nathan-ake-childhood-story-plus-untold-biography-facts/ |archive-date=3 June 2019 |access-date=3 December 2022}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Near and Far: Nathan Ake |url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/05/near-and-far--nathan-ake1.html |access-date=3 May 2017 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref>
== Ayyukan kulob din ==
=== Chelsea ===
==== Farkon aiki ====
Aké ya amince da shiga tsarin matasa na [[Chelsea F.C.|Chelsea]] daga Feyenoord a 2010 yana da shekaru 15. Ya taka leda a Feyenoord tun yana da shekaru 12 bayan ya shiga kulob din daga ADO Den Haag . <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
[[Fayil:Nathan_Ake_2013.jpg|thumb|Ake yana wasa a [[Chelsea F.C.|Chelsea]] a shekarar 2013]]
==== Magana ta rance ====
A ranar 25 ga watan Maris na shekara ta 2015, Ake ya ba da rancen ga kulob din Championship Reading na wata daya, <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> inda ya fara buga wasanni biyar da ya yi da Cardiff City a wasan 1-1 bayan kwana goma. Kodayake ya buga wasa daya ne kawai a Chelsea a duk kakar, a matsayin mai maye gurbin a cikin asarar 3-0 a West Bromwich Albion a ranar 18 ga Mayu, kocin [[José Mourinho]] ya ce Aké zai sami lambar yabo ta nasara saboda gudummawar da ya bayar ga tawagar a wannan kakar. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A ranar 14 ga watan Agustan shekara ta 2015, Aké ya kammala aikin aro na tsawon lokaci zuwa sabuwar kungiyar Premier League ta Watford, <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> bayan ya sanya hannu kan sabon kwangilar shekaru biyar tare da Chelsea. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Kwanaki goma sha ɗaya bayan haka, ya fara bugawa Hornets wasa a wasan zagaye na biyu na gasar cin Kofin League da Preston North End, wanda ya ƙare a cikin shan kashi 1-0 ga tawagarsa. Aké ya buga wasan farko na Premier League yana fitowa daga benci na maye gurbin da [[Newcastle United FC|Newcastle United]] a ranar 19 ga Satumba 2015, yana taimakawa Watford ya ci gaba da cin nasara 2-1 . <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya zira kwallaye na farko a ranar 20 ga watan Disamba, inda ya bude nasarar 3-0 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a Vicarage Road a minti na huɗu, bayan mai tsaron gida Ádám Bogdán ya jefa kwallo a kusurwa.
A lokacin da yake tare da kungiyar Hertfordshire, kocin Quique Sánchez Flores da farko ya tura Aké a matsayin [[Mai buga baya|hagu-baya]].<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ayyukansa da ɗabi'ar aiki sun ba shi lambar yabo ta Watford's Young Player of the Season.<ref name="Watford Award">{{Cite web |last=Barlow |first=Matt |date=18 May 2016 |title=Watford: END OF SEASON AWARDS: Gomes Named 2015/16 Player Of The Season |url=http://www.watfordfc.com/news/article/160517-watford-fc-end-of-season-awards-winners-3116857.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603055221/http://www.watfordfc.com/news/article/160517-watford-fc-end-of-season-awards-winners-3116857.aspx |archive-date=3 June 2016 |access-date=5 July 2016 |publisher=Watford F.C.}}</ref>
A ranar 29 ga watan Yunin 2016, Aké ya koma Bournemouth kan aro don kakar 2016-17. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 21 ga watan Agusta, ya fara bugawa Bournemouth a wasan da aka yi da [[West Ham United FC|West Ham United]] 1-0, inda ya maye gurbin Jordon Ibe bayan korar abokin aikinsa [[Harry Arter]] bayan kalubalantar [[Cheikhou Kouyaté|Sheikhou Kouyaté]]. Bayan shan kashi a West Ham, Aké ya fara bugawa Morecambe wasa a zagaye na biyu na gasar cin kofin EFL a ranar 24 ga watan Agusta.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 19 ga watan Nuwamba, a farkon Premier League, Aké ya zira kwallaye na farko ga Bournemouth a cikin nasara 1-0 a kan Stoke City .
A ranar 4 ga watan Disamba na shekara ta 2016, Bournemouth ya buga wa Liverpool kuma ya sauya raunin 3-1 tare da minti 15 don ya lashe wasan 4-3; Aké ya zira kwallaye a minti na 93, kwallaye na uku na Premier League kuma na biyu a kan Liverpool.
==== Komawa Chelsea ====
Chelsea ta tuno da Ake a ranar 8 ga watan Janairun shekara ta 2017, inda ya fara fitowa a kulob din tun lokacin da aka tuno da shi a ranar 28 ga watan Janairu a gasar cin Kofin FA ta hudu da ya yi nasara a kan dan kungiyar West London [[Brentford FC|Brentford]]. An kuma zaba shi don farawa a nasarar da Chelsea ta samu 2-0 a kan Wolverhampton Wanderers a zagaye na biyar na wannan gasar a ranar 18 ga Fabrairu.
A ranar 22 ga Afrilu 2017, Aké ya fara tare da [[David Luiz]] da César Azpilicueta a tsakiya a wasan kusa da na karshe na Chelsea a kan [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] a Filin wasa na Wembley .
=== Bournemouth ===
A ranar 30 ga watan Yunin 2017, Aké ya sanya hannu kan kwangila tare da kulob din Premier League Bournemouth a kan dindindin don kudin canja wurin rikodin kulob din na £ 20 miliyan, tare da dan wasan ya sake shiga kulob din a hukumance washegari, lokacin da aka bude taga ta canja wurin 2017. A ranar 21 ga watan Yulin, an ruwaito cewa tsohon kulob dinsa na Chelsea ya saka wani sashi na sayen kaya ga Aké a cikin kwangilar canja wurinsa.
A kakar wasa ta farko bayan ya koma Bournemouth har abada, an kira Ake a matsayin dan wasan kulob din na kakar wasa da kuma dan wasan magoya baya na kakar wasa ta 2017-18. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya taka leda a dukkan wasannin Premier League na 38 na kungiyar, inda ya zira kwallaye 3-3 a gida ga [[West Ham United FC|West Ham United]] <ref name="class">{{Cite web |date=6 August 2020 |title=Nathan Ake: A class act |url=https://www.afcb.co.uk/news/2020/August/6/nathan-ake-a-class-act |access-date=23 June 2025 |website=AFC Bournemouth}}</ref> kuma a wasan 3-0 a tsohon kulob dinsa Chelsea.<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A cikin 2018-19, Aké ya sake bayyana a duk wasannin Premier League na Bournemouth, <ref name="class">{{Cite web |date=6 August 2020 |title=Nathan Ake: A class act |url=https://www.afcb.co.uk/news/2020/August/6/nathan-ake-a-class-act |access-date=23 June 2025 |website=AFC Bournemouth}}</ref> inda ya zira kwallaye sau hudu. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 4 ga Mayu 2019, Aké ya zira kwallaye a kan [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] don ba Bournemouth nasara 1-0 a wasan karshe na gida na kakar.<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A ranar 3 ga watan Disamba na shekara ta 2019, Aké ya zama kyaftin din Bournemouth a karo na farko a cikin asarar 1-0 a Crystal Palace . <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Kwanaki hudu bayan haka, ya ji rauni a cikin asarar 3-0 a Liverpool, wanda ya hana shi daga cikin tawagar wasanni shida.<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Raunin da ya samu a cikin nasara 4-1 a kan Leicester City a ranar 15 ga Yulin 2020 ya kawo karshen kakar wasa ta.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 26 ga watan Yulin, a ranar karshe ta kakar Premier League ta 2019-20, an sake komawa Bournemouth zuwa gasar zakarun EFL bayan [[Aston Villa FC|Aston Villa]] ta zana tare da West Ham United . <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
=== Birnin Manchester ===
A ranar 5 ga watan Agustan 2020, Aké ya sanya hannu a kan Manchester City kan kwangilar shekaru biyar na fam miliyan 41. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya fara kuma ya fara a wasan farko na City na kakar a ranar 21 ga Satumba, inda ya ci 3-1 a kan Wolverhampton Wanderers daga gida a Premier League.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 27 ga Satumba 2020, ya zira kwallaye na farko ga City a wasan da aka yi da Leicester City a gida 2-5. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 3 ga Nuwamba 2020, Aké ya fara buga [[UEFA Champions League|Gasar Zakarun Turai]] a City a wasan da ya ci Olympiacos 3-0 a gida a matakin rukuni.
Aké ya zira kwallaye na farko a gasar zakarun Turai a ranar 15 ga Satumba 2021 a nasarar 6-3 a kan RB Leipzig . Ya bayyana daga baya cewa mahaifinsa, wanda ke fama da rashin lafiya, ya mutu jim kadan bayan lokacin da ya zira kwallaye.
A ranar 10 ga watan Yunin 2023, an zaba shi a cikin sahun farawa na Manchester City a wasan karshe na gasar zakarun Turai da Inter Milan, <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> wanda kulob dinsa ya lashe 1-0 don kammala wasan uku na nahiyar. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Wata daya bayan haka, a ranar 29 ga Yuli, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2027.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A ranar 28 ga Satumba 2023, Aké ya zama kyaftin din Manchester City a karo na farko a wasan 0-1 da aka yi da [[Newcastle United FC|Newcastle United]] a zagaye na uku na gasar cin Kofin EFL. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
Aké ya wakilci Netherlands a kowane matakin matasa tun lokacin da ya fara buga wasanni 54 a shekara ta 2009. Ya kasance memba na tawagar da ta lashe gasar zakarun Turai ta kasa da shekaru 17 a 2011 da 2012. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
Aké ya kuma cancanci wakiltar [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Ivory Coast|Ivory Coast]] ta hanyar mahaifinsa Moise. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 31 ga Mayu 2017, ya fara buga wa babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa a wasan sada zumunci da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|Morocco]], waɗanda Netherlands ta doke su da ci 1-2. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Italiya a ranar 4 ga Yuni 2018. Aké ya kasance memba na ƙungiyar Netherlands don gasar UEFA Euro 2020, inda ya buga sau biyu a matsayin wanda ya maye gurbinsa a wasannin rukuni da Ukraine <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> da Austria . <ref>{{Cite web |title=Nathan Aké |url=https://www.11v11.com/players/nathan-ak%c3%a9-240454/ |access-date=31 July 2020 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref>
Aké ya fara dukkan wasannin biyar na Netherlands a [[Kofin Duniya na FIFA 2022|Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2022]] yayin da suka kai wasan kusa da na karshe, inda Argentina ta kori su a wasan kisa. A watan Yunin 2023, ya kasance daga cikin tawagar Netherlands don gasar cin kofin kasashen UEFA ta 2023, inda ya fara a hagu a kan Croatia a wasan kusa da na karshe da Italiya a matsayi na uku.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 29 ga Mayu 2024, an ambaci Ake a cikin tawagar Netherlands don UEFA Euro 2024 . <ref>{{Cite web |title=Nathan Aké |url=https://www.11v11.com/players/nathan-ak%c3%a9-240454/ |access-date=31 July 2020 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref>
== Hanyar wasa ==
An yaba wa Ake saboda sauye-sauyensa, wucewa, karatun wasan, ikon yin wasa a [[Mai buga baya|cikakken baya]], tsakiya, da kuma [[Mai buga tsakiya|tsakiya na tsakiya]], wanda aka danganta shi da kyakkyawan aiki, ƙwarewa da fasaha mai basira. Kwanciyar hankali a kan kwallon da bayyanarsa sun haifar da kwatanta da tsohon dan wasan Holland Ruud Gullit . <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4h3ewk5y553j8o6hmqoe1l3m0koz4fk
822999
822998
2026-04-20T16:03:20Z
Feenah12
44136
822999
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nathan Benjamin Ake''' (Dutch: ['nɑtɑn 'aːkeː]; <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> an kuma haife shi a ranar 18 ga watan Fabrairun shekara ta 1995) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin mai tsakiya ko hagu na kulob din Premier League Manchester City da ƙungiyar ƙwallon ƙasa ta Netherlands .<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>{{IPA|nl|'nɑtɑn 'aːkeː|lang}}{{IPA|nl|'nɑtɑn 'aːkeː|lang}}{{IPA|nl|'nɑtɑn 'aːkeː|lang}}
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Nathan Benjamin Aké <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> a ranar 18 ga Fabrairu 1995 <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> a The [[Hague]], Kudancin Holland, <ref>{{Cite web |title=Nathan Aké |url=https://www.11v11.com/players/nathan-ak%c3%a9-240454/ |access-date=31 July 2020 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> ga mahaifin Ivory Coast, da mahaifiyar Dutch <ref>{{Cite web |date=5 August 2018 |title=Nathan Ake Childhood Story Plus Untold Biography Facts |url=https://lifebogger.com/nathan-ake-childhood-story-plus-untold-biography-facts/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603120849/https://lifebogger.com/nathan-ake-childhood-story-plus-untold-biography-facts/ |archive-date=3 June 2019 |access-date=3 December 2022}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Near and Far: Nathan Ake |url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/05/near-and-far--nathan-ake1.html |access-date=3 May 2017 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref>
== Ayyukan kulob din ==
=== Chelsea ===
==== Farkon aiki ====
Aké ya amince da shiga tsarin matasa na [[Chelsea F.C.|Chelsea]] daga Feyenoord a shekara ta 2010 yana da shekaru 15. Ya taka leda a Feyenoord tun yana da shekaru 12 bayan ya shiga kulob din daga ADO Den Haag . <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
[[Fayil:Nathan_Ake_2013.jpg|thumb|Ake yana wasa a [[Chelsea F.C.|Chelsea]] a shekarar 2013]]
==== Magana ta rance ====
A ranar 25 ga watan Maris na shekara ta 2015, Ake ya ba da rancen ga kulob din Championship Reading na wata daya, <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> inda ya fara buga wasanni biyar da ya yi da Cardiff City a wasan 1-1 bayan kwana goma. Kodayake ya buga wasa daya ne kawai a Chelsea a duk kakar, a matsayin mai maye gurbin a cikin asarar 3-0 a West Bromwich Albion a ranar 18 ga Mayu, kocin [[José Mourinho]] ya ce Aké zai sami lambar yabo ta nasara saboda gudummawar da ya bayar ga tawagar a wannan kakar. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A ranar 14 ga watan Agustan shekara ta 2015, Aké ya kammala aikin aro na tsawon lokaci zuwa sabuwar kungiyar Premier League ta Watford, <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> bayan ya sanya hannu kan sabon kwangilar shekaru biyar tare da Chelsea. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Kwanaki goma sha ɗaya bayan haka, ya fara bugawa Hornets wasa a wasan zagaye na biyu na gasar cin Kofin League da Preston North End, wanda ya ƙare a cikin shan kashi 1-0 ga tawagarsa. Aké ya buga wasan farko na Premier League yana fitowa daga benci na maye gurbin da [[Newcastle United FC|Newcastle United]] a ranar 19 ga Satumba 2015, yana taimakawa Watford ya ci gaba da cin nasara 2-1 . <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya zira kwallaye na farko a ranar 20 ga watan Disamba, inda ya bude nasarar 3-0 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a Vicarage Road a minti na huɗu, bayan mai tsaron gida Ádám Bogdán ya jefa kwallo a kusurwa.
A lokacin da yake tare da kungiyar Hertfordshire, kocin Quique Sánchez Flores da farko ya tura Aké a matsayin [[Mai buga baya|hagu-baya]].<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ayyukansa da ɗabi'ar aiki sun ba shi lambar yabo ta Watford's Young Player of the Season.<ref name="Watford Award">{{Cite web |last=Barlow |first=Matt |date=18 May 2016 |title=Watford: END OF SEASON AWARDS: Gomes Named 2015/16 Player Of The Season |url=http://www.watfordfc.com/news/article/160517-watford-fc-end-of-season-awards-winners-3116857.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603055221/http://www.watfordfc.com/news/article/160517-watford-fc-end-of-season-awards-winners-3116857.aspx |archive-date=3 June 2016 |access-date=5 July 2016 |publisher=Watford F.C.}}</ref>
A ranar 29 ga watan Yunin 2016, Aké ya koma Bournemouth kan aro don kakar 2016-17. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 21 ga watan Agusta, ya fara bugawa Bournemouth a wasan da aka yi da [[West Ham United FC|West Ham United]] 1-0, inda ya maye gurbin Jordon Ibe bayan korar abokin aikinsa [[Harry Arter]] bayan kalubalantar [[Cheikhou Kouyaté|Sheikhou Kouyaté]]. Bayan shan kashi a West Ham, Aké ya fara bugawa Morecambe wasa a zagaye na biyu na gasar cin kofin EFL a ranar 24 ga watan Agusta.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 19 ga watan Nuwamba, a farkon Premier League, Aké ya zira kwallaye na farko ga Bournemouth a cikin nasara 1-0 a kan Stoke City .
A ranar 4 ga watan Disamba na shekara ta 2016, Bournemouth ya buga wa Liverpool kuma ya sauya raunin 3-1 tare da minti 15 don ya lashe wasan 4-3; Aké ya zira kwallaye a minti na 93, kwallaye na uku na Premier League kuma na biyu a kan Liverpool.
==== Komawa Chelsea ====
Chelsea ta tuno da Ake a ranar 8 ga watan Janairun shekara ta 2017, inda ya fara fitowa a kulob din tun lokacin da aka tuno da shi a ranar 28 ga watan Janairu a gasar cin Kofin FA ta hudu da ya yi nasara a kan dan kungiyar West London [[Brentford FC|Brentford]]. An kuma zaba shi don farawa a nasarar da Chelsea ta samu 2-0 a kan Wolverhampton Wanderers a zagaye na biyar na wannan gasar a ranar 18 ga Fabrairu.
A ranar 22 ga Afrilu 2017, Aké ya fara tare da [[David Luiz]] da César Azpilicueta a tsakiya a wasan kusa da na karshe na Chelsea a kan [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] a Filin wasa na Wembley .
=== Bournemouth ===
A ranar 30 ga watan Yunin 2017, Aké ya sanya hannu kan kwangila tare da kulob din Premier League Bournemouth a kan dindindin don kudin canja wurin rikodin kulob din na £ 20 miliyan, tare da dan wasan ya sake shiga kulob din a hukumance washegari, lokacin da aka bude taga ta canja wurin 2017. A ranar 21 ga watan Yulin, an ruwaito cewa tsohon kulob dinsa na Chelsea ya saka wani sashi na sayen kaya ga Aké a cikin kwangilar canja wurinsa.
A kakar wasa ta farko bayan ya koma Bournemouth har abada, an kira Ake a matsayin dan wasan kulob din na kakar wasa da kuma dan wasan magoya baya na kakar wasa ta 2017-18. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya taka leda a dukkan wasannin Premier League na 38 na kungiyar, inda ya zira kwallaye 3-3 a gida ga [[West Ham United FC|West Ham United]] <ref name="class">{{Cite web |date=6 August 2020 |title=Nathan Ake: A class act |url=https://www.afcb.co.uk/news/2020/August/6/nathan-ake-a-class-act |access-date=23 June 2025 |website=AFC Bournemouth}}</ref> kuma a wasan 3-0 a tsohon kulob dinsa Chelsea.<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A cikin 2018-19, Aké ya sake bayyana a duk wasannin Premier League na Bournemouth, <ref name="class">{{Cite web |date=6 August 2020 |title=Nathan Ake: A class act |url=https://www.afcb.co.uk/news/2020/August/6/nathan-ake-a-class-act |access-date=23 June 2025 |website=AFC Bournemouth}}</ref> inda ya zira kwallaye sau hudu. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 4 ga Mayu 2019, Aké ya zira kwallaye a kan [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] don ba Bournemouth nasara 1-0 a wasan karshe na gida na kakar.<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A ranar 3 ga watan Disamba na shekara ta 2019, Aké ya zama kyaftin din Bournemouth a karo na farko a cikin asarar 1-0 a Crystal Palace . <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Kwanaki hudu bayan haka, ya ji rauni a cikin asarar 3-0 a Liverpool, wanda ya hana shi daga cikin tawagar wasanni shida.<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Raunin da ya samu a cikin nasara 4-1 a kan Leicester City a ranar 15 ga Yulin 2020 ya kawo karshen kakar wasa ta.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 26 ga watan Yulin, a ranar karshe ta kakar Premier League ta 2019-20, an sake komawa Bournemouth zuwa gasar zakarun EFL bayan [[Aston Villa FC|Aston Villa]] ta zana tare da West Ham United . <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
=== Birnin Manchester ===
A ranar 5 ga watan Agustan 2020, Aké ya sanya hannu a kan Manchester City kan kwangilar shekaru biyar na fam miliyan 41. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya fara kuma ya fara a wasan farko na City na kakar a ranar 21 ga Satumba, inda ya ci 3-1 a kan Wolverhampton Wanderers daga gida a Premier League.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 27 ga Satumba 2020, ya zira kwallaye na farko ga City a wasan da aka yi da Leicester City a gida 2-5. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 3 ga Nuwamba 2020, Aké ya fara buga [[UEFA Champions League|Gasar Zakarun Turai]] a City a wasan da ya ci Olympiacos 3-0 a gida a matakin rukuni.
Aké ya zira kwallaye na farko a gasar zakarun Turai a ranar 15 ga Satumba 2021 a nasarar 6-3 a kan RB Leipzig . Ya bayyana daga baya cewa mahaifinsa, wanda ke fama da rashin lafiya, ya mutu jim kadan bayan lokacin da ya zira kwallaye.
A ranar 10 ga watan Yunin 2023, an zaba shi a cikin sahun farawa na Manchester City a wasan karshe na gasar zakarun Turai da Inter Milan, <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> wanda kulob dinsa ya lashe 1-0 don kammala wasan uku na nahiyar. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Wata daya bayan haka, a ranar 29 ga Yuli, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2027.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
A ranar 28 ga Satumba 2023, Aké ya zama kyaftin din Manchester City a karo na farko a wasan 0-1 da aka yi da [[Newcastle United FC|Newcastle United]] a zagaye na uku na gasar cin Kofin EFL. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
Aké ya wakilci Netherlands a kowane matakin matasa tun lokacin da ya fara buga wasanni 54 a shekara ta 2009. Ya kasance memba na tawagar da ta lashe gasar zakarun Turai ta kasa da shekaru 17 a 2011 da 2012. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
Aké ya kuma cancanci wakiltar [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Ivory Coast|Ivory Coast]] ta hanyar mahaifinsa Moise. <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 31 ga Mayu 2017, ya fara buga wa babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa a wasan sada zumunci da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|Morocco]], waɗanda Netherlands ta doke su da ci 1-2. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Italiya a ranar 4 ga Yuni 2018. Aké ya kasance memba na ƙungiyar Netherlands don gasar UEFA Euro 2020, inda ya buga sau biyu a matsayin wanda ya maye gurbinsa a wasannin rukuni da Ukraine <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> da Austria . <ref>{{Cite web |title=Nathan Aké |url=https://www.11v11.com/players/nathan-ak%c3%a9-240454/ |access-date=31 July 2020 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref>
Aké ya fara dukkan wasannin biyar na Netherlands a [[Kofin Duniya na FIFA 2022|Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2022]] yayin da suka kai wasan kusa da na karshe, inda Argentina ta kori su a wasan kisa. A watan Yunin 2023, ya kasance daga cikin tawagar Netherlands don gasar cin kofin kasashen UEFA ta 2023, inda ya fara a hagu a kan Croatia a wasan kusa da na karshe da Italiya a matsayi na uku.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title="IK ZOU OOK WEL EENS ZO GROOT WILLEN ZIJN" {{!}} NATHAN AKÉ BEANTWOORDT ALLE VRAGEN {{!}} ZAPPSPORT |trans-title="I WOULD LIKE TO BE THAT BIG TOO" {{!}} NATHAN AKÉ ANSWERS ALL QUESTIONS {{!}} ZAPPSPORT |url=https://www.youtube.com/watch?v=g9W7ys6EwMM&t=15s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[Zappsport]] |language=nl |via=YouTube}}</ref> A ranar 29 ga Mayu 2024, an ambaci Ake a cikin tawagar Netherlands don UEFA Euro 2024 . <ref>{{Cite web |title=Nathan Aké |url=https://www.11v11.com/players/nathan-ak%c3%a9-240454/ |access-date=31 July 2020 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref>
== Hanyar wasa ==
An yaba wa Ake saboda sauye-sauyensa, wucewa, karatun wasan, ikon yin wasa a [[Mai buga baya|cikakken baya]], tsakiya, da kuma [[Mai buga tsakiya|tsakiya na tsakiya]], wanda aka danganta shi da kyakkyawan aiki, ƙwarewa da fasaha mai basira. Kwanciyar hankali a kan kwallon da bayyanarsa sun haifar da kwatanta da tsohon dan wasan Holland Ruud Gullit . <ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Netherlands TEAM TALK ft. GAKPO, AKÉ, SIMONS & WEGHORST {{!}} EURO 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ziji8N3NylE&t=12s |access-date=7 June 2025 |publisher=[[UEFA]] |language=nl |via=YouTube}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
c1rsht458ig8nz873oakdf9pmy91e6e
Rikicin fyade na Scotland
0
123908
823079
749852
2026-04-20T16:55:12Z
Pharouqenr
25549
823079
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rape Crisis Scotland''' (RCS) ƙungiya ce mai ba da agaji wacce ke ba da Taimako rikicin fyade na ƙasa da tallafin imel ga duk wanda ya shafi tashin hankali na jima'i, ba tare da la'akari da lokacin ko yadda ya faru ba.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Akwai cibiyoyin gida masu zaman kansu 17 a Scotland waɗanda membobin RCS ne.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Ayyuka ==
Saduwa tare da cibiyoyin yawanci yana faruwa ta hanyoyi daban-daban, galibi ta wayar da rubutu. Rape Crisis Movement ya fara ne a cikin 1970s kuma akwai cibiyoyin Rape Crisin a Ingila da Wales. Kasancewar Cibiyoyin Rikicin Rape yana ba mata damar yin magana game da abubuwan da suka samu na cin zarafin jima'i.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland yana ba da horo na Equally Safe in Higher Education (ESHE) Toolkit ga ma'aikata a kwalejoji da jami'o'i a duk faɗin Scotland tare da haɗin gwiwar Cibiyoyin Rikicin Rope na gida, da sauran kungiyoyin Rikicin Jender-Based.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref><ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Tarihi ==
Cibiyoyin rikicin fyade guda biyu na farko a Scotland sun buɗe a Glasgow a 1976 da kuma a Edinburgh a 1978. <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Cibiyar Glasgow ta yi iƙirarin kasancewa cibiyar gudana mafi tsawo a Burtaniya.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref> Da farko sun dogara da masu sa kai, gudummawar sa kai ƙananan tallafi, amma yanzu suna jan hankalin wasu kudade daga Gwamnatin Scotland <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
A cikin 2018-19, mutane 5750 sun sami tallafi da / ko bayanai daga cibiyoyin rikicin fyade 17 a Scotland - hauhawar sama da 13% daga shekarar da ta gabata <ref name=":2">{{Cite web |last=Rape Crisis Scotland |title=Annual report 2018-19 |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/publications/1575640991_RCS-Annual-report-2018-2019-6.pdf}}</ref> 92% na masu amfani da sabis ɗin mata Ni ma suka tsira daga tashin hankali na jima'i. An bayar da rahoton karuwar yawan mata da ke bayar da rahoton cin zarafin jima'i a yayin da aka yi motsi na Me Too <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland ya sami ƙarin tallafi kuma ya raba £ 4.5m na tallafin Gwamnatin Scotland tare da taimakon Mata na Scotland a cikin 2021 <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
Yanayin kasa yana da mahimmanci ga aikin cibiyoyin. Hukuncin shari'ar Scotland na 'ba a tabbatar da shi ba' da kuma buƙatu daban-daban don tabbatarwa ana zaton suna da tasiri sosai a kan fyade da cin zarafin jima'i, wanda ke haifar da raguwar tuhuma da yanke hukunci.[1][undefined] Rape Crisis Scotland yaƙin neman zaɓe don kawo ƙarshen hukuncin da ba a tabbatar da shi ba da kuma kawar da abin da ake buƙata. Rikicin Rape Scotland yana da hannu tare da Shirin Shari'o'in Mata na Scotland wanda ke kallon yadda hukunce-hukuncen shari'a zasu iya zama daban da alƙalin ya karɓi hangen nesa na mata. [3][4] Shirin Advocacy na Kasa yana tallafawa mutane da ke la'akari da bayar da rahoton cin zarafin jima'i ga 'yan sanda.[undefined][2]
== Manazarta ==
4qk9zgtb3x1u0e6n1y48as1b6w5xzmd
823080
823079
2026-04-20T16:55:30Z
Pharouqenr
25549
823080
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rikicin fyade na Scotland''' (RCS) ƙungiya ce mai ba da agaji wacce ke ba da Taimako rikicin fyade na ƙasa da tallafin imel ga duk wanda ya shafi tashin hankali na jima'i, ba tare da la'akari da lokacin ko yadda ya faru ba.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Akwai cibiyoyin gida masu zaman kansu 17 a Scotland waɗanda membobin RCS ne.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Ayyuka ==
Saduwa tare da cibiyoyin yawanci yana faruwa ta hanyoyi daban-daban, galibi ta wayar da rubutu. Rape Crisis Movement ya fara ne a cikin 1970s kuma akwai cibiyoyin Rape Crisin a Ingila da Wales. Kasancewar Cibiyoyin Rikicin Rape yana ba mata damar yin magana game da abubuwan da suka samu na cin zarafin jima'i.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland yana ba da horo na Equally Safe in Higher Education (ESHE) Toolkit ga ma'aikata a kwalejoji da jami'o'i a duk faɗin Scotland tare da haɗin gwiwar Cibiyoyin Rikicin Rope na gida, da sauran kungiyoyin Rikicin Jender-Based.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref><ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Tarihi ==
Cibiyoyin rikicin fyade guda biyu na farko a Scotland sun buɗe a Glasgow a 1976 da kuma a Edinburgh a 1978. <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Cibiyar Glasgow ta yi iƙirarin kasancewa cibiyar gudana mafi tsawo a Burtaniya.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref> Da farko sun dogara da masu sa kai, gudummawar sa kai ƙananan tallafi, amma yanzu suna jan hankalin wasu kudade daga Gwamnatin Scotland <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
A cikin 2018-19, mutane 5750 sun sami tallafi da / ko bayanai daga cibiyoyin rikicin fyade 17 a Scotland - hauhawar sama da 13% daga shekarar da ta gabata <ref name=":2">{{Cite web |last=Rape Crisis Scotland |title=Annual report 2018-19 |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/publications/1575640991_RCS-Annual-report-2018-2019-6.pdf}}</ref> 92% na masu amfani da sabis ɗin mata Ni ma suka tsira daga tashin hankali na jima'i. An bayar da rahoton karuwar yawan mata da ke bayar da rahoton cin zarafin jima'i a yayin da aka yi motsi na Me Too <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland ya sami ƙarin tallafi kuma ya raba £ 4.5m na tallafin Gwamnatin Scotland tare da taimakon Mata na Scotland a cikin 2021 <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
Yanayin kasa yana da mahimmanci ga aikin cibiyoyin. Hukuncin shari'ar Scotland na 'ba a tabbatar da shi ba' da kuma buƙatu daban-daban don tabbatarwa ana zaton suna da tasiri sosai a kan fyade da cin zarafin jima'i, wanda ke haifar da raguwar tuhuma da yanke hukunci.[1][undefined] Rape Crisis Scotland yaƙin neman zaɓe don kawo ƙarshen hukuncin da ba a tabbatar da shi ba da kuma kawar da abin da ake buƙata. Rikicin Rape Scotland yana da hannu tare da Shirin Shari'o'in Mata na Scotland wanda ke kallon yadda hukunce-hukuncen shari'a zasu iya zama daban da alƙalin ya karɓi hangen nesa na mata. [3][4] Shirin Advocacy na Kasa yana tallafawa mutane da ke la'akari da bayar da rahoton cin zarafin jima'i ga 'yan sanda.[undefined][2]
== Manazarta ==
r9c59hjnsvahiiuea55rkpv83827091
823081
823080
2026-04-20T16:55:49Z
Pharouqenr
25549
823081
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rikicin fyade na Scotland''' (RCS) ƙungiya ce mai ba da agaji wacce ke ba da Taimako rikicin fyade na ƙasa da tallafin imel ga duk wanda ya shafi tashin hankali na jima'i, ba tare da la'akari da lokacin ko yadda ya faru ba.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Akwai cibiyoyin gida masu zaman kansu 17 a Scotland waɗanda membobin RCS ne.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Ayyuka ==
Saduwa tare da cibiyoyin yawanci yana faruwa ta hanyoyi daban-daban, galibi ta wayar da rubutu. Rape Crisis Movement ya fara ne a cikin 1970s kuma akwai cibiyoyin Rape Crisin a Ingila da Wales. Kasancewar Cibiyoyin Rikicin Rape yana ba mata damar yin magana game da abubuwan da suka samu na cin zarafin jima'i.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland yana ba da horo na Equally Safe in Higher Education (ESHE) Toolkit ga ma'aikata a kwalejoji da jami'o'i a duk faɗin Scotland tare da haɗin gwiwar Cibiyoyin Rikicin Rope na gida, da sauran kungiyoyin Rikicin Jender-Based.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref><ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Tarihi ==
Cibiyoyin rikicin fyade guda biyu na farko a Scotland sun buɗe a Glasgow a 1976 da kuma a Edinburgh a 1978. <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Cibiyar Glasgow ta yi iƙirarin kasancewa cibiyar gudana mafi tsawo a Burtaniya.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref> Da farko sun dogara da masu sa kai, gudummawar sa kai ƙananan tallafi, amma yanzu suna jan hankalin wasu kudade daga Gwamnatin Scotland <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
A cikin 2018-19, mutane 5750 sun sami tallafi da / ko bayanai daga cibiyoyin rikicin fyade 17 a Scotland - hauhawar sama da 13% daga shekarar da ta gabata <ref name=":2">{{Cite web |last=Rape Crisis Scotland |title=Annual report 2018-19 |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/publications/1575640991_RCS-Annual-report-2018-2019-6.pdf}}</ref> 92% na masu amfani da sabis ɗin mata Ni ma suka tsira daga tashin hankali na jima'i. An bayar da rahoton karuwar yawan mata da ke bayar da rahoton cin zarafin jima'i a yayin da aka yi motsi na Me Too <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland ya sami ƙarin tallafi kuma ya raba £ 4.5m na tallafin Gwamnatin Scotland tare da taimakon Mata na Scotland a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
Yanayin kasa yana da mahimmanci ga aikin cibiyoyin. Hukuncin shari'ar Scotland na 'ba a tabbatar da shi ba' da kuma buƙatu daban-daban don tabbatarwa ana zaton suna da tasiri sosai a kan fyade da cin zarafin jima'i, wanda ke haifar da raguwar tuhuma da yanke hukunci.[1][undefined] Rape Crisis Scotland yaƙin neman zaɓe don kawo ƙarshen hukuncin da ba a tabbatar da shi ba da kuma kawar da abin da ake buƙata. Rikicin Rape Scotland yana da hannu tare da Shirin Shari'o'in Mata na Scotland wanda ke kallon yadda hukunce-hukuncen shari'a zasu iya zama daban da alƙalin ya karɓi hangen nesa na mata. [3][4] Shirin Advocacy na Kasa yana tallafawa mutane da ke la'akari da bayar da rahoton cin zarafin jima'i ga 'yan sanda.[undefined][2]
== Manazarta ==
ho6h66khw9vaw9mjypbhhkw7e3gbv7i
823082
823081
2026-04-20T16:56:08Z
Pharouqenr
25549
823082
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rikicin fyade na Scotland''' (RCS) ƙungiya ce mai ba da agaji wacce ke ba da Taimako rikicin fyade na ƙasa da tallafin imel ga duk wanda ya shafi tashin hankali na jima'i, ba tare da la'akari da lokacin ko yadda ya faru ba.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Akwai cibiyoyin gida masu zaman kansu 17 a Scotland waɗanda membobin RCS ne.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Ayyuka ==
Saduwa tare da cibiyoyin yawanci yana faruwa ta hanyoyi daban-daban, galibi ta wayar da rubutu. Rape Crisis Movement ya fara ne a cikin 1970s kuma akwai cibiyoyin Rape Crisin a Ingila da Wales. Kasancewar Cibiyoyin Rikicin Rape yana ba mata damar yin magana game da abubuwan da suka samu na cin zarafin jima'i.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland yana ba da horo na Equally Safe in Higher Education (ESHE) Toolkit ga ma'aikata a kwalejoji da jami'o'i a duk faɗin Scotland tare da haɗin gwiwar Cibiyoyin Rikicin Rope na gida, da sauran kungiyoyin Rikicin Jender-Based.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref><ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Tarihi ==
Cibiyoyin rikicin fyade guda biyu na farko a Scotland sun buɗe a Glasgow a 1976 da kuma a Edinburgh a 1978. <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Cibiyar Glasgow ta yi iƙirarin kasancewa cibiyar gudana mafi tsawo a Burtaniya.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref> Da farko sun dogara da masu sa kai, gudummawar sa kai ƙananan tallafi, amma yanzu suna jan hankalin wasu kudade daga Gwamnatin Scotland <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
A cikin 2018-19, mutane 5750 sun sami tallafi da / ko bayanai daga cibiyoyin rikicin fyade 17 a Scotland - hauhawar sama da 13% daga shekarar da ta gabata <ref name=":2">{{Cite web |last=Rape Crisis Scotland |title=Annual report 2018-19 |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/publications/1575640991_RCS-Annual-report-2018-2019-6.pdf}}</ref> 92% na masu amfani da sabis ɗin mata Ni ma suka tsira daga tashin hankali na jima'i. An bayar da rahoton karuwar yawan mata da ke bayar da rahoton cin zarafin jima'i a yayin da aka yi motsi na Me Too <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland ya sami ƙarin tallafi kuma ya raba £ 4.5m na tallafin Gwamnatin Scotland tare da taimakon Mata na Scotland a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
Yanayin kasa yana da mahimmanci ga aikin cibiyoyin. Hukuncin shari'ar Scotland na 'ba a tabbatar da shi ba' da kuma buƙatu daban-daban don tabbatarwa ana zaton suna da tasiri sosai a kan fyade da cin zarafin jima'i, wanda ke haifar da raguwar tuhuma da yanke hukunci. Rape Crisis Scotland yaƙin neman zaɓe don kawo ƙarshen hukuncin da ba a tabbatar da shi ba da kuma kawar da abin da ake buƙata. Rikicin Rape Scotland yana da hannu tare da Shirin Shari'o'in Mata na Scotland wanda ke kallon yadda hukunce-hukuncen shari'a zasu iya zama daban da alƙalin ya karɓi hangen nesa na mata. [3][4] Shirin Advocacy na Kasa yana tallafawa mutane da ke la'akari da bayar da rahoton cin zarafin jima'i ga 'yan sanda.[undefined][2]
== Manazarta ==
svjhh55mbg6z228w389v84379xl97si
823083
823082
2026-04-20T16:56:24Z
Pharouqenr
25549
823083
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rikicin fyade na Scotland''' (RCS) ƙungiya ce mai ba da agaji wacce ke ba da Taimako rikicin fyade na ƙasa da tallafin imel ga duk wanda ya shafi tashin hankali na jima'i, ba tare da la'akari da lokacin ko yadda ya faru ba.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Akwai cibiyoyin gida masu zaman kansu 17 a Scotland waɗanda membobin RCS ne.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Ayyuka ==
Saduwa tare da cibiyoyin yawanci yana faruwa ta hanyoyi daban-daban, galibi ta wayar da rubutu. Rape Crisis Movement ya fara ne a cikin 1970s kuma akwai cibiyoyin Rape Crisin a Ingila da Wales. Kasancewar Cibiyoyin Rikicin Rape yana ba mata damar yin magana game da abubuwan da suka samu na cin zarafin jima'i.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland yana ba da horo na Equally Safe in Higher Education (ESHE) Toolkit ga ma'aikata a kwalejoji da jami'o'i a duk faɗin Scotland tare da haɗin gwiwar Cibiyoyin Rikicin Rope na gida, da sauran kungiyoyin Rikicin Jender-Based.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref><ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Tarihi ==
Cibiyoyin rikicin fyade guda biyu na farko a Scotland sun buɗe a Glasgow a 1976 da kuma a Edinburgh a 1978. <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Cibiyar Glasgow ta yi iƙirarin kasancewa cibiyar gudana mafi tsawo a Burtaniya.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref> Da farko sun dogara da masu sa kai, gudummawar sa kai ƙananan tallafi, amma yanzu suna jan hankalin wasu kudade daga Gwamnatin Scotland <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
A cikin 2018-19, mutane 5750 sun sami tallafi da / ko bayanai daga cibiyoyin rikicin fyade 17 a Scotland - hauhawar sama da 13% daga shekarar da ta gabata <ref name=":2">{{Cite web |last=Rape Crisis Scotland |title=Annual report 2018-19 |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/publications/1575640991_RCS-Annual-report-2018-2019-6.pdf}}</ref> 92% na masu amfani da sabis ɗin mata Ni ma suka tsira daga tashin hankali na jima'i. An bayar da rahoton karuwar yawan mata da ke bayar da rahoton cin zarafin jima'i a yayin da aka yi motsi na Me Too <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland ya sami ƙarin tallafi kuma ya raba £ 4.5m na tallafin Gwamnatin Scotland tare da taimakon Mata na Scotland a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
Yanayin kasa yana da mahimmanci ga aikin cibiyoyin. Hukuncin shari'ar Scotland na 'ba a tabbatar da shi ba' da kuma buƙatu daban-daban don tabbatarwa ana zaton suna da tasiri sosai a kan fyade da cin zarafin jima'i, wanda ke haifar da raguwar tuhuma da yanke hukunci. Rape Crisis Scotland yaƙin neman zaɓe don kawo ƙarshen hukuncin da ba a tabbatar da shi ba da kuma kawar da abin da ake buƙata. Rikicin Rape Scotland yana da hannu tare da Shirin Shari'o'in Mata na Scotland wanda ke kallon yadda hukunce-hukuncen shari'a zasu iya zama daban da alƙalin ya karɓi hangen nesa na mata. [3][4] Shirin Advocacy na Kasa yana tallafawa mutane da ke la'akari da bayar da rahoton cin zarafin jima'i ga 'yan sanda.
== Manazarta ==
19bqowuvjrwwr4rb13eoedlo7434guy
823084
823083
2026-04-20T16:56:40Z
Pharouqenr
25549
823084
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rikicin fyade na Scotland''' (RCS) ƙungiya ce mai ba da agaji wacce ke ba da Taimako rikicin fyade na ƙasa da tallafin imel ga duk wanda ya shafi tashin hankali na jima'i, ba tare da la'akari da lokacin ko yadda ya faru ba.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Akwai cibiyoyin gida masu zaman kansu 17 a Scotland waɗanda membobin RCS ne.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Ayyuka ==
Saduwa tare da cibiyoyin yawanci yana faruwa ta hanyoyi daban-daban, galibi ta wayar da rubutu. Rape Crisis Movement ya fara ne a cikin 1970s kuma akwai cibiyoyin Rape Crisin a Ingila da Wales. Kasancewar Cibiyoyin Rikicin Rape yana ba mata damar yin magana game da abubuwan da suka samu na cin zarafin jima'i.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland yana ba da horo na Equally Safe in Higher Education (ESHE) Toolkit ga ma'aikata a kwalejoji da jami'o'i a duk faɗin Scotland tare da haɗin gwiwar Cibiyoyin Rikicin Rope na gida, da sauran kungiyoyin Rikicin Jender-Based.<ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref><ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Tarihi ==
Cibiyoyin rikicin fyade guda biyu na farko a Scotland sun buɗe a Glasgow a 1976 da kuma a Edinburgh a 1978. <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref> Cibiyar Glasgow ta yi iƙirarin kasancewa cibiyar gudana mafi tsawo a Burtaniya.<ref name=":0">{{Cite web |title=Our history |url=https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045606/https://www.glasgowclyderapecrisis.org.uk/content/history/ |archive-date=14 May 2021 |access-date=2021-03-05 |website=Glasgow and Clyde Rape Crisis}}</ref> Da farko sun dogara da masu sa kai, gudummawar sa kai ƙananan tallafi, amma yanzu suna jan hankalin wasu kudade daga Gwamnatin Scotland <ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
A cikin 2018-19, mutane 5750 sun sami tallafi da / ko bayanai daga cibiyoyin rikicin fyade 17 a Scotland - hauhawar sama da 13% daga shekarar da ta gabata <ref name=":2">{{Cite web |last=Rape Crisis Scotland |title=Annual report 2018-19 |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/publications/1575640991_RCS-Annual-report-2018-2019-6.pdf}}</ref> 92% na masu amfani da sabis ɗin mata Ni ma suka tsira daga tashin hankali na jima'i. An bayar da rahoton karuwar yawan mata da ke bayar da rahoton cin zarafin jima'i a yayin da aka yi motsi na Me Too <ref>{{Cite web |title=Working to end sexual violence |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/ |access-date=2021-03-05 |website=Rape Crisis Scotland}}</ref>
Rikicin Rape Scotland ya sami ƙarin tallafi kuma ya raba £ 4.5m na tallafin Gwamnatin Scotland tare da taimakon Mata na Scotland a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=What RCS does |url=https://www.rapecrisisscotland.org.uk/about-what/}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
Yanayin kasa yana da mahimmanci ga aikin cibiyoyin. Hukuncin shari'ar Scotland na 'ba a tabbatar da shi ba' da kuma buƙatu daban-daban don tabbatarwa ana zaton suna da tasiri sosai a kan fyade da cin zarafin jima'i, wanda ke haifar da raguwar tuhuma da yanke hukunci. Rape Crisis Scotland yaƙin neman zaɓe don kawo ƙarshen hukuncin da ba a tabbatar da shi ba da kuma kawar da abin da ake buƙata. Rikicin Rape Scotland yana da hannu tare da Shirin Shari'o'in Mata na Scotland wanda ke kallon yadda hukunce-hukuncen shari'a zasu iya zama daban da alƙalin ya karɓi hangen nesa na mata. Shirin Advocacy na Kasa yana tallafawa mutane da ke la'akari da bayar da rahoton cin zarafin jima'i ga 'yan sanda.
== Manazarta ==
i7no20yxq83at956ivraie6tt1turqh
Joe Exotic
0
124682
823512
814416
2026-04-21T10:48:28Z
Yusuf Shehu
44191
823512
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Joseph Allen Maldonado''' (''An haife shi'' a ranar 5 ga Maris, 1963), wanda aka fi sani da Joe Exotic kuma ana kiransa "The Tiger King", ɗan jarida ne kuma ɗan kasuwa na Amurka wanda ke gudanar da Babban Wynnewood Exotic Animal Park (wanda aka fi sani le G.W. Zoo, Tiger King Park kuma tsohon Garold Wayne Exotic animal Memorial Park) a Wynne Wood, Oklahoma, daga shekarar 1999 zuwa 2018.
An haife shi a Kansas, Exotic da iyalinsa sun koma Texas, inda ya shiga Makarantar Sakandare ta Pilot Point . <ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> Bayan kammala karatunsa, Exotic ya yi aiki a takaice a matsayin shugaban 'yan sanda a Eastvale. Daga nan sai ya bude kantin sayar da dabbobi tare da ɗan'uwansa, amma bayan mutuwar ɗan'uwaninsa a 1997, Exotic ya sayar da kantin kuma ya kafa G.W. Zoo. A lokacin da yake darektan a can, ya kuma gudanar da wasan kwaikwayo na sihiri da abubuwan da suka faru a wurare a duk faɗin Amurka, ya dauki bakuncin wasan kwaikwayo na kan layi, kuma ya yi aiki tare da furodusa Rick Kirkham don ƙirƙirar jerin shirye-shiryen talabijin na gaskiya game da kansa, amma wannan ƙoƙari na ƙarshe ya ƙare lokacin da aka lalata mafi yawan hotunan a cikin wuta a cikin 2015. A cikin 2016, Exotic ya gudu a matsayin mai zaman kansa a cikin Zaben shugaban kasa na 2016, yana samun kulawa a matsayin sabon dan takara saboda halinsa mai ban sha'awa da salon yakin neman zabe.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
Exotic ya bar G.W. Zoo a watan Yunin 2018 kuma an kama shi watanni uku bayan haka bisa zargin hayar mutane biyu don kashe wanda ya kafa Big Cat Rescue Carole Baskin, wanda yake da rikici mai rikitarwa. A cikin 2019, an yanke wa Exotic hukunci kuma an yanke masa hukuncin shekaru 22 a kurkuku a kan tuhume-tuhumen tarayya 17 na cin zarafin dabbobi da kuma laifuka biyu na yunkurin [[Kisan kwangila|kisan kai don haya]] makircin kashe Baskin.<ref name="TWP" /> A cikin 2021, ya yi aiki tare da lauya John Michael Phillips don gabatar da ƙuduri don sabon shari'a, kuma a ranar 15 ga Yuli, 2021, kotun daukaka kara ta Amurka ta yanke hukuncin cewa an yi la'akari da hukuncin da aka yi wa yunkurin kisan kai guda biyu ba daidai ba. Kotun shari'a ta rage hukuncinsa da shekara 1, ta sake yanke masa hukuncin zuwa shekaru 21 a ƙarshen Janairu 2022. A cikin 2023, Exotic ya sanar da takararsa a [[Zaɓen shugaban ƙasar Amurka a 2024|Zaben shugaban kasa na 2024]] a matsayin dan jam'iyyar Democrat.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
Exotic ya kasance mai matukar zargi, musamman ga jayayya da ke kewaye da rikici da Baskin da kuma kula da dabbobi a G.W. Zoo.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> An nuna Exotic a cikin shirye-shirye da yawa, gami da jerin [[Netflix]] Tiger King (2020-2021), wani shirin game da aikin Exotic kamar mai kula da namun daji da kuma rikici da Baskin. Nasarar kakar wasa ta farko ta Tiger King a cikin kulle-kulle na COVID-19 a duniya ya haifar da karɓar hankali ga Exotic akan kafofin sada zumunta da kuma karfafawa da yawa na intanet. Exotic kuma ya bayyana a cikin shirye-shiryen Louis Theroux guda biyu, Amurka's Most Dangerous Pets (2011) da Shooting Joe Exotic (2021). Wani wasan kwaikwayo na talabijin wanda ya dogara da dangantakar da ke tsakanin Carole Baskin da Joe Exotic da ake kira Joe vs. Carole an watsa shi a kan Peacock a ranar 3 ga Maris, 2022.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Joe Exotic Joseph Allen Schreibvogel a Garden City, Kansas, a ranar 5 ga Maris, 1963, <ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref> ga iyayen Francis (1932-2021) da Shirley Schreibvegel (1934-2019).<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> Schreibvogels suna da wasu yara huɗu: Tamara, Pamela, Yarri, da Garold "G.W. Wayne".
Iyalin Schreibvogel sun koma [[Texas]], inda aka yi wa Exotic rajista a Makarantar Sakandare ta Pilot Point . <ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> Bayan kammala karatunsa daga makarantar sakandare, ya shiga sashen 'yan sanda na Eastvale kuma an kara shi zuwa shugaban karamin sashen a shekarar 1982.<ref name=":0">{{Cite web |last=Reigstad |first=Leif |date=March 13, 2019 |title=Joe Exotic: A Dark Journey into the World of a Man Gone Wild |url=https://www.texasmonthly.com/articles/joe-exotic-a-dark-journey-into-the-world-of-a-man-gone-wild/ |access-date=March 27, 2020 |website=[[Texas Monthly]] |language=en}}</ref> An bayyana shi ga iyayensa a matsayin ɗan luwaɗi daga ɗan'uwansa Yarri, kuma a mayar da martani mahaifin su ya girgiza hannunsa kuma ya yi alkawarin ba zai zo jana'izarsa ba.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref> Exotic ya ce ya ji mummunan rauni a shekarar 1985 lokacin da ya fadi jirgin ruwan 'yan sanda a cikin gada, kodayake ikirarinsa game da fashewar ya canza a tsawon lokaci: A cikin 2019, ya gaya wa Texas Monthly cewa lamarin yunkurin kashe kansa ne, <ref name=":0" /> amma ya gaya wa The Dallas Morning News a cikin 1997 cewa an tilasta shi daga hanya ta hanyar motar da ba a san ta ba yayin binciken miyagun ƙwayoyi.<ref name="DMN_3Apr20" /> Binciken 2019 da mujallar New York ta yi, wanda ya haɗa da tambayoyin 'yan uwa da mazauna yankin da suka san shi a lokacin, sun kasa samun duk wanda zai iya tunawa da irin wannan taron da ke faruwa, kodayake ya gabatar da hoto wanda ke nuna motar da ta lalace a matsayin shaida.
== Ayyuka ==
=== Dabbobi ===
Ba da daɗewa ba bayan hatsarin mota, Exotic ya koma West Palm Beach, Florida, kuma ya gudanar da kantin sayar da dabbobi. Wani aboki wanda ya yi aiki a wurin shakatawa na safari ya kawo jariri zakuna zuwa gidan maƙwabcinsa kuma ya bar Exotic ta kula da su. Exotic ya ba da waɗannan abubuwan tare da karfafa shi ya yi aiki tare da dabbobi.
Exotic ya koma Texas kuma ya yi aiki a ayyuka daban-daban kafin ya buɗe shagon dabbobi tare da ɗan'uwansa "G.W". , wanda ya raba ƙaunar Exotic ga dabbobi, a Arlington, Texas, a cikin 1986. <ref name=":0"/> A shekara ta 1997, bayan rufe shagon dabbobi na farko da buɗe sabon da ke kusa, Exotic ya shiga rikici tare da jami'an Arlington game da maimaita keta ka'idoji don kayan ado da alamu: Ya kasance yana rataye alamun girman kai na gay kamar tutar Amurka tare da layin bakan gizo a cikin windows na shagon, kuma ya zargi masu binciken birni da homophobia da kuma yin niyya da kasuwancin saboda yanayin jima'i. A shekara ta 1997, an kashe ɗan'uwansa a hatsarin mota, kuma Exotic ya sayar da shagon dabbobi kuma ya sayi gonar {{Convert|16|acre}}(6.5 Oklahoma tare da iyayensa.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="DMN_3Apr20" /> Shekaru biyu bayan mutuwar ɗan'uwansa, an buɗe gonar a matsayin Garold Wayne Exotic Animal Memorial Park don keɓewa ga ɗan'uwanta. Biyu daga cikin dabbobi na Wayne sune mazaunan farko na gidan zoo.<ref name=":0" />
A shekara ta 2002, neman samun kudi don ciyar da dabbobi masu girma, Exotic ya yi haɗin gwiwa tare da mai sihiri mai tafiya don samarwa da kuma kula da tigers a lokacin mafarki. Kwarewar ta koya wa Exotic cewa wasan kwaikwayo na sihiri na tafiya na iya zama mai fa'ida, kuma bayan ya rabu da mai sihiri, ya fara nuna kansa kuma ya karɓi "Joe Exotic" a matsayin sunansa na mataki. Ba da daɗewa ba ya gano cewa masu halarta za su biya dabbobi kuma su ɗauki hoton su tare da 'ya'yan tiger, kuma waɗannan ayyukan galibi sun fi samun riba fiye da wasan kwaikwayo na sihiri da kansa. Ayyukansa na sihiri sun samo asali ne a cikin abubuwan da suka faru kuma ya fara kiwon cats dinsa don tabbatar da cewa ana samun 'ya'yan ko'ina. Kudin da ya samu ya ba shi damar kara yawan manya a wurin shakatawa kuma ya ciyar da su. Don amfana da halin da yake ciki, Exotic ya fara nunawa sosai, yana sanye da tufafi masu ban sha'awa da kayan ado kuma yana karɓar alamar kasuwancinsa mai launin shuɗi.
Exotic ya yi aiki a matsayin mai shi da kuma mai gudanar da G.W. Zoo sama da shekaru 20. Ya bar gidan namun daji a ranar 18 ga Yuni, 2018, watanni uku kafin kama shi.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> A cikin 2021, Exotic ya bayyana cewa duk ra'ayinsa game da dabbobi da aka tsare ya canza yayin da yake cikin kurkuku, kuma yanzu ya yi imanin cewa "babu wata dabba da ke cikin cage". Ya kuma ce ba zai taba samun gidan zoo ba idan ya san abin da rayuwa a cikin gida yake kamar shekaru 20 da suka gabata.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
=== Waƙoƙi ===
A lokacin aikinsa a matsayin mai gidan zoo, Exotic ya kasance mai son mawaƙa na ƙasar, kodayake wasu sun rubuta waƙoƙin da aka ba shi. A karkashin ikirarin samun kiɗa don shirin talabijin na gaskiya, Exotic ya ba da izinin Waƙoƙin ƙasar daga wasu masu fasaha, tare da gudummawar kirkirarsa da aka ruwaito ta iyakance ga ba da shawarar batutuwan waƙa da raira wasu muryoyin goyon baya. Ya samar da bidiyon kiɗa don waƙoƙin kuma ya sanya su a tashar YouTube, yana nuna kansa a matsayin babban mai wasan kwaikwayo kuma yana ɗaukar cikakken yabo ga kiɗa, wanda ake zargin ba tare da ya sanar da ainihin masu fasaha ba.<ref name="Slate">{{Cite web |last=Adams |first=Sam |date=March 27, 2020 |title=Behind the Music of the Tiger King |url=https://slate.com/culture/2020/03/netflixs-tiger-king-joe-exotics-music-isnt-even-by-joe-exotic.html |access-date=April 8, 2020 |website=[[Slate (magazine)|Slate]]}}</ref> Ɗaya daga cikin sanannun waƙoƙin Exotic shine "Na ga Tiger", wanda aka nuna a cikin Tiger King kuma ƙungiyoyi da masu fasaha da yawa sun rufe shi.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
Kundin studio guda biyu na Exotic, I Saw a Tiger (2014) da Star Struck (2015), an nuna su a cikin Tiger King episode "Not Your Average Joe". A watan Afrilu na shekara ta 2023 an saki "Abokai Mafi Kyawun", na farko daga Jungle Rhapsody: A Tiger King Experience - Kundin studio na uku na Exotic wanda aka rubuta a wani bangare a Kurkukun tarayya kuma JT Barnett, Jonathan Hay da William Moseley ne suka samar da shi.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
=== Bayyanawa a cikin shirye-shirye ===
[[Fayil:Joe_Exotic_Tornado.png|thumb|Baƙon a cikin 2016, a gaban Guguwar Katie-Wynnewood EF4]]
Jerin shirye-shiryen Netflix Tiger King: Murder, Mayhem and Madness ya ta'allaka ne akan Exotic da kishiyarsa da Carole Baskin . [undefined][undefined] An saki kakar wasa ta farko ta jerin a watan Maris na 2020, daidai da kullewar COVID-19 a duniya bayan barkewar COVID-19 da Hukumar Lafiya ta Duniya ta rarraba a matsayin annoba. Mako guda bayan fitowar Tiger King, duka jerin da Exotic da kansa sun bazu, tare da yawancin abubuwan intanet game da Exoic da Baskin da aka yi. A cikin wata hira da Netflix a kurkuku, Exotic ya bayyana cewa ya gode wa shahararren kuma an "yi shi da Baskin saga".[1][2]
A watan Yulin 2020, Discovery ta fitar da shirin Surviving Joe Exotic, wanda ke mai da hankali kan dabbobi a G.W. Zoo. Shirin ya ƙunshi tambayoyin da aka yi da Exotic da tsoffin ma'aikatan G.W. Zoo, tare da yin fim din tambayoyin Exotic watanni huɗu kafin a kama shi.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
A watan Afrilu na 2021, Louis Theroux ya fitar da sabon shirin a kan Exotic, mai taken Shooting Joe Exotic , a kan BBC Two a Ingila. Shirin ya ƙunshi hotunan da ba a gani ba na Exotic daga wani shirin da Theroux ya yi a baya da kuma sabbin tambayoyin wasu mutanen da ke da alaƙa da Exotic, gami da ƙungiyar lauyoyin Exotic da Howard da Carole Baskin, 'yar uwarsa da ɗan'uwansa, da kuma yawon shakatawa a kusa da tsohon G.W. Zoo da aka watsar da shi sosai.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1963]]
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
g3i99tdadq29w87jhnktn3ev81dcavf
823513
823512
2026-04-21T10:48:41Z
Yusuf Shehu
44191
823513
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Joseph Allen Maldonado''' (''An haife shi'' a ranar 5 ga Maris, 1963), wanda aka fi sani da Joe Exotic kuma ana kiransa "The Tiger King", ɗan jarida ne kuma ɗan kasuwa na Amurka wanda ke gudanar da Babban Wynnewood Exotic Animal Park (wanda aka fi sani le G.W. Zoo, Tiger King Park kuma tsohon Garold Wayne Exotic animal Memorial Park) a Wynne Wood, Oklahoma, daga shekarar 1999 zuwa 2018.
An haife shi a Kansas, Exotic da iyalinsa sun koma Texas, inda ya shiga Makarantar Sakandare ta Pilot Point . <ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> Bayan kammala karatunsa, Exotic ya yi aiki a takaice a matsayin shugaban 'yan sanda a Eastvale. Daga nan sai ya bude kantin sayar da dabbobi tare da ɗan'uwansa, amma bayan mutuwar ɗan'uwaninsa a shekara ta 1997, Exotic ya sayar da kantin kuma ya kafa G.W. Zoo. A lokacin da yake darektan a can, ya kuma gudanar da wasan kwaikwayo na sihiri da abubuwan da suka faru a wurare a duk faɗin Amurka, ya dauki bakuncin wasan kwaikwayo na kan layi, kuma ya yi aiki tare da furodusa Rick Kirkham don ƙirƙirar jerin shirye-shiryen talabijin na gaskiya game da kansa, amma wannan ƙoƙari na ƙarshe ya ƙare lokacin da aka lalata mafi yawan hotunan a cikin wuta a cikin 2015. A cikin 2016, Exotic ya gudu a matsayin mai zaman kansa a cikin Zaben shugaban kasa na 2016, yana samun kulawa a matsayin sabon dan takara saboda halinsa mai ban sha'awa da salon yakin neman zabe.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
Exotic ya bar G.W. Zoo a watan Yunin 2018 kuma an kama shi watanni uku bayan haka bisa zargin hayar mutane biyu don kashe wanda ya kafa Big Cat Rescue Carole Baskin, wanda yake da rikici mai rikitarwa. A cikin 2019, an yanke wa Exotic hukunci kuma an yanke masa hukuncin shekaru 22 a kurkuku a kan tuhume-tuhumen tarayya 17 na cin zarafin dabbobi da kuma laifuka biyu na yunkurin [[Kisan kwangila|kisan kai don haya]] makircin kashe Baskin.<ref name="TWP" /> A cikin 2021, ya yi aiki tare da lauya John Michael Phillips don gabatar da ƙuduri don sabon shari'a, kuma a ranar 15 ga Yuli, 2021, kotun daukaka kara ta Amurka ta yanke hukuncin cewa an yi la'akari da hukuncin da aka yi wa yunkurin kisan kai guda biyu ba daidai ba. Kotun shari'a ta rage hukuncinsa da shekara 1, ta sake yanke masa hukuncin zuwa shekaru 21 a ƙarshen Janairu 2022. A cikin 2023, Exotic ya sanar da takararsa a [[Zaɓen shugaban ƙasar Amurka a 2024|Zaben shugaban kasa na 2024]] a matsayin dan jam'iyyar Democrat.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
Exotic ya kasance mai matukar zargi, musamman ga jayayya da ke kewaye da rikici da Baskin da kuma kula da dabbobi a G.W. Zoo.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> An nuna Exotic a cikin shirye-shirye da yawa, gami da jerin [[Netflix]] Tiger King (2020-2021), wani shirin game da aikin Exotic kamar mai kula da namun daji da kuma rikici da Baskin. Nasarar kakar wasa ta farko ta Tiger King a cikin kulle-kulle na COVID-19 a duniya ya haifar da karɓar hankali ga Exotic akan kafofin sada zumunta da kuma karfafawa da yawa na intanet. Exotic kuma ya bayyana a cikin shirye-shiryen Louis Theroux guda biyu, Amurka's Most Dangerous Pets (2011) da Shooting Joe Exotic (2021). Wani wasan kwaikwayo na talabijin wanda ya dogara da dangantakar da ke tsakanin Carole Baskin da Joe Exotic da ake kira Joe vs. Carole an watsa shi a kan Peacock a ranar 3 ga Maris, 2022.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Joe Exotic Joseph Allen Schreibvogel a Garden City, Kansas, a ranar 5 ga Maris, 1963, <ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref> ga iyayen Francis (1932-2021) da Shirley Schreibvegel (1934-2019).<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> Schreibvogels suna da wasu yara huɗu: Tamara, Pamela, Yarri, da Garold "G.W. Wayne".
Iyalin Schreibvogel sun koma [[Texas]], inda aka yi wa Exotic rajista a Makarantar Sakandare ta Pilot Point . <ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> Bayan kammala karatunsa daga makarantar sakandare, ya shiga sashen 'yan sanda na Eastvale kuma an kara shi zuwa shugaban karamin sashen a shekarar 1982.<ref name=":0">{{Cite web |last=Reigstad |first=Leif |date=March 13, 2019 |title=Joe Exotic: A Dark Journey into the World of a Man Gone Wild |url=https://www.texasmonthly.com/articles/joe-exotic-a-dark-journey-into-the-world-of-a-man-gone-wild/ |access-date=March 27, 2020 |website=[[Texas Monthly]] |language=en}}</ref> An bayyana shi ga iyayensa a matsayin ɗan luwaɗi daga ɗan'uwansa Yarri, kuma a mayar da martani mahaifin su ya girgiza hannunsa kuma ya yi alkawarin ba zai zo jana'izarsa ba.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref> Exotic ya ce ya ji mummunan rauni a shekarar 1985 lokacin da ya fadi jirgin ruwan 'yan sanda a cikin gada, kodayake ikirarinsa game da fashewar ya canza a tsawon lokaci: A cikin 2019, ya gaya wa Texas Monthly cewa lamarin yunkurin kashe kansa ne, <ref name=":0" /> amma ya gaya wa The Dallas Morning News a cikin 1997 cewa an tilasta shi daga hanya ta hanyar motar da ba a san ta ba yayin binciken miyagun ƙwayoyi.<ref name="DMN_3Apr20" /> Binciken 2019 da mujallar New York ta yi, wanda ya haɗa da tambayoyin 'yan uwa da mazauna yankin da suka san shi a lokacin, sun kasa samun duk wanda zai iya tunawa da irin wannan taron da ke faruwa, kodayake ya gabatar da hoto wanda ke nuna motar da ta lalace a matsayin shaida.
== Ayyuka ==
=== Dabbobi ===
Ba da daɗewa ba bayan hatsarin mota, Exotic ya koma West Palm Beach, Florida, kuma ya gudanar da kantin sayar da dabbobi. Wani aboki wanda ya yi aiki a wurin shakatawa na safari ya kawo jariri zakuna zuwa gidan maƙwabcinsa kuma ya bar Exotic ta kula da su. Exotic ya ba da waɗannan abubuwan tare da karfafa shi ya yi aiki tare da dabbobi.
Exotic ya koma Texas kuma ya yi aiki a ayyuka daban-daban kafin ya buɗe shagon dabbobi tare da ɗan'uwansa "G.W". , wanda ya raba ƙaunar Exotic ga dabbobi, a Arlington, Texas, a cikin 1986. <ref name=":0"/> A shekara ta 1997, bayan rufe shagon dabbobi na farko da buɗe sabon da ke kusa, Exotic ya shiga rikici tare da jami'an Arlington game da maimaita keta ka'idoji don kayan ado da alamu: Ya kasance yana rataye alamun girman kai na gay kamar tutar Amurka tare da layin bakan gizo a cikin windows na shagon, kuma ya zargi masu binciken birni da homophobia da kuma yin niyya da kasuwancin saboda yanayin jima'i. A shekara ta 1997, an kashe ɗan'uwansa a hatsarin mota, kuma Exotic ya sayar da shagon dabbobi kuma ya sayi gonar {{Convert|16|acre}}(6.5 Oklahoma tare da iyayensa.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="DMN_3Apr20" /> Shekaru biyu bayan mutuwar ɗan'uwansa, an buɗe gonar a matsayin Garold Wayne Exotic Animal Memorial Park don keɓewa ga ɗan'uwanta. Biyu daga cikin dabbobi na Wayne sune mazaunan farko na gidan zoo.<ref name=":0" />
A shekara ta 2002, neman samun kudi don ciyar da dabbobi masu girma, Exotic ya yi haɗin gwiwa tare da mai sihiri mai tafiya don samarwa da kuma kula da tigers a lokacin mafarki. Kwarewar ta koya wa Exotic cewa wasan kwaikwayo na sihiri na tafiya na iya zama mai fa'ida, kuma bayan ya rabu da mai sihiri, ya fara nuna kansa kuma ya karɓi "Joe Exotic" a matsayin sunansa na mataki. Ba da daɗewa ba ya gano cewa masu halarta za su biya dabbobi kuma su ɗauki hoton su tare da 'ya'yan tiger, kuma waɗannan ayyukan galibi sun fi samun riba fiye da wasan kwaikwayo na sihiri da kansa. Ayyukansa na sihiri sun samo asali ne a cikin abubuwan da suka faru kuma ya fara kiwon cats dinsa don tabbatar da cewa ana samun 'ya'yan ko'ina. Kudin da ya samu ya ba shi damar kara yawan manya a wurin shakatawa kuma ya ciyar da su. Don amfana da halin da yake ciki, Exotic ya fara nunawa sosai, yana sanye da tufafi masu ban sha'awa da kayan ado kuma yana karɓar alamar kasuwancinsa mai launin shuɗi.
Exotic ya yi aiki a matsayin mai shi da kuma mai gudanar da G.W. Zoo sama da shekaru 20. Ya bar gidan namun daji a ranar 18 ga Yuni, 2018, watanni uku kafin kama shi.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref> A cikin 2021, Exotic ya bayyana cewa duk ra'ayinsa game da dabbobi da aka tsare ya canza yayin da yake cikin kurkuku, kuma yanzu ya yi imanin cewa "babu wata dabba da ke cikin cage". Ya kuma ce ba zai taba samun gidan zoo ba idan ya san abin da rayuwa a cikin gida yake kamar shekaru 20 da suka gabata.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
=== Waƙoƙi ===
A lokacin aikinsa a matsayin mai gidan zoo, Exotic ya kasance mai son mawaƙa na ƙasar, kodayake wasu sun rubuta waƙoƙin da aka ba shi. A karkashin ikirarin samun kiɗa don shirin talabijin na gaskiya, Exotic ya ba da izinin Waƙoƙin ƙasar daga wasu masu fasaha, tare da gudummawar kirkirarsa da aka ruwaito ta iyakance ga ba da shawarar batutuwan waƙa da raira wasu muryoyin goyon baya. Ya samar da bidiyon kiɗa don waƙoƙin kuma ya sanya su a tashar YouTube, yana nuna kansa a matsayin babban mai wasan kwaikwayo kuma yana ɗaukar cikakken yabo ga kiɗa, wanda ake zargin ba tare da ya sanar da ainihin masu fasaha ba.<ref name="Slate">{{Cite web |last=Adams |first=Sam |date=March 27, 2020 |title=Behind the Music of the Tiger King |url=https://slate.com/culture/2020/03/netflixs-tiger-king-joe-exotics-music-isnt-even-by-joe-exotic.html |access-date=April 8, 2020 |website=[[Slate (magazine)|Slate]]}}</ref> Ɗaya daga cikin sanannun waƙoƙin Exotic shine "Na ga Tiger", wanda aka nuna a cikin Tiger King kuma ƙungiyoyi da masu fasaha da yawa sun rufe shi.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
Kundin studio guda biyu na Exotic, I Saw a Tiger (2014) da Star Struck (2015), an nuna su a cikin Tiger King episode "Not Your Average Joe". A watan Afrilu na shekara ta 2023 an saki "Abokai Mafi Kyawun", na farko daga Jungle Rhapsody: A Tiger King Experience - Kundin studio na uku na Exotic wanda aka rubuta a wani bangare a Kurkukun tarayya kuma JT Barnett, Jonathan Hay da William Moseley ne suka samar da shi.<ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
=== Bayyanawa a cikin shirye-shirye ===
[[Fayil:Joe_Exotic_Tornado.png|thumb|Baƙon a cikin 2016, a gaban Guguwar Katie-Wynnewood EF4]]
Jerin shirye-shiryen Netflix Tiger King: Murder, Mayhem and Madness ya ta'allaka ne akan Exotic da kishiyarsa da Carole Baskin . [undefined][undefined] An saki kakar wasa ta farko ta jerin a watan Maris na 2020, daidai da kullewar COVID-19 a duniya bayan barkewar COVID-19 da Hukumar Lafiya ta Duniya ta rarraba a matsayin annoba. Mako guda bayan fitowar Tiger King, duka jerin da Exotic da kansa sun bazu, tare da yawancin abubuwan intanet game da Exoic da Baskin da aka yi. A cikin wata hira da Netflix a kurkuku, Exotic ya bayyana cewa ya gode wa shahararren kuma an "yi shi da Baskin saga".[1][2]
A watan Yulin 2020, Discovery ta fitar da shirin Surviving Joe Exotic, wanda ke mai da hankali kan dabbobi a G.W. Zoo. Shirin ya ƙunshi tambayoyin da aka yi da Exotic da tsoffin ma'aikatan G.W. Zoo, tare da yin fim din tambayoyin Exotic watanni huɗu kafin a kama shi.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=October 18, 2016 |title=Meet The Gay Zookeeper Who's Making A Bid For President |url=https://www.huffpost.com/entry/joe-exotic-gay-president_n_58065ca2e4b0180a36e6a4de |access-date=November 15, 2024 |website=[[HuffPost]] |language=en}}</ref>
A watan Afrilu na 2021, Louis Theroux ya fitar da sabon shirin a kan Exotic, mai taken Shooting Joe Exotic , a kan BBC Two a Ingila. Shirin ya ƙunshi hotunan da ba a gani ba na Exotic daga wani shirin da Theroux ya yi a baya da kuma sabbin tambayoyin wasu mutanen da ke da alaƙa da Exotic, gami da ƙungiyar lauyoyin Exotic da Howard da Carole Baskin, 'yar uwarsa da ɗan'uwansa, da kuma yawon shakatawa a kusa da tsohon G.W. Zoo da aka watsar da shi sosai.<ref>{{Cite web |title=About Joe Exotic |url=https://www.joeexoticusa.com/bio |access-date=2025-12-26 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527150303/https://www.joeexoticusa.com/bio |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1963]]
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
tog993nzo57lkaohfd770wb5oufdoji
Kevin Eiben
0
126928
823381
758657
2026-04-21T08:06:39Z
Pharouqenr
25549
823381
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan [[Canadian football|ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne [[Defensive coordinator|mai kula da tsaron baya]] da kuma [[Linebackers coach|mai horar da 'yan wasan baya]] na ƙungiyar [[Toronto Argonauts]] ta [[Canadian Football League|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada]] (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a [[2001 CFL draft|gasar CFL ta 2001]] kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da [[Hamilton Tiger-Cats]] . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mthbtkw9mhx828dkza1ph31qass0afr
823382
823381
2026-04-21T08:06:49Z
Pharouqenr
25549
823382
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne [[Defensive coordinator|mai kula da tsaron baya]] da kuma [[Linebackers coach|mai horar da 'yan wasan baya]] na ƙungiyar [[Toronto Argonauts]] ta [[Canadian Football League|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada]] (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a [[2001 CFL draft|gasar CFL ta 2001]] kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da [[Hamilton Tiger-Cats]] . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jnjbuvj10akxl2mvlp34v09n4w6bo6o
823383
823382
2026-04-21T08:06:58Z
Pharouqenr
25549
823383
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma [[Linebackers coach|mai horar da 'yan wasan baya]] na ƙungiyar [[Toronto Argonauts]] ta [[Canadian Football League|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada]] (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a [[2001 CFL draft|gasar CFL ta 2001]] kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da [[Hamilton Tiger-Cats]] . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
98ddt9oups70nfsogu7x0d78gyv7ndb
823384
823383
2026-04-21T08:07:09Z
Pharouqenr
25549
823384
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar [[Toronto Argonauts]] ta [[Canadian Football League|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada]] (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a [[2001 CFL draft|gasar CFL ta 2001]] kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da [[Hamilton Tiger-Cats]] . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
e31cxjuz2xppysrhmczevxdz5urawvx
823385
823384
2026-04-21T08:07:20Z
Pharouqenr
25549
823385
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta [[Canadian Football League|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada]] (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a [[2001 CFL draft|gasar CFL ta 2001]] kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da [[Hamilton Tiger-Cats]] . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
tkk3fsbhfcp9931ux5irlcclbw6kxz4
823386
823385
2026-04-21T08:07:30Z
Pharouqenr
25549
823386
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a [[2001 CFL draft|gasar CFL ta 2001]] kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da [[Hamilton Tiger-Cats]] . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ofe6xndi1jztfzlsxpty3ksxzwtlkoa
823387
823386
2026-04-21T08:07:39Z
Pharouqenr
25549
823387
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da [[Hamilton Tiger-Cats]] . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6tyyd5pbmrsgrexrs37ygzond07oehk
823388
823387
2026-04-21T08:07:50Z
Pharouqenr
25549
823388
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar [[Grey Cup]] sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1h0opvweossu4e8ydstbfb2iocah45r
823389
823388
2026-04-21T08:07:59Z
Pharouqenr
25549
823389
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a [[105th Grey Cup|2017]], [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gte2f1xzi2pxu2yoigcvqqs2i7jc02l
823390
823389
2026-04-21T08:08:12Z
Pharouqenr
25549
823390
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a 2017, [[109th Grey Cup|2022]], da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jvg0grrd7jdc526vdtezheuwulirplw
823391
823390
2026-04-21T08:08:26Z
Pharouqenr
25549
823391
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a [[92nd Grey Cup|2004]] da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
p0msgy04w06cddfxs7n05j0wuafoxn7
823392
823391
2026-04-21T08:08:38Z
Pharouqenr
25549
823392
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da [[111th Grey Cup|2024.]] Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1zxhu01uqsxxpz6rzb7loru07remnxh
823393
823392
2026-04-21T08:08:53Z
Pharouqenr
25549
823393
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga [[College football|ƙwallon ƙafa ta kwaleji]] a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
63bnuvgv7tx8187arbcn1m6q8fcpm80
823394
823393
2026-04-21T08:09:04Z
Pharouqenr
25549
823394
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a [[Bucknell Bison football|Bucknell Bison]].
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ijr258y811wy789yu84eithkqk3m2x3
823395
823394
2026-04-21T08:09:18Z
Pharouqenr
25549
823395
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions . <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
7nks7baa1sg3cdppr8cpcgyh8yummkg
823396
823395
2026-04-21T08:09:33Z
Pharouqenr
25549
823396
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
[[File:Kevin_Eiben_in_2005.JPG|left|thumb|Eiben ta sanya hannu kan takardar sa hannu a gefe a shekarar 2005.]]
On February 13, 2003, Eiben became a free agent and re-signed with the Argos on February 20. He played in all 18 games and two playoff games of the 2003 CFL season, primarily on special teams and as a backup linebacker and led the league with 33 special teams tackles. He also achieved his first career quarterback sack and his first career interception.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
paaxgcr86tubt8cst9esz75zmel2kcg
823397
823396
2026-04-21T08:10:03Z
Pharouqenr
25549
823397
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mrb082eswsqpln76gfdyqh5uq4dcw6c
823398
823397
2026-04-21T08:10:21Z
Pharouqenr
25549
823398
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8zst1ybwnlv3h2rf43pnskkitbtnj7h
823399
823398
2026-04-21T08:10:34Z
Pharouqenr
25549
823399
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cjx0byiry6j5ak8dyf9h1zv835y603p
823400
823399
2026-04-21T08:10:49Z
Pharouqenr
25549
823400
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4. <ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9o6uei85c0asbqtznqhdmbsfcxc6mmk
823401
823400
2026-04-21T08:11:06Z
Pharouqenr
25549
823401
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts . <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
iffat1n99ynqzkk7a6qmk5qqm5ps3th
823402
823401
2026-04-21T08:11:26Z
Pharouqenr
25549
823402
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker. <ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mqr23d5poeohamrsfvwxxbtnf9f3n1s
823403
823402
2026-04-21T08:11:50Z
Pharouqenr
25549
823403
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
02q2vdpy33qvy3m3yw57qzjupjyduhr
823404
823403
2026-04-21T08:12:11Z
Pharouqenr
25549
823404
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jsy6aly2zga8jh91mhupoqqygzc94ls
823405
823404
2026-04-21T08:12:27Z
Pharouqenr
25549
823405
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Eiben''' (an haife shi a ranar 28 ga Satumba, 1979) ya kasance tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kanada wanda a halin yanzu shi ne mai kula da tsaron baya da kuma mai horar da 'yan wasan baya na ƙungiyar Toronto Argonauts ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). An zaɓe shi a matsayi na 26 a gasar CFL ta 2001 kuma ya shafe shekaru 11 na farko na aikinsa na wasa tare da ƙungiyar, sannan ya biyo baya a kakar wasa ɗaya tare da Hamilton Tiger-Cats . Ya lashe gasar Grey Cup sau huɗu bayan ya yi nasara tare da Argonauts a matsayin ɗan wasa a 2004 da kuma mataimakin koci a 2017, 2022, da 2024. Ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji a Bucknell Bison.
== Rayuwar farko ==
Eiben ya girma a Delta, British Columbia tare da iyayensa Laraine da Larry Eiben, da 'yan'uwa uku. Yanzu yana zaune a Mississauga, Ontario. Eiben ya fito ne daga dangin ƙwallon ƙafa. Mahaifinsa ya taka rawar gani a Jami'ar Cincinnati kuma kawunsa, George, ya buga ƙwallon baya a Jami'ar Nebraska–Lincoln . Ɗan'uwansa, LJ, ya kasance ɗan takarar Argonauts a zagaye na uku na zaɓen CFL na 1996 da ya buga wa BC Lions.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya halarci makarantar sakandare ta Kwalejin Vancouver, ya yi rubutu a fannin ƙwallon ƙafa, ƙwallon kwando, da kuma ƙwallon baseball. An naɗa shi ɗan wasan ƙwallon ƙafa na duk gasar zakarun Turai sau uku, ya kuma zaɓi Provincial Offensive Most Valuable Player a matsayin ɗan wasan kwata-kwata a ƙwallon ƙafa a shekararsa ta ƙarshe, sannan ya yi tackles 102 a matsayin mai tsaron gida . Bugu da ƙari, an naɗa shi ga duk gasar ƙwallon kwando a shekararsa ta ƙarshe.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya tafi Jami'ar Bucknell, inda ya yi karatunsa a fannin gudanar da kasuwanci. Ya kasance ɗalibi na Dean's List kuma memba ne na Patriot League Academic Honour Roll. A cikin shekaru 4 da ya yi yana wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bucknell Bison, Eiben ya fara wasanni 33 cikin 43 yana wasa a matsayi mai ƙarfi ko kuma na 'yanci. Yana da rikodin makaranta da dama, ciki har da raba rikodin katsewar wasa ɗaya na 4. A shekarar 1999, ya sami kyautar Clarke Hinkle a matsayin fitaccen ɗan wasan baya ko mai tsaron baya na Bison. Ya jagoranci Patriot League a shekarar 2000 da katsewar wasa takwas, kuma a shekarar 2001, an naɗa shi a matsayin American Football Coaches Association All-American, ƙungiya ta biyu AP Division I-AA All-American, ya kasance ɗan wasan farko na All-Patriot League, ƙungiya ta farko ECAC All-Star, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Patriot League, da kuma MVP na Bison. An shigar da Eiben cikin Bison Hall of Fame a shekarar 2012.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Bayan shekararsa ta farko tare da Argos, ya tafi Florida State a lokacin hutun kakar wasa don yin digirinsa na biyu a fannin Gudanar da Wasanni.
== Sana'ar ƙwararru ==
Toronto Argonauts ta zaɓi Eiben a matsayin ɗan wasa na 26 a cikin jerin 'yan wasan CFL na 2001 kuma ya shafe lokaci yana aiki a cikin 'yan wasa masu horo da kuma waɗanda suka yi aiki a kakar wasa ta 2001 ta CFL . A kakar wasa ta 2002 ta CFL, ya jagoranci Argos da ƙungiyoyi 19 na musamman da suka yi wa 'yan wasa ta'adi da kuma waɗanda suka yi wa 'yan wasa ta'adi sau 4.<ref name="argos bio">{{Cite web |title=Kevin Eiben |url=http://www.argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214211145/http://argonauts.ca/index.php/roster/show/id/213 |archive-date=2009-02-14 |access-date=2009-02-18 |website=Roster |publisher=Toronto Argonauts Football Club}}</ref>
Eiben ya kasance cikin ƙungiyar Grey Cup Championship a shekara ta 2004 tare da Argos kuma a tsawon rayuwarsa ya buga CFL All-Star sau 3 da East All-Star sau 5. A halin yanzu yana da na biyu mafi yawan tackles (814) a tarihin CFL ga wani ɗan ƙasar Kanada bayan Mike O'Shea (1320).
Ya tsawaita kwangilarsa da Argos a ranar 14 ga Fabrairu, 2009. Eiben wakilin 'yan wasa ne a lokacin yakin neman zaben 'Rediscover' na Reebok a shekarar 2010. Ya zama dan wasa mai zaman kansa a ranar 15 ga Fabrairu, 2012 sannan ya sanya hannu da Hamilton Tiger-Cats a ranar 18 ga Fabrairu, 2012.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
Bayan kakar wasa ɗaya da Ticats, Eiben ya sanar da yin ritayarsa ta hanyar Twitter a ranar 4 ga Maris, 2013. Eiben ya yi ritaya bayan ya buga kakar wasa 11 tare da Argonauts da kuma kakar wasa ɗaya tare da Tiger-Cats. A tsawon aikinsa, Eiben ya tara tackles 722 na tsaro, tackles 92 na Special Team, buhu 15, kutse 10 da kuma murmurewa 12.
== Aikin koyarwa ==
Eiben shine mai kula da tsaron gida tare da McMaster Marauders a kakar wasa ta 2013 kuma shine mai kula da tsaron gida tare da Jami'ar Toronto Varsity Blues daga 2014 zuwa 2016.
A shekarar 2017, Eiben ya zama mai kula da ƙungiyoyi na musamman na Toronto Argonauts.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref> Tun daga shekarar 2019, ya yi aiki a matsayin mai horar da 'yan wasan linebacker na Argonauts. A ranar 1 ga Mayu, 2024, an sanar da cewa an naɗa Eiben a matsayin mai kula da tsaron gida ban da ci gaba da aikinsa na kocin 'yan wasan linebacker.<ref>{{Cite web |title=Ticats strike again, add trio through free agency |url=https://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230701/http://www.cfl.ca/article/ticats-strike-again-add-trio-through-free-agency |archive-date=2015-09-23 |access-date=2017-09-02}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Eiben ya kasance mai ikon mallakar kamfanin Sport Specific Training (SST) wanda ke da hedikwata a Oakville, Ontario daga 2009 zuwa 2014 kafin ya sayar wa abokin kasuwancinsa wanda har yanzu yake gudanar da wurin.
Bayan ya yi ritaya daga CFL, Eiben ya karɓi muƙami a Ofishin Gaba na Hamilton Tiger-Cats a matsayin Manaja, Ci gaban Kasuwanci da Haɗin gwiwar Kamfanoni don sabon filin Tim Hortons, inda wasannin PanAm suka kasance a 2015 da Hamilton Tiger-Cats suka fara kakar wasa ta Yuli 2014.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jxu84n0hdnljd9jftnjhpemd93hjfhu
Diana Eneje
0
128080
823069
761798
2026-04-20T16:49:39Z
Pharouqenr
25549
823069
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Diana Chioma Eneje''' (an haife ta a ranar 19 ga watan Agusta, 2002), wacce aka fi sani da '''Diana Eneje''', mai sha'awar kayan ado ce [[Ɗan Nijeriya|Na]] [[Najeriya]], samfurin, vlogger da kuma halin kafofin watsa labarai na zamantakewa, an haife ta kuma ta girma a [[Lagos (birni)|Legas]], kuma ta fito ne daga [[Enugu (jiha)|Enugu]], jihar da ke yankin kudu maso gabashin Najeriya. An san ta da fitowa a cikin bidiyon kiɗa na Rema Dumebi <ref> name="Vanguard">{{Cite web |date=20 January 2020 |title=Diana Eneje: Meet Nigeria's teens most influential and fashionable female model |url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/diana-eneje-meet-nigerias-teens-most-influential-and-fashionable-female-model/ |access-date=7 August 2021 |website=Vanguard News}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Diana Chioma Eneje a ranar 19 ga watan Agusta, 2002, a [[Lagos (birni)|Legas]] ga Kingsley Eneje, da Linda Eneje . <ref name="Vanguard">{{Cite web |date=20 January 2020 |title=Diana Eneje: Meet Nigeria's teens most influential and fashionable female model |url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/diana-eneje-meet-nigerias-teens-most-influential-and-fashionable-female-model/ |access-date=7 August 2021 |website=Vanguard News}}</ref> Tasirin ta na farko a cikin tufafi, ya fito ne daga 'yan uwanta mata Jennifer Eneje, da Doris Eneje, waɗanda suka yi wahayi zuwa gare ta dandano na tufafi, yayin da take girma.<ref name="Tribune Online">{{Cite web |date=10 April 2021 |title=Award-Winning Teen Influencer, Diana Eneje, speaks on life, career and aspirations |url=https://tribuneonlineng.com/award-winning-teen-influencer-diana-eneje-speaks-on-life-career-and-aspirations/ |access-date=8 August 2021 |website=Tribune Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
== Ayyuka ==
A shekara ta 2016, ta fara aikinta a matsayin samfurin matasa, tana da shekaru 14. <ref name="THISDAYLIVE">{{Cite web |date=31 January 2020 |title=17 Years Old Nigeria's Most Influential, Fashionable Female Model |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/01/31/nigerias-teens-most-influential-fashionable-female-model/ |access-date=8 August 2021 |website=THISDAYLIVE}}</ref> A cewarta, a wata hira da aka yi da ita a kan kwasfan fayiloli na Jermaine Okpe, ta fara aikinta a matsayin abin koyi, yayin da take makarantar sakandare ba tare da sanin cewa tana shiga masana'antu ba.<ref name="industry">{{Cite web |date=21 March 2023 |title=17 Years Old Nigeria's Most Influential, Fashionable Female Model |url=https://www.bellanaija.com/2023/03/diana-eneje-on-jermaine-bts-reality/ |access-date=16 August 2023 |website=Bella Naija}}</ref> A ranar 19 ga watan Agustan shekara ta 2017, ta kaddamar da tushe, don tallafawa marayu. Eneje ya fara wani fashion vlog a [[YouTube]] a watan Agusta 2019. Ta rubuta kayan ado, gashi, abinci, da abubuwan da ta samu na tafiye-tafiye.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> A ranar 19 ga watan Agustan 2019, ta ƙaddamar da tarin gashin kanta tare da hadin gwiwar The Shine Cartel . Ta kuma bayyana a cikin bidiyon kiɗa na [[Rema (musician)|Rema]] Dumebi, wanda Jonzing World, da Mavin Records suka fitar a ranar 21 ga Mayu 2019, a matsayin jagora a cikin bidion.<ref name="THISDAYLIVE" /><ref>{{Cite web |title=Diana Eneje Awards, Boyfriend, Cars, Houses And Latest Biography - Update Hubs Naija |url=https://www.updatehubs.com/2021/08/diana-eneje-biography.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115014929/https://www.updatehubs.com/2021/08/diana-eneje-biography.html |archive-date=2022-01-15 |access-date=2022-01-15 |website=www.updatehubs.com}}</ref>
Eneje ya rinjayi [[Hewlett-Packard|HP]], Cadbury, PayPorte, Mango, [[Stanbic IBTC Holdings|Stanbic IBTC]], Krispy Kreme, Kellogg Tolaram, [[Infinix (Wayar Hannu)|Infinix]], [[Bolt]], [[Coca-cola|Coca-Cola]], Octafx da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> A ranar 18 ga Yuni 2020, ta yi magana game da aikinta, a matsayin mai tasiri a gidan talabijin na Guardian, tare da mai karɓar bakuncin Popsicles Emmanuella.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
A ranar 19 ga watan Agustan 2021, Swarovski, wani kamfani na kayan ado da kayan haɗi a Najeriya, ya bayyana Diana, a matsayin daya daga cikin masu tasiri.
== Godiya gaisuwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
! width="250" |Ƙungiya
! width="350" |Sashe (s)
! width="50" |Ayyukan da aka zaba
! width="75" |Sakamakon
|-
|2017
| rowspan="2" |Kyautar Zaɓin Matasa na Najeriya
|Zaɓin Mafi Kyawun Mata
| rowspan="3" |Shi da kansa|{{Won}}
|-
|2018
|Zaɓin Mai tasiri a kafofin watsa labarai|{{Nom}}
|-
|2021
|[[YNaija]]
|100 Mafi Mutanen da suka fi tasiri a cikin kafofin watsa labarai <ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>|{{Longlisted}}
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2002]]
sj64rjy0e6bmai2pv3t9rtf8pg0rm2r
823070
823069
2026-04-20T16:50:01Z
Pharouqenr
25549
823070
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Diana Chioma Eneje''' (an haife ta a ranar 19 ga watan Agusta, 2002), wacce aka fi sani da '''Diana Eneje''', mai sha'awar kayan ado ce [[Ɗan Nijeriya|Na]] [[Najeriya]], samfurin, vlogger da kuma halin kafofin watsa labarai na zamantakewa, an haife ta kuma ta girma a [[Lagos (birni)|Legas]], kuma ta fito ne daga [[Enugu (jiha)|Enugu]], jihar da ke yankin kudu maso gabashin Najeriya. An san ta da fitowa a cikin bidiyon kiɗa na Rema Dumebi <ref> name="Vanguard">{{Cite web |date=20 January 2020 |title=Diana Eneje: Meet Nigeria's teens most influential and fashionable female model |url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/diana-eneje-meet-nigerias-teens-most-influential-and-fashionable-female-model/ |access-date=7 August 2021 |website=Vanguard News}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Diana Chioma Eneje a ranar 19 ga watan Agusta, 2002, a [[Lagos (birni)|Legas]] ga Kingsley Eneje, da Linda Eneje . <ref name="Vanguard">{{Cite web |date=20 January 2020 |title=Diana Eneje: Meet Nigeria's teens most influential and fashionable female model |url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/diana-eneje-meet-nigerias-teens-most-influential-and-fashionable-female-model/ |access-date=7 August 2021 |website=Vanguard News}}</ref> Tasirin ta na farko a cikin tufafi, ya fito ne daga 'yan uwanta mata Jennifer Eneje, da Doris Eneje, waɗanda suka yi wahayi zuwa gare ta dandano na tufafi, yayin da take girma.<ref name="Tribune Online">{{Cite web |date=10 April 2021 |title=Award-Winning Teen Influencer, Diana Eneje, speaks on life, career and aspirations |url=https://tribuneonlineng.com/award-winning-teen-influencer-diana-eneje-speaks-on-life-career-and-aspirations/ |access-date=8 August 2021 |website=Tribune Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
== Ayyuka ==
A shekara ta 2016, ta fara aikinta a matsayin samfurin matasa, tana da shekaru 14. <ref name="THISDAYLIVE">{{Cite web |date=31 January 2020 |title=17 Years Old Nigeria's Most Influential, Fashionable Female Model |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/01/31/nigerias-teens-most-influential-fashionable-female-model/ |access-date=8 August 2021 |website=THISDAYLIVE}}</ref> A cewarta, a wata hira da aka yi da ita a kan kwasfan fayiloli na Jermaine Okpe, ta fara aikinta a matsayin abin koyi, yayin da take makarantar sakandare ba tare da sanin cewa tana shiga masana'antu ba.<ref name="industry">{{Cite web |date=21 March 2023 |title=17 Years Old Nigeria's Most Influential, Fashionable Female Model |url=https://www.bellanaija.com/2023/03/diana-eneje-on-jermaine-bts-reality/ |access-date=16 August 2023 |website=Bella Naija}}</ref> A ranar 19 ga watan Agustan shekara ta 2017, ta kaddamar da tushe, don tallafawa marayu. Eneje ya fara wani fashion vlog a [[YouTube]] a watan Agusta 2019. Ta rubuta kayan ado, gashi, abinci, da abubuwan da ta samu na tafiye-tafiye.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> A ranar 19 ga watan Agustan 2019, ta ƙaddamar da tarin gashin kanta tare da hadin gwiwar The Shine Cartel . Ta kuma bayyana a cikin bidiyon kiɗa na [[Rema (musician)|Rema]] Dumebi, wanda Jonzing World, da Mavin Records suka fitar a ranar 21 ga Mayu 2019, a matsayin jagora a cikin bidion.<ref name="THISDAYLIVE" /><ref>{{Cite web |title=Diana Eneje Awards, Boyfriend, Cars, Houses And Latest Biography - Update Hubs Naija |url=https://www.updatehubs.com/2021/08/diana-eneje-biography.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115014929/https://www.updatehubs.com/2021/08/diana-eneje-biography.html |archive-date=2022-01-15 |access-date=2022-01-15 |website=www.updatehubs.com}}</ref>
Eneje ya rinjayi [[Hewlett-Packard|HP]], Cadbury, PayPorte, Mango, [[Stanbic IBTC Holdings|Stanbic IBTC]], Krispy Kreme, Kellogg Tolaram, [[Infinix (Wayar Hannu)|Infinix]], [[Bolt]], [[Coca-cola|Coca-Cola]], Octafx da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> A ranar 18 ga Yuni 2020, ta yi magana game da aikinta, a matsayin mai tasiri a gidan talabijin na Guardian, tare da mai karɓar bakuncin Popsicles Emmanuella.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
A ranar 19 ga watan Agustan 2021, Swarovski, wani kamfani na kayan ado da kayan haɗi a Najeriya, ya bayyana Diana, a matsayin daya daga cikin masu tasiri.
== Godiya gaisuwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
! width="250" |Ƙungiya
! width="350" |Sashe (s)
! width="50" |Ayyukan da aka zaba
! width="75" |Sakamakon
|-
|2017
| rowspan="2" |Kyautar Zaɓin Matasa na Najeriya
|Zaɓin Mafi Kyawun Mata
| rowspan="3" |Shi da kansa|{{Won}}
|-
|2018
|Zaɓin Mai tasiri a kafofin watsa labarai|{{Nom}}
|-
|2021
|[[YNaija]]
|100 Mafi Mutanen da suka fi tasiri a cikin kafofin watsa labarai <ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>|{{Longlisted}}
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2002]]
jaro4rziw8nve8r1cgumqaowg340kpy
823071
823070
2026-04-20T16:51:08Z
Pharouqenr
25549
823071
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Diana Chioma Eneje''' (an haife ta a ranar 19 ga watan Agusta, 2002), wacce aka fi sani da '''Diana Eneje''', mai sha'awar kayan ado ce [[Ɗan Nijeriya|Na]] [[Najeriya]], samfurin, vlogger da kuma halin kafofin watsa labarai na zamantakewa, an haife ta kuma ta girma a [[Lagos (birni)|Legas]], kuma ta fito ne daga [[Enugu (jiha)|Enugu]], jihar da ke yankin kudu maso gabashin [[Najeriya]]. An san ta da fitowa a cikin bidiyon kiɗa na Rema Dumebi <ref> name="Vanguard">{{Cite web |date=20 January 2020 |title=Diana Eneje: Meet Nigeria's teens most influential and fashionable female model |url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/diana-eneje-meet-nigerias-teens-most-influential-and-fashionable-female-model/ |access-date=7 August 2021 |website=Vanguard News}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Diana Chioma Eneje a ranar 19 ga watan Agusta, 2002, a [[Lagos (birni)|Legas]] ga Kingsley Eneje, da Linda Eneje . <ref name="Vanguard">{{Cite web |date=20 January 2020 |title=Diana Eneje: Meet Nigeria's teens most influential and fashionable female model |url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/diana-eneje-meet-nigerias-teens-most-influential-and-fashionable-female-model/ |access-date=7 August 2021 |website=Vanguard News}}</ref> Tasirin ta na farko a cikin tufafi, ya fito ne daga 'yan uwanta mata Jennifer Eneje, da Doris Eneje, waɗanda suka yi wahayi zuwa gare ta dandano na tufafi, yayin da take girma.<ref name="Tribune Online">{{Cite web |date=10 April 2021 |title=Award-Winning Teen Influencer, Diana Eneje, speaks on life, career and aspirations |url=https://tribuneonlineng.com/award-winning-teen-influencer-diana-eneje-speaks-on-life-career-and-aspirations/ |access-date=8 August 2021 |website=Tribune Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
== Ayyuka ==
A shekara ta 2016, ta fara aikinta a matsayin samfurin matasa, tana da shekaru 14. <ref name="THISDAYLIVE">{{Cite web |date=31 January 2020 |title=17 Years Old Nigeria's Most Influential, Fashionable Female Model |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/01/31/nigerias-teens-most-influential-fashionable-female-model/ |access-date=8 August 2021 |website=THISDAYLIVE}}</ref> A cewarta, a wata hira da aka yi da ita a kan kwasfan fayiloli na Jermaine Okpe, ta fara aikinta a matsayin abin koyi, yayin da take makarantar sakandare ba tare da sanin cewa tana shiga masana'antu ba.<ref name="industry">{{Cite web |date=21 March 2023 |title=17 Years Old Nigeria's Most Influential, Fashionable Female Model |url=https://www.bellanaija.com/2023/03/diana-eneje-on-jermaine-bts-reality/ |access-date=16 August 2023 |website=Bella Naija}}</ref> A ranar 19 ga watan Agustan shekara ta 2017, ta kaddamar da tushe, don tallafawa marayu. Eneje ya fara wani fashion vlog a [[YouTube]] a watan Agusta 2019. Ta rubuta kayan ado, gashi, abinci, da abubuwan da ta samu na tafiye-tafiye.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> A ranar 19 ga watan Agustan 2019, ta ƙaddamar da tarin gashin kanta tare da hadin gwiwar The Shine Cartel . Ta kuma bayyana a cikin bidiyon kiɗa na [[Rema (musician)|Rema]] Dumebi, wanda Jonzing World, da Mavin Records suka fitar a ranar 21 ga Mayu 2019, a matsayin jagora a cikin bidion.<ref name="THISDAYLIVE" /><ref>{{Cite web |title=Diana Eneje Awards, Boyfriend, Cars, Houses And Latest Biography - Update Hubs Naija |url=https://www.updatehubs.com/2021/08/diana-eneje-biography.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115014929/https://www.updatehubs.com/2021/08/diana-eneje-biography.html |archive-date=2022-01-15 |access-date=2022-01-15 |website=www.updatehubs.com}}</ref>
Eneje ya rinjayi [[Hewlett-Packard|HP]], Cadbury, PayPorte, Mango, [[Stanbic IBTC Holdings|Stanbic IBTC]], Krispy Kreme, Kellogg Tolaram, [[Infinix (Wayar Hannu)|Infinix]], [[Bolt]], [[Coca-cola|Coca-Cola]], Octafx da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> A ranar 18 ga Yuni 2020, ta yi magana game da aikinta, a matsayin mai tasiri a gidan talabijin na Guardian, tare da mai karɓar bakuncin Popsicles Emmanuella.<ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>
A ranar 19 ga watan Agustan 2021, Swarovski, wani kamfani na kayan ado da kayan haɗi a Najeriya, ya bayyana Diana, a matsayin daya daga cikin masu tasiri.
== Godiya gaisuwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
! width="250" |Ƙungiya
! width="350" |Sashe (s)
! width="50" |Ayyukan da aka zaba
! width="75" |Sakamakon
|-
|2017
| rowspan="2" |Kyautar Zaɓin Matasa na Najeriya
|Zaɓin Mafi Kyawun Mata
| rowspan="3" |Shi da kansa|{{Won}}
|-
|2018
|Zaɓin Mai tasiri a kafofin watsa labarai|{{Nom}}
|-
|2021
|[[YNaija]]
|100 Mafi Mutanen da suka fi tasiri a cikin kafofin watsa labarai <ref>{{Cite web |last=Africamagazin |title=Diana Eneje Biography: Age, School, Net Worth, Photos, Wiki |url=https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822043252/https://africamagazin.com/diana-eneje-biography-age-school-net-worth-photos-wiki/ |archive-date=2021-08-22 |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref>|{{Longlisted}}
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2002]]
s1cffla09pguv40hd45ujmhaw8h7pqv
Jonathan Joss
0
130609
823151
813420
2026-04-20T19:03:37Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823151
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jonathan Joss Gonzales''' (22 ga Disamba, 1965 - 1 ga Yuni, 2025) ta kasance yar wasar kwaikwayo ce kuma mawaƙiyab ta asalin ƙasar [[Amurka]]. An fi saninsa da rawar da ta taka a matsayin Cif Ken Hotate a cikin Parks and Recreation da kuma samar da muryar John Redcorn a King of the Hill.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Joss a ranar 22 ga watan Disamba, 1965, a [[San Antonio|San Antonio, Texas]], <ref name="THR Obit">{{Cite web |last=Vlessing |first=Etan |date=June 2, 2025 |title=Jonathan Joss, 'King of the Hill' Voice Actor, Dies at 59 After Shooting |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/jonathan-joss-dead-king-of-the-hill-actor-murdered-1236235169/ |access-date=June 6, 2025 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> ga dangin Comanche da White Mountain Apache <ref name="Horton 2022">{{Cite web |last=Horton |first=Adrian |date=September 3, 2022 |title='It's a completely new day': the rise of Indigenous films and TV shows |url=https://www.theguardian.com/culture/2022/sep/02/its-a-completely-new-day-the-rise-of-indigenous-films-and-tv-shows |access-date=January 5, 2024 |website=The Guardian}}</ref><ref name="Cruz 2016">{{Cite web |last=Cruz |first=Lenika |date=February 19, 2016 |title=The U.S. May Finally Get a TV Network for Native Americans |url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2016/02/native-americans-television/463392/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105101153/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2016/02/native-americans-television/463392/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 5, 2024 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="Corbiere 2019">{{Cite web |last=Corbiere |first=Keith |date=December 27, 2019 |title=The hilariously honest depictions of Indians in NBC's Parks and Recreation |url=https://anishinabeknews.ca/2019/12/27/the-hilariously-honest-depictions-of-indians-in-nbcs-parks-and-recreation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105095654/https://anishinabeknews.ca/2019/12/27/the-hilariously-honest-depictions-of-indians-in-nbcs-parks-and-recreation/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 5, 2024 |website=Anishinabek News}}</ref> Iyayensa sun mallaki kuma suna gudanar da gidan cin abinci na Mexico. Joss ya halarci Makarantar Sakandare ta McCollum, ya kammala a shekarar 1984. Ya shiga Jami'ar Jihar Texas-San Marcos (a lokacin Jami'ar Jiha ta Kudu maso Yammacin Texas), amma ya bar kafin ya kammala karatu. Joss daga baya ya halarci Kwalejin San Antonio, kafin ya kammala karatu daga Jami'ar Our Lady of the Lake tare da digiri a wasan kwaikwayo da magana.<ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref>
== Ayyuka ==
A shekara ta 1994, ya bayyana a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na Walker, Texas Ranger . <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> Joss ya ba da muryar John Redcorn daga yanayi na 2 zuwa 13 na jerin shirye-shiryen King of the Hill, ya maye gurbin ɗan wasan kwaikwayo na asali Victor Aaron bayan mutuwar Haruna a 1996. Ya kuma nuna rawar da Cif Ken Hotate ke takawa a cikin Parks and Recreation . <ref name="Corbiere 2019"/>
Joss ya kasance mawaƙi, kuma ya yi a matsayin wani ɓangare na The Red Corn Band, ambaton halin da ya bayyana a King of the Hill . <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, waɗanda aka yi wahayi zuwa gare su ta hanyar wasan kwaikwayon Joss, marubutan King of the Hill sun gabatar da ƙungiyar almara ta Big Mountain Fudgecake, wanda halin Joss ke jagoranta.<ref name="ictnews">{{Cite web |last=Tahmahkera |first=Dustin |date=March 5, 2013 |title=Actor Jonathan Joss Talks 'Parks and Rec,' 'King of the Hill,' and His NAMA Nomination |url=http://ictnews.org/archive/actor-jonathan-joss-talks-parks-and-rec-king-of-the-hill-and-his-nama-nomination/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602212906/https://ictnews.org/archive/actor-jonathan-joss-talks-parks-and-rec-king-of-the-hill-and-his-nama-nomination/ |archive-date=June 2, 2025 |access-date=June 4, 2025 |website=[[Indian Country Today]] |language=en-US}}</ref> Ya yi aiki tare da Graywolf Blues Band a kan waƙoƙin "Boogey Man" da "Still No Good", waɗanda aka saki a cikin kundin Graywolf blues Band Dancing in the Rain . <ref name="ictnews" />
== Watanni na Ƙarshe ==
=== Wutar gida ===
A ranar 23 ga Janairu, 2025, gidan Joss na [[San Antonio]] ya lalace a cikin wuta. A baya an lalata shi, kuma matsalolin lantarki sun sa Joss da mijinta su zauna a otal.<ref name="fire">{{Cite web |last=Parker |first=Kolten |date=January 23, 2025 |title='King of the Hill,' 'Parks and Rec' actor loses San Antonio home, dogs in fire |url=https://www.ksat.com/news/local/2025/01/23/jonathan-joss-king-of-the-hills-john-redcorn-loses-house-dogs-in-fire-in-san-antonio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602162656/https://www.ksat.com/news/local/2025/01/23/jonathan-joss-king-of-the-hills-john-redcorn-loses-house-dogs-in-fire-in-san-antonio/ |archive-date=June 2, 2025 |access-date=June 2, 2025 |publisher=[[KSAT-TV]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> Joss ya ce yana amfani da mai dumama propane kuma ya bar gidan. "Matsananci sun faru, mutum. Kuma laifin ni ne, ina tsammanin, ya bar wani abu", in ji Joss. "Ko kuma idan wani ya shigo ya yi wani abu, wanene ya sani?" <ref name="fire" />
Joss ya auri Tristan Kern de Gonzales a ranar 14 ga Fabrairu, 2025. <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref>
Ba a gayyaci Joss zuwa kwamiti Sarki na Hill wanda ke nuna wasu 'yan wasan kwaikwayo daga wasan kwaikwayon a lokacin bikin ATX TV na 2025 a Austin, Texas ba.[1] A cikin wani sakon Facebook wanda daga baya aka share, ya ce ba a gayyace shi ya halarta ba.[2] Koyaya, ya bayyana a cikin masu sauraro a maimakon haka.[2] Joss ya tashi zuwa saitin makirufo don zaman Q&A inda ya gaya wa masu sauraro cewa gidansa ya ƙone kuma "saboda ni ɗan luwaɗi ne". Bayan haka, jami'an tsaro sun fitar da shi.
== Bayanan da aka yi ==
* Red Corn Sessions (2004) <ref name="Music">{{Cite web |title=The Red Corn Band | CD Baby |url=http://www.cdbaby.com/Artist/TheRedCornBand |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115093513/http://www.cdbaby.com/Artist/TheRedCornBand |archive-date=November 15, 2010 |access-date=October 12, 2009 |website=Cdbaby.com}}</ref>
* Har yanzu Babu Kyau (2006) <ref name="Music" />
[[Rukuni:Mutuwan 2025]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
===MANAZARTA===
30i61xg6y9i8htq2bgpebmyon0wqnex
823152
823151
2026-04-20T19:04:07Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823152
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jonathan Joss Gonzales''' (22 ga Disamba, 1965 - 1 ga Yuni, 2025) ta kasance yar wasar kwaikwayo ce kuma mawaƙiyab ta asalin ƙasar [[Amurka]]. An fi saninsa da rawar da ta taka a matsayin Cif Ken Hotate a cikin Parks and Recreation da kuma samar da muryar John Redcorn a King of the Hill.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Joss a ranar 22 ga watan Disamban,shekara ta 1965, a [[San Antonio|San Antonio, Texas]], <ref name="THR Obit">{{Cite web |last=Vlessing |first=Etan |date=June 2, 2025 |title=Jonathan Joss, 'King of the Hill' Voice Actor, Dies at 59 After Shooting |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/jonathan-joss-dead-king-of-the-hill-actor-murdered-1236235169/ |access-date=June 6, 2025 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> ga dangin Comanche da White Mountain Apache <ref name="Horton 2022">{{Cite web |last=Horton |first=Adrian |date=September 3, 2022 |title='It's a completely new day': the rise of Indigenous films and TV shows |url=https://www.theguardian.com/culture/2022/sep/02/its-a-completely-new-day-the-rise-of-indigenous-films-and-tv-shows |access-date=January 5, 2024 |website=The Guardian}}</ref><ref name="Cruz 2016">{{Cite web |last=Cruz |first=Lenika |date=February 19, 2016 |title=The U.S. May Finally Get a TV Network for Native Americans |url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2016/02/native-americans-television/463392/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105101153/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2016/02/native-americans-television/463392/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 5, 2024 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="Corbiere 2019">{{Cite web |last=Corbiere |first=Keith |date=December 27, 2019 |title=The hilariously honest depictions of Indians in NBC's Parks and Recreation |url=https://anishinabeknews.ca/2019/12/27/the-hilariously-honest-depictions-of-indians-in-nbcs-parks-and-recreation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105095654/https://anishinabeknews.ca/2019/12/27/the-hilariously-honest-depictions-of-indians-in-nbcs-parks-and-recreation/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 5, 2024 |website=Anishinabek News}}</ref> Iyayensa sun mallaki kuma suna gudanar da gidan cin abinci na Mexico. Joss ya halarci Makarantar Sakandare ta McCollum, ya kammala a shekarar 1984. Ya shiga Jami'ar Jihar Texas-San Marcos (a lokacin Jami'ar Jiha ta Kudu maso Yammacin Texas), amma ya bar kafin ya kammala karatu. Joss daga baya ya halarci Kwalejin San Antonio, kafin ya kammala karatu daga Jami'ar Our Lady of the Lake tare da digiri a wasan kwaikwayo da magana.<ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref>
== Ayyuka ==
A shekara ta 1994, ya bayyana a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na Walker, Texas Ranger . <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> Joss ya ba da muryar John Redcorn daga yanayi na 2 zuwa 13 na jerin shirye-shiryen King of the Hill, ya maye gurbin ɗan wasan kwaikwayo na asali Victor Aaron bayan mutuwar Haruna a 1996. Ya kuma nuna rawar da Cif Ken Hotate ke takawa a cikin Parks and Recreation . <ref name="Corbiere 2019"/>
Joss ya kasance mawaƙi, kuma ya yi a matsayin wani ɓangare na The Red Corn Band, ambaton halin da ya bayyana a King of the Hill . <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, waɗanda aka yi wahayi zuwa gare su ta hanyar wasan kwaikwayon Joss, marubutan King of the Hill sun gabatar da ƙungiyar almara ta Big Mountain Fudgecake, wanda halin Joss ke jagoranta.<ref name="ictnews">{{Cite web |last=Tahmahkera |first=Dustin |date=March 5, 2013 |title=Actor Jonathan Joss Talks 'Parks and Rec,' 'King of the Hill,' and His NAMA Nomination |url=http://ictnews.org/archive/actor-jonathan-joss-talks-parks-and-rec-king-of-the-hill-and-his-nama-nomination/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602212906/https://ictnews.org/archive/actor-jonathan-joss-talks-parks-and-rec-king-of-the-hill-and-his-nama-nomination/ |archive-date=June 2, 2025 |access-date=June 4, 2025 |website=[[Indian Country Today]] |language=en-US}}</ref> Ya yi aiki tare da Graywolf Blues Band a kan waƙoƙin "Boogey Man" da "Still No Good", waɗanda aka saki a cikin kundin Graywolf blues Band Dancing in the Rain . <ref name="ictnews" />
== Watanni na Ƙarshe ==
=== Wutar gida ===
A ranar 23 ga Janairu, 2025, gidan Joss na [[San Antonio]] ya lalace a cikin wuta. A baya an lalata shi, kuma matsalolin lantarki sun sa Joss da mijinta su zauna a otal.<ref name="fire">{{Cite web |last=Parker |first=Kolten |date=January 23, 2025 |title='King of the Hill,' 'Parks and Rec' actor loses San Antonio home, dogs in fire |url=https://www.ksat.com/news/local/2025/01/23/jonathan-joss-king-of-the-hills-john-redcorn-loses-house-dogs-in-fire-in-san-antonio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602162656/https://www.ksat.com/news/local/2025/01/23/jonathan-joss-king-of-the-hills-john-redcorn-loses-house-dogs-in-fire-in-san-antonio/ |archive-date=June 2, 2025 |access-date=June 2, 2025 |publisher=[[KSAT-TV]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> Joss ya ce yana amfani da mai dumama propane kuma ya bar gidan. "Matsananci sun faru, mutum. Kuma laifin ni ne, ina tsammanin, ya bar wani abu", in ji Joss. "Ko kuma idan wani ya shigo ya yi wani abu, wanene ya sani?" <ref name="fire" />
Joss ya auri Tristan Kern de Gonzales a ranar 14 ga Fabrairu, 2025. <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref>
Ba a gayyaci Joss zuwa kwamiti Sarki na Hill wanda ke nuna wasu 'yan wasan kwaikwayo daga wasan kwaikwayon a lokacin bikin ATX TV na 2025 a Austin, Texas ba.[1] A cikin wani sakon Facebook wanda daga baya aka share, ya ce ba a gayyace shi ya halarta ba.[2] Koyaya, ya bayyana a cikin masu sauraro a maimakon haka.[2] Joss ya tashi zuwa saitin makirufo don zaman Q&A inda ya gaya wa masu sauraro cewa gidansa ya ƙone kuma "saboda ni ɗan luwaɗi ne". Bayan haka, jami'an tsaro sun fitar da shi.
== Bayanan da aka yi ==
* Red Corn Sessions (2004) <ref name="Music">{{Cite web |title=The Red Corn Band | CD Baby |url=http://www.cdbaby.com/Artist/TheRedCornBand |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115093513/http://www.cdbaby.com/Artist/TheRedCornBand |archive-date=November 15, 2010 |access-date=October 12, 2009 |website=Cdbaby.com}}</ref>
* Har yanzu Babu Kyau (2006) <ref name="Music" />
[[Rukuni:Mutuwan 2025]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
===MANAZARTA===
35parzse76ol9x6d3a8o04lw8bxtt4g
823153
823152
2026-04-20T19:04:50Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
823153
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jonathan Joss Gonzales''' (22 ga Disamba, 1965 - 1 ga Yuni, 2025) ta kasance yar wasar kwaikwayo ce kuma mawaƙiyab ta asalin ƙasar [[Amurka]]. An fi saninsa da rawar da ta taka a matsayin Cif Ken Hotate a cikin Parks and Recreation da kuma samar da muryar John Redcorn a King of the Hill.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Joss a ranar 22 ga watan Disamban,shekara ta 1965, a [[San Antonio|San Antonio, Texas]], <ref name="THR Obit">{{Cite web |last=Vlessing |first=Etan |date=June 2, 2025 |title=Jonathan Joss, 'King of the Hill' Voice Actor, Dies at 59 After Shooting |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/jonathan-joss-dead-king-of-the-hill-actor-murdered-1236235169/ |access-date=June 6, 2025 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> ga dangin Comanche da White Mountain Apache <ref name="Horton 2022">{{Cite web |last=Horton |first=Adrian |date=September 3, 2022 |title='It's a completely new day': the rise of Indigenous films and TV shows |url=https://www.theguardian.com/culture/2022/sep/02/its-a-completely-new-day-the-rise-of-indigenous-films-and-tv-shows |access-date=January 5, 2024 |website=The Guardian}}</ref><ref name="Cruz 2016">{{Cite web |last=Cruz |first=Lenika |date=February 19, 2016 |title=The U.S. May Finally Get a TV Network for Native Americans |url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2016/02/native-americans-television/463392/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105101153/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2016/02/native-americans-television/463392/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 5, 2024 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="Corbiere 2019">{{Cite web |last=Corbiere |first=Keith |date=December 27, 2019 |title=The hilariously honest depictions of Indians in NBC's Parks and Recreation |url=https://anishinabeknews.ca/2019/12/27/the-hilariously-honest-depictions-of-indians-in-nbcs-parks-and-recreation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105095654/https://anishinabeknews.ca/2019/12/27/the-hilariously-honest-depictions-of-indians-in-nbcs-parks-and-recreation/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 5, 2024 |website=Anishinabek News}}</ref> Iyayensa sun mallaki kuma suna gudanar da gidan cin abinci na Mexico. Joss ya halarci Makarantar Sakandare ta McCollum, ya kammala a shekarar 1984. Ya shiga Jami'ar Jihar Texas-San Marcos (a lokacin Jami'ar Jiha ta Kudu maso Yammacin Texas), amma ya bar kafin ya kammala karatu. Joss daga baya ya halarci Kwalejin San Antonio, kafin ya kammala karatu daga Jami'ar Our Lady of the Lake tare da digiri a wasan kwaikwayo da magana.<ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref>
== Ayyuka ==
Acikin shekara ta 1994, ya bayyana a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na Walker, Texas Ranger . <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> Joss ya ba da muryar John Redcorn daga yanayi na 2 zuwa 13 na jerin shirye-shiryen King of the Hill, ya maye gurbin ɗan wasan kwaikwayo na asali Victor Aaron bayan mutuwar Haruna a 1996. Ya kuma nuna rawar da Cif Ken Hotate ke takawa a cikin Parks and Recreation . <ref name="Corbiere 2019"/>
Joss ya kasance mawaƙi, kuma ya yi a matsayin wani ɓangare na The Red Corn Band, ambaton halin da ya bayyana a King of the Hill . <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, waɗanda aka yi wahayi zuwa gare su ta hanyar wasan kwaikwayon Joss, marubutan King of the Hill sun gabatar da ƙungiyar almara ta Big Mountain Fudgecake, wanda halin Joss ke jagoranta.<ref name="ictnews">{{Cite web |last=Tahmahkera |first=Dustin |date=March 5, 2013 |title=Actor Jonathan Joss Talks 'Parks and Rec,' 'King of the Hill,' and His NAMA Nomination |url=http://ictnews.org/archive/actor-jonathan-joss-talks-parks-and-rec-king-of-the-hill-and-his-nama-nomination/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602212906/https://ictnews.org/archive/actor-jonathan-joss-talks-parks-and-rec-king-of-the-hill-and-his-nama-nomination/ |archive-date=June 2, 2025 |access-date=June 4, 2025 |website=[[Indian Country Today]] |language=en-US}}</ref> Ya yi aiki tare da Graywolf Blues Band a kan waƙoƙin "Boogey Man" da "Still No Good", waɗanda aka saki a cikin kundin Graywolf blues Band Dancing in the Rain . <ref name="ictnews" />
== Watanni na Ƙarshe ==
=== Wutar gida ===
A ranar 23 ga Janairu, 2025, gidan Joss na [[San Antonio]] ya lalace a cikin wuta. A baya an lalata shi, kuma matsalolin lantarki sun sa Joss da mijinta su zauna a otal.<ref name="fire">{{Cite web |last=Parker |first=Kolten |date=January 23, 2025 |title='King of the Hill,' 'Parks and Rec' actor loses San Antonio home, dogs in fire |url=https://www.ksat.com/news/local/2025/01/23/jonathan-joss-king-of-the-hills-john-redcorn-loses-house-dogs-in-fire-in-san-antonio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602162656/https://www.ksat.com/news/local/2025/01/23/jonathan-joss-king-of-the-hills-john-redcorn-loses-house-dogs-in-fire-in-san-antonio/ |archive-date=June 2, 2025 |access-date=June 2, 2025 |publisher=[[KSAT-TV]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref> Joss ya ce yana amfani da mai dumama propane kuma ya bar gidan. "Matsananci sun faru, mutum. Kuma laifin ni ne, ina tsammanin, ya bar wani abu", in ji Joss. "Ko kuma idan wani ya shigo ya yi wani abu, wanene ya sani?" <ref name="fire" />
Joss ya auri Tristan Kern de Gonzales a ranar 14 ga Fabrairu, 2025. <ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Katherine |date=November 9, 2010 |title=Jonathan Joss Actor and OLLU Alumnus |url=https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182838/https://www.youtube.com/watch?v=n65-RrqIYAc |archive-date=December 15, 2019 |access-date=December 11, 2017 |via=YouTube }}</ref>
Ba a gayyaci Joss zuwa kwamiti Sarki na Hill wanda ke nuna wasu 'yan wasan kwaikwayo daga wasan kwaikwayon a lokacin bikin ATX TV na 2025 a Austin, Texas ba.[1] A cikin wani sakon Facebook wanda daga baya aka share, ya ce ba a gayyace shi ya halarta ba.[2] Koyaya, ya bayyana a cikin masu sauraro a maimakon haka.[2] Joss ya tashi zuwa saitin makirufo don zaman Q&A inda ya gaya wa masu sauraro cewa gidansa ya ƙone kuma "saboda ni ɗan luwaɗi ne". Bayan haka, jami'an tsaro sun fitar da shi.
== Bayanan da aka yi ==
* Red Corn Sessions (2004) <ref name="Music">{{Cite web |title=The Red Corn Band | CD Baby |url=http://www.cdbaby.com/Artist/TheRedCornBand |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115093513/http://www.cdbaby.com/Artist/TheRedCornBand |archive-date=November 15, 2010 |access-date=October 12, 2009 |website=Cdbaby.com}}</ref>
* Har yanzu Babu Kyau (2006) <ref name="Music" />
[[Rukuni:Mutuwan 2025]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
===MANAZARTA===
6zvduwzlzm2qq1cpz813kdcqp5hki0p
Keith Dunstan
0
132032
823377
771167
2026-04-21T08:00:07Z
Pharouqenr
25549
823377
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Keith Dunstan''' OAM (3 ga Fabrairu 1925 - 11 ga Satumba 2013), wanda aka fi sani da '''Keith Dunstan''', ɗan jarida ne kuma marubuci ɗan ƙasar Ostiraliya. Ya kasance marubuci mai hazaka kuma marubucin littattafai sama da 35.
== Rayuwar farko ==
An haifi Dunstan a Gabashin Malvern, Victoria, ɗan ɗan jarida kuma wanda ya karɓi kyautar Victoria Cross, William Dunstan, da matarsa Marjorie. Ya halarci Makarantar Grammar Melbourne da [[Makarantar Grammar ta Geelong|Makarantar Grammar Geelong]] kuma ya kasance laftanar jirgin sama a Rundunar Sojan Sama ta Royal Australian daga 1943 zuwa 1946, wanda ke aiki a Labuan a cikin Pacific.
== Aikin Jarida ==
A shekarar 1946, Dunstan ya shiga jaridar The Herald da Weekly Times Ltd, masu buga jaridar ''The Sun News-Pictorial'' da ''The Herald'' (tun daga lokacin da aka haɗa shi da ''Herald Sun'' ). Ya kasance Wakilin Ƙasashen Waje na H&WT tare da mukamai a New York (1949–1952) da London (1952–1954). Wannan lokacin ya biyo bayan wani matsayi a ''[[Wasikar Wasika|jaridar The Courier-Mail]]'', wanda ya rubuta wani shafi mai suna "Day by Day". Ya koma Melbourne kuma, daga 1958 zuwa 1978, ya ba da gudummawar wani shafi na yau da kullun, "A Place in the Sun" ga jaridar ''The Sun News-Pictorial'', babbar jaridar da ke yawo a birnin. A cikin waɗannan shekarun shahararsa ta ƙaru, kuma ya zama cibiyar Melbourne.
Daga shekarar 1962, ya yi rubutu akai-akai ga mujallar mako-mako ''ta The Bulletin'' da ke Sydney a ƙarƙashin sunan Batman (bayan wanda ya kafa Melbourne, John Batman ) da kuma mujallar tafiye-tafiye ''ta Walkabout.'' A cikin 1976 da 1977, ya kasance shugaban Melbourne Press Club, inda ya gaji Rohan Rivett . Ya kasance Wakilin Yammacin Tekun Amurka (1979–1982) ga ''The Herald da Weekly Times.'' Daga baya, ya kasance mai rubuta labarai akai-akai kuma mai ba da gudummawa lokaci-lokaci ga jaridar ''The Age.''
== Marubuci ==
Ya buga littattafai huɗu kan halayen Australiya: Wowsers (1968), Knockers (1972), Sports (1973), da Ratbags (1979), da kuma rubuce-rubuce da yawa na tarihi kan batutuwa masu shahara tun daga giya, zuwa wasanni, zuwa sayar da kaya, har ma da wani bincike mai tsauri game da wani ɗan fashin teku ɗan ƙasar Australiya Ned Kelly, Saint Ned (1980). Ayyukansa na farko na tarihin wasanni na Australiya sun haɗa da The Paddock That Grew (1962) a filin wasan kurket na Melbourne, wanda yanzu ya ga bugu da sabuntawa da dama. Ya kuma rubuta tarihin rayuwarsa, No Brains at All (1990). Sauran wallafe-wallafen sun haɗa da The Melbourne I Remember (2004) da Moonee Ponds to Broadway (2006), wani bincike na ɗaya daga cikin abokansa kuma abokin aikinsa Melburnian, Barry Humphries mai barkwanci.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2013]]
[[Rukuni:Haifaffun 1925]]
cu2fnerygak0hlany7biknjmoeriyw9
823378
823377
2026-04-21T08:00:37Z
Pharouqenr
25549
823378
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Keith Dunstan''' OAM (3 ga Fabrairu 1925 - 11 ga Satumba 2013), wanda aka fi sani da '''Keith Dunstan''', ɗan jarida ne kuma marubuci ɗan ƙasar Ostiraliya. Ya kasance marubuci mai hazaka kuma marubucin littattafai sama da 35.
== Rayuwar farko ==
An haifi Dunstan a Gabashin Malvern, Victoria, ɗan ɗan jarida kuma wanda ya karɓi kyautar Victoria Cross, William Dunstan, da matarsa Marjorie. Ya halarci Makarantar Grammar Melbourne da [[Makarantar Grammar ta Geelong|Makarantar Grammar Geelong]] kuma ya kasance laftanar jirgin sama a Rundunar Sojan Sama ta Royal Australian daga 1943 zuwa 1946, wanda ke aiki a Labuan a cikin Pacific.
== Aikin Jarida ==
A shekarar 1946, Dunstan ya shiga jaridar The Herald da Weekly Times Ltd, masu buga jaridar ''The Sun News-Pictorial'' da ''The Herald'' (tun daga lokacin da aka haɗa shi da ''Herald Sun'' ). Ya kasance Wakilin Ƙasashen Waje na H&WT tare da mukamai a New York (1949–1952) da London (1952–1954). Wannan lokacin ya biyo bayan wani matsayi a ''[[Wasikar Wasika|jaridar The Courier-Mail]]'', wanda ya rubuta wani shafi mai suna "Day by Day". Ya koma Melbourne kuma, daga 1958 zuwa 1978, ya ba da gudummawar wani shafi na yau da kullun, "A Place in the Sun" ga jaridar ''The Sun News-Pictorial'', babbar jaridar da ke yawo a birnin. A cikin waɗannan shekarun shahararsa ta ƙaru, kuma ya zama cibiyar Melbourne.
Daga shekarar 1962, ya yi rubutu akai-akai ga mujallar mako-mako ''ta The Bulletin'' da ke Sydney a ƙarƙashin sunan Batman (bayan wanda ya kafa Melbourne, John Batman ) da kuma mujallar tafiye-tafiye ''ta Walkabout.'' A cikin 1976 da 1977, ya kasance shugaban Melbourne Press Club, inda ya gaji Rohan Rivett . Ya kasance Wakilin Yammacin Tekun Amurka (1979–1982) ga ''The Herald da Weekly Times.'' Daga baya, ya kasance mai rubuta labarai akai-akai kuma mai ba da gudummawa lokaci-lokaci ga jaridar ''The Age.''
== Marubuci ==
Ya buga littattafai huɗu kan halayen Australiya: Wowsers (1968), Knockers (1972), Sports (1973), da Ratbags (1979), da kuma rubuce-rubuce da yawa na tarihi kan batutuwa masu shahara tun daga giya, zuwa wasanni, zuwa sayar da kaya, har ma da wani bincike mai tsauri game da wani ɗan fashin teku ɗan ƙasar Australiya Ned Kelly, Saint Ned (1980). Ayyukansa na farko na tarihin wasanni na Australiya sun haɗa da The Paddock That Grew (1962) a filin wasan kurket na Melbourne, wanda yanzu ya ga bugu da sabuntawa da dama. Ya kuma rubuta tarihin rayuwarsa, No Brains at All (1990). Sauran wallafe-wallafen sun haɗa da The Melbourne I Remember (2004) da Moonee Ponds to Broadway (2006), wani bincike na ɗaya daga cikin abokansa kuma abokin aikinsa Melburnian, Barry Humphries mai barkwanci.
== Manazarta ==
{{Hujja}}
[[Rukuni:Mutuwan 2013]]
[[Rukuni:Haifaffun 1925]]
q8vxjw6so6x4rmligumwmnnka16a1vs
823379
823378
2026-04-21T08:00:55Z
Pharouqenr
25549
823379
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Keith Dunstan''' OAM (3 ga Fabrairu 1925 - 11 ga Satumba 2013), ya kasance wanda aka fi sani da '''Keith Dunstan''', ɗan jarida ne kuma marubuci ɗan ƙasar Ostiraliya. Ya kasance marubuci mai hazaka kuma marubucin littattafai sama da 35.
== Rayuwar farko ==
An haifi Dunstan a Gabashin Malvern, Victoria, ɗan ɗan jarida kuma wanda ya karɓi kyautar Victoria Cross, William Dunstan, da matarsa Marjorie. Ya halarci Makarantar Grammar Melbourne da [[Makarantar Grammar ta Geelong|Makarantar Grammar Geelong]] kuma ya kasance laftanar jirgin sama a Rundunar Sojan Sama ta Royal Australian daga 1943 zuwa 1946, wanda ke aiki a Labuan a cikin Pacific.
== Aikin Jarida ==
A shekarar 1946, Dunstan ya shiga jaridar The Herald da Weekly Times Ltd, masu buga jaridar ''The Sun News-Pictorial'' da ''The Herald'' (tun daga lokacin da aka haɗa shi da ''Herald Sun'' ). Ya kasance Wakilin Ƙasashen Waje na H&WT tare da mukamai a New York (1949–1952) da London (1952–1954). Wannan lokacin ya biyo bayan wani matsayi a ''[[Wasikar Wasika|jaridar The Courier-Mail]]'', wanda ya rubuta wani shafi mai suna "Day by Day". Ya koma Melbourne kuma, daga 1958 zuwa 1978, ya ba da gudummawar wani shafi na yau da kullun, "A Place in the Sun" ga jaridar ''The Sun News-Pictorial'', babbar jaridar da ke yawo a birnin. A cikin waɗannan shekarun shahararsa ta ƙaru, kuma ya zama cibiyar Melbourne.
Daga shekarar 1962, ya yi rubutu akai-akai ga mujallar mako-mako ''ta The Bulletin'' da ke Sydney a ƙarƙashin sunan Batman (bayan wanda ya kafa Melbourne, John Batman ) da kuma mujallar tafiye-tafiye ''ta Walkabout.'' A cikin 1976 da 1977, ya kasance shugaban Melbourne Press Club, inda ya gaji Rohan Rivett . Ya kasance Wakilin Yammacin Tekun Amurka (1979–1982) ga ''The Herald da Weekly Times.'' Daga baya, ya kasance mai rubuta labarai akai-akai kuma mai ba da gudummawa lokaci-lokaci ga jaridar ''The Age.''
== Marubuci ==
Ya buga littattafai huɗu kan halayen Australiya: Wowsers (1968), Knockers (1972), Sports (1973), da Ratbags (1979), da kuma rubuce-rubuce da yawa na tarihi kan batutuwa masu shahara tun daga giya, zuwa wasanni, zuwa sayar da kaya, har ma da wani bincike mai tsauri game da wani ɗan fashin teku ɗan ƙasar Australiya Ned Kelly, Saint Ned (1980). Ayyukansa na farko na tarihin wasanni na Australiya sun haɗa da The Paddock That Grew (1962) a filin wasan kurket na Melbourne, wanda yanzu ya ga bugu da sabuntawa da dama. Ya kuma rubuta tarihin rayuwarsa, No Brains at All (1990). Sauran wallafe-wallafen sun haɗa da The Melbourne I Remember (2004) da Moonee Ponds to Broadway (2006), wani bincike na ɗaya daga cikin abokansa kuma abokin aikinsa Melburnian, Barry Humphries mai barkwanci.
== Manazarta ==
{{Hujja}}
[[Rukuni:Mutuwan 2013]]
[[Rukuni:Haifaffun 1925]]
j0e7lmqzzbyghge2y854s3eauyfj1hx
823380
823379
2026-04-21T08:01:24Z
Pharouqenr
25549
823380
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Keith Dunstan''' OAM (3 ga Fabrairu 1925 - 11 ga Satumba 2013), ya kasance wanda aka fi sani da '''Keith Dunstan''', ɗan jarida ne kuma marubuci ɗan ƙasar [[Ostiraliya (nahiya)|Ostiraliya]]. Ya kasance marubuci mai hazaka kuma marubucin littattafai sama da 35.
== Rayuwar farko ==
An haifi Dunstan a Gabashin Malvern, Victoria, ɗan ɗan jarida kuma wanda ya karɓi kyautar Victoria Cross, William Dunstan, da matarsa Marjorie. Ya halarci Makarantar Grammar Melbourne da [[Makarantar Grammar ta Geelong|Makarantar Grammar Geelong]] kuma ya kasance laftanar jirgin sama a Rundunar Sojan Sama ta Royal Australian daga 1943 zuwa 1946, wanda ke aiki a Labuan a cikin Pacific.
== Aikin Jarida ==
A shekarar 1946, Dunstan ya shiga jaridar The Herald da Weekly Times Ltd, masu buga jaridar ''The Sun News-Pictorial'' da ''The Herald'' (tun daga lokacin da aka haɗa shi da ''Herald Sun'' ). Ya kasance Wakilin Ƙasashen Waje na H&WT tare da mukamai a New York (1949–1952) da London (1952–1954). Wannan lokacin ya biyo bayan wani matsayi a ''[[Wasikar Wasika|jaridar The Courier-Mail]]'', wanda ya rubuta wani shafi mai suna "Day by Day". Ya koma Melbourne kuma, daga 1958 zuwa 1978, ya ba da gudummawar wani shafi na yau da kullun, "A Place in the Sun" ga jaridar ''The Sun News-Pictorial'', babbar jaridar da ke yawo a birnin. A cikin waɗannan shekarun shahararsa ta ƙaru, kuma ya zama cibiyar Melbourne.
Daga shekarar 1962, ya yi rubutu akai-akai ga mujallar mako-mako ''ta The Bulletin'' da ke Sydney a ƙarƙashin sunan Batman (bayan wanda ya kafa Melbourne, John Batman ) da kuma mujallar tafiye-tafiye ''ta Walkabout.'' A cikin 1976 da 1977, ya kasance shugaban Melbourne Press Club, inda ya gaji Rohan Rivett . Ya kasance Wakilin Yammacin Tekun Amurka (1979–1982) ga ''The Herald da Weekly Times.'' Daga baya, ya kasance mai rubuta labarai akai-akai kuma mai ba da gudummawa lokaci-lokaci ga jaridar ''The Age.''
== Marubuci ==
Ya buga littattafai huɗu kan halayen Australiya: Wowsers (1968), Knockers (1972), Sports (1973), da Ratbags (1979), da kuma rubuce-rubuce da yawa na tarihi kan batutuwa masu shahara tun daga giya, zuwa wasanni, zuwa sayar da kaya, har ma da wani bincike mai tsauri game da wani ɗan fashin teku ɗan ƙasar Australiya Ned Kelly, Saint Ned (1980). Ayyukansa na farko na tarihin wasanni na Australiya sun haɗa da The Paddock That Grew (1962) a filin wasan kurket na Melbourne, wanda yanzu ya ga bugu da sabuntawa da dama. Ya kuma rubuta tarihin rayuwarsa, No Brains at All (1990). Sauran wallafe-wallafen sun haɗa da The Melbourne I Remember (2004) da Moonee Ponds to Broadway (2006), wani bincike na ɗaya daga cikin abokansa kuma abokin aikinsa Melburnian, Barry Humphries mai barkwanci.
== Manazarta ==
{{Hujja}}
[[Rukuni:Mutuwan 2013]]
[[Rukuni:Haifaffun 1925]]
09kaaj6h7w8t03b1uswuhoxxr5v7ip3
John Tucker (dattijai)
0
135800
823583
778539
2026-04-21T11:19:05Z
Pharouqenr
25549
823583
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Tucker''' ɗan [[Ingila|ƙasar Ingila]] ne mai sayar da bayi a [[Kamfanin Royal African Company]] daga [[Landan|Landan, Ingila]] .
== Cinikin bayi ==
Tucker ya tafi Gbap, Sierra Leone, a shekarar 1665 tare da Thomas Corker wanda shi ne kakan Sherbro Caulkers, dangin da suka fi shahara a yankin Upper Guinea. John Tucker ya auri gimbiya Sherbro kuma tare suka haifi 'ya'ya da yawa. Sherbro Tuckers sun zama ƙabila mai ƙarfi ta cinikin bayi da kuma sarauta a Gbap kuma da yawa daga cikinsu sun yi karatu a jami'a a [[Turai]] tun farkon ƙarni na 18.
A shekara ta 1694, John Tucker ya sanya hannu kan kwamitin tafiyar 1694 ta ''Amity'' karkashin jagorancin Thomas Tew .
== Manazarta ==
{{Hujja}}
0l2mwbxzku6arbq763l5h590t7q9z0u
823584
823583
2026-04-21T11:19:16Z
Pharouqenr
25549
823584
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Tucker''' ɗan [[Ingila|ƙasar Ingila]] ne mai sayar da bayi a [[Kamfanin Royal African Company]] daga [[Landan|Landan, Ingila]] .
== Cinikin bayi ==
Tucker ya tafi Gbap, Sierra Leone, a shekarar 1665 tare da Thomas Corker wanda shi ne kakan Sherbro Caulkers, dangin da suka fi shahara a yankin Upper Guinea. John Tucker ya auri gimbiya Sherbro kuma tare suka haifi 'ya'ya da yawa. Sherbro Tuckers sun zama ƙabila mai ƙarfi ta cinikin bayi da kuma sarauta a Gbap kuma da yawa daga cikinsu sun yi karatu a jami'a a [[Turai]] tun farkon ƙarni na 18.
A shekara ta 1694, John Tucker ya sanya hannu kan kwamitin tafiyar 1694 ta ''Amity'' karkashin jagorancin Thomas Tew.
== Manazarta ==
{{Hujja}}
s8krbgynkykucp64igvi20ps5yaw5sp
823585
823584
2026-04-21T11:19:28Z
Pharouqenr
25549
823585
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Tucker''' ɗan [[Ingila|ƙasar Ingila]] ne mai sayar da bayi a [[Kamfanin Royal African Company]] daga [[Landan|Landan, Ingila]].
== Cinikin bayi ==
Tucker ya tafi Gbap, Sierra Leone, a shekarar 1665 tare da Thomas Corker wanda shi ne kakan Sherbro Caulkers, dangin da suka fi shahara a yankin Upper Guinea. John Tucker ya auri gimbiya Sherbro kuma tare suka haifi 'ya'ya da yawa. Sherbro Tuckers sun zama ƙabila mai ƙarfi ta cinikin bayi da kuma sarauta a Gbap kuma da yawa daga cikinsu sun yi karatu a jami'a a [[Turai]] tun farkon ƙarni na 18.
A shekara ta 1694, John Tucker ya sanya hannu kan kwamitin tafiyar 1694 ta ''Amity'' karkashin jagorancin Thomas Tew.
== Manazarta ==
{{Hujja}}
nhmns5r1g023h2ibwf9850qjweocdqx
823586
823585
2026-04-21T11:19:52Z
Pharouqenr
25549
823586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Tucker''' ɗan [[Ingila|ƙasar Ingila]] ne mai sayar da bayi a [[Kamfanin Royal African Company]] daga [[Landan|Landan, Ingila]].
== Cinikin bayi ==
Tucker ya tafi Gbap, Sierra Leone, a shekarar 1665 tare da Thomas Corker wanda shi ne kakan Sherbro Caulkers, dangin da suka fi shahara a yankin Upper Guinea. John Tucker ya auri gimbiya Sherbro kuma tare suka haifi 'ya'ya da yawa. Sherbro Tuckers sun zama ƙabila mai ƙarfi ta cinikin bayi da kuma sarauta a Gbap kuma da yawa daga cikinsu sun yi karatu a jami'a a [[Turai]] tun farkon ƙarni na 18.
A shekara ta 1694, John Tucker ya sanya hannu kan kwamitin tafiyar 1694 ta ''Amity'' karkashin jagorancin Thomas Tew.
{{Stub}}
== Manazarta ==
{{Hujja}}
eg57may0wvxb3ieiewwe0su4c2p2u1s
Alex Navab
0
136214
823588
779265
2026-04-21T11:20:14Z
Pharouqenr
25549
823588
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991. <ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR. <ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston . <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
0j6ecp22yerefrzsuvkrgxxxs31b5vt
823589
823588
2026-04-21T11:20:30Z
Pharouqenr
25549
823589
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR. <ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston . <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
b2puqc4q0p5cnkoaoxnqpgnmq6802f9
823591
823589
2026-04-21T11:20:43Z
Pharouqenr
25549
823591
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston . <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
caw290scrtn01a6xa59jchdw25j6dhw
823592
823591
2026-04-21T11:20:57Z
Pharouqenr
25549
823592
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston . <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
npwzr86jcj8eahgo2hcwbwbnwzx6co9
823593
823592
2026-04-21T11:21:12Z
Pharouqenr
25549
823593
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston . <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
0447ju9ff4nj45g8mi1s5dofiuaqkgx
823595
823593
2026-04-21T11:21:34Z
Pharouqenr
25549
823595
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston . <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
cbaxk0zo2w11ejwliwaq8uixk91az21
823596
823595
2026-04-21T11:21:53Z
Pharouqenr
25549
823596
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
9pglae465f6j1btk9a0ddxe3k97esnl
823597
823596
2026-04-21T11:22:11Z
Pharouqenr
25549
823597
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016. <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
fjovkn1x69ucfokpwvwjhjiy8i1i6a9
823599
823597
2026-04-21T11:22:29Z
Pharouqenr
25549
823599
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]] . <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
qtg09u1y0adsj2lp9lj46mzuukdxjbd
823600
823599
2026-04-21T11:22:47Z
Pharouqenr
25549
823600
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]].<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder . <ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
bvlcfgs5yvw6cf7wy3ubygbmqvujxef
823601
823600
2026-04-21T11:23:05Z
Pharouqenr
25549
823601
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]].<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder.<ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
h8ms28elyzs6x1phktm6t72fgg4tq9d
823602
823601
2026-04-21T11:23:32Z
Pharouqenr
25549
823602
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na Amurka na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]].<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder.<ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
kuopmmavg0b73t1gly44rqcr18se0u2
823603
823602
2026-04-21T11:24:11Z
Pharouqenr
25549
823603
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan Amurka ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na [[Amurka]] na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]].<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder.<ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
m3nqhpsw5vwr3ujcl0lsvffjnm7wei8
823604
823603
2026-04-21T11:24:32Z
Pharouqenr
25549
823604
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Alex Navab (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan [[Amurka]] ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na [[Amurka]] na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]].<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder.<ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
ltd9w9en6a28l29js9xou8gla22m2r9
823605
823604
2026-04-21T11:24:50Z
Pharouqenr
25549
823605
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alex Navab''' (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan [[Amurka]] ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na [[Amurka]] na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref> name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]].<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College}}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder.<ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
izzyokl0kvz5qdfttozdlanyluy22je
Vasilis Torosidis
0
136929
823525
780485
2026-04-21T10:52:06Z
Yusuf Shehu
44191
823525
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Vasilis Torosidis''' (Girkanci: Βασίλης Τοροσίδης, an haife shi 10 Yuni 1985) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Girka wanda ya kuma yi wasa a matsayin mai baya na dama.
== Ayyukan kulob din ==
=== Skoda Xanthi ===
Torosidis ya fara buga wa Skoda Xanthi wasa a ranar 19 ga Afrilu 2003 yana da shekaru 17 kuma ya zira kwallaye na farko a Super League da Iraklis a ranar 17 ga Oktoba 2005. Bayan ya buga wasanni 76 masu ban sha'awa ga kulob din a lokacin shekaru biyar, Torosidis ya ja hankalin manyan kungiyoyin Girka AEK Athens, Olympiacos da Panathinaikos. Daga bisani ya shiga Olympiacos kan yarjejeniyar shekaru biyar a ranar 1 ga Janairun 2007.
=== Olympiacos ===
Torosidis ya koma Olympiacos a watan Janairun 2007 kuma ya zira kwallaye na farko tare da tawagar a kan PAOK a ranar 21 ga watan Janairu 2007. Ya zira kwallaye na farko na Turai ga Olympiacos a gasar cin kofin UEFA ta 2008-09 a zagaye na 1 5-0 a gida a kan FC Nordsjælland kuma ya zira kwallayen daya a gasar ta rukuni 4-0 a gida da Hertha BSC.
[[Fayil:Torosidis.jpg|left|thumb|266x266px|Torosidis tare da Olympiacos a cikin 2008]]
Torosidis ya sanya hannu kan sabuntawa tare da Olympiacos a lokacin rani na 2009 wanda zai ƙare a ranar 31 ga Yuni 2013, wanda ya haɗa da kuɗin sayen € miliyan 7. Kungiyoyi kamar su [[Newcastle United FC|Newcastle United]], Roma, Juventus, [[Atlético Madrid|Atletico Madrid]], da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] sun sa ido a kansa.<ref>[http://www.tribalfootball.com/articles/juventus-tracking-olympiacos-defender-torosidis-172057 Juventus tracking Olympiacos defender Torosidis {{!}} Serie A News {{!}} tribalfootball.com]</ref>
A ranar 24 ga watan Fabrairun shekara ta 2011, an tilasta Olympiacos yin wasa daya a bayan rufe kofofin bayan magoya bayan sun mamaye filin wasa kuma sun kai hari kan wasu daga cikin 'yan wasan Panathinaikos a ƙarshen nasarar da suka samu a gida a wasan Athens da aka yi a ranar 19 ga Fabrairu. Har ila yau, Super League Girka ta ba Torosidis haramtacciyar wasanni biyar bayan da ya kori dan wasan tsakiya Sebastian Leto a matakin rufe wasan. An ba da horo a ranar Alhamis bayan daruruwan magoya baya sun mamaye filin wasa bayan nasarar da shugabannin league suka samu ta 2-1 wanda ya dauke su maki goma daga abokan hamayyarsu na gida tare da wasanni bakwai kawai da za su buga. Wasu magoya bayan Olympiakos sun jefa kwallo da kiɗa a kan 'yan wasan da suka ziyarci kuma sun yi yaƙi da' yan sanda.[1]
A watan Janairun 2013, Torosidis ya ki sanya hannu kan sabon yarjejeniya tare da zakarun Girka bayan ya koma kungiyar Athens a 2007. Martin Jol, manajan Fulham FC an haɗa shi da wani mataki ga Torosidis, wanda aka yi imanin yana samuwa ga kusan £ 500,000. Kocin Fulham ya kama Giorgos Karagounis a kan canja wurin kyauta a lokacin rani - kuma Torosidis yana da matukar damuwa don sabon kalubale a wata ƙungiya ta Turai daban. ''"Ba zan sanya hannu kan sabon yarjejeniya ba,'' "Torosidis ya gaya wa jaridar Sun. "''"Ina so in koma kasashen waje".''. " A [[Rana]] 22 ga watan Janairun shekara ta 2013, ya tashi daga Olympiacos zuwa Roma, inda ya sanya hannu kan kwangila tare da kulob din Roman wanda ya ƙare a ranar 31 ga watan Yunin shekara ta 2015.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s9pc0r7cssagbsahcd8xifyjvml5dpd
823526
823525
2026-04-21T10:52:21Z
Yusuf Shehu
44191
823526
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Vasilis Torosidis''' (Girkanci: Βασίλης Τοροσίδης, an haife shi 10 Yuni 1985) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Girka wanda ya kuma yi wasa a matsayin mai baya na dama.
== Ayyukan kulob din ==
=== Skoda Xanthi ===
Torosidis ya fara buga wa Skoda Xanthi wasa a ranar 19 ga Afrilu 2003 yana da shekaru 17 kuma ya zira kwallaye na farko a Super League da Iraklis a ranar 17 ga Oktoba 2005. Bayan ya buga wasanni 76 masu ban sha'awa ga kulob din a lokacin shekaru biyar, Torosidis ya ja hankalin manyan kungiyoyin Girka AEK Athens, Olympiacos da Panathinaikos. Daga bisani ya shiga Olympiacos kan yarjejeniyar shekaru biyar a ranar 1 ga Janairun 2007.
=== Olympiacos ===
Torosidis ya koma Olympiacos a watan Janairun 2007 kuma ya zira kwallaye na farko tare da tawagar a kan PAOK a ranar 21 ga watan Janairu 2007. Ya zira kwallaye na farko na Turai ga Olympiacos a gasar cin kofin UEFA ta 2008-09 a zagaye na 1 5-0 a gida a kan FC Nordsjælland kuma ya zira kwallayen daya a gasar ta rukuni 4-0 a gida da Hertha BSC.
[[Fayil:Torosidis.jpg|left|thumb|266x266px|Torosidis tare da Olympiacos a cikin 2008]]
Torosidis ya sanya hannu kan sabuntawa tare da Olympiacos a lokacin rani na 2009 wanda zai ƙare a ranar 31 ga Yunin shekara ta 2013, wanda ya haɗa da kuɗin sayen € miliyan 7. Kungiyoyi kamar su [[Newcastle United FC|Newcastle United]], Roma, Juventus, [[Atlético Madrid|Atletico Madrid]], da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] sun sa ido a kansa.<ref>[http://www.tribalfootball.com/articles/juventus-tracking-olympiacos-defender-torosidis-172057 Juventus tracking Olympiacos defender Torosidis {{!}} Serie A News {{!}} tribalfootball.com]</ref>
A ranar 24 ga watan Fabrairun shekara ta 2011, an tilasta Olympiacos yin wasa daya a bayan rufe kofofin bayan magoya bayan sun mamaye filin wasa kuma sun kai hari kan wasu daga cikin 'yan wasan Panathinaikos a ƙarshen nasarar da suka samu a gida a wasan Athens da aka yi a ranar 19 ga Fabrairu. Har ila yau, Super League Girka ta ba Torosidis haramtacciyar wasanni biyar bayan da ya kori dan wasan tsakiya Sebastian Leto a matakin rufe wasan. An ba da horo a ranar Alhamis bayan daruruwan magoya baya sun mamaye filin wasa bayan nasarar da shugabannin league suka samu ta 2-1 wanda ya dauke su maki goma daga abokan hamayyarsu na gida tare da wasanni bakwai kawai da za su buga. Wasu magoya bayan Olympiakos sun jefa kwallo da kiɗa a kan 'yan wasan da suka ziyarci kuma sun yi yaƙi da' yan sanda.[1]
A watan Janairun 2013, Torosidis ya ki sanya hannu kan sabon yarjejeniya tare da zakarun Girka bayan ya koma kungiyar Athens a 2007. Martin Jol, manajan Fulham FC an haɗa shi da wani mataki ga Torosidis, wanda aka yi imanin yana samuwa ga kusan £ 500,000. Kocin Fulham ya kama Giorgos Karagounis a kan canja wurin kyauta a lokacin rani - kuma Torosidis yana da matukar damuwa don sabon kalubale a wata ƙungiya ta Turai daban. ''"Ba zan sanya hannu kan sabon yarjejeniya ba,'' "Torosidis ya gaya wa jaridar Sun. "''"Ina so in koma kasashen waje".''. " A [[Rana]] 22 ga watan Janairun shekara ta 2013, ya tashi daga Olympiacos zuwa Roma, inda ya sanya hannu kan kwangila tare da kulob din Roman wanda ya ƙare a ranar 31 ga watan Yunin shekara ta 2015.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b9bik8xpuegp1yeeik0l9yolkmmniq7
Ray Lucia
0
138493
823415
797672
2026-04-21T08:17:22Z
Pharouqenr
25549
823415
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan Amurka ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, <ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin . <ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa. <ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma. <ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai. <ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ddzpwiwee60jnh2nud86ghj59dly1gx
823416
823415
2026-04-21T08:17:35Z
Pharouqenr
25549
823416
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan Amurka ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi,<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin . <ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa. <ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma. <ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai. <ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
e9fuy26hircy21jroxacncoaxvh05zk
823417
823416
2026-04-21T08:17:49Z
Pharouqenr
25549
823417
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan Amurka ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi,<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa. <ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma. <ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai. <ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
e7i78mmhjpcur29tc8mmko5tk0dhmgj
823418
823417
2026-04-21T08:18:03Z
Pharouqenr
25549
823418
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan Amurka ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi,<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa.<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma. <ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai. <ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
lwkl4pf39hmltdwbeulgg85pzx869z4
823419
823418
2026-04-21T08:18:14Z
Pharouqenr
25549
823419
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan Amurka ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi,<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa.<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai. <ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
0pddbi6jggbg4ogktoum2lm1xl5ob5i
823420
823419
2026-04-21T08:18:28Z
Pharouqenr
25549
823420
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan Amurka ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi,<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa.<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai.<ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
1zs3yb6pvce0h6186ac21s8cc7w0x7b
823421
823420
2026-04-21T08:19:14Z
Pharouqenr
25549
823421
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan Amurka ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi,<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa.<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai.<ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
507toveahmprcfd96r7ymcznczznb2b
823422
823421
2026-04-21T08:19:59Z
Pharouqenr
25549
823422
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Joseph Lucia, Sr.''' Ya kasance tsohon ɗan [[Amurka]] ne mai ba da shawara kan harkokin kuɗi,<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref> tsohon mai ba da shawara kan harkokin saka hannun jari mai rijista, marubuci, halayen rediyo kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Shi ne mai gabatar da shirin ''The Ray Lucia Show'', wani shiri na tattaunawa kan harkokin kuɗi na rediyo da talabijin na ƙasa baki ɗaya a Business Talk Radio Network da kuma cibiyar sadarwa ta Biz Television.
A ranar 8 ga Yuli, 2013, Hukumar Tsaro da Musayar Hannun Jari ta Amurka (SEC) ta hana shi hulɗa da mai ba da shawara kan zuba jari, dillali ko dillali, ta soke lasisinsa da na tsohon kamfaninsa, sannan ta ci tarar duka biyun -- $50,000 ga Lucia da $250,000 ga tsohon kamfaninsa.<ref>[http://rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 ''RJL Wealth Management - Independent Financial Services''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118024241/http://www.rjlwm.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=57 |date=2013-01-18 }}. ''RJL Wealth Management''. Retrieved 2010-10-07.</ref>
An haifi Lucia a Philadelphia, Pennsylvania. Iyalinsa sun ƙaura zuwa Poway, California lokacin da Lucia take da shekaru goma.<ref>name="A Ray of Hope">{{Cite web |last=Mike Kinosian |year=2005 |title=A Ray of Hope |url=http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722092748/http://ftp.media.radcity.net/ZMST/insideradio/interviews/LuciaArticle08-05.pdf |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-10-12 |publisher=Inside Radio Magazine}}</ref> Ya je Kwalejin Palomar kan tallafin karatu a ƙwallon ƙafa kuma ya sami digirin koyarwa. Kafin ya zama mai ba da shawara kan harkokin kuɗi, Lucia malamar makarantar sakandare ce kuma mai horar da ƙwallon ƙafa, kuma tana buga guitar da waƙa a cikin ƙungiyar mawaƙa ta rock. Lucia da matarsa suna da 'ya'ya huɗu.
== Mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ==
Lucia ta kafa Raymond J. Lucia Companies, Inc. kuma ta kasance shugabar kamfanin kuma babban jami'in gudanarwa na tsawon shekaru sama da ashirin. Mujallar Registered Rep ta nada Lucia a matsayin daya daga cikin "Manyan Masu Ba da Shawara kan Kudi Masu Zaman Kansu 100 a Amurka" a shekarar 2008, kuma yana daya daga cikin masu ba da shawara kan harkokin kudi goma da aka amince da su a cikin "Kyaututtukan Dillalai Masu Kyau" na mujallar a shekarar 2004.
A ranar 5 ga Satumba, 2012, SEC ta yi zargin cewa Ray Lucia ya yaɗa bayanai marasa tushe game da dabarunsa ''na Buckets of Money'' a jerin tarurrukan saka hannun jari. Lucia ya tabbatar wa masu zuba jari cewa an gwada dabarunsa a lokacin kasuwannin beyar. SEC ta yi iƙirarin cewa gwajin baya-bayan nan da Lucia ta yi kawai shine wasu "ƙididdiga da aka yi a ƙarshen shekarun 1990 da kuma takardu biyu masu shafuka biyu."
A ranar 9 ga Yuli, 2013, wani alkali na gudanarwa ya umarci Lucia da ta biya dala $50,000, inda ya gano cewa ikirarin Lucia cewa an gwada dabarunsa ta hanyar gwaji ba gaskiya ba ne. Alkalin gudanarwa ya hana Lucia yin hulɗa da duk wani mai ba da shawara kan saka hannun jari ko dillali, ya kwace rajistar mai ba da shawara kan saka hannun jari na Raymond J. Lucia Companies Inc., sannan ya ci kamfanin tarar {{US$|300,000}} . Lucia ta daukaka kara kan hukuncin, tana mai jayayya cewa matsayin alkalin gudanarwa a cikin SEC jami'in Amurka ne wanda ke buƙatar naɗin wannan matsayi, kuma ta yi jayayya cewa ba a naɗa alkalin SEC na yanzu yadda ya kamata ba. SEC da Kotun Gundumar sun yi watsi da hujjar Lucia, wanda ya sa ya shigar da ƙara zuwa [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli ta Amurka]] a tsakiyar 2017. Kotun ta saurari ƙarar kamar yadda ''Lucia da SEC suka yi'', kuma a watan Yunin 2018, sun yanke hukunci kan matsayin Lucia cewa irin waɗannan alkalan gudanarwa jami'ai ne kuma dole ne a ɗauki su aiki yadda ya kamata. Sun soke hukunce-hukuncen da suka gabata kuma suka ba Lucia sabon zaman sauraren ƙara a cikin SEC a ƙarƙashin alkali na gudanarwa da aka naɗa daidai.<ref name="ap decision">{{Cite web |date=June 21, 2018 |title=Supreme Court sides with 'Buckets of Money' financier |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nation-politics/apxsupreme-court-sides-with-buckets-of-money-financier/ |access-date=June 21, 2018 |publisher=[[Associated Press]]}}</ref>
Ya zuwa ranar 1/3/2015, bayanan tarihin Dillalin FINRA na Ray Lucia Senior sun ƙunshi takaddama 21 game da abokan ciniki, 8 daga cikinsu har yanzu suna nan a ranar 1/3/15. Biyar daga cikinsu sun fito ne daga 2012, shida 2013 da takwas daga 2014. Goma daga cikin da'awar "masu sulhu" goma sha ɗaya da kuma bakwai daga cikin da'awar "masu jiran tsammani" takwas suna cikin "Harakokin Gidaje."
== Rubutu ==
Lucia ita ce marubucin littattafai uku da suka mayar da hankali kan dabarun saka hannun jari na ritaya, tare da abokin aikinsa Dale Fetherling:
* ''Maganin Ritaya na Bokiti: Jagora Mafi Kyau ga Samun Kuɗi don Rayuwa'' (2010) (kalma ta gaba ta Ben Stein )
* ''A Shirye... Saita... Yi Ritaya! Dabaru na Kuɗi Don Sauran Rayuwarka'' (2007)
* ''Bokitin Kuɗi: Yadda Ake Ritaya Cikin Jin Daɗi da Tsaro'' (2004)
== Rediyo da talabijin ==
A shekarar 1990, ''shirin Ray Lucia'' ya fara watsa shirye-shiryensa a tashar rediyo ta KFMB (AM) da ke San Diego. Daga 2000 zuwa 2011, an fara watsa shirye-shiryen a duk fadin kasar a Business Talk Radio Network. A halin yanzu ana iya jin sa a Global American Broadcasting Network A shekarar 2009, Mujallar Talkers ta ayyana Lucia a matsayin daya daga cikin "Mafi Muhimmancin Masu Ba da Shawarwari kan Shirye-shiryen Rediyo 100 a Amurka." Lucia kuma bako ce a shirin Sean Hannity . A watan Satumba na 2010 Biz Television Network ta dauki ''shirin Ray Lucia'' a talabijin. Baya ga shirin nasa, Lucia ta fito a shirin Good Morning America na ABC, Fox News Channel 's Your World With Neil Cavuto da [[The Cost of Freedom]] da kuma shirin CNBC 's On The Money. Lucia ta sanar a watan Yunin 2019 cewa zai yi ritaya daga watsa shirye-shirye. Shirinsa na 28 ga Yuni zai zama na karshe.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1950]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
h2surepj2ifp9s6ce2rslxahc5pyqf9
Kizo Yasui
0
138520
823290
820346
2026-04-21T07:02:45Z
Pharouqenr
25549
823290
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
Kizo Yasui (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban [[Nihon Keidanren]] (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone.[1][2] Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946.[3][4][5][6] Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
He died in 1983 at the age of 83 of pneumonia.
The chairman of the funeral ceremony of Kizo Yasui was Fumio Takagi([[:ja:高木文雄|jp]]), former Vice Minister of Ministry of Finance and former president of Japanese National Railways.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
23vm967ji9tcvnvwlkv60q7o4jsycuu
823291
823290
2026-04-21T07:02:54Z
Pharouqenr
25549
823291
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
Kizo Yasui (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone.[1][2] Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946.[3][4][5][6] Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
He died in 1983 at the age of 83 of pneumonia.
The chairman of the funeral ceremony of Kizo Yasui was Fumio Takagi([[:ja:高木文雄|jp]]), former Vice Minister of Ministry of Finance and former president of Japanese National Railways.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
14lgw0gdw1a0k3wwhhy84paay74apxp
823292
823291
2026-04-21T07:03:09Z
Pharouqenr
25549
823292
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
Kizo Yasui (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone.[1][2] Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946.[3][4][5][6] Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
He died in 1983 at the age of 83 of pneumonia.
The chairman of the funeral ceremony of Kizo Yasui was Fumio Takagi([[:ja:高木文雄|jp]]), former Vice Minister of Ministry of Finance and former president of Japanese National Railways.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
n15vdjybwdpid0ny7tjeitcdzciim7v
823293
823292
2026-04-21T07:03:22Z
Pharouqenr
25549
823293
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
Kizo Yasui (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone. Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946.[3][4][5][6] Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
He died in 1983 at the age of 83 of pneumonia.
The chairman of the funeral ceremony of Kizo Yasui was Fumio Takagi([[:ja:高木文雄|jp]]), former Vice Minister of Ministry of Finance and former president of Japanese National Railways.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pb6wfxp92cmrupkwnsfkrlf5nnsc9sb
823294
823293
2026-04-21T07:03:36Z
Pharouqenr
25549
823294
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
Kizo Yasui (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone. Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946. Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
He died in 1983 at the age of 83 of pneumonia.
The chairman of the funeral ceremony of Kizo Yasui was Fumio Takagi([[:ja:高木文雄|jp]]), former Vice Minister of Ministry of Finance and former president of Japanese National Railways.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9i25rzyxpf48z6ljwgykyl8baq2s38i
823295
823294
2026-04-21T07:04:00Z
Pharouqenr
25549
823295
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
Kizo Yasui (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone. Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946. Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
13e2n59149aalbj7j0g90mqfaxbq1j7
823296
823295
2026-04-21T07:04:15Z
Pharouqenr
25549
823296
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
'''Kizo Yasui''' (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone. Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946. Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
61rn54wva3zw2rzrk1pklly2pkz50d4
823297
823296
2026-04-21T07:04:25Z
Pharouqenr
25549
823297
wikitext
text/x-wiki
'''Kizo Yasui''' (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone. Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946. Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s6wm9j0vif61wg8lqbc743sm6ysy433
823298
823297
2026-04-21T07:04:41Z
Pharouqenr
25549
823298
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kizo Yasui''' (安居 喜造, Yasui Kizō; 2 ga Disamba, 1899 - 30 ga Satumba, 1983) ya kasance babban jami'in kamfanoni na Japan.<ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> Ya rike mukamin shugaban kwamitin daraktocin masana'antun Toray, mataimakin shugaban Bankin Mitsui, shugaban masana'antun Mitsui Petrochemicals, mataimakan shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation), shugaban kungiyar Japan Chemical Fibers Association da sauransu.<ref name="kotobank.jp" /> Ya kuma kasance janar manajan Tokyo Metropolis na Ise Shrine Revered Board . Ya sadaukar da kansa don sake gina tashar jiragen kasa ta Japan a matsayin shugaban kwamitin binciken ta na 4. Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekarar 1979.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Yasui a Hikone, Shiga. Ya ci gaba da riƙe da sunan mahaifinsa, Kizo. Kizo Yasui na ƙarshe, mahaifin wannan Kizo Yasui, ana yi masa lakabi da Kōshō Chōchō[Magajin Garin Kwalejin Kasuwanci]saboda an zaɓe shi Magajin Garin Hikone ba tare da son ransa ba yayin da yake Tokyo don yin shawarwari kan kafa Kwalejin Kasuwanci ta Hikone (yanzu, Faculty of Economics of Shiga University) kuma ya yi murabus daga muƙamin Magajin Garin Hikone lokacin da ya ga sabon ginin Kwalejin Kasuwanci ta Hikone. Babbar 'yar'uwarsa, Kinu, ta auri wani babban iyali a Akasaka-juku (Nakasendō), Yabashis da Sarki Shōwa ya ziyarta a hukumance a 1946. Otohiko Hara (jp), wanda a da Otohiko Yabashi ne, ɗan'uwansa ne. Shinya Yabashi[7] da Hideroku Hara (jp) jikokinsa ne. Yasui ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Shiga ta Farko (yanzu, Makarantar Sakandare ta Shiga ta Hikone Higashi) da kuma Kwalejin Kasuwanci ta Tokyo (yanzu, Jami'ar Hitotsubashi) a shekarar 1926 a ƙarƙashin tsohon tsarin ilimi. Yayin da yake Kwalejin, ya shiga taron karawa juna sani na Farfesa Kin-no-suke Otsuka.[8][9]
Ya shiga Bankin Mitsui bayan kammala karatunsa. Ya zama manajan darektan, babban manajan darakta da mataimakin shugaban Bankin Mitsui a shekarar 1959, shugaban kamfanin Mitsui Petrochemicals Industries (yanzu, Mitsui Chemicals) a shekarar 1961, <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref> mataimakin Shugaban kamfanin Tōyō Rayon (yanzu Toray Industries) a shekarar 1963, shugaban kwamitin daraktocin kamfanin Toray Industries a shekarar 1971 kuma babban mai ba da shawara ga kwamitin darektan kamfanin Toray industries a shekarar 1977.
A wannan lokacin, ya rike mukamin mataimakin shugaban Nihon Keidanren (Japan Business Federation),
shugaban kungiyar Chemical Fibers ta Japan, janar manajan Tokyo Metropolis of Ise Shrine Revered Board, memba na kwamitin Japan Association of Corporate Executives, memba na Kwamitin Binciken Haraji na Ofishin Firayim Minista (Japan) , memba na Majalisar Harshen Kasa ta Ma'aikatar Ilimi, Kimiyya da Al'adu da sauransu.
Ya sami Grand Cordon na Order of the Sacred Treasure a shekara ta 1979. <ref name="kotobank.jp">{{Cite web |title=安居 喜造 |url=http://kotobank.jp/word/安居%20喜造-1657118}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qm44rfem891jsg7u1s0j3wqmpmvznqd
Edna Ryan (mai fafutuka)
0
142422
823000
801462
2026-04-20T16:03:49Z
Feenah12
44136
823000
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Edna Minna Ryan''', ''<nowiki/>'yar'' shekara 1904 - 10 ga Fabrairu 1997) ta kasance mai fafutukar kare hakkin '''mata''' da kuma fafutukar kwadago ta Australiya kuma marubuciya, kuma abin koyi da jagoranci ga tsarar mata. Mary Owen (mai rajin kare hakkin mata, mai rajin kare hakkin jama'a, kuma mai fafutuka) ta rubuta cewa "ba ta kasance mace mafi fice a cikin ƙungiyar mata ba amma wataƙila ta yi fiye da kowane mutum a wannan ƙarnin." <ref name=":0" /> Ga tsohuwar Sanata Susan Ryan (ba ta da wata alaƙa): "Ita ce mace mafi kwarin gwiwa da yabo da na taɓa sani."
== Tarihin Rayuwa ==
An kuma haifi Edna a Pyrmont . [1] Ta fara shiga harkokin siyasa tun tana ƙarama, tana shiga cikin jerin gwanon da aka yi a titunan Sydney da suka shafi Janar Strike na 1917 lokacin da take ɗalibar Makarantar Sakandare. [2] Ta shiga cikin bikin Ranar Mata ta Duniya ta farko a Sydney a 1928, kuma a cikin ƙungiyar ma'aikata a matsayin mai shirya matan ma'aikatan katako a lokacin yajin aikin Ma'aikatan Katako na 1929. A shekarun 1920, ta kasance memba na Jam'iyyar Kwaminis ta Ostiraliya da Ma'aikatan Masana'antu na Duniya (IWW), amma a 1935 ta shiga Jam'iyyar Ma'aikata ta Ostiraliya . A 1956, an zaɓe ta a Majalisar Karamar Hukumar Fairfield, ta zama mace ta farko da ta zama mataimakiyar magajin gari a New South Wales a 1958. Ta kasance memba a Majalisar Fairfield kuma magajin ta Prospect County Council har zuwa lokacin da ta yi ritaya a 1972.
Bayan ta yi ritaya daga aiki, ta zama memba na Ƙungiyar Zaɓe ta Mata, inda ta halarci taron farko a shekarar 1973. A WEL, ta sadaukar da mafi yawan ayyukanta ga mata a cikin ma'aikata masu albashi. Shiga tsakani da ta yi a madadin WEL a shari'ar Mafi ƙarancin albashi ta ƙasa a Hukumar Sulhu da Sasantawa da ke Melbourne a shekarar 1974, ta bayar da bayanai kan adadin mata masu cin gajiyar abinci su kaɗai a Ostiraliya. Wannan bayanin bai taɓa gabatarwa ga kotun masana'antu ba a da, kuma ya taka muhimmiyar rawa a shawarar da Alkali Terry Winter ya yanke na daidaita Mafi ƙarancin albashi na mata da kyautar maza, wanda wani muhimmin mataki ne na kafa tushen 'daidaitaccen albashi ga aikin da ya dace da darajarsa' a tsarin albashin Ostiraliya.
Ta kuma taka muhimmiyar rawa a cikin gabatarwar da WEL ta yi kan hutun haihuwa.
Edna ta mutu a Canberra a shekarar 1997.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 1997]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
nyshswu4z85pw5dx7e5otaud39y6ckd
823001
823000
2026-04-20T16:04:05Z
Feenah12
44136
823001
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Edna Minna Ryan''', ''<nowiki/>'yar'' shekara 1904 - 10 ga Fabrairu 1997) ta kasance mai fafutukar kare hakkin '''mata''' da kuma fafutukar kwadago ta Australiya kuma marubuciya, kuma abin koyi da jagoranci ga tsarar mata. Mary Owen (mai rajin kare hakkin mata, mai rajin kare hakkin jama'a, kuma mai fafutuka) ta rubuta cewa "ba ta kasance mace mafi fice a cikin ƙungiyar mata ba amma wataƙila ta yi fiye da kowane mutum a wannan ƙarnin." <ref name=":0" /> Ga tsohuwar Sanata Susan Ryan (ba ta da wata alaƙa): "Ita ce mace mafi kwarin gwiwa da yabo da na taɓa sani."
== Tarihin Rayuwa ==
An kuma haifi Edna a Pyrmont . [1] Ta fara shiga harkokin siyasa tun tana ƙarama, tana shiga cikin jerin gwanon da aka yi a titunan Sydney da suka shafi Janar Strike na 1917 lokacin da take ɗalibar Makarantar Sakandare. [2] Ta shiga cikin bikin Ranar Mata ta Duniya ta farko a Sydney a 1928, kuma a cikin ƙungiyar ma'aikata a matsayin mai shirya matan ma'aikatan katako a lokacin yajin aikin Ma'aikatan Katako na 1929. A shekarun 1920, ta kasance memba na Jam'iyyar Kwaminis ta Ostiraliya da Ma'aikatan Masana'antu na Duniya (IWW), amma a shekara ta 1935 ta shiga Jam'iyyar Ma'aikata ta Ostiraliya . A 1956, an zaɓe ta a Majalisar Karamar Hukumar Fairfield, ta zama mace ta farko da ta zama mataimakiyar magajin gari a New South Wales a 1958. Ta kasance memba a Majalisar Fairfield kuma magajin ta Prospect County Council har zuwa lokacin da ta yi ritaya a 1972.
Bayan ta yi ritaya daga aiki, ta zama memba na Ƙungiyar Zaɓe ta Mata, inda ta halarci taron farko a shekarar 1973. A WEL, ta sadaukar da mafi yawan ayyukanta ga mata a cikin ma'aikata masu albashi. Shiga tsakani da ta yi a madadin WEL a shari'ar Mafi ƙarancin albashi ta ƙasa a Hukumar Sulhu da Sasantawa da ke Melbourne a shekarar 1974, ta bayar da bayanai kan adadin mata masu cin gajiyar abinci su kaɗai a Ostiraliya. Wannan bayanin bai taɓa gabatarwa ga kotun masana'antu ba a da, kuma ya taka muhimmiyar rawa a shawarar da Alkali Terry Winter ya yanke na daidaita Mafi ƙarancin albashi na mata da kyautar maza, wanda wani muhimmin mataki ne na kafa tushen 'daidaitaccen albashi ga aikin da ya dace da darajarsa' a tsarin albashin Ostiraliya.
Ta kuma taka muhimmiyar rawa a cikin gabatarwar da WEL ta yi kan hutun haihuwa.
Edna ta mutu a Canberra a shekarar 1997.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 1997]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
14r9wyfqanatz0bd4wpqvtvsr6fdz9y
Hauwa'u Curie
0
142766
823406
802447
2026-04-21T08:13:03Z
Pharouqenr
25549
823406
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta Faransa da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie . 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors . Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937. <ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle). <ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
stz333qbpenvkn9fg1vse8924a2b15w
823407
823406
2026-04-21T08:13:29Z
Pharouqenr
25549
823407
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie . 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors . Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937. <ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle). <ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mzsrng0r0c1pdo9t3mqp1db8l3mzrcw
823408
823407
2026-04-21T08:13:46Z
Pharouqenr
25549
823408
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie. 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors . Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}{{IPA|fr|ɛv dəniz kyʁi labwis}}
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937. <ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle). <ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lo5ktgbo853tgc2lirofeqdocrgz0gb
823409
823408
2026-04-21T08:14:02Z
Pharouqenr
25549
823409
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie. 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors . Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937. <ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle). <ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qpv9p57v71gv3ea6xb8r7f3vkcpde76
823410
823409
2026-04-21T08:14:15Z
Pharouqenr
25549
823410
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie. 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors. Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937. <ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle). <ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qp0z6c3qa6czwvptevskducy8k098lj
823411
823410
2026-04-21T08:14:36Z
Pharouqenr
25549
823411
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie. 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors. Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937. <ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle).<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rtcpx1ba6c7mzqr7bcll2n05hk7td3g
823412
823411
2026-04-21T08:14:55Z
Pharouqenr
25549
823412
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie. 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors. Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937.<ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle).<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4dos84w5oh4nakmpkf6a2q55pnbt99t
823413
823412
2026-04-21T08:15:31Z
Pharouqenr
25549
823413
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie. 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie . Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors. Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937.<ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle).<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ldtpqh3grsp2ablv8ad47bih18oiwzo
823414
823413
2026-04-21T08:16:37Z
Pharouqenr
25549
823414
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ève Curie Denise Labouisse''' (Faransa pronunciation: [ɛv dəniz kyʁi labwis]; Disamba 6, 1904 - Oktoba 22, 2007) ta kasance marubuciya ce ta [[Faransa]] da Amurka, 'yar jarida kuma pianist. Ève Curie ita ce ƙaramar 'yar [[Marie Curie|Marie Skłodowska-Curie]] da Pierre Curie. 'Yar'uwarta ita ce Irène Joliot-Curie kuma surukinta Frédéric Joliot -Curie. Ta yi aiki a matsayin 'yar jarida kuma ta rubuta tarihin mahaifiyarta ''Madam Curie'' da kuma littafin rahoto na yaki, Journey Among Warriors. Daga shekarun 1960 ta himmatu ga yin aiki ga [[UNICEF]], tana ba da taimako ga yara da uwaye a kasashe masu tasowa. Ève ita ce kadai daga cikin iyalinta wacce ba ta zabi aiki a matsayin masanin kimiyya ba kuma ba ta lashe kyautar Nobel ba, kodayake mijinta, Henry Richardson Labouisse Jr., ya karbi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 1965 a madadin UNICEF, ta kammala gadon dangin Curie na masu lashe kyautar Nobel guda biyar.
== Yaronta ==
[[Fayil:Eve,_Marie,_Irene_Curie_1908.jpg|left|thumb|Ève, Marie, da Irène Curie a cikin 1908]]
An haifi Ève Denise Curie a birnin Paris, Faransa, a ranar 6 ga watan Disamba, 1904. Ita ce ƙaramar 'yar masana kimiyya Marie da Pierre Curie, waɗanda kuma suna da wata 'yar Irène (an haife ta a shekara ta 1897). Ève ba ta san mahaifinta ba, wanda ya mutu a 1906 a hatsari, wanda karusar doki ta buge shi. Bayan wannan hadarin, Marie Curie ta yarda da matsayin koyarwar mijinta a La Sorbonne . Surukinta, Dokta Eugène Curie, ya koma tare da iyalin lokacin da matarsa ta mutu, kuma ya kula da yara yayin da Pierre da Marie, sannan Marie kawai, suka tafi aiki. Lokacin da ya mutu a shekara ta 1910, Marie Curie ta kasance kadai don tayar da 'ya'yanta mata tare da taimakon masu kula da gida. Ève daga baya ta ce tun tana yarinya ta sha wahala daga rashin isasshen kulawa daga mahaifiyarta kuma daga baya, a lokacin da take matashiya, ta haɓaka kyakkyawar dangantaka da ita. Marie ta kula sosai da ilimi da ci gaban abubuwan da 'ya'yanta mata suke so. Irène ta bi sawun mahaifiyarta kuma ta zama fitacciyar masanin kimiyya (an ba ta kyautar Nobel a fannin ilmin sunadarai tare da mijinta Frédéric Joliot-Curie a 1935), yayin da Ève ta nuna karin sha'awar fasaha da wallafe-wallafen. Ko da a matsayin yarinya ta nuna takamaiman baiwa ga kiɗa.
Ko ta yaya yanayin, sun yi tafiya mai tsawo kuma sun hau keke. Sun tafi yin iyo a lokacin rani, kuma Marie tana da kayan wasan motsa jiki da aka shigar a lambun gidansu a Sceaux, Hauts-de-Seine. Ève da Irène sun kuma koyi sutura, aikin lambu da dafa abinci.
Kodayake 'yan matan 'yan ƙasar Faransa ne (Ève daga baya ya zama ɗan ƙasar Amurka), kuma yarensu na farko Faransanci ne, sun saba da asalin su na Poland kuma suna magana da yaren Poland. A shekara ta 1911 sun ziyarci Poland (bangaren kudanci, wanda ke ƙarƙashin mulkin Austrian). A lokacin wannan ziyarar, sun hau dawakai kuma sun yi tafiya a cikin duwatsu.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}</ref>
== Matasa ==
A cikin 1921, Ève ta tashi a kan tafiyarta ta farko a fadin Tekun Atlantika: a wannan bazara, ta tashi tare da 'yar'uwarta da mahaifiyarta a cikin jirgin RMS <nowiki><i id="mwOQ">Olympic</i></nowiki> zuwa Birnin New York. Marie Curie, a matsayin mai lashe kyautar Nobel sau biyu, wanda ya gano radium da polonium, an maraba da ita a can tare da bikin da ya dace; 'ya'yanta mata ma sun shahara sosai tare da manyan al'ummomin Amurka. Mai haske a jam'iyyun kuma mai farin ciki, 'yan jarida sun kira Ève "yarinyar da ke da idanu masu haske". A lokacin tafiyar Ève da Irène sun kuma yi aiki a matsayin "masu tsaron" mahaifiyarsu - Marie, yawanci tana mai da hankali kan aikin bincike kuma ta fi son rayuwa mai sauƙi, ba koyaushe tana jin daɗi da fuskantar girmamawa da aka ba ta ba. Yayinda suke Amurka, Marie, Irène da Ève sun sadu da Shugaba Warren G. Harding a Washington, DC, sun ga [[Niagara Falls]] kuma sun tafi jirgin kasa don ganin [[Grand Canyon]]. Sun koma Paris a watan Yunin 1921.
Ève, kamar 'yar'uwarta Irène, ta kammala karatu daga Collège Sévigné, makarantar sakandare mai zaman kanta a birnin Paris, inda ta sami digiri na farko a shekarar 1925. A halin yanzu, ta kuma inganta ƙwarewarta ta piano kuma ta ba da kide-kide na farko a Paris a 1925. Daga baya, ta yi wasan kwaikwayo a kan mataki sau da yawa, tana ba da kide-kide a babban birnin Faransa, a larduna da [[Beljik|Belgium]].
Bayan Irène ta auri Frédéric Joliot a 1926, Ève ta zauna tare da mahaifiyarta a Paris, tana kula da ita kuma tana tare da ita a tafiye-tafiye a ko'ina cikin Faransa, [[Italiya]], Belgium, da [[Switzerland]]. A cikin 1932, sun kuma bi Shugaban Czechoslovakia, Tomáš Masaryk, a kan tafiyarsa zuwa Spain.
Kodayake tana ƙaunar mahaifiyarta, Ève tana da halin da ya bambanta da ita (da kuma 'yar'uwarta Irène). Ba ta da sha'awar kimiyya, ta fi son ilimin ɗan adam. Ba kamar mahaifiyarta ba, koyaushe tana sha'awar rayuwa mai kyau. Ganin cewa Marie yawanci tana sanye da riguna masu sauƙi, baƙar fata, Ève koyaushe tana kula da tufafi masu kyau, tana sanye le takalma masu tsayi da kayan shafawa, kuma tana son haskakawa a jam'iyyun. Koyaya, duka Ève da Irène sun kula da mahaifiyarsu da ibada har zuwa mutuwarta. Marie, mai fama da rashin lafiya, mai yiwuwa ya haifar da bayyanarta ta dogon lokaci ga radiation, ta mutu a ranar 4 ga Yuli, 1934.
== Bayan mutuwar mahaifiyarta ==
Bayan mutuwar Marie Curie, Ève ta rubuta tarihin mahaifiyarta. Ta janye daga rayuwar jama'a na ɗan lokaci kuma ta koma wani ƙaramin gida a Auteuil, Yvelines, inda ta tattara kuma ta tsara takardu da wasiƙu. A cikin kaka na 1935, ta ziyarci iyalinta a Poland, tana neman bayani game da yarinta da ƙuruciya. An buga tarihin rayuwar, ''Madam Curie'', a lokaci guda a Faransa, Burtaniya, Italiya, Spain, Amurka da sauran ƙasashe a cikin 1937.<ref>{{Cite web |title=Madame Curie : Eve Curie : Free Download, Borrow, and Streaming |url=https://archive.org/details/madamecurie035051mbp |website=Internet Archive}}</ref>
''Madam Curie'' ta shahara nan take kuma ta zama mafi kyawun sayarwa a ƙasashe da yawa ciki har da Amurka. A cikin Amurka ta lashe lambar yabo ta shekara-shekara ta uku ta National Book Award for Non-Fiction da kungiyar masu sayar da littattafai ta Amurka ta zaba.<ref name="nyt1938">
"Booksellers Give Prize to 'Citadel': Cronin's Work About Doctors Their Favorite{{Spaces}}...", ''The New York Times'' 1938-03-02, page 14. ProQuest Historical Newspapers The New York Times (1851–2007).</ref> Akwai gyare-gyaren fim a cikin 1943 ta Metro-Goldwyn-Mayer, tare da Greer Garson a cikin rawar da take takawa.
Ève ta kara shiga cikin aikin wallafe-wallafen da aikin jarida. Baya ga tarihin mahaifiyarta, ta wallafa bita na kiɗa a cikin Candide mako-mako da labarai game da gidan wasan kwaikwayo, kiɗa, da fim a wasu jaridu na Paris.<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref>
== Yaƙin Duniya na Biyu ==
Bayan barkewar Yaƙin Duniya na Biyu a 1939, marubuci da marubucin wasan kwaikwayo Jean Giraudoux, wanda ya zama Kwamishinan Bayanai na Faransa (Commissaire général à l'information) a wannan shekarar, ya nada Ève Curie shugaban ƙungiyar mata a ofishinsa. Bayan da Jamus ta mamaye Faransa, Ève ta bar Paris a ranar 11 ga Yuni, 1940, kuma bayan da Faransa ta mika wuya, ta gudu tare da wasu 'yan gudun hijira zuwa Ingila a cikin jirgin da ya cika da mutane, wanda jirgin saman Jamus ya kashe. A can ta shiga Free French Forces na Janar Charles de Gaulle kuma ta fara gwagwarmayarta da Nazism, wanda ya haifar da gwamnatin Vichy ta hana ta zama 'yar ƙasar Faransa kuma ta kwace dukiyarta a 1941.
[[Fayil:Ève_Curie,_1904-2007_(cropped).jpg|thumb|Ève Curie a cikin tufafin masu zaman kansu, 1943]]
Ève Curie ta shafe mafi yawan shekarun yaƙi a Burtaniya, inda ta sadu da [[Winston Churchill]], da Amurka, inda ta ba da laccoci kuma ta rubuta labarai ga jaridu na Amurka (yawanci ''New York Herald Tribune''). A shekara ta 1940 ta sadu da [[Eleanor Roosevelt]] a [[White House|Fadar White House]] . Wannan ziyarar ta yi wahayi zuwa gare ta, daga baya ta ba da jerin laccoci kan "Mata na Faransa da Yaƙi"; a watan Mayu 1940 The Atlantic Monthly ta buga rubutun ta a ƙarƙashin wannan taken.
Daga Nuwamba 1941 zuwa Afrilu 1942, Ève Curie ta yi tafiya a matsayin wakilin yaki zuwa Afirka, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] da Asiya, inda ta ga hare-haren Burtaniya a [[Misra|Misira]] da [[Libya]] a watan Disamba na shekara ta 1941 da kuma hare-harar Soviet a Moscow a watan Janairun shekara ta 1942. A lokacin wannan tafiya ta sadu da [[Shah]] na [[Iran]], [[Mohammad Reza Pahlavi]], shugaban Free China, [[Chiang Kai-shek]], yana yaƙi da Jafananci, da [[Mahatma Gandhi]]. Sau da yawa ta sami damar saduwa da 'yan uwanta, Sojojin Poland, waɗanda suka yi yaƙi a gefen Burtaniya ko kuma suka shirya Sojojin Poland a Tarayyar Soviet.
Rahotanni na Curie daga wannan tafiya an buga su a cikin jaridu na Amurka, kuma a cikin 1943 an tattara su a cikin littafin Journey Among Warriors, wanda aka zaba don Kyautar Pulitzer don Rubuce-rubuce a cikin 1944 (daga ƙarshe ya rasa Ernie Pyle).<ref name="Answers">{{Cite web |title=Ève Curie's biography |url=http://www.answers.com/topic/ve-curie |access-date=March 7, 2010 |website=[[Answers.com]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.answers.com/topic/ve-curie "Ève Curie's biography"]. ''[[Answers.com]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 7,</span> 2010</span>.</cite></ref> Wani labarin a cikin fitowar kaka ta 1943 na The Russian Review ya soki littafin Curie. Mai bita, Michael Karpovich, ya yaba da yadda take rubutawa game da mutanen da ta sadu da su kuma ta yi hira da su a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]]. Koyaya, Karpovich ta ji cewa Curie ba ta nuna ainihin mutanen Rasha da ta bayyana ba. A cikin Journey Among Warriors ta rubuta game da tattaunawarta da wani bishop na Orthodox na Girka, sanannen dan wasan rawa, janar na Red Army, ma'aikatan masana'antu, shugabannin [[Kwaminisanci]] na gida, da masana kimiyya. Karpovich ta yi tunanin cewa farin cikin Curie ya karkatar da hukunci da hangen nesa, a cikin littafinta.
Bayan ta dawo Turai, Ève Curie ta yi aiki a matsayin mai sa kai a cikin ƙungiyar likitocin mata ta Free French a lokacin Yakin Italiya, inda aka inganta ta zuwa matsayin mataimaki a cikin Faransanci na 1st Armored Division. A watan Agustan shekara ta 1944 ta shiga cikin saukowa tare da dakarunta a Provence a kudancin Faransa. An yi mata ado da Croix de guerre saboda ayyukanta.
== Bayan yakin ==
Bayan 'yancin Faransa, Ève Curie ta fara aiki a matsayin co-editor na jaridar yau da kullun Paris-Presse daga 1944 zuwa 1949, amma kuma tana aiki a fagen siyasa. Misali, ita ce ke da alhakin al'amuran mata a gwamnatin de Gaulle, kuma a cikin 1948 tare da wasu fitattun masu ilimi na Turai, ta yi kira ga Majalisar Dinkin Duniya don amincewa da jihar Isra'ila. A cikin shekarun 1952-1954, ta kasance mai ba da shawara na musamman ga Hastings Lionel Ismay, Sakatare Janar na farko na NATO. A ranar 19 ga Nuwamba 1954 ta auri ɗan siyasan Amurka kuma diflomasiyya Henry Richardson Labouisse Jr., wanda ya yi aiki a matsayin Jakadan Amurka a Girka daga 1962 zuwa 1965. Ève Curie ta zama 'yar ƙasar Amurka a shekara ta 1958.
== Aiki ga UNICEF ==
A shekara ta 1965, mijin Ève ya bar aikinsa a gwamnatin Amurka lokacin da Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya U Thant ya ba shi matsayin babban darakta na Asusun Yara na Majalisar Dattijai [[UNICEF]] . Labouisse ya rike wannan mukamin har zuwa 1979, tare da goyon bayan matarsa, wacce ita ma ta yi aiki a kungiyar kuma ana kiranta "Uwargidan Shugaban UNICEF". Tare, sun ziyarci kasashe sama da 100, galibi a cikin Duniya ta Uku, waɗanda suka amfana da taimakon UNICEF. A shekara ta 1965, Labouisse, tare da matarsa, sun karbi Kyautar Nobel ta Zaman Lafiya, wanda aka ba kungiyarsa.
Bayan rasuwar mijinta a 1987, Ève ta zauna a Birnin New York. Ba ta da 'ya'ya daga aurenta da Henry Labouisse, amma tana da 'yarta, Anne Peretz (ɗan Labouisse kaɗai, wanda aka haifa daga aurensa na farko), kuma duk yaran Anne Peretz sun dauke ta kakansu kuma 'ya'yansu sun dauke ta kakan su.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Matattun 2007]]
[[Rukuni:Haifaffun 1904]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
k1895v67aqh6qt5f67va7ommmdkjc6e
Qasr Abu Hadi
0
143197
823573
808917
2026-04-21T11:11:17Z
Pharouqenr
25549
823573
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Qasr Abu Hadi''' (Larabci: قصر ابو هادي, an fassara shi da roman: Qaṣr Abū Hādī) ƙauye ne mai kimanin mazauna 4,890 a gundumar Sirte ta Libya.<ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|title=World Gazetteer: Qaşr Abū Hādī|archiveurl=https://archive.today/20130105125929/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|archivedate=2013-01-05|url-status=dead}}</ref> Yana da nisan kilomita 2 gabas da filin jirgin saman Gardabya da kuma kilomita 20 kudu da Sirte.
Tsohon shugaban Libya [[Muammar Gaddafi]] ya yi ikirarin cewa an haife shi a cikin wani wuri kusa da ƙauyen a ranar 7 ga Yuni 1942.<ref>{{cite web |url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21580161-muammar-qaddafis-hometown-band-loyalists-flaunt-his-favourite-colour-where |title=Libya’s opposition: Where green refuses to fade |website=The Economist |date=29 June 2013 }}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Ƙauyuka]]
07hou785tzjcuippheeelqsy8sabd5a
823574
823573
2026-04-21T11:11:36Z
Pharouqenr
25549
823574
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Qasr Abu Hadi''' (Larabci: قصر ابو هادي, an fassara shi da roman: Qaṣr Abū Hādī) ƙauye ne mai kimanin mazauna guda 4,890 a gundumar Sirte ta Libya.<ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|title=World Gazetteer: Qaşr Abū Hādī|archiveurl=https://archive.today/20130105125929/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|archivedate=2013-01-05|url-status=dead}}</ref> Yana da nisan kilomita 2 gabas da filin jirgin saman Gardabya da kuma kilomita 20 kudu da Sirte.
Tsohon shugaban Libya [[Muammar Gaddafi]] ya yi ikirarin cewa an haife shi a cikin wani wuri kusa da ƙauyen a ranar 7 ga Yuni 1942.<ref>{{cite web |url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21580161-muammar-qaddafis-hometown-band-loyalists-flaunt-his-favourite-colour-where |title=Libya’s opposition: Where green refuses to fade |website=The Economist |date=29 June 2013 }}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Ƙauyuka]]
9hmmr5qpamb8ik4f0qnbgn5gbfu9tr3
823575
823574
2026-04-21T11:11:51Z
Pharouqenr
25549
823575
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Qasr Abu Hadi''' (Larabci: قصر ابو هادي, an fassara shi da roman: Qaṣr Abū Hādī) ƙauye ne mai kimanin mazauna guda 4,890 a gundumar Sirte ta [[Libya]].<ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|title=World Gazetteer: Qaşr Abū Hādī|archiveurl=https://archive.today/20130105125929/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|archivedate=2013-01-05|url-status=dead}}</ref> Yana da nisan kilomita 2 gabas da filin jirgin saman Gardabya da kuma kilomita 20 kudu da Sirte.
Tsohon shugaban Libya [[Muammar Gaddafi]] ya yi ikirarin cewa an haife shi a cikin wani wuri kusa da ƙauyen a ranar 7 ga Yuni 1942.<ref>{{cite web |url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21580161-muammar-qaddafis-hometown-band-loyalists-flaunt-his-favourite-colour-where |title=Libya’s opposition: Where green refuses to fade |website=The Economist |date=29 June 2013 }}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Ƙauyuka]]
qdndgiaukyaqw8uy45tc880rt6l6rbd
823576
823575
2026-04-21T11:12:10Z
Pharouqenr
25549
823576
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Qasr Abu Hadi''' (Larabci: قصر ابو هادي, an fassara shi da roman: Qaṣr Abū Hādī) ƙauye ne mai kimanin mazauna guda 4,890 a gundumar Sirte ta [[Libya]].<ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|title=World Gazetteer: Qaşr Abū Hādī|archiveurl=https://archive.today/20130105125929/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-133&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435835665|archivedate=2013-01-05|url-status=dead}}</ref> Yana da nisan kilomita 2 gabas da filin jirgin saman Gardabya da kuma kilomita 20 kudu da Sirte.
Tsohon shugaban Libya [[Muammar Gaddafi]] ya yi ikirarin cewa an haife shi a cikin wani wuri kusa da ƙauyen a ranar 7 ga Yuni 1942.<ref>{{cite web |url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21580161-muammar-qaddafis-hometown-band-loyalists-flaunt-his-favourite-colour-where |title=Libya’s opposition: Where green refuses to fade |website=The Economist |date=29 June 2013 }}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Category: Ƙauyuka]]
sd4l865090vdvtwdzgk2euq105s38qn
Haldane Burgess
0
143270
823332
803811
2026-04-21T07:17:22Z
Pharouqenr
25549
823332
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gurguzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a [[Glasgow Bursary Competition|Gasar Bursary ta Glasgow]] . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa . <ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto]] . <ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa [[Norwegian language|Norwegian]], daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na [[Frank Walterson]]. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
r6dgnoav4tksq9o1nm4zow3ynwk2ger
823333
823332
2026-04-21T07:18:21Z
Pharouqenr
25549
823333
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a [[Glasgow Bursary Competition|Gasar Bursary ta Glasgow]] . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa . <ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto]] . <ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa [[Norwegian language|Norwegian]], daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na [[Frank Walterson]]. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
9nz71bs6idaivc4ch1uyh2txszvsbh6
823334
823333
2026-04-21T07:18:34Z
Pharouqenr
25549
823334
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a Gasar Bursary ta Glasgow . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa . <ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto]] . <ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa [[Norwegian language|Norwegian]], daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na [[Frank Walterson]]. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
ps6kz615sibaxicmv68m4f1og9iwwjs
823335
823334
2026-04-21T07:18:49Z
Pharouqenr
25549
823335
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a Gasar Bursary ta Glasgow . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa.<ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto]] . <ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa [[Norwegian language|Norwegian]], daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na [[Frank Walterson]]. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
mfcrtx5t16kdbq9f2o2mlz5mn3l56pm
823336
823335
2026-04-21T07:19:03Z
Pharouqenr
25549
823336
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a Gasar Bursary ta Glasgow . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa.<ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto|Esperanto.]]<ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa [[Norwegian language|Norwegian]], daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na [[Frank Walterson]]. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
9vj4234wuid7isgoox0fnkyheahdfug
823337
823336
2026-04-21T07:19:16Z
Pharouqenr
25549
823337
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a Gasar Bursary ta Glasgow . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa.<ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto|Esperanto.]]<ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa Norwegian, daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na [[Frank Walterson]]. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
arepciavtxg49nzgrrnvyevo6o0ujm6
823338
823337
2026-04-21T07:19:29Z
Pharouqenr
25549
823338
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a Gasar Bursary ta Glasgow . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa.<ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto|Esperanto.]]<ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa yaren Norwegian, daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na [[Frank Walterson]]. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
dtuuthsim0ruv1u21q0xbdw0gm9smet
823339
823338
2026-04-21T07:19:41Z
Pharouqenr
25549
823339
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a Gasar Bursary ta Glasgow . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa.<ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto|Esperanto.]]<ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa yaren Norwegian, daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na Frank Walterson. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun [[Shetland literature|Littattafan Shetland]].
== Manazarta ==
gn4wyexn5rnuyx4apmsod2zebwsvpyr
823340
823339
2026-04-21T07:19:52Z
Pharouqenr
25549
823340
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James John (JJ) Haldane Burgess''' (28 ga Mayu 1862 - 16 ga Janairu 1927) ya kasance masanin tarihin Shetland ne, mawaki, marubuci, violinist, masanin harshe da kuma ɗan gumurzu, sanannen adadi a tarihin al'adun Shetland. Ayyukan da ya buga sun haɗa da Rasmie's Büddie, Some Shetland Folk, Tang, The Treasure of Don Andreas, Rasmie'n Kit, Rasmie-s Smaa Murr, da The Viking Path, wanda aka fassara zuwa Jamusanci. Ya kasance daya daga cikin Shetlanders wanda ya ba da taimako ga Jakob Jakobsen a cikin bincikensa game da Harshen Norn a Shetland.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Burgess a ranar 28 ga Mayu 1862. Shi dan Lerwick ne, wanda kakansa ya bar Dunrossness a matsayin soja a Lokacin Napoleon kuma ya zauna a [[Edinburgh]] na ɗan lokaci kafin ya zauna a 'da toon' a matsayin mai sayar da kaya.
Haldane Burgess ta lashe matsayi na farko a Gasar Bursary ta Glasgow . Ya shafe shekaru hudu a matsayin malami a Bressay don biyan kuɗin karatun jami'a. Ya yi karatun [[allahntaka]] a Jami'ar Edinburgh, amma ya sami kansa cikin rashin jituwa da wasu koyarwar. Ya rasa idanunsa a shekarar karshe ta karatunsa, <ref name="NewShetlander">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> ya dauki jarrabawarsa ta ƙarshe ta baki kuma ya koma Lerwick. Daga baya inganta ra'ayoyin gurguzu ya sa ya zama sananne kuma mai tsattsauran ra'ayi. Ya kasance babban mai goyon bayan ci gaban bikin Shetland Up Helly Aa.<ref>{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess |url=http://www.shetlandmuseumandarchives.org.uk/collections/archive/people-estates-businesses-and-societies/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Museum & Archives}}</ref> Littafinsa na 1894 The Viking Path... ya kasance babban tasiri wajen kirkirar taken Viking na bikin Up Helly Aa . Burgess kuma ya rubuta Up Helly Aa Song (da farko an raira shi da sautin 'Jikin John Brown') wanda aka raira shi yayin konewar jirgin ruwa na Viking da kuma a cikin dakunan dakuna da makarantu a Shetland.
== Rubuce-rubuce ==
Ya kasance masanin harshe kuma zakara na [[Esperanto|Esperanto.]]<ref name="NewShetlander2">{{Cite web |title=J.J. Haldane Burgess (quoted from New Shetlander No 164, 1988) |url=http://www.shetlanddialect.org.uk/j.j-haldane-burgess |access-date=2016-05-21 |website=Shetland Dialect}}</ref> Ya ci gaba da sha'awar al'adun Norse kuma ya koya wa kansa yaren Norwegian, daga baya ya ba da gudummawa ga mujallu a Norway. A rayuwarsa an fi saninsa da wani littafi mai suna The Viking Path - A Tale of The White Christ (1894), wanda aka kafa a Shetland da Norway a zuwan Kiristanci. Mafi sanannun aikinsa yanzu tabbas aya ce a cikin yaren, kamar yadda aka buga a cikin ''Rasmie's Büddie: waƙoƙi a cikin Shetlandic'' (1891), wanda aka sake bugawa a 1913, kuma daga baya a 1979 tare da zane-zane na Frank Walterson. Waƙar 'Scranna' tana ɗaya daga cikin sanannun Littattafan Shetland.
== Manazarta ==
a6y7f7nd5aa444vm8jfjgyk2ky5af8d
Jamshid
0
143389
823455
804144
2026-04-21T08:33:06Z
Pharouqenr
25549
823455
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]] : {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}} ; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa : {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]] .
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa. <ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
73xclx6x6ri0dzsmmj6sg0wu15fghgt
823456
823455
2026-04-21T08:33:34Z
Pharouqenr
25549
823456
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]] : {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}} ; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]] .
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa. <ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
t3997wip1n3m3i8mh4797tkkk97imvk
823457
823456
2026-04-21T08:33:45Z
Pharouqenr
25549
823457
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}} ; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]] .
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa. <ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gy4txxb9vzie8riihupvqbh8bbzobmo
823458
823457
2026-04-21T08:34:00Z
Pharouqenr
25549
823458
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]] .
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa. <ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
kxynys7tm2uk0j9oma9g2d1f10pf0yq
823459
823458
2026-04-21T08:34:57Z
Pharouqenr
25549
823459
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]] .
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa. <ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8ymz0x4fpk9bum23mg517ive39m2u79
823460
823459
2026-04-21T08:35:30Z
Pharouqenr
25549
823460
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]] .
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa.<ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2u3cwqzn53mvrdaim1521lpvmn1jyr2
823461
823460
2026-04-21T08:35:59Z
Pharouqenr
25549
823461
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]].
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]] .
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa.<ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0b8sqb8cs2vh0k99sg4ree8uc4p235k
823462
823461
2026-04-21T08:36:23Z
Pharouqenr
25549
823462
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]].
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]].
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa.<ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dyrfn2phbpwrl86bruk1uuiw4xlx8me
823463
823462
2026-04-21T08:36:47Z
Pharouqenr
25549
823463
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' ( Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}} ), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh'' .
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]].
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]].
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa.<ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
khea3l1uoas0jx0hgj4d09rv1ki362x
823464
823463
2026-04-21T08:37:22Z
Pharouqenr
25549
823464
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' (Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}}), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh''.
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu. <ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]].
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]].
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa.<ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
euwqeh2ma7jlae9ozf0s44u8dd3ftis
823465
823464
2026-04-21T08:37:38Z
Pharouqenr
25549
823465
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jamshid''' /ˌ dʒ æm ˈ ʃ iː d /; [[Farisawa|Farisa na gargajiya]]: {{Lang|fa|جمشید}} ''Jamshēd'' {{IPA|fa|d͡ʒamˈʃeːd|}}; Farisanci na Tsakiya da Sabon Farisa: {{Lang|fa|جم}} ''Jam'' {{IPA|fa|d͡ʒæm|}} ), wanda aka fi sani da '''''Yima''''' (Avestan {{IPA|ae|jiˈma|}}), shine [[Shah]] na huɗu na daular Pishdadian ta Iran a cewar ''Shahnameh''.
A cikin tarihin Iran da al'adun gargajiya, an bayyana Jamshid a matsayin sarki na huɗu kuma mafi girma na Daular Pishdadian da ba a tabbatar da ita ba (kafin Daular Kayanian). An riga an ambaci wannan rawar a cikin nassi na [[Zoroastra|Zoroastrian]] (misali ''Yasht'' 19, Vendidad 2), inda adadi ya bayyana a matsayin ''Yima xšaēta'' (Avestan) "Yima mai haske", daga inda aka samo sunan 'Jamshid'.
Dukansu ''Jam'' da ''''Jamsh'''' sun kasance sunayen maza na Iran da Zoroastrian waɗanda suka shahara a yankunan da ke kewaye da Iran kamar [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]]. Edward FitzGerald ya fassara sunan a matsayin ''Jamshyd'' . A yankunan gabashin Babbar Iran, kuma ta [[Zoroastra|Zoroastrians]] na [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]] an fassara shi a matsayin Jamshed bisa ga furcin [[Farisawa|Farisa ta gargajiya]].
== Magana ==
Sunan ''Jamshid'' asali mahaɗi ne mai sassa biyu, ''Jam'' da ''shid'', wanda ya yi daidai da sunayen Avestan ''Yima'' da ''Xšaēta'', wanda aka samo daga Proto-Iranian ''*Yamah Xšaitah'' ('Yama, mai hazaka/mashahuri'). An fassara ''Yamah'' da Sanskrit ''Yama'' mai alaƙa a matsayin "tagwaye", wataƙila yana nuna imani da Indo-Iran game da asalin Yama da Yami. Ta hanyar canjin sauti na yau da kullun (y → j, da asarar harafin ƙarshe), tsohon sigar Farisa daidai da Avestan ''Yima'' ya zama ''Jam ɗin'' Farisa ta Tsakiya, wanda daga baya aka ci gaba da shi zuwa Sabon Farisa .
Akwai kuma wasu kamanceceniya masu aiki tsakanin Avestan Yima da [[Sanskrit]] Yama; misali, ''Yima'' ɗan ''Vivaŋhat'' ne, wanda shi ma ya yi daidai da Vedic ''Vivasvat'', "wanda ke haskakawa", sunan allahn rana Surya . Yamas a tatsuniyar Iran da ta Indiya suna kare Jahannama tare da taimakon karnuka biyu masu ido huɗu.<ref>{{Cite web |title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead |url=http://www.sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm}}</ref>
Oettinger, yayin da yake bayyana hujjarsa cewa labarin Yima asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma tatsuniyoyin ambaliyar ruwa [[Sanskrit|ta Sanskrit]] ta asali sun kasance a matsayin jarumin su, ya ambaci cewa tatsuniyoyin Scandinavia sun nuna alaƙar Yima da Yama, a cikin siffar tsohuwar Ymir, wani ƙaton mutum wanda aka ƙera sararin samaniya daga gawarsa kuma zubar da jininsa ya haifar da ambaliyar ruwa mai yawa. Ymir har yanzu yana da alaƙa da ambaliyar ruwa a Iceland ta zamanin da, Snorri Sturluson ya rubuta cewa kakanninsa na arna sun yi imani da cewa mutuwar Ymir ta haifar da ambaliyar ruwa mai yawa, ta kashe duk sai ɗaya daga cikin Giants ɗin Frost . Wannan wanda ya tsira shi kaɗai shine Bergelmir, wanda - kamar [[Nuhu]] - ya tsere daga nutsewa tare da matarsa ta hanyar iyo a kan wani nau'in jirgin ruwa na katako) don haka ya rayu don ci gaba da wanzuwar ƙabilarsa. Matsayin Bergelmir a cikin tatsuniyar Ymir wataƙila ya kasance ta hanyar tatsuniyoyin Kirista, amma alaƙar Ymir da babban ambaliyar ruwa na iya kasancewa saboda al'adar da ta gabata kafin Kiristanci. Babban hujjar Oettinger ta shafi yadda Indic "Yama" da Iran "Yima" - dukkansu suna da alaƙa da Norse "Ymir" - suma suka shafi ambaliyar ruwa.
''*Xšaitah'' yana nufin "mai haske, mai haske" ko "mai haske". Ta hanyar canje-canjen sauti na yau da kullun (farkon xš → š (sh); ai → ē; t → d tsakanin wasulan; da kuma rage harafin ƙarshe) ''*xšaitah'' ya zama ''shēd'' na Farisa. A cikin Farisanci na Iran, ana furta wasalin /ē/ kamar /i/. Saboda haka, yanzu ana furta ''Jamshēd'' (kamar yadda ake furta shi a [[Afghanistan]] da [[Tajikistan]] ) ''Jamshid'' a [[Iran]] . Karin ''-shid'' iri ɗaya ne da wanda aka samu a wasu sunaye kamar ''khorshid'' ("Rana" daga Avestan ''hvarə-xšaēta'' "Rana mai haske").
Sunan [[Turkanci|Turkiyya]] na zamani ''Cem'' ya samo asali ne daga ''Jam'' na Farisa.
Mai ba da gudummawa ɗaya ya gabatar da cewa ''jam'' na Farisa shine tushen ''ajam'' na [[Larabci]], idan aka yi la'akari da cewa wannan kalmar Larabci ga al'ummar da ke jin Farisa ta samo asali ne daga kalmar Farisa, ma'ana mutanen Jam. Duk da haka, wannan ba daidai ba ne. ʿAjam ya fito ne daga tushen Larabci ʿ(ʿayn) ج (jim) م (mim), ma'ana yin magana ba tare da fahimta ba, kuma an yi amfani da ita a tsakanin Larabawa, da farko, ga duk mutanen da ke jin harsunan da masu jin Larabci ba za su iya fahimta ba, ko suna jin Farisa, [[Fulani|Fulatanci]], ko harshen Turkiyya. Daga baya, Larabawa sun yi amfani da wannan kalmar a matsayin kalmar wulaƙanci ga masu jin Farisa don bambanta su da masu jin Larabci. Har yanzu ana amfani da kalmar ʿajam ko ʿajami a wasu sassan [[duniyar Musulunci]] don nuna harsunan da ba Larabci ba, musamman a yankunan [[Sahara]] da [[Yankin Saharar Afirka|kudu da Sahara]].
== A cikin Avesta ==
'''Tushe:'''
A babi na biyu na ''Vendidad'' na Avesta, Mahalicci mai sanin komai Ahura Mazda ya roƙi Yima, makiyayi mai kyau, da ya karɓi dokarsa ya kawo wa mutane. Duk da haka, Yima ya ƙi, don haka Ahura Mazda ya ɗora masa wani aiki daban: ya yi mulki a kan duniya ya kuma ciyar da ita, ya ga cewa halittu masu rai sun ci gaba. Wannan Yima ya yarda, kuma Ahura Mazda ya ba shi hatimin zinariya da wuƙa da aka lulluɓe da zinariya.
Yima ya yi mulki a matsayin sarki tsawon shekaru ɗari uku, kuma ba da daɗewa ba duniya ta cika da mutane, garken tsuntsaye da garken dabbobi. Ya hana wa ''daevas'', waɗanda suke bayin aljanu daga mugun Ahriman, dukiya, shanu da suna a lokacin mulkinsa. Duk da haka, mutanen kirki sun rayu da wadata, kuma ba su da lafiya ko tsufa. Uba da ɗa sun yi tafiya tare, kowannensu bai wuce shekaru goma sha biyar ba. Ahura Mazda ya sake ziyarce shi, yana yi masa gargaɗi game da wannan yawan jama'a . Yima, yana haskakawa da haske, ya fuskanci kudu ya matse hatimin zinare a kan ƙasa ya kuma yi gundura da poniard, ya ce "Ya Spenta Armaiti, ka buɗe kanka ka miƙe kanka nesa, ka ɗauki tumaki da shanu da mutane."
Duniya ta kumbura kuma Yima ta yi mulki na tsawon shekaru ɗari shida kafin wannan matsalar ta sake faruwa. Ya sake danna hatimin da wuƙa a ƙasa ya roƙi ƙasa ta kumbura ta ɗauki ƙarin mutane da dabbobi, ƙasa kuma ta sake kumbura. Bayan shekaru ɗari tara, duniya ta sake cika. An yi amfani da wannan mafita, ƙasa kuma ta sake kumbura.
Sashe na gaba na labarin ya ba da labarin haɗuwar Ahura Mazda da Yazatas a ''Airyanem Vaejah'', na farko daga cikin "ƙasashe masu kyau". Yima ya halarci tare da ƙungiyar "mafi kyawun mutane", inda Ahura Mazda ya yi masa gargaɗi game da bala'i mai zuwa: "Ya kai mai kyau Yima, ɗan Vivaŋhat! A kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai kawo sanyi mai zafi da haɗari; a kan duniyar duniya, hunturu mai muni yana gab da faɗuwa, wanda zai sa dusar ƙanƙara ta faɗi kauri, har ma da zurfin arədvi a kan tuddai mafi tsayi."
Vedivdad ya ambaci cewa Ahura Mazda ta yi wa Yima gargaɗi cewa za a yi guguwar hunturu mai ƙarfi sannan dusar ƙanƙara ta narke. [1] Ahura Mazda ta shawarci Yima da ta gina Vara (Avestan: katanga) a cikin siffar kogo mai matakai da yawa, mil biyu (3) kilomita) tsayi da mil biyu (3) (kilomita) faɗi. Wannan zai cika da mafi kyawun maza da mata; da kuma biyu daga kowace dabba, tsuntsaye da tsirrai; da kuma wadata abinci da ruwa da aka tattara a lokacin bazara da ya gabata. Yima ya ƙirƙiri Vara ta hanyar murƙushe ƙasa da tambarin ƙafarsa, da kuma murƙushe ta kamar yadda mai tukwane ke yin yumɓu. Ya ƙirƙiri tituna da gine-gine, kuma ya kawo mutane kusan dubu biyu su zauna a ciki. Ya ƙirƙiri haske na wucin gadi, kuma a ƙarshe ya rufe Vara da zoben zinare.<blockquote>Henry Corbin ya fassara wannan labarin a matsayin wani abu na ruhaniya kuma ya bayyana shi kamar haka: Yima "ya karɓi umarnin gina katangar, Var, inda aka tattara zaɓaɓɓu daga cikin dukkan halittu, mafi kyau, mafi alheri, domin a kiyaye su daga hunturu mai mutuwa da Ikon Aljanu suka saki, kuma wata rana su sake mamaye duniya mai canzawa. Hakika, Var na Yima, kamar dai birni ne, wanda ya haɗa da gidaje, rumbuna, da shinge. Yana da ƙofofi masu haske da tagogi waɗanda kansu ke ɓoye hasken da ke ciki, domin hasken da ba a ƙirƙira shi ba ne kuma wanda aka ƙirƙira shi ne ke haskaka shi." </blockquote>Norbert Oettinger ya yi jayayya cewa labarin Yima da Vara asalin tatsuniyar ambaliyar ruwa ce, kuma an ƙara hunturu mai zafi saboda bushewar yanayin Gabashin Iran, saboda tatsuniyoyin ambaliyar ruwa ba su da tasiri kamar hunturu mai zafi. Ya yi jayayya cewa ambaton ruwan da ya narke a cikin Videvdad 2.24 ya ƙunshi ragowar tatsuniyar ambaliyar ruwa .
== A cikin al'ada da al'adun gargajiya ==
A tsawon lokaci, jarumin Avestan ''Yima Xšaēta'' ya zama [[Shah|Shāh]] ''Jamshid'' mai mulkin duniya na tatsuniyoyi da almara [[Iran|na Farisa]].
A cewar ''Shāhnāma'' na mawaƙin Firdausī, Jamshid shine sarki na huɗu a duniya. Yana da iko a kan dukkan mala'iku da aljanu na duniya, kuma shi ne sarki kuma babban firist na Hormozd ( Farisa ta tsakiya don Ahura Mazda ). Ya ɗauki alhakin ƙirƙirar abubuwa da yawa waɗanda suka sa rayuwa ta fi aminci ga mutanensa: ƙera sulke da makamai, saka da rini na tufafi na lilin, siliki da ulu, gina gidaje na tubali, haƙar lu'u-lu'u da ƙarfe masu daraja, yin turare da ruwan inabi, fasahar magani, kewaya ruwan duniya a cikin jiragen ruwa. ''Sudreh'' da ''kushti'' na [[Zoroastra|Zoroastrianism]] suma an danganta su da Jamshid. Tatsuniyoyi na gargajiya kuma sun yaba masa da ƙirƙirar kiɗa.<ref>{{Cite journal |last=Farhat |first=Hormoz |author-link=Hormoz Farhat |year=2012 |title=An Introduction to Persian Music |url=http://www.dl.edi-info.ir/An%20Introduction%20to%20Persian%20Music.pdf |journal=Catalogue of the Festival of Oriental Music |location=Durham |publisher=[[University of Durham]]}}</ref> Daga mabiyan Keyumars masu sanye da fata, ɗan adam ya tashi zuwa wata babbar wayewa a zamanin Jamshid.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3x9pta7tcixr8izypftgonwclbh3w2j
Yolanda Wel Deng
0
144379
823034
806688
2026-04-20T16:19:31Z
Feenah12
44136
823034
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Yolanda Awel Deng 'yar siyasa ce [[Sudan ta Kudu|ta ƙasar Sudan ta Kudu]] wacce ta taɓa zama ministar lafiya, a majalisar riƙon ƙwarya ta gwamnatin riƙon ƙwarya ta Sudan ta Kudu daga shekarun 2022 <ref>{{Cite web |date=2022-12-02 |title=Minister Yolanda blames poor health services on under-funding |url=https://www.eyeradio.org/minister-yolanda-blames-poor-health-services-on-under-funding/ |access-date=2022-12-03 |website=Eye Radio |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=South Sudan records increased HIV/AIDS infections |url=https://radiotamazuj.org/en/news/article/south-sudan-records-increased-hiv-aids-infections |access-date=2022-12-03 |website=Radio Tamazuj |language=en}}</ref> zuwa 2025.
Ta fito daga jihar Warrap ta [[Bahr el Ghazal (Yankin Sudan ta Kudu)|yankin Barhr El Ghazel]].
== Ilimi ==
Yolanda Awel ta kammala karatun digiri na farko a [[Ilimin halin dan Adam|fannin ilimin halayyar ɗan adam]] daga Jami'ar Saskatchewan sannan daga baya ta kammala digiri na biyu a fannin nazarin rikice-rikice da gudanarwa daga Jami'ar Royal Road da ke Kanada. <ref>{{Cite web |last=admin |date=2022-03-24 |title=Who is the new South Sudan national minister of health? |url=https://theradiocommunity.org/who-is-the-new-south-sudan-national-minister-of-health/ |access-date=2022-12-13 |website=The Radio Community |language=en-US}}</ref>
== Alƙawari ==
[[Fayil:Yolanda_Awel_Deng.jpg|thumb|194x194px|Ministar Lafiya Yolanda Awel Deng]]
Shugaba Salva Kiir ya naɗa ta a matsayin Ministar Lafiya ta Ƙasa ta Sudan ta Kudu a watan Maris na shekara ta 2022 ta hannun ƙungiyar adawa ta SPLM-IO ta Kudancin Sudan, wacce ta maye gurbin Elizabeth Achuei. <ref name="auto">{{Cite web |date=2022-03-25 |title=Who is South Sudan’s new health minster Yolanda Awel Machar? |url=https://www.sudanspost.com/who-is-south-sudans-new-health-minster-yolanda-awel-machar/ |access-date=2022-12-13 |website=Sudans Post |language=en-US}}</ref>
Yolanda Awel Deng ta auri Agel Ring Machar, tsohon Sakataren Yaɗa Labarai a ofishin Mataimakin Shugaban Ƙasa na Farko na wancan lokacin, Taban Deng Gai, a shekarar 2011. <ref name="auto">{{Cite web |date=2022-03-25 |title=Who is South Sudan’s new health minster Yolanda Awel Machar? |url=https://www.sudanspost.com/who-is-south-sudans-new-health-minster-yolanda-awel-machar/ |access-date=2022-12-13 |website=Sudans Post |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.sudanspost.com/who-is-south-sudans-new-health-minster-yolanda-awel-machar/ "Who is South Sudan's new health minster Yolanda Awel Machar?"]. ''Sudans Post''. 2022-03-25<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-12-13</span></span>.</cite></ref> Ita uwa ce mai 'ya'ya huɗu: maza biyu da mata biyu.
An kore ta daga aiki a ranar 11 ga watan Fabrairun shekarar 2025.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
455rey4ufwqa0j52dra5m4ts6sgpivd
Saltanat Tursynbekova
0
145891
823539
810982
2026-04-21T10:59:38Z
Yusuf Shehu
44191
823539
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Saltanat Parhatqyzy''' Tūrsynbekova ( Kazakh Пархатқыzы Тұрсynbekova, an haife ta a shekarar 1966) lauya ce kuma mai fafutukar kare hakkin jama'a ta ƙasar Kazakhstan wadda ke aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kula da Harkokin Mata ta Ƙasa da Tsarin Iyali da Adadi a ƙarƙashin Shugaban Ƙasa kuma memba na Majalisar Jama'a ta Astana.
A tsawon aikinta, Tursynbekova ta yi aiki a ma'aikatan gwamnati da kuma wasu hukumomin tsaro. An kuma san ta da cewa ita ce mai sukar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin cikin gida]] a Kazakhstan kuma a matsayinta na mai fafutukar kare hakkin mata da yara, kuma tana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa aikin zamantakewa na "Kazakhstan Ba Ta Da Zalunci a Cikin Gida" wanda ya mayar da hankali kan rigakafi da kuma mayar da martani ga cin zarafin cikin gida. <ref>{{Cite web |last=Таубай |first=Айгерім |date=2022-10-11 |title=Салтанат Тұрсынбекова президенттікке кандидат ретінде ұсынылды |url=https://halyq-uni.kz/news/10345-saltanat-tursynbekova-prezidenttikke-kandidat-retinde-usynyldy/ |access-date=2022-10-31 |website=Halyq-uni.kz |language=kk}}</ref>
Ta kasance ɗaya daga cikin 'yan takarar zaɓen shugaban ƙasa na 2022 a ƙungiyar jama'a ta Qazaq .
== Tarihin Rayuwa ==
=== Rayuwar farko da ilimi ===
An haife ta a Yankin Jambyl, Tursynbekova a shekarun 1980 ta halarci Jami'ar Jihar SM Kirov Kazakh (wanda yanzu Jami'ar Al-Farabi Kazakh ta Ƙasa ce) sannan daga baya ta halarci Kwalejin Shari'a ta Jihar Moscow (wanda yanzu haka Jami'ar Shari'a ta Jihar Kutafin Moscow ce) inda ta kammala karatun digiri a fannin shari'a. <ref>{{Cite web |last=ОСИПОВА |first=ИРИНА |last2=БАССАРОВА |first2=ОЛЕСЯ |date=2022-10-22 |title=Что известно о кандидатах в президенты Казахстана - 22.10.2022 |url=https://kz.kursiv.media/2022-10-22/chto-izvestno-o-kandidatah-v-prezidenty-rk/ |access-date=2022-10-31 |website=Kursiv Media Казахстан |language=ru}}</ref>
=== Sana'a ===
A cikin 1999, Tursynbekova tare da 'ya'yanta, ta koma sabon babban birnin [[Astana]] inda bisa ga asusun ta, ta zauna a cikin gidaje daban-daban da aka hayar kuma an ruwaito cewa tana cikin "yanayin hauka" yayin da ta ci gaba da aiki har zuwa 2-3 AM.<ref>{{Cite web |last=Сағымхан |first=Меруерт |date=2022-10-27 |title=«Мен 15 рет жалдамалы пәтер ауыстырдым»: Тұрсынбекова әйелдерді үміт үзбеуге шақырды |url=https://turkystan.kz/article/201811-men-15-ret-zhaldamaly-peter-auystyrdym-tursynbekova-eyelderdi-umit-uzbeuge-shakyrdy/ |access-date=2022-10-31 |website=turkystan.kz |language=kk}}</ref> Daga shekara ta 2009, ta jagoranci Ma'aikatar Ma'aikata a karkashin Ofishin Babban Lauyan Kazakhstan kafin ta zama mai kula da Cibiyar Nazarin Shari'a da Umurni da Ci gaba da Horar da Ma'aikata karkashin ofishin inda a karkashin sa hannun ta, an kafa daftarin manufar ci gaban manufofin ma'aikatan hukumomin tilasta bin doka tare da yawan ayyukan shari'a kan batutuwan ma'aikatan ofis da inganta ayyukan da hukumomin tilastawa suka shirya. A karkashin mulkin Tursynbekova, an kafa ayyukan inganta ayyukan hukumomin tilasta bin doka, tare da gudanar da aikin ilimi da kuma hanyoyin aiki a duk yankuna na Kazakhstan.<ref name=":0">{{Cite web |title=Салтанат Тұрсынбекова тұралы |url=http://st22.kz/aboutkz |access-date=2022-10-31 |website=st22.kz |language=kk}}</ref>
Daga Oktoba 2015 zuwa Janairu 2019, ta yi aiki a matsayin babbar mataimakiyar Babban Mai Shari'a kan Ayyuka na Musamman da kuma mai ba da shawara ga Babban Mai Shari'a na Kazakhstan. A wancan lokacin, Tursynbekova ta zama wacce ta kafa kuma shugabar aikin zamantakewa na "Kazakhstan 'Yanci daga Zalunci a Gida" wanda Ofishin Babban Mai Shari'a ya tsara a ƙarƙashin taimakon Mata na Majalisar Dinkin Duniya a 2016, wanda ke da nufin gyara dokokin Kazakhstan game da rigakafi da mayar da martani ga tashin hankalin cikin gida a ƙasar kuma daga baya ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa suka yaba mata. <ref>{{Cite web |date=2017-08-28 |title=Kazakhstan's new plan to end domestic violence demonstrates multi-disciplinary action |url=https://eca.unwomen.org/en/news/stories/2017/08/feature-kazakhstans-plan-to-end-domestic-violence-demonstrates-multi-disciplinary-action |access-date=2022-10-31 |website=UN Women – Europe and Central Asia |language=en}}</ref>
Tursynbekova ta shiga cikin zaman Mäjilis na watan Maris na 2017, inda ita da 'yan majalisa da dama suka tsara shawarwari kan dokar da aka tsara "Akan Yaƙi da Cin Zarafin Cikin Gida". <ref>{{Cite web |date=2017-12-11 |title="Казахстан без насилия в семье" - интервью представителя Генпрокуратуры о новом проекте |url=https://the-steppe.com/razvitie/kazahstan-bez-nasiliya-v-seme-intervyu-predstavitelya-genprokuratury-o-novom-proekte |access-date=2022-10-31 |website=the-steppe.com |language=ru}}</ref> A watan Oktoba na 2019, Tursynbekova ta ziyarci [[Geneva]] a matsayin wani ɓangare na tawagar Kazakhstan zuwa Kwamitin Majalisar Dinkin Duniya kan Kawar da Wariya ga Mata kuma ta shiga cikin kare rahoton Kazakhstan kan aiwatar [[Yarjejeniyar kan kawar da dukkan nau'o'in nuna bambanci ga mata|da Yarjejeniyar Kawar da Duk Wani Nau'in Wariya ga Mata]] . <ref>{{Cite web |date=2022-10-24 |title=Consideration of Kazakhstan - 1724th Meeting, 74th Session Committee on the Elimination of Discrimination Against Women {{!}} UN Web TV |url=https://media.un.org/en/asset/k1m/k1mdy1fjfh |access-date=2022-10-31 |website=media.un.org |language=en}}</ref>
Tun daga shekarar 2019, Tursynbekova ta yi aiki tare da hukumomin gwamnati da kungiyoyi na duniya da dama, ciki har da UN Women, wajen tantance tasirin hukumomin gwamnati na Kazakhstan, tsara kasafin kudi da kuma hana tashin hankali a cikin gida, da kuma gyara da kuma sake shigar da mata da 'yan mata cikin al'ummar da tashin hankali ya shafa. An gudanar da ayyukan inganta ayyukan kungiyoyin.
=== Yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ===
A ranar 11 ga Oktoba, 2022, an bayyana cewa ƙungiyar jama'a ta Qazaq ta zaɓi Tursynbekova a matsayin shugabar ƙasa, inda ta bayyana sha'awarta ga batutuwa daban-daban na zamantakewa da kuma wataƙila batutuwan ƙasashen waje inda ta bayyana buƙatar bin tsarin da shugaba mai ci Kassym-Jomart Tokayev ya tsara, tare da ƙara da cewa duk wanda ya lashe zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ya kamata ya bi "tsarin da ya dace". <ref>{{Cite web |last=МАЗОРЕНКО |first=ДМИТРИЙ |date=2022-10-11 |title=Правозащитница Салтанат Турсынбекова станет еще одним кандидатом в президенты |url=https://vlast.kz/novosti/52070-pravozasitnica-saltanat-tursynbekova-stanet-ese-odnim-kandidatom-v-prezidenty.html |access-date=2022-10-12 |website=Vlast |language=ru}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
c2dxonrae8g4oj8r9f7wftk3kdqe9jl
823540
823539
2026-04-21T10:59:52Z
Yusuf Shehu
44191
823540
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Saltanat Parhatqyzy''' Tūrsynbekova ( Kazakh Пархатқыzы Тұрсynbekova, an haife ta a shekarar 1966) lauya ce kuma mai fafutukar kare hakkin jama'a ta ƙasar Kazakhstan wadda ke aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kula da Harkokin Mata ta Ƙasa da Tsarin Iyali da Adadi a ƙarƙashin Shugaban Ƙasa kuma memba na Majalisar Jama'a ta Astana.
A tsawon aikinta, Tursynbekova ta yi aiki a ma'aikatan gwamnati da kuma wasu hukumomin tsaro. An kuma san ta da cewa ita ce mai sukar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin cikin gida]] a Kazakhstan kuma a matsayinta na mai fafutukar kare hakkin mata da yara, kuma tana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa aikin zamantakewa na "Kazakhstan Ba Ta Da Zalunci a Cikin Gida" wanda ya mayar da hankali kan rigakafi da kuma mayar da martani ga cin zarafin cikin gida. <ref>{{Cite web |last=Таубай |first=Айгерім |date=2022-10-11 |title=Салтанат Тұрсынбекова президенттікке кандидат ретінде ұсынылды |url=https://halyq-uni.kz/news/10345-saltanat-tursynbekova-prezidenttikke-kandidat-retinde-usynyldy/ |access-date=2022-10-31 |website=Halyq-uni.kz |language=kk}}</ref>
Ta kasance ɗaya daga cikin 'yan takarar zaɓen shugaban ƙasa na 2022 a ƙungiyar jama'a ta Qazaq .
== Tarihin Rayuwa ==
=== Rayuwar farko da ilimi ===
An haife ta a Yankin Jambyl, Tursynbekova a shekarun 1980 ta halarci Jami'ar Jihar SM Kirov Kazakh (wanda yanzu Jami'ar Al-Farabi Kazakh ta Ƙasa ce) sannan daga baya ta halarci Kwalejin Shari'a ta Jihar Moscow (wanda yanzu haka Jami'ar Shari'a ta Jihar Kutafin Moscow ce) inda ta kammala karatun digiri a fannin shari'a. <ref>{{Cite web |last=ОСИПОВА |first=ИРИНА |last2=БАССАРОВА |first2=ОЛЕСЯ |date=2022-10-22 |title=Что известно о кандидатах в президенты Казахстана - 22.10.2022 |url=https://kz.kursiv.media/2022-10-22/chto-izvestno-o-kandidatah-v-prezidenty-rk/ |access-date=2022-10-31 |website=Kursiv Media Казахстан |language=ru}}</ref>
=== Sana'a ===
A cikin shekarar 1999, Tursynbekova tare da 'ya'yanta, ta koma sabon babban birnin [[Astana]] inda bisa ga asusun ta, ta zauna a cikin gidaje daban-daban da aka hayar kuma an ruwaito cewa tana cikin "yanayin hauka" yayin da ta ci gaba da aiki har zuwa 2-3 AM.<ref>{{Cite web |last=Сағымхан |first=Меруерт |date=2022-10-27 |title=«Мен 15 рет жалдамалы пәтер ауыстырдым»: Тұрсынбекова әйелдерді үміт үзбеуге шақырды |url=https://turkystan.kz/article/201811-men-15-ret-zhaldamaly-peter-auystyrdym-tursynbekova-eyelderdi-umit-uzbeuge-shakyrdy/ |access-date=2022-10-31 |website=turkystan.kz |language=kk}}</ref> Daga shekara ta 2009, ta jagoranci Ma'aikatar Ma'aikata a karkashin Ofishin Babban Lauyan Kazakhstan kafin ta zama mai kula da Cibiyar Nazarin Shari'a da Umurni da Ci gaba da Horar da Ma'aikata karkashin ofishin inda a karkashin sa hannun ta, an kafa daftarin manufar ci gaban manufofin ma'aikatan hukumomin tilasta bin doka tare da yawan ayyukan shari'a kan batutuwan ma'aikatan ofis da inganta ayyukan da hukumomin tilastawa suka shirya. A karkashin mulkin Tursynbekova, an kafa ayyukan inganta ayyukan hukumomin tilasta bin doka, tare da gudanar da aikin ilimi da kuma hanyoyin aiki a duk yankuna na Kazakhstan.<ref name=":0">{{Cite web |title=Салтанат Тұрсынбекова тұралы |url=http://st22.kz/aboutkz |access-date=2022-10-31 |website=st22.kz |language=kk}}</ref>
Daga Oktoba 2015 zuwa Janairu 2019, ta yi aiki a matsayin babbar mataimakiyar Babban Mai Shari'a kan Ayyuka na Musamman da kuma mai ba da shawara ga Babban Mai Shari'a na Kazakhstan. A wancan lokacin, Tursynbekova ta zama wacce ta kafa kuma shugabar aikin zamantakewa na "Kazakhstan 'Yanci daga Zalunci a Gida" wanda Ofishin Babban Mai Shari'a ya tsara a ƙarƙashin taimakon Mata na Majalisar Dinkin Duniya a 2016, wanda ke da nufin gyara dokokin Kazakhstan game da rigakafi da mayar da martani ga tashin hankalin cikin gida a ƙasar kuma daga baya ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa suka yaba mata. <ref>{{Cite web |date=2017-08-28 |title=Kazakhstan's new plan to end domestic violence demonstrates multi-disciplinary action |url=https://eca.unwomen.org/en/news/stories/2017/08/feature-kazakhstans-plan-to-end-domestic-violence-demonstrates-multi-disciplinary-action |access-date=2022-10-31 |website=UN Women – Europe and Central Asia |language=en}}</ref>
Tursynbekova ta shiga cikin zaman Mäjilis na watan Maris na 2017, inda ita da 'yan majalisa da dama suka tsara shawarwari kan dokar da aka tsara "Akan Yaƙi da Cin Zarafin Cikin Gida". <ref>{{Cite web |date=2017-12-11 |title="Казахстан без насилия в семье" - интервью представителя Генпрокуратуры о новом проекте |url=https://the-steppe.com/razvitie/kazahstan-bez-nasiliya-v-seme-intervyu-predstavitelya-genprokuratury-o-novom-proekte |access-date=2022-10-31 |website=the-steppe.com |language=ru}}</ref> A watan Oktoba na 2019, Tursynbekova ta ziyarci [[Geneva]] a matsayin wani ɓangare na tawagar Kazakhstan zuwa Kwamitin Majalisar Dinkin Duniya kan Kawar da Wariya ga Mata kuma ta shiga cikin kare rahoton Kazakhstan kan aiwatar [[Yarjejeniyar kan kawar da dukkan nau'o'in nuna bambanci ga mata|da Yarjejeniyar Kawar da Duk Wani Nau'in Wariya ga Mata]] . <ref>{{Cite web |date=2022-10-24 |title=Consideration of Kazakhstan - 1724th Meeting, 74th Session Committee on the Elimination of Discrimination Against Women {{!}} UN Web TV |url=https://media.un.org/en/asset/k1m/k1mdy1fjfh |access-date=2022-10-31 |website=media.un.org |language=en}}</ref>
Tun daga shekarar 2019, Tursynbekova ta yi aiki tare da hukumomin gwamnati da kungiyoyi na duniya da dama, ciki har da UN Women, wajen tantance tasirin hukumomin gwamnati na Kazakhstan, tsara kasafin kudi da kuma hana tashin hankali a cikin gida, da kuma gyara da kuma sake shigar da mata da 'yan mata cikin al'ummar da tashin hankali ya shafa. An gudanar da ayyukan inganta ayyukan kungiyoyin.
=== Yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ===
A ranar 11 ga Oktoba, 2022, an bayyana cewa ƙungiyar jama'a ta Qazaq ta zaɓi Tursynbekova a matsayin shugabar ƙasa, inda ta bayyana sha'awarta ga batutuwa daban-daban na zamantakewa da kuma wataƙila batutuwan ƙasashen waje inda ta bayyana buƙatar bin tsarin da shugaba mai ci Kassym-Jomart Tokayev ya tsara, tare da ƙara da cewa duk wanda ya lashe zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ya kamata ya bi "tsarin da ya dace". <ref>{{Cite web |last=МАЗОРЕНКО |first=ДМИТРИЙ |date=2022-10-11 |title=Правозащитница Салтанат Турсынбекова станет еще одним кандидатом в президенты |url=https://vlast.kz/novosti/52070-pravozasitnica-saltanat-tursynbekova-stanet-ese-odnim-kandidatom-v-prezidenty.html |access-date=2022-10-12 |website=Vlast |language=ru}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
jko83z170wmg66yo62ioavobqu6i0v0
823541
823540
2026-04-21T11:00:17Z
Yusuf Shehu
44191
823541
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Saltanat Parhatqyzy''' Tūrsynbekova ( Kazakh Пархатқыzы Тұрсynbekova, an haife ta a shekarar 1966) lauya ce kuma mai fafutukar kare hakkin jama'a ta ƙasar Kazakhstan wadda ke aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kula da Harkokin Mata ta Ƙasa da Tsarin Iyali da Adadi a ƙarƙashin Shugaban Ƙasa kuma memba na Majalisar Jama'a ta Astana.
A tsawon aikinta, Tursynbekova ta yi aiki a ma'aikatan gwamnati da kuma wasu hukumomin tsaro. An kuma san ta da cewa ita ce mai sukar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin cikin gida]] a Kazakhstan kuma a matsayinta na mai fafutukar kare hakkin mata da yara, kuma tana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa aikin zamantakewa na "Kazakhstan Ba Ta Da Zalunci a Cikin Gida" wanda ya mayar da hankali kan rigakafi da kuma mayar da martani ga cin zarafin cikin gida. <ref>{{Cite web |last=Таубай |first=Айгерім |date=2022-10-11 |title=Салтанат Тұрсынбекова президенттікке кандидат ретінде ұсынылды |url=https://halyq-uni.kz/news/10345-saltanat-tursynbekova-prezidenttikke-kandidat-retinde-usynyldy/ |access-date=2022-10-31 |website=Halyq-uni.kz |language=kk}}</ref>
Ta kasance ɗaya daga cikin 'yan takarar zaɓen shugaban ƙasa na 2022 a ƙungiyar jama'a ta Qazaq .
== Tarihin Rayuwa ==
=== Rayuwar farko da ilimi ===
An haife ta a Yankin Jambyl, Tursynbekova a shekarun 1980 ta halarci Jami'ar Jihar SM Kirov Kazakh (wanda yanzu Jami'ar Al-Farabi Kazakh ta Ƙasa ce) sannan daga baya ta halarci Kwalejin Shari'a ta Jihar Moscow (wanda yanzu haka Jami'ar Shari'a ta Jihar Kutafin Moscow ce) inda ta kammala karatun digiri a fannin shari'a. <ref>{{Cite web |last=ОСИПОВА |first=ИРИНА |last2=БАССАРОВА |first2=ОЛЕСЯ |date=2022-10-22 |title=Что известно о кандидатах в президенты Казахстана - 22.10.2022 |url=https://kz.kursiv.media/2022-10-22/chto-izvestno-o-kandidatah-v-prezidenty-rk/ |access-date=2022-10-31 |website=Kursiv Media Казахстан |language=ru}}</ref>
=== Sana'a ===
A cikin shekarar 1999, Tursynbekova tare da 'ya'yanta, ta koma sabon babban birnin [[Astana]] inda bisa ga asusun ta, ta zauna a cikin gidaje daban-daban da aka hayar kuma an ruwaito cewa tana cikin "yanayin hauka" yayin da ta ci gaba da aiki har zuwa 2-3 AM.<ref>{{Cite web |last=Сағымхан |first=Меруерт |date=2022-10-27 |title=«Мен 15 рет жалдамалы пәтер ауыстырдым»: Тұрсынбекова әйелдерді үміт үзбеуге шақырды |url=https://turkystan.kz/article/201811-men-15-ret-zhaldamaly-peter-auystyrdym-tursynbekova-eyelderdi-umit-uzbeuge-shakyrdy/ |access-date=2022-10-31 |website=turkystan.kz |language=kk}}</ref> Daga shekara ta 2009, ta jagoranci Ma'aikatar Ma'aikata a karkashin Ofishin Babban Lauyan Kazakhstan kafin ta zama mai kula da Cibiyar Nazarin Shari'a da Umurni da Ci gaba da Horar da Ma'aikata karkashin ofishin inda a karkashin sa hannun ta, an kafa daftarin manufar ci gaban manufofin ma'aikatan hukumomin tilasta bin doka tare da yawan ayyukan shari'a kan batutuwan ma'aikatan ofis da inganta ayyukan da hukumomin tilastawa suka shirya. A karkashin mulkin Tursynbekova, an kafa ayyukan inganta ayyukan hukumomin tilasta bin doka, tare da gudanar da aikin ilimi da kuma hanyoyin aiki a duk yankuna na Kazakhstan.<ref name=":0">{{Cite web |title=Салтанат Тұрсынбекова тұралы |url=http://st22.kz/aboutkz |access-date=2022-10-31 |website=st22.kz |language=kk}}</ref>
Daga Oktoban shekarar 2015 zuwa Janairun shekara ta 2019, ta yi aiki a matsayin babbar mataimakiyar Babban Mai Shari'a kan Ayyuka na Musamman da kuma mai ba da shawara ga Babban Mai Shari'a na Kazakhstan. A wancan lokacin, Tursynbekova ta zama wacce ta kafa kuma shugabar aikin zamantakewa na "Kazakhstan 'Yanci daga Zalunci a Gida" wanda Ofishin Babban Mai Shari'a ya tsara a ƙarƙashin taimakon Mata na Majalisar Dinkin Duniya a 2016, wanda ke da nufin gyara dokokin Kazakhstan game da rigakafi da mayar da martani ga tashin hankalin cikin gida a ƙasar kuma daga baya ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa suka yaba mata. <ref>{{Cite web |date=2017-08-28 |title=Kazakhstan's new plan to end domestic violence demonstrates multi-disciplinary action |url=https://eca.unwomen.org/en/news/stories/2017/08/feature-kazakhstans-plan-to-end-domestic-violence-demonstrates-multi-disciplinary-action |access-date=2022-10-31 |website=UN Women – Europe and Central Asia |language=en}}</ref>
Tursynbekova ta shiga cikin zaman Mäjilis na watan Maris na 2017, inda ita da 'yan majalisa da dama suka tsara shawarwari kan dokar da aka tsara "Akan Yaƙi da Cin Zarafin Cikin Gida". <ref>{{Cite web |date=2017-12-11 |title="Казахстан без насилия в семье" - интервью представителя Генпрокуратуры о новом проекте |url=https://the-steppe.com/razvitie/kazahstan-bez-nasiliya-v-seme-intervyu-predstavitelya-genprokuratury-o-novom-proekte |access-date=2022-10-31 |website=the-steppe.com |language=ru}}</ref> A watan Oktoba na 2019, Tursynbekova ta ziyarci [[Geneva]] a matsayin wani ɓangare na tawagar Kazakhstan zuwa Kwamitin Majalisar Dinkin Duniya kan Kawar da Wariya ga Mata kuma ta shiga cikin kare rahoton Kazakhstan kan aiwatar [[Yarjejeniyar kan kawar da dukkan nau'o'in nuna bambanci ga mata|da Yarjejeniyar Kawar da Duk Wani Nau'in Wariya ga Mata]] . <ref>{{Cite web |date=2022-10-24 |title=Consideration of Kazakhstan - 1724th Meeting, 74th Session Committee on the Elimination of Discrimination Against Women {{!}} UN Web TV |url=https://media.un.org/en/asset/k1m/k1mdy1fjfh |access-date=2022-10-31 |website=media.un.org |language=en}}</ref>
Tun daga shekarar 2019, Tursynbekova ta yi aiki tare da hukumomin gwamnati da kungiyoyi na duniya da dama, ciki har da UN Women, wajen tantance tasirin hukumomin gwamnati na Kazakhstan, tsara kasafin kudi da kuma hana tashin hankali a cikin gida, da kuma gyara da kuma sake shigar da mata da 'yan mata cikin al'ummar da tashin hankali ya shafa. An gudanar da ayyukan inganta ayyukan kungiyoyin.
=== Yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ===
A ranar 11 ga Oktoba, 2022, an bayyana cewa ƙungiyar jama'a ta Qazaq ta zaɓi Tursynbekova a matsayin shugabar ƙasa, inda ta bayyana sha'awarta ga batutuwa daban-daban na zamantakewa da kuma wataƙila batutuwan ƙasashen waje inda ta bayyana buƙatar bin tsarin da shugaba mai ci Kassym-Jomart Tokayev ya tsara, tare da ƙara da cewa duk wanda ya lashe zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ya kamata ya bi "tsarin da ya dace". <ref>{{Cite web |last=МАЗОРЕНКО |first=ДМИТРИЙ |date=2022-10-11 |title=Правозащитница Салтанат Турсынбекова станет еще одним кандидатом в президенты |url=https://vlast.kz/novosti/52070-pravozasitnica-saltanat-tursynbekova-stanet-ese-odnim-kandidatom-v-prezidenty.html |access-date=2022-10-12 |website=Vlast |language=ru}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
cupp1hll1g2krn7h7dtijozxjt8l22s
823543
823541
2026-04-21T11:00:33Z
Yusuf Shehu
44191
823543
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Saltanat Parhatqyzy''' Tūrsynbekova ( Kazakh Пархатқыzы Тұрсynbekova, an haife ta a shekarar 1966) lauya ce kuma mai fafutukar kare hakkin jama'a ta ƙasar Kazakhstan wadda ke aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kula da Harkokin Mata ta Ƙasa da Tsarin Iyali da Adadi a ƙarƙashin Shugaban Ƙasa kuma memba na Majalisar Jama'a ta Astana.
A tsawon aikinta, Tursynbekova ta yi aiki a ma'aikatan gwamnati da kuma wasu hukumomin tsaro. An kuma san ta da cewa ita ce mai sukar [[Tashin hankali na gida|cin zarafin cikin gida]] a Kazakhstan kuma a matsayinta na mai fafutukar kare hakkin mata da yara, kuma tana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa aikin zamantakewa na "Kazakhstan Ba Ta Da Zalunci a Cikin Gida" wanda ya mayar da hankali kan rigakafi da kuma mayar da martani ga cin zarafin cikin gida. <ref>{{Cite web |last=Таубай |first=Айгерім |date=2022-10-11 |title=Салтанат Тұрсынбекова президенттікке кандидат ретінде ұсынылды |url=https://halyq-uni.kz/news/10345-saltanat-tursynbekova-prezidenttikke-kandidat-retinde-usynyldy/ |access-date=2022-10-31 |website=Halyq-uni.kz |language=kk}}</ref>
Ta kasance ɗaya daga cikin 'yan takarar zaɓen shugaban ƙasa na 2022 a ƙungiyar jama'a ta Qazaq .
== Tarihin Rayuwa ==
=== Rayuwar farko da ilimi ===
An haife ta a Yankin Jambyl, Tursynbekova a shekarun 1980 ta halarci Jami'ar Jihar SM Kirov Kazakh (wanda yanzu Jami'ar Al-Farabi Kazakh ta Ƙasa ce) sannan daga baya ta halarci Kwalejin Shari'a ta Jihar Moscow (wanda yanzu haka Jami'ar Shari'a ta Jihar Kutafin Moscow ce) inda ta kammala karatun digiri a fannin shari'a. <ref>{{Cite web |last=ОСИПОВА |first=ИРИНА |last2=БАССАРОВА |first2=ОЛЕСЯ |date=2022-10-22 |title=Что известно о кандидатах в президенты Казахстана - 22.10.2022 |url=https://kz.kursiv.media/2022-10-22/chto-izvestno-o-kandidatah-v-prezidenty-rk/ |access-date=2022-10-31 |website=Kursiv Media Казахстан |language=ru}}</ref>
=== Sana'a ===
A cikin shekarar 1999, Tursynbekova tare da 'ya'yanta, ta koma sabon babban birnin [[Astana]] inda bisa ga asusun ta, ta zauna a cikin gidaje daban-daban da aka hayar kuma an ruwaito cewa tana cikin "yanayin hauka" yayin da ta ci gaba da aiki har zuwa 2-3 AM.<ref>{{Cite web |last=Сағымхан |first=Меруерт |date=2022-10-27 |title=«Мен 15 рет жалдамалы пәтер ауыстырдым»: Тұрсынбекова әйелдерді үміт үзбеуге шақырды |url=https://turkystan.kz/article/201811-men-15-ret-zhaldamaly-peter-auystyrdym-tursynbekova-eyelderdi-umit-uzbeuge-shakyrdy/ |access-date=2022-10-31 |website=turkystan.kz |language=kk}}</ref> Daga shekara ta 2009, ta jagoranci Ma'aikatar Ma'aikata a karkashin Ofishin Babban Lauyan Kazakhstan kafin ta zama mai kula da Cibiyar Nazarin Shari'a da Umurni da Ci gaba da Horar da Ma'aikata karkashin ofishin inda a karkashin sa hannun ta, an kafa daftarin manufar ci gaban manufofin ma'aikatan hukumomin tilasta bin doka tare da yawan ayyukan shari'a kan batutuwan ma'aikatan ofis da inganta ayyukan da hukumomin tilastawa suka shirya. A karkashin mulkin Tursynbekova, an kafa ayyukan inganta ayyukan hukumomin tilasta bin doka, tare da gudanar da aikin ilimi da kuma hanyoyin aiki a duk yankuna na Kazakhstan.<ref name=":0">{{Cite web |title=Салтанат Тұрсынбекова тұралы |url=http://st22.kz/aboutkz |access-date=2022-10-31 |website=st22.kz |language=kk}}</ref>
Daga Oktoban shekarar 2015 zuwa Janairun shekara ta 2019, ta yi aiki a matsayin babbar mataimakiyar Babban Mai Shari'a kan Ayyuka na Musamman da kuma mai ba da shawara ga Babban Mai Shari'a na Kazakhstan. A wancan lokacin, Tursynbekova ta zama wacce ta kafa kuma shugabar aikin zamantakewa na "Kazakhstan 'Yanci daga Zalunci a Gida" wanda Ofishin Babban Mai Shari'a ya tsara a ƙarƙashin taimakon Mata na Majalisar Dinkin Duniya a 2016, wanda ke da nufin gyara dokokin Kazakhstan game da rigakafi da mayar da martani ga tashin hankalin cikin gida a ƙasar kuma daga baya ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa suka yaba mata. <ref>{{Cite web |date=2017-08-28 |title=Kazakhstan's new plan to end domestic violence demonstrates multi-disciplinary action |url=https://eca.unwomen.org/en/news/stories/2017/08/feature-kazakhstans-plan-to-end-domestic-violence-demonstrates-multi-disciplinary-action |access-date=2022-10-31 |website=UN Women – Europe and Central Asia |language=en}}</ref>
Tursynbekova ta shiga cikin zaman Mäjilis na watan Maris na 2017, inda ita da 'yan majalisa da dama suka tsara shawarwari kan dokar da aka tsara "Akan Yaƙi da Cin Zarafin Cikin Gida". <ref>{{Cite web |date=2017-12-11 |title="Казахстан без насилия в семье" - интервью представителя Генпрокуратуры о новом проекте |url=https://the-steppe.com/razvitie/kazahstan-bez-nasiliya-v-seme-intervyu-predstavitelya-genprokuratury-o-novom-proekte |access-date=2022-10-31 |website=the-steppe.com |language=ru}}</ref> A watan Oktoba na 2019, Tursynbekova ta ziyarci [[Geneva]] a matsayin wani ɓangare na tawagar Kazakhstan zuwa Kwamitin Majalisar Dinkin Duniya kan Kawar da Wariya ga Mata kuma ta shiga cikin kare rahoton Kazakhstan kan aiwatar [[Yarjejeniyar kan kawar da dukkan nau'o'in nuna bambanci ga mata|da Yarjejeniyar Kawar da Duk Wani Nau'in Wariya ga Mata]] . <ref>{{Cite web |date=2022-10-24 |title=Consideration of Kazakhstan - 1724th Meeting, 74th Session Committee on the Elimination of Discrimination Against Women {{!}} UN Web TV |url=https://media.un.org/en/asset/k1m/k1mdy1fjfh |access-date=2022-10-31 |website=media.un.org |language=en}}</ref>
Tun daga shekarar 2019, Tursynbekova ta yi aiki tare da hukumomin gwamnati da kungiyoyi na duniya da dama, ciki har da UN Women, wajen tantance tasirin hukumomin gwamnati na Kazakhstan, tsara kasafin kudi da kuma hana tashin hankali a cikin gida, da kuma gyara da kuma sake shigar da mata da 'yan mata cikin al'ummar da tashin hankali ya shafa. An gudanar da ayyukan inganta ayyukan kungiyoyin.
=== Yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ===
A ranar 11 ga Oktoban shekarar 2022, an bayyana cewa ƙungiyar jama'a ta Qazaq ta zaɓi Tursynbekova a matsayin shugabar ƙasa, inda ta bayyana sha'awarta ga batutuwa daban-daban na zamantakewa da kuma wataƙila batutuwan ƙasashen waje inda ta bayyana buƙatar bin tsarin da shugaba mai ci Kassym-Jomart Tokayev ya tsara, tare da ƙara da cewa duk wanda ya lashe zaɓen shugaban ƙasa na 2022 ya kamata ya bi "tsarin da ya dace". <ref>{{Cite web |last=МАЗОРЕНКО |first=ДМИТРИЙ |date=2022-10-11 |title=Правозащитница Салтанат Турсынбекова станет еще одним кандидатом в президенты |url=https://vlast.kz/novosti/52070-pravozasitnica-saltanat-tursynbekova-stanet-ese-odnim-kandidatom-v-prezidenty.html |access-date=2022-10-12 |website=Vlast |language=ru}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
2x40pz92434oozbispzu5jt3koxamif
Rebecca Chan Chung
0
146129
823561
811743
2026-04-21T11:07:24Z
Pharouqenr
25549
823561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin Amurka a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] . A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin. <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]] . <ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), [1] ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s. [2][3]
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
2a3odiyens01xye5rbyacyl6tsfuy3n
823562
823561
2026-04-21T11:07:37Z
Pharouqenr
25549
823562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin Amurka a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin. <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]] . <ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), [1] ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s. [2][3]
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
orwivdivl2lrfl31932ptstqvwjbsvf
823563
823562
2026-04-21T11:07:49Z
Pharouqenr
25549
823563
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin Amurka a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]] . <ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), [1] ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s. [2][3]
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
rzotlyfsutkw4cjlccxmpdt9a3j9knx
823564
823563
2026-04-21T11:08:02Z
Pharouqenr
25549
823564
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin Amurka a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]] . <ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s. [2][3]
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
8tm17jfa8k3j4q5t5sb28ba5o3c3v1h
823565
823564
2026-04-21T11:08:14Z
Pharouqenr
25549
823565
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin Amurka a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]] . <ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
3450pwz1n4pgedaltscdz0bl16sr56j
823566
823565
2026-04-21T11:08:26Z
Pharouqenr
25549
823566
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin Amurka a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]].<ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
ajj704ovp0xqo9dpga9vn7ryar16ddq
823567
823566
2026-04-21T11:08:40Z
Pharouqenr
25549
823567
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ta kasance ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin Amurka a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]].<ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
giljiak62si4ns9k92jz8f35cp9b7yo
823568
823567
2026-04-21T11:08:54Z
Pharouqenr
25549
823568
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ta kasance ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin [[Amurka]] a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]].<ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma, <ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
bac9vfhoj7in62pb00ct6y86ifacpt3
823569
823568
2026-04-21T11:09:18Z
Pharouqenr
25549
823569
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ta kasance ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin [[Amurka]] a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]].<ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC), <cite class="citation web cs1">''www.oac.cdlib.org'' .</cite> <ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma,<ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
b6lzjft2ogltt95t21lixxbu3y2kn4j
823570
823569
2026-04-21T11:09:49Z
Pharouqenr
25549
823570
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ta kasance ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin [[Amurka]] a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]].<ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC),<ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma,<ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta. <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
nqksx2ff5ioip2aejb0361ezr8miu23
823571
823570
2026-04-21T11:10:08Z
Pharouqenr
25549
823571
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ta kasance ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin [[Amurka]] a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]].<ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC),<ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma,<ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta.<ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
7cgoebt5gyakcc74gzjcirvp53hepev
823572
823571
2026-04-21T11:10:25Z
Pharouqenr
25549
823572
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rebecca Chan Chung''' ( Chinese; an san ta da ƙwarewa da '''Rebecca Chan''', Chinese; 27 ga Yuni, 1920 - 7 ga Disamba, 2011) ta kasance ma'aikaciyar jinya ce ta soja wacce ta yi aiki tare da Flying Tigers da Sojojin [[Amurka]] a [[Sin|China]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]]. A matsayinta na ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na China (CNAC), ta yi tafiya a kan jirgin sama mai saukar ungulu kusan sau hamsin.<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.cnac.org/ |website=cnac.org}}</ref> Bayan yaƙin, ta zama malamar aikin jinya kuma shugabar sashen aikin jinya a [[Hong Kong]].<ref>{{Cite web |title=Profiles |url=http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630104916/http://ww12.arianalife.com/tc/topic-type-tc/profiles-tc/%E5%86%B7%E7%9A%84%E6%89%8B%EF%BC%8C%E7%86%B1%E7%9A%84%E5%BF%83/ |archive-date=June 30, 2023 |website=ww12.arianalife.com}} </ref>
== Rayuwa ta farko ==
=== Haihuwar haihuwa da iyaye ===
An haifi Rebecca Chan Chung a asibitin David Gregg na Mata da Yara (wanda aka fi sani da asibitin Yiji 柔濟醫院 da ke kan Duo Bao Road 多寶路 a Guangzhou, China, a lokacin Warlord Era. Ita ce ta biyu daga cikin iyayenta. Mahaifiyarta, Lee Sun Chau 周理信 (1890-1979), tana ɗaya daga cikin likitocin mata na Yammacin kasar Sin na farko a China kuma likitanci ne a asibitar David Gregg don Mata da Yara a lokacin haihuwar Rebecca Chan Chung. Mahaifinta, Po-Yin Chan (陳步賢) (1883-1965), ya kasance mai juyin juya hali a karkashin Dokta Sun Yat-sen a Juyin Juya Halin kasar Sin na 1911 kuma ya kasance Sanata na Guangzhou a cikin 1920s.
=== Makaranta ===
Rebecca Chan Chung ta kammala karatu daga makarantar St. Paul's Girls" School (firamare, a halin yanzu St. Paul ta Co-educational College) a [[Hong Kong]] a 1933. A shekara ta 1938, ta kammala karatu daga Makarantar 'yan mata ta Diocesan (makarantar sakandare) a [[Hong Kong]], lokacin da Miss H.D. Sawyer ta kasance shugabar makarantar.<ref>{{Cite web |title=Headmistresses of DGS and DGJS |url=http://www.doga.org.hk/index.php/conversations/110-interviews/headmistresses/80-headmistresses-of-dgs-and-dgjs |website=www.doga.org.hk}}</ref>
== Ayyuka ==
Rebecca Chan ta sami horo na jinya wanda Gwamnatin [[Hong Kong]] ta gudanar a asibitin Sarauniya Mary (Hong Kong), Hong Kong, a cikin 1938-1941. A lokacin yakin duniya na biyu, a Yaƙin Hong Kong a watan Disamba na shekara ta 1941, ta kammala karatu a cikin gaggawa, tare da Takardar shaidar Horar da Ma'aikatar Kiwon Lafiya ta Gwamnatin Hong Kong ta bayar a ranar 10 ga Disamba. Babban Matron Alice Mary Davies da Darakta na Ayyukan Kiwon Lafiya Sir Percy Selwyn Selwyn-Clarke ne suka sanya hannu kan takardar shaidar.
A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a 1942–1943, Chan ma'aikaciyar jinya ce a Flying Tigers sannan kuma Rundunar Sojan Amurka, a ko kusa da Filin Jirgin Sama na Kunming (wanda a halin yanzu ake kira Kunming Wujiaba International Airport ), Kunming, [[Sin|China]] . <ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=UB lecture, exhibit to commemorate role of Flying Tigers in World War II |url=http://buffalonews.com/2015/09/26/ub-lecture-exhibit-to-commemorate-role-of-flying-tigers-in-world-war-ii/}}</ref> Ta yi aiki da likita Fred Manget, wacce take ƙarƙashin Claire Lee Chennault . A 1943–1944, a matsayin mai kula da jiragen sama (Nurse) tare da Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China (CNAC),<ref>{{Cite web |title=CNAC - China National Aviation Corporation |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/cn1.htm |website=www.timetableimages.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 9, 2010 |title=What was CNAC? |url=http://gregcrouch.com/2010/what-was-cnac}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sowerby |first=Arthur de Carle |date=June 16, 2011 |title=China National Aviation Corporation: CNAC Douglas DC 2 flying over Shanghai |url=https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_286227}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Legend of CNAC: China National Aviation Corporation, 1929–1949 |url=https://www.flysfo.com/museum/exhibitions/legend-cnac-china-national-aviation-corporation-1929%E2%80%931949 |website=www.flysfo.com}}</ref> ta tashi sama da Hump <ref>{{Cite web |last=Chen |first=C. Peter |title=Burma Road and the Hump |url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=326}}</ref> ta ratsa [[Himalaya|Himalayas]] tsakanin Calcutta, [[Indiya]], da [[Chongqing]], [[Sin|China]], kusan sau hamsin. Waɗannan jiragen suna da haɗari saboda jiragen propeller da ake da su a wancan lokacin ba su dace da tashi a tsaunukan da ake buƙata ba. A shekarar 1942, Japan ta yanke hanyar Burma,<ref>{{Cite web |title=Burma Road | highway, Asia | Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Burma-Road |access-date=June 30, 2023 |website=www.britannica.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road facts, information, pictures - Encyclopedia.com articles about Burma Road |url=http://www.encyclopedia.com/places/asia/myanmar-political-geography/burma-road |website=www.encyclopedia.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Burma Road @ National Geographic Magazine |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080106113221/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature5/ |archive-date=January 6, 2008 |website=ngm.nationalgeographic.com}}</ref> don haka hanyar Hump ta zama hanya ɗaya tilo ta shiga China. A tsakanin 1943–1948, ta kasance mai kula da jiragen sama, ma'aikaciyar jinya sannan kuma babbar ma'aikaciyar jinya a Kamfanin Jiragen Sama na Ƙasa na China wanda ke da hedikwata a Filin Jirgin Sama na Dum Dum (wanda a halin yanzu ake kira Netaji Subhas Chandra Bose International Airport ), [[Kolkata]] (ko Calcutta), [[Indiya]], kuma bayan 1946 a Filin Jirgin Sama na Shanghai Longhua, [[Shanghai]], [[Sin|China]].<ref>{{Cite web |title=CNAC Flight Stewadress Rebecca Chan |url=http://cnac.org/rebeccachan01.htm |website=cnac.org}}</ref> Tarihin rayuwarta, ''Piloted to Serve'', ya ba da cikakkun bayanai game da gogewarta.<ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve: Memoirs of World War II Veteran Rebecca Chung - The American Legion |url=https://www.legion.org/yourwords/books/168156/piloted-serve-memoirs-world-war-ii-veteran-rebecca-chung |website=www.legion.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Piloted to Serve |url=https://www.facebook.com/PilotedToServe/ |website=www.facebook.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nurse of Flying Tigers honored |url=http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518123258/http://chinawatch.washingtonpost.com/2015/01/nurse-of-flying-tigers-honored/ |archive-date=May 18, 2017 |access-date=April 27, 2017 |website=chinawatch.washingtonpost.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2011]]
[[Rukuni:Haifaffun 1920]]
tg64dtvaacva12j16wgiy6aaf2euare
Dania Espaeva
0
146152
823518
811792
2026-04-21T10:50:34Z
Yusuf Shehu
44191
823518
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Dania Madiqyzy Espaeva''' ( Kazakh , ; an haife ta a ranar 5 ga Maris 1961) ýar siyasa ce ta Kazakhstan wadda ta yi aiki a Mäjilis a matsayin memba na Aq Jol tun daga shekarar 2016. Ta kasance 'yar takarar shugaban kasa ta Aq Jol a zaben 2019 .
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Dania Espaeva a Zhaisan, Kazakh SSR, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]], {{Sfn|Zhussupova|2019}} a ranar 5 ga Maris 1961. Ta kammala karatunta daga Kwalejin Lissafi da Kiredit ta Alma-Ata a shekarar 1982, da kuma Kwalejin Gudanarwa ta Jihar Kazakh a shekarar 1993. {{Sfn|Mäjilis}}
== Sana'a ==
A Bankin Jiha na Tarayyar Soviet, Espaeva ta yi aiki a matsayin masanin tattalin arziki a Aktobe daga 1982 zuwa 1991. Ta kasance babbar ƙwararriya a TuranBank da ke Aktobe a 1991. Ta kasance babbar ƙwararriya a AlemBank Kazakhstan da ke Aktobe daga 1995 zuwa 1997. Ta kasance mataimakiyar shugabar sashen ba da lamuni na BankTuranAlem da ke Aktobe a 1997, mukaddashin shugaba daga 1997 zuwa 1998, mataimakiyar darakta daga 1998 zuwa 2005, kuma darekta daga 2005 zuwa 2016. A Kazkommertsbank, ta kasance darektan reshen Aktobe daga 2014 zuwa 2016.
A zaɓen 2016 ta lashe kujera a Mäjilis a matsayin memba na jerin zaɓen Aq Jol . {{Sfn|Утвержден новый состав мажилиса парламента Казахстана|2016}} A lokacin da take a Mäjilis ta yi aiki a kwamitin kuɗi da kasafin kuɗi. {{Sfn|Mäjilis}} Ita ce mataimakiyar shugabar Mäjilis. {{Sfn|Parliament of Kazakhstan}}
Espaeva ta kasance 'yar takara a zaben shugaban kasa na 2019, mace ta farko da ta nemi kujerar shugaban kasa. Ta lashe zaben Aq Jol da kashi 49.5% na kuri'u 190 a cikin kuri'ar sirri. {{Sfn|Zhussupova|2019}} Ba ta shiga muhawarar shugaban kasa a ranar 29 ga Mayu ba, amma shugabar Aq Zol, Azat Peruaşev, ta wakilce ta. {{Sfn|Shoo-In Toqaev Skips Kazakh Presidential Campaign Debate|2019}} Ta sha kaye a zaben ga Kassym-Jomart Tokayev . {{Sfn|Higgins|2019}}
== Rayuwa ta sirri ==
An ba Espaeva Order of Kurmet a shekarar 2011, kuma an ba ta Order of Parasat a shekarar 2020. {{Sfn|Mäjilis}} Ita ce uwar 'ya'ya biyu. {{Sfn|Parliament of Kazakhstan}}
== Matsayin siyasa ==
A lokacin yakin neman zaben shugaban ƙasa na Espaeva, ta gabatar da shawarar rage darajar lamuni da Bankin Ƙasa na Kazakhstan ya bayar, dakatar da rage darajar kuɗi, rage harajin da aka ƙara wa ƙima ko kuma maye gurbinsa da harajin tallace-tallace . {{Sfn|Zhussupova|2019}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
== News ==
"Утвержден новый состав мажилиса парламента Казахстана". Nur. 24 March 2016. Archived from the original on 12 April 2016.
"Shoo-In Toqaev Skips Kazakh Presidential Campaign Debate". Radio Free Europe/Radio Liberty. 29 May 2019. Archived from the original on 28 June 2025.
Zhussupova, Dilshat (27 May 2019). "Kazakhstan's first female presidential candidate sees mass entrepreneurship as vehicle to improve lives". Astana Times. Archived from the original on 28 June 2025.
2r2sldqwyb807ga3kurcl1gfihqtcim
823521
823518
2026-04-21T10:50:58Z
Yusuf Shehu
44191
823521
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Dania Madiqyzy Espaeva''' ( Kazakh , ; an haife ta a ranar 5 ga Maris 1961) ýar siyasa ce ta Kazakhstan wadda ta yi aiki a Mäjilis a matsayin memba na Aq Jol tun daga shekarar 2016. Ta kasance 'yar takarar shugaban kasa ta Aq Jol a zaben 2019 .
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Dania Espaeva a Zhaisan, Kazakh SSR, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]], {{Sfn|Zhussupova|2019}} a ranar 5 ga Maris din shekarar 1961. Ta kammala karatunta daga Kwalejin Lissafi da Kiredit ta Alma-Ata a shekarar 1982, da kuma Kwalejin Gudanarwa ta Jihar Kazakh a shekarar 1993. {{Sfn|Mäjilis}}
== Sana'a ==
A Bankin Jiha na Tarayyar Soviet, Espaeva ta yi aiki a matsayin masanin tattalin arziki a Aktobe daga 1982 zuwa 1991. Ta kasance babbar ƙwararriya a TuranBank da ke Aktobe a 1991. Ta kasance babbar ƙwararriya a AlemBank Kazakhstan da ke Aktobe daga 1995 zuwa 1997. Ta kasance mataimakiyar shugabar sashen ba da lamuni na BankTuranAlem da ke Aktobe a 1997, mukaddashin shugaba daga 1997 zuwa 1998, mataimakiyar darakta daga 1998 zuwa 2005, kuma darekta daga 2005 zuwa 2016. A Kazkommertsbank, ta kasance darektan reshen Aktobe daga 2014 zuwa 2016.
A zaɓen 2016 ta lashe kujera a Mäjilis a matsayin memba na jerin zaɓen Aq Jol . {{Sfn|Утвержден новый состав мажилиса парламента Казахстана|2016}} A lokacin da take a Mäjilis ta yi aiki a kwamitin kuɗi da kasafin kuɗi. {{Sfn|Mäjilis}} Ita ce mataimakiyar shugabar Mäjilis. {{Sfn|Parliament of Kazakhstan}}
Espaeva ta kasance 'yar takara a zaben shugaban kasa na 2019, mace ta farko da ta nemi kujerar shugaban kasa. Ta lashe zaben Aq Jol da kashi 49.5% na kuri'u 190 a cikin kuri'ar sirri. {{Sfn|Zhussupova|2019}} Ba ta shiga muhawarar shugaban kasa a ranar 29 ga Mayu ba, amma shugabar Aq Zol, Azat Peruaşev, ta wakilce ta. {{Sfn|Shoo-In Toqaev Skips Kazakh Presidential Campaign Debate|2019}} Ta sha kaye a zaben ga Kassym-Jomart Tokayev . {{Sfn|Higgins|2019}}
== Rayuwa ta sirri ==
An ba Espaeva Order of Kurmet a shekarar 2011, kuma an ba ta Order of Parasat a shekarar 2020. {{Sfn|Mäjilis}} Ita ce uwar 'ya'ya biyu. {{Sfn|Parliament of Kazakhstan}}
== Matsayin siyasa ==
A lokacin yakin neman zaben shugaban ƙasa na Espaeva, ta gabatar da shawarar rage darajar lamuni da Bankin Ƙasa na Kazakhstan ya bayar, dakatar da rage darajar kuɗi, rage harajin da aka ƙara wa ƙima ko kuma maye gurbinsa da harajin tallace-tallace . {{Sfn|Zhussupova|2019}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
== News ==
"Утвержден новый состав мажилиса парламента Казахстана". Nur. 24 March 2016. Archived from the original on 12 April 2016.
"Shoo-In Toqaev Skips Kazakh Presidential Campaign Debate". Radio Free Europe/Radio Liberty. 29 May 2019. Archived from the original on 28 June 2025.
Zhussupova, Dilshat (27 May 2019). "Kazakhstan's first female presidential candidate sees mass entrepreneurship as vehicle to improve lives". Astana Times. Archived from the original on 28 June 2025.
q9dud5yq5du3np9asscphhd7abpqkj7
Tattaunawar user:Saad Nuhu
3
146397
823262
818830
2026-04-21T06:12:16Z
Uncle Bash007
9891
/* Shafuka da ake bukata */ sabon sashe
823262
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Saad Nuhu! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Saad Nuhu|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 23 ga Maris, 2026 (UTC)
== Goge Shafi [[Umar Shehu Buba]] ==
Assalam,
Zamu goge wannan shafi [[Umar Shehu Buba]] saboda akwai shafin a Hausa Wikipedia [[Shehu Buba Umar]] [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 11:22, 27 ga Maris, 2026 (UTC)
:Wannan ma [[Abdul Ningi]] akwai shi [[Abdul Ahmed Ningi]].. [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 11:39, 27 ga Maris, 2026 (UTC)
:[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 15:25, 27 ga Maris, 2026 (UTC) ok toh ba damuwa inshallah
== Blanked Page [[Rodrigo Mendoza]] ==
Assalam,
Na ga ka kirkiri wannan shafi [[Rodrigo Mendoza]] kuma ka share komai daga shafin. Shin akwai dalili? [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 10:01, 3 ga Afirilu, 2026 (UTC)
:Eh tabbas nayi ne akan dalilai guda biyu.Na farko saboda in tabbatar da Hausa admins suna bibiyar abun da nakeyi sosae ko a'a na biyu kuma manazartan mendoza basu da sahihancin da zan wallafa bayanan shi, sai na kara fadada bincike akan shi, da zan goge shi sai ban goge ba [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 21:54, 5 ga Afirilu, 2026 (UTC)
== JInjina: Ayyuka masu kyau [[Clément Lenglet]] da sauran su. ==
Assalam
<nowiki>Wannan jijina ne musamman saboda fassarorin da ka yi na mukalun 'yan wasa wanda sunyi kyau sosai. Da fatan za'a cigaba da kirkirar ayyuka masu kyau a shafin Hausa.~~~Z</nowiki> [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 10:19, 3 ga Afirilu, 2026 (UTC)
:Eh Inshallah zamu ci gaba da aiki mai kyau, fatan za kuci gaba da hakuri da kuma tai maka mana akai [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 21:48, 5 ga Afirilu, 2026 (UTC)
== Shafuka da ake bukata ==
Assalam
Sannu da kokari malam @[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]]. Na ga kana da kokarin fassara shafukan 'yan wasa ga wasu da nike gani ya kamata a fassara su su ma [[Sam Gallagher]], [[Matt Jay]], [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 06:12, 21 ga Afirilu, 2026 (UTC)
8790mghcc87swb35b48iv9s24e0k2se
Tattaunawar user:黎元洪
3
148010
823103
820589
2026-04-20T17:27:50Z
Mfield
41477
Mfield moved page [[Tattaunawar user:LiYuanhong]] to [[Tattaunawar user:黎元洪]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/LiYuanhong|LiYuanhong]]" to "[[Special:CentralAuth/黎元洪|黎元洪]]"
820589
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, LiYuanhong! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/LiYuanhong|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 12 ga Afirilu, 2026 (UTC)
1u8p8ksr8qprjxruc0efr1zmno4hiv2
Labarin Phoenix
0
148338
822979
2026-04-20T12:04:36Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1306141797|Phoenix Legend]]"
822979
wikitext
text/x-wiki
'''Phoenix Legend''' ({{Lang-zh|zh}}) sanannen mawakan kasar Sin ne, wadanda suka kunshi mawakan mata Yangwei Linghua (杨魏玲花) da kuma mawakan maza Zeng Yi (曾毅). Wakokinsu sun hada da wakokin gargajiya da na rap da hip hop. A watan Mayu na shekarar 2012, an ruwaito Phoenix Legend a cikin jaridar China Daily cewa ta sayar da kundin wakoki sama da miliyan 6 a kasar Sin tun daga shekarar 2005, kuma wakoki 10 daga cikin kundin wakokinsu guda hudu sun yi nasarar samun wakokin biliyan daya a yanar gizo.
Waƙoƙinsu "Above the Moon" (Sinanci: 月亮之上: ) ya kawo musu hankalin ƙasa bayan sun yi shi a wasan kwaikwayo na talabijin ''Star Boulevard'' .
Mawallafin waƙa [[Zhang Chao (songwriter)|Zhang Chao]] ya kuma rubuta waƙoƙi uku masu ban sha'awa ga ƙungiyar, gami da The Most Dazzling Folk Style da Moon Over the Lotus Pond .
== Tarihi ==
A cikin 1999, duo sun fara kafa rukuni da ake kira Cool Fire, suna raira waƙoƙin gargajiya na Koriya da Amurka. Mawallafin waƙa [[He Muyang|Ya Muyang]] ya ji muryar Ling a talabijin a shekara ta 2003 kuma ya sake rubuta Above the Moonlight, waƙar da ya rubuta a 1999 don duo. A shekara ta 2004, kungiyar ta sanya hannu kan kwangila tare da ''Peacock Bluehead'' kuma waƙar ta zama abin bugawa a shekara ta 2005, bayan kungiyar ta zagaya jami'o'i sama da 20 a kasar Sin.
A shekara ta 2009 duo din suna da babbar waƙar da ake kira The Most Dazzling Folk Style (wanda aka fassara a matsayin The Hottest Ethnic Trend ko The Coolest Ethnic Trend). A wannan shekarar sun shiga Art Troupe na Artillery Corps na biyu, tare da aikin nishadantar da sojoji a cikin rundunonin makaman nukiliya na Sojojin 'Yancin Jama'a.<ref name="Sina">{{Cite web |last=Geng Yang |title=Second Artillery Corps Art Troupe: Phoenix Fantasy do not have a specific military rank [二炮文工团艺人:凤凰传奇等曾特招入伍无具体军衔] |url=http://cnibtimes.i.sohu.com/blog/view/258963036.htm |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130630082247/http://cnibtimes.i.sohu.com/blog/view/258963036.htm |archive-date=30 June 2013 |access-date=3 June 2013 |website=International Business Times |publisher=Sina |language=Chinese}}</ref>
Duo din ya sami karbuwa a wajen kasar Sin. The Most Dazzling Folk Style an yi amfani da shi ta hanyar masu gaisuwa a lokacin wasan [[National Basketball Association|NBA]] Houston Rockets a watan Afrilu na 2012 kuma ya zama abin jin dadi na Intanet bayan magoya baya sun sake maimaita shi kuma sun sake gyara shi. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=July 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Bayanan da aka yi ==
=== Kundin studio ===
* ''Sama da Wata'' ({{Lang|zh-hans|月亮之上}}) (2005)
* Kyakkyawan Fortune Kamar yadda kake so ({{Lang|zh-hans|吉祥如意}}) (2007)
* ''Mafi kyawun salon gargajiya'' (ƙananan al'umma) (2009)
* Girl's Gentleness, tarin (Zan) (2009)
* Sing Loudly (mai girma) (2011)
* Mafi kyawun zamanin (mafi kyawun zamani) (2014)
=== Ma'aurata ===
* "Tastes na kasar Sin" (Chinese dandano) (2012)
* "Fly Freely" (yanci tashi) (2007)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.kqcp.com/index.php?m=content&c=index&a=show&catid=40&id=3 Shafin yanar gizon hukuma] An adana shi 2019-02-15 a
* [https://web.archive.org/web/20100722042048/http://www.chinesesong.org/Artist/Band_Artist/Phoenix_Legend_fenghuangchuanqi__1119.html Gabatarwa na Phoenix Legend da kiɗan su]
* [http://www.1ting.com/singer/b6/singer_2254.html Shafin yanar gizo a kan Iting, shafin yanar gizon kiɗa na kasar Sin]
aqjr8db877ms23ydtqyez7djya28u7b
822980
822979
2026-04-20T12:10:51Z
A'isha A Ibrahim
22074
822980
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Phoenix Legend''' ({{Lang-zh|zh}}) sanannen mawakan kasar Sin ne, wadanda suka kunshi mawakan mata Yangwei Linghua (杨魏玲花) da kuma mawakan maza Zeng Yi (曾毅). Wakokinsu sun hada da wakokin gargajiya da na rap da hip hop. A watan Mayu na shekarar 2012, an ruwaito Phoenix Legend a cikin jaridar China Daily cewa ta sayar da kundin wakoki sama da miliyan 6 a kasar Sin tun daga shekarar 2005, kuma wakoki 10 daga cikin kundin wakokinsu guda hudu sun yi nasarar samun wakokin biliyan daya a yanar gizo.
Waƙoƙinsu "Above the Moon" (Sinanci: 月亮之上: ) ya kawo musu hankalin ƙasa bayan sun yi shi a wasan kwaikwayo na talabijin ''Star Boulevard'' .
Mawallafin waƙa [[Zhang Chao (songwriter)|Zhang Chao]] ya kuma rubuta waƙoƙi uku masu ban sha'awa ga ƙungiyar, gami da The Most Dazzling Folk Style da Moon Over the Lotus Pond .
== Tarihi ==
A cikin 1999, duo sun fara kafa rukuni da ake kira Cool Fire, suna raira waƙoƙin gargajiya na Koriya da Amurka. Mawallafin waƙa [[He Muyang|Ya Muyang]] ya ji muryar Ling a talabijin a shekara ta 2003 kuma ya sake rubuta Above the Moonlight, waƙar da ya rubuta a 1999 don duo. A shekara ta 2004, kungiyar ta sanya hannu kan kwangila tare da ''Peacock Bluehead'' kuma waƙar ta zama abin bugawa a shekara ta 2005, bayan kungiyar ta zagaya jami'o'i sama da 20 a kasar Sin.
A shekara ta 2009 duo din suna da babbar waƙar da ake kira The Most Dazzling Folk Style (wanda aka fassara a matsayin The Hottest Ethnic Trend ko The Coolest Ethnic Trend). A wannan shekarar sun shiga Art Troupe na Artillery Corps na biyu, tare da aikin nishadantar da sojoji a cikin rundunonin makaman nukiliya na Sojojin 'Yancin Jama'a.<ref name="Sina">{{Cite web |last=Geng Yang |title=Second Artillery Corps Art Troupe: Phoenix Fantasy do not have a specific military rank [二炮文工团艺人:凤凰传奇等曾特招入伍无具体军衔] |url=http://cnibtimes.i.sohu.com/blog/view/258963036.htm |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130630082247/http://cnibtimes.i.sohu.com/blog/view/258963036.htm |archive-date=30 June 2013 |access-date=3 June 2013 |website=International Business Times |publisher=Sina |language=Chinese}}</ref>
Duo din ya sami karbuwa a wajen kasar Sin. The Most Dazzling Folk Style an yi amfani da shi ta hanyar masu gaisuwa a lokacin wasan [[National Basketball Association|NBA]] Houston Rockets a watan Afrilu na 2012 kuma ya zama abin jin dadi na Intanet bayan magoya baya sun sake maimaita shi kuma sun sake gyara shi. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=July 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Bayanan da aka yi ==
=== Kundin studio ===
* ''Sama da Wata'' ({{Lang|zh-hans|月亮之上}}) (2005)
* Kyakkyawan Fortune Kamar yadda kake so ({{Lang|zh-hans|吉祥如意}}) (2007)
* ''Mafi kyawun salon gargajiya'' (ƙananan al'umma) (2009)
* Girl's Gentleness, tarin (Zan) (2009)
* Sing Loudly (mai girma) (2011)
* Mafi kyawun zamanin (mafi kyawun zamani) (2014)
=== Ma'aurata ===
* "Tastes na kasar Sin" (Chinese dandano) (2012)
* "Fly Freely" (yanci tashi) (2007)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.kqcp.com/index.php?m=content&c=index&a=show&catid=40&id=3 Shafin yanar gizon hukuma] An adana shi 2019-02-15 a
* [https://web.archive.org/web/20100722042048/http://www.chinesesong.org/Artist/Band_Artist/Phoenix_Legend_fenghuangchuanqi__1119.html Gabatarwa na Phoenix Legend da kiɗan su]
* [http://www.1ting.com/singer/b6/singer_2254.html Shafin yanar gizo a kan Iting, shafin yanar gizon kiɗa na kasar Sin]
8zh029g5xy159djezw1w7iwjd3z536r
822981
822980
2026-04-20T12:12:59Z
A'isha A Ibrahim
22074
822981
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Phoenix Legend''' ({{Lang-zh|zh}}) sanannen mawakan kasar Sin ne, wadanda suka kunshi mawakan mata Yangwei Linghua (杨魏玲花) da kuma mawakan maza Zeng Yi (曾毅). Wakokinsu sun hada da wakokin gargajiya da na rap da hip hop. A watan Mayu na shekarar 2012, an ruwaito Phoenix Legend a cikin jaridar China Daily cewa ta sayar da kundin wakoki sama da miliyan 6 a kasar Sin tun daga shekarar 2005, kuma wakoki 10 daga cikin kundin wakokinsu guda hudu sun yi nasarar samun wakokin biliyan daya a yanar gizo.<ref>{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/entertainment/2012-05/17/content_15320888.htm|title=Phoenix Legend soars in international skies|work=[[China Daily]]|date=17 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120905175113/http://www.chinadaily.com.cn/entertainment/2012-05/17/content_15320888.htm |archive-date=2012-09-05 }}</ref><ref>{{Cite news |last=腾讯网 |date=2022-02-13 |title=成团23年稳坐顶流,中国最传奇组合_腾讯新闻 |trans-title=The most legendary group in China, which has been at the top for 23 years
|url=https://news.qq.com/rain/a/20220213A09VUH00 |access-date=2025-08-16 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref>
Waƙoƙinsu "Above the Moon" (Sinanci: 月亮之上: ) ya kawo musu hankalin ƙasa bayan sun yi shi a wasan kwaikwayo na talabijin ''Star Boulevard'' .
Mawallafin waƙa [[Zhang Chao (songwriter)|Zhang Chao]] ya kuma rubuta waƙoƙi uku masu ban sha'awa ga ƙungiyar, gami da The Most Dazzling Folk Style da Moon Over the Lotus Pond .
== Tarihi ==
A cikin 1999, duo sun fara kafa rukuni da ake kira Cool Fire, suna raira waƙoƙin gargajiya na Koriya da Amurka. Mawallafin waƙa [[He Muyang|Ya Muyang]] ya ji muryar Ling a talabijin a shekara ta 2003 kuma ya sake rubuta Above the Moonlight, waƙar da ya rubuta a 1999 don duo. A shekara ta 2004, kungiyar ta sanya hannu kan kwangila tare da ''Peacock Bluehead'' kuma waƙar ta zama abin bugawa a shekara ta 2005, bayan kungiyar ta zagaya jami'o'i sama da 20 a kasar Sin.
A shekara ta 2009 duo din suna da babbar waƙar da ake kira The Most Dazzling Folk Style (wanda aka fassara a matsayin The Hottest Ethnic Trend ko The Coolest Ethnic Trend). A wannan shekarar sun shiga Art Troupe na Artillery Corps na biyu, tare da aikin nishadantar da sojoji a cikin rundunonin makaman nukiliya na Sojojin 'Yancin Jama'a.<ref name="Sina">{{Cite web |last=Geng Yang |title=Second Artillery Corps Art Troupe: Phoenix Fantasy do not have a specific military rank [二炮文工团艺人:凤凰传奇等曾特招入伍无具体军衔] |url=http://cnibtimes.i.sohu.com/blog/view/258963036.htm |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130630082247/http://cnibtimes.i.sohu.com/blog/view/258963036.htm |archive-date=30 June 2013 |access-date=3 June 2013 |website=International Business Times |publisher=Sina |language=Chinese}}</ref>
Duo din ya sami karbuwa a wajen kasar Sin. The Most Dazzling Folk Style an yi amfani da shi ta hanyar masu gaisuwa a lokacin wasan [[National Basketball Association|NBA]] Houston Rockets a watan Afrilu na 2012 kuma ya zama abin jin dadi na Intanet bayan magoya baya sun sake maimaita shi kuma sun sake gyara shi. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=July 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Bayanan da aka yi ==
=== Kundin studio ===
* ''Sama da Wata'' ({{Lang|zh-hans|月亮之上}}) (2005)
* Kyakkyawan Fortune Kamar yadda kake so ({{Lang|zh-hans|吉祥如意}}) (2007)
* ''Mafi kyawun salon gargajiya'' (ƙananan al'umma) (2009)
* Girl's Gentleness, tarin (Zan) (2009)
* Sing Loudly (mai girma) (2011)
* Mafi kyawun zamanin (mafi kyawun zamani) (2014)
=== Ma'aurata ===
* "Tastes na kasar Sin" (Chinese dandano) (2012)
* "Fly Freely" (yanci tashi) (2007)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.kqcp.com/index.php?m=content&c=index&a=show&catid=40&id=3 Shafin yanar gizon hukuma] An adana shi 2019-02-15 a
* [https://web.archive.org/web/20100722042048/http://www.chinesesong.org/Artist/Band_Artist/Phoenix_Legend_fenghuangchuanqi__1119.html Gabatarwa na Phoenix Legend da kiɗan su]
* [http://www.1ting.com/singer/b6/singer_2254.html Shafin yanar gizo a kan Iting, shafin yanar gizon kiɗa na kasar Sin]
4xa98k0syz83wdnjqk1fm189k39einf
Hannes Priesch
0
148339
822982
2026-04-20T12:17:53Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1343079610|Hannes Priesch]]"
822982
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai Hannes Priesch''' (an haife shi a shekara ta 1954) ɗan wasan kwaikwayo ne na Austrian-Amurka wanda ke zaune a [[Graz|Graz, Austria]] . <ref>{{Cite web |last=Rauchenberger |first=Johannes |title=Hannes Priesch: JOEL, KAP. 3, 2006 |url=https://www.kultum.at/einrichtung/137/galerie/literatur/raum05_neufanatikersindgl/hannespriesch_neu/hannespriesch/article/14207.html |access-date=12 July 2024 |website=www.kultum.at |language=de}}</ref> An san shi da ayyukansa daban-daban waɗanda suka haɗa da zane, zane da fasahar shigarwa.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Priesch a shekara ta 1954, a Eggersdorf bei Graz, Austria, ga Ottilie da Johann Priesch . Ya halarci [[:de:Salvatorkolleg Graz|Salvatorkolleg Graz]] da Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Carnerigasse a Graz inda ya kammala karatunsa. A shekara ta 1973, Priesch ya shiga Kwalejin Fine Arts Vienna, inda ya yi karatu a karkashin Max Weiler . Ya ci gaba da aiki a matsayin mataimakin Weiler har zuwa 1980.<ref name="BDP">{{Cite web |title=Hannes Priesch |url=https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ |access-date=12 July 2024 |website=www.bibliothekderprovinz.at |publisher=[[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]] |language=de}}</ref>
Priesch ya fara sana'arsa ta sana'a a shekarar 1977. A shekara ta 1979, an girmama shi da ''Steirischer Kunstpreisträger'' (Styria Art Prize). Nunin sa na farko ya faru ne a shekarar 1980 a Galerie Pulst St. Stephan, wanda Masanin tarihin fasaha na Austrian Peter Gorsen ya tsara. Daga baya a wannan shekarar, Priesch ya wakilci Austria a Biennale des Jeunes Artistes a [[Faris|Paris]] . A cikin 1981, Priesch ya haɗu da Peter Rumpf da [[:de:Brigitte Pokornik|Brigitte Pokornik]], suna nuna fasahar su a ''Trigon Biennial'' a lokacin bikin Steirischer Herbst a Neue Galerie, [[Graz]] . A shekara ta 1983, Priesch ya kafa [[:de:REM (Wiener Künstlergruppe)|REM]], ƙungiyar masu zane-zane da ke [[Vienna]], tare da wasu fitattun masu zane-zanen Austriya. Kungiyar ta ci gaba da aiki har zuwa 1990, tana karbar bakuncin nune-nunen su a wani tashar da ke Mozartplatz, Vienna.<ref name="BDP">{{Cite web |title=Hannes Priesch |url=https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ |access-date=12 July 2024 |website=www.bibliothekderprovinz.at |publisher=[[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]] |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ "Hannes Priesch"]. ''www.bibliothekderprovinz.at'' (in German). [[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 July</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref>
A shekara ta 1984, Priesch ya ba da gudummawa guda biyu ga baje kolin rukuni a 21er Haus a Vienna, wato "Orwell und die Gegenwart" da "Traum vom Raum". Ya gudanar da nune-nunen kansa a Neue Galerie da Gidan Tarihi na Zagreb a 1987, tare da rubutun kundin [[:de:Wilfried Skreiner|Wilfried Skreiner]], [[:de:ManfreDu Schu|ManfreDu Schuicken]], [[:de:Josef Hartmann (Historiker)|Josef Hartmann]] da [[:de:Walter Obholzer|Walter Obholzer]]. A cikin 1990, Ma'aikatar Fasaha, Al'adu, Ayyukan Jama'a da Wasanni ta Austriya ta dauki nauyin Priesch don zama mai zane a MWMWM Gallery a Chicago, Illinois inda ya yi aiki na shekaru biyar. A shekara ta 1997, Priesch ya nuna wani muhimmin shigarwa, "Set of 11 Maps" a lokacin bikin Steirischer Herbst a Galerie Schafschetzy a [[Graz]]. "Saitin 11 Maps" ya kunshi nau'i-nau'i goma sha ɗaya na wando, kowannensu yana bayyana kamar yana dauke da ainihin jiki. Kowane nau'i na wando mai ban sha'awa yana ɗaukar matsayi na musamman, yana nuna halaye daban-daban. A cikin 2015, Priesch ya yi aiki tare da Galerie Artepari a Graz inda ya gudanar da nune-nunen solo guda biyu, "Wir alle müssen Opfer Jon" a cikin 2015 da "Chapel of Pain" a cikin 2017. A cikin 2020, ya fara jerin littattafan zane-zane guda shida mai taken ''Wörks'' wanda VfmK ta buga a Vienna. Littafin ya sami bita mai kyau daga kafofin watsa labarai da yawa.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=IN HOC SIGNO VINCE! Buchvorstellung im KULTUM Graz mit Hannes Priesch, Katja Huemer und Johannes Rauchenberger |url=https://www.museumsfernsehen.de/in-hoc-signo-vince-buchvorstellung-im-kultum-graz-mit-hannes-priesch-katja-huemer-und-johannes-rauchenberger/ |access-date=12 July 2024 |website=www.museumsfernsehen.de |language=de}}</ref>
Tsakanin 2018 da 2023, Priesch ya gudanar da nune-nunen solo da na rukuni da yawa a wurare daban-daban ciki har da Museum Liaunig, [[:de:Kunsthaus Mürzzuschlag|Kunsthaus Mürzzuschlag]], Jami'ar Vienna, Galerie Artepari, Kunsthaus Graz da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Kontinuität und Brüche – Wege der Neuen Malerei der 80er-Jahre |url=https://www.museumliaunig.at/_Resources/Persistent/577b15683eef4d0f561f92a04fde893af24048be/Presseinfo-Hauptausstellung.pdf |access-date=12 July 2024 |website=www.museumliaunig.at |publisher=[[:de:Museum Liaunig|Museum Liaunig]] |language=de}}</ref>
Ayyukan zane-zane da shigarwar Priesch suna daga cikin tarin dindindin a manyan gidajen tarihi da yawa a duk faɗin Turai ciki har da cibiyoyin kamar Albertina a Viena, Mumok, Academy of Fine Arts Vienna, Universalmuseum Joanneum, Artothek des Bundes, Lentos Art Museum, Admont Abbey da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Hannes Priesch Edition Gift Bag und Performance |url=https://www.museum-joanneum.at/kunsthaus-graz/entdecken/publikationen-editionen/kunsthaus-editionen/katalog/hannes-priesch-edition-gift-bag-und-performance |access-date=12 July 2024 |website=www.museum-joanneum.at |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |title=Einschübe |url=https://sammlungenonline.albertina.at/?query=search=/record/objectnumbersearch=[40104]&showtype=record |access-date=12 July 2024 |website=albertina.at |publisher=[[Albertina]] |language=de}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{URL|www.hannespriesch.com|Official website}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
9g2c1ajeslj777oxden6t3g66mbzbep
822983
822982
2026-04-20T12:18:45Z
A'isha A Ibrahim
22074
822983
wikitext
text/x-wiki
'''Hannes Priesch''' (an haife shi a shekara ta 1954) ɗan wasan kwaikwayo ne na Austrian-Amurka wanda ke zaune a [[Graz|Graz, Austria]] . <ref>{{Cite web |last=Rauchenberger |first=Johannes |title=Hannes Priesch: JOEL, KAP. 3, 2006 |url=https://www.kultum.at/einrichtung/137/galerie/literatur/raum05_neufanatikersindgl/hannespriesch_neu/hannespriesch/article/14207.html |access-date=12 July 2024 |website=www.kultum.at |language=de}}</ref> An san shi da ayyukansa daban-daban waɗanda suka haɗa da zane, zane da fasahar shigarwa.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Priesch a shekara ta 1954, a Eggersdorf bei Graz, Austria, ga Ottilie da Johann Priesch . Ya halarci [[:de:Salvatorkolleg Graz|Salvatorkolleg Graz]] da Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Carnerigasse a Graz inda ya kammala karatunsa. A shekara ta 1973, Priesch ya shiga Kwalejin Fine Arts Vienna, inda ya yi karatu a karkashin Max Weiler . Ya ci gaba da aiki a matsayin mataimakin Weiler har zuwa 1980.<ref name="BDP">{{Cite web |title=Hannes Priesch |url=https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ |access-date=12 July 2024 |website=www.bibliothekderprovinz.at |publisher=[[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]] |language=de}}</ref>
Priesch ya fara sana'arsa ta sana'a a shekarar 1977. A shekara ta 1979, an girmama shi da ''Steirischer Kunstpreisträger'' (Styria Art Prize). Nunin sa na farko ya faru ne a shekarar 1980 a Galerie Pulst St. Stephan, wanda Masanin tarihin fasaha na Austrian Peter Gorsen ya tsara. Daga baya a wannan shekarar, Priesch ya wakilci Austria a Biennale des Jeunes Artistes a [[Faris|Paris]] . A cikin 1981, Priesch ya haɗu da Peter Rumpf da [[:de:Brigitte Pokornik|Brigitte Pokornik]], suna nuna fasahar su a ''Trigon Biennial'' a lokacin bikin Steirischer Herbst a Neue Galerie, [[Graz]] . A shekara ta 1983, Priesch ya kafa [[:de:REM (Wiener Künstlergruppe)|REM]], ƙungiyar masu zane-zane da ke [[Vienna]], tare da wasu fitattun masu zane-zanen Austriya. Kungiyar ta ci gaba da aiki har zuwa 1990, tana karbar bakuncin nune-nunen su a wani tashar da ke Mozartplatz, Vienna.<ref name="BDP">{{Cite web |title=Hannes Priesch |url=https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ |access-date=12 July 2024 |website=www.bibliothekderprovinz.at |publisher=[[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]] |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ "Hannes Priesch"]. ''www.bibliothekderprovinz.at'' (in German). [[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 July</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref>
A shekara ta 1984, Priesch ya ba da gudummawa guda biyu ga baje kolin rukuni a 21er Haus a Vienna, wato "Orwell und die Gegenwart" da "Traum vom Raum". Ya gudanar da nune-nunen kansa a Neue Galerie da Gidan Tarihi na Zagreb a 1987, tare da rubutun kundin [[:de:Wilfried Skreiner|Wilfried Skreiner]], [[:de:ManfreDu Schu|ManfreDu Schuicken]], [[:de:Josef Hartmann (Historiker)|Josef Hartmann]] da [[:de:Walter Obholzer|Walter Obholzer]]. A cikin 1990, Ma'aikatar Fasaha, Al'adu, Ayyukan Jama'a da Wasanni ta Austriya ta dauki nauyin Priesch don zama mai zane a MWMWM Gallery a Chicago, Illinois inda ya yi aiki na shekaru biyar. A shekara ta 1997, Priesch ya nuna wani muhimmin shigarwa, "Set of 11 Maps" a lokacin bikin Steirischer Herbst a Galerie Schafschetzy a [[Graz]]. "Saitin 11 Maps" ya kunshi nau'i-nau'i goma sha ɗaya na wando, kowannensu yana bayyana kamar yana dauke da ainihin jiki. Kowane nau'i na wando mai ban sha'awa yana ɗaukar matsayi na musamman, yana nuna halaye daban-daban. A cikin 2015, Priesch ya yi aiki tare da Galerie Artepari a Graz inda ya gudanar da nune-nunen solo guda biyu, "Wir alle müssen Opfer Jon" a cikin 2015 da "Chapel of Pain" a cikin 2017. A cikin 2020, ya fara jerin littattafan zane-zane guda shida mai taken ''Wörks'' wanda VfmK ta buga a Vienna. Littafin ya sami bita mai kyau daga kafofin watsa labarai da yawa.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=IN HOC SIGNO VINCE! Buchvorstellung im KULTUM Graz mit Hannes Priesch, Katja Huemer und Johannes Rauchenberger |url=https://www.museumsfernsehen.de/in-hoc-signo-vince-buchvorstellung-im-kultum-graz-mit-hannes-priesch-katja-huemer-und-johannes-rauchenberger/ |access-date=12 July 2024 |website=www.museumsfernsehen.de |language=de}}</ref>
Tsakanin 2018 da 2023, Priesch ya gudanar da nune-nunen solo da na rukuni da yawa a wurare daban-daban ciki har da Museum Liaunig, [[:de:Kunsthaus Mürzzuschlag|Kunsthaus Mürzzuschlag]], Jami'ar Vienna, Galerie Artepari, Kunsthaus Graz da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Kontinuität und Brüche – Wege der Neuen Malerei der 80er-Jahre |url=https://www.museumliaunig.at/_Resources/Persistent/577b15683eef4d0f561f92a04fde893af24048be/Presseinfo-Hauptausstellung.pdf |access-date=12 July 2024 |website=www.museumliaunig.at |publisher=[[:de:Museum Liaunig|Museum Liaunig]] |language=de}}</ref>
Ayyukan zane-zane da shigarwar Priesch suna daga cikin tarin dindindin a manyan gidajen tarihi da yawa a duk faɗin Turai ciki har da cibiyoyin kamar Albertina a Viena, Mumok, Academy of Fine Arts Vienna, Universalmuseum Joanneum, Artothek des Bundes, Lentos Art Museum, Admont Abbey da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Hannes Priesch Edition Gift Bag und Performance |url=https://www.museum-joanneum.at/kunsthaus-graz/entdecken/publikationen-editionen/kunsthaus-editionen/katalog/hannes-priesch-edition-gift-bag-und-performance |access-date=12 July 2024 |website=www.museum-joanneum.at |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |title=Einschübe |url=https://sammlungenonline.albertina.at/?query=search=/record/objectnumbersearch=[40104]&showtype=record |access-date=12 July 2024 |website=albertina.at |publisher=[[Albertina]] |language=de}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{URL|www.hannespriesch.com|Official website}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
enuo7uypbv30vttn7cj8j144kxuyo5c
822984
822983
2026-04-20T12:19:41Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Tarihin rayuwa */
822984
wikitext
text/x-wiki
'''Hannes Priesch''' (an haife shi a shekara ta 1954) ɗan wasan kwaikwayo ne na Austrian-Amurka wanda ke zaune a [[Graz|Graz, Austria]] . <ref>{{Cite web |last=Rauchenberger |first=Johannes |title=Hannes Priesch: JOEL, KAP. 3, 2006 |url=https://www.kultum.at/einrichtung/137/galerie/literatur/raum05_neufanatikersindgl/hannespriesch_neu/hannespriesch/article/14207.html |access-date=12 July 2024 |website=www.kultum.at |language=de}}</ref> An san shi da ayyukansa daban-daban waɗanda suka haɗa da zane, zane da fasahar shigarwa.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Priesch a shekara ta 1954, a Eggersdorf bei Graz, Austria, ga Ottilie da Johann Priesch . Ya halarci [[:de:Salvatorkolleg Graz|Salvatorkolleg Graz]] da Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Carnerigasse a Graz inda ya kammala karatunsa. A shekara ta 1973, Priesch ya shiga Kwalejin Fine Arts Vienna, inda ya yi karatu a karkashin Max Weiler . Ya ci gaba da aiki a matsayin mataimakin Weiler har zuwa 1980.
Priesch ya fara sana'arsa ta sana'a a shekarar 1977. A shekara ta 1979, an girmama shi da ''Steirischer Kunstpreisträger'' (Styria Art Prize). Nunin sa na farko ya faru ne a shekarar 1980 a Galerie Pulst St. Stephan, wanda Masanin tarihin fasaha na Austrian Peter Gorsen ya tsara. Daga baya a wannan shekarar, Priesch ya wakilci Austria a Biennale des Jeunes Artistes a [[Faris|Paris]] . A cikin 1981, Priesch ya haɗu da Peter Rumpf da [[:de:Brigitte Pokornik|Brigitte Pokornik]], suna nuna fasahar su a ''Trigon Biennial'' a lokacin bikin Steirischer Herbst a Neue Galerie, [[Graz]] . A shekara ta 1983, Priesch ya kafa [[:de:REM (Wiener Künstlergruppe)|REM]], ƙungiyar masu zane-zane da ke [[Vienna]], tare da wasu fitattun masu zane-zanen Austriya. Kungiyar ta ci gaba da aiki har zuwa 1990, tana karbar bakuncin nune-nunen su a wani tashar da ke Mozartplatz, Vienna.<ref name="BDP">{{Cite web |title=Hannes Priesch |url=https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ |access-date=12 July 2024 |website=www.bibliothekderprovinz.at |publisher=[[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]] |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ "Hannes Priesch"]. ''www.bibliothekderprovinz.at'' (in German). [[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 July</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref>
A shekara ta 1984, Priesch ya ba da gudummawa guda biyu ga baje kolin rukuni a 21er Haus a Vienna, wato "Orwell und die Gegenwart" da "Traum vom Raum". Ya gudanar da nune-nunen kansa a Neue Galerie da Gidan Tarihi na Zagreb a 1987, tare da rubutun kundin [[:de:Wilfried Skreiner|Wilfried Skreiner]], [[:de:ManfreDu Schu|ManfreDu Schuicken]], [[:de:Josef Hartmann (Historiker)|Josef Hartmann]] da [[:de:Walter Obholzer|Walter Obholzer]]. A cikin 1990, Ma'aikatar Fasaha, Al'adu, Ayyukan Jama'a da Wasanni ta Austriya ta dauki nauyin Priesch don zama mai zane a MWMWM Gallery a Chicago, Illinois inda ya yi aiki na shekaru biyar. A shekara ta 1997, Priesch ya nuna wani muhimmin shigarwa, "Set of 11 Maps" a lokacin bikin Steirischer Herbst a Galerie Schafschetzy a [[Graz]]. "Saitin 11 Maps" ya kunshi nau'i-nau'i goma sha ɗaya na wando, kowannensu yana bayyana kamar yana dauke da ainihin jiki. Kowane nau'i na wando mai ban sha'awa yana ɗaukar matsayi na musamman, yana nuna halaye daban-daban. A cikin 2015, Priesch ya yi aiki tare da Galerie Artepari a Graz inda ya gudanar da nune-nunen solo guda biyu, "Wir alle müssen Opfer Jon" a cikin 2015 da "Chapel of Pain" a cikin 2017. A cikin 2020, ya fara jerin littattafan zane-zane guda shida mai taken ''Wörks'' wanda VfmK ta buga a Vienna. Littafin ya sami bita mai kyau daga kafofin watsa labarai da yawa.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=IN HOC SIGNO VINCE! Buchvorstellung im KULTUM Graz mit Hannes Priesch, Katja Huemer und Johannes Rauchenberger |url=https://www.museumsfernsehen.de/in-hoc-signo-vince-buchvorstellung-im-kultum-graz-mit-hannes-priesch-katja-huemer-und-johannes-rauchenberger/ |access-date=12 July 2024 |website=www.museumsfernsehen.de |language=de}}</ref>
Tsakanin 2018 da 2023, Priesch ya gudanar da nune-nunen solo da na rukuni da yawa a wurare daban-daban ciki har da Museum Liaunig, [[:de:Kunsthaus Mürzzuschlag|Kunsthaus Mürzzuschlag]], Jami'ar Vienna, Galerie Artepari, Kunsthaus Graz da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Kontinuität und Brüche – Wege der Neuen Malerei der 80er-Jahre |url=https://www.museumliaunig.at/_Resources/Persistent/577b15683eef4d0f561f92a04fde893af24048be/Presseinfo-Hauptausstellung.pdf |access-date=12 July 2024 |website=www.museumliaunig.at |publisher=[[:de:Museum Liaunig|Museum Liaunig]] |language=de}}</ref>
Ayyukan zane-zane da shigarwar Priesch suna daga cikin tarin dindindin a manyan gidajen tarihi da yawa a duk faɗin Turai ciki har da cibiyoyin kamar Albertina a Viena, Mumok, Academy of Fine Arts Vienna, Universalmuseum Joanneum, Artothek des Bundes, Lentos Art Museum, Admont Abbey da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Hannes Priesch Edition Gift Bag und Performance |url=https://www.museum-joanneum.at/kunsthaus-graz/entdecken/publikationen-editionen/kunsthaus-editionen/katalog/hannes-priesch-edition-gift-bag-und-performance |access-date=12 July 2024 |website=www.museum-joanneum.at |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |title=Einschübe |url=https://sammlungenonline.albertina.at/?query=search=/record/objectnumbersearch=[40104]&showtype=record |access-date=12 July 2024 |website=albertina.at |publisher=[[Albertina]] |language=de}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{URL|www.hannespriesch.com|Official website}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
8leczf52wh5ppn7n2ce9vfki3o8pjpo
822985
822984
2026-04-20T12:20:09Z
A'isha A Ibrahim
22074
822985
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Hannes Priesch''' (an haife shi a shekara ta 1954) ɗan wasan kwaikwayo ne na Austrian-Amurka wanda ke zaune a [[Graz|Graz, Austria]] . <ref>{{Cite web |last=Rauchenberger |first=Johannes |title=Hannes Priesch: JOEL, KAP. 3, 2006 |url=https://www.kultum.at/einrichtung/137/galerie/literatur/raum05_neufanatikersindgl/hannespriesch_neu/hannespriesch/article/14207.html |access-date=12 July 2024 |website=www.kultum.at |language=de}}</ref> An san shi da ayyukansa daban-daban waɗanda suka haɗa da zane, zane da fasahar shigarwa.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Priesch a shekara ta 1954, a Eggersdorf bei Graz, Austria, ga Ottilie da Johann Priesch . Ya halarci [[:de:Salvatorkolleg Graz|Salvatorkolleg Graz]] da Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Carnerigasse a Graz inda ya kammala karatunsa. A shekara ta 1973, Priesch ya shiga Kwalejin Fine Arts Vienna, inda ya yi karatu a karkashin Max Weiler . Ya ci gaba da aiki a matsayin mataimakin Weiler har zuwa 1980.
Priesch ya fara sana'arsa ta sana'a a shekarar 1977. A shekara ta 1979, an girmama shi da ''Steirischer Kunstpreisträger'' (Styria Art Prize). Nunin sa na farko ya faru ne a shekarar 1980 a Galerie Pulst St. Stephan, wanda Masanin tarihin fasaha na Austrian Peter Gorsen ya tsara. Daga baya a wannan shekarar, Priesch ya wakilci Austria a Biennale des Jeunes Artistes a [[Faris|Paris]] . A cikin 1981, Priesch ya haɗu da Peter Rumpf da [[:de:Brigitte Pokornik|Brigitte Pokornik]], suna nuna fasahar su a ''Trigon Biennial'' a lokacin bikin Steirischer Herbst a Neue Galerie, [[Graz]] . A shekara ta 1983, Priesch ya kafa [[:de:REM (Wiener Künstlergruppe)|REM]], ƙungiyar masu zane-zane da ke [[Vienna]], tare da wasu fitattun masu zane-zanen Austriya. Kungiyar ta ci gaba da aiki har zuwa 1990, tana karbar bakuncin nune-nunen su a wani tashar da ke Mozartplatz, Vienna.<ref name="BDP">{{Cite web |title=Hannes Priesch |url=https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ |access-date=12 July 2024 |website=www.bibliothekderprovinz.at |publisher=[[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]] |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.bibliothekderprovinz.at/autor/hannes-priesch/ "Hannes Priesch"]. ''www.bibliothekderprovinz.at'' (in German). [[:de:Bibliothek der Provinz|Bibliothek der Provinz]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 July</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref>
A shekara ta 1984, Priesch ya ba da gudummawa guda biyu ga baje kolin rukuni a 21er Haus a Vienna, wato "Orwell und die Gegenwart" da "Traum vom Raum". Ya gudanar da nune-nunen kansa a Neue Galerie da Gidan Tarihi na Zagreb a 1987, tare da rubutun kundin [[:de:Wilfried Skreiner|Wilfried Skreiner]], [[:de:ManfreDu Schu|ManfreDu Schuicken]], [[:de:Josef Hartmann (Historiker)|Josef Hartmann]] da [[:de:Walter Obholzer|Walter Obholzer]]. A cikin 1990, Ma'aikatar Fasaha, Al'adu, Ayyukan Jama'a da Wasanni ta Austriya ta dauki nauyin Priesch don zama mai zane a MWMWM Gallery a Chicago, Illinois inda ya yi aiki na shekaru biyar. A shekara ta 1997, Priesch ya nuna wani muhimmin shigarwa, "Set of 11 Maps" a lokacin bikin Steirischer Herbst a Galerie Schafschetzy a [[Graz]]. "Saitin 11 Maps" ya kunshi nau'i-nau'i goma sha ɗaya na wando, kowannensu yana bayyana kamar yana dauke da ainihin jiki. Kowane nau'i na wando mai ban sha'awa yana ɗaukar matsayi na musamman, yana nuna halaye daban-daban. A cikin 2015, Priesch ya yi aiki tare da Galerie Artepari a Graz inda ya gudanar da nune-nunen solo guda biyu, "Wir alle müssen Opfer Jon" a cikin 2015 da "Chapel of Pain" a cikin 2017. A cikin 2020, ya fara jerin littattafan zane-zane guda shida mai taken ''Wörks'' wanda VfmK ta buga a Vienna. Littafin ya sami bita mai kyau daga kafofin watsa labarai da yawa.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=IN HOC SIGNO VINCE! Buchvorstellung im KULTUM Graz mit Hannes Priesch, Katja Huemer und Johannes Rauchenberger |url=https://www.museumsfernsehen.de/in-hoc-signo-vince-buchvorstellung-im-kultum-graz-mit-hannes-priesch-katja-huemer-und-johannes-rauchenberger/ |access-date=12 July 2024 |website=www.museumsfernsehen.de |language=de}}</ref>
Tsakanin 2018 da 2023, Priesch ya gudanar da nune-nunen solo da na rukuni da yawa a wurare daban-daban ciki har da Museum Liaunig, [[:de:Kunsthaus Mürzzuschlag|Kunsthaus Mürzzuschlag]], Jami'ar Vienna, Galerie Artepari, Kunsthaus Graz da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Kontinuität und Brüche – Wege der Neuen Malerei der 80er-Jahre |url=https://www.museumliaunig.at/_Resources/Persistent/577b15683eef4d0f561f92a04fde893af24048be/Presseinfo-Hauptausstellung.pdf |access-date=12 July 2024 |website=www.museumliaunig.at |publisher=[[:de:Museum Liaunig|Museum Liaunig]] |language=de}}</ref>
Ayyukan zane-zane da shigarwar Priesch suna daga cikin tarin dindindin a manyan gidajen tarihi da yawa a duk faɗin Turai ciki har da cibiyoyin kamar Albertina a Viena, Mumok, Academy of Fine Arts Vienna, Universalmuseum Joanneum, Artothek des Bundes, Lentos Art Museum, Admont Abbey da sauransu.<ref>{{Cite web |title=Hannes Priesch Edition Gift Bag und Performance |url=https://www.museum-joanneum.at/kunsthaus-graz/entdecken/publikationen-editionen/kunsthaus-editionen/katalog/hannes-priesch-edition-gift-bag-und-performance |access-date=12 July 2024 |website=www.museum-joanneum.at |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |title=Einschübe |url=https://sammlungenonline.albertina.at/?query=search=/record/objectnumbersearch=[40104]&showtype=record |access-date=12 July 2024 |website=albertina.at |publisher=[[Albertina]] |language=de}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{URL|www.hannespriesch.com|Official website}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
pdysf9tnocdakilxvh5i1vk2s7y49x8
Zafar Azam
0
148340
822986
2026-04-20T12:29:31Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348733632|Zafar Azam]]"
822986
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka Zafar Azam''' ɗan siyasan Pakistan ne wanda ya kasance memba na Majalisar lardin Khyber Pakhtunkhwa daga watan Agusta 2018 zuwa Janairu 2023.
== Ayyukan siyasa ==
Azam ya tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1988 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 12,188 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar Islami Jamhoori Ittehad (IJI) ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}</ref>
Ya tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1990 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar Jamiat Ulema-e-Islam (F) (JUI (F)), amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 15,759 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar IJI ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
An zabe shi a Majalisar lardin lardin Arewa maso Yamma a zaben lardin Lardin Arewa-Yammacin 1993 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar Islami Jamhoori Mahaz . Ya samu kuri'u 15,012 kuma ya ci Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML (N)). <ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
Ya tsaya takara a Babban zaben Pakistan na 1997 daga NA-10 Karak a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 5,845 kuma Shams-ur-Rehman, dan takarar jam'iyyar Awami National Party (ANP) ya ci shi. Ya kuma tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1997 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar JUI (F), amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 4,825 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takara mai zaman kansa ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
An zabe shi a Majalisar lardin lardin Arewa maso Yamma a zaben lardin Arewa maso Yankin Lardin Landan Lardin Lamin a 2002 a matsayin dan takarar Muttahida Majlis-e-Amal (MMA) daga PF-41 Karak-II . Ya samu kuri'u 13,931 kuma ya ci Muhammad Ayub Khan, dan takarar Pakistan Muslim League (Q) (PML (Q)). <ref>{{Cite web |title=2002 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/ge/ge2002vol2.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126141507/https://www.ecp.gov.pk/ge/ge2002vol2.pdf |archive-date=26 January 2018 |access-date=5 August 2018 |publisher=ECP}}</ref>
Bayan da jam'iyyarsa, JUI (F) ba ta zaba shi ba, ya tsaya takara a Zaben lardin Arewa maso Yamma na 2008 daga PF-41 Karak-II a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 12,981 kuma Malik Qasim Khan Khattak, dan takarar JUI (F) ya ci shi.<ref>{{Cite web |date=2007-12-15 |title=JUI-F leader clueless why he was ditched |url=https://www.dawn.com/news/amp/280412 |access-date=2025-01-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
Ya tsaya takara a Zaben lardin Khyber Pakhtunkhwa na 2013 a matsayin dan takarar PML (N) daga PK-41 Karak-II, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 16,362 kuma Malik Qasim Khan Khattak, dan takara mai zaman kansa ya ci shi.<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=16 February 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar lardin Khyber Pakhtunkhwa a matsayin dan takarar MMA daga PK-86 (Karak-II) a zaben lardin Khyber Pakistan na 2018. Ya samu kuri'u 35,846 kuma ya ci Malik Qasim Khan Khattak, dan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI). <ref>{{Cite web |title=Detailed Gazette Notification of Returned Candidates of General Elections - 2018 |url=https://ecp.gov.pk/detailed-gazette-notification |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240720203443/https://ecp.gov.pk/detailed-gazette-notification |archive-date=2024-07-20 |access-date=2024-11-13 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
khxjf8sik6s3syza05s99bsaea6mxq0
822987
822986
2026-04-20T12:30:55Z
A'isha A Ibrahim
22074
822987
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Zafar Azam''' ɗan siyasan Pakistan ne wanda ya kasance memba na Majalisar lardin Khyber Pakhtunkhwa daga watan Agusta 2018 zuwa Janairu 2023.
== Ayyukan siyasa ==
Azam ya tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1988 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 12,188 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar Islami Jamhoori Ittehad (IJI) ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}</ref>
Ya tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1990 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar Jamiat Ulema-e-Islam (F) (JUI (F)), amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 15,759 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar IJI ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
An zabe shi a Majalisar lardin lardin Arewa maso Yamma a zaben lardin Lardin Arewa-Yammacin 1993 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar Islami Jamhoori Mahaz . Ya samu kuri'u 15,012 kuma ya ci Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML (N)). <ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
Ya tsaya takara a Babban zaben Pakistan na 1997 daga NA-10 Karak a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 5,845 kuma Shams-ur-Rehman, dan takarar jam'iyyar Awami National Party (ANP) ya ci shi. Ya kuma tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1997 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar JUI (F), amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 4,825 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takara mai zaman kansa ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
An zabe shi a Majalisar lardin lardin Arewa maso Yamma a zaben lardin Arewa maso Yankin Lardin Landan Lardin Lamin a 2002 a matsayin dan takarar Muttahida Majlis-e-Amal (MMA) daga PF-41 Karak-II . Ya samu kuri'u 13,931 kuma ya ci Muhammad Ayub Khan, dan takarar Pakistan Muslim League (Q) (PML (Q)). <ref>{{Cite web |title=2002 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/ge/ge2002vol2.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126141507/https://www.ecp.gov.pk/ge/ge2002vol2.pdf |archive-date=26 January 2018 |access-date=5 August 2018 |publisher=ECP}}</ref>
Bayan da jam'iyyarsa, JUI (F) ba ta zaba shi ba, ya tsaya takara a Zaben lardin Arewa maso Yamma na 2008 daga PF-41 Karak-II a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 12,981 kuma Malik Qasim Khan Khattak, dan takarar JUI (F) ya ci shi.<ref>{{Cite web |date=2007-12-15 |title=JUI-F leader clueless why he was ditched |url=https://www.dawn.com/news/amp/280412 |access-date=2025-01-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
Ya tsaya takara a Zaben lardin Khyber Pakhtunkhwa na 2013 a matsayin dan takarar PML (N) daga PK-41 Karak-II, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 16,362 kuma Malik Qasim Khan Khattak, dan takara mai zaman kansa ya ci shi.<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=16 February 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar lardin Khyber Pakhtunkhwa a matsayin dan takarar MMA daga PK-86 (Karak-II) a zaben lardin Khyber Pakistan na 2018. Ya samu kuri'u 35,846 kuma ya ci Malik Qasim Khan Khattak, dan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI). <ref>{{Cite web |title=Detailed Gazette Notification of Returned Candidates of General Elections - 2018 |url=https://ecp.gov.pk/detailed-gazette-notification |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240720203443/https://ecp.gov.pk/detailed-gazette-notification |archive-date=2024-07-20 |access-date=2024-11-13 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b6p4bqkeqngwhg5rh3x0mhv2mpl4uc2
822988
822987
2026-04-20T12:32:22Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Ayyukan siyasa */
822988
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Zafar Azam''' ɗan siyasan Pakistan ne wanda ya kasance memba na Majalisar lardin Khyber Pakhtunkhwa daga watan Agusta 2018 zuwa Janairu 2023.
== Ayyukan siyasa ==
Azam ya tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1988 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 12,188 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar Islami Jamhoori Ittehad (IJI) ya ci shi.
Ya tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1990 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar Jamiat Ulema-e-Islam (F) (JUI (F)), amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 15,759 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar IJI ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
An zabe shi a Majalisar lardin lardin Arewa maso Yamma a zaben lardin Lardin Arewa-Yammacin 1993 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar Islami Jamhoori Mahaz . Ya samu kuri'u 15,012 kuma ya ci Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML (N)). <ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
Ya tsaya takara a Babban zaben Pakistan na 1997 daga NA-10 Karak a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 5,845 kuma Shams-ur-Rehman, dan takarar jam'iyyar Awami National Party (ANP) ya ci shi. Ya kuma tsaya takara a zaben lardin Arewa maso Yamma na 1997 daga PF-33 Karak-II a matsayin dan takarar JUI (F), amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 4,825 kuma Nawabzada Mohsin Ali Khan, dan takara mai zaman kansa ya ci shi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997) |url=https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 |archive-date=2025-01-26 |access-date=2025-01-26 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20250126040033/https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 "Constituency-Wise Detailed Results (1988-1997)"]. ''[[Election Commission of Pakistan]]''. Archived from [https://ecp.gov.pk/general-elections-1988-1997 the original] on 2025-01-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-26</span></span>.</cite></ref>
An zabe shi a Majalisar lardin lardin Arewa maso Yamma a zaben lardin Arewa maso Yankin Lardin Landan Lardin Lamin a 2002 a matsayin dan takarar Muttahida Majlis-e-Amal (MMA) daga PF-41 Karak-II . Ya samu kuri'u 13,931 kuma ya ci Muhammad Ayub Khan, dan takarar Pakistan Muslim League (Q) (PML (Q)). <ref>{{Cite web |title=2002 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/ge/ge2002vol2.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126141507/https://www.ecp.gov.pk/ge/ge2002vol2.pdf |archive-date=26 January 2018 |access-date=5 August 2018 |publisher=ECP}}</ref>
Bayan da jam'iyyarsa, JUI (F) ba ta zaba shi ba, ya tsaya takara a Zaben lardin Arewa maso Yamma na 2008 daga PF-41 Karak-II a matsayin dan takara mai zaman kansa, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 12,981 kuma Malik Qasim Khan Khattak, dan takarar JUI (F) ya ci shi.<ref>{{Cite web |date=2007-12-15 |title=JUI-F leader clueless why he was ditched |url=https://www.dawn.com/news/amp/280412 |access-date=2025-01-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=25 May 2018 |publisher=ECP}}</ref>
Ya tsaya takara a Zaben lardin Khyber Pakhtunkhwa na 2013 a matsayin dan takarar PML (N) daga PK-41 Karak-II, amma bai yi nasara ba. Ya samu kuri'u 16,362 kuma Malik Qasim Khan Khattak, dan takara mai zaman kansa ya ci shi.<ref>{{Cite web |title=2013 election result |url=https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201140612/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202013%20report/Election%20Report%202013%20Volume-II.pdf |archive-date=1 February 2018 |access-date=16 February 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar lardin Khyber Pakhtunkhwa a matsayin dan takarar MMA daga PK-86 (Karak-II) a zaben lardin Khyber Pakistan na 2018. Ya samu kuri'u 35,846 kuma ya ci Malik Qasim Khan Khattak, dan takarar Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI). <ref>{{Cite web |title=Detailed Gazette Notification of Returned Candidates of General Elections - 2018 |url=https://ecp.gov.pk/detailed-gazette-notification |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240720203443/https://ecp.gov.pk/detailed-gazette-notification |archive-date=2024-07-20 |access-date=2024-11-13 |website=[[Election Commission of Pakistan]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gcmpt6auxqz1ejyypz8tsi8o5pjf0m3
Cross Connection
0
148341
822989
2026-04-20T12:41:39Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341620168|Cross Connection]]"
822989
wikitext
text/x-wiki
Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar Cross Connection fim ne na wasan kwaikwayo na Indiya na [[Yaren Bengali|Bengali]] na 2009 wanda Sudeshna Roy da Abhijit Guha suka jagoranta.<ref>{{Cite web |title=World Cup craze: Which team are our Bengali celebs rooting for? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/world-cup-craze-which-team-are-our-bengali-celebs-rooting-for/photostory/64600558.cms |access-date=2021-09-01 |website=The Times of India}}</ref> An fitar da fim din a wasan kwaikwayo a ranar 1 ga Mayu 2009. Wannan fim din shine farkon Abir Chatterjee a matsayin jarumi a cikin fina-finai na Bengali.
An sake fitowa, Cross Connection 2, ta Abhijit Guha a cikin 2015 tare da waɗannan 'yan wasan kwaikwayo a cikin simintin.
== Labarin Shirin ==
Fim din ya kewaye da matasa hudu da ke ƙoƙarin gano cikakkiyar ƙaunarsu. Abubuwa suna tafiya ba daidai ba har sai sun warware a bakin rairayin bakin teku na Mandarmani kusa da Kolkata. Imon, kyakkyawa ce, mai rawa na zamani kuma mai tsara wasan kwaikwayo tare da saurayi mai kyau Akaash wanda saurayi ne mai farin ciki. Akaash ba shi da tabbaci game da Turanci duk da haka ba ya fama da rikitarwa saboda budurwarsa tana da kyau a ciki. Matsalar ita ce suna ci gaba da fada duk lokacin har sai ya rabu. Su biyun sun yi saurin samun wasu matasa biyu, Vicky da Piya don maye gurbin tsoffin abokan aikinsu. Amma wanene abokin tarayya ne na ɗayan? Shin Vicky ya fi Akaash kyau ga Imon ko kuma ta fi son tsayawa ga Akaash mai wahala? Shin mai martaba, kyakkyawa da karamar Payal ya isa ga Akaash ko kuma ta fi so ta tafi tare da Vicky da ta dawo Amurka wacce ke da ɗan gajeren lokaci daga tashi zuwa Toronto? Wannan labarin soyayya ne tare da ƙarni na zamani X a zuciya. Akwai soyayya, akwai rashin amincewa, burin da soyayya. Fiye da komai akwai wasan kwaikwayo da jima'i wanda ba tare da labarin soyayya ba ya cika. Haɗin giciye yana hulɗa da ƙaunatattun Imon guda uku, ƙaunatattun Aakash guda uku, sauyawar Piya da niyyar Vicky. Wannan labarin soyayya ne inda girman kai ke fada don tayar da dariya.
== Ƴan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Aakash
* Abir Chatterjee a matsayin Vickey a.k.a. Vikram
* Rimjhim Mitra a matsayin Imon
* Payel Sarkar a matsayin Piya
* Biswajit Chakraborty a matsayin Uba na Imon
* Saswata Chatterjee
* Kamalika
* Surojit Banerjee
* Sudeshna Roy
* Abhrajit Chakraborty
* Arijit-Rono
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|1418656}}
eptldokl41ywefc22kl1zhbzamce2pa
822990
822989
2026-04-20T12:42:26Z
A'isha A Ibrahim
22074
822990
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Cross Connection''' fim ne na wasan kwaikwayo na Indiya na [[Yaren Bengali|Bengali]] na 2009 wanda Sudeshna Roy da Abhijit Guha suka jagoranta.<ref>{{Cite web |title=World Cup craze: Which team are our Bengali celebs rooting for? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/world-cup-craze-which-team-are-our-bengali-celebs-rooting-for/photostory/64600558.cms |access-date=2021-09-01 |website=The Times of India}}</ref> An fitar da fim din a wasan kwaikwayo a ranar 1 ga Mayu 2009. Wannan fim din shine farkon Abir Chatterjee a matsayin jarumi a cikin fina-finai na Bengali.
An sake fitowa, Cross Connection 2, ta Abhijit Guha a cikin 2015 tare da waɗannan 'yan wasan kwaikwayo a cikin simintin.
== Labarin Shirin ==
Fim din ya kewaye da matasa hudu da ke ƙoƙarin gano cikakkiyar ƙaunarsu. Abubuwa suna tafiya ba daidai ba har sai sun warware a bakin rairayin bakin teku na Mandarmani kusa da Kolkata. Imon, kyakkyawa ce, mai rawa na zamani kuma mai tsara wasan kwaikwayo tare da saurayi mai kyau Akaash wanda saurayi ne mai farin ciki. Akaash ba shi da tabbaci game da Turanci duk da haka ba ya fama da rikitarwa saboda budurwarsa tana da kyau a ciki. Matsalar ita ce suna ci gaba da fada duk lokacin har sai ya rabu. Su biyun sun yi saurin samun wasu matasa biyu, Vicky da Piya don maye gurbin tsoffin abokan aikinsu. Amma wanene abokin tarayya ne na ɗayan? Shin Vicky ya fi Akaash kyau ga Imon ko kuma ta fi son tsayawa ga Akaash mai wahala? Shin mai martaba, kyakkyawa da karamar Payal ya isa ga Akaash ko kuma ta fi so ta tafi tare da Vicky da ta dawo Amurka wacce ke da ɗan gajeren lokaci daga tashi zuwa Toronto? Wannan labarin soyayya ne tare da ƙarni na zamani X a zuciya. Akwai soyayya, akwai rashin amincewa, burin da soyayya. Fiye da komai akwai wasan kwaikwayo da jima'i wanda ba tare da labarin soyayya ba ya cika. Haɗin giciye yana hulɗa da ƙaunatattun Imon guda uku, ƙaunatattun Aakash guda uku, sauyawar Piya da niyyar Vicky. Wannan labarin soyayya ne inda girman kai ke fada don tayar da dariya.
== Ƴan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Aakash
* Abir Chatterjee a matsayin Vickey a.k.a. Vikram
* Rimjhim Mitra a matsayin Imon
* Payel Sarkar a matsayin Piya
* Biswajit Chakraborty a matsayin Uba na Imon
* Saswata Chatterjee
* Kamalika
* Surojit Banerjee
* Sudeshna Roy
* Abhrajit Chakraborty
* Arijit-Rono
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|1418656}}
sj3wkh08ef81y012vpjrs1gva0fr400
822991
822990
2026-04-20T12:43:32Z
A'isha A Ibrahim
22074
822991
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Cross Connection''' fim ne na wasan kwaikwayo na Indiya na [[Yaren Bengali|Bengali]] na 2009 wanda Sudeshna Roy da Abhijit Guha suka jagoranta.<ref>{{Cite web |title=World Cup craze: Which team are our Bengali celebs rooting for? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/world-cup-craze-which-team-are-our-bengali-celebs-rooting-for/photostory/64600558.cms |access-date=2021-09-01 |website=The Times of India}}</ref> An fitar da fim din a wasan kwaikwayo a ranar 1 ga Mayu 2009. Wannan fim din shine farkon Abir Chatterjee a matsayin jarumi a cikin fina-finai na Bengali.
An sake fitowa, Cross Connection 2, ta Abhijit Guha a cikin 2015 tare da waɗannan 'yan wasan kwaikwayo a cikin simintin.<ref>{{Cite news |date=2017-01-12 |title=Cross connection 2 is a humorous take on love! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/cross-connection-2-is-a-humorous-take-on-love/articleshow/49408861.cms |access-date=2023-09-13 |issn=0971-8257}}</ref>
== Labarin Shirin ==
Fim din ya kewaye da matasa hudu da ke ƙoƙarin gano cikakkiyar ƙaunarsu. Abubuwa suna tafiya ba daidai ba har sai sun warware a bakin rairayin bakin teku na Mandarmani kusa da Kolkata. Imon, kyakkyawa ce, mai rawa na zamani kuma mai tsara wasan kwaikwayo tare da saurayi mai kyau Akaash wanda saurayi ne mai farin ciki. Akaash ba shi da tabbaci game da Turanci duk da haka ba ya fama da rikitarwa saboda budurwarsa tana da kyau a ciki. Matsalar ita ce suna ci gaba da fada duk lokacin har sai ya rabu. Su biyun sun yi saurin samun wasu matasa biyu, Vicky da Piya don maye gurbin tsoffin abokan aikinsu. Amma wanene abokin tarayya ne na ɗayan? Shin Vicky ya fi Akaash kyau ga Imon ko kuma ta fi son tsayawa ga Akaash mai wahala? Shin mai martaba, kyakkyawa da karamar Payal ya isa ga Akaash ko kuma ta fi so ta tafi tare da Vicky da ta dawo Amurka wacce ke da ɗan gajeren lokaci daga tashi zuwa Toronto? Wannan labarin soyayya ne tare da ƙarni na zamani X a zuciya. Akwai soyayya, akwai rashin amincewa, burin da soyayya. Fiye da komai akwai wasan kwaikwayo da jima'i wanda ba tare da labarin soyayya ba ya cika. Haɗin giciye yana hulɗa da ƙaunatattun Imon guda uku, ƙaunatattun Aakash guda uku, sauyawar Piya da niyyar Vicky. Wannan labarin soyayya ne inda girman kai ke fada don tayar da dariya.
== Ƴan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Aakash
* Abir Chatterjee a matsayin Vickey a.k.a. Vikram
* Rimjhim Mitra a matsayin Imon
* Payel Sarkar a matsayin Piya
* Biswajit Chakraborty a matsayin Uba na Imon
* Saswata Chatterjee
* Kamalika
* Surojit Banerjee
* Sudeshna Roy
* Abhrajit Chakraborty
* Arijit-Rono
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|1418656}}
au1h199a7jl9ztxhmsf43sb5pyo3ru2
822992
822991
2026-04-20T12:45:07Z
A'isha A Ibrahim
22074
822992
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Cross Connection''' fim ne na wasan kwaikwayo na Indiya na [[Yaren Bengali|Bengali]] na 2009 wanda Sudeshna Roy da Abhijit Guha suka jagoranta.<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/India_Buzz/Cross_Connection_ho_jaye/articleshow/3819148.cms |title=Cross Connection ho jaye |work=The Times of India |author=AMRITA ROYCHOUDHURY |date=11 December 2008 |accessdate=24 April 2009}}</ref><ref>{{Cite web|title=World Cup craze: Which team are our Bengali celebs rooting for?|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/world-cup-craze-which-team-are-our-bengali-celebs-rooting-for/photostory/64600558.cms|access-date=2021-09-01|website=The Times of India}}</ref> An fitar da fim din a wasan kwaikwayo a ranar 1 ga Mayu 2009. Wannan fim din shine farkon Abir Chatterjee a matsayin jarumi a cikin fina-finai na Bengali.
An sake fitowa, Cross Connection 2, ta Abhijit Guha a cikin 2015 tare da waɗannan 'yan wasan kwaikwayo a cikin simintin.<ref>{{Cite news |date=2017-01-12 |title=Cross connection 2 is a humorous take on love! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/cross-connection-2-is-a-humorous-take-on-love/articleshow/49408861.cms |access-date=2023-09-13 |issn=0971-8257}}</ref>
== Labarin Shirin ==
Fim din ya kewaye da matasa hudu da ke ƙoƙarin gano cikakkiyar ƙaunarsu. Abubuwa suna tafiya ba daidai ba har sai sun warware a bakin rairayin bakin teku na Mandarmani kusa da Kolkata. Imon, kyakkyawa ce, mai rawa na zamani kuma mai tsara wasan kwaikwayo tare da saurayi mai kyau Akaash wanda saurayi ne mai farin ciki. Akaash ba shi da tabbaci game da Turanci duk da haka ba ya fama da rikitarwa saboda budurwarsa tana da kyau a ciki. Matsalar ita ce suna ci gaba da fada duk lokacin har sai ya rabu. Su biyun sun yi saurin samun wasu matasa biyu, Vicky da Piya don maye gurbin tsoffin abokan aikinsu. Amma wanene abokin tarayya ne na ɗayan? Shin Vicky ya fi Akaash kyau ga Imon ko kuma ta fi son tsayawa ga Akaash mai wahala? Shin mai martaba, kyakkyawa da karamar Payal ya isa ga Akaash ko kuma ta fi so ta tafi tare da Vicky da ta dawo Amurka wacce ke da ɗan gajeren lokaci daga tashi zuwa Toronto? Wannan labarin soyayya ne tare da ƙarni na zamani X a zuciya. Akwai soyayya, akwai rashin amincewa, burin da soyayya. Fiye da komai akwai wasan kwaikwayo da jima'i wanda ba tare da labarin soyayya ba ya cika. Haɗin giciye yana hulɗa da ƙaunatattun Imon guda uku, ƙaunatattun Aakash guda uku, sauyawar Piya da niyyar Vicky. Wannan labarin soyayya ne inda girman kai ke fada don tayar da dariya.
== Ƴan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Aakash
* Abir Chatterjee a matsayin Vickey a.k.a. Vikram
* Rimjhim Mitra a matsayin Imon
* Payel Sarkar a matsayin Piya
* Biswajit Chakraborty a matsayin Uba na Imon
* Saswata Chatterjee
* Kamalika
* Surojit Banerjee
* Sudeshna Roy
* Abhrajit Chakraborty
* Arijit-Rono
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|1418656}}
sku0o0vov9s6mvzuvugksr22o01glt9
822993
822992
2026-04-20T12:46:19Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Labarin Shirin */
822993
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Cross Connection''' fim ne na wasan kwaikwayo na Indiya na [[Yaren Bengali|Bengali]] na 2009 wanda Sudeshna Roy da Abhijit Guha suka jagoranta.<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/India_Buzz/Cross_Connection_ho_jaye/articleshow/3819148.cms |title=Cross Connection ho jaye |work=The Times of India |author=AMRITA ROYCHOUDHURY |date=11 December 2008 |accessdate=24 April 2009}}</ref><ref>{{Cite web|title=World Cup craze: Which team are our Bengali celebs rooting for?|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/world-cup-craze-which-team-are-our-bengali-celebs-rooting-for/photostory/64600558.cms|access-date=2021-09-01|website=The Times of India}}</ref> An fitar da fim din a wasan kwaikwayo a ranar 1 ga Mayu 2009. Wannan fim din shine farkon Abir Chatterjee a matsayin jarumi a cikin fina-finai na Bengali.
An sake fitowa, Cross Connection 2, ta Abhijit Guha a cikin 2015 tare da waɗannan 'yan wasan kwaikwayo a cikin simintin.<ref>{{Cite news |date=2017-01-12 |title=Cross connection 2 is a humorous take on love! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/cross-connection-2-is-a-humorous-take-on-love/articleshow/49408861.cms |access-date=2023-09-13 |issn=0971-8257}}</ref>
== Labarin Shirin ==
Fim din ya kewaye da matasa hudu da ke ƙoƙarin gano cikakkiyar ƙaunarsu. Abubuwa suna tafiya ba daidai ba har sai sun warware a bakin rairayin bakin teku na Mandarmani kusa da Kolkata. Imon, kyakkyawa ce, mai rawa na zamani kuma mai tsara wasan kwaikwayo tare da saurayi mai kyau Akaash wanda saurayi ne mai farin ciki. Akaash ba shi da tabbaci game da Turanci duk da haka ba ya fama da rikitarwa saboda budurwarsa tana da kyau a ciki. Matsalar ita ce suna ci gaba da fada duk lokacin har sai ya rabu. Su biyun sun yi saurin samun wasu matasa biyu, Vicky da Piya don maye gurbin tsoffin abokan aikinsu. Amma wanene abokin tarayya ne na ɗayan? Shin Vicky ya fi Akaash kyau ga Imon ko kuma ta fi son tsayawa ga Akaash mai wahala? Shin mai martaba, kyakkyawa da karamar Payal ya isa ga Akaash ko kuma ta fi so ta tafi tare da Vicky da ta dawo Amurka wacce ke da ɗan gajeren lokaci daga tashi zuwa Toronto? Wannan labarin soyayya ne tare da ƙarni na zamani X a zuciya. Akwai soyayya, akwai rashin amincewa, burin da soyayya. Fiye da komai akwai wasan kwaikwayo da jima'i wanda ba tare da labarin soyayya ba ya cika. Haɗin giciye yana hulɗa da ƙaunatattun Imon guda uku, ƙaunatattun Aakash guda uku, sauyawar Piya da niyyar Vicky. Wannan labarin soyayya ne inda girman kai ke fada don tayar da dariya.<ref>{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/song-connection/449335/|title=Song Connection|author=Piyasree Dasgupta|work=The Indian Express|date=21 April 2009|accessdate=24 April 2009}}</ref>
== Ƴan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Aakash
* Abir Chatterjee a matsayin Vickey a.k.a. Vikram
* Rimjhim Mitra a matsayin Imon
* Payel Sarkar a matsayin Piya
* Biswajit Chakraborty a matsayin Uba na Imon
* Saswata Chatterjee
* Kamalika
* Surojit Banerjee
* Sudeshna Roy
* Abhrajit Chakraborty
* Arijit-Rono
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|1418656}}
tkmbn47kkdr264cr4fyug84o7datwz4
ALLGPT.com
0
148342
822994
2026-04-20T13:33:32Z
Mahuta
11340
Sabon shafi: '''AllGPT.com''' dandamali ne na yanar gizo wanda ke ba da damar yin amfani da samfuran fasaha na wucin gadi na ɓangare na uku (AI) ta hanyar dubawa guda ɗaya. Yana tallafawa ayyuka kamar rubutu, hoto, bidiyo, da ƙarni na lambar.<ref>https://easternherald.com/2025/12/20/company-overview-major-achievements-allgpt-com-brings-video-image-coding-and-creative-ai-tools-into-one-unified-platform/</ref> An kafa dandalin ne a watan Disamba na shekara ta 2025 kuma an kafa shi a Amurk...
822994
wikitext
text/x-wiki
'''AllGPT.com''' dandamali ne na yanar gizo wanda ke ba da damar yin amfani da samfuran fasaha na wucin gadi na ɓangare na uku (AI) ta hanyar dubawa guda ɗaya. Yana tallafawa ayyuka kamar rubutu, hoto, bidiyo, da ƙarni na lambar.<ref>https://easternherald.com/2025/12/20/company-overview-major-achievements-allgpt-com-brings-video-image-coding-and-creative-ai-tools-into-one-unified-platform/</ref>
An kafa dandalin ne a watan Disamba na shekara ta 2025 kuma an kafa shi a Amurka a matsayin Delaware C-Corporation.<ref>https://indiacsr.in/allgpt-com-unified-ai-platform-video-image-coding-creative-tools/</ref>
== Tarihi ==
An ƙaddamar da AllGPT.com a ƙarshen 2025. An haɓaka shi don samar da haɗin kai don samun damar kayan aikin AI da yawa.<ref>https://networkknt.com/2026/02/01/allgpt-com-bets-on-unified-ai-access-with-global-rollout-and-4-99-lite-subscription/</ref>
== Dandalin ==
AllGPT.com yana aiki ne a matsayin dandamali na tarawa kuma ba ya haɓaka samfuran AI nasa. Ya haɗa tsarin AI daga masu samarwa daban-daban don ayyuka ciki har da sarrafa harshe na halitta, samar da hoto, da ci gaban software.<ref>https://thedailybeat.in/allgptcom-enters-the-unified-ai-race-with-a-global-platform-and-499-lite-plan</ref>
Masu amfani na iya canzawa tsakanin samfuran da ke akwai a cikin dubawa ɗaya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
7mm9c14pr1zpt9jl1lgpma18gi16koi
822995
822994
2026-04-20T13:35:07Z
Mahuta
11340
822995
wikitext
text/x-wiki
'''AllGPT.com''' dandamali ne na yanar gizo wanda ke ba da damar yin amfani da samfuran fasaha na wucin gadi na ɓangare na uku (AI) ta hanyar dubawa guda ɗaya. Yana tallafawa ayyuka kamar rubutu, hoto, bidiyo, da ƙarni na wannn lokacin .<ref>https://easternherald.com/2025/12/20/company-overview-major-achievements-allgpt-com-brings-video-image-coding-and-creative-ai-tools-into-one-unified-platform/</ref>
An kafa dandalin ne a watan Disamba na shekara ta 2025 kuma an kafa shi a Amurka a matsayin Delaware C-Corporation.<ref>https://indiacsr.in/allgpt-com-unified-ai-platform-video-image-coding-creative-tools/</ref>
== Tarihi ==
An ƙaddamar da AllGPT.com a ƙarshen 2025. An haɓaka shi don samar da haɗin kai don samun damar kayan aikin AI da yawa.<ref>https://networkknt.com/2026/02/01/allgpt-com-bets-on-unified-ai-access-with-global-rollout-and-4-99-lite-subscription/</ref>
== Dandalin ==
AllGPT.com yana aiki ne a matsayin dandamali na tarawa kuma ba ya haɓaka samfuran AI nasa. Ya haɗa tsarin AI daga masu samarwa daban-daban don ayyuka ciki har da sarrafa harshe na halitta, samar da hoto, da ci gaban software.<ref>https://thedailybeat.in/allgptcom-enters-the-unified-ai-race-with-a-global-platform-and-499-lite-plan</ref>
Masu amfani na iya canzawa tsakanin samfuran da ke akwai a cikin dubawa ɗaya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
857rsll8v78l2n0ab8xz4doiag95wd1
822996
822995
2026-04-20T13:35:34Z
Mahuta
11340
822996
wikitext
text/x-wiki
'''AllGPT.com''' dandamali ne na yanar gizo wanda ke ba da damar yin amfani da samfuran fasaha na wucin gadi na ɓangare na uku (AI) ta hanyar dubawa guda ɗaya. Yana tallafawa ayyuka kamar rubutu, hoto, bidiyo, da ƙarni na wannn lokacin .<ref>https://easternherald.com/2025/12/20/company-overview-major-achievements-allgpt-com-brings-video-image-coding-and-creative-ai-tools-into-one-unified-platform/</ref>
An kafa dandalin ne a watan Disamba na shekara ta 2025 kuma an kafa shi a kasar Amurka a matsayin Delaware C-Corporation.<ref>https://indiacsr.in/allgpt-com-unified-ai-platform-video-image-coding-creative-tools/</ref>
== Tarihi ==
An ƙaddamar da AllGPT.com a ƙarshen 2025. An haɓaka shi don samar da haɗin kai don samun damar kayan aikin AI da yawa.<ref>https://networkknt.com/2026/02/01/allgpt-com-bets-on-unified-ai-access-with-global-rollout-and-4-99-lite-subscription/</ref>
== Dandalin ==
AllGPT.com yana aiki ne a matsayin dandamali na tarawa kuma ba ya haɓaka samfuran AI nasa. Ya haɗa tsarin AI daga masu samarwa daban-daban don ayyuka ciki har da sarrafa harshe na halitta, samar da hoto, da ci gaban software.<ref>https://thedailybeat.in/allgptcom-enters-the-unified-ai-race-with-a-global-platform-and-499-lite-plan</ref>
Masu amfani na iya canzawa tsakanin samfuran da ke akwai a cikin dubawa ɗaya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
bvpmezelvzw8jxksta42x6up3juauo4
822997
822996
2026-04-20T13:36:02Z
Mahuta
11340
822997
wikitext
text/x-wiki
'''AllGPT.com''' dandamali ne na yanar gizo wanda ke ba da damar yin amfani da samfuran fasaha na wucin gadi na ɓangare na uku (AI) ta hanyar dubawa guda ɗaya. Yana tallafawa ayyuka kamar rubutu, hoto, bidiyo, da ƙarni na wannn lokacin .<ref>https://easternherald.com/2025/12/20/company-overview-major-achievements-allgpt-com-brings-video-image-coding-and-creative-ai-tools-into-one-unified-platform/</ref>
An kafa dandalin ne a watan Disamba na shekara ta 2025 kuma an kafa shi a kasar Amurka a matsayin Delaware C-Corporation.<ref>https://indiacsr.in/allgpt-com-unified-ai-platform-video-image-coding-creative-tools/</ref>
== Tarihi ==
An ƙaddamar da AllGPT.com a ƙarshen shekara ta 2025. An haɓaka shi don samar da haɗin kai don samun damar kayan aikin AI da yawa.<ref>https://networkknt.com/2026/02/01/allgpt-com-bets-on-unified-ai-access-with-global-rollout-and-4-99-lite-subscription/</ref>
== Dandalin ==
AllGPT.com yana aiki ne a matsayin dandamali na tarawa kuma ba ya haɓaka samfuran AI nasa. Ya haɗa tsarin AI daga masu samarwa daban-daban don ayyuka ciki har da sarrafa harshe na halitta, samar da hoto, da ci gaban software.<ref>https://thedailybeat.in/allgptcom-enters-the-unified-ai-race-with-a-global-platform-and-499-lite-plan</ref>
Masu amfani na iya canzawa tsakanin samfuran da ke akwai a cikin dubawa ɗaya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
p3nddx51j7u4xiyo5ep9wyxhc0spes4
Marcelle Larguier
0
148343
823095
2026-04-20T17:20:27Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350057947|Marcelle Larguier]]"
823095
wikitext
text/x-wiki
'''Marcelle Larguier''' ƴar siyasa ce ta Madagascar wacce ta yi aiki a matsayin uwargidan Shugaban kasa ta biyu ta Madagascar daga 1972 zuwa 1975 a lokacin shugabancin mijinta, Janar Gabriel Ramanantsoa .
Larguier ya kasance dan kasar Faransa. Ta auri Ramanantsoa a ranar 26 ga Mayu 1934, a [[Cocin katolika|Cocin Katolika]] a unguwar Faravohitra ta [[Antananarivo]] . Ma'auratan suna da 'ya'ya hudu - Monique, Christian, Jean-Pierre da Gérard . <ref name="madagate" />
Shugabancin Ramanantsoa ya kasance alama ce ta rikice-rikicen kabilanci da siyasa a [[Madagaskar|Madagascar]]. A mayar da martani, Larguier, 'yar kasar Faransa kuma uwargidan shugaban kasa ta biyu ta Madagascar, ta ci gaba da kasancewa da ƙarancin siyasa kuma ta guji tsayawa a kan batutuwan da suka shafi rikice-rikice a lokacin mulkinta.<ref name="matv" />
Larguier ta mutu bayan mijinta, wanda ya mutu a ranar 9 ga Mayu 1979.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
4p985c1utom6avmhszymgg43jws6doe
Thérèse Zafy
0
148344
823096
2026-04-20T17:21:28Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1307536561|Thérèse Zafy]]"
823096
wikitext
text/x-wiki
'''Thérèse Auguste Zafy''' (an haife ta '''Zafimahova''') ƴar siyasa ce ta ƙasar Madagascar kuma mai fafutuka wacce ta yi aiki a matsayin Uwargidan Shugaban Madagascar daga 1991 har zuwa 1996. Ita ce gwauruwar tsohon Shugaban kasa [[Albert Zafy]], wanda ya mutu a shekarar 2017.
== Rayuwa ta farko ==
Zafy, memba na mutanen Antesaka, <ref name="madagate2" /> an haife ta '''Thérèse Auguste Zafimahova''' ga iyaye, Antoine Zafimahov da Marie Anne Kemba. Ita da Albert Zafy sun yi aure a cikin shekarun 1960 a bikin auren gargajiya na Antankarana. <ref name="madagate2" />
== Rayuwa ta mutum ==
Ma'auratan suna da 'ya'ya uku - Aimé Zafy, Sylvie Zafy da Richard "Titus" Zafy .
Ta mutu daga mijinta, wanda ya mutu daga rikitarwa daga bugun jini a asibitin Saint Pierre da ke Réunion a ranar 13 ga Oktoba, 2017.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
n313ft5rcd8phs6updzxp4v6onbrsvj
Justine Tsiranana
0
148345
823097
2026-04-20T17:22:36Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350011966|Justine Tsiranana]]"
823097
wikitext
text/x-wiki
'''Justine Tsiranana''' (c. 1918 - 1 Yuli 1999 <ref>{{Cite web |title=Family tree of Justine Kalotody |url=https://gw.geneanet.org/taniko?lang=en&pz=x&nz=andriamanelo&ocz=0&p=justine&n=kalotody}}</ref>) ta kasance mace ce ta Madagascar wacce ta yi aiki a matsayin Uwargidan Shugaban kasa ta farko ta Madagascar daga 1960 zuwa 1972. Ita ce matar shugaban da ya kafa kasar, Philibert Tsiranana .
An haifi Tsiranana '''Justine Kalotody''' . Asalin saƙa daga mai fassara na farko na Bishara a cikin harshen Tsimihety, ta auri Philibert Tsiranana a ranar 29 ga Janairu, 1933, a bikin auren [[Cocin katolika|Katolika]] a ƙauyen Antsirabe, Gundumar Mandritsara . Baya ga rawar da ta taka a matsayin Uwargidan Shugaban kasa na farko na kasar daga 1960 zuwa 1972, Tisranana ta yi aiki a matsayin shugabar girmamawa ta [[Kungiyar agaji ta Red Cross da Red Crescent ta kasa da kasa|Red Cross]] na Madagascar . <ref name="madagate" />
Justine Tsiranana ta mutu a watan Yulin 1999 tana da shekaru 81.
An kirkiro nau'ikan ja-fure masu lambar yabo "Madame Tsiranana" don girmama ta ta hanyar mai kula da fure na Faransa Paul Croix a shekarar 1970. <ref>{{Cite web |title=Madame Ph. Tsiranana |url=http://www.pepinieres-paul-croix.fr/rosier-buisson-remontant-grandes-fleurs/47-madame-ph-tsiranana.html}}</ref>
== Daraja ==
* : [[Order of the Golden Heart|Kyautar Shugaban kasa ta Golden Heart]] (6 ga Agusta 1964) {{Flag|Philippines}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1999]]
mshndvlm17kl72fgoowahhslea7qc6y
Céline Ratsiraka
0
148346
823098
2026-04-20T17:23:48Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1349815507|Céline Ratsiraka]]"
823098
wikitext
text/x-wiki
'''Céline Marthe Ratsiraka''' (née '''Velonjara'''; 30 Janairu 1938 - 22 Agusta 2025) 'yar siyasa ce ta Madagascar, ɗan siyasa kuma matar tsohon Shugaban kasa [[Didier Ratsiraka]] . Ita ce uwargidan Shugaban kasa mafi tsawo a Madagascar a tarihin kasar, bayan da ta rike mukamin daga 1975 zuwa 1993 kuma daga 1997 har zuwa 2002. Ta kasance mutum ne mai tasiri a cikin kungiyar da ke mulki don sake haihuwar Madagascar (AREMA) daga shekarun 1970 zuwa 1990, musamman a cikin hagu na jam'iyyar.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Ratsiraka a ranar 30 ga watan Janairun shekara ta 1938. <ref>[https://midi-madagasikara.mg/lex-premiere-dame-sest-eteinte-hier/ Céline Ratsiraka : L’ex-Première dame s’est éteinte hier] {{In lang|fr}}</ref> Ita 'yar [[Pascal Velonjara]] ce, 'yar majalisa ce a lokacin mulkin mallaka na Faransa kuma ta kafa Parti des déshérités de Madagascar (PADESM).
A shekara ta 1964, ta auri [[Didier Ratsiraka]], a lokacin wani matashi ne na sojan ruwa, a wani bikin Katolika wanda Uba Armand Gaëtan Razafindratandra ya jagoranci. Ma'auratan suna da 'ya'ya mata uku - Olga, Sophie, Annick - da ɗa ɗaya, Xavier . <ref name="madagate" />
Didier Ratsiraka ya hau mulki a 1975 a matsayin Shugaban Majalisar Juyin Ruwa Halin . A lokacin mulkin mijinta daga 1975 har zuwa 1993, Céline Ratsiraka ta zama mutum mai tasiri a siyasar Madagascar da jam'iyyar AREMA ta gwamnatin a matsayin Uwargidan Shugaban kasa da matar shugaban. Céline Ratsiraka da 'yar'uwarta, [[Hortense Raveloson Mahasampo]], sun jagoranci bangaren hagu na jam'iyyar AREMA, wanda ya yi aiki a matsayin ma'auni ga adadi a cikin gefen dama na jam'iyya, kamar Pascal Rakotomavo da Rakotovao Razaka草 . <ref name="pifmtr" /> Ratsiraka da 'yar'uwarta sun kuma shirya kuma sun jagoranci reshen mata na jam'iyyar, wanda aka sani da AREMA Women . Bugu da ƙari, Céline Ratsiraka ta kuma jagoranci ƙungiyar hadin gwiwa ta AREMA, gami da ofishin saka hannun jari da ake kira PROCOOP . <ref name="hdm" />
Didier da Céline Ratsiraka sun tafi gudun hijira a [[Faransa]] a watan Yulin 2002, suna kawo karshen rikicin siyasa na watanni bakwai bayan Zaben shugaban kasa na 2001 tsakanin Ratsiraka da wanda ya lashe, Marc Ravalomanana .
A watan Afrilu na shekara ta 2013, Ratsirakas ta koma Madagascar bayan ta zauna a gudun hijira a Faransa na tsawon shekaru goma sha ɗaya don haka mijinta ya iya tsayawa takarar zaben shugaban kasa na shekara ta 2013. Didier Ratsiraka an cire shi daga tseren ta kotun zabe a watan Agustan 2013 saboda ya rasa lokacin zama na watanni shida.
A ranar 22 ga watan Maris na shekara ta 2021, an kwantar da Céline Ratsiraka da mijinta a asibitin soja na Soavinandriana (CENHOSOA) a [[Antananarivo]], don maganin "ƙaramin mura", a cewar danginsu. Didier Ratsiraka ya mutu a asibiti daga ciwon zuciya kwanaki da yawa bayan haka a ranar 28 ga Maris 2021, yana da shekaru 84.<ref name="ja" /> Céline Ratsiraka ta mutu a ranar 22 ga watan Agusta 2025, tana da shekaru 87. <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Décès de l'ancienne Première Dame, Céline Ratsiraka à l'âge de 87 ans |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-d%C3%A9c%C3%A8s-de-l-ancienne-premi%C3%A8re-dame-c%C3%A9line-ratsiraka-%C3%A0-l-%C3%A2ge-de-87-ans/3666634 |access-date=25 August 2025 |website=Anadolu Ajansi}}</ref>
== Kyaututtuka ==
* Class na farko na Order of the National Flag (Koriya ta Arewa, 1978) <ref>{{Cite web |date=1978 |title=Summary of World Broadcasts: Far East, Part 3 |url=https://books.google.com/books?id=VGHVAAAAMAAJ&q=Didier+Ratsiraka+order+of+the+national+flag+korea |access-date=19 April 2024}}</ref>[[Fayil:DPRK_ribbon_bar_-_Order_of_National_Flag_1st_Class.svg|70x70px]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2025]]
[[Rukuni:Haifaffun 1938]]
l2tbpivgxbb0l1bcg6xkxcko5b750ot
Voahangy Rajaonarimampianina
0
148347
823099
2026-04-20T17:24:53Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1307627339|Voahangy Rajaonarimampianina]]"
823099
wikitext
text/x-wiki
'''Voahangy Rajaonarimampianina''' ƴar ƙasar [[Madagaskar|Madagascar]] ce wacce ta rike mukamin Uwargidan Shugaban Madagascar daga 2014 zuwa 2018. Ita ce matar tsohon shugaban kasa Madagascar, Hery Rajaonarimampianina .
== Tarihin rayuwa ==
Voahangy Rajaonarimampianina ta auri Hery Rajaonarimiampianina a wani bikin da aka gudanar a Cocin Yesu Kristi na Ambohinaorina a Madagascar (FJKM) a Sabotsy Namehana . Ma'auratan suna da 'ya'ya mata biyu, da kuma' ya'yan Hery Rajaonarimampianina daga aurensa na baya.
== Uwargidan Shugaban Madagascar ==
Rajaonarimampianina ta zama uwargidan shugaban kasar a watan Janairun 2014. Ta yi kira ga masu saka hannun jari da su samar da damar aiki ga matan Madagascar, musamman a cikin zane-zane, noma da masana'antun masana'antu.
A ranar 26 ga watan Yunin shekara ta 2016 Rajaonarimampianina ta halarci bukukuwan Ranar Kasa yayin da take sanye da fararen tufafi, mai taken pineapple da Gabbana wanda aka kiyasta dala 7,745 na Amurka, daidai da miliyan 20 na Malagasy ariary. Zaɓin tufafin uwargidan shugaban kasa da sauri ya haifar da muhawara mai tsanani a duk faɗin kafofin watsa labarai da [[Dandalin Sada Zumunta|kafofin sada zumunta]] na Madagascar.<ref name="ar" /> A cikin ƙasa inda kashi 92% na yawan jama'a aka rarraba su a matsayin matalauta, gami da kashi 53% na mazauna da ke rayuwa cikin matsanancin talauci, yawancin tattaunawar sun mayar da hankali kan tsadar tufafin.<ref name="ar" /> Masu amfani da kafofin sada zumunta na Madagascar da kafofin watsa labarai na cikin gida sun fitar da ambaliyar memes na pineapple-centric da zane-zane na siyasa suna yin ba'a da kuma sukar tufafi mai tsada, yayin da hashtag #mananasy, wanda ke fassara a matsayin pineapple a cikin Malagasy, ya fara zama sananne a cikin kwanaki na taron.<ref name="gv" />
A watan Fabrairun 2023, an yanke wa Voahangy Rajaonarimampianina hukuncin ɗaurin kurkuku na shekara guda, tare da tarar ariary miliyan ɗaya. An same ta da laifi na taimakawa da kuma karfafa karya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
sl1r79w3a85gg14lweq9ef2whzy0ni4
Mialy Rajoelina
0
148348
823101
2026-04-20T17:25:55Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350076050|Mialy Rajoelina]]"
823101
wikitext
text/x-wiki
'''Mialy '''Razakandisa''' Rajoelina''' (née Razakandisa) ita ce uwargidan Madagascar daga 2019 zuwa 2025 a matsayin matar tsohon shugaban kasar [[Andry Rajoelina]] . Ta kasance uwargidan shugaban kasa a lokacin shugabancin mijinta na Babban Hukumomin Transitional na Madagascar daga 2009 zuwa 2014.
== Rayuwa ta farko, ilimi, aure ==
Mialy Razakandisa Rajoelina, babba cikin 'yan mata uku, <ref name="interview">{{Cite web |date=12 February 2010 |title=Interview de Mialy Rajoelina : " Sarah Radavidra n'a jamais représenté une menace pour notre couple " |url=http://www.actumada.mg/index.php?option=com_content&view=article&id=593:-interview-de-mialy-rajoelina--l-sarah-radavidra-na-jamais-represente-une-menace-pour-notre-couple-r&catid=46:articles-photos |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180118035430/http://www.moov.mg/erreur.html |archive-date=18 January 2018 |access-date=18 October 2016 |publisher=Actumada |language=French}}</ref> an haife ta ne a [[Antananarivo]] kuma ta girma a cikin iyali mai wadata. Mahaifiyarta, Nicole Razakandisa, Furotesta (Cocin Yesu Almasihu a Madagascar, FJKM), wacce ta mutu a shekarar 2012, likitan sunadarai ce ta sana'a kuma tana da kamfanin samar da sinadarai.<ref>{{Cite web |title=Décès de Nicole Razakandisa, mère de Mialy Rajoelina |url=https://www.madaplus.info/Deces-de-Nicole-Razakandisa-mere-de-Mialy-Rajoelina_a5721.html |access-date=2025-07-20 |website=Madagascar - Actualités de la diaspora malgache en France: reportages, événements malgaches, interviews, informations |language=French}}</ref> Tana da digiri na biyu a fannin kudi da gudanar da lissafi daga Conservatoire National des Arts et Métiers a Paris . <ref name="first lady">{{Cite web |date=19 September 2012 |title=Mialy Rajoelina: First Lady of Madagascar |url=http://afrikangoddessmag.com/2012/09/19/2105/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824040659/http://www.afrikangoddessmag.com/2012/09/19/2105/ |archive-date=24 August 2019 |access-date=15 October 2016 |website=AG Magazine}}</ref> A shekara ta 1994, Mialy ta sadu da mijinta na gaba, [[Andry Rajoelina]], a wata makarantar sakandare a Antananarivo . Ma'auratan sun ci gaba da dangantaka mai nisa na tsawon shekaru shida yayin da Mialy ta kammala karatunta a Paris kuma Andry ta fara aikinsa a matsayin dan kasuwa. Sun sake haduwa a Madagascar a shekara ta 2000 kuma sun yi aure daga baya a wannan shekarar. Mialy da Andry suna da 'ya'ya uku tare: 'ya'yan maza biyu mai suna Arena (an haife su a shekara ta 2001) da Ilontsoa (an haifi su a shekara de 2005), da kuma 'yar (an haifu su a shekara a shekara ta 2007), mai suna Ilona-Andrialy, Andrialy sun hada sunayensu.
== Kasuwanci da alaƙa da Faransa ==
Aure na Mialy ga Andry ya ba shi damar jagorantar Doma Pub, kamfani mallakar dangin Mialy, inda ya shiga cikin kasuwar tallace-tallace ta gida kuma ya fara aikinsa a matsayin ɗan kasuwa.<ref>{{Cite web |date=8 January 2013 |title=Andry Rajoelina, the billboard king turned president |url=https://www.africaintelligence.com/insiders/ION/MADAGASCAR/2013/01/08/andry-rajoelina-the-billboard-king-turned-president/107938742-BE1 |access-date=19 October 2016 |publisher=African Intelligence}}</ref> A lokacin Rikicin 2009 a Madagascar, a cikin damuwa game da tsaro, yawancin dangin Mialy sun koma Faransa, gami da 'ya'yan ma'auratan.<ref name="interview" /> Mialy, wanda ya sami 'yancin zama ɗan ƙasar Faransa yayin da yake karatu a Faransa, ya kuma fuskanci damuwa game da tsaro a wannan lokacin tashin hankali.
== A matsayinta na uwargidan Shugaban kasa ==
Mialy ta yi fitowa a fili akai-akai, kamar lokacin da ta yi magana a TED Talks a [[Antananarivo]] a 2011. <ref>{{Cite web |title=TEDxAntananarivo : Mialy Rajoelina sur la lutte contre le Cancer feminin |url=http://gasy.net/fr/video/clip/33609/tedxantananarivo-mialy-rajoelina-sur-la-lutte-contre-le-cancer-feminin.html |access-date=15 October 2016 |publisher=Gasy.net |language=French}}</ref> Bayan mijinta ya zama shugaban kasa Mialy ya kafa Fitia, ƙungiyar jin kai wacce ke da niyyar tattara gudummawa da rarraba su ga waɗanda suka fi rauni a Madagascar, musamman mata. Ita ce shugabarta kuma mai magana da yawunta. Magoya bayan Mialy da mijinta sun ce Fitia ya nuna cewa ma'auratan suna kula da Madagascar da mutanenta, yayin da masu sukar suka ce kungiyar kamfen ne na farfaganda da nufin kara yawan shahararsu.<ref>{{Cite web |date=28 July 2011 |title=Mialy Rajoelina: une première dame qui sort de l'ordinaire (Mialy Rajoelina: a first lady out of the ordinary) |url=https://www.genderlinks.org.za/classification/themes/mialy-rajoelina-une-premire-dame-qui-sort-de-lordinaire-2011-07-28/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211206130857/https://www.genderlinks.org.za/classification/themes/mialy-rajoelina-une-premire-dame-qui-sort-de-lordinaire-2011-07-28/ |archive-date=6 December 2021 |access-date=19 October 2016 |publisher=Gender Links for Equality and Justice |language=French}}</ref> Mialy ta yarda cewa tana amfani da shahararta don taimakawa mijinta, ta kara da cewa ba ta ga wani abu mara kyau da shi kuma mutanen da ke tallafa mata yawanci suna tallafawa mijinta.<ref name="interview">{{Cite web |date=12 February 2010 |title=Interview de Mialy Rajoelina : " Sarah Radavidra n'a jamais représenté une menace pour notre couple " |url=http://www.actumada.mg/index.php?option=com_content&view=article&id=593:-interview-de-mialy-rajoelina--l-sarah-radavidra-na-jamais-represente-une-menace-pour-notre-couple-r&catid=46:articles-photos |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180118035430/http://www.moov.mg/erreur.html |archive-date=18 January 2018 |access-date=18 October 2016 |publisher=Actumada |language=French}}</ref> Ita ce mafi ƙanƙanta a Madagascar.<ref name="first lady">{{Cite web |date=19 September 2012 |title=Mialy Rajoelina: First Lady of Madagascar |url=http://afrikangoddessmag.com/2012/09/19/2105/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824040659/http://www.afrikangoddessmag.com/2012/09/19/2105/ |archive-date=24 August 2019 |access-date=15 October 2016 |website=AG Magazine}}</ref>
== Bangaskiya ==
Kamar mijinta, Mialy [[Cocin katolika|Roman Katolika]] ne, a watan Afrilun 2013 ita da Andry sun sadu da [[Francis (fafaroma)|Paparoma Francis]] don zama shugaban Afirka na farko da uwargidan shugaban kasa da sabon Paparoma ya karɓa a wannan lokacin.<ref>{{Cite web |date=27 April 2013 |title=Madagascar leader Andry Rajoelina meets Pope Francis |url=http://www.africareview.com/news/Madagascar-leader-Andry-Rajoelina-meets-Pope-Francis/979180-1760272-1o7n81z/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029051225/http://www.africareview.com/news/Madagascar-leader-Andry-Rajoelina-meets-Pope-Francis/979180-1760272-1o7n81z/index.html |archive-date=29 October 2020 |access-date=19 October 2016 |publisher=Africa Review}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
8kquakkp4cfek7pfvpcdmg9bcu2la4m
Tattaunawar user:LiYuanhong
3
148349
823104
2026-04-20T17:27:50Z
Mfield
41477
Mfield moved page [[Tattaunawar user:LiYuanhong]] to [[Tattaunawar user:黎元洪]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/LiYuanhong|LiYuanhong]]" to "[[Special:CentralAuth/黎元洪|黎元洪]]"
823104
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Tattaunawar user:黎元洪]]
e7l7r7fop9z8c6yaesap2nwvbipm6sy
Bao Andriamanjato
0
148350
823108
2026-04-20T17:34:42Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1327641168|Bao Andriamanjato]]"
823108
wikitext
text/x-wiki
{{Authority control}}'''Bao Andriamanjato''' (21 Satumba 1929 - 1994 [citation bukata]; an haife shi '''Rahantavololona Razanamahandry Alphonsine Razafindrakotohasina''' <ref name="richard">{{Cite web |last=Sambson |first=Herimalala Henrico |date=4 March 2024 |title=Andriamanjato Mahitsison Richard |url=https://maitron.fr/spip.php?article221836 |access-date=6 October 2024 |website=Le Maitron |publisher=Maitron/Editions de l'Atelier |language=fr}}</ref>) injiniya ne kuma ɗan siyasa daga [[Madagaskar|Madagascar]] . An ce ita ce mace ta farko da ta kasance injiniya a Madagascar da Afirka.<ref>{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Reconstruction Nationale: Pour un retour des femmes au pouvoir |url=https://www.madaction.net/reconstruction-nationale-retour-femmes-pouvoir/ |access-date=6 October 2024 |website=Solidarité Madaction |language=fr-FR}}</ref>{{Ana bukatan hujja|date=October 2024}}{{Ana bukatan hujja|date=October 2024}}
Ta auri Richard Andriamanjato, ɗan siyasa kuma fasto, a watan Satumbar 1958, kuma suna da 'ya'ya huɗu, ciki har da ɗan siyasa Ny Hasina Andriamanjato . <ref name="richard">{{Cite web |last=Sambson |first=Herimalala Henrico |date=4 March 2024 |title=Andriamanjato Mahitsison Richard |url=https://maitron.fr/spip.php?article221836 |access-date=6 October 2024 |website=Le Maitron |publisher=Maitron/Editions de l'Atelier |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Généalogie de Rahantavololona Razanamahandry Alphonsine Bao Razafindrakotohasina |url=https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=razafindrakotohasina&p=rahantavololona+razanamahandry+alphonsine+bao |access-date=6 October 2024 |website=Geneanet |language=fr}}</ref>
A watan Yulin 1991, yayin da mijinta ya kasance shugaban 'yan adawa kuma Bao ya kasance ministan inuwa na ayyukan jama'a, an kama ta a waje da ginin Ma'aikatar Ayyukan Jama'a, wanda shine ɗayan gine-gine shida da ƙungiyar adawa ta Active Forces ke zaune. An kori Bao, kuma mutane biyar sun ji rauni a cikin rikici a wurin.
Ta kasance minista a cikin ''Gwamnatin tawaye'' ta 1991 karkashin jagorancin Shugaba [[Jean Rakotoarison]], <ref name="histoire">{{Cite web |title=Histoire Politique du Madagascar |url=http://fidem.madagascar.free.fr/histoire%20politique%20de%20madagascar.pdf |access-date=6 October 2024}}</ref>
A cikin 2021 wani rukuni na daliban mata sun yi wani ɗan gajeren wasan kwaikwayo Bao et la robotique, <ref>{{Cite web |date=22 February 2021 |title=Bao et la robotique |url=https://www.youtube.com/watch?v=mssdc1GSdmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006150115/https://www.youtube.com/watch?v=mssdc1GSdmw&gl=US&hl=en |archive-date=6 October 2024 |access-date=6 October 2024 |website=YouTube}}</ref> don girmama Andriamanjato, wanda ya lashe lambar yabo a gasar da Ikala STEM da [[UNESCO]] suka shirya.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1994]]
[[Rukuni:Haifaffun 1929]]
ltt1g0ry4avqj2ncnkanx5g0pnv1962
Baomiavotse Vahinala Raharinirina Douguet
0
148351
823109
2026-04-20T17:35:36Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1340899130|Baomiavotse Vahinala Raharinirina Douguet]]"
823109
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn">Baomiavotse Vahinala Raharinirina</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ilimi
| class="infobox-data" |Ph.D. a cikin Tattalin Arziki
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma Matar
| class="infobox-data" |Jami'ar Versailles Saint Quentin, Faransa
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ayyuka
| class="infobox-data role" |Mataimakin Farfesa, Dan siyasa
|-
! class="infobox-label" scope="row" |An san shi da
| class="infobox-data" |Ministan Muhalli da Ci Gaban Ci gaba, Madagascar
|}
{{Reflist}}
'''Baomiavotse Vahinala Raharinirina''' mataimakiyar farfesa ce a Jami'ar Fianarantsoa kuma ɗan siyasa ne daga [[Madagaskar|Madagascar]] .
== Tarihin rayuwa ==
Baomiavotse Vahinala Raharinirina tana da Ph.D. a cikin Tattalin Arziki da kuma digiri na biyu (DEA) a cikin Ci gaban Tattalin Ruwa da Yankin.<ref>{{Cite web |date=June 23, 2017 |title=Portrait: Baomiavotse Vahinala Raharinirina Douguet |url=https://www.madaction.net/portrait-baomiavotse-vahinala-raharinirina-douguet/ |access-date=January 21, 2022 |website=Solidarité Madaction}}</ref> Tun daga watan Afrilu na shekara ta 2023, ta yi aiki a matsayin mai ba da shawara na musamman ga Shugaban Madagascar na Harkokin Tattalin Arziki da Sashin Masu zaman kansu. A baya, ta kasance Shugabar Ma'aikata ga Shugaban Madagascar daga Maris 2022 zuwa Afrilu 2023. A lokacin sake fasalin majalisar ministocin Gwamnatin Ntsay a ranar 29 ga watan Janairun 2020, an nada ta Ministan Muhalli da Ci Gaban Ci gaba.<ref>{{Cite web |title=Speaker Baomiavotse Vahinala RAHARINIRINA |url=https://www.iucncongress2020.org/programme/speakers/baomiavotse-vahinala-raharinirina |access-date=January 21, 2022 |website=IUCN World Conservation Congress 2020}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nouveau remaniement ministériel à Madagascar, un an après l'élection d'Andry Rajoelina – Jeune Afrique |url=https://www.jeuneafrique.com/888886/politique/nouveau-remaniement-ministeriel-a-madagascar-un-an-apres-lelection-dandry-rajoelina/ |access-date=January 21, 2022 |website=JeuneAfrique.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 30, 2020 |title=Équipe gouvernementale : 40% de femmes ministres |url=https://www.midi-madagasikara.mg/politique/2020/01/30/equipe-gouvernementale-40-de-femmes-ministres/ |access-date=January 21, 2022 |website=Midi Madagasikara}}</ref><ref>{{Cite web |title=Madagascar : 32 ministres nommés dont 22 arrivants |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/reunion/madagascar-le-nouveau-gouvernement-comprend-22-nouveaux-ministres-et-10-reconduits-1081165.html |access-date=January 21, 2022 |website=Réunion la 1ère}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 7, 2021 |title=ITV exclusive de Baomiavotse Vahinala Raharinirina, ministre malgache de l'environnement et du développement durable. |url=https://www.lejournaldesarchipels.com/2021/10/07/itv-exclusive-de-baomiavotse-vahinala-raharinirina-ministre-malgache-de-lenvironnement-et-du-developpement-durable/ |access-date=January 21, 2022 |website=ECONOMIE CIRCULAIRE ET ENVIRONNEMENT DANS L'OCEAN INDIEN}}</ref>
Kafin aikinta na siyasa a Madagascar, daga 2009 zuwa 2015, ta kasance malama a Jami'ar Versailles Saint Quentin a Faransa, <ref>{{Cite web |title=BAOMIAVOTSE VAHINALA RAHARINIRINA - UFR des sciences sociales 2009 |url=https://alumni.uvsq.fr/fr/cv/baomiavotse-vahinala-douguet/ufr-des-sciences-sociales/2009 |access-date=April 23, 2024 |website=Réseau des diplômés et étudiants de l'UVSQ Paris Saclay}}</ref> da kuma cibiyoyin ilimi na Malagasy. <ref>{{Cite web |date=June 23, 2017 |title=Portrait: Baomiavotse Vahinala Raharinirina Douguet |url=https://www.madaction.net/portrait-baomiavotse-vahinala-raharinirina-douguet/ |access-date=January 21, 2022 |website=Solidarité Madaction}}</ref> Ta kasance mai bincike ga Hukumar Tarayyar Turai daga Fabrairu 2012 zuwa Maris 2015, tana aiki a kan ayyukan bincike na [[Adalcin Muhalli|Adalci na muhalli]]. Daga 2015 zuwa 2017, ta yi aiki a matsayin Darakta na Ilimi a Cibiyar Terra, sannan kuma a matsayin mai ba da shawara kan alhakin zamantakewa (CSR) daga Mayu 2018 zuwa Janairu 2020. <ref>{{Cite web |title=BAOMIAVOTSE VAHINALA RAHARINIRINA - UFR des sciences sociales 2009 |url=https://alumni.uvsq.fr/fr/cv/baomiavotse-vahinala-douguet/ufr-des-sciences-sociales/2009 |access-date=April 23, 2024 |website=Réseau des diplômés et étudiants de l'UVSQ Paris Saclay}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ht1sqy53cvnwovtk5pld3dksglztit1
Elise Rasoamampionona
0
148352
823110
2026-04-20T17:36:41Z
Aisha Yahuza
14817
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1211631234|Elise Rasoamampionona]]"
823110
wikitext
text/x-wiki
'''Elise Rasoamampionona''' 'yar siyasa ce ta Madagascar . A shekara ta 1964 an zabe ta a Majalisar Dokoki ta Kasa, ta zama mace ta farko. A shekara ta 1970 ita ce mace ta farko da aka nada a majalisar ministoci lokacin da ta zama Sakatariyar Jiha don Kula da Mata da Yara.
== Tarihin rayuwa ==
Rasoamampionona ta shiga Jam'iyyar Social Democratic Party kuma ta zama shugabar sashin mata. Bayan rasuwar [[Stéphenson Rajaona]] a watan Disamba na shekara ta 1963, Rasoamampionona ita ce kadai dan takarar da ya yi takara a zaben da aka yi a mazabar ta 6 a watan Janairun shekara ta 1964. An zabe ta da 397,985 daga cikin masu jefa kuri'a 433,000 da suka zabe ta, ta zama mace ta farko a majalisar dokoki. An sake zabar ta daga mazabar ta 5 a Zaben 1965, kuma ta zama mataimakiyar shugaban jam'iyyar.<ref name="LJ" /> A shekara ta 1970 ta zama mace ta farko a Madagascar, lokacin da aka nada ta Sakatariyar Jiha don Kula da Mata da Yara.
Ɗanta [[Elise Razaka]] daga baya ya yi aiki a matsayin Ministan Makamashi da Ma'adinai.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
bpmks65xbvar7ya3lcd4ax20iwvht1t
Marc Guéhi
0
148353
823111
2026-04-20T17:44:33Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823111
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Marc Guehi December 2018.jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Marc Guéhi
| cikakken_suna = Addji Keaninkin Marc-Israel Guéhi
| ranar_haihuwa = {{Ranar haihuwa da shekaru|2000|7|13}}
| wurin_haihuwa = Abidjan, Ivory Coast
| matsayi = Mai tsaron baya (Centre-back)
| kulob_yanzu = Crystal Palace
| lamba = 6
| matasa_shekaru1 = 2007–2017
| matasa_kulob1 = Chelsea
| shekru1 = 2017–2021
| kulob1 = Chelsea
| wasanni1 = 2
| kwallaye1 = 0
| shekru2 = 2020–2021
| kulob2 = Swansea City (aro)
| wasanni2 = 52
| kwallaye2 = 0
| shekru3 = 2021–
| kulob3 = Crystal Palace
| wasanni3 = 100+
| kwallaye3 = 5+
| kasa1 = Ingila U16
| kasa2 = Ingila U17
| kasa3 = Ingila U21
| kasa4 = Ingila
| sabunta = 2025
}}
'''Addji Keaninkin Marc-Israel Guéhi''' (an haife shi 13 ga Yuli 2000) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron baya ga ƙungiyar [[Crystal Palace F.C.]] da kuma tawagar ƙasar [[Ingila ta ƙwallon ƙafa]]. An haife shi a [[Abidjan]], [[Ivory Coast]], amma ya girma a [[Landan]], [[Birtaniya]].<ref>BBC Sport, “Marc Guehi profile and career history”.</ref>
Guéhi ya fara taka ƙwallo ne a makarantar matasa ta [[Chelsea F.C.]] inda ya shafe shekaru da dama yana koyon dabaru da haɓaka ƙwarewarsa. Ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasan matasa na ƙungiyar, inda ya taimaka musu lashe gasar matasa ta FA Youth Cup.<ref>Chelsea Official Website, “Academy graduate Marc Guehi”.</ref>
A shekarar 2019 ya fara bugawa babbar ƙungiyar [[Chelsea F.C.]] wasa a gasar EFL Cup. Duk da haka, domin samun ƙarin lokacin wasa, an ba shi aro zuwa [[Swansea City A.F.C.]] a gasar Championship a shekarar 2020. A Swansea, ya nuna ƙwarewa sosai kuma ya zama ginshiƙin tsaron baya na ƙungiyar.<ref>Sky Sports, “Guehi joins Swansea on loan”.</ref>
A watan Yuli 2021, Guéhi ya koma [[Crystal Palace F.C.]] kan yarjejeniyar dindindin. Tun bayan komawarsa, ya zama ɗaya daga cikin manyan ’yan wasan tsaron baya a gasar Premier League, inda ake yaba masa da natsuwa, saurin karanta wasa da kuma jagoranci a fili.<ref>Premier League Official Site, “Marc Guehi signs for Crystal Palace”.</ref>
A fannin ƙasa da ƙasa, Guéhi ya wakilci [[Ingila]] a matakan matasa daban-daban, ciki har da tawagar ’yan ƙasa da shekara 17 wadda ta lashe kofin duniya na FIFA U-17 a shekarar 2017. Daga baya ya samu kiransa zuwa babbar tawagar ƙasar Ingila, inda ya fara bugawa a shekarar 2022.<ref>FIFA.com, “England win U-17 World Cup 2017”.</ref>
Guéhi ana ɗaukarsa a matsayin ɗaya daga cikin matasan ’yan wasan baya masu tasowa a Turai, kuma yana da kyakkyawar makoma a harkar ƙwallon ƙafa sakamakon ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The Guardian, “Marc Guehi emerging talent in Premier League”.</ref>
== Manazarta ==
<references/>
pbikmncj1ssew30tilln6gluwofmxq5
James Trafford
0
148354
823112
2026-04-20T17:51:33Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823112
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Roberts and Trafford 26042025 (1).jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = James Trafford
| cikakken_suna = James Harrington Trafford
| ranar_haihuwa = {{haihuwa|2002|10|10}}
| wurin_haihuwa = Greysouthen, Cumbria, Ingila
| tsawo = 1.92 m
| matsayi = Mai tsaron gida
| kulob_na_yanzu = Burnley
| lambar_riga = 1
}}
'''James Harrington Trafford''' (an haife shi 10 Oktoba 2002) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron gida ga kulob ɗin [[Burnley F.C.]] da kuma tawagar ƙasar Ingila matasan 'yan ƙasa. An san shi da kwarewa wajen kare bugun daga kai sai mai tsaron gida (penalty) da kuma iya sarrafa ƙwallo da ƙafarsa.<ref name="bbc">BBC Sport. "James Trafford profile".</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Trafford a ƙauyen Greysouthen, a yankin Cumbria na ƙasar Ingila. Tun yana ƙarami ya nuna sha'awa sosai ga wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara taka leda a makarantu da ƙananan kulob-kulob na yankinsa kafin daga bisani ya shiga makarantar horas da matasa ta Manchester City.<ref name="mcfc">Manchester City Official Website. "Academy profile: James Trafford".</ref>
== Aikin Kulob ==
=== Manchester City ===
Trafford ya shiga makarantar horas da matasa ta [[Manchester City F.C.]] inda ya samu horo mai zurfi a matsayin mai tsaron gida. Duk da bai fara bugawa babbar ƙungiya wasa ba a gasar firimiya ba, ya kasance cikin jerin 'yan wasa na kulob ɗin a wasu lokuta.<ref name="mcfc"/>
=== Aron Wasa ===
Domin samun ƙarin ƙwarewa, an tura shi aro zuwa [[Accrington Stanley F.C.]] a shekarar 2021, inda ya fara samun damar buga wasanni a hukumance. Daga baya kuma ya koma [[Bolton Wanderers F.C.]] a matsayin aro, inda ya taka rawar gani sosai kuma ya taimaka wa ƙungiyar ta lashe [[EFL Trophy]].<ref name="efl">EFL Official Website. "Bolton win EFL Trophy with Trafford heroics".</ref>
=== Burnley ===
A shekarar 2023, Trafford ya koma [[Burnley F.C.]] kan kwantiragi na dindindin. Wannan mataki ya bashi damar buga gasar Premier League a matsayin babban mai tsaron gida na kulob ɗin.<ref name="burnley">Burnley FC Official Site. "Burnley sign James Trafford".</ref>
== Aikin Ƙasa ==
Trafford ya wakilci Ingila a matakin matasa daban-daban ciki har da tawagar 'yan ƙasa da shekaru 21. Ya yi fice musamman a gasar [[UEFA European Under-21 Championship]] ta shekarar 2023, inda ya taimaka wa Ingila lashe kofin ba tare da an zura musu ƙwallo ba a dukkan gasar, sannan ya ceci bugun daga kai sai mai tsaron gida a wasan ƙarshe.<ref name="uefa">UEFA.com. "England win U21 EURO 2023".</ref>
== Salon Wasansa ==
Ana ɗaukar Trafford a matsayin mai tsaron gida mai jarumtaka da natsuwa. Yana da tsawo da kuma saurin motsi, wanda hakan ke ba shi damar kare manyan hare-hare. Haka kuma yana da ƙwarewa wajen fara kai hari daga baya ta hanyar wuce ƙwallo cikin daidaito.<ref name="analysis">Sky Sports Analysis. "James Trafford performance review".</ref>
== Nasarori ==
=== Bolton Wanderers
* [[EFL Trophy]]: 2022–23
=== Ingila U21
* [[UEFA European Under-21 Championship]]: 2023
== Manazarta ==
<references/>
k24bep9kedqlw6twojjmf0phbiy7f46
Anthony Gordon
0
148355
823114
2026-04-20T17:55:39Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823114
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Gordon in 2024.jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Anthony Gordon
| image = Anthony Gordon 2023.jpg
| fullname = Anthony Michael Gordon
| dateofbirth = {{Birth date and age|2001|02|24}}
| placeofbirth = Liverpool, Ingila
| position = Winger
| currentclub = Newcastle United
| clubnumber = 10
| youthyears1 = 2012–2017
| youthclubs1 = Everton
| years1 = 2017–2023
| clubs1 = Everton
| caps1 = 65
| goals1 = 7
| years2 = 2021
| clubs2 = → Preston North End (aro)
| caps2 = 11
| goals2 = 0
| years3 = 2023–
| clubs3 = Newcastle United
| caps3 = 50
| goals3 = 15
| nationalyears1 = 2017
| nationalteam1 = Ingila U16
| nationalcaps1 = 4
| nationalgoals1 = 1
| nationalyears2 = 2018
| nationalteam2 = Ingila U18
| nationalcaps2 = 6
| nationalgoals2 = 2
| nationalyears3 = 2022–
| nationalteam3 = Ingila U21
| nationalcaps3 = 10
| nationalgoals3 = 3
}}
'''Anthony Michael Gordon''' (an haife shi 24 Fabrairu 2001) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ''winger'' ga ƙungiyar [[Newcastle United]] a gasar Firimiya ta Ingila.<ref>{{cite web|title=Anthony Gordon Profile|url=https://www.premierleague.com/players/|publisher=Premier League}}</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Anthony Gordon a birnin Liverpool na ƙasar Ingila. Ya taso yana sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta [[Everton F.C.]] yana da shekara 11.<ref>{{cite web|title=Everton Academy Profile|url=https://www.evertonfc.com/players|publisher=Everton FC}}</ref>
== Aikin Ƙungiya ==
=== Everton ===
Gordon ya fara taka leda a babbar ƙungiyar Everton a shekarar 2017 bayan ya fito daga ajin matasa. Ya buga wasanni da dama a gasar Firimiya tare da taimakawa ƙungiyar a lokuta masu muhimmanci.<ref>{{cite news|title=Gordon makes Everton breakthrough|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport}}</ref>
=== Preston North End (aro) ===
A shekarar 2021, an bayar da shi aro zuwa ƙungiyar [[Preston North End F.C.]] domin samun ƙarin kwarewa. Ya buga wasanni 11 kafin ya koma Everton.<ref>{{cite web|title=Preston sign Gordon on loan|publisher=Sky Sports|url=https://www.skysports.com}}</ref>
=== Newcastle United ===
A watan Janairu 2023, Gordon ya koma [[Newcastle United F.C.]] kan kuɗi mai yawa. Tun bayan komawarsa, ya zama muhimmin ɓangare na ƙungiyar inda ya riƙa zura ƙwallaye tare da bayar da taimako.<ref>{{cite news|title=Newcastle sign Anthony Gordon|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport}}</ref>
== Aikin Ƙasa ==
Gordon ya wakilci Ingila a matakan U16, U18 da U21. Ya taka muhimmiyar rawa a tawagar U21, inda ya taimaka wajen samun nasarori a gasannin Turai na matasa.<ref>{{cite web|title=England U21 Squad|publisher=The FA|url=https://www.thefa.com}}</ref>
== Salon Wasansa ==
Anthony Gordon ana saninsa da sauri, iya sarrafa ƙwallo, da kuma iya kai hari daga gefen fili. Yakan taka leda a matsayin winger na hagu ko dama, kuma yana da ƙwarewa wajen karya tsaro.<ref>{{cite web|title=Player Analysis: Anthony Gordon|publisher=Premier League|url=https://www.premierleague.com}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:2001 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:English footballers]]
[[Category:Newcastle United F.C. players]]
[[Category:Everton F.C. players]]
[[Category:People from Liverpool]]
6erey5zi8708waoebbzk7isjoene79m
Harvey Elliott
0
148356
823119
2026-04-20T18:30:55Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823119
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2022-07-21 Fußball, Männer,Freundschaftsspiel, RB Leipzig - FC Liverpool 1DX 2224 by Stepro.jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Harvey Elliott
| image = Harvey Elliott 2023.jpg
| fullname = Harvey Daniel James Elliott
| dateofbirth = {{birth date and age|2003|4|4}}
| placeofbirth = Chertsey, Ingila
| position = Tsakiya / Fuka-fuki
| currentclub = Liverpool
| clubnumber = 19
| youthyears1 = 2010–2018
| youthclubs1 = Fulham
| years1 = 2018–2019
| clubs1 = Fulham
| caps1 = 3
| goals1 = 0
| years2 = 2019–
| clubs2 = Liverpool
| caps2 = 80+
| goals2 = 5+
| years3 = 2020–2021
| clubs3 = → Blackburn Rovers (aro)
| caps3 = 41
| goals3 = 7
| nationalyears1 = 2018
| nationalteam1 = Ingila U15
| nationalyears2 = 2018–2019
| nationalteam2 = Ingila U17
| nationalyears3 = 2022–
| nationalteam3 = Ingila U21
}}
'''Harvey Daniel James Elliott''' (an haife shi 4 ga Afrilu, 2003) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin tsakiya ko ɗan fuka-fuki a kulob ɗin [[Liverpool F.C.]] na gasar Premier League.<ref>{{cite web |title=Harvey Elliott Profile |url=https://www.liverpoolfc.com/team/first-team/player/harvey-elliott |publisher=Liverpool FC}}</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Harvey Elliott a garin Chertsey, Surrey, a ƙasar Ingila. Tun yana ƙarami ya nuna sha’awar ƙwallon ƙafa, inda ya fara taka leda a makarantar matasa ta kulob ɗin [[Fulham F.C.]]. Ya yi fice sosai a matakin matasa kafin a ɗaga shi zuwa babbar ƙungiya.<ref>{{cite web |title=Fulham Academy Graduate Elliott |url=https://www.fulhamfc.com}}</ref>
== Aikin Kulob ==
=== Fulham ===
Elliott ya fara buga wasansa na farko a babbar ƙungiyar Fulham a shekarar 2018 yana ɗan shekara 15, wanda hakan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi ƙanƙantar shekaru da suka taba bugawa a gasar EFL Cup.<ref>{{cite news |title=Youngest Fulham Player Record |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Liverpool ===
A shekarar 2019, ya koma [[Liverpool F.C.]] bayan ya ƙi sabunta kwantiraginsa da Fulham. Ya fara taka leda a wasannin kofuna kafin daga baya ya samu damar shiga cikin manyan ‘yan wasan ƙungiyar a gasar Premier League.<ref>{{cite news |title=Liverpool sign Harvey Elliott |publisher=Sky Sports}}</ref>
=== Blackburn Rovers (Aro) ===
A kakar wasa ta 2020–2021, an bayar da shi aro zuwa [[Blackburn Rovers F.C.]], inda ya yi rawar gani sosai a gasar Championship, ya zura kwallaye 7 tare da taimakawa da dama.<ref>{{cite news |title=Elliott loan spell at Blackburn |publisher=The Guardian}}</ref>
== Aikin Ƙasa ==
Harvey Elliott ya wakilci Ingila a matakan matasa daban-daban ciki har da U15, U17 da U21. Ya taka muhimmiyar rawa a gasar matasa ta Turai.<ref>{{cite web |title=England U21 Squad Profile |publisher=The FA}}</ref>
== Salon Wasan Sa ==
Elliott yana da ƙwarewa wajen sarrafa ƙwallo, iya wuce ‘yan wasa, da kuma bayar da taimakon ƙwallaye. Ana yaba masa da hangen nesa da saurin motsi a fili.<ref>{{cite news |title=Harvey Elliott playing style analysis |publisher=ESPN}}</ref>
== Nasarori ==
=== Liverpool ===
* Premier League: 2019–20
* FA Cup: 2021–22
* EFL Cup: 2021–22
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:2003 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:English footballers]]
[[Category:Liverpool F.C. players]]
[[Category:Fulham F.C. players]]
kigwr7aby19n918xz1q9nk7zaghlg9v
Karamani Mehmed Pasha
0
148357
823135
2026-04-20T18:48:10Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345052268|Karamani Mehmed Pasha]]"
823135
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka Karamani Mehmet Pasha''' (ya mutu a ranar 4 ga Mayu 1481) ɗan siyasan [[Daular Usmaniyya|Ottoman]] ne wanda ya yi aiki a matsayin babban vizier daga 1477 zuwa 1481.
== Shekaru na farko ==
An haifi Karamani a [[Konya]] kuma ta kasance zuriyar [[Rumi]].<ref>{{Cite web |last=Stavridis |first=Theoharis |title=Karamani Mehmed Paşa |url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/karamani-mehmed-pasa-COM_33026?s.num=14 |access-date=25 May 2018 |website=Encyclopaedia of Islam, THREE}}</ref> Ya yi tafiya zuwa Constantinople (a yau [[Istanbul]]) don yin karatu a cikin medrese da Mahmud Pasha Angelovic ya kafa. Daga baya, ya yi aiki a matsayin malami a cikin medrese. Da yake mutum ne mai rubutu, a lokuta daban-daban ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara ga Sultan. An nada shi a matsayin mai rubutun kotu (Nisanci, Turkiyya: ) kuma ya ba da gudummawa ga kanunname na Mehmed II, jerin dokoki da ke tsara Daular Ottoman.<ref>Ayhan Buz: ''Osmanlı Sadrazamları'', Neden Yayınları, İstanbul, 2009 {{ISBN|978-975-254-278-5}} p 25</ref> Ya kuma taimaka wa sultan a rubuce-rubuce na manyan haruffa ga AAq Qoyunlu UUzun Hasan. [<ref>[http://www.e-tarih.org/biyografi.php?b=219&isim=Karamanî%20Mehmed%20Paşa Biography of Karamanlı Mehmet {{In lang|tr}}]</ref>
== A matsayinsa na babban mai mulki ==
Bayan ya ci Constantinople da kuma kisan babban vizier Çandarlı Halil Pasha, Mehmed II ya fi son nada manyan viziers na asalin devshirme maimakon Ethnic Turks don kauce wa yiwuwar rikice-rikicen da manyan viziers masu iko suka haifar.<ref>Mevlut Uluğtekin Yılmaz: ''Osmanlı’nın Arka Bahçesi'', Ankara, 1998 {{Page needed|date=June 2011}}</ref> Bayan ya kashe babban mai mulkinsa na Turkiyya na karshe, manyan masu mulkinsa guda hudu na gaba sun fito ne daga asalin devsirme. Naɗin Karamani Mehmet a matsayin babban vizier a cikin 1476, saboda haka yana nuna banbanci, domin shi Turk ne daga yankin Karamanid da aka ci kwanan nan a Anatolia. A cikin gajeren lokacinsa a ofishin, Karamani Mehmet ya yi ƙoƙari ya sake fasalin gwamnatin Ottoman.
== Mutuwar Mehmed II da Karamani Mehmet ==
A shekara ta 1481, Mehmed II ya mutu. A cikin Daular Ottoman, aikin manyan viziers ne su jinkirta sanarwar mutuwar sultan kafin mai neman sarauta ya isa babban birnin, don kauce wa rikici. Koyaya, a wannan yanayin, 'ya'yan sultan suna da nisa; Bayezid (daga baya Bayezid II) yana cikin Amasya kuma Cem Sultan yana cikin Karaman, garin Karamani Mehmet. Karamani Mehmet ya aika manzanni ga sarakuna biyu, <ref>Nicolae Jorga: ''Geschiste des osmanischen'' (trans. by Nilüfer Epçeli), vol 2, p. 204 Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2009, {{ISBN|975 6480 17 3}}</ref> amma yayin da Karaman ya fi kusa da babban birnin, Cem yana da damar isa gare ta kafin babban ɗan'uwansa. Duk da haka, JJanissaries ke goyon bayan Bayezid sun koyi game da mutuwar sultan kuma sun ci gaba da zargin cewa Karamani Mehmet yana goyon bayan Cem. Sun tayar da kayar baya kuma sun kashe Karamani Mehmet 'yan kwanaki bayan mutuwar sultan.[2]<ref>Lord Kinross: ''The Ottoman Centuries'' (trans.Meral Gaspıralı), Altın Kitaplar, İstanbul, 2008 {{ISBN|978 975 21 0955 1}} p 160</ref>
== Duba kuma ==
* Jerin manyan masu mulki na Ottoman
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Bayanan littattafai ==
*
{{S-start}}
{{S-off}}
{{Succession box|title=[[Grand Vizier of the Ottoman Empire]]|before=[[Gedik Ahmed Pasha]]|after=[[Ishak Pasha]]|years=1476–1481}}
{{S-end}}
gjmkd91knpuf25qtqjrw856yi1kt9uk
823136
823135
2026-04-20T18:48:59Z
A'isha A Ibrahim
22074
823136
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Karamani Mehmet Pasha''' (ya mutu a ranar 4 ga Mayu 1481) ɗan siyasan [[Daular Usmaniyya|Ottoman]] ne wanda ya yi aiki a matsayin babban vizier daga 1477 zuwa 1481.
== Shekaru na farko ==
An haifi Karamani a [[Konya]] kuma ta kasance zuriyar [[Rumi]].<ref>{{Cite web |last=Stavridis |first=Theoharis |title=Karamani Mehmed Paşa |url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/karamani-mehmed-pasa-COM_33026?s.num=14 |access-date=25 May 2018 |website=Encyclopaedia of Islam, THREE}}</ref> Ya yi tafiya zuwa Constantinople (a yau [[Istanbul]]) don yin karatu a cikin medrese da Mahmud Pasha Angelovic ya kafa. Daga baya, ya yi aiki a matsayin malami a cikin medrese. Da yake mutum ne mai rubutu, a lokuta daban-daban ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara ga Sultan. An nada shi a matsayin mai rubutun kotu (Nisanci, Turkiyya: ) kuma ya ba da gudummawa ga kanunname na Mehmed II, jerin dokoki da ke tsara Daular Ottoman.<ref>Ayhan Buz: ''Osmanlı Sadrazamları'', Neden Yayınları, İstanbul, 2009 {{ISBN|978-975-254-278-5}} p 25</ref> Ya kuma taimaka wa sultan a rubuce-rubuce na manyan haruffa ga AAq Qoyunlu UUzun Hasan. [<ref>[http://www.e-tarih.org/biyografi.php?b=219&isim=Karamanî%20Mehmed%20Paşa Biography of Karamanlı Mehmet {{In lang|tr}}]</ref>
== A matsayinsa na babban mai mulki ==
Bayan ya ci Constantinople da kuma kisan babban vizier Çandarlı Halil Pasha, Mehmed II ya fi son nada manyan viziers na asalin devshirme maimakon Ethnic Turks don kauce wa yiwuwar rikice-rikicen da manyan viziers masu iko suka haifar.<ref>Mevlut Uluğtekin Yılmaz: ''Osmanlı’nın Arka Bahçesi'', Ankara, 1998 {{Page needed|date=June 2011}}</ref> Bayan ya kashe babban mai mulkinsa na Turkiyya na karshe, manyan masu mulkinsa guda hudu na gaba sun fito ne daga asalin devsirme. Naɗin Karamani Mehmet a matsayin babban vizier a cikin 1476, saboda haka yana nuna banbanci, domin shi Turk ne daga yankin Karamanid da aka ci kwanan nan a Anatolia. A cikin gajeren lokacinsa a ofishin, Karamani Mehmet ya yi ƙoƙari ya sake fasalin gwamnatin Ottoman.
== Mutuwar Mehmed II da Karamani Mehmet ==
A shekara ta 1481, Mehmed II ya mutu. A cikin Daular Ottoman, aikin manyan viziers ne su jinkirta sanarwar mutuwar sultan kafin mai neman sarauta ya isa babban birnin, don kauce wa rikici. Koyaya, a wannan yanayin, 'ya'yan sultan suna da nisa; Bayezid (daga baya Bayezid II) yana cikin Amasya kuma Cem Sultan yana cikin Karaman, garin Karamani Mehmet. Karamani Mehmet ya aika manzanni ga sarakuna biyu, <ref>Nicolae Jorga: ''Geschiste des osmanischen'' (trans. by Nilüfer Epçeli), vol 2, p. 204 Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2009, {{ISBN|975 6480 17 3}}</ref> amma yayin da Karaman ya fi kusa da babban birnin, Cem yana da damar isa gare ta kafin babban ɗan'uwansa. Duk da haka, JJanissaries ke goyon bayan Bayezid sun koyi game da mutuwar sultan kuma sun ci gaba da zargin cewa Karamani Mehmet yana goyon bayan Cem. Sun tayar da kayar baya kuma sun kashe Karamani Mehmet 'yan kwanaki bayan mutuwar sultan.[2]<ref>Lord Kinross: ''The Ottoman Centuries'' (trans.Meral Gaspıralı), Altın Kitaplar, İstanbul, 2008 {{ISBN|978 975 21 0955 1}} p 160</ref>
== Duba kuma ==
* Jerin manyan masu mulki na Ottoman
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Bayanan littattafai ==
*
{{S-start}}
{{S-off}}
{{Succession box|title=[[Grand Vizier of the Ottoman Empire]]|before=[[Gedik Ahmed Pasha]]|after=[[Ishak Pasha]]|years=1476–1481}}
{{S-end}}
s30ujhfgic5wg520mb9a7bbzkjfi0k7
823139
823136
2026-04-20T18:50:02Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Bayanan littattafai */
823139
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Karamani Mehmet Pasha''' (ya mutu a ranar 4 ga Mayu 1481) ɗan siyasan [[Daular Usmaniyya|Ottoman]] ne wanda ya yi aiki a matsayin babban vizier daga 1477 zuwa 1481.
== Shekaru na farko ==
An haifi Karamani a [[Konya]] kuma ta kasance zuriyar [[Rumi]].<ref>{{Cite web |last=Stavridis |first=Theoharis |title=Karamani Mehmed Paşa |url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/karamani-mehmed-pasa-COM_33026?s.num=14 |access-date=25 May 2018 |website=Encyclopaedia of Islam, THREE}}</ref> Ya yi tafiya zuwa Constantinople (a yau [[Istanbul]]) don yin karatu a cikin medrese da Mahmud Pasha Angelovic ya kafa. Daga baya, ya yi aiki a matsayin malami a cikin medrese. Da yake mutum ne mai rubutu, a lokuta daban-daban ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara ga Sultan. An nada shi a matsayin mai rubutun kotu (Nisanci, Turkiyya: ) kuma ya ba da gudummawa ga kanunname na Mehmed II, jerin dokoki da ke tsara Daular Ottoman.<ref>Ayhan Buz: ''Osmanlı Sadrazamları'', Neden Yayınları, İstanbul, 2009 {{ISBN|978-975-254-278-5}} p 25</ref> Ya kuma taimaka wa sultan a rubuce-rubuce na manyan haruffa ga AAq Qoyunlu UUzun Hasan. [<ref>[http://www.e-tarih.org/biyografi.php?b=219&isim=Karamanî%20Mehmed%20Paşa Biography of Karamanlı Mehmet {{In lang|tr}}]</ref>
== A matsayinsa na babban mai mulki ==
Bayan ya ci Constantinople da kuma kisan babban vizier Çandarlı Halil Pasha, Mehmed II ya fi son nada manyan viziers na asalin devshirme maimakon Ethnic Turks don kauce wa yiwuwar rikice-rikicen da manyan viziers masu iko suka haifar.<ref>Mevlut Uluğtekin Yılmaz: ''Osmanlı’nın Arka Bahçesi'', Ankara, 1998 {{Page needed|date=June 2011}}</ref> Bayan ya kashe babban mai mulkinsa na Turkiyya na karshe, manyan masu mulkinsa guda hudu na gaba sun fito ne daga asalin devsirme. Naɗin Karamani Mehmet a matsayin babban vizier a cikin 1476, saboda haka yana nuna banbanci, domin shi Turk ne daga yankin Karamanid da aka ci kwanan nan a Anatolia. A cikin gajeren lokacinsa a ofishin, Karamani Mehmet ya yi ƙoƙari ya sake fasalin gwamnatin Ottoman.
== Mutuwar Mehmed II da Karamani Mehmet ==
A shekara ta 1481, Mehmed II ya mutu. A cikin Daular Ottoman, aikin manyan viziers ne su jinkirta sanarwar mutuwar sultan kafin mai neman sarauta ya isa babban birnin, don kauce wa rikici. Koyaya, a wannan yanayin, 'ya'yan sultan suna da nisa; Bayezid (daga baya Bayezid II) yana cikin Amasya kuma Cem Sultan yana cikin Karaman, garin Karamani Mehmet. Karamani Mehmet ya aika manzanni ga sarakuna biyu, <ref>Nicolae Jorga: ''Geschiste des osmanischen'' (trans. by Nilüfer Epçeli), vol 2, p. 204 Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2009, {{ISBN|975 6480 17 3}}</ref> amma yayin da Karaman ya fi kusa da babban birnin, Cem yana da damar isa gare ta kafin babban ɗan'uwansa. Duk da haka, JJanissaries ke goyon bayan Bayezid sun koyi game da mutuwar sultan kuma sun ci gaba da zargin cewa Karamani Mehmet yana goyon bayan Cem. Sun tayar da kayar baya kuma sun kashe Karamani Mehmet 'yan kwanaki bayan mutuwar sultan.[2]<ref>Lord Kinross: ''The Ottoman Centuries'' (trans.Meral Gaspıralı), Altın Kitaplar, İstanbul, 2008 {{ISBN|978 975 21 0955 1}} p 160</ref>
== Duba kuma ==
* Jerin manyan masu mulki na Ottoman
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Bayanan littattafai ==
** {{TDV Encyclopedia of Islam |first=Yusuf |last=Küçükdağ |title=Karamânî Mehmed Paşa |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/karamani-mehmed-pasa |year=2001 |volume=24 |pages=449–451}}
{{S-start}}
{{S-off}}
{{Succession box|title=[[Grand Vizier of the Ottoman Empire]]|before=[[Gedik Ahmed Pasha]]|after=[[Ishak Pasha]]|years=1476–1481}}
{{S-end}}
1ct7iavg5hjapn9amhw4yluh43bkdu2
Noni Madueke
0
148358
823145
2026-04-20T18:55:20Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823145
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Fulham v Chelsea 20042025 (7) (Noni Madueke).jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Noni Madueke
| cikakken_suna = Chukwunonso Tristan Madueke
| ranar_haihuwa = {{Ranar haihuwa da shekaru|2002|3|10}}
| wurin_haihuwa = Barnet, London, Ingila
| tsayi = 1.82 m
| matsayi = Winger
| kulob_din_yanzu = Chelsea
| lamba = 11
| matasan_kulob = Crystal Palace<br>Tottenham Hotspur<br>PSV Eindhoven
| shekarun_kulob1 = 2019–2023
| kulob1 = PSV Eindhoven
| wasanni1 = 51
| kwallaye1 = 11
| shekarun_kulob2 = 2023–
| kulob2 = Chelsea
| wasanni2 = 40+
| kwallaye2 = 8+
| shekarun_kasa1 = 2018–2019
| kasa1 = Ingila U17
| wasanni_kasa1 = 9
| kwallaye_kasa1 = 2
| shekarun_kasa2 = 2019–2020
| kasa2 = Ingila U18
| wasanni_kasa2 = 7
| kwallaye_kasa2 = 3
| shekarun_kasa3 = 2021–
| kasa3 = Ingila U21
| wasanni_kasa3 = 10+
| kwallaye_kasa3 = 1+
}}
'''Chukwunonso Tristan Madueke''' (an haife shi 10 ga Maris 2002), wanda aka fi sani da '''Noni Madueke''', ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin winger ga ƙungiyar [[Chelsea F.C.]] da kuma tawagar matasan ƙasar Ingila.<ref name="chelsea-profile">Chelsea FC Official Profile</ref>
==Rayuwar Farko==
An haifi Noni Madueke a Barnet, London, a ƙasar Ingila. Yana da asalin Najeriya ta ɓangaren iyayensa. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara horo a makarantar matasa ta [[Crystal Palace F.C.]] kafin ya koma [[Tottenham Hotspur F.C.]].<ref name="early-life">England Youth Development Records</ref>
==Aikin Ƙwallo==
===PSV Eindhoven===
A shekarar 2018, Madueke ya bar Ingila ya koma ƙasar Netherlands domin ya shiga makarantar matasa ta [[PSV Eindhoven]]. A shekarar 2019 ya fara bugawa babbar ƙungiyar wasa. Ya taka rawar gani a gasar Eredivisie, inda ya zura kwallaye masu muhimmanci kuma ya taimaka wajen samun nasarori ga ƙungiyar.<ref name="psv-career">PSV Official Statistics</ref>
===Chelsea===
A watan Janairu 2023, Madueke ya koma [[Chelsea F.C.]] a gasar Firimiya ta Ingila. Canja wurin nasa ya kasance cikin shirin sabunta matasa na ƙungiyar. Ya fara taka leda a wasannin Firimiya tare da nuna saurin gudu, ƙwarewar dribbling, da ƙirƙirar damammaki.<ref name="transfer">Premier League Transfer News 2023</ref>
==Aikin Ƙasa==
Madueke ya wakilci Ingila a matakin U17, U18 da U21. Ya taka rawa a gasar matasan Turai inda ya nuna bajinta a fagen daga. Duk da kasancewarsa ɗan asalin Najeriya, ya zaɓi wakiltar Ingila a matakin ƙasa.<ref name="england-youth">The FA Official Records</ref>
==Salon Wasa==
Madueke yana taka leda a matsayin winger na dama ko hagu. An san shi da saurin gudu, iya dribbling, da harbi da ƙarfi daga nesa. Yakan iya shiga tsakiyar fili domin ƙirƙirar damammaki ko zura kwallo da kansa.<ref name="playing-style">Player Analysis Reports</ref>
==Manazarta==
<references/>
3mv3e4wb7swk296wozle1wl39lr6ru9
823156
823145
2026-04-20T19:15:52Z
Pharouqenr
25549
823156
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Fulham v Chelsea 20042025 (7) (Noni Madueke).jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Noni Madueke
| cikakken_suna = Chukwunonso Tristan Madueke
| ranar_haihuwa = {{Ranar haihuwa da shekaru|2002|3|10}}
| wurin_haihuwa = Barnet, London, Ingila
| tsayi = 1.82 m
| matsayi = Winger
| kulob_din_yanzu = Chelsea
| lamba = 11
| matasan_kulob = Crystal Palace<br>Tottenham Hotspur<br>PSV Eindhoven
| shekarun_kulob1 = 2019–2023
| kulob1 = PSV Eindhoven
| wasanni1 = 51
| kwallaye1 = 11
| shekarun_kulob2 = 2023–
| kulob2 = Chelsea
| wasanni2 = 40+
| kwallaye2 = 8+
| shekarun_kasa1 = 2018–2019
| kasa1 = Ingila U17
| wasanni_kasa1 = 9
| kwallaye_kasa1 = 2
| shekarun_kasa2 = 2019–2020
| kasa2 = Ingila U18
| wasanni_kasa2 = 7
| kwallaye_kasa2 = 3
| shekarun_kasa3 = 2021–
| kasa3 = Ingila U21
| wasanni_kasa3 = 10+
| kwallaye_kasa3 = 1+
}}
'''Chukwunonso Tristan Madueke''' (an haife shi 10 ga Maris 2002), wanda aka fi sani da '''Noni Madueke''', ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin winger ga ƙungiyar [[Chelsea F.C.]] da kuma tawagar matasan ƙasar Ingila.<ref name="chelsea-profile">Chelsea FC Official Profile</ref>
==Rayuwar Farko==
An haifi Noni Madueke a Barnet, London, a ƙasar Ingila. Yana da asalin Najeriya ta ɓangaren iyayensa. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara horo a makarantar matasa ta [[Crystal Palace F.C.]] kafin ya koma [[Tottenham Hotspur F.C.]].<ref name="early-life">England Youth Development Records</ref>
==Aikin Ƙwallo==
===PSV Eindhoven===
A shekarar 2018, Madueke ya bar Ingila ya koma ƙasar Netherlands domin ya shiga makarantar matasa ta [[PSV Eindhoven]]. A shekarar 2019 ya fara bugawa babbar ƙungiyar wasa. Ya taka rawar gani a gasar Eredivisie, inda ya zura kwallaye masu muhimmanci kuma ya taimaka wajen samun nasarori ga ƙungiyar.<ref name="psv-career">PSV Official Statistics</ref>
===Chelsea===
A watan Janairu 2023, Madueke ya koma [[Chelsea F.C.]] a gasar Firimiya ta Ingila. Canja wurin nasa ya kasance cikin shirin sabunta matasa na ƙungiyar. Ya fara taka leda a wasannin Firimiya tare da nuna saurin gudu, ƙwarewar dribbling, da ƙirƙirar damammaki.<ref name="transfer">Premier League Transfer News 2023</ref>
==Aikin Ƙasa==
Madueke ya wakilci Ingila a matakin U17, U18 da U21. Ya taka rawa a gasar matasan Turai inda ya nuna bajinta a fagen daga. Duk da kasancewarsa ɗan asalin Najeriya, ya zaɓi wakiltar Ingila a matakin ƙasa.<ref name="england-youth">The FA Official Records</ref>
==Salon Wasa==
Madueke yana taka leda a matsayin winger na dama ko hagu. An san shi da saurin gudu, iya dribbling, da harbi da ƙarfi daga nesa. Yakan iya shiga tsakiyar fili domin ƙirƙirar damammaki ko zura kwallo da kansa.<ref name="playing-style">Player Analysis Reports</ref>
==Manazarta==
<references/>
nibzj1qj3asrwra6qq7tx16ynoqgc3k
823157
823156
2026-04-20T19:16:53Z
Pharouqenr
25549
823157
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Fulham v Chelsea 20042025 (7) (Noni Madueke).jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Noni Madueke
| cikakken_suna = Chukwunonso Tristan Madueke
| ranar_haihuwa = {{Ranar haihuwa da shekaru|2002|3|10}}
| wurin_haihuwa = Barnet, London, Ingila
| tsayi = 1.82 m
| matsayi = Winger
| kulob_din_yanzu = Chelsea
| lamba = 11
| matasan_kulob = Crystal Palace<br>Tottenham Hotspur<br>PSV Eindhoven
| shekarun_kulob1 = 2019–2023
| kulob1 = PSV Eindhoven
| wasanni1 = 51
| kwallaye1 = 11
| shekarun_kulob2 = 2023–
| kulob2 = Chelsea
| wasanni2 = 40+
| kwallaye2 = 8+
| shekarun_kasa1 = 2018–2019
| kasa1 = Ingila U17
| wasanni_kasa1 = 9
| kwallaye_kasa1 = 2
| shekarun_kasa2 = 2019–2020
| kasa2 = Ingila U18
| wasanni_kasa2 = 7
| kwallaye_kasa2 = 3
| shekarun_kasa3 = 2021–
| kasa3 = Ingila U21
| wasanni_kasa3 = 10+
| kwallaye_kasa3 = 1+
}}
'''Chukwunonso Tristan Madueke''' (an haife shi 10 ga Maris 2002), wanda aka fi sani da '''Noni Madueke''', ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin winger ga ƙungiyar [[Chelsea F.C.]] da kuma tawagar matasan ƙasar Ingila.<ref name="chelsea-profile">Chelsea FC Official Profile</ref>
==Rayuwar Farko==
An haifi Noni Madueke a Barnet, London, a ƙasar Ingila. Yana da asalin Najeriya ta ɓangaren iyayensa. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara horo a makarantar matasa ta [[Crystal Palace F.C.]] kafin ya koma [[Tottenham Hotspur F.C.]].<ref name="early-life">England Youth Development Records</ref>
==Aikin Ƙwallo==
===PSV Eindhoven===
A shekarar 2018, Madueke ya bar Ingila ya koma ƙasar Netherlands domin ya shiga makarantar matasa ta [[PSV Eindhoven]]. A shekarar 2019 ya fara bugawa babbar ƙungiyar wasa. Ya taka rawar gani a gasar Eredivisie, inda ya zura kwallaye masu muhimmanci kuma ya taimaka wajen samun nasarori ga ƙungiyar.<ref name="psv-career">PSV Official Statistics</ref>
===Chelsea===
A watan Janairu 2023, Madueke ya koma [[Chelsea F.C.]] a gasar Firimiya ta Ingila. Canja wurin nasa ya kasance cikin shirin sabunta matasa na ƙungiyar. Ya fara taka leda a wasannin Firimiya tare da nuna saurin gudu, ƙwarewar dribbling, da ƙirƙirar damammaki.<ref name="transfer">Premier League Transfer News 2023</ref>
==Aikin Ƙasa==
Madueke ya wakilci Ingila a matakin U17, U18 da U21. Ya taka rawa a gasar matasan Turai inda ya nuna bajinta a fagen daga. Duk da kasancewarsa ɗan asalin Najeriya, ya zaɓi wakiltar Ingila a matakin ƙasa.<ref name="england-youth">The FA Official Records</ref>
==Salon Wasa==
Madueke yana taka leda a matsayin winger na dama ko hagu. An san shi da saurin gudu, iya dribbling, da harbi da ƙarfi daga nesa. Yakan iya shiga tsakiyar fili domin ƙirƙirar damammaki ko zura kwallo da kansa.<ref name="playing-style">Player Analysis Reports</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}<references/>
j5y304qn3bzc52lj0ejygmfhpy9ga8m
823159
823157
2026-04-20T19:17:38Z
Pharouqenr
25549
823159
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Fulham v Chelsea 20042025 (7) (Noni Madueke).jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Noni Madueke
| cikakken_suna = Chukwunonso Tristan Madueke
| ranar_haihuwa = {{Ranar haihuwa da shekaru|2002|3|10}}
| wurin_haihuwa = Barnet, London, Ingila
| tsayi = 1.82 m
| matsayi = Winger
| kulob_din_yanzu = Chelsea
| lamba = 11
| matasan_kulob = Crystal Palace<br>Tottenham Hotspur<br>PSV Eindhoven
| shekarun_kulob1 = 2019–2023
| kulob1 = PSV Eindhoven
| wasanni1 = 51
| kwallaye1 = 11
| shekarun_kulob2 = 2023–
| kulob2 = Chelsea
| wasanni2 = 40+
| kwallaye2 = 8+
| shekarun_kasa1 = 2018–2019
| kasa1 = Ingila U17
| wasanni_kasa1 = 9
| kwallaye_kasa1 = 2
| shekarun_kasa2 = 2019–2020
| kasa2 = Ingila U18
| wasanni_kasa2 = 7
| kwallaye_kasa2 = 3
| shekarun_kasa3 = 2021–
| kasa3 = Ingila U21
| wasanni_kasa3 = 10+
| kwallaye_kasa3 = 1+
}}
'''Chukwunonso Tristan Madueke''' (an haife shi 10 ga Maris 2002), wanda aka fi sani da '''Noni Madueke''', ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin winger ga ƙungiyar [[Chelsea F.C.]] da kuma tawagar matasan ƙasar Ingila.<ref name="chelsea-profile">Chelsea FC Official Profile</ref>
==Rayuwar Farko==
An haifi Noni Madueke a Barnet, London, a ƙasar Ingila. Yana da asalin Najeriya ta ɓangaren iyayensa. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara horo a makarantar matasa ta [[Crystal Palace F.C.]] kafin ya koma [[Tottenham Hotspur F.C.]].<ref name="early-life">England Youth Development Records</ref>
==Aikin Ƙwallo==
===PSV Eindhoven===
A shekarar 2018, Madueke ya bar Ingila ya koma ƙasar Netherlands domin ya shiga makarantar matasa ta [[PSV Eindhoven]]. A shekarar 2019 ya fara bugawa babbar ƙungiyar wasa. Ya taka rawar gani a gasar Eredivisie, inda ya zura kwallaye masu muhimmanci kuma ya taimaka wajen samun nasarori ga ƙungiyar.<ref name="psv-career">PSV Official Statistics</ref>
===Chelsea===
A watan Janairu 2023, Madueke ya koma [[Chelsea F.C.]] a gasar Firimiya ta Ingila. Canja wurin nasa ya kasance cikin shirin sabunta matasa na ƙungiyar. Ya fara taka leda a wasannin Firimiya tare da nuna saurin gudu, ƙwarewar dribbling, da ƙirƙirar damammaki.<ref name="transfer">Premier League Transfer News 2023</ref>
==Aikin Ƙasa==
Madueke ya wakilci Ingila a matakin U17, U18 da U21. Ya taka rawa a gasar matasan Turai inda ya nuna bajinta a fagen daga. Duk da kasancewarsa ɗan asalin Najeriya, ya zaɓi wakiltar Ingila a matakin ƙasa.<ref name="england-youth">The FA Official Records</ref>
==Salon Wasa==
Madueke yana taka leda a matsayin winger na dama ko hagu. An san shi da saurin gudu, iya dribbling, da harbi da ƙarfi daga nesa. Yakan iya shiga tsakiyar fili domin ƙirƙirar damammaki ko zura kwallo da kansa.<ref name="playing-style">Player Analysis Reports</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}<references/>
bj8pmcqkqvjrodqqmho7osye4y26eov
Ollie Watkins
0
148359
823154
2026-04-20T19:07:34Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823154
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
{{Infobox ɗan wasan ƙwallon ƙafa
| suna = Ollie Watkins
| cikakken_suna = Oliver George Arthur Watkins
| ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1995|12|30}}
| wurin_haihuwa = Torquay, Ingila
| matsayi = Mai kai hari
| kulob_na_yanzu = Aston Villa
| lamba = 11
}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa F.C.]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar Ingila a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Watkins a garin Torquay, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
qmkthto5yfgc9ey723pc5b36s4u8jdl
823244
823154
2026-04-21T05:50:15Z
Uncle Bash007
9891
823244
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa F.C.]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar Ingila a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Watkins a garin Torquay, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
3lnw8zgk2l32ak3nzavungsjj6nz9ed
823245
823244
2026-04-21T05:51:01Z
Uncle Bash007
9891
823245
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Watkins a garin Torquay, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
3zyqz1fp3fv223ymapsvt9rzbgqy9rr
823246
823245
2026-04-21T05:52:28Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823246
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Watkins a ranar 30 Disemban 1995 a garin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
rjm86pmyab24o30xity8779v68jd5ym
823247
823246
2026-04-21T05:53:58Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823247
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Watkins a ranar 30 Disemban 1995 a garin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
rcw1n7snovmsa9dbcc5xqh2ghictrv6
823248
823247
2026-04-21T05:56:10Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823248
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Watkins a ranar 30 Disemban 1995 a garin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne. Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
egjr2m132dqjjx1lovaxetc5bw8nyi1
823249
823248
2026-04-21T05:57:36Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823249
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne. Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
qijrcrps2abdsivgenptrhbg5erirod
823250
823249
2026-04-21T05:57:57Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823250
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne. Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
lmksg2jirro4qywnmg7jbbo9pw41zbi
823251
823250
2026-04-21T05:58:14Z
Uncle Bash007
9891
/* Exeter City */
823251
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
9h7l5if7fgcti4ajmcw2bymiptjdx87
823252
823251
2026-04-21T06:00:00Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823252
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
c9wfvmfrugvv0sbyxvgtmkwkrwoo7yv
823253
823252
2026-04-21T06:03:52Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823253
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]] da [[Jamie Reid]].
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
86awki9qe5rz2kv3c7jbku7vrfi6fdc
823254
823253
2026-04-21T06:04:18Z
Uncle Bash007
9891
/* Aikin kulob */
823254
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
armhb3n25zwxrvfan8lzfwwod025t87
823255
823254
2026-04-21T06:05:47Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823255
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na frko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
aeod2jrx71v28m5iyvkpft6fz2rfdkj
823256
823255
2026-04-21T06:06:11Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823256
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
m60iae0b5m6ljqy40q2fujwt42jxadh
823257
823256
2026-04-21T06:07:37Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823257
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
kzdzibim0h21ztoo5qnnre7gub7k0z8
823258
823257
2026-04-21T06:09:01Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823258
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da Sam Gallagher
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
g0ridx4ilqj8ly8o9j4saxzojj9gbyd
823260
823258
2026-04-21T06:09:27Z
Uncle Bash007
9891
823260
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
cmx6qajjtg4vjdxq4n3cshfi2z60eja
823261
823260
2026-04-21T06:09:41Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar farko */
823261
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
2hprjedtodg53e6jm3x6gvatm1q34ga
823263
823261
2026-04-21T06:20:20Z
Uncle Bash007
9891
/* Salon wasa */
823263
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
== Manazarta ==
<references/>
mned09ki6n1a789qnze84rflonq4k2t
823264
823263
2026-04-21T06:21:28Z
Uncle Bash007
9891
/* Kididdigar wasanni */
823264
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Manchester United v Aston Villa, 25 September 2021 (17) (cropped).jpg|thumb]]
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
!rowspan="2"|Club
!rowspan="2"|Season
!colspan="3"|League
!colspan="2"|[[FA Cup]]
!colspan="2"|[[EFL Cup]]
!colspan="2"|Europe
!colspan="2"|Other
!colspan="2"|Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0||colspan="2"|—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0||colspan="2"|—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
!colspan="2"|Total
!68||21||2||1||2||0||colspan="2"|—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
|rowspan="4"|[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0||colspan="2"|—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
!colspan="2"|Total
!132||45||4||2||4||1||colspan="2"|—||3||1||143||49
|-
|rowspan="7"|[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8||colspan="2"|—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1||colspan="2"|—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
!colspan="2"|Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
!colspan="3"|Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
== Manazarta ==
<references/>
ns8m9fifd6gukin1wxyu2minppcvhio
823265
823264
2026-04-21T06:22:35Z
Uncle Bash007
9891
823265
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
t94xiwtqx0tg8a1vtdgmy713ox9p9lo
823266
823265
2026-04-21T06:23:53Z
Uncle Bash007
9891
/* Kididdigar wasanni */
823266
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
fh1qfafop1k1lq1jlax45wog7nn2pk8
823267
823266
2026-04-21T06:26:11Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823267
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
gtry5wwf40kqb7lyoty7fyg1fdqi0rn
823268
823267
2026-04-21T06:26:40Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823268
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
5ks96lk8l9swcqqx1vsizwi17j16pir
823269
823268
2026-04-21T06:27:28Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823269
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
sla3nllpufppmjew2e8en18js3gtav3
823270
823269
2026-04-21T06:29:39Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823270
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
efg4ufmez3qjqdh0wihtsuz5qye99ko
823271
823270
2026-04-21T06:31:08Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823271
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
t1wj0ezx274u405b7dwjbpnfd2doytn
823272
823271
2026-04-21T06:31:21Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823272
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
9hax60tgorwsyf01hfichpo9c4gvmv1
823273
823272
2026-04-21T06:31:36Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823273
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
oeqtipa5x7merktnnmep1xx3vsheph5
823274
823273
2026-04-21T06:32:39Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823274
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
9v5zu0kshersk8dw1b0uokvolfnvc6z
823275
823274
2026-04-21T06:33:00Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823275
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
f6cvxnekd2wv66eho91kwnuh2rlwhmi
823276
823275
2026-04-21T06:33:56Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823276
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
i01ia1d60hcf83fc94b9u1wo04i57lz
823277
823276
2026-04-21T06:35:40Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823277
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Kungiyar Kwallon Kafa ta PFA ta Shekara: 2019–20 Championship,<ref>{{cite news |date=8 September 2020 |title=Jordan Henderson among five Liverpool players in PFA team of the year |url=https://sports.yahoo.com/jordan-henderson-among-five-liverpool-183100275.html |access-date=15 January 2023 |website=Yahoo! Sport}}</ref> 2023–24 Premier League<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024 |publisher=Professional Footballers' Association}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
dcd8dvvz9oq1bp5rcpwnflh1mcy7m1s
823278
823277
2026-04-21T06:36:45Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823278
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Kungiyar Kwallon Kafa ta PFA ta Shekara: 2019–20 Championship,<ref>{{cite news |date=8 September 2020 |title=Jordan Henderson among five Liverpool players in PFA team of the year |url=https://sports.yahoo.com/jordan-henderson-among-five-liverpool-183100275.html |access-date=15 January 2023 |website=Yahoo! Sport}}</ref> 2023–24 Premier League<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024 |publisher=Professional Footballers' Association}}</ref>
* Dan wasan mabiya kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
lkzz22kwrz9cqf14808pmcdq1y9jet0
823279
823278
2026-04-21T06:37:32Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823279
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Kungiyar Kwallon Kafa ta PFA ta Shekara: 2019–20 Championship,<ref>{{cite news |date=8 September 2020 |title=Jordan Henderson among five Liverpool players in PFA team of the year |url=https://sports.yahoo.com/jordan-henderson-among-five-liverpool-183100275.html |access-date=15 January 2023 |website=Yahoo! Sport}}</ref> 2023–24 Premier League<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024 |publisher=Professional Footballers' Association}}</ref>
* Dan wasan mabiya kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon Dan wasan kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":02">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa na shekara a Brentford (2019–20)
* Ɗaya daga cikin manyan masu zura kwallaye a EFL Championship (2019–20)<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2020/july/championship-top-scorers/ |title=Championship Top Scorers |publisher=EFL}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
6lmpleztihr9x36itt28crmcw7lpmlw
823280
823279
2026-04-21T06:39:43Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823280
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Kungiyar Kwallon Kafa ta PFA ta Shekara: 2019–20 Championship,<ref>{{cite news |date=8 September 2020 |title=Jordan Henderson among five Liverpool players in PFA team of the year |url=https://sports.yahoo.com/jordan-henderson-among-five-liverpool-183100275.html |access-date=15 January 2023 |website=Yahoo! Sport}}</ref> 2023–24 Premier League<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024 |publisher=Professional Footballers' Association}}</ref>
* Dan wasan mabiya kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon Dan wasan kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":02">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa mai dabara na Premier League: 2023–24<ref name=":2">{{Cite web |date=19 May 2024 |title=Man City make history with fourth title in a row |url=https://www.premierleague.com/news/4019801 |access-date=19 May 2024 |publisher=Premier League}}</ref>
* Kungiyar masu Masoya na Premier League: 2023–24<ref name=":3">{{Cite web |title=Revealed: 2023/24 Fan Team of the Season |url=https://www.premierleague.com/news/4029023 |access-date=28 May 2024 |website=premierleague.com}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
sfzoxbywcvdvrx45chjiebz1j9qn9st
823281
823280
2026-04-21T06:40:45Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823281
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||{{fb|SMR}}||style="text-align: center;"|5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||{{fb|AUS}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||{{fb|WAL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Kungiyar Kwallon Kafa ta PFA ta Shekara: 2019–20 Championship,<ref>{{cite news |date=8 September 2020 |title=Jordan Henderson among five Liverpool players in PFA team of the year |url=https://sports.yahoo.com/jordan-henderson-among-five-liverpool-183100275.html |access-date=15 January 2023 |website=Yahoo! Sport}}</ref> 2023–24 Premier League<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024 |publisher=Professional Footballers' Association}}</ref>
* Dan wasan mabiya kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon Dan wasan kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":02">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa mai dabara na Premier League: 2023–24<ref name=":2">{{Cite web |date=19 May 2024 |title=Man City make history with fourth title in a row |url=https://www.premierleague.com/news/4019801 |access-date=19 May 2024 |publisher=Premier League}}</ref>
* Kungiyar masu Masoya na Premier League: 2023–24<ref name=":3">{{Cite web |title=Revealed: 2023/24 Fan Team of the Season |url=https://www.premierleague.com/news/4029023 |access-date=28 May 2024 |website=premierleague.com}}</ref>
* Kungiyar Kwallon kafa ta ''The Athletic'' Premier League na Kakar: 2023–24<ref name="Athletic 2324 PotS">{{Cite web |date=21 May 2024 |title=The Athletic's end-of-season awards, 2023–24: Men's football |url=https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0410-0836-16/https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/ |archive-date=10 April 2026 |access-date=5 June 2024 |website=The Athletic |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
gtpiq5x8mv37gj972h5pteay6obg8aw
823282
823281
2026-04-21T06:43:04Z
Uncle Bash007
9891
/* Nasarori */
823282
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||San Marino|| style="text-align: center;" |5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||[[Ostiraliya (nahiya)|Ostiraliya]]|| style="text-align: center;" |1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||[[Girka (ƙasa)|Greece]]|| style="text-align: center;" |1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||[[Wales]]|| style="text-align: center;" |2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Kungiyar Kwallon Kafa ta PFA ta Shekara: 2019–20 Championship,<ref>{{cite news |date=8 September 2020 |title=Jordan Henderson among five Liverpool players in PFA team of the year |url=https://sports.yahoo.com/jordan-henderson-among-five-liverpool-183100275.html |access-date=15 January 2023 |website=Yahoo! Sport}}</ref> 2023–24 Premier League<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024 |publisher=Professional Footballers' Association}}</ref>
* Dan wasan mabiya kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon Dan wasan kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":02">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa mai dabara na Premier League: 2023–24<ref name=":2">{{Cite web |date=19 May 2024 |title=Man City make history with fourth title in a row |url=https://www.premierleague.com/news/4019801 |access-date=19 May 2024 |publisher=Premier League}}</ref>
* Kungiyar masu Masoya na Premier League: 2023–24<ref name=":3">{{Cite web |title=Revealed: 2023/24 Fan Team of the Season |url=https://www.premierleague.com/news/4029023 |access-date=28 May 2024 |website=premierleague.com}}</ref>
* Kungiyar Kwallon kafa ta ''The Athletic'' Premier League na Kakar: 2023–24<ref name="Athletic 2324 PotS">{{Cite web |date=21 May 2024 |title=The Athletic's end-of-season awards, 2023–24: Men's football |url=https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0410-0836-16/https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/ |archive-date=10 April 2026 |access-date=5 June 2024 |website=The Athletic |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
2jl6bv8ltzlv4lzth9owhudoty1vutj
823283
823282
2026-04-21T06:45:01Z
Uncle Bash007
9891
/* Kasa da kasa */
823283
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oliver George Arthur Watkins''' (an haife shi 30 Disamba 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Ingila]] wanda ke taka leda a matsayin mai kai hari ga kulob ɗin [[Aston Villa FC]] a gasar [[Premier League]], sannan yana wakiltar tawagar ƙasar [[Ingila]] a matakin manya.<ref>{{Cite web |url=https://www.avfc.co.uk/players/olliewatkins |title=Ollie Watkins Profile |publisher=Aston Villa FC}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Oliver George Arthur Watkins<ref>{{cite web |date=20 October 2020 |title=2020/21 Premier League squads confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/1869523 |access-date=26 March 2021 |publisher=Premier League}}</ref> a ranar 30 Disemban 1995 a birnin [[Torquay]], a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horaswa ta kulob ɗin [[Exeter City F.C.|Exeter City F.C]].<ref>{{Cite web |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2020/september/watkins-premier-league-move/ |title=Watkins Premier League Move |publisher=Exeter City FC}}</ref>
Watkins ya fito ne daga tsatson mutanen Jamaica<ref>{{cite web |last1=Dear |first1=Alice |date=11 July 2024 |title=Who is Ollie Watkins? Age, ethnicity, height, net worth, girlfriend and children explained |url=https://www.heart.co.uk/showbiz/celebrities/athletes/ollie-watkins-ethnicity-height-net-worth-girlfriend-children/ |access-date=8 September 2024 |website=Heart}}</ref> kuma ya kasance masoyin kungiyar kwallon kafa ta Arsenal ne.<ref>{{cite news |date=8 November 2020 |title=Ollie Watkins: 'I'm an Arsenal fan – my grandad won't be too happy!' |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-fc-news-ollie-watkins-grandad-b58739.html |access-date=25 November 2020 |newspaper=Evening Standard |location=London}}</ref> Mahaifiyar shi Delsi-May ce ta raine shi wacce ta kasance kwararriyar mawakiya ce.<ref>{{Cite web |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2023-10-12 |title=Ollie Watkins: 'I used to shop in Sainsbury's ... I came to Villa and I couldn't' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ollie-watkins-aston-villa-england-interview-b2428103.html |access-date=2024-11-02 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite news |date=2024-07-12 |title=A family man with a superstar mother: Ollie Watkins, the man behind that goal |url=https://m.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/european/a-family-man-with-a-superstar-mother-ollie-watkins-the-man-behind-that-goal/a1540746117.html |access-date=2024-11-02 |work=BelfastTelegraph.co.uk |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref>
Watkins ya taso ne daga [[Newton Abbot]] kuma ya halacci kwalejin South Dartmoor Community da ke [[Ashburton]] tare da [[Matt Jay]]<ref>{{cite news |date=25 March 2021 |title=From the playing fields of South Devon to England and the World Cup – star footballer Ollie does mum and family proud |url=https://www.torbayweekly.co.uk/news/local-news/1221490/from-the-playing-fields-of-south-devon-to-england-and-the-world-cup-star-footballer-ollie-does-mum-and-family-proud.html |access-date=16 December 2025 |website=Torbay Weekly |publisher=Clear Sky Publishing}}</ref> da [[Jamie Reid]].<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.southdartmoor.devon.sch.uk/page/?title=Alumni&pid=7 |website=South Devon Community College}}</ref>
Watkins ya fara buga kwallon kafa na farko da kungiyar horar da yara ta Buckland Athletic a lokacin yana da shekaru shida.<ref>{{Cite web |last=Gilliver |first=Liam |date=11 July 2024 |title=Ollie Watkins' former club in Devon go wild after striker fires Lions to finals |url=https://www.cornwalllive.com/ollie-watkins-former-club-devon-9403917 |website=Devon Live}}</ref> Daga nan ya koma kungiyar horaswa ta Newton Town F.C. na tsawon shekara daya inda ya wakilci Devon County Football Association tare da [[Sam Gallagher]].<ref>{{Cite web |title=My journey: Ollie Watkins on how he went from Newton Town to playing for England |url=https://www.englandfootball.com/articles/2024/Feb/26/ollie-watkins-grassroots-story-20240224 |website=England Football}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Exeter City ===
Watkins ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da Exeter City a shekarar 2014. A kakar wasa ta 2016–17, ya lashe kyautar gwarzon ɗan wasa na kulob bayan ya zura kwallaye masu yawa a gasar [[English Football League Two]].<ref>{{Cite web |url=https://www.efl.com/news/2017/april/watkins-award/ |title=EFL Awards |publisher=English Football League}}</ref>
=== Brentford ===
A shekarar 2017 ya koma [[Brentford F.C.]] inda ya ci gaba da nuna bajintarsa a gasar [[EFL Championship]]. A kakar wasa ta 2019–20, ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gasar bayan ya zura kwallaye 25, wanda ya taimaka wa kulob ɗin kai wa wasan neman hawa gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/en/news/article/ollie-watkins-2019-20-awards |title=Watkins Championship Season |publisher=Brentford FC}}</ref>
=== Aston Villa ===
A watan Satumba 2020, Watkins ya koma [[Aston Villa F.C.]] kan kuɗi mai tsoka. Ya fara haskakawa ne bayan ya zura kwallaye uku (hat-trick) a wasan da suka doke [[Liverpool F.C.]] da ci 7–2 a gasar Premier League.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/match/58954 |title=Aston Villa 7-2 Liverpool |publisher=Premier League}}</ref> Tun daga lokacin ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar.
== Aikin ƙasa ==
Watkins ya fara buga wa tawagar ƙasar Ingila wasa a shekarar 2021. Ya fara zura kwallo a wasansa na farko da ya buga wa ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Mar/25/england-san-marino-report-20212503 |title=England Match Report |publisher=The FA}}</ref>
== Salon wasa ==
Watkins an san shi da saurin gudu, iya matsawa baya don karɓar ƙwallo, da kuma ƙwarewa wajen zura kwallaye. Yana taka rawa sosai wajen taimaka wa abokan wasansa da ƙirƙirar damammaki.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11677/12100000/ollie-watkins-analysis |title=Watkins Performance Analysis |publisher=Sky Sports}}</ref>
== Kididdigar wasanni ==
===Kulob===
{{updated|match played 19 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
|-
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |[[EFL Cup]]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
| rowspan="5" |[[Exeter City F.C.|Exeter City]]
|[[2013–14 Exeter City F.C. season|2013–14]]<ref name="sb1314">{{soccerbase season|74516|2013|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL League Two|League Two]]
|1||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||0||0||1||0
|-
|[[2014–15 Exeter City F.C. season|2014–15]]<ref name="sb1415">{{soccerbase season|74516|2014|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|2||0||0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[Football League Trophy]]}}||1||3||1
|-
|[[2015–16 Exeter City F.C. season|2015–16]]<ref name="sb1516">{{soccerbase season|74516|2015|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|20||8||2||1||0||0|| colspan="2" |—||0||0||22||9
|-
|[[2016–17 Exeter City F.C. season|2016–17]]<ref name="sb1617">{{soccerbase season|74516|2016|access-date=26 March 2021}}</ref>
|League Two
|45||13||0||0||2||0|| colspan="2" |—||5{{efn|Two appearances and one goal in [[EFL Trophy]], three appearances and two goals in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}||3||52||16
|-
! colspan="2" |Total
!68||21||2||1||2||0|| colspan="2" |—||6||4||78||26
|-
|[[Weston-super-Mare A.F.C.|Weston-super-Mare]] (loan)
|[[2014–15 Conference South|2014–15]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |title=O. Watkins: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007114539/https://uk.soccerway.com/players/ollie-watkins/334174/ |archive-date=7 October 2024}}</ref>
|[[Conference South]]
|24||10|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||1{{efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}||0||25||10
|-
| rowspan="4" |[[Brentford F.C.|Brentford]]
|[[2017–18 Brentford F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74516|2017|access-date=26 March 2021}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|45||10||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||48||11
|-
|[[2018–19 Brentford F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74516|2018|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|41||10||3||2||1||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||45||12
|-
|[[2019–20 Brentford F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|74516|2019|access-date=26 March 2021}}</ref>
|Championship
|46||25||0||0||1||0|| colspan="2" |—||3{{efn|Appearances in [[EFL Championship play-offs|Championship play-offs]]}}||1||50||26
|-
! colspan="2" |Total
!132||45||4||2||4||1|| colspan="2" |—||3||1||143||49
|-
| rowspan="7" |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|[[2020–21 Aston Villa F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74516|2020|access-date=7 June 2021}}</ref>
|[[Premier League]]
|37||14||0||0||3||2|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2021–22 Aston Villa F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74516|2021|access-date=12 March 2023}}</ref>
|Premier League
|35||11||1||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||36||11
|-
|[[2022–23 Aston Villa F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74516|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|37||15||1||0||2||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||40||16
|-
|[[2023–24 Aston Villa F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74516|2023|access-date=19 May 2024}}</ref>
|Premier League
|37||19||3||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||8|| colspan="2" |—||53||27
|-
|[[2024–25 Aston Villa F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74516|2024|access-date=16 February 2026}}</ref>
|Premier League
|38||16||4||0||0||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||1|| colspan="2" |—||54||17
|-
|[[2025–26 Aston Villa F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74516|2025|access-date=21 February 2026}}</ref>
|Premier League
|32||11||2||0||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||4|| colspan="2" |—||47||15
|-
! colspan="2" |Total
!216||86||11||0||7||3||36||13|| colspan="2" |—||270||102
|-
! colspan="3" |Career total
!440||162||17||3||13||4||36||13||10||5||516||187
|}
{{notelist}}
===Kasa da kasa===
{{updated|match played 9 October 2025}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe354032/ollie-watkins/international-matches/ |title=Ollie Watkins: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=16 February 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
|-
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[Ingila]]
|2021||5||1
|-
|2022||2||1
|-
|2023||2||1
|-
|2024||9||2
|-
|2025||2||1
|-
!colspan="2"|Total||20||6
|}
{{updated|match played 9 October 2025}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Watkins goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Ollie Watkins
|-
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||25 March 2021||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|1||San Marino|| style="text-align: center;" |5–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/san-marino-Wlrb53yT/?mid=QionvHet |title=England 5–0 San Marino: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|2||29 March 2022||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|7||{{fb|CIV}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/ivory-coast-G2FRjBgn/?mid=dzEjp3Tk |title=England 3–0 Ivory Coast: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|3||13 October 2023||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|8||[[Ostiraliya (nahiya)|Ostiraliya]]|| style="text-align: center;" |1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/australia-xSrf6qMM/england-j9N9ZNFA/?mid=QTv4LgpT |title=England 1–0 Australia: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|4||10 July 2024||[[Westfalenstadion]], Dortmund, Germany||style="text-align: center;"|14||{{fb|NED}}||style="text-align: center;"|2–1||style="text-align: center;"|2–1||[[UEFA Euro 2024]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/netherlands-WYintcWb/?mid=v3Rv8Lk2 |title=Netherlands 1–2 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|5||14 November 2024||[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|18||[[Girka (ƙasa)|Greece]]|| style="text-align: center;" |1–0|| style="text-align: center;"|3–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/greece-COuk57Ci/?mid=GpWc3arc |title=Greece 0–3 England: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|-
|style="text-align: center;"|6||9 October 2025||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|20||[[Wales]]|| style="text-align: center;" |2–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/match/england-j9N9ZNFA/wales-YcUP0Nqp/?mid=WSMUejIP |title=England 3–0 Wales: Match: Summary |website=Soccerway |publisher=Sportsight |access-date=16 February 2026}}</ref>
|}
== Nasarori ==
'''Ingila'''
* Wanda suka zo na biyu a Gasar Cin Kofin Nahiyar Turai: 2024.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=14 July 2024 |title=Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715010859/https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
'''Nashi na kan sa'''
* Gwarzon dan wasa mai mabiya na wata: March 2016<ref name="PFA">{{cite news |title=Ollie Watkins Wins PFA Player Of The Month For March |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2016/april/ollie-watkins-wins-pfa-player-of-the-month-for-march/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan Kwallon Kafa Matashi na Wata: March 2016<ref name="EFL">{{cite news |title=EFL Official Website Ollie Watkins named Football League Young Player of the Month |url=https://www.efl.com/news/2016/april/ollie-watkins-named-football-league-young-player-of-the-month/ |access-date=19 July 2017 |publisher=English Football League}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan League Two na Wata: January 2017<ref name="POTM">{{cite web |title=Ollie Watkins wins player of the month award for January |url=http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155714/http://www.exetercityfc.co.uk/news/article/2016-17/ollie-watkins-wins-player-of-the-month-award-for-january-3566347.aspx |archive-date=11 February 2017 |access-date=18 July 2017}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL Matashi na Shekara: April 2017<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=Ollie Watkins Named EFL Young Player of the Year |url=https://www.exetercityfc.co.uk/news/2017/april/ollie-watkins-named-efl-young-player-of-the-year |access-date=13 July 2024 |website=Exeter City F.C.}}</ref>
* Gwarzon Dan Wasan EFL na Shekara: 2019–20<ref name="EFLAwards">{{cite web |date=27 August 2020 |title=EFL Awards: Brentford striker Ollie Watkins wins Championship Player of the Season |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53929973 |access-date=27 August 2020 |website=BBC Sport}}</ref>
* Kungiyar Kwallon Kafa ta PFA ta Shekara: 2019–20 Championship,<ref>{{cite news |date=8 September 2020 |title=Jordan Henderson among five Liverpool players in PFA team of the year |url=https://sports.yahoo.com/jordan-henderson-among-five-liverpool-183100275.html |access-date=15 January 2023 |website=Yahoo! Sport}}</ref> 2023–24 Premier League<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024 |publisher=Professional Footballers' Association}}</ref>
* Dan wasan mabiya kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon Dan wasan kungiyar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] na Kakar Wasan: 2023–24<ref name=":02">{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-14 |title=Ollie Watkins collects End of Season Awards double |url=https://www.avfc.co.uk/news/2024/may/14/Watkins-voted-Supporters--Player-of-the-Season/ |access-date=2024-05-14 |website=Aston Villa Football Club}}</ref>
* Gwarzon ɗan wasa mai dabara na Premier League: 2023–24<ref name=":2">{{Cite web |date=19 May 2024 |title=Man City make history with fourth title in a row |url=https://www.premierleague.com/news/4019801 |access-date=19 May 2024 |publisher=Premier League}}</ref>
* Kungiyar masu Masoya na Premier League: 2023–24<ref name=":3">{{Cite web |title=Revealed: 2023/24 Fan Team of the Season |url=https://www.premierleague.com/news/4029023 |access-date=28 May 2024 |website=premierleague.com}}</ref>
* Kungiyar Kwallon kafa ta ''The Athletic'' Premier League na Kakar: 2023–24<ref name="Athletic 2324 PotS">{{Cite web |date=21 May 2024 |title=The Athletic's end-of-season awards, 2023–24: Men's football |url=https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0410-0836-16/https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/ |archive-date=10 April 2026 |access-date=5 June 2024 |website=The Athletic |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
<references/>
7a1u7o6bln2nwpd5nffoxa3ocvwm9lb
Jarrod Bowen
0
148360
823155
2026-04-20T19:10:36Z
Saad Nuhu
43323
sabon wallafa akan dan kwallon kafa na England
823155
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
{{Infobox football biography
| suna = Jarrod Bowen
| hoto = Jarrod Bowen 2023.jpg
| cikakken_suna = Jarrod Bowen
| ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1996|12|20}}
| wurin_haihuwa = Leominster, Herefordshire, Ingila
| tsawo = 1.75 m
| matsayi = Dan wasan gaba (Winger)
| kulob_na_yanzu = West Ham United
| lambar_riga = 20
| shekaru_matasa1 = 2005–2014
| kungiyarmatasan1 = Hereford United
| shekaru1 = 2014–2020
| kulob1 = Hull City
| wasanni1 = 131
| kwallaye1 = 52
| shekaru2 = 2020–
| kulob2 = West Ham United
| wasanni2 = 140+
| kwallaye2 = 40+
| tawagar_kasa1 = Ingila
| shekarun_tawaga1 = 2022–
| wasanni_kasa1 = 10+
| kwallaye_kasa1 = 2+
}}
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ko winger a kulob ɗin [[West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru. <ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar. <ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa. <ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa. <ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani. <ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
pbpli7hriy937e4ont60bbsswxm6me8
823164
823155
2026-04-20T19:40:13Z
Saad Nuhu
43323
823164
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| height = 1.75 m
| position = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ko winger a kulob ɗin [[West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru. <ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar. <ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa. <ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa. <ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani. <ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
m83zwn260u7cpf7g3n1lfmuzeo7nw02
823165
823164
2026-04-20T19:40:47Z
Saad Nuhu
43323
823165
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ko winger a kulob ɗin [[West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru. <ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar. <ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa. <ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa. <ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani. <ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
rn7dzbnuguv3t1wf1eyd59p0jxxmv9u
823232
823165
2026-04-21T05:34:14Z
Uncle Bash007
9891
823232
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ko winger a kulob ɗin [[West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru. <ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar. <ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa. <ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa. <ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani. <ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
avdjkge2bxol3m99h9mtlak91pfs7t9
823233
823232
2026-04-21T05:35:05Z
Uncle Bash007
9891
823233
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru. <ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar. <ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa. <ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa. <ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani. <ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
b1ooyse4iox3h2wkmdi9kea1kmam51d
823234
823233
2026-04-21T05:35:58Z
Uncle Bash007
9891
/* Ayyukan Kulob */
823234
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru. <ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar. <ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa. <ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa. <ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani. <ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
jp1cr00nm5rdy2k2630n3adjxfnwx5y
823235
823234
2026-04-21T05:36:36Z
Uncle Bash007
9891
823235
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
bpq1qnu8j0lzjgf7jlq2zrpna3xa5id
823236
823235
2026-04-21T05:37:31Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar Farko */
823236
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
op6fiov7ckd79ao6wxya4a04i2acje8
823237
823236
2026-04-21T05:38:03Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar Farko */
823237
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Jarrod Bowen |url=https://www.11v11.com/players/jarrod-bowen-253583/ |access-date=28 August 2017 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
2qvqpl86gzao3fg3b3vf652z0j9cxvd
823238
823237
2026-04-21T05:41:43Z
Uncle Bash007
9891
/* Rayuwar Farko */
823238
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Jarrod Bowen |url=https://www.11v11.com/players/jarrod-bowen-253583/ |access-date=28 August 2017 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Kididdigar wasanni ==
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
44oaj6br7mh8ialt2vnfgj0fysbsjlw
823239
823238
2026-04-21T05:42:28Z
Uncle Bash007
9891
/* Kididdigar wasanni */
823239
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Jarrod Bowen |url=https://www.11v11.com/players/jarrod-bowen-253583/ |access-date=28 August 2017 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Kididdigar wasanni ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
!rowspan="2"|Club
!rowspan="2"|Season
!colspan="3"|League
!colspan="2"|[[FA Cup]]
!colspan="2"|[[EFL Cup]]
!colspan="2"|[[UEFA#Club|Europe]]
!colspan="2"|Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|[[Hereford United F.C.|Hereford United]]
|[[2013–14 Hereford United F.C. season|2013–14]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/jarrod-bowen/331388/ |title=J. Bowen: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=26 May 2018}}</ref>
|[[Conference Premier]]
|8||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||1
|-
|rowspan="7"|[[Hull City A.F.C.|Hull City]]
|[[2014–15 Hull City A.F.C. season|2014–15]]<ref>{{soccerbase season|74852|2014|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[Premier League]]
|0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|[[2015–16 Hull City A.F.C. season|2015–16]]<ref>{{soccerbase season|74852|2015|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|0||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0
|-
|[[2016–17 Hull City A.F.C. season|2016–17]]<ref>{{soccerbase season|74852|2016|access-date=24 December 2018}}</ref>
|Premier League
|7||0||0||0||2||0||colspan="2"|—||9||0
|-
|[[2017–18 Hull City A.F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74852|2017|access-date=24 December 2018}}</ref>
||Championship
|42||14||2||1||0||0||colspan="2"|—||44||15
|-
|[[2018–19 Hull City A.F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74852|2018|access-date=29 June 2019}}</ref>
|Championship
|46||22||0||0||0||0||colspan="2"|—||46||22
|-
|[[2019–20 Hull City A.F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920"/>
|Championship
|29||16||2||0||1||1||colspan="2"|—||32||17
|-
!colspan="2"|Total
!124||52||4||1||3||1||0||0||131||54
|-
|rowspan="8"|[[West Ham United F.C.|West Ham United]]
|[[2019–20 West Ham United F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920">{{soccerbase season|74852|2019|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|13||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||13||1
|-
|[[2020–21 West Ham United F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74852|2020|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|38||8||2||0||0||0||colspan="2"|—||40||8
|-
|[[2021–22 West Ham United F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74852|2021|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|36||12||3||2||3||1||9{{efn|name=UEL|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||3||51||18
|-
|[[2022–23 West Ham United F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74852|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|38||6||3||1||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||6||54||13
|-
|[[2023–24 West Ham United F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74852|2023|access-date=12 September 2024}}</ref>
|Premier League
|34||16||1||1||2||2||7{{efn|name=UEL}}||1||44||20
|-
|[[2024–25 West Ham United F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74852|2024|access-date=15 February 2025}}</ref>
|Premier League
|34||13||0||0||2||1||colspan="2"|—||36||14
|-
|[[2025–26 West Ham United F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74852|2025|access-date=15 January 2026}}</ref>
|Premier League
|33||8||3||2||1||0||colspan="2"|—||37||10
|-
!colspan="2"|Total
!226||64||12||6||9||4||28||10||275||84
|-
!colspan="3"|Career total
!350||117||16||7||12||5||28||10||406||139
|}
{{notelist}}
===International===
{{updated|match played 31 March 2026}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe465783/jarrod-bowen/international-matches/ |title=Jarrod Bowen: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=25 March 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2022||4||0
|-
|2023||1||0
|-
|2024||9||1
|-
|2025||6||0
|-
|2026||2||0
|-
!colspan="2"|Total||22||1
|}
{{updated|match played 31 March 2026}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Bowen goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable"
|+ List of international goals scored by Jarrod Bowen
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||17 November 2024||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|14||{{fb|IRL}}||style="text-align: center;"|4–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/11/17/europe/uefa-nations-league/england/ireland-republic/4319441/ |title=England vs. Republic of Ireland 5–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=2 January 2025}}</ref>
|}
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
kaw8xzg1n7y6rdz7qzqexuiflax1wnr
823240
823239
2026-04-21T05:43:20Z
Uncle Bash007
9891
/* Kididdigar wasanni */
823240
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Jarrod Bowen |url=https://www.11v11.com/players/jarrod-bowen-253583/ |access-date=28 August 2017 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Kididdigar wasanni ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
!rowspan="2"|Kulob
!rowspan="2"|Kakar wasanni
!colspan="3"|League
!colspan="2"|[[FA Cup]]
!colspan="2"|[[EFL Cup]]
!colspan="2"|[[UEFA#Club|Europe]]
!colspan="2"|Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|[[Hereford United F.C.|Hereford United]]
|[[2013–14 Hereford United F.C. season|2013–14]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/jarrod-bowen/331388/ |title=J. Bowen: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=26 May 2018}}</ref>
|[[Conference Premier]]
|8||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||1
|-
|rowspan="7"|[[Hull City A.F.C.|Hull City]]
|[[2014–15 Hull City A.F.C. season|2014–15]]<ref>{{soccerbase season|74852|2014|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[Premier League]]
|0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|[[2015–16 Hull City A.F.C. season|2015–16]]<ref>{{soccerbase season|74852|2015|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|0||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0
|-
|[[2016–17 Hull City A.F.C. season|2016–17]]<ref>{{soccerbase season|74852|2016|access-date=24 December 2018}}</ref>
|Premier League
|7||0||0||0||2||0||colspan="2"|—||9||0
|-
|[[2017–18 Hull City A.F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74852|2017|access-date=24 December 2018}}</ref>
||Championship
|42||14||2||1||0||0||colspan="2"|—||44||15
|-
|[[2018–19 Hull City A.F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74852|2018|access-date=29 June 2019}}</ref>
|Championship
|46||22||0||0||0||0||colspan="2"|—||46||22
|-
|[[2019–20 Hull City A.F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920"/>
|Championship
|29||16||2||0||1||1||colspan="2"|—||32||17
|-
!colspan="2"|Total
!124||52||4||1||3||1||0||0||131||54
|-
|rowspan="8"|[[West Ham United F.C.|West Ham United]]
|[[2019–20 West Ham United F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920">{{soccerbase season|74852|2019|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|13||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||13||1
|-
|[[2020–21 West Ham United F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74852|2020|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|38||8||2||0||0||0||colspan="2"|—||40||8
|-
|[[2021–22 West Ham United F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74852|2021|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|36||12||3||2||3||1||9{{efn|name=UEL|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||3||51||18
|-
|[[2022–23 West Ham United F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74852|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|38||6||3||1||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||6||54||13
|-
|[[2023–24 West Ham United F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74852|2023|access-date=12 September 2024}}</ref>
|Premier League
|34||16||1||1||2||2||7{{efn|name=UEL}}||1||44||20
|-
|[[2024–25 West Ham United F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74852|2024|access-date=15 February 2025}}</ref>
|Premier League
|34||13||0||0||2||1||colspan="2"|—||36||14
|-
|[[2025–26 West Ham United F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74852|2025|access-date=15 January 2026}}</ref>
|Premier League
|33||8||3||2||1||0||colspan="2"|—||37||10
|-
!colspan="2"|Total
!226||64||12||6||9||4||28||10||275||84
|-
!colspan="3"|Career total
!350||117||16||7||12||5||28||10||406||139
|}
{{notelist}}
===International===
{{updated|match played 31 March 2026}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe465783/jarrod-bowen/international-matches/ |title=Jarrod Bowen: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=25 March 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2022||4||0
|-
|2023||1||0
|-
|2024||9||1
|-
|2025||6||0
|-
|2026||2||0
|-
!colspan="2"|Total||22||1
|}
{{updated|match played 31 March 2026}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Bowen goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable"
|+ List of international goals scored by Jarrod Bowen
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||17 November 2024||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|14||{{fb|IRL}}||style="text-align: center;"|4–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/11/17/europe/uefa-nations-league/england/ireland-republic/4319441/ |title=England vs. Republic of Ireland 5–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=2 January 2025}}</ref>
|}
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
39sziuztofz9s88yzxywdfqw337iz1x
823241
823240
2026-04-21T05:45:32Z
Uncle Bash007
9891
/* International */
823241
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Jarrod Bowen |url=https://www.11v11.com/players/jarrod-bowen-253583/ |access-date=28 August 2017 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Kididdigar wasanni ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
!rowspan="2"|Kulob
!rowspan="2"|Kakar wasanni
!colspan="3"|League
!colspan="2"|[[FA Cup]]
!colspan="2"|[[EFL Cup]]
!colspan="2"|[[UEFA#Club|Europe]]
!colspan="2"|Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|[[Hereford United F.C.|Hereford United]]
|[[2013–14 Hereford United F.C. season|2013–14]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/jarrod-bowen/331388/ |title=J. Bowen: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=26 May 2018}}</ref>
|[[Conference Premier]]
|8||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||1
|-
|rowspan="7"|[[Hull City A.F.C.|Hull City]]
|[[2014–15 Hull City A.F.C. season|2014–15]]<ref>{{soccerbase season|74852|2014|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[Premier League]]
|0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|[[2015–16 Hull City A.F.C. season|2015–16]]<ref>{{soccerbase season|74852|2015|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|0||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0
|-
|[[2016–17 Hull City A.F.C. season|2016–17]]<ref>{{soccerbase season|74852|2016|access-date=24 December 2018}}</ref>
|Premier League
|7||0||0||0||2||0||colspan="2"|—||9||0
|-
|[[2017–18 Hull City A.F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74852|2017|access-date=24 December 2018}}</ref>
||Championship
|42||14||2||1||0||0||colspan="2"|—||44||15
|-
|[[2018–19 Hull City A.F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74852|2018|access-date=29 June 2019}}</ref>
|Championship
|46||22||0||0||0||0||colspan="2"|—||46||22
|-
|[[2019–20 Hull City A.F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920"/>
|Championship
|29||16||2||0||1||1||colspan="2"|—||32||17
|-
!colspan="2"|Total
!124||52||4||1||3||1||0||0||131||54
|-
|rowspan="8"|[[West Ham United F.C.|West Ham United]]
|[[2019–20 West Ham United F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920">{{soccerbase season|74852|2019|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|13||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||13||1
|-
|[[2020–21 West Ham United F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74852|2020|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|38||8||2||0||0||0||colspan="2"|—||40||8
|-
|[[2021–22 West Ham United F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74852|2021|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|36||12||3||2||3||1||9{{efn|name=UEL|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||3||51||18
|-
|[[2022–23 West Ham United F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74852|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|38||6||3||1||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||6||54||13
|-
|[[2023–24 West Ham United F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74852|2023|access-date=12 September 2024}}</ref>
|Premier League
|34||16||1||1||2||2||7{{efn|name=UEL}}||1||44||20
|-
|[[2024–25 West Ham United F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74852|2024|access-date=15 February 2025}}</ref>
|Premier League
|34||13||0||0||2||1||colspan="2"|—||36||14
|-
|[[2025–26 West Ham United F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74852|2025|access-date=15 January 2026}}</ref>
|Premier League
|33||8||3||2||1||0||colspan="2"|—||37||10
|-
!colspan="2"|Total
!226||64||12||6||9||4||28||10||275||84
|-
!colspan="3"|Career total
!350||117||16||7||12||5||28||10||406||139
|}
{{notelist}}
===Kasa da Kasa===
{{updated|match played 31 March 2026}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe465783/jarrod-bowen/international-matches/ |title=Jarrod Bowen: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=25 March 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2022||4||0
|-
|2023||1||0
|-
|2024||9||1
|-
|2025||6||0
|-
|2026||2||0
|-
!colspan="2"|Total||22||1
|}
{{updated|match played 31 March 2026}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Bowen goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable"
|+ List of international goals scored by Jarrod Bowen
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||17 November 2024||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|14||{{fb|IRL}}||style="text-align: center;"|4–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/11/17/europe/uefa-nations-league/england/ireland-republic/4319441/ |title=England vs. Republic of Ireland 5–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=2 January 2025}}</ref>
|}
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
9vv85m9qvh07tkiiqr4ltc38ztamtuo
823242
823241
2026-04-21T05:46:07Z
Uncle Bash007
9891
/* Kasa da Kasa */
823242
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Jarrod Bowen |url=https://www.11v11.com/players/jarrod-bowen-253583/ |access-date=28 August 2017 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Kididdigar wasanni ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
!rowspan="2"|Kulob
!rowspan="2"|Kakar wasanni
!colspan="3"|League
!colspan="2"|[[FA Cup]]
!colspan="2"|[[EFL Cup]]
!colspan="2"|[[UEFA#Club|Europe]]
!colspan="2"|Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|[[Hereford United F.C.|Hereford United]]
|[[2013–14 Hereford United F.C. season|2013–14]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/jarrod-bowen/331388/ |title=J. Bowen: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=26 May 2018}}</ref>
|[[Conference Premier]]
|8||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||1
|-
|rowspan="7"|[[Hull City A.F.C.|Hull City]]
|[[2014–15 Hull City A.F.C. season|2014–15]]<ref>{{soccerbase season|74852|2014|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[Premier League]]
|0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|[[2015–16 Hull City A.F.C. season|2015–16]]<ref>{{soccerbase season|74852|2015|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|0||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0
|-
|[[2016–17 Hull City A.F.C. season|2016–17]]<ref>{{soccerbase season|74852|2016|access-date=24 December 2018}}</ref>
|Premier League
|7||0||0||0||2||0||colspan="2"|—||9||0
|-
|[[2017–18 Hull City A.F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74852|2017|access-date=24 December 2018}}</ref>
||Championship
|42||14||2||1||0||0||colspan="2"|—||44||15
|-
|[[2018–19 Hull City A.F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74852|2018|access-date=29 June 2019}}</ref>
|Championship
|46||22||0||0||0||0||colspan="2"|—||46||22
|-
|[[2019–20 Hull City A.F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920"/>
|Championship
|29||16||2||0||1||1||colspan="2"|—||32||17
|-
!colspan="2"|Total
!124||52||4||1||3||1||0||0||131||54
|-
|rowspan="8"|[[West Ham United F.C.|West Ham United]]
|[[2019–20 West Ham United F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920">{{soccerbase season|74852|2019|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|13||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||13||1
|-
|[[2020–21 West Ham United F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74852|2020|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|38||8||2||0||0||0||colspan="2"|—||40||8
|-
|[[2021–22 West Ham United F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74852|2021|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|36||12||3||2||3||1||9{{efn|name=UEL|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||3||51||18
|-
|[[2022–23 West Ham United F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74852|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|38||6||3||1||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||6||54||13
|-
|[[2023–24 West Ham United F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74852|2023|access-date=12 September 2024}}</ref>
|Premier League
|34||16||1||1||2||2||7{{efn|name=UEL}}||1||44||20
|-
|[[2024–25 West Ham United F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74852|2024|access-date=15 February 2025}}</ref>
|Premier League
|34||13||0||0||2||1||colspan="2"|—||36||14
|-
|[[2025–26 West Ham United F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74852|2025|access-date=15 January 2026}}</ref>
|Premier League
|33||8||3||2||1||0||colspan="2"|—||37||10
|-
!colspan="2"|Total
!226||64||12||6||9||4||28||10||275||84
|-
!colspan="3"|Career total
!350||117||16||7||12||5||28||10||406||139
|}
{{notelist}}
===Kasa da Kasa===
{{updated|match played 31 March 2026}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe465783/jarrod-bowen/international-matches/ |title=Jarrod Bowen: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=25 March 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[England national football team|England]]
|2022||4||0
|-
|2023||1||0
|-
|2024||9||1
|-
|2025||6||0
|-
|2026||2||0
|-
!colspan="2"|Total||22||1
|}
{{updated|match played 31 March 2026}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Bowen goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable"
|+ Jerin kwallayen da Jarrod Bowen ya ci wa kasa
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||17 November 2024||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|14||{{fb|IRL}}||style="text-align: center;"|4–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/11/17/europe/uefa-nations-league/england/ireland-republic/4319441/ |title=England vs. Republic of Ireland 5–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=2 January 2025}}</ref>
|}
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
e31x21heqzqdftawdm6de6n6k9wuah5
823243
823242
2026-04-21T05:47:02Z
Uncle Bash007
9891
/* Kasa da Kasa */
823243
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Jarrod Bowen
| image = Jarrod Bowen 2023.jpg
| full_name = Jarrod Bowen
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|20}}
| birth_place = Leominster, Herefordshire, England
| dposition = Winger
| currentclub = West Ham United
| clubnumber = 20
| youthyears1 = 2005–2014
| youthclubs1 = Hereford United
| years1 = 2014–2020
| clubs1 = Hull City
| caps1 = 131
| goals1 = 52
| years2 = 2020–
| clubs2 = West Ham United
| caps2 = 140+
| goals2 = 40+
| nationalyears1 = 2022–
| nationalteam1 = England
| nationalcaps1 = 10+
| nationalgoals1 = 2+
}}
[[Fayil:Jarrod Bowen.jpeg|thumb]]
'''Jarrod Bowen''' (an haife shi ranar 20 ga Disamba 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba ta gefe a kulob ɗin [[West Ham United FC|West Ham United]] da kuma tawagar ƙasar Ingila. An san shi da saurin gudu, iya zura kwallo, da kuma ƙwarewa wajen taimaka wa abokan wasansa. <ref>Premier League Profile: Jarrod Bowen</ref>
== Rayuwar Farko ==
An haifi Bowen<ref>{{cite web |date=23 June 2016 |title=EFL: Club retained and released lists published |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |access-date=28 August 2017 |publisher=English Football League}}</ref> a garin Leominster, Herefordshire, a ƙasar Ingila.<ref>{{cite web |title=Jarrod Bowen |url=https://www.11v11.com/players/jarrod-bowen-253583/ |access-date=28 August 2017 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya shiga makarantar horas da matasa ta Hereford United. Duk da cewa bai samu kwantiragi kai tsaye daga manyan kulob ba a farkon rayuwarsa, jajircewarsa ta sa ya ci gaba da bunƙasa har ya samu damar taka leda a matakin ƙwararru.<ref>BBC Sport: Early Life of Jarrod Bowen</ref>
== Ayyukan Kulob ==
=== Hull City ===
Bowen ya fara taka leda a matakin manya da kulob ɗin Hull City a shekarar 2014 bayan komawarsa daga Hereford United. A kakar wasa ta 2015–16 ya taimaka wa Hull City wajen samun tikitin komawa gasar Premier League ta hanyar play-off. A kakar 2018–19 ya zura kwallaye sama da 20 a Championship, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasa a gasar.<ref>Sky Sports: Bowen at Hull City</ref>
=== West Ham United ===
A watan Janairu 2020, Bowen ya koma West Ham United a kan kuɗi mai tsoka. Tun zuwansa ya zama jigo a ƙungiyar, inda ya taimaka musu wajen samun gurbi a gasar Turai. A shekarar 2023 ya zura ƙwallon da ta bai wa West Ham nasara a wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, wanda shi ne kofin Turai na farko da kulob ɗin ya samu cikin shekaru masu yawa.<ref>UEFA Report: Europa Conference League Final 2023</ref>
== Ayyukan Ƙasa ==
Bowen ya fara wakiltar tawagar ƙasar Ingila a shekarar 2022. Ya buga wasanni a gasar UEFA Nations League da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa. Ya ci gaba da zama cikin jerin ’yan wasan da ake kira domin wakiltar ƙasa saboda ƙwarewarsa da jajircewarsa.<ref>The FA: England Squad Profile - Jarrod Bowen</ref>
== Salon Wasansa ==
An fi sanin Bowen da saurin gudu a gefen fili, iya sarrafa ƙwallo da hannun hagu, da kuma kwarewa wajen yanke hukunci a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana iya taka leda a matsayin winger na dama ko kuma dan wasan gaba mai shiga tsakani.<ref>Premier League Analysis: Bowen Playing Style</ref>
== Kididdigar wasanni ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
!rowspan="2"|Kulob
!rowspan="2"|Kakar wasanni
!colspan="3"|League
!colspan="2"|[[FA Cup]]
!colspan="2"|[[EFL Cup]]
!colspan="2"|[[UEFA#Club|Europe]]
!colspan="2"|Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|[[Hereford United F.C.|Hereford United]]
|[[2013–14 Hereford United F.C. season|2013–14]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/jarrod-bowen/331388/ |title=J. Bowen: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=26 May 2018}}</ref>
|[[Conference Premier]]
|8||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||1
|-
|rowspan="7"|[[Hull City A.F.C.|Hull City]]
|[[2014–15 Hull City A.F.C. season|2014–15]]<ref>{{soccerbase season|74852|2014|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[Premier League]]
|0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|[[2015–16 Hull City A.F.C. season|2015–16]]<ref>{{soccerbase season|74852|2015|access-date=24 December 2018}}</ref>
|[[EFL Championship|Championship]]
|0||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0
|-
|[[2016–17 Hull City A.F.C. season|2016–17]]<ref>{{soccerbase season|74852|2016|access-date=24 December 2018}}</ref>
|Premier League
|7||0||0||0||2||0||colspan="2"|—||9||0
|-
|[[2017–18 Hull City A.F.C. season|2017–18]]<ref>{{soccerbase season|74852|2017|access-date=24 December 2018}}</ref>
||Championship
|42||14||2||1||0||0||colspan="2"|—||44||15
|-
|[[2018–19 Hull City A.F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|74852|2018|access-date=29 June 2019}}</ref>
|Championship
|46||22||0||0||0||0||colspan="2"|—||46||22
|-
|[[2019–20 Hull City A.F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920"/>
|Championship
|29||16||2||0||1||1||colspan="2"|—||32||17
|-
!colspan="2"|Total
!124||52||4||1||3||1||0||0||131||54
|-
|rowspan="8"|[[West Ham United F.C.|West Ham United]]
|[[2019–20 West Ham United F.C. season|2019–20]]<ref name="sb1920">{{soccerbase season|74852|2019|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|13||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||13||1
|-
|[[2020–21 West Ham United F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|74852|2020|access-date=3 January 2022}}</ref>
|Premier League
|38||8||2||0||0||0||colspan="2"|—||40||8
|-
|[[2021–22 West Ham United F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|74852|2021|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|36||12||3||2||3||1||9{{efn|name=UEL|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||3||51||18
|-
|[[2022–23 West Ham United F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|74852|2022|access-date=14 November 2023}}</ref>
|Premier League
|38||6||3||1||1||0||12{{efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}||6||54||13
|-
|[[2023–24 West Ham United F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|74852|2023|access-date=12 September 2024}}</ref>
|Premier League
|34||16||1||1||2||2||7{{efn|name=UEL}}||1||44||20
|-
|[[2024–25 West Ham United F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|74852|2024|access-date=15 February 2025}}</ref>
|Premier League
|34||13||0||0||2||1||colspan="2"|—||36||14
|-
|[[2025–26 West Ham United F.C. season|2025–26]]<ref>{{soccerbase season|74852|2025|access-date=15 January 2026}}</ref>
|Premier League
|33||8||3||2||1||0||colspan="2"|—||37||10
|-
!colspan="2"|Total
!226||64||12||6||9||4||28||10||275||84
|-
!colspan="3"|Career total
!350||117||16||7||12||5||28||10||406||139
|}
{{notelist}}
===Kasa da Kasa===
{{updated|match played 31 March 2026}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe465783/jarrod-bowen/international-matches/ |title=Jarrod Bowen: Internationals |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=25 March 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="5"|[[Ingila]]
|2022||4||0
|-
|2023||1||0
|-
|2024||9||1
|-
|2025||6||0
|-
|2026||2||0
|-
!colspan="2"|Total||22||1
|}
{{updated|match played 31 March 2026}}
:''England score listed first, score column indicates score after each Bowen goal''<ref name="wfnat"/>
{| class="wikitable"
|+ Jerin kwallayen da Jarrod Bowen ya ci wa kasa
!scope="col"|No.
!scope="col"|Date
!scope="col"|Venue
!scope="col"|Cap
!scope="col"|Opponent
!scope="col"|Score
!scope="col"|Result
!scope="col"|Competition
!scope="col"|{{abbr|Ref.|Reference}}
|-
|style="text-align: center;"|1||17 November 2024||[[Wembley Stadium]], London, England||style="text-align: center;"|14||[[Ireland]]|| style="text-align: center;" |4–0||style="text-align: center;"|5–0||[[2024–25 UEFA Nations League B]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/11/17/europe/uefa-nations-league/england/ireland-republic/4319441/ |title=England vs. Republic of Ireland 5–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=2 January 2025}}</ref>
|}
== Nasarori ==
;West Ham United
* UEFA Europa Conference League: 2022–23
== Manazarta ==
<references/>
3z6lyiyxqahdy1ixf2c3aa530ew8vtc
Tattaunawar user:Jacopo Tofani
3
148361
823166
2026-04-20T21:23:13Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823166
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Jacopo Tofani! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Jacopo Tofani|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
msprmb5obx4kibkxykrqds1o0luu44j
Tattaunawar user:Nvss132
3
148362
823167
2026-04-20T21:23:23Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823167
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Nvss132! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Nvss132|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
jsns7h2gpjug57hy3o5btc8fn1rsvte
Tattaunawar user:WMSR
3
148363
823168
2026-04-20T21:23:33Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823168
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, WMSR! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/WMSR|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
1agtpqzuowmmg17v6mtjpk1astgjc12
Tattaunawar user:Arcenb
3
148364
823169
2026-04-20T21:23:43Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823169
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Arcenb! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Arcenb|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
bqs7lg8uptxu6tat68tf5p7we3uis7p
Tattaunawar user:Following My Intuition
3
148365
823170
2026-04-20T21:23:53Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823170
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Following My Intuition! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Following My Intuition|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
st91ahs57e5fahp3l5hoachg977a8wq
Tattaunawar user:Nhatquangdinh
3
148366
823171
2026-04-20T21:24:03Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823171
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Nhatquangdinh! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Nhatquangdinh|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
90ldliihw0c9lp3z7sfr51e69e1c81b
Tattaunawar user:Zarmas123
3
148367
823172
2026-04-20T21:24:13Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823172
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Zarmas123! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Zarmas123|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
gd17yviq2686texf2mzarxv2dq6jc0s
Tattaunawar user:Nuclearo dinosauro
3
148368
823173
2026-04-20T21:24:23Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823173
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Nuclearo dinosauro! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Nuclearo dinosauro|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
jdy9o9d8zjndy97q511j9oh5gvxa7qr
Tattaunawar user:Frenceko
3
148369
823174
2026-04-20T21:24:33Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823174
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Frenceko! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Frenceko|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
7m1pyl7gbck320ba48t7nw69a97e7xc
Tattaunawar user:Phina001
3
148370
823175
2026-04-20T21:24:43Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823175
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Phina001! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Phina001|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
sv8ospbdtl8d0zjhi7mkoszevqswefy
Tattaunawar user:AngrySlothGaming
3
148371
823176
2026-04-20T21:24:53Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823176
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, AngrySlothGaming! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/AngrySlothGaming|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
cbcbh89o701aclajsvx78qd23xn9scb
Tattaunawar user:Flotsamfrog
3
148372
823177
2026-04-20T21:25:03Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823177
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Flotsamfrog! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Flotsamfrog|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
kl22zsdvu7s2z4ecki2ohpfsryj8k1q
Tattaunawar user:DavyBoyWilliams
3
148373
823178
2026-04-20T21:25:13Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823178
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, DavyBoyWilliams! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/DavyBoyWilliams|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
68ysq45e9rg9i4eq13itjzj57cyhy3a
Tattaunawar user:Zzz plant
3
148374
823179
2026-04-20T21:25:23Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823179
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Zzz plant! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Zzz plant|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
qteobfyuycqjzommua3o7gj9oktrogo
Tattaunawar user:LianaMH
3
148375
823180
2026-04-20T21:25:33Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823180
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, LianaMH! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/LianaMH|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
k332i1llajh6p73nxsv06q08jdds8dl
Tattaunawar user:Isabelsofiasalasmejia6
3
148376
823181
2026-04-20T21:25:43Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823181
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Isabelsofiasalasmejia6! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Isabelsofiasalasmejia6|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
r05wtpezzgscpe9s3g622tshumf174l
Tattaunawar user:Nordlicht3
3
148377
823182
2026-04-20T21:25:53Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823182
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Nordlicht3! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Nordlicht3|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
ngt765obzlu9iqg7tx6xnv8h3nlskew
Tattaunawar user:Johannes Klarnus-Pettersen
3
148378
823183
2026-04-20T21:26:03Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
823183
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Johannes Klarnus-Pettersen! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Johannes Klarnus-Pettersen|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 20 ga Afirilu, 2026 (UTC)
e8wnzq7ro8wesxvpfwv204bh3d4492o
Filin wasa na Wembley
0
148379
823284
2026-04-21T06:51:54Z
Uncle Bash007
9891
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1349719482|Wembley Stadium]]"
823284
wikitext
text/x-wiki
'''Filin wasa na Wembley''', a halin yanzu ana kiransa Filin wasa na Wembley wanda EE ta haɗa shi don dalilai na daukan nauyi, filin wasan kwallon kafa ne a Wembley, London, Ingila. An buɗe shi a shekara ta 2007 a shafin yanar gizo na tsohon filin Wembley na ainihi, wanda ya tsayu daga 1923 har zuwa 2003. Filin wasan shine filin wasan kwallon kafa na Ingila, kuma ta haka ne ke karbar bakuncin mafi yawan wasannin gida na tawagar Ingila da kuma wasan zagayen karshen na FA Cup - wasan karshe na gasar kwallon kafa ta Ingila. Ana daukar sa a matsayin daya daga cikin sanannun filayen wasan kwallon kafa a duniya, kuma an dauke shi cibiyar wasan Ingila. Filin wasa na Wembley mallakar hukumar kwallon kafa ce ta Ingila, Ƙungiyar Kwallon Kafa, wanda hedkwatar su ke cikin filin, ta hanyar reshen Wembley National Stadium Ltd (WNSL). Tare da kujeru 90,000, shi ne Filin wasa mafi girma a Burtaniya kuma filin wasa na biyu mafi girma a Turai, bayan [[Camp Nou]] na [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |title=Wembley Stadium Facts and Figures |url=https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120011141/https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-date=20 November 2020 |access-date=12 October 2020 |publisher=wembleystadium.com}}</ref>
idt0pjytk1001pq9571fdtan888ceg6
823285
823284
2026-04-21T06:52:33Z
Uncle Bash007
9891
823285
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Filin wasa na Wembley''', a halin yanzu ana kiransa Filin wasa na Wembley wanda EE ta haɗa shi don dalilai na daukan nauyi, filin wasan kwallon kafa ne a Wembley, London, Ingila. An buɗe shi a shekara ta 2007 a shafin yanar gizo na tsohon filin Wembley na ainihi, wanda ya tsayu daga 1923 har zuwa 2003. Filin wasan shine filin wasan kwallon kafa na Ingila, kuma ta haka ne ke karbar bakuncin mafi yawan wasannin gida na tawagar Ingila da kuma wasan zagayen karshen na FA Cup - wasan karshe na gasar kwallon kafa ta Ingila. Ana daukar sa a matsayin daya daga cikin sanannun filayen wasan kwallon kafa a duniya, kuma an dauke shi cibiyar wasan Ingila. Filin wasa na Wembley mallakar hukumar kwallon kafa ce ta Ingila, Ƙungiyar Kwallon Kafa, wanda hedkwatar su ke cikin filin, ta hanyar reshen Wembley National Stadium Ltd (WNSL). Tare da kujeru 90,000, shi ne Filin wasa mafi girma a Burtaniya kuma filin wasa na biyu mafi girma a Turai, bayan [[Camp Nou]] na [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |title=Wembley Stadium Facts and Figures |url=https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120011141/https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-date=20 November 2020 |access-date=12 October 2020 |publisher=wembleystadium.com}}</ref>
==Manazarta==
esrbw3u7gm0qvtfpcsnk6le73vd7xpn
823286
823285
2026-04-21T06:53:03Z
Uncle Bash007
9891
823286
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Filin wasa na Wembley''', a halin yanzu ana kiransa Filin wasa na Wembley wanda EE ta haɗa shi don dalilai na daukan nauyi, filin wasan kwallon kafa ne a Wembley, London, Ingila. An buɗe shi a shekara ta 2007 a shafin yanar gizo na tsohon filin Wembley na ainihi, wanda ya tsayu daga 1923 har zuwa 2003. Filin wasan shine filin wasan kwallon kafa na Ingila, kuma ta haka ne ke karbar bakuncin mafi yawan wasannin gida na tawagar Ingila da kuma wasan zagayen karshen na FA Cup - wasan karshe na gasar kwallon kafa ta Ingila. Ana daukar sa a matsayin daya daga cikin sanannun filayen wasan kwallon kafa a duniya, kuma an dauke shi cibiyar wasan Ingila. Filin wasa na Wembley mallakar hukumar kwallon kafa ce ta Ingila, Ƙungiyar Kwallon Kafa, wanda hedkwatar su ke cikin filin, ta hanyar reshen Wembley National Stadium Ltd (WNSL). Tare da kujeru 90,000, shi ne Filin wasa mafi girma a Burtaniya kuma filin wasa na biyu mafi girma a Turai, bayan [[Camp Nou]] na [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |title=Wembley Stadium Facts and Figures |url=https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120011141/https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-date=20 November 2020 |access-date=12 October 2020 |publisher=wembleystadium.com}}</ref>
{{Stub}}
==Manazarta==
0zzcysf6qxord4wsr6pwqlqvexkp2jx
823287
823286
2026-04-21T06:54:01Z
Uncle Bash007
9891
823287
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Filin wasa na Wembley''', a halin yanzu ana kiransa '''Filin wasa na Wembley wanda ke da hadin gwiwa da EE''' don dalilai na daukan nauyi, filin wasan kwallon kafa ne a Wembley, London, Ingila. An buɗe shi a shekara ta 2007 a shafin yanar gizo na tsohon filin Wembley na ainihi, wanda ya tsayu daga 1923 har zuwa 2003. Filin wasan shine filin wasan kwallon kafa na Ingila, kuma ta haka ne ke karbar bakuncin mafi yawan wasannin gida na tawagar Ingila da kuma wasan zagayen karshen na FA Cup - wasan karshe na gasar kwallon kafa ta Ingila. Ana daukar sa a matsayin daya daga cikin sanannun filayen wasan kwallon kafa a duniya, kuma an dauke shi cibiyar wasan Ingila. Filin wasa na Wembley mallakar hukumar kwallon kafa ce ta Ingila, Ƙungiyar Kwallon Kafa, wanda hedkwatar su ke cikin filin, ta hanyar reshen Wembley National Stadium Ltd (WNSL). Tare da kujeru 90,000, shi ne Filin wasa mafi girma a Burtaniya kuma filin wasa na biyu mafi girma a Turai, bayan [[Camp Nou]] na [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |title=Wembley Stadium Facts and Figures |url=https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120011141/https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-date=20 November 2020 |access-date=12 October 2020 |publisher=wembleystadium.com}}</ref>
{{Stub}}
==Manazarta==
5syce8rshqhwytipv3alappamsle443
823288
823287
2026-04-21T06:54:52Z
Uncle Bash007
9891
823288
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Filin wasa na Wembley''', a halin yanzu ana kiransa '''Filin wasa na Wembley wanda ke da hadin gwiwa da EE''' don dalilai na daukan nauyi, filin wasan [[Kwallon kafa]] ne a [[Wembley]], [[Landan]], [[Ingila]]. An buɗe shi a shekara ta 2007 a shafin yanar gizo na tsohon filin Wembley na ainihi, wanda ya tsayu daga 1923 har zuwa 2003. Filin wasan shine filin wasan kwallon kafa na Ingila, kuma ta haka ne ke karbar bakuncin mafi yawan wasannin gida na tawagar Ingila da kuma wasan zagayen karshen na FA Cup - wasan karshe na gasar kwallon kafa ta Ingila. Ana daukar sa a matsayin daya daga cikin sanannun filayen wasan kwallon kafa a duniya, kuma an dauke shi cibiyar wasan Ingila. Filin wasa na Wembley mallakar hukumar kwallon kafa ce ta Ingila, Ƙungiyar Kwallon Kafa, wanda hedkwatar su ke cikin filin, ta hanyar reshen Wembley National Stadium Ltd (WNSL). Tare da kujeru 90,000, shi ne Filin wasa mafi girma a Burtaniya kuma filin wasa na biyu mafi girma a Turai, bayan [[Camp Nou]] na [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |title=Wembley Stadium Facts and Figures |url=https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120011141/https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-date=20 November 2020 |access-date=12 October 2020 |publisher=wembleystadium.com}}</ref>
{{Stub}}
==Manazarta==
g3eyvv7unfrd09uionjtwro58h6ogx2
823289
823288
2026-04-21T07:02:26Z
Pharouqenr
25549
823289
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Filin wasa na Wembley''', a halin yanzu ana kiransa '''Filin wasa na Wembley wanda ke da hadin gwiwa da EE''' don dalilai na daukan nauyi, filin wasan [[Kwallon kafa]] ne a [[Wembley]], [[Landan]], [[Ingila]]. An buɗe shi a shekara ta 2007 a shafin yanar gizo na tsohon filin Wembley na ainihi, wanda ya tsayu daga 1923 har zuwa 2003. Filin wasan shine filin wasan kwallon kafa na Ingila, kuma ta haka ne ke karbar bakuncin mafi yawan wasannin gida na tawagar Ingila da kuma wasan zagayen karshen na FA Cup - wasan karshe na gasar kwallon kafa ta Ingila. Ana daukar sa a matsayin daya daga cikin sanannun filayen wasan kwallon kafa a duniya, kuma an dauke shi cibiyar wasan Ingila. Filin wasa na Wembley mallakar hukumar kwallon kafa ce ta Ingila, Ƙungiyar Kwallon Kafa, wanda hedkwatar su ke cikin filin, ta hanyar reshen Wembley National Stadium Ltd (WNSL). Tare da kujeru guda 90,000, shi ne Filin wasa mafi girma a Burtaniya kuma filin wasa na biyu mafi girma a Turai, bayan [[Camp Nou]] na [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |title=Wembley Stadium Facts and Figures |url=https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120011141/https://www.wembleystadium.com/about/press/stadium-facts-and-features |archive-date=20 November 2020 |access-date=12 October 2020 |publisher=wembleystadium.com}}</ref>
{{Stub}}
==Manazarta==
hsccupi359a6rgkq2nj7t3bku8g8ftn
You Must Be Joking Too!
0
148380
823438
2026-04-21T08:25:01Z
Pharouqenr
25549
Pharouqenr moved page [[You Must Be Joking Too!]] to [[You Must Be Joking Too! (Fim)]]
823438
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[You Must Be Joking Too! (Fim)]]
189yxe6lb1rvjac0rnlnaysusofpqhv
Sani Zorro
0
148381
823490
2026-04-21T09:34:36Z
A Sulaiman Z
13085
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345519336|Sani Zorro]]"
823490
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Sani Zorro''' (an haife shi a shekara ta 1959), ɗan jaridar Najeriya ne, ɗan siyasa, kuma tsohon ɗan majalisa wanda ya wakilci [[Gumel]] / [[Maigatari]] / [[Sule Tankarkar]] / [[Gagarawa]] Tarayya a [[Jihar Jigawa]] a ƙarƙashin jam'iyar All Progressives Congress (APC) a Majalisar Dokoki ta 8. A cikin 2022, Shugaba [[Muhammadu Buhari]] ya naɗa shi a matsayin Babban Mataimaki na Musamman ga Shugaban kasa kan Harkokin Jama'a da Dabarun a Ofishin Uwargidan Shugaban ƙasa. <ref>{{Cite web |last=Idowu |first=Ronke Sanya |date=2022-02-12 |title=Buhari Appoints Sani Zorro As Aisha's Aide, Redeploys, Sacks Others |url=https://www.channelstv.com/2022/02/12/buhari-appoints-sani-zorro-as-aishas-aide-redeploys-sacks-others/ |access-date=2025-01-27 |website=Channels Television |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
tc9uiz33a21xnru4iddqm6eikq4keps
823491
823490
2026-04-21T09:35:01Z
A Sulaiman Z
13085
823491
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Muhammad Sani Zorro''' (an haife shi a shekara ta 1959), ɗan jaridar Najeriya ne, ɗan siyasa, kuma tsohon ɗan majalisa wanda ya wakilci [[Gumel]] / [[Maigatari]] / [[Sule Tankarkar]] / [[Gagarawa]] Tarayya a [[Jihar Jigawa]] a ƙarƙashin jam'iyar All Progressives Congress (APC) a Majalisar Dokoki ta 8. A cikin 2022, Shugaba [[Muhammadu Buhari]] ya naɗa shi a matsayin Babban Mataimaki na Musamman ga Shugaban kasa kan Harkokin Jama'a da Dabarun a Ofishin Uwargidan Shugaban ƙasa. <ref>{{Cite web |last=Idowu |first=Ronke Sanya |date=2022-02-12 |title=Buhari Appoints Sani Zorro As Aisha's Aide, Redeploys, Sacks Others |url=https://www.channelstv.com/2022/02/12/buhari-appoints-sani-zorro-as-aishas-aide-redeploys-sacks-others/ |access-date=2025-01-27 |website=Channels Television |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
0d4jme2q20t1xjqyt8hud9ztjaplee6
823492
823491
2026-04-21T09:36:06Z
A Sulaiman Z
13085
823492
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Muhammad Sani Zorro''' (an haife shi a shekara ta 1959), ɗan jaridar Najeriya ne, ɗan siyasa, kuma tsohon ɗan majalisa wanda ya wakilci [[Gumel]] / [[Maigatari]] / [[Sule Tankarkar]] / [[Gagarawa]] Tarayya a [[Jihar Jigawa]] a ƙarƙashin jam'iyar All Progressives Congress (APC) a Majalisar Dokoki ta 8. A cikin 2022, Shugaba [[Muhammadu Buhari]] ya naɗa shi a matsayin Babban Mataimaki na Musamman ga Shugaban kasa kan Harkokin Jama'a da Dabarun a Ofishin Uwargidan Shugaban ƙasa. <ref>{{Cite web |last=Idowu |first=Ronke Sanya |date=2022-02-12 |title=Buhari Appoints Sani Zorro As Aisha's Aide, Redeploys, Sacks Others |url=https://www.channelstv.com/2022/02/12/buhari-appoints-sani-zorro-as-aishas-aide-redeploys-sacks-others/ |access-date=2025-01-27 |website=Channels Television |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ailemen |first=Anthony |date=2022-02-12 |title=Buhari appoints Sani Zorro as SSAP, Office of the First Lady |url=https://businessday.ng/news/article/buhari-appoints-sani-zorr-o-as-ssap-office-of-the-first-lady/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-01-27 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Daramola |first=Ayomikunle |date=2022-02-12 |title=Buhari appoints Sani Zorro, former NUJ president, as aide of First Lady |url=https://www.thecable.ng/buhari-appoints-sani-zorro-former-nuj-president-as-aide-of-first-lady/ |access-date=2025-01-27 |newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
jci3kz49kjcc8px7xt3s5mylskgiesj
Ranar Zaman Lafiya ta Duniya, Jigjiga (202)
0
148382
823587
2026-04-21T11:19:59Z
Halima Waziri
29451
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1349719087|International Day of Peace, Jigjiga (2025)]]"
823587
wikitext
text/x-wiki
'''Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a Jigji (2025)''' wani biki ne na yanki da aka gudanar a ranar 21 ga Satumba, 2025 a Jigji, babban birnin Yankin Somaliya na Habasha, a matsayin wani ɓangare na bikin Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a duniya. <ref>{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace {{!}} United Nations in Ethiopia |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace,%20https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=2026-04-12 |website=ethiopia.un.org |language=en}}</ref>
Taron ya tattaro wakilan matasa, jami'an gwamnati, kungiyoyin fararen hula, da hukumomin Majalisar Dinkin Duniya domin inganta gina zaman lafiya, tattaunawa, da kuma hadin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref>
== Bayani ==
[[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ta kafa Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a shekarar 1981 kuma ana bikinta kowace shekara a ranar 21 ga Satumba don inganta zaman lafiya a duniya da kuma hana tashin hankali. <ref>{{Cite web |title=International Day of Peace |url=https://www.un.org/en/observances/international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations}}</ref>
An yi bikin tunawa da shekarar 2025 a duk duniya a ƙarƙashin taken "Yi Aiki Yanzu Don Duniya Mai Zaman Lafiya," <ref>{{Cite web |last=Anyanwu |first=Samuel |date=2025-09-28 |title=Act Now For A Peaceful World |url=https://fmino.gov.ng/act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=2026-04-12 |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |language=en-US}}</ref> yana mai jaddada ɗaukar matakan gaggawa na haɗin gwiwa don magance rikici da haɓaka zaman lafiya mai ɗorewa. <ref>{{Cite web |date=25 September 2025 |title=International Day of Peace 2025: Act Now for a Peaceful World |url=https://cepasdafrica.org/2025/09/25/international-day-of-peace-2025-act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=30 March 2026 |publisher=CEPASD Africa}}</ref>
A Habasha, bikin tunawa ya kuma nuna rawar da matasa ke takawa wajen gina zaman lafiya a ƙarƙashin taken ƙasa na "Matasa a Aiki don Zaman Lafiya Mai Dorewa." <ref>{{Cite web |title=Ethiopia {{!}} International peace day at the capital of Africa- Addis Ababa – IPB – International Peace Bureau |url=https://ipb.org/international-peace-day-at-the-capital-of-africa-addis-ababa/ |access-date=2026-04-12 |website=ipb.org}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nations |first=United |title=Youth, peace and security: a guide |url=https://www.un.org/en/peace-and-security/youth-peace-and-security-guide |access-date=2026-04-12 |website=United Nations |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Assessing the hopes and challenges of Ethiopia's youth in building peace and security |url=https://www.sparkblue.org/content/assessing-hopes-and-challenges-ethiopias-youth-building-peace-and-security |access-date=2026-04-12 |website=www.sparkblue.org |language=en}}</ref>
== Taron ==
An shirya bikin 2025 a birnin Jigjiga tare da halartar Majalisar Dinkin Duniya, wakilan gwamnatin Habasha, da kuma masu ruwa da tsaki a harkokin jama'a. Taron ya jaddada rawar da matasa ke takawa wajen inganta zaman lafiya da kwanciyar hankali a kasar. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Mahalarta taron sun haɗa da shugabannin matasa daga faɗin Habasha, da kuma mutanen da rikice-rikicen da suka faru a baya suka shafa, waɗanda suka raba abubuwan da suka faru tare da haɓaka tattaunawa da sulhu. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Masu jawabi a taron sun nuna muhimmancin ci gaba da sadaukar da kai ga gina zaman lafiya, suna mai jaddada cewa zaman lafiya yana buƙatar ci gaba da aiki, haɗin gwiwa, da kuma haɗin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Jigogi da ayyuka ==
Taron ya mayar da hankali kan shigar matasa cikin aikin gina zaman lafiya, ciki har da:
* Zaman tattaunawa kan warware rikici
* Shirye-shiryen haɗin kan al'umma
* Shawarwari don haɗin kai da haɗin kai a cikin al'umma
Waɗannan ayyukan sun yi daidai da ƙoƙarin ƙasashen duniya na shigar da matasa cikin ayyukan zaman lafiya da shirye-shiryen ci gaba. [3]
== Muhimmanci ==
Bikin Jigji ya kasance wani ɓangare na ƙoƙarin ƙasa da ƙasa na inganta zaman lafiya a Habasha, ƙasar da ta fuskanci lokutan rikici da rikici na siyasa. <ref>{{Cite web |date=21 September 2025 |title=Message of the Secretary-General to the International Day of Peace |url=https://www.uneca.org/stories/message-of-the-secretary-general-to-the-international-day-of-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Economic Commission for Africa}}</ref>
Ta hanyar mai da hankali kan halartar matasa, taron ya nuna babban fifikon manufofi kan ƙarfafa matasa a matsayin manyan masu ruwa da tsaki a fannin hana rikici da kuma gina zaman lafiya mai ɗorewa. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Duba kuma ==
* Ranar Zaman Lafiya ta Duniya
* Jigji<br /><br /><br /><br />
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
e565bgfz8d5e8ztu4ozzbxi64xmgswq
823590
823587
2026-04-21T11:20:36Z
Halima Waziri
29451
Saka databox
823590
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a Jigji (2025)''' wani biki ne na yanki da aka gudanar a ranar 21 ga Satumba, 2025 a Jigji, babban birnin Yankin Somaliya na Habasha, a matsayin wani ɓangare na bikin Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a duniya. <ref>{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace {{!}} United Nations in Ethiopia |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace,%20https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=2026-04-12 |website=ethiopia.un.org |language=en}}</ref>
Taron ya tattaro wakilan matasa, jami'an gwamnati, kungiyoyin fararen hula, da hukumomin Majalisar Dinkin Duniya domin inganta gina zaman lafiya, tattaunawa, da kuma hadin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref>
== Bayani ==
[[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ta kafa Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a shekarar 1981 kuma ana bikinta kowace shekara a ranar 21 ga Satumba don inganta zaman lafiya a duniya da kuma hana tashin hankali. <ref>{{Cite web |title=International Day of Peace |url=https://www.un.org/en/observances/international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations}}</ref>
An yi bikin tunawa da shekarar 2025 a duk duniya a ƙarƙashin taken "Yi Aiki Yanzu Don Duniya Mai Zaman Lafiya," <ref>{{Cite web |last=Anyanwu |first=Samuel |date=2025-09-28 |title=Act Now For A Peaceful World |url=https://fmino.gov.ng/act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=2026-04-12 |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |language=en-US}}</ref> yana mai jaddada ɗaukar matakan gaggawa na haɗin gwiwa don magance rikici da haɓaka zaman lafiya mai ɗorewa. <ref>{{Cite web |date=25 September 2025 |title=International Day of Peace 2025: Act Now for a Peaceful World |url=https://cepasdafrica.org/2025/09/25/international-day-of-peace-2025-act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=30 March 2026 |publisher=CEPASD Africa}}</ref>
A Habasha, bikin tunawa ya kuma nuna rawar da matasa ke takawa wajen gina zaman lafiya a ƙarƙashin taken ƙasa na "Matasa a Aiki don Zaman Lafiya Mai Dorewa." <ref>{{Cite web |title=Ethiopia {{!}} International peace day at the capital of Africa- Addis Ababa – IPB – International Peace Bureau |url=https://ipb.org/international-peace-day-at-the-capital-of-africa-addis-ababa/ |access-date=2026-04-12 |website=ipb.org}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nations |first=United |title=Youth, peace and security: a guide |url=https://www.un.org/en/peace-and-security/youth-peace-and-security-guide |access-date=2026-04-12 |website=United Nations |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Assessing the hopes and challenges of Ethiopia's youth in building peace and security |url=https://www.sparkblue.org/content/assessing-hopes-and-challenges-ethiopias-youth-building-peace-and-security |access-date=2026-04-12 |website=www.sparkblue.org |language=en}}</ref>
== Taron ==
An shirya bikin 2025 a birnin Jigjiga tare da halartar Majalisar Dinkin Duniya, wakilan gwamnatin Habasha, da kuma masu ruwa da tsaki a harkokin jama'a. Taron ya jaddada rawar da matasa ke takawa wajen inganta zaman lafiya da kwanciyar hankali a kasar. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Mahalarta taron sun haɗa da shugabannin matasa daga faɗin Habasha, da kuma mutanen da rikice-rikicen da suka faru a baya suka shafa, waɗanda suka raba abubuwan da suka faru tare da haɓaka tattaunawa da sulhu. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Masu jawabi a taron sun nuna muhimmancin ci gaba da sadaukar da kai ga gina zaman lafiya, suna mai jaddada cewa zaman lafiya yana buƙatar ci gaba da aiki, haɗin gwiwa, da kuma haɗin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Jigogi da ayyuka ==
Taron ya mayar da hankali kan shigar matasa cikin aikin gina zaman lafiya, ciki har da:
* Zaman tattaunawa kan warware rikici
* Shirye-shiryen haɗin kan al'umma
* Shawarwari don haɗin kai da haɗin kai a cikin al'umma
Waɗannan ayyukan sun yi daidai da ƙoƙarin ƙasashen duniya na shigar da matasa cikin ayyukan zaman lafiya da shirye-shiryen ci gaba. [3]
== Muhimmanci ==
Bikin Jigji ya kasance wani ɓangare na ƙoƙarin ƙasa da ƙasa na inganta zaman lafiya a Habasha, ƙasar da ta fuskanci lokutan rikici da rikici na siyasa. <ref>{{Cite web |date=21 September 2025 |title=Message of the Secretary-General to the International Day of Peace |url=https://www.uneca.org/stories/message-of-the-secretary-general-to-the-international-day-of-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Economic Commission for Africa}}</ref>
Ta hanyar mai da hankali kan halartar matasa, taron ya nuna babban fifikon manufofi kan ƙarfafa matasa a matsayin manyan masu ruwa da tsaki a fannin hana rikici da kuma gina zaman lafiya mai ɗorewa. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Duba kuma ==
* Ranar Zaman Lafiya ta Duniya
* Jigji<br /><br /><br /><br />
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cuy2m1e0erejq5f2ug6aqysghmrmkdq
Ranar Zaman Lafiya ta Duniya, Jigjiga (2025)
0
148383
823594
2026-04-21T11:21:25Z
Halima Waziri
29451
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1349719087|International Day of Peace, Jigjiga (2025)]]"
823594
wikitext
text/x-wiki
'''Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a Jigji (2025)''' wani biki ne na yanki da aka gudanar a ranar 21 ga Satumba, 2025 a Jigji, babban birnin Yankin Somaliya na Habasha, a matsayin wani ɓangare na bikin Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a duniya. <ref>{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace {{!}} United Nations in Ethiopia |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace,%20https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=2026-04-12 |website=ethiopia.un.org |language=en}}</ref>
Taron ya tattaro wakilan matasa, jami'an gwamnati, kungiyoyin fararen hula, da hukumomin Majalisar Dinkin Duniya domin inganta gina zaman lafiya, tattaunawa, da kuma hadin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref>
== Bayani ==
[[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ta kafa Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a shekarar 1981 kuma ana bikinta kowace shekara a ranar 21 ga Satumba don inganta zaman lafiya a duniya da kuma hana tashin hankali. <ref>{{Cite web |title=International Day of Peace |url=https://www.un.org/en/observances/international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations}}</ref>
An yi bikin tunawa da shekarar 2025 a duk duniya a ƙarƙashin taken "Yi Aiki Yanzu Don Duniya Mai Zaman Lafiya," <ref>{{Cite web |last=Anyanwu |first=Samuel |date=2025-09-28 |title=Act Now For A Peaceful World |url=https://fmino.gov.ng/act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=2026-04-12 |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |language=en-US}}</ref> yana mai jaddada ɗaukar matakan gaggawa na haɗin gwiwa don magance rikici da haɓaka zaman lafiya mai ɗorewa. <ref>{{Cite web |date=25 September 2025 |title=International Day of Peace 2025: Act Now for a Peaceful World |url=https://cepasdafrica.org/2025/09/25/international-day-of-peace-2025-act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=30 March 2026 |publisher=CEPASD Africa}}</ref>
A Habasha, bikin tunawa ya kuma nuna rawar da matasa ke takawa wajen gina zaman lafiya a ƙarƙashin taken ƙasa na "Matasa a Aiki don Zaman Lafiya Mai Dorewa." <ref>{{Cite web |title=Ethiopia {{!}} International peace day at the capital of Africa- Addis Ababa – IPB – International Peace Bureau |url=https://ipb.org/international-peace-day-at-the-capital-of-africa-addis-ababa/ |access-date=2026-04-12 |website=ipb.org}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nations |first=United |title=Youth, peace and security: a guide |url=https://www.un.org/en/peace-and-security/youth-peace-and-security-guide |access-date=2026-04-12 |website=United Nations |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Assessing the hopes and challenges of Ethiopia's youth in building peace and security |url=https://www.sparkblue.org/content/assessing-hopes-and-challenges-ethiopias-youth-building-peace-and-security |access-date=2026-04-12 |website=www.sparkblue.org |language=en}}</ref>
== Taron ==
An shirya bikin 2025 a birnin Jigjiga tare da halartar Majalisar Dinkin Duniya, wakilan gwamnatin Habasha, da kuma masu ruwa da tsaki a harkokin jama'a. Taron ya jaddada rawar da matasa ke takawa wajen inganta zaman lafiya da kwanciyar hankali a kasar. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Mahalarta taron sun haɗa da shugabannin matasa daga faɗin Habasha, da kuma mutanen da rikice-rikicen da suka faru a baya suka shafa, waɗanda suka raba abubuwan da suka faru tare da haɓaka tattaunawa da sulhu. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Masu jawabi a taron sun nuna muhimmancin ci gaba da sadaukar da kai ga gina zaman lafiya, suna mai jaddada cewa zaman lafiya yana buƙatar ci gaba da aiki, haɗin gwiwa, da kuma haɗin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Jigogi da ayyuka ==
Taron ya mayar da hankali kan shigar matasa cikin aikin gina zaman lafiya, ciki har da:
* Zaman tattaunawa kan warware rikici
* Shirye-shiryen haɗin kan al'umma
* Shawarwari don haɗin kai da haɗin kai a cikin al'umma
Waɗannan ayyukan sun yi daidai da ƙoƙarin ƙasashen duniya na shigar da matasa cikin ayyukan zaman lafiya da shirye-shiryen ci gaba.[3]
== Muhimmanci ==
Bikin Jigji ya kasance wani ɓangare na ƙoƙarin ƙasa da ƙasa na inganta zaman lafiya a Habasha, ƙasar da ta fuskanci lokutan rikici da rikici na siyasa. <ref>{{Cite web |date=21 September 2025 |title=Message of the Secretary-General to the International Day of Peace |url=https://www.uneca.org/stories/message-of-the-secretary-general-to-the-international-day-of-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Economic Commission for Africa}}</ref>
Ta hanyar mai da hankali kan halartar matasa, taron ya nuna babban fifikon manufofi kan ƙarfafa matasa a matsayin manyan masu ruwa da tsaki a fannin hana rikici da kuma gina zaman lafiya mai ɗorewa. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Duba kuma ==
* Ranar Zaman Lafiya ta Duniya
* Jigji<br /><br /><br /><br />
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
5unvolff59bgtbdgwsz8o6nrwh8p6t5
823598
823594
2026-04-21T11:22:22Z
Halima Waziri
29451
Saka databox
823598
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a Jigji (2025)''' wani biki ne na yanki da aka gudanar a ranar 21 ga Satumba, 2025 a Jigji, babban birnin Yankin Somaliya na Habasha, a matsayin wani ɓangare na bikin Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a duniya. <ref>{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace {{!}} United Nations in Ethiopia |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace,%20https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=2026-04-12 |website=ethiopia.un.org |language=en}}</ref>
Taron ya tattaro wakilan matasa, jami'an gwamnati, kungiyoyin fararen hula, da hukumomin Majalisar Dinkin Duniya domin inganta gina zaman lafiya, tattaunawa, da kuma hadin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}</ref>
== Bayani ==
[[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ta kafa Ranar Zaman Lafiya ta Duniya a shekarar 1981 kuma ana bikinta kowace shekara a ranar 21 ga Satumba don inganta zaman lafiya a duniya da kuma hana tashin hankali. <ref>{{Cite web |title=International Day of Peace |url=https://www.un.org/en/observances/international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations}}</ref>
An yi bikin tunawa da shekarar 2025 a duk duniya a ƙarƙashin taken "Yi Aiki Yanzu Don Duniya Mai Zaman Lafiya," <ref>{{Cite web |last=Anyanwu |first=Samuel |date=2025-09-28 |title=Act Now For A Peaceful World |url=https://fmino.gov.ng/act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=2026-04-12 |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |language=en-US}}</ref> yana mai jaddada ɗaukar matakan gaggawa na haɗin gwiwa don magance rikici da haɓaka zaman lafiya mai ɗorewa. <ref>{{Cite web |date=25 September 2025 |title=International Day of Peace 2025: Act Now for a Peaceful World |url=https://cepasdafrica.org/2025/09/25/international-day-of-peace-2025-act-now-for-a-peaceful-world/ |access-date=30 March 2026 |publisher=CEPASD Africa}}</ref>
A Habasha, bikin tunawa ya kuma nuna rawar da matasa ke takawa wajen gina zaman lafiya a ƙarƙashin taken ƙasa na "Matasa a Aiki don Zaman Lafiya Mai Dorewa." <ref>{{Cite web |title=Ethiopia {{!}} International peace day at the capital of Africa- Addis Ababa – IPB – International Peace Bureau |url=https://ipb.org/international-peace-day-at-the-capital-of-africa-addis-ababa/ |access-date=2026-04-12 |website=ipb.org}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nations |first=United |title=Youth, peace and security: a guide |url=https://www.un.org/en/peace-and-security/youth-peace-and-security-guide |access-date=2026-04-12 |website=United Nations |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Assessing the hopes and challenges of Ethiopia's youth in building peace and security |url=https://www.sparkblue.org/content/assessing-hopes-and-challenges-ethiopias-youth-building-peace-and-security |access-date=2026-04-12 |website=www.sparkblue.org |language=en}}</ref>
== Taron ==
An shirya bikin 2025 a birnin Jigjiga tare da halartar Majalisar Dinkin Duniya, wakilan gwamnatin Habasha, da kuma masu ruwa da tsaki a harkokin jama'a. Taron ya jaddada rawar da matasa ke takawa wajen inganta zaman lafiya da kwanciyar hankali a kasar. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Mahalarta taron sun haɗa da shugabannin matasa daga faɗin Habasha, da kuma mutanen da rikice-rikicen da suka faru a baya suka shafa, waɗanda suka raba abubuwan da suka faru tare da haɓaka tattaunawa da sulhu. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
Masu jawabi a taron sun nuna muhimmancin ci gaba da sadaukar da kai ga gina zaman lafiya, suna mai jaddada cewa zaman lafiya yana buƙatar ci gaba da aiki, haɗin gwiwa, da kuma haɗin kan al'umma. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Jigogi da ayyuka ==
Taron ya mayar da hankali kan shigar matasa cikin aikin gina zaman lafiya, ciki har da:
* Zaman tattaunawa kan warware rikici
* Shirye-shiryen haɗin kan al'umma
* Shawarwari don haɗin kai da haɗin kai a cikin al'umma
Waɗannan ayyukan sun yi daidai da ƙoƙarin ƙasashen duniya na shigar da matasa cikin ayyukan zaman lafiya da shirye-shiryen ci gaba.[3]
== Muhimmanci ==
Bikin Jigji ya kasance wani ɓangare na ƙoƙarin ƙasa da ƙasa na inganta zaman lafiya a Habasha, ƙasar da ta fuskanci lokutan rikici da rikici na siyasa. <ref>{{Cite web |date=21 September 2025 |title=Message of the Secretary-General to the International Day of Peace |url=https://www.uneca.org/stories/message-of-the-secretary-general-to-the-international-day-of-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Economic Commission for Africa}}</ref>
Ta hanyar mai da hankali kan halartar matasa, taron ya nuna babban fifikon manufofi kan ƙarfafa matasa a matsayin manyan masu ruwa da tsaki a fannin hana rikici da kuma gina zaman lafiya mai ɗorewa. <ref name="UN2025">{{Cite web |date=1 October 2025 |title=Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace |url=https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace |access-date=30 March 2026 |publisher=United Nations Ethiopia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ethiopia.un.org/en/302561-youth-action-peace-ethiopia-marks-international-day-peace "Youth in Action for Peace: Ethiopia marks International Day of Peace"]. United Nations Ethiopia. 1 October 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 March</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Duba kuma ==
* Ranar Zaman Lafiya ta Duniya
* Jigji<br /><br /><br /><br />
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
nckzlcpun79u753or17x64szl254jtm